Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 1905 1470696 1447385 2026-04-29T06:19:10Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470696 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Деҳоти Навгилем |Номи аслӣ = Деҳоти Навгилем |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] |Шомили = 5 деҳа |Пойтахт = [[Навгилем]] |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 39 137<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2021-02-18 |archivedate=2015-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf }}</ref> нафар |Соли барӯйхатгирӣ = 2017 |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Isfara District |Эзоҳ = }} '''Деҳоти Навгилем''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Гунбазӣ (деҳа, н. Исфара)|Гунбазӣ]] | | 3190 | | [[Қӯшдевор (деҳа, н. Исфара)|Қӯшдевор]] | | 3278 |%| [[Навгилем]] | | 25559 | | [[Офтобрӯй]] | | 5277 | | [[Шӯртанг (деҳа, н. Исфара)|Шӯртанг]] | | 1833 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 38 104<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Навгилем| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] hdgquyy6nssubayhtfl2r8667hyljfr 0 2242 1470616 1470131 2026-04-28T15:25:52Z Zosya95 54344 1470616 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Cat poster 1.jpg | салтанат = Ҷонварон | волид = Felis | табақа = Намуд | лотинӣ = Felis catus | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] | соли муаллифӣ = 1758 | ҳаммаъно = {{Collapsible list|title='' | {{bt|Felis silvestris catus|(Linnaeus, 1758)}} | {{bt|Felis catus domestica|<br>([[Erxleben]], 1777)}} | {{bt|Felis domestica|Erxleben, 1777}} }} }} '''Гурба''' ({{lang-fa|گربه}} < *u̯r̥p-aka- < *u̯l̥p-) ё '''пишак''' ({{lang-la|Felis catus}}) — ҷонвари хонагиест аз оилаи гурбаиҳои даранда. Ҳоло қариб 260 зоти гурба ба вуҷуд оварда шудааст. Гурбаро тақрибан 9500 сол қабл дар Шарқи Наздик хонагӣ кардаанд. Гурба ҳайвони чолок, ҳушёр ва тездав буда, бо ёрии чанголҳои гирояш ба дару девор ва дарахтон часпида мебарояд. Чанголҳои гурбаро рагу пайҳо ба дарун мекашанд ва танҳо дар ҳангоми часпида баромадан ё доштани сайд берун меоянд. Ҳангоми роҳ рафтан, гурба нармаки панҷаашро ба замин гузошта, садо намебарорад. Мӯи баъзе гурбаҳо дарози пахмоқ, дигарашон кӯтоҳи маҳин аст. Рангаш сиёҳ, малла, хокистарӣ, сафеди хокистарӣ; гоҳе палангранг (ало, рах-рах) низ мешаванд. Сараш лунда, танаш калон (40-60 см), гардану пойҳояш боқувват; думаш дароз (25-41 см); модинааш нисбат ба нарина хурдтар аст. Вазнаш андаряк 2,5-6,5 кг (баъзан 9 кг ва бештар). Суфраи гӯши гурба то 180° ҳаракат мекунад. Шунавоии гурбаҳо хуб тараққӣ кардааст. Гурба дар 7-8-моҳагӣ болиғ мешавад. Давомоти ҳамлаш 55-60 рӯз; 3-8 гурбача мезояд. Муҳлати ширхорагии гурбачаҳо 8-10 ҳафта аст. Ғизои гурбаҳои хонагӣ гӯшт, гӯшти моҳӣ, шир, хӯрокҳои тайёри махсус ва ғ. мебошад. Гурбаҳо таъми турш, талх ва шӯрро ҳис мекунанд. Онҳо муш, калламуш ва дигар ҷонварони зараррасонро нобуд менамоянд. Дар ҳолати аз нигоҳубин маҳрум шудан, гурба гурехта ёбоӣ мешавад: парандаҳоро дошта мехӯрад, лонаи онҳоро вайрон карда, чӯҷаҳояшонро нобуд мекунад. Чунин гурбаҳо метавонанд паҳнкунандаи касалиҳои сироятӣ (калӣ ё ҷараб, шукуфаи мӯйчин) ва ангали (трихинеллёз, описторхоз дифиллобатриоз ва ғ.)-и одам ва ҳайвонот бошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гурба|4|муаллиф=А. Саидов}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]] [[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]] 5xjlpikynupjtlan4xrskkwf304a2ls 1470618 1470616 2026-04-28T17:32:52Z Zosya95 54344 1470618 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Cat poster 1.jpg | салтанат = Ҷонварон | волид = Felis | табақа = Намуд | лотинӣ = Felis catus | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] | соли муаллифӣ = 1758 | ҳаммаъно = {{Collapsible list|title='' | {{bt|Felis silvestris catus|[[Карл Линней|Linnaeus]], 1758}} | {{bt|Felis catus domestica|Erxleben, 1777}} | {{bt|Felis domestica|Erxleben, 1777}} }} }} '''Гурба''' ё '''пишак''' ({{lang-la|Felis catus}}) — ҷонвари хонагиест аз [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Гурбаиҳо|гурбаиҳо]]. Ҳоло қариб 260 зоти гурба ба вуҷуд оварда шудааст. Гурбаро тақрибан 9500 сол қабл дар Шарқи Наздик хонагӣ кардаанд. Гурба ҳайвони чолок, ҳушёр ва тездав буда, бо ёрии чанголҳои гирояш ба дару девор ва дарахтон часпида мебарояд. Чанголҳои гурбаро рагу пайҳо ба дарун мекашанд ва танҳо дар ҳангоми часпида баромадан ё доштани сайд берун меоянд. Ҳангоми роҳ рафтан, гурба нармаки панҷаашро ба замин гузошта, садо намебарорад. Мӯи баъзе гурбаҳо дарози пахмоқ, дигарашон кӯтоҳи маҳин аст. Рангаш сиёҳ, малла, хокистарӣ, сафеди хокистарӣ; гоҳе палангранг (ало, рах-рах) низ мешаванд. Сараш лунда, танаш калон (40-60 см), гардану пойҳояш боқувват; думаш дароз (25-41 см); модинааш нисбат ба нарина хурдтар аст. Вазнаш андаряк 2,5-6,5 кг (баъзан 9 кг ва бештар). Суфраи гӯши гурба то 180° ҳаракат мекунад. Шунавоии гурбаҳо хуб тараққӣ кардааст. Гурба дар 7-8-моҳагӣ болиғ мешавад. Давомоти ҳамлаш 55-60 рӯз; 3-8 гурбача мезояд. Муҳлати ширхорагии гурбачаҳо 8-10 ҳафта аст. Ғизои гурбаҳои хонагӣ гӯшт, гӯшти моҳӣ, шир, хӯрокҳои тайёри махсус ва ғ. мебошад. Гурбаҳо таъми турш, талх ва шӯрро ҳис мекунанд. Онҳо муш, калламуш ва дигар ҷонварони зараррасонро нобуд менамоянд. Дар ҳолати аз нигоҳубин маҳрум шудан, гурба гурехта ёбоӣ мешавад: парандаҳоро дошта мехӯрад, лонаи онҳоро вайрон карда, чӯҷаҳояшонро нобуд мекунад. Чунин гурбаҳо метавонанд паҳнкунандаи касалиҳои сироятӣ (калӣ ё ҷараб, шукуфаи мӯйчин) ва ангали (трихинеллёз, описторхоз дифиллобатриоз ва ғ.)-и одам ва ҳайвонот бошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гурба|4|муаллиф=А. Саидов}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]] [[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]] 6wsnbt3ioxh5c0p9h9qaq2i6jozvryq 0 2264 1470630 1470468 2026-04-28T17:57:44Z Zosya95 54344 1470630 wikitext text/x-wiki {{Таксон |тасвир = Buitre negro.jpg |тавсифи тасвир = |салтанат = Ҷонварон |волид = Aegypius |табақа = Намуд |лотинӣ = Aegypius monachus |муаллиф = |соли муаллифӣ = |вазъи ҳифз }} '''Калмурғ''' ({{lang-la|Aegypius monachus}}), [[Парандаҳо|паранда]]ест соҳибчангол. ҷуссаи калон ва [[нӯл]]у панҷаҳои бақувват дорад. Сараш бе[[мӯй]], [[бол]]аш дароз (750 —780 мм), [[дум]]аш нисбатан кӯтоҳ, (350—405 мм), [[вазн]]аш 7—11,5 кг (модинааш 7,5— 12,5 кг). [[Ранг]]аш буря баланд. [[Лона]]ашро дар болон дарахтони баланд ва баъзан дар шохсорон аз [[навда]]ҳои хушкида месозад. Охири [[март]]— аввали [[апрел]] 1 [[тухм]] мегузорад. Тухмро ҳар ду ҷинс зер мекунанд, [[Чӯҷа]]ҳо дар 3-моҳагӣ паррончак мешаванд. Ҷуфти Калмурғ доимист (як лонаро даҳҳо сол истифода мебаранд). Калмурғ паррандаи лошахӯр аст. Ҷасади ҷонваронро хӯрда, паҳншавии касалиҳои сироятии [[ҳайвон]]у [[одам]]ро пешгирӣ мекунад. [[Сол]]ҳои охир дар натиҷаи корам шудани [[замин]]ҳо, истифодаи пеститсидҳо ва ғайраҳо миқдори Калмурғ кам шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == #Абдусалямов И. А Фауна Таджикской CСP, т. 19, ч. 1, Душанбе., 1971. {{зоология-нопурра}} tpl8lorcowmbfwo8tpvqo6tluva95jh 0 2266 1470633 1470148 2026-04-28T18:03:54Z Zosya95 54344 1470633 wikitext text/x-wiki {{Таксон | салтанат = Ҷонварон | тасвир = Milvus_migrans_2005-new.jpg | image descr = | волид = Accipitridae | табақа = Зероила | лотинӣ = Milvinae }} '''Калхот''', калход, пажан, чӯҷагирак, халхот, хот, (Milvis korshun) - як навъ паррандаест соҳибчангол. Ба оилаи [[бозон]] дохил мешавад. Болҳои дароз (428 —545 мм) ва паҳноӣ, думи дароз (251—335 мм) дорад. Минқораш дароз (24—30 мм), вазнаш 800— 900 г, рангаш бур ва бури қаҳваранг. Калхотҳо тухмзинда-зо ва зиндазоянд. Дар шароити [[Тоҷикистон]] соле як маротиба афзоиш мекунанд. Як Калхот аз 1—2 то 8—20 тухм гузоштаааш мумкин. Ҷанини тухм аз таъсирп гармии офтоб ин нимбиёбон, куҳу даштҳо ва бештар назди обанборҳо зиндагӣ мекунад. Дар болои дарахт (чинору арча), ҷарӣ ва харсангҳо лона мегузорад. Калхот як лонаро чандсол истифода мебарад. Аввали май 2—4 [[тухм]] гузошта. охири май чӯҷа мебарорад. Дар собиу Шӯравӣ (ғайр аз Шимоли Осиё) вомехӯрад; зимистонро дар [[Африқо]] ва [[Осиёи Ҷанубӣ]] мегузаронад. Дар [[Тоҷикистон]] Калхот дар пастиҳо, баъзан дар кухдои на он кддар баланд (то 1800 м аз с. б.) дучор меояд. Дар Боботот, водии дарёи Сир, Зарафшон, [[Кофарниҳон]], поёноби [[Вахш]], Бадахшону Дарвоз одатан вақти кучи паррандаҳо вомехурад; кучи бахория К. март — апрел, кучи тирамоҳиаш сентябр — октябр мегузарад. Калхотҳои лонагузор дар доманакуҳи кухҳои Дурама, [[Туркистон]], [[Зарафшон]] ва [[Ҳисор]] лона мегузорад. Ғизой Калхот хоянддҳои майда, [[хазандаҳо]], [[обхокиҳо]], [[лоша]], баъзан моҳӣ ва [[паррандаҳо]] мебошанд. Солҳои бисьёр шудани [[малах]] Калхот онҳоро нест карда, ба хоҷагии қишлоқ фоида меорад. Калхот баъзан ба [[паррандаҳои хонагӣ]] ҳам ҳуҷум мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] [[Гурӯҳ:Паррандаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бозон]] oqa8wlfo6gz2v6igs3agtzgkt5y4nzv 0 2268 1470634 1470155 2026-04-28T18:04:38Z Zosya95 54344 1470634 wikitext text/x-wiki {{Дигар маъноҳо|Лочин}} {{Таксон | ном = Лочин | салтанат = Ҷонварон | тасвир = Falco peregrinus - 01.jpg | волид = Falco | табақа = Намуд | лотинӣ = Falco peregrinus | муаллиф = Tunstall | соли муаллифӣ = 1771 | ҳаммаъно = * {{bt|Falco atriceps|Hume}} * {{bt|Falco kreyenborgi|Kleinschmidt, 1929}} * {{bt|Falco pelegrinoides madens|Ripley & Watson, 1963}} * {{bt|Rhynchodon peregrinus|Tunstall, 1771}} | вазъи ҳифз = LC | iucn = 106003622 }} '''Лочин''' ({{lang-la|Falco peregrinus}}) — як навъ [[Парандаҳо|паранда]]и соҳибчангол. Ғайр аз [[Антарктика]] дар ҳамаи китъаҳои олам паҳн шудааст. Дарозии танаш 40— 50 см; [[вазн]]аш 500—1000 г. [[Дум]]и кӯтоҳ, минцори анбуршакл, [[пой]]ҳои дарози тез-чангол дорад. Лочинҳои модина аз Лочинҳои нарина ҷисман калонтар аст. [[Ранг]]аш хокистарии [[сиёҳ]]тоб, дар [[шикам]] ва пушташ paxҳои сафедчатобикун даланг дорад, [[Бол]]ҳояш дарози тез. Дар собиқ Шуравӣ аз Тундра то [[сарҳад]]ҳои ҷануби зиндагй мекунад;дар [[дарахт]], камаря харсаиг, замив, баъазн дар бурч, манораи би-но лона гузотита 2—6 тухм мемонад (асосаи модннааш чуча мебарорад). Чучахо баъди 35—40 шаборуз паррончак мешаванд. Хуроки асосии Лочин парранда (кафтар, кабк ва F.) мебошад (ак-сар вак;т сайди худро дар парйоз мегирад). Дар Точтишстон дар к,-кух;-ҳои Ҳисор, Боботоғ, OK,TOF ва мавзеъҳои ба онҳо хамшафат вомехурад. Дар махалхри эимистонгузаронӣ дар вакти куч ҳамеша ҳамрох.и муртобй, лойхурак ва диг. парран-даҳои наздиобй меботвд. Вак, ту со-ати кучи Л. ба маҳалли зимистонгузаронй, пеш аз ҳама ба микдори хурок вобаста аст. Лочинро дар Осиёи Миёна аз бостон чун паррандаи шикорӣ ром мекунанд. Во Лочин кабк, рубох., харгуш ва кафтар мегиранд. Лочин паррандаи нодир мебошад. Он ба Китоби сурхи Иттифовд байналхалкии муҳофизати табиат дохил кар¬да шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{зоология-нопурра}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 77kiuigsfllf6f1mn4yuoaxiaf6xki8 0 2269 1470635 1049003 2026-04-28T18:10:05Z Zosya95 54344 1470635 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Egyptian Vulture, Socotra.jpg | тавсифи тасвир = ''N. p. percnopterus'' in [[Socotra]], Yemen | вазъи ҳифз = EN | кумитаи ҳифз = IUCN3.1 | сарчашмаи ҳифз = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author1=[[BirdLife International]] |year=2021 |title=''Neophron percnopterus'' |volume=2021 |article-number=e.T22695180A205187871 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22695180A205187871.en |access-date=4 October 2024}}</ref> | вазъи ҳифз2 = CITES_A2 | кумитаи ҳифз2 = CITES | сарчашмаи ҳифз2 = <ref name=IUCN/> | салтанат = Ҷонварон | волид = Neophron | лотинӣ = Neophron percnopterus | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] | соли муаллифӣ = 1758 | харита = NeophronMap.svg | range_map_caption = Distribution of the three subspecies | ҳаммаъно = {{bt|Vultur percnopterus|[[Карл Линней|Linnaeus]], 1758}} }}[[Image:Neophron pernopterus.jpg|thumb|250px|Лошахӯр]] [[File:Neophron percnopterus MHNT.ZOO.2010.11.79.1.jpg|thumb| ''Neophron percnopterus'']] '''Лошахӯр''', лошхӯр, варкок (Neophron percnopterus), [[Парандаҳо|паранда]]ест соҳибчангол. Дарозии танаш 65—75 см, думаш 25—27 см, пахноии болаш 46—52 см, вазнаш то 2 кг. [[Нӯл]]аш борики дароз, [[сиёҳ]]. Қисми пеши [[cap]] ва ҷиғирдонаш луч. [[Ранг]]аш [[сафед]]и зардча (парҳои лошахӯр хурд сиёҳтоб); парҳои болаш сиёҳ. Нарина ва модинааш ҳамранганд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{зоология-нопурра}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] [[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]] snjtspxf5oq6h6l2lqfn2by8pbi1hyd 1470638 1470635 2026-04-28T18:15:08Z Zosya95 54344 1470638 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Egyptian Vulture, Socotra.jpg | тавсифи тасвир = ''N. p. percnopterus'' in [[Socotra]], Yemen | вазъи ҳифз = EN | кумитаи ҳифз = IUCN3.1 | сарчашмаи ҳифз = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author1=[[BirdLife International]] |year=2021 |title=''Neophron percnopterus'' |volume=2021 |article-number=e.T22695180A205187871 |doi=10.2305/IUCN.UK.2021-3.RLTS.T22695180A205187871.en |access-date=4 October 2024}}</ref> | вазъи ҳифз2 = CITES_A2 | кумитаи ҳифз2 = CITES | сарчашмаи ҳифз2 = <ref name=IUCN/> | салтанат = Ҷонварон | волид = Neophron | табақа = Намуд | лотинӣ = Neophron percnopterus | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] | соли муаллифӣ = 1758 | харита = NeophronMap.svg | range_map_caption = Distribution of the three subspecies | ҳаммаъно = {{bt|Vultur percnopterus|[[Карл Линней|Linnaeus]], 1758}} }}[[Image:Neophron pernopterus.jpg|thumb|250px|Лошахӯр]] [[File:Neophron percnopterus MHNT.ZOO.2010.11.79.1.jpg|thumb| ''Neophron percnopterus'']] '''Лошахӯр''', лошхӯр, варкок (Neophron percnopterus), [[Парандаҳо|паранда]]ест соҳибчангол. Дарозии танаш 65—75 см, думаш 25—27 см, пахноии болаш 46—52 см, вазнаш то 2 кг. [[Нӯл]]аш борики дароз, [[сиёҳ]]. Қисми пеши [[cap]] ва ҷиғирдонаш луч. [[Ранг]]аш [[сафед]]и зардча (парҳои лошахӯр хурд сиёҳтоб); парҳои болаш сиёҳ. Нарина ва модинааш ҳамранганд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{зоология-нопурра}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] [[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]] ke1h43rv7zwydsk380k7i3497mwfcfk 0 2314 1470643 1269895 2026-04-28T18:32:42Z Zosya95 54344 1470643 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Helicoverpa armigera dorsal.jpg |image title = Кирми ғӯза |салтанат = Ҷонварон |волид = Helicoverpa |табақа = Намуд |лотинӣ = Helicoverpa armigera |муаллиф = Hübner |соли муаллифӣ = 1805 |ҳаммаъно = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chloridea armigera|Hübner}} | {{btname|Chloridea obsoleta|Duncan & Westwood, 1841}} | {{btname|Helicoverpa commoni|Hardwick, 1965}} | {{btname|Helicoverpa obsoleta|Auctorum}} | {{btname|Heliothis armigera|Hübner, 1805}} | {{btname|Heliothis conferta|Walker, 1857}} | {{btname|Heliothis fusca|Cockerell, 1889}} | {{btname|Heliothis pulverosa|Walker, 1857}} | {{btname|Heliothis rama|Bhattacherjee & Gupta, 1972}} | {{btname|Heliothis uniformis|Wallengren, 1860}} | {{btname|Noctua armigera|Hübner, [1805]}} | {{btname|Noctua barbara|Fabricius, 1794}} }} }} '''Кирми ғӯза''' ({{lang-la|Helicoverpa armigera}}) — кирми [[Шапарак|шапарак]]и [[пахта]]. Асосан ба [[пахта]] зарари калон мерасонад. Кирми гуза зараррасони [[нахӯд]], [[ҷуворимакка]], помидор, [[каду]], [[Занҷабил|занҷабил]], боимчон, юнучка низ мебошад. Паҳноии боли кушодаи шапалакаш 30-40 мм;,боли пешаш [[зард]]и бур ва боли кафояш сафед. Кирмаш (дарозиаш 40=45 мм) [[сафед]]и зардча, дорчинӣ, баъзан [[сурх]]и гулобӣ, зочааш (дарозиаш 14=22 мм) сабзтоби дорчинӣ, тухмаш нимкурра (диаметраш 0,5-0,6 мм). Давраи инкишофи тухм 2,5-4, кирмак 15-20 ва гумбак (зоча) 9-14 рӯз давом мекунад. [[Зимистон]]ро дар ҳолати гумбаки дар хок (дар чукурии то 8-15 см) гузаронида мохи май ба шапалак табдил меёбад. Шапалакаш аз шахди гули рустани гизо гирифта дар [[барг]], [[муғча]], гул ва кӯрак тухм (дар мавсим то 3000-то) мегузорад, ки аз он баъди 2-7 шабонарӯз кирм мебарояд. Дар шароити чанубии [[Тоҷикистон]] солее 4-5 маротиба насл медихад. Як Кирми гуза ба ҳисоби миёна ба 12 гунча, [[гул]] ё гуза зарар мерасонад. Кисми зиёди гулу гузаи иллатнок мерезад. Кирми гуза-ро беш аз 20 намуди хашароти дарранда (ганданафасакхо, набисхо, тиллочашмак, ғамбусакхо ва ғайра) нобуд мекунад. == Тадбирҳои мубориза == Маҳви алафҳои бегона; яхобмонӣ; чеканкаи пахта; истифодаи ҳашаракушҳо; муборизаи биологӣ (зиёд кардани трихограмма) ва ғайра. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ботаника-нопурра}} {{зоология-нопурра}} [[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]] [[Гурӯҳ:Кирмҳо]] [[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]] 9wakcxzk9bu2kehcoh38reltpjhexts 0 6024 1470695 1447386 2026-04-29T06:19:05Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470695 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Деҳоти Лаккон |Номи аслӣ = Ҷамоати Лаккон |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] |Шомили = 2 деҳа |Пойтахт = [[Лаккон]] |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 7710<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2021-02-18 |archivedate=2015-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf }}</ref> нафар |Соли барӯйхатгирӣ = 2017 |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Isfara District |Эзоҳ = }} '''Деҳоти Лаккон''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Даҳана (деҳа, н. Исфара)|Даҳана]] | | 463 |%| [[Лаккон (деҳа, н. Исфара)|Лаккон]] | ''Лаққон'' | 7247 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 7579<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Лаккон| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] 89xshhyjkoawrob9qiq0h1z2hyyem7z 0 7502 1470724 1269357 2026-04-29T11:01:54Z VASHGIRD 8035 1470724 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Male and female chicken sitting together.jpg | image title = Петух и курица | image descr = [[Хурӯс]] ва мурғ | regnum = Ҷонварон | parent = Gallus gallus | rang = Форма | latin = Gallus gallus f. domesticus | author = [[Brisson]], [[1760 год в науке|1760]] | syn={{btname|Gallus domesticus|Brisson, 1760}}<ref>{{книга|автор=[[Mathurin Jacques Brisson]]|часть=La Coq et la Poule|заглавие=Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés|язык=fr|ссылка=https://www.biodiversitylibrary.org/page/36010630#page/274/mode/1up|год=1760|страницы=166}}</ref> | wikispecies = Gallus gallus domesticus }} '''Мурғ''', ё '''мурғи хонагӣ''' ({{lang-la|Gallus gallus}}) — парандаест, ки барои хоҷагӣ хидмат мерасонад ва он [[тухм]] мекунад ки барои ин дар хоҷагӣ онро парвариш мекунанд. Мурғи хонагӣ, паррандаест аз қатори мурғҳо, номи умумии паррандаҳо. Мурғҳои хонагӣ аз мурғҳои банки ва ваҳшӣ пайдо шудааст. Мурғ сернамудтарин паррандаи хонагӣ мебошад. Мурғро барои [[тухм]]у [[гӯшт]], пару тибит парвариш мекунанд. == Тарзи парвариши мурғон == Асосан, ду намуди парвариши парранда ба роҳ монда шуда аст: табиӣ ва сунъӣ. Дар шароити парвариши табиӣ паррандагон дар мавзеъҳои кушод сайру гашт намуда, ғизоро худашон ёфта мехӯранд ва маҳсулотнокии онҳо дар фасли гармо зиёд мегардад. Вале камбудиаш парвариши табиӣ дар он аст, ки ҳангоми барои хӯрока додан, ҷамъоварии тухм ва тоза намудани пору вақти зиёд сарф шуда қувваи корӣ бештар сафарбар мешавад. Ҳангоми парвариши сунъӣ бошад, нигоҳубини паррандагон дар қафасҳо буда, тарзи хӯрокдиҳӣ, ҷамоварии тухмҳо ва тоза намудани пору механизатсионӣ иҷро мешавад. Самаранокии кор аз мавқеи бино вобастагӣ дорад. Ҳудуди интихобшудаи замин барои сохтмони биноҳои паррандапарварӣ бояд хушк, ҳамвор ва ба самти ҷануб нигарон бошад. Дар чунин ҳолат замин аз барф тез тоза шуда, шӯои офтоб мурғхонаро гарм менамояд. Биное, ки барои нигоҳ доштани мурғон сохта мешавад, бояд хушк, гарм ва равшан бошад. Дар 1 м2 фарш 4 — 5 мурғи тухмкун нигоҳ дошта мешавад. Бо ҳамин миқдор андоза майдончаи сайру гашт сохтан лозим аст. Сатҳи тирезаи мурғхона нисбати фарш 1/10 бояд бошад. Дар фасли зимистон андохтани тагандоз, аҳамияти калон дорад. Ба сифати тагандоз коҳмайда ва арамайдаро истифода мебаранд. Ғафсии тагандоз бояд 20 — 30 см-ро ташкил диҳад. Даруни мурғхона ҳамвор, сафед ва сироятзудоӣ карда шавад. Ҳама таҷҳизот ва асбобу анҷоми мурғхона вобаста ба зот ва сину соли мурғон сохта шавад. == Нигаред == * [[Мурғи Леггорн]] * [[Мурғи Марҷон]] * [[Мурғи Минорка]] * [[Мурғи Сафеди русӣ]] * [[Мурғи Саққо]] * [[Мурғи Султонӣ]] * [[Мурғи Тӯфон]] * [[Мурғи Чипор]] * [[Мурғи Ҳилол]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] sircbg4tjrzd1ol0kgyvhoodcxw28rh 1470725 1470724 2026-04-29T11:02:03Z VASHGIRD 8035 1470725 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Male and female chicken sitting together.jpg | image title = Петух и курица | image descr = [[Хурӯс]] ва мурғ | regnum = Ҷонварон | parent = Gallus gallus | rang = Форма | latin = Gallus gallus f. domesticus | author = [[Brisson]], [[1760 год в науке|1760]] | syn={{btname|Gallus domesticus|Brisson, 1760}}<ref>{{книга|автор=[[Mathurin Jacques Brisson]]|часть=La Coq et la Poule|заглавие=Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés|язык=fr|ссылка=https://www.biodiversitylibrary.org/page/36010630#page/274/mode/1up|год=1760|страницы=166}}</ref> | wikispecies = Gallus gallus domesticus }} '''Мурғ''', ё '''мурғи хонагӣ''' ({{lang-la|Gallus gallus}}) — парандаест, ки барои хоҷагӣ хидмат мерасонад ва он [[тухм]] мекунад ки барои ин дар хоҷагӣ онро парвариш мекунанд. Мурғи хонагӣ, паррандаест аз қатори мурғҳо, номи умумии паррандаҳо. Мурғҳои хонагӣ аз мурғҳои банки ва ваҳшӣ пайдо шудааст. Мурғ сернамудтарин паррандаи хонагӣ мебошад. Мурғро барои [[тухм]]у [[гӯшт]], пару тибит парвариш мекунанд. == Тарзи парвариши мурғон == Асосан, ду намуди парвариши парранда ба роҳ монда шуда аст: табиӣ ва сунъӣ. Дар шароити парвариши табиӣ паррандагон дар мавзеъҳои кушод сайру гашт намуда, ғизоро худашон ёфта мехӯранд ва маҳсулотнокии онҳо дар фасли гармо зиёд мегардад. Вале камбудиаш парвариши табиӣ дар он аст, ки ҳангоми барои хӯрока додан, ҷамъоварии тухм ва тоза намудани пору вақти зиёд сарф шуда қувваи корӣ бештар сафарбар мешавад. Ҳангоми парвариши сунъӣ бошад, нигоҳубини паррандагон дар қафасҳо буда, тарзи хӯрокдиҳӣ, ҷамоварии тухмҳо ва тоза намудани пору механизатсионӣ иҷро мешавад. Самаранокии кор аз мавқеи бино вобастагӣ дорад. Ҳудуди интихобшудаи замин барои сохтмони биноҳои паррандапарварӣ бояд хушк, ҳамвор ва ба самти ҷануб нигарон бошад. Дар чунин ҳолат замин аз барф тез тоза шуда, шӯои офтоб мурғхонаро гарм менамояд. Биное, ки барои нигоҳ доштани мурғон сохта мешавад, бояд хушк, гарм ва равшан бошад. Дар 1 м2 фарш 4 — 5 мурғи тухмкун нигоҳ дошта мешавад. Бо ҳамин миқдор андоза майдончаи сайру гашт сохтан лозим аст. Сатҳи тирезаи мурғхона нисбати фарш 1/10 бояд бошад. Дар фасли зимистон андохтани тагандоз, аҳамияти калон дорад. Ба сифати тагандоз коҳмайда ва арамайдаро истифода мебаранд. Ғафсии тагандоз бояд 20 — 30 см-ро ташкил диҳад. Даруни мурғхона ҳамвор, сафед ва сироятзудоӣ карда шавад. Ҳама таҷҳизот ва асбобу анҷоми мурғхона вобаста ба зот ва сину соли мурғон сохта шавад. == Нигаред == * [[Мурғи Леггорн]] * [[Мурғи Марҷон]] * [[Мурғи Минорка]] * [[Мурғи Сафеди русӣ]] * [[Мурғи Саққо]] * [[Мурғи Султонӣ]] * [[Мурғи Тӯфон]] * [[Мурғи Чипор]] * [[Мурғи Ҳилол]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] hihsw3lt8mmft92t8mzv0q0u5cvp7im 0 8157 1470657 1453169 2026-04-28T20:36:33Z ~2026-25947-88 124519 1470657 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ |ном =''Давлати Сомониён'' |номи қавмӣ = {{lang-fa|{{Nastaliq|امارت سامانیان}}}} |харита = [[Акс:Image 2023-08-16 at 10.19.18.jpg|мини]] (819–999) | тавсиф = Давлати Сомониён дар авҷи қудрати [[Исмоили Сомонӣ]] |p1 = Саффориён |flag_p1 = Saffarid_dynasty_861-1003.png |p2 = Хилофати Аббосиён |flag_p2 = Abbasid_Caliphate_most_extant.png |таъсис = [[819]] |барҳам = [[999]] |s1 = Давлати Ғазнавиён |flag_s1 = Ghaznavid_Empire_975_-_1187_(AD).PNG |s2 = Давлати Қарохониён |flag_s2 = Kingdom_of_Kara-Khanids-_999-1212.png |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 = Samanid Flag.webp |шиор = |пойтахт = [[Самарқанд]] дар солҳои [[819]]—[[892]], <br> [[Бухоро]] дар солҳои [[892]]—[[999]] |шаҳрҳо = [[Бухоро]] (200,000), [[Балх (шаҳр)|Балх]] (200,000), [[Марв (шаҳри бостонӣ)|Марв]] (200,000), [[Нишопур]] (125,000), [[Самарқанд]] (120,000), [[Машҳад]], [[Ҳирот]] |забон = [[Забони порсӣ|Порсӣ]] (<small>фармони расмӣ & динӣ/забони модарӣ</small>),<ref>"Persian Prose Literature." World Eras. 2002. HighBeam Research. (September 3, 2012);"''Princes, although they were often tutored in Arabic and religious subjects, frequently did not feel as comfortable with the Arabic language and preferred literature in Persian, which was either their mother tongue—as in the case of dynasties such as the Saffarids (861–1003), Samanids (873–1005), and Buyids (945–1055)...''". [http://www.highbeam.com/doc/1G2-3034700041.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130502180821/http://www.highbeam.com/doc/1G2-3034700041.html |date=2013-05-02 }}</ref><ref>Elton L. Daniel, ''History of Iran'', (Greenwood Press, 2001), 74.</ref>{{sfn|Frye|1975|p=146}}<ref name="Paul Bergne 6">{{cite book|author=Paul Bergne|title=The Birth of Tajikistan: National Identity and the Origins of the Republic|url=https://books.google.com/books?id=3coojMwTKU8C&pg=PA6#v=onepage&q&f=false|date=15 June 2007|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84511-283-7|pages=6–}}</ref><br>[[Забони арабӣ|Арабӣ]] (<small>фармони динӣ</small>){{sfn|Frye|1975|p=145}} |арз = |майдон = 2,850,000 км² |аҳолӣ = 10,000,000 |шакли_ҳукмронӣ = [[Аморат]] |сулола = Сомониён |унвони_ҳокимон = [[Амир]] |ҳоким1 = [[Яҳё ибни Асад]] |соли_ҳоким1 = [[819]] то [[855]] |ҳоким2 = [[Исмоили Мунтасир]] |соли_ҳоким2 = [[999]] — [[1005]] |дин = [[Ислом]] ([[суннӣ]]) |Марҳала1 = Таъсисдиҳанда - [[Сомонхудот]] |Сана1 = |Сол1 = [[819]] |Марҳала2 = Ба бузургтарин қудрат дастёбгашта - [[Исмоили Сомонӣ]] |Сана2 = [[892]] то [[907]]. |Сол2 = |эзоҳ = |то = Саффориён |пас = Давлати Қарохониён |п2 = Давлати Ғазнавиён |п3 = }} '''Давлати Сомониён''' (Аморати Сомониён, {{lang-fa|{{Nastaliq|امارت سامانیان‎‎}}}}; [[819]]—[[999]]) — аввалин давлати соҳибистиқлоли исломии [[Эрон|эрони]]. Ҳукмронии сулолаи [[Сомониён]] солҳои [[819]]—[[999]] дар бар мегирад. == Таърихи таъсис == Номи давлат аз номи сулолаи ҳоким — [[сулолаи Сомониён|Сомониён]] гирифта шудааст. То соли [[892]] амирони Сомониён зери итоати [[Хилофати Араб]] қарор доштанд. Замони мавҷудияти Давлати Сомониён дар таърихи халқи тоҷик давраи азнавбарқароршавии иқтисодиёт ва маданияти Мовароуннаҳру Хуросон баъди ҳукмронии якунимасраи хилофати [[Аббосиён]] ба шумор меравад. Дар натиҷаи меҳнати деҳқонон ва ҳунармандон дар мамлакат қувваҳои истеҳсолкунанда ба дараҷаи баланд тараққӣ карданд. Дар ин давра муносибатҳои ҷамъиятии феодалӣ ғалаба карда, раванди ташаккули халқи тоҷик ба охир расид, давлати он ба вуҷуд омад ва маданияти моддию маънавии халқ инкишоф ёфт. Ин давраи инкишофи шаҳрҳои қадимии шарқ — [[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Марв (шаҳр)|Марв]], [[Нишопур]], [[Ҳирот]], [[Балх]], [[Хуҷанд]], [[Бунҷикат]], [[Ҳулбук]], [[Шумон]] ва ғ. буд. Ибтидои асри IX дар натиҷаи пурзӯр шудани ҳаракати зидди хилофат Аббосиён маҷбур шуданд, ки ба баъзе вилоятҳо ҳуқуқи худидоракунӣ диҳанд. Дар Мовароуннаҳр намояндагони сулолаи Сомониён пурқувват гардиданд. Давлати Сомониён дар аҳди ҳокимони Мовароуннаҳр Аҳмад ибни Асад ва писари ӯ Наср комилан ташаккул ёфт. Дар давраи [[Исмоили Сомонӣ|Исмоил ибни Аҳмад]] Давлати Сомониён ба давлати мустақили мутамарказ табдил ёфт. Сомониён охири асри IX ҷангҳои байниҳамдигарии ҳокимони маҳаллиро барҳам дода, тамоми Осиёи Миёнаро ба даст дароварданд. Ҳудуди Давлати Сомониён дар Шимол то дарёи Талас тӯл кашида, дар Ғарб. вилоятҳои Эрони Шимолӣ ва Шарқиро дарбар мегирифт. Мамлакат дар давраи Наср ибни Аҳад (Насри 11) (914—943) ба дараҷаи баланди тараққиёт расид. Махсусан баъди сулҳи байни [[Абуалии Чағонӣ|Абӯалии Чағонӣ]] ва бо [[Нӯҳ ибни Насри II|Нуҳ ибни Наср]] (январи с.949) Давлати Сомониён ҳамчун давлати мутамарказ ташаккул ёфт. === Сабабҳои таъсиси давлат === Сабабҳои асосии таъсисёбии давлати [[Сомониён]]: # Оғози давраи пирӯзии муносибатҳои феодалӣ дар Осиёи Миёна. # Авҷ гирифтани ҷараёни мазҳабии шуубия — ҷараёни оппозитсионӣ нисбат ба ҳукмронии арабҳо. # Шӯришҳои пай дар паи халқои Осиёи Миёна. # Ба умури давлат ҷалб шудани аъёну ашрофи маҳаллӣ ([[Бармакиён]], афшинҳои [[Истаравшан]], [[Тоҳириён]]). # Ба мухторият соҳиб шудани вилоятҳои шарқии хилофат, аз он ҷумла мулкҳои [[Хуросон]]-у [[Мовароуннаҳр]] # Мавқеи мустаҳкам пайдо намудани забони тоҷикӣ дар [[Хуросон]]-у [[Мовароуннаҳр]]. # Муттаҳидшавии қавму қабилаҳои эронзабони Осиёи Миёна, суръат пайдо намудани раванди ташаккули халқи тоҷик. # Ба миён омадани умумияти ҳудуди этникӣ, забонӣ ва фарқангии аҷдоди тоҷикон. # Мавҷудияти анъанаҳои бои иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии форсу тоҷик. === Давраҳо === Замони ба сари қудрат омадани ва фано шудани сулолаи Сомониёнро ба се давра тақсим кардан мумкин аст. * Давраи якум аз соли 817 оғоз шуда, соли 874 анҷом меёбад. Ин муддат ибтидои муборизаи халқи тоҷик барои истиқлол ва ташаккули давлати мутамарказонидашуда мебошад. * Давраи дувуми ҳукмронии хонадони [[Сомониён]] аз соли 875 оғоз ёфта дар ибтидои солҳои 60 — уми асри X ба охир мерасад. Аниқтар, ин давра солҳои 875—960 — ро дар бар мегирад. * Давраи севуми ҳаёти хонадони Сомониён ба солҳои 961—999 рост меояд. Ин замоне буд, ки амирони Сомонӣ ба саргармӣ дода шуда, бо ду дасти адаб лашкар ва идоракунии давлатро ба ихтиёри ғуломони турк супориданд.<ref name="andesha.tj">[http://andesha.tj/node/35#attachments Ғафуров Б.Ғ. Тоҷикон. — Душанбе,2008. 870 с.]{{Пайванди мурда|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>Мухторов А. Сомониён: замон ва макон. — Душанбе, 2008. — С. 46.</ref> [[Акс:Samanid dynasty (819–999).GIF|thumb|500px|Давлати Сомониён(819—999)]] == Амирони Сомонӣ == [[Акс:Bukhara - Samanid Mausoleum.jpg|thumb|Мақбараи Сомониён, шаҳри Бухоро]] * 819—842 — [[Нӯҳ ибни Асад]] * 842—864 — [[Аҳмад ибни Асад]] * 864—892 — [[Наср ибни Аҳмад|Насри I ибни Аҳмад]] * 892—907 — [[Исмоили Сомонӣ|Исмоил ибни Аҳмад]] (Исмоили Сомонӣ) * 907—914 — [[Аҳмад ибни Исмоил]] * 914—943 — [[Насри II ибни Аҳмад]] * 943—954 — [[Нӯҳ ибни Насри II]] * 954—961 — [[Абдумалики I ибни Нӯҳ]] * 961—961 — [[Насри III ибни Абдумалики I]] (1 рӯз амирӣ кард) * 961—976 — [[Мансури I ибни Нӯҳ]] * 976—997 — [[Нӯҳи II ибни Мансур]] * 997—999 — [[Мансури II ибни Нӯҳ]]<ref>[http://www.kmt.tj/?book_id=125 Мухторов А. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе: Оли Сомон,1997. — 76 с.]</ref> * 999—999 — [[Абдумалики II ибни Нӯҳ]]<ref>[http://www.kmt.tj/?book_id=125 Мухторов А. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе: Оли Сомон,1997. — 76 с.]</ref> * 1000—1005 — [[Исмоили Мунтасир]]<ref>Мусавии Буҷнӯрдӣ, Козим (1393 ҲҚ). Ризоии Боғбидӣ, Ҳасан; Ҷаъфарии Диҳақӣ, Маҳмуд; Саҷҷодӣ, Содиқ, виросторон. ''Таърихи Ҷомеъи Эрон''. Теҳрон: Маркази Доирату-л-маъорифи Бузурги Исломӣ (Маркази Пажуҳишҳои Эронию Исломӣ). Ҷилди 6, Сафҳаи 479, ISBN 978-600-6326-36-8.</ref> == Идоракунии давлат == Ташкили хуби идоракунии давлат дар рӯшду камоли он саҳми муносиб мегузорад. Инро хонадони [[Сомониён]] нағз дарк намуда буданд. Яке аз намояндагони олимақоми ин хонадони бонуфӯз Исмоил инро хуб мефаҳмид. Аз ин рӯ, баробари ба сари қудрат омадани хеш масъалаи аз рӯи нақша ташкилу амал намудани давлатро ба миён гузошт. Баъди ғалабаи Исмоил бар [[Саффориён]] (соли 900) [[Сомониён]] ташкили идоракунии бонизомро ба миён гузоштанд. Исмоил шакли беҳтарини идоракунии давлатро дар девонҳо (вазоратҳо) медид. Вай таҷрибаи давлатҳои гузаштаро ба инобат гирифта, бо роҳи девонҳо идора намуданро асос шуморид. Он дар замони арзи вуҷуд кардани давлати [[Сосониён]] ташкил шуда буд. Давлати [[Сомониён]] аз ҷиҳати сохт феодалӣ буда ба ду [[даргоҳ]]: дарбори подшоҳӣ ва девонҳо, яъне вазоратҳо ё идораҳои ҳарбӣ тақсим мешуд. Исмоил мехост, ки давлат дар як даст муттаҳид карда шавад, он гоҳ идоракунии он аз марказ хеле осон буд. Аммо Исмоил ба мақсад нарасид. Кори саркардаашро писараш [[Аҳмад ибни Исмоил]] идома дода бошад ҳам, ба сомон нарасонд. Танҳо баъди сари ӯ дар замони ҳукмронии писараш Насри II бо ташаббуси вазирони оқилу донои Сомонӣ Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни Ҷайҳонӣ (914—918) ва Абулфазл Балъамӣ (918—938) орзӯи Исмоил ҷомаи амал пӯшид. Барои идора намудани ҳокимияти марказӣ системаи идоракунии давлатӣ ба тартиб дароварда шуд. Сардори давлат амир буда, дар вилоятҳо волиҳои ӯ ҳукм меронданд. Дар қатори дарбор ([[даргоҳ]]) боз даҳ идораи ҳарбию маъмурӣ — девонҳо ташкил карда шуданд. Вазифаи девонҳо аз деҳқонон, ҳунармандон ва тоҷирон ҷамъ овардани андозҳо буд. Буҷети умумии Давлати Сомониён 45 млн дирҳамро ташкил медод, ки 20 млн — и он барои нигоҳ доштани қӯшун ва маоши амалдорони давлатӣ сарф карда мешуд. Чорабиниҳои муҳимми Сомониён, аз ҷумла, дар атрофи як марказ муттаҳид кардани [[Хуросон]] ва [[Мовароуннаҳр]], таъмини истиқлоли давлат ва ғ. барои инкишофи ҳаёти иқтисодӣ ва мадании мамлакат заминаҳои зарурӣ фароҳам овард. == Пойтахт == Бухоро пойтахти давлати [[Сомониён]] ба ҳисоб мерафт. [[Бухоро]] дар замони ҳукмронии арабҳо мисли дигар шаҳрҳои [[Мовароуннаҳр ]]-у [[Хуросон]] борҳо хароб гардида буд. Аммо дар аҳди [[Сомониён]] вазъият тағир ёфт. Ба туфайли робитаҳои тиҷоратӣ ва аз ҳар ҷиҳат тараққӣ ёфтани давлат ҳаёти нисбатан ором пойдор гардид. Бухоро чун дигар шаҳрҳои қадими тоҷикнишини [[Осиёи Марказӣ]] ба се қисм тақсим мешуд: 1. Арк- ҷои зисти шоҳ; 2. Шаҳристон — ҷои зисти табақаҳои гуногуни мардуми шаҳр; 3. Рабаз — маҳалли тиҷорату ҳунармандӣ. Шаҳри [[Бухоро]] дар асри IX ёздаҳ дарвоза дошт. Дар байни мамлакатҳои Осиёи Пеш яке аз шаҳрҳое буд, ки бори нахуст мактаби олии мусулмонӣ — мадраса бино ёфта будааст. Ҳамин тариқ дар аҳди [[Сомониён]] муносибатҳои феодалӣ устувор мегардад. Давлати [[Сомониён]] ҳамаҷиҳата тараққӣ мекунад. == Иқтисодиёт == Кишоварзӣ, кӯҳкорӣ, ҳунармандӣ ва савдо боз ҳам тараққӣ карданд. [[Мовароуннаҳр]] ва [[Хуросон]] мамлакатҳои аграрӣ буданд. Заминҳо асосан аз обҳои дарёчаҳо, сойҳо, чашмаҳо, каналҳо ва корезҳо объёрӣ карда мешуданд. Дар [[Осиёи Миёна]], хусусан, дар водиҳои Зарафшон, Фарғона ва ноҳияҳои дигар системаи зиёди обёрӣ вуҷуд дошт. Масалан, дар воҳаи Бухоро (каналҳои Санҷон ва Шоҳруд), Бунҷикат ва шаҳрҳою вилоятҳои дигар каналҳо мавҷуд буданд. Дар асрҳои IX—X як қатор каналҳои нав ва иншооти обёрӣ сохта шуданд. Масалан, дар яке аз дараҳои силсилакӯҳи Пастоғ (қаторкӯҳи Нурато) дарғоти калони сангин (ҳоло Хонбандӣ) ва обанбор бунёд гардид. Ғайр аз заминҳои обӣ заминҳои лалмиро низ васеъ истифода мебурданд. Дар заминҳои обии [[Суғд]], [[Фарғона]], [[Чоч]], [[Истаравшан]], [[Чағониён]], [[Хуросон]] ва ғ. деҳқонон гандум, ҷав, биринҷ, арзан, лӯбиё, нахӯд ва зайтун кишт менамуданд. Пахта дар хоҷагии кишоварзии баъзе ноҳияҳо (водии Зарафшон, Фарғона, воҳаи [[Марв]] ва ғайра) ҷойи асосиро ишғол мекард. Боғдорӣ (зардолу, шафтолу, себ, нок, биҳӣ, олуча, олу, анор, анҷир, чормағз, бодом), токдорӣ (махсусан ангури навъи ҳиротӣ), обчакорӣ ва зироати полезӣ низ ривоҷ ёфтанд. Номгӯйи маҳсулоти кишоварзӣ. хусусияти махсуси заминдориро нишон медиҳад, ки он ба обёрии сунъӣ асос ёфта буд. Географҳои асрҳои IX—X ҳосилхезии заминҳои корами Осиёи Миёнаро борҳо таъкид намудаанд. Дар ноҳияҳои кӯҳӣ ва даштҳои Осиёи Миёна чорводорӣ, хусусан, гӯсфанду асппарварӣ ривоҷ ёфт. Дар ин давра дар Давлати Сомониён саноати кӯҳӣ тараққӣ кард. Манбаъҳои хаттӣ ва маводҳои археологӣ аз зиёдии сарватҳои зеризаминии ноҳияҳои гуногуни Осиёи Миёна шаҳодат медиҳанд. Дар [[Бадахшон]], [[Дарвоз]], [[Ноҳияи Рӯшон|Рӯшон]] ва [[Шуғнон]] конҳои ёқут, санги лоҷвард ва нуқра кор карда мешуданд. Дар саргаҳи Зарафшон оҳан, тило, нуқра, зок, дар Истаравшан оҳан, дар Асбара ([[Исфара]]) ангиштсанг, дар Фарғона оҳан, қалъагӣ, нуқра, симоб, мис, сурб, муми кӯҳӣ (қир), асбест, фирӯза, навшодир, нефт истеҳсол менамуданд. Илоқ (водии Оҳангарон) маркази коркарди маъдани нуқра ва сурб ба шумор мерафт. Аз конҳои Хуросон фирӯза, мармар, сангҳои резакорӣ, тило, оҳан, мис, зок, сулфур, маргимуш, шаба, гили кулолӣ ва ғ. мегирифтанд. Дар Осиёи Миёна конҳои зиёди асримиёнагӣ, ба монанди Кони Мансур, Кӯҳи Сим, Конҷӯл, Консой, Тариқэккан, Кони Гут ва ғ. ёфт ва омӯхта шуданд. Маъданро бо роҳи кандани чоҳҳои амудӣ ва нишеб ё аз конҳои кушод мегирифтанд. Дар саноати кӯҳӣ меҳнати одамони озод ва ғуломонро хуб истифода мебурданд. == Ҳунармандӣ == Дар Давлати Сомониён ҳунармандӣ низ инкишоф ёфт, ки он дар [[Фарорӯд|Мовароуннаҳру]] [[Хуросони Бузург|Хуросон]] ҷойи намоёнро ишғол мекард. Пеш аз ҳама бофандагӣ ривоҷ ёфт. Деҳаҳои Зандона (наздикии Бухоро), Водар (наздикии Самарқанд) ва Дарзангӣ (дар водии д. Сурхон) ба марказҳои бофандагӣ табдил ёфтанд. Дар онҳо намудҳои беҳтарини матоъҳои пахтагӣ мебофтанд. Мувофиқи маълумоти [[Наршахӣ|Муҳаммади Наршахӣ]], матоъи зандонагиро ба Эрон, Форс ва Ҳиндустон мебурданд. Мувофиқи ахбори географҳои асри X [[Ибни Ҳавқал]] ва Муқаддасӣ матоъи нафиси водарӣ дар мамлакатҳои Шарқ шуҳрати калон дошт. Дар Самарқанд, Дабусия, Бухоро, Искоҷат, Насаф, Кеш, Банокат, матоъҳои нафис ва дурушт мебофтанд. Дар [[Самарқанд]] коғаз ва шиша истеҳсол мекарданд, ки онҳо дар мамлакатҳои Шарқи Миёна ва Наздик шуҳрати калон пайдо карда буданд. Дар шаҳрҳо ва маҳалҳои аҳолинишини Фарғона, [[Истаравшан]], [[Хуҷанд]] яроқ ва олоти кишоварзӣ, зарфҳои фулузӣ, дар Бухоро ва атрофи он қолин, ҷойнамоз, зин, равған, дар Самарқанд рикоб, лаҷом, тасма, деги мисин, дар Чоч зин, тирдон, хайма, тиру камон, сӯзан, миқроз, зарфҳои сафолӣ, дар шаҳрҳои Хуросон -дар [[Нишопур]] калоба, матоъ, либоси пашмин, рӯйҷо, корд, дар [[Марв]] парча, сӯзанӣ, рӯйҷои абрешимӣ ва пахтагӣ, абрешим, дар [[Тӯс]] зарфҳои сангӣ, бурё, дар [[Балх]] пӯст, собун дар Гарчошара қолин, намад ва ғ. истеҳсол мекарданд. Онҳо аз ривоҷёбии ҳаматарафаи ҳунармандӣ шаҳодат медиҳанд. == Тиҷорат == Инкишофи кишоварзӣ, кӯҳкорӣ, ҳунармандӣ ва тараққиёти шаҳрҳо ба ривоҷёбии мубодилаи мол байни шаҳру деҳот аз як тараф, аз тарафи дигар байни аҳолии муқимӣ ва бодиянишин оварда расонд. Дар натиҷаи инкишофи савдои дохилӣ ва берунӣ шаҳрҳо ва деҳаҳои Осиёи Миёна дар соҳаи истеҳсоли ин ё он навъи мол махсус гардида буданд. Мувофиқи маълумоти Муқаддасӣ ба бозорҳои берунӣ аз [[Бухоро]] порчаҳои нафис, қолин, ҷойнамоз, фонуси мисин, пушттаранги асп, равған, пӯсти гӯсфанд, гӯшт ва харбуза, аз Кармина сачоқ, аз Дабусия ва Водар газворҳои водарӣ, аз Арбинҷон ҷомаи пашмин, ҷойнамоз, пӯст, зарфҳои фулузӣ, аз Самарқанд парча, матоъи симгун, газворҳои сурх (мумарҷол), газвори синизӣ, абрешим, шоҳӣ, хайма, коғаз, шиша, деги мис, чормағз, аз Ҷиззах пашм, газвори сафед, яроқ, оҳан, аз Чоч пахта, ҷома, хайма, камон, аз Тирмиз собун, аз Балх пӯст, собун, кунҷит, биринҷ, чормағз, мавиз, бодом, асал, зок, сулфур, сурб, рӯйҷои занона, аз Марв парча, ҷома, рӯйҷои пахтагӣ ва абрешимӣ, равғани кунҷит, панир, мис, аз Нишопур калоба, газвор, либосҳои пахтагӣ ва пашмин, оҳан, пӯст, аз Нисо ва Обивард либоси пахтагӣ ва абрешимӣ, абрешим, равғани кунҷит, пӯсти рӯбоҳ, аз Ҳирот ба миқдориДавлати Сомониён, давлати аввалини тоҷикон, ки асри IX дар [[Мовароуннаҳр]]у [[Хуросон]] ба вуҷуд омада буд (875—999). Ба он намояндаи сулолаи Сомониён [[Аҳмад ибни Асад]] асос гузошт. Замони мавҷудияти Давлати Сомониён дар таърихи халқи тоҷик давраи азнавбарқароршавии иқтисодиёт ва маданияти Мовароуннаҳру Хуросон баъди ҳукмронии якунимасраи хилофати [[Аббосиён]] ба шумор меравад. Дар натиҷаи меҳнати деҳқонон ва ҳунармандон дар мамлакат қувваҳои истеҳсолкунанда ба дараҷаи баланд тараққӣ карданд. Дар ин давра муносибатҳои ҷамъиятии феодалӣ ғалаба карда, раванди ташаккули халқи тоҷик ба охир расид, давлати он ба вуҷуд омад ва маданияти моддию маънавии халқ инкишоф ёфт. Ин давраи инкишофи шаҳрҳои қадимии шарқ — [[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Марв (шаҳр)|Марв]], [[Нишопур]], [[Ҳирот]], [[Балх]], [[Хуҷанд]], [[Бунҷикат]], [[Ҳулбук]], [[Шумон]] ва ғ. буд. Ибтидои асри IX дар натиҷаи пурзӯр шудани ҳаракати зидди хилофат Аббосиён маҷбур шуданд, ки ба баъзе вилоятҳо ҳуқуқи худидоракунӣ диҳанд. Дар Мовароуннаҳр намояндагони сулолаи Сомониён пурқувват гардиданд. Давлати Сомониён дар аҳди ҳокимони Мовароуннаҳр Аҳмад ибни Асад ва писари ӯ Наср комилан ташаккул ёфт. Дар давраи [[Исмоили Сомонӣ|Исмоил ибни Аҳмад]] Давлати Сомониён ба давлати мустақили мутамарказ табдил ёфт. Сомониён охири асри IX ҷангҳои байниҳамдигарии ҳокимони маҳаллиро барҳам дода, тамоми Осиёи Миёнаро ба даст дароварданд. Ҳудуди Давлати Сомониён дар Шимол то дарёи Талас тӯл кашида, дар Ғарб. вилоятҳои Эрони Шимолӣ ва Шарқиро дарбар мегирифт. Мамлакат дар давраи Наср ибни Аҳад (Насри 11) (914—943) ба дараҷаи баланди тараққиёт расид. Махсусан баъди сулҳи байни [[Абуалии Чағонӣ|Абӯалии Чағонӣ]] ва бо [[Нӯҳ ибни Насри II|Нуҳ ибни Наср]] (январи с.949) Давлати Сомониён ҳамчун давлати мутамарказ ташаккул ёфт.зиёд мавиз, писта, асал ва ғ. мебурданд. Дар асрҳои IX—X савдо бо мамлакатҳои ҷанубу шарқии Европа, Муғулистон, Хитой, Эрон, Кавказ, давлатҳои Осиёи Пеш аҳамияти калон пайдо кард. Аз Мовароуннаҳр ва Хуросон роҳҳои калони тиҷоратии Шарқ мегузаштанд. Роҳи тиҷоратие, ки аз Осиёи Миёна ба ҷанубу шарқии Европа мегузашт, аҳамияти калон дошт. Муншии сафорати хилофати араб Ибни Фадлон, ки с. 922 ҳамроҳи корвони тоҷирон ба Булғория, Волгаю Кама мерафт, ин роҳро тавсиф кардааст. Ба воситаи Итил ва Булғор Д. С. бо князиҳои Рус савдо мекард. Ба Итил ва Булғор биринҷ, хушкмева, газворҳои пахтагӣ, абрешимӣ ва пашмин, дирамҳои нуқрагин бурда, аз Рус, Булғор ва Хазар ба Осиёи Миёна мӯина, асал, пӯст, чорво ва ғайра меоварданд. Дар шаҳрҳои гуногуни Рус — Москва, Новгород ва ғ. ба миқдори зиёд ёфт шудани тангаҳои Давлати Сомониён аз алоқаҳои мустаҳками тиҷоратии байни Осиёи Миёна ва Руси қадим шаҳодат медиҳад. Дар сари роҳҳои тиҷоратӣ корвонсаройҳо, хонаҳои истиқоматӣ сохта, чоҳҳо мекофтанд. Савдо бо Европаи Ғарбӣ асосан бо роҳи иваз намудани молҳои арзишашон якхела ба амал бароварда мешуд. Дар асри X чекҳо низ дар муомилот истифода мешуданд. Дар Давлати Сомониён. анвои молҳои фурӯш тағйир ёфт. Агар тоҷирон пештар маснуоти заргарӣ, яроқи қиматбаҳо, зарфҳои биринҷӣ ва нуқрагӣ, шиша, газворро ба фурӯш баранд, акнун бештар хӯрокворӣ, моли хоми ҳунармандӣ ва маҳсулоти ҳунармандиро мефурӯхтанд. Тараққиёти кишоварзӣ, кӯҳкорӣ, ҳунармандӣ ва савдо дар Хуросону Мовароуннаҳр ба инкишофи маданияти маънавии халқи тоҷик заминаи муҳим гузошт. Дар асрҳои IX—X дар Осиёи Миёна муносибатҳои феодалӣ пурра ғалаба карданд. Давлати Сомониён давлати феодалӣ буд, ки он манфиати феодалон ва савдогаронро ҳимоя мекард. Қисмати асосии замин дар дасти намояндагони сулолаи Сомониён, заминдорони калон, мансабдорони давлатӣ ва рӯҳониён буд. Оммаи васеи деҳқонон камзамин буд, ё ҳеч замин надошт. Андозҳои вазнин, истисмори феодалӣ боиси сар задани як қатор шӯришу ошӯбҳои зиддифеодалӣ гардиданд. Муборизаи синфӣ аксаран дар зери ниқоби дин мегузашт. Масалан, яке аз ҳаракатҳои калони динӣ дар Давлати Сомониён ҳаракати қарматия буд. == Ташаккули халқи тоҷик == Дар асрҳои IX—X дар Осиёи Миёна, аз ҷумла, дар водии Зарафшон, Қашқадарё ва Истаравшан — суғдҳо, ҳавзаи дарёи Аму ва шохобҳои он бохтариён (тахориён), дар ҳавзаи поёноби д. Аму — хоразмиён, водии Фарғона — фарғониён, дар ҷанубу ғарбии воҳаҳои Осиёи Миёна сакоиҳо зиндагӣ мекарданд. Ҳамаи онҳо қаробати этникӣ дошта, ба забонҳо ва шеваҳои гурӯҳи забонҳои эронӣ гуфтугӯ мекарданд. Дар баъзе маҳалҳои Тахористон, Чоч, Фарғона ва, хусусан, дар шимолу шарқии Осиёи Миёна гурӯҳҳои этникии туркнажод низ буданд. Дар асрҳои IX—X дар ҳудуди Давлати Сомониён раванди ташаккули [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] ба охир расид. Мувофиқи маълумотҳо, таркиби этникии [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]]ро суғдҳо, бохтариён ва тахориён, фарғониён, хуросониён ва қабилаи сакоиҳо ташкил медоданд. Ба онҳо дар давраҳои гуногун хионитҳо, ҳайтолиён, туркҳо ва гурӯҳҳои дигари этникӣ ҳамроҳ шуданд. Забони умумии [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]] дарӣ (форсии дарӣ) буд. Забони дарӣ (тоҷикӣ) аввалҳо дар заминаи яке аз шеваҳои байни [[Тахористон]] ва [[Хуросон]] ба вуҷуд омада, дертар ба вилоятҳои дигар паҳн шуд ва забони суғдиро аз гуфтугӯ танг карда баровард. Дар кори ташаккули забони тоҷикӣ лаҳҷаҳои Эрони Шарқӣ нақши калон бозиданд. Дар асрҳои IX—X адабиёти илмӣ ва назм инкишоф ёфтанд. Сомониён барои дар байни аҳолии маҳаллӣ пайдо намудани такягоҳ забони модариро ҳаматарафа истифода бурданд. Ташаккули территорияи умумии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] аз раванди ниҳоят мураккаб ва пурихтилофи ҷудошавию муттаҳидшавии иттиҳодияҳои давлатие, ки дар сарзамини тоҷикон вуҷуд доштанд, сар шуда, бо барпо гардидани давлати мутамаркази Сомониён ба охир расид. Мубориза табақаҳои гуногуни ҷамъиятро аз оммаи меҳнаткаш то синфи ҳукмрон фаро гирифт. Маркази ин иттиҳодия [[Мовароуннаҳр]] ва [[Хуросон]] буданд. Давлати Сомониён давлати осиёимиёнагӣ, сулолаи Сомониён сулолаи тоҷикон буд. Маркази мамлакатро марзе, ки дар он аз қадим аҷдоди [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] маскан гирифта буд, ташкил мекард. Раванди ташаккули фарҳанги умумии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] хеле мураккаб ва номунтазам буд. Маводҳои археологӣ шаҳодат медиҳанд, ки ҳанӯз дар а.7-8 дар ҳудуди [[Суғд]], [[Тахористон]], [[Фарғона]] ва [[Хуросон]] баробари хусусиятҳои махсуси ин ё он вилоят ба дараҷаи муайян умумияти фарҳанги моддӣ ва маънавӣ вуҷуд дошт. Умумияти маданияти моддӣ бештар дар меъморӣ, шакл ва техникаи тайёр намудани сафоли сирдор намудор мегардад. Дар давраи ташаккули фарҳанги умумии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] [[водии Зарафшон]] (бо марказҳои калони иқтисодӣ, фарҳангӣ ва сиёсиаш — [[Бухоро]] ва [[Самарқанд]]) вилояти асосии аз ҷиҳати маданӣ мутараққӣ ба шумор мерафт. Рӯдакӣ дар он замоне, ки давраи рушди болоравии худшиносии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] буд, даъвати Балъамиро ба ҷон пазируфт. Иштироки Рӯдакӣ дар ин раванди ташаккули [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] айни муддао буд. Ӯ бо дарбори [[Исмоили Сомонӣ]] ([[892]]—[[907]]) ва [[Аҳмад ибни Исмоил]] ([[907]]—[[914]]) беалоқа набудааст. Рӯдакӣ дар дарбори [[Наср ибни Аҳмад]]и Сомонӣ, яъне Насри II (914—943) ба мартабаи азим соҳиб мешавад. Бинобар ҳамин худи Рӯдакӣ мегӯяд: {{иқтибос|муаллиф=Рӯдакӣ| <big>'''Киро бузургию неъмат зи ину он будӣ, ;Варо бузургию неъмат зи Оли Сомон буд.'''</big>}} == Рушди фарҳанги тоҷикон == Дар асрҳои IX—X фарҳанги халқҳои [[Осиёи Миёна]] ба дараҷаи баланд инкишоф ёфт. Ба тараққиёти фарҳанги [[Мовароуннаҳр]]у [[Хуросон]] пурра ҷорӣ гардидани [[забони дарӣ]] (тоҷикӣ) мусоидат кард. Ба ин забон назм инкишоф ёфт, ки он дар эҷодиёти сардафтари адабиёти форс — тоҷик [[Рӯдакӣ|Абӯабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ]], шоири бузург [[Фирдавсӣ|Абулқосими Фирдавсӣ]] ва дигарон зоҳир гардид. Дар ин давра илмҳои математика, [[ахтаршиносӣ]], [[ҷуғрофиё]], [[кимиё]], [[пизишкӣ]], [[таърих]] ва [[адабиётшиносӣ]] инкишоф ёфтанд, ки олимони энсиклопедист [[Форобӣ|Абӯнасри Форобӣ]]. [[Ибни Сино|Абӯалӣ ибни Сино]], [[Абумаҳмуди Хуҷандӣ|Абӯмаҳмуди Хуҷандӣ]], [[Абурайҳони Берунӣ|Абӯрайҳони Берунӣ]] ва диг. намояндагони машҳури он мебошанд. Шаҳрҳои асосии Осиёи Миёна — Бухоро, Самарқанд, Балх, Марв, Нишопур, Хуҷанд, Бунҷикат ва ғ. ба марказҳои калони маданӣ табдил ёфтанд. Аз тамоми мамлакатҳои Шарқ ба пойтахти давлат — Бухоро олимон, шоирон, мусаввирон ва диг. намояндагони фарҳанг ҷамъ омада буданд. Бухоро яке аз марказҳои фарҳанги Шарқ гардид. Дар шаҳр китобхонаи хеле бое ташкил карда шуд, ки он бо номи «Савон ул — ҳикмат» машҳур аст. Дар он китобҳои нодир роҷеъ ба илмҳои мухталиф гирд оварда шуда буданд. Дар бозори китоб асарҳои қиматбаҳои илмӣ ба даст овардан мумкин буд. Дар асрҳои IX—X санъати мусиқии халқи тоҷик боз ҳам инкишоф ёфт. Як қатор асарҳои санъати мусиқӣ ба вуҷуд омаданд, ки онҳо минбаъд дар «[[Дувоздаҳмақом]]», дертар «[[Шашмақом]]» гирд оварда шуданд. Асосҳои назариявии санъати мусиқӣ дар асарҳои Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абӯалӣ ибни Сино, [[Абуҳафси Суғдӣ|Абӯҳафси Суғдӣ]], Абӯсолеҳ, [[Абӯлаббоси Бахтиёр|Абулаббоси Бахтиёр]] ва диг. акс ёфтанд. Шаҳрсозӣ, меъморӣ ва санъати ороиш боз ҳам тараққӣ кард. Дар ин давра мақбараи Исмоили Сомонӣ дар Бухоро, мақбараи Аработа дар наздикии [[Каттақурғон|Каттақӯрғон]] ва Аламдор дар наздикии Каркӣ, қасрҳо, бозорҳои тимдор, корвонсаройҳо, масҷидҳои ҷомеъ бунёд гардиданд. Кандакории сутуну сақфи биноҳо (хусусан, дар [[водии Зарафшон]]), гаҷкорӣ, ороиши зарфҳои сафолӣ ва фулузӣ, соҳаҳои дигари санъати амалӣ ривоҷ ёфтанд. == Таназзул == Оштинопазирии синфҳои баҳамзид, муборизаи ҳокимони маҳаллӣ бо ҳукумати марказӣ, истисмори сахти феодалӣ боиси таназзули мамлакат гардид. Дар охири асри X Давлати Сомониён суст шуда, ба ҳуҷуми бодиянишинон дучор омад. Соли 992 бодиянишинони турк Бухороро забт карданд, мувофиқи шартномаи соли 996 тамоми мулкҳои тарафи шимолии ҳавзаи дарёи Зарафшон ба ихтиёри туркҳо гузашт. Дар охири асри Х дар натиҷаи афзӯдани муборизаҳои дохилӣ ва пурзӯр шудани мавқеи гвардияи туркӣ иқтидори давлати [[Сомониён]] суст гардид. Қӯшишҳои марказгурезии феодалони калон нӯфузи давалати марказиро ниҳоят суст карданд. Дар чунин вазъият тохтутози пайдарпаи туркони бодиянишин, махсусан ҳуҷумҳои бодиянишинони Қарохонӣ, ки солҳои 90-уми асри Х дар ҳудуди Туркистони Шарқӣ, Ҳафтрӯд, ҷануби ноҳияҳои доманаи Тиёншон таҳти роҳбарии сулолаи [[Қарохониён]] ба вуҷуд омада, мавҷудияти давлати [[Сомониён]]ро дар зери хатар мегузоштанд. Аз шиддат ёфтани муборизаҳои қувваҳои марказгурез ва торафт суст шудани иқтидори давлати [[Сомониён]] истифода намуда, [[Қарохониён]] ба сарзамини [[Сомониён]] ҳуҷум кардан ва бидуни ягон муқобилияти сахте [[23 октябр]]и [[соли 999]] поӣтахти давлати [[Сомониён]] — [[Бухоро]] ро ба даст дароварданд. Соли 1005 Қарохониён сипоҳи охирин намояндаи сулолаи Сомониён Мунтасир Абӯиброҳим Исмоилро торумор намуда, давлати Қарохониёнро барпо карданд. Баъди ин Давлати Сомониён барҳам хӯрд ва дар Осиёи Миёна давлати [[Қарахониён]] ба вуҷуд омад. Мулкҳои тарафи ҷанубии дарёи [[Ҷайҳун]] (Аму) — ро [[Ғазнавиён]] ба даст дароварданд. == Нигаред низ == * [[Сомониён]] * [[Исмоили Сомонӣ]] * [[Вазирони давлати Сомониён]] == Адабиёт == * [[Тоҷикон (китоб)|Тоҷикон]]. Таърихи қадимтарин ва асри миёна. Китоби 1. — Душанбе, 1973; Китоби 2. — Душанбе, 1985; * [[Тоҷикон (китоб)|Тоҷикон]]. Таърихи қадимтарин, қадим, асри миёна ва давраи нав. Китоби 1, 2. — Душанбе, 1998; * Давлатдории тоҷикон дар асрҳои IX—XVI. Мураттиб ва муҳаққиқ: [[Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ|Нурмуҳаммади Амиршоҳӣ]]. — Душанбе, 1999. * История таджикского народа. Т. II — Душанбе, 1999. * [http://www.kmt.tj/?book_id=125 Мухторов А. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе: Оли Сомон,1997. — 76 с.] * Аҳрор Мухторов. Сомониён: Замон ва макон. — Душанбе, 1999. * Таърихи Табарӣ. Ҷилдҳои 1-2. Теҳрон, 2001. * [http://kmt.tj/index.php?book_id=60 Нусхаи таълифоти китоби Абубакри Наршахӣ. Таърихи Бухоро. — Душанбе, 1979.] * [[Нуъмон Неъматов|Неъматов Н. Н.]] Давлати Сомониён. — Душанбе, 1989. * Ҳотамов Н. Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе, 2011 ва 2015. * [[Некрӯз Сафарзода]]. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён / Монография [бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ].[https://www.academia.edu/143890982/Historical_geography_of_the_Samanid_Empire_eng] – Душанбе, «Ирфон», 2024. – 560 с. ISBN 978-99975-1-437-0 == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://slt.uz/ru/gosudarstvosamanidov.html Государство Саманидов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131017031501/http://slt.uz/ru/gosudarstvosamanidov.html |date=2013-10-17 }} {{ПБ}} {{Амирони сулолаи Сомониён}} {{Давлатҳои сулолаҳои форисзабон (тоҷикон)}} [[Гурӯҳ:Давлати Сомониён| ]] 19kmum5ths78rgnr5uitqqtf7cofn62 1470720 1470657 2026-04-29T10:52:29Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/~2026-25947-88|~2026-25947-88]] ([[User talk:~2026-25947-88|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]] анҷом дода буд 1453169 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ |ном =''Давлати Сомониён'' |номи қавмӣ = {{lang-fa|{{Nastaliq|امارت سامانیان}}}} |харита = [[Акс:Image 2023-08-16 at 10.19.18.jpg|мини]] (819–999) | тавсиф = Давлати Сомониён дар авҷи қудрати [[Исмоили Сомонӣ]] |p1 = Саффориён |flag_p1 = Saffarid_dynasty_861-1003.png |p2 = Хилофати Аббосиён |flag_p2 = Abbasid_Caliphate_most_extant.png |таъсис = [[819]] |барҳам = [[999]] |s1 = Давлати Ғазнавиён |flag_s1 = Ghaznavid_Empire_975_-_1187_(AD).PNG |s2 = Давлати Қарохониён |flag_s2 = Kingdom_of_Kara-Khanids-_999-1212.png |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 = Samanid Flag.webp |шиор = |пойтахт = [[Самарқанд]] дар солҳои [[819]]—[[892]], <br> [[Бухоро]] дар солҳои [[892]]—[[999]] |шаҳрҳо = [[Бухоро]] (200,000), [[Балх (шаҳр)|Балх]] (200,000), [[Марв (шаҳри бостонӣ)|Марв]] (200,000), [[Нишопур]] (125,000), [[Самарқанд]] (120,000), [[Машҳад]], [[Ҳирот]] |забон = [[Забони порсӣ|Порсӣ]] (<small>фармони расмӣ & динӣ/забони модарӣ</small>),<ref>"Persian Prose Literature." World Eras. 2002. HighBeam Research. (September 3, 2012);"''Princes, although they were often tutored in Arabic and religious subjects, frequently did not feel as comfortable with the Arabic language and preferred literature in Persian, which was either their mother tongue—as in the case of dynasties such as the Saffarids (861–1003), Samanids (873–1005), and Buyids (945–1055)...''". [http://www.highbeam.com/doc/1G2-3034700041.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130502180821/http://www.highbeam.com/doc/1G2-3034700041.html |date=2013-05-02 }}</ref><ref>Elton L. Daniel, ''History of Iran'', (Greenwood Press, 2001), 74.</ref>{{sfn|Frye|1975|p=146}}<ref name="Paul Bergne 6">{{cite book|author=Paul Bergne|title=The Birth of Tajikistan: National Identity and the Origins of the Republic|url=https://books.google.com/books?id=3coojMwTKU8C&pg=PA6#v=onepage&q&f=false|date=15 June 2007|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84511-283-7|pages=6–}}</ref><br>[[Забони арабӣ|Арабӣ]] (<small>фармони динӣ</small>){{sfn|Frye|1975|p=145}} |арз = |майдон = 2,850,000 км² |аҳолӣ = 10,000,000 |шакли_ҳукмронӣ = [[Аморат]] |сулола = Сомониён |унвони_ҳокимон = [[Амир]] |ҳоким1 = [[Яҳё ибни Асад]] |соли_ҳоким1 = [[819]] то [[855]] |ҳоким2 = [[Исмоили Мунтасир]] |соли_ҳоким2 = [[999]] — [[1005]] |дин = [[Ислом]] ([[суннӣ]]) |Марҳала1 = Таъсисдиҳанда - [[Сомонхудот]] |Сана1 = |Сол1 = [[819]] |Марҳала2 = Ба бузургтарин қудрат дастёбгашта - [[Исмоили Сомонӣ]] |Сана2 = [[892]] то [[907]]. |Сол2 = |эзоҳ = |то = Саффориён |пас = Давлати Қарохониён |п2 = Давлати Ғазнавиён |п3 = }} '''Давлати Сомониён''' (Имороти Сомониён, {{lang-fa|{{Nastaliq|امارت سامانیان‎‎}}}}; [[819]]—[[999]]) — аввалин давлати соҳибистиқлоли исломии [[Эрон|эрони]]. Ҳукмронии сулолаи [[Сомониён]] солҳои [[819]]—[[999]] дар бар мегирад. == Таърихи таъсис == Номи давлат аз номи сулолаи ҳоким — [[сулолаи Сомониён|Сомониён]] гирифта шудааст. То соли [[892]] амирони Сомониён зери итоати [[Хилофати Араб]] қарор доштанд. Замони мавҷудияти Давлати Сомониён дар таърихи халқи тоҷик давраи азнавбарқароршавии иқтисодиёт ва маданияти Мовароуннаҳру Хуросон баъди ҳукмронии якунимасраи хилофати [[Аббосиён]] ба шумор меравад. Дар натиҷаи меҳнати деҳқонон ва ҳунармандон дар мамлакат қувваҳои истеҳсолкунанда ба дараҷаи баланд тараққӣ карданд. Дар ин давра муносибатҳои ҷамъиятии феодалӣ ғалаба карда, раванди ташаккули халқи тоҷик ба охир расид, давлати он ба вуҷуд омад ва маданияти моддию маънавии халқ инкишоф ёфт. Ин давраи инкишофи шаҳрҳои қадимии шарқ — [[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Марв (шаҳр)|Марв]], [[Нишопур]], [[Ҳирот]], [[Балх]], [[Хуҷанд]], [[Бунҷикат]], [[Ҳулбук]], [[Шумон]] ва ғ. буд. Ибтидои асри IX дар натиҷаи пурзӯр шудани ҳаракати зидди хилофат Аббосиён маҷбур шуданд, ки ба баъзе вилоятҳо ҳуқуқи худидоракунӣ диҳанд. Дар Мовароуннаҳр намояндагони сулолаи Сомониён пурқувват гардиданд. Давлати Сомониён дар аҳди ҳокимони Мовароуннаҳр Аҳмад ибни Асад ва писари ӯ Наср комилан ташаккул ёфт. Дар давраи [[Исмоили Сомонӣ|Исмоил ибни Аҳмад]] Давлати Сомониён ба давлати мустақили мутамарказ табдил ёфт. Сомониён охири асри IX ҷангҳои байниҳамдигарии ҳокимони маҳаллиро барҳам дода, тамоми Осиёи Миёнаро ба даст дароварданд. Ҳудуди Давлати Сомониён дар Шимол то дарёи Талас тӯл кашида, дар Ғарб. вилоятҳои Эрони Шимолӣ ва Шарқиро дарбар мегирифт. Мамлакат дар давраи Наср ибни Аҳад (Насри 11) (914—943) ба дараҷаи баланди тараққиёт расид. Махсусан баъди сулҳи байни [[Абуалии Чағонӣ|Абӯалии Чағонӣ]] ва бо [[Нӯҳ ибни Насри II|Нуҳ ибни Наср]] (январи с.949) Давлати Сомониён ҳамчун давлати мутамарказ ташаккул ёфт. === Сабабҳои таъсиси давлат === Сабабҳои асосии таъсисёбии давлати [[Сомониён]]: # Оғози давраи пирӯзии муносибатҳои феодалӣ дар Осиёи Миёна. # Авҷ гирифтани ҷараёни мазҳабии шуубия — ҷараёни оппозитсионӣ нисбат ба ҳукмронии арабҳо. # Шӯришҳои пай дар паи халқои Осиёи Миёна. # Ба умури давлат ҷалб шудани аъёну ашрофи маҳаллӣ ([[Бармакиён]], афшинҳои [[Истаравшан]], [[Тоҳириён]]). # Ба мухторият соҳиб шудани вилоятҳои шарқии хилофат, аз он ҷумла мулкҳои [[Хуросон]]-у [[Мовароуннаҳр]] # Мавқеи мустаҳкам пайдо намудани забони тоҷикӣ дар [[Хуросон]]-у [[Мовароуннаҳр]]. # Муттаҳидшавии қавму қабилаҳои эронзабони Осиёи Миёна, суръат пайдо намудани раванди ташаккули халқи тоҷик. # Ба миён омадани умумияти ҳудуди этникӣ, забонӣ ва фарқангии аҷдоди тоҷикон. # Мавҷудияти анъанаҳои бои иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии форсу тоҷик. === Давраҳо === Замони ба сари қудрат омадани ва фано шудани сулолаи Сомониёнро ба се давра тақсим кардан мумкин аст. * Давраи якум аз соли 817 оғоз шуда, соли 874 анҷом меёбад. Ин муддат ибтидои муборизаи халқи тоҷик барои истиқлол ва ташаккули давлати мутамарказонидашуда мебошад. * Давраи дувуми ҳукмронии хонадони [[Сомониён]] аз соли 875 оғоз ёфта дар ибтидои солҳои 60 — уми асри X ба охир мерасад. Аниқтар, ин давра солҳои 875—960 — ро дар бар мегирад. * Давраи севуми ҳаёти хонадони Сомониён ба солҳои 961—999 рост меояд. Ин замоне буд, ки амирони Сомонӣ ба саргармӣ дода шуда, бо ду дасти адаб лашкар ва идоракунии давлатро ба ихтиёри ғуломони турк супориданд.<ref name="andesha.tj">[http://andesha.tj/node/35#attachments Ғафуров Б.Ғ. Тоҷикон. — Душанбе,2008. 870 с.]{{Пайванди мурда|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>Мухторов А. Сомониён: замон ва макон. — Душанбе, 2008. — С. 46.</ref> [[Акс:Samanid dynasty (819–999).GIF|thumb|500px|Давлати Сомониён(819—999)]] == Амирони Сомонӣ == [[Акс:Bukhara - Samanid Mausoleum.jpg|thumb|Мақбараи Сомониён, шаҳри Бухоро]] * 819—842 — [[Нӯҳ ибни Асад]] * 842—864 — [[Аҳмад ибни Асад]] * 864—892 — [[Наср ибни Аҳмад|Насри I ибни Аҳмад]] * 892—907 — [[Исмоили Сомонӣ|Исмоил ибни Аҳмад]] (Исмоили Сомонӣ) * 907—914 — [[Аҳмад ибни Исмоил]] * 914—943 — [[Насри II ибни Аҳмад]] * 943—954 — [[Нӯҳ ибни Насри II]] * 954—961 — [[Абдумалики I ибни Нӯҳ]] * 961—961 — [[Насри III ибни Абдумалики I]] (1 рӯз амирӣ кард) * 961—976 — [[Мансури I ибни Нӯҳ]] * 976—997 — [[Нӯҳи II ибни Мансур]] * 997—999 — [[Мансури II ибни Нӯҳ]]<ref>[http://www.kmt.tj/?book_id=125 Мухторов А. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе: Оли Сомон,1997. — 76 с.]</ref> * 999—999 — [[Абдумалики II ибни Нӯҳ]]<ref>[http://www.kmt.tj/?book_id=125 Мухторов А. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе: Оли Сомон,1997. — 76 с.]</ref> * 1000—1005 — [[Исмоили Мунтасир]]<ref>Мусавии Буҷнӯрдӣ, Козим (1393 ҲҚ). Ризоии Боғбидӣ, Ҳасан; Ҷаъфарии Диҳақӣ, Маҳмуд; Саҷҷодӣ, Содиқ, виросторон. ''Таърихи Ҷомеъи Эрон''. Теҳрон: Маркази Доирату-л-маъорифи Бузурги Исломӣ (Маркази Пажуҳишҳои Эронию Исломӣ). Ҷилди 6, Сафҳаи 479, ISBN 978-600-6326-36-8.</ref> == Идоракунии давлат == Ташкили хуби идоракунии давлат дар рӯшду камоли он саҳми муносиб мегузорад. Инро хонадони [[Сомониён]] нағз дарк намуда буданд. Яке аз намояндагони олимақоми ин хонадони бонуфӯз Исмоил инро хуб мефаҳмид. Аз ин рӯ, баробари ба сари қудрат омадани хеш масъалаи аз рӯи нақша ташкилу амал намудани давлатро ба миён гузошт. Баъди ғалабаи Исмоил бар [[Саффориён]] (соли 900) [[Сомониён]] ташкили идоракунии бонизомро ба миён гузоштанд. Исмоил шакли беҳтарини идоракунии давлатро дар девонҳо (вазоратҳо) медид. Вай таҷрибаи давлатҳои гузаштаро ба инобат гирифта, бо роҳи девонҳо идора намуданро асос шуморид. Он дар замони арзи вуҷуд кардани давлати [[Сосониён]] ташкил шуда буд. Давлати [[Сомониён]] аз ҷиҳати сохт феодалӣ буда ба ду [[даргоҳ]]: дарбори подшоҳӣ ва девонҳо, яъне вазоратҳо ё идораҳои ҳарбӣ тақсим мешуд. Исмоил мехост, ки давлат дар як даст муттаҳид карда шавад, он гоҳ идоракунии он аз марказ хеле осон буд. Аммо Исмоил ба мақсад нарасид. Кори саркардаашро писараш [[Аҳмад ибни Исмоил]] идома дода бошад ҳам, ба сомон нарасонд. Танҳо баъди сари ӯ дар замони ҳукмронии писараш Насри II бо ташаббуси вазирони оқилу донои Сомонӣ Абӯабдуллоҳ Муҳаммад ибни Ҷайҳонӣ (914—918) ва Абулфазл Балъамӣ (918—938) орзӯи Исмоил ҷомаи амал пӯшид. Барои идора намудани ҳокимияти марказӣ системаи идоракунии давлатӣ ба тартиб дароварда шуд. Сардори давлат амир буда, дар вилоятҳо волиҳои ӯ ҳукм меронданд. Дар қатори дарбор ([[даргоҳ]]) боз даҳ идораи ҳарбию маъмурӣ — девонҳо ташкил карда шуданд. Вазифаи девонҳо аз деҳқонон, ҳунармандон ва тоҷирон ҷамъ овардани андозҳо буд. Буҷети умумии Давлати Сомониён 45 млн дирҳамро ташкил медод, ки 20 млн — и он барои нигоҳ доштани қӯшун ва маоши амалдорони давлатӣ сарф карда мешуд. Чорабиниҳои муҳимми Сомониён, аз ҷумла, дар атрофи як марказ муттаҳид кардани [[Хуросон]] ва [[Мовароуннаҳр]], таъмини истиқлоли давлат ва ғ. барои инкишофи ҳаёти иқтисодӣ ва мадании мамлакат заминаҳои зарурӣ фароҳам овард. == Пойтахт == Бухоро пойтахти давлати [[Сомониён]] ба ҳисоб мерафт. [[Бухоро]] дар замони ҳукмронии арабҳо мисли дигар шаҳрҳои [[Мовароуннаҳр ]]-у [[Хуросон]] борҳо хароб гардида буд. Аммо дар аҳди [[Сомониён]] вазъият тағир ёфт. Ба туфайли робитаҳои тиҷоратӣ ва аз ҳар ҷиҳат тараққӣ ёфтани давлат ҳаёти нисбатан ором пойдор гардид. Бухоро чун дигар шаҳрҳои қадими тоҷикнишини [[Осиёи Марказӣ]] ба се қисм тақсим мешуд: 1. Арк- ҷои зисти шоҳ; 2. Шаҳристон — ҷои зисти табақаҳои гуногуни мардуми шаҳр; 3. Рабаз — маҳалли тиҷорату ҳунармандӣ. Шаҳри [[Бухоро]] дар асри IX ёздаҳ дарвоза дошт. Дар байни мамлакатҳои Осиёи Пеш яке аз шаҳрҳое буд, ки бори нахуст мактаби олии мусулмонӣ — мадраса бино ёфта будааст. Ҳамин тариқ дар аҳди [[Сомониён]] муносибатҳои феодалӣ устувор мегардад. Давлати [[Сомониён]] ҳамаҷиҳата тараққӣ мекунад. == Иқтисодиёт == Кишоварзӣ, кӯҳкорӣ, ҳунармандӣ ва савдо боз ҳам тараққӣ карданд. [[Мовароуннаҳр]] ва [[Хуросон]] мамлакатҳои аграрӣ буданд. Заминҳо асосан аз обҳои дарёчаҳо, сойҳо, чашмаҳо, каналҳо ва корезҳо объёрӣ карда мешуданд. Дар [[Осиёи Миёна]], хусусан, дар водиҳои Зарафшон, Фарғона ва ноҳияҳои дигар системаи зиёди обёрӣ вуҷуд дошт. Масалан, дар воҳаи Бухоро (каналҳои Санҷон ва Шоҳруд), Бунҷикат ва шаҳрҳою вилоятҳои дигар каналҳо мавҷуд буданд. Дар асрҳои IX—X як қатор каналҳои нав ва иншооти обёрӣ сохта шуданд. Масалан, дар яке аз дараҳои силсилакӯҳи Пастоғ (қаторкӯҳи Нурато) дарғоти калони сангин (ҳоло Хонбандӣ) ва обанбор бунёд гардид. Ғайр аз заминҳои обӣ заминҳои лалмиро низ васеъ истифода мебурданд. Дар заминҳои обии [[Суғд]], [[Фарғона]], [[Чоч]], [[Истаравшан]], [[Чағониён]], [[Хуросон]] ва ғ. деҳқонон гандум, ҷав, биринҷ, арзан, лӯбиё, нахӯд ва зайтун кишт менамуданд. Пахта дар хоҷагии кишоварзии баъзе ноҳияҳо (водии Зарафшон, Фарғона, воҳаи [[Марв]] ва ғайра) ҷойи асосиро ишғол мекард. Боғдорӣ (зардолу, шафтолу, себ, нок, биҳӣ, олуча, олу, анор, анҷир, чормағз, бодом), токдорӣ (махсусан ангури навъи ҳиротӣ), обчакорӣ ва зироати полезӣ низ ривоҷ ёфтанд. Номгӯйи маҳсулоти кишоварзӣ. хусусияти махсуси заминдориро нишон медиҳад, ки он ба обёрии сунъӣ асос ёфта буд. Географҳои асрҳои IX—X ҳосилхезии заминҳои корами Осиёи Миёнаро борҳо таъкид намудаанд. Дар ноҳияҳои кӯҳӣ ва даштҳои Осиёи Миёна чорводорӣ, хусусан, гӯсфанду асппарварӣ ривоҷ ёфт. Дар ин давра дар Давлати Сомониён саноати кӯҳӣ тараққӣ кард. Манбаъҳои хаттӣ ва маводҳои археологӣ аз зиёдии сарватҳои зеризаминии ноҳияҳои гуногуни Осиёи Миёна шаҳодат медиҳанд. Дар [[Бадахшон]], [[Дарвоз]], [[Ноҳияи Рӯшон|Рӯшон]] ва [[Шуғнон]] конҳои ёқут, санги лоҷвард ва нуқра кор карда мешуданд. Дар саргаҳи Зарафшон оҳан, тило, нуқра, зок, дар Истаравшан оҳан, дар Асбара ([[Исфара]]) ангиштсанг, дар Фарғона оҳан, қалъагӣ, нуқра, симоб, мис, сурб, муми кӯҳӣ (қир), асбест, фирӯза, навшодир, нефт истеҳсол менамуданд. Илоқ (водии Оҳангарон) маркази коркарди маъдани нуқра ва сурб ба шумор мерафт. Аз конҳои Хуросон фирӯза, мармар, сангҳои резакорӣ, тило, оҳан, мис, зок, сулфур, маргимуш, шаба, гили кулолӣ ва ғ. мегирифтанд. Дар Осиёи Миёна конҳои зиёди асримиёнагӣ, ба монанди Кони Мансур, Кӯҳи Сим, Конҷӯл, Консой, Тариқэккан, Кони Гут ва ғ. ёфт ва омӯхта шуданд. Маъданро бо роҳи кандани чоҳҳои амудӣ ва нишеб ё аз конҳои кушод мегирифтанд. Дар саноати кӯҳӣ меҳнати одамони озод ва ғуломонро хуб истифода мебурданд. == Ҳунармандӣ == Дар Давлати Сомониён ҳунармандӣ низ инкишоф ёфт, ки он дар [[Фарорӯд|Мовароуннаҳру]] [[Хуросони Бузург|Хуросон]] ҷойи намоёнро ишғол мекард. Пеш аз ҳама бофандагӣ ривоҷ ёфт. Деҳаҳои Зандона (наздикии Бухоро), Водар (наздикии Самарқанд) ва Дарзангӣ (дар водии д. Сурхон) ба марказҳои бофандагӣ табдил ёфтанд. Дар онҳо намудҳои беҳтарини матоъҳои пахтагӣ мебофтанд. Мувофиқи маълумоти [[Наршахӣ|Муҳаммади Наршахӣ]], матоъи зандонагиро ба Эрон, Форс ва Ҳиндустон мебурданд. Мувофиқи ахбори географҳои асри X [[Ибни Ҳавқал]] ва Муқаддасӣ матоъи нафиси водарӣ дар мамлакатҳои Шарқ шуҳрати калон дошт. Дар Самарқанд, Дабусия, Бухоро, Искоҷат, Насаф, Кеш, Банокат, матоъҳои нафис ва дурушт мебофтанд. Дар [[Самарқанд]] коғаз ва шиша истеҳсол мекарданд, ки онҳо дар мамлакатҳои Шарқи Миёна ва Наздик шуҳрати калон пайдо карда буданд. Дар шаҳрҳо ва маҳалҳои аҳолинишини Фарғона, [[Истаравшан]], [[Хуҷанд]] яроқ ва олоти кишоварзӣ, зарфҳои фулузӣ, дар Бухоро ва атрофи он қолин, ҷойнамоз, зин, равған, дар Самарқанд рикоб, лаҷом, тасма, деги мисин, дар Чоч зин, тирдон, хайма, тиру камон, сӯзан, миқроз, зарфҳои сафолӣ, дар шаҳрҳои Хуросон -дар [[Нишопур]] калоба, матоъ, либоси пашмин, рӯйҷо, корд, дар [[Марв]] парча, сӯзанӣ, рӯйҷои абрешимӣ ва пахтагӣ, абрешим, дар [[Тӯс]] зарфҳои сангӣ, бурё, дар [[Балх]] пӯст, собун дар Гарчошара қолин, намад ва ғ. истеҳсол мекарданд. Онҳо аз ривоҷёбии ҳаматарафаи ҳунармандӣ шаҳодат медиҳанд. == Тиҷорат == Инкишофи кишоварзӣ, кӯҳкорӣ, ҳунармандӣ ва тараққиёти шаҳрҳо ба ривоҷёбии мубодилаи мол байни шаҳру деҳот аз як тараф, аз тарафи дигар байни аҳолии муқимӣ ва бодиянишин оварда расонд. Дар натиҷаи инкишофи савдои дохилӣ ва берунӣ шаҳрҳо ва деҳаҳои Осиёи Миёна дар соҳаи истеҳсоли ин ё он навъи мол махсус гардида буданд. Мувофиқи маълумоти Муқаддасӣ ба бозорҳои берунӣ аз [[Бухоро]] порчаҳои нафис, қолин, ҷойнамоз, фонуси мисин, пушттаранги асп, равған, пӯсти гӯсфанд, гӯшт ва харбуза, аз Кармина сачоқ, аз Дабусия ва Водар газворҳои водарӣ, аз Арбинҷон ҷомаи пашмин, ҷойнамоз, пӯст, зарфҳои фулузӣ, аз Самарқанд парча, матоъи симгун, газворҳои сурх (мумарҷол), газвори синизӣ, абрешим, шоҳӣ, хайма, коғаз, шиша, деги мис, чормағз, аз Ҷиззах пашм, газвори сафед, яроқ, оҳан, аз Чоч пахта, ҷома, хайма, камон, аз Тирмиз собун, аз Балх пӯст, собун, кунҷит, биринҷ, чормағз, мавиз, бодом, асал, зок, сулфур, сурб, рӯйҷои занона, аз Марв парча, ҷома, рӯйҷои пахтагӣ ва абрешимӣ, равғани кунҷит, панир, мис, аз Нишопур калоба, газвор, либосҳои пахтагӣ ва пашмин, оҳан, пӯст, аз Нисо ва Обивард либоси пахтагӣ ва абрешимӣ, абрешим, равғани кунҷит, пӯсти рӯбоҳ, аз Ҳирот ба миқдориДавлати Сомониён, давлати аввалини тоҷикон, ки асри IX дар [[Мовароуннаҳр]]у [[Хуросон]] ба вуҷуд омада буд (875—999). Ба он намояндаи сулолаи Сомониён [[Аҳмад ибни Асад]] асос гузошт. Замони мавҷудияти Давлати Сомониён дар таърихи халқи тоҷик давраи азнавбарқароршавии иқтисодиёт ва маданияти Мовароуннаҳру Хуросон баъди ҳукмронии якунимасраи хилофати [[Аббосиён]] ба шумор меравад. Дар натиҷаи меҳнати деҳқонон ва ҳунармандон дар мамлакат қувваҳои истеҳсолкунанда ба дараҷаи баланд тараққӣ карданд. Дар ин давра муносибатҳои ҷамъиятии феодалӣ ғалаба карда, раванди ташаккули халқи тоҷик ба охир расид, давлати он ба вуҷуд омад ва маданияти моддию маънавии халқ инкишоф ёфт. Ин давраи инкишофи шаҳрҳои қадимии шарқ — [[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Марв (шаҳр)|Марв]], [[Нишопур]], [[Ҳирот]], [[Балх]], [[Хуҷанд]], [[Бунҷикат]], [[Ҳулбук]], [[Шумон]] ва ғ. буд. Ибтидои асри IX дар натиҷаи пурзӯр шудани ҳаракати зидди хилофат Аббосиён маҷбур шуданд, ки ба баъзе вилоятҳо ҳуқуқи худидоракунӣ диҳанд. Дар Мовароуннаҳр намояндагони сулолаи Сомониён пурқувват гардиданд. Давлати Сомониён дар аҳди ҳокимони Мовароуннаҳр Аҳмад ибни Асад ва писари ӯ Наср комилан ташаккул ёфт. Дар давраи [[Исмоили Сомонӣ|Исмоил ибни Аҳмад]] Давлати Сомониён ба давлати мустақили мутамарказ табдил ёфт. Сомониён охири асри IX ҷангҳои байниҳамдигарии ҳокимони маҳаллиро барҳам дода, тамоми Осиёи Миёнаро ба даст дароварданд. Ҳудуди Давлати Сомониён дар Шимол то дарёи Талас тӯл кашида, дар Ғарб. вилоятҳои Эрони Шимолӣ ва Шарқиро дарбар мегирифт. Мамлакат дар давраи Наср ибни Аҳад (Насри 11) (914—943) ба дараҷаи баланди тараққиёт расид. Махсусан баъди сулҳи байни [[Абуалии Чағонӣ|Абӯалии Чағонӣ]] ва бо [[Нӯҳ ибни Насри II|Нуҳ ибни Наср]] (январи с.949) Давлати Сомониён ҳамчун давлати мутамарказ ташаккул ёфт.зиёд мавиз, писта, асал ва ғ. мебурданд. Дар асрҳои IX—X савдо бо мамлакатҳои ҷанубу шарқии Европа, Муғулистон, Хитой, Эрон, Кавказ, давлатҳои Осиёи Пеш аҳамияти калон пайдо кард. Аз Мовароуннаҳр ва Хуросон роҳҳои калони тиҷоратии Шарқ мегузаштанд. Роҳи тиҷоратие, ки аз Осиёи Миёна ба ҷанубу шарқии Европа мегузашт, аҳамияти калон дошт. Муншии сафорати хилофати араб Ибни Фадлон, ки с. 922 ҳамроҳи корвони тоҷирон ба Булғория, Волгаю Кама мерафт, ин роҳро тавсиф кардааст. Ба воситаи Итил ва Булғор Д. С. бо князиҳои Рус савдо мекард. Ба Итил ва Булғор биринҷ, хушкмева, газворҳои пахтагӣ, абрешимӣ ва пашмин, дирамҳои нуқрагин бурда, аз Рус, Булғор ва Хазар ба Осиёи Миёна мӯина, асал, пӯст, чорво ва ғайра меоварданд. Дар шаҳрҳои гуногуни Рус — Москва, Новгород ва ғ. ба миқдори зиёд ёфт шудани тангаҳои Давлати Сомониён аз алоқаҳои мустаҳками тиҷоратии байни Осиёи Миёна ва Руси қадим шаҳодат медиҳад. Дар сари роҳҳои тиҷоратӣ корвонсаройҳо, хонаҳои истиқоматӣ сохта, чоҳҳо мекофтанд. Савдо бо Европаи Ғарбӣ асосан бо роҳи иваз намудани молҳои арзишашон якхела ба амал бароварда мешуд. Дар асри X чекҳо низ дар муомилот истифода мешуданд. Дар Давлати Сомониён. анвои молҳои фурӯш тағйир ёфт. Агар тоҷирон пештар маснуоти заргарӣ, яроқи қиматбаҳо, зарфҳои биринҷӣ ва нуқрагӣ, шиша, газворро ба фурӯш баранд, акнун бештар хӯрокворӣ, моли хоми ҳунармандӣ ва маҳсулоти ҳунармандиро мефурӯхтанд. Тараққиёти кишоварзӣ, кӯҳкорӣ, ҳунармандӣ ва савдо дар Хуросону Мовароуннаҳр ба инкишофи маданияти маънавии халқи тоҷик заминаи муҳим гузошт. Дар асрҳои IX—X дар Осиёи Миёна муносибатҳои феодалӣ пурра ғалаба карданд. Давлати Сомониён давлати феодалӣ буд, ки он манфиати феодалон ва савдогаронро ҳимоя мекард. Қисмати асосии замин дар дасти намояндагони сулолаи Сомониён, заминдорони калон, мансабдорони давлатӣ ва рӯҳониён буд. Оммаи васеи деҳқонон камзамин буд, ё ҳеч замин надошт. Андозҳои вазнин, истисмори феодалӣ боиси сар задани як қатор шӯришу ошӯбҳои зиддифеодалӣ гардиданд. Муборизаи синфӣ аксаран дар зери ниқоби дин мегузашт. Масалан, яке аз ҳаракатҳои калони динӣ дар Давлати Сомониён ҳаракати қарматия буд. == Ташаккули халқи тоҷик == Дар асрҳои IX—X дар Осиёи Миёна, аз ҷумла, дар водии Зарафшон, Қашқадарё ва Истаравшан — суғдҳо, ҳавзаи дарёи Аму ва шохобҳои он бохтариён (тахориён), дар ҳавзаи поёноби д. Аму — хоразмиён, водии Фарғона — фарғониён, дар ҷанубу ғарбии воҳаҳои Осиёи Миёна сакоиҳо зиндагӣ мекарданд. Ҳамаи онҳо қаробати этникӣ дошта, ба забонҳо ва шеваҳои гурӯҳи забонҳои эронӣ гуфтугӯ мекарданд. Дар баъзе маҳалҳои Тахористон, Чоч, Фарғона ва, хусусан, дар шимолу шарқии Осиёи Миёна гурӯҳҳои этникии туркнажод низ буданд. Дар асрҳои IX—X дар ҳудуди Давлати Сомониён раванди ташаккули [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] ба охир расид. Мувофиқи маълумотҳо, таркиби этникии [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]]ро суғдҳо, бохтариён ва тахориён, фарғониён, хуросониён ва қабилаи сакоиҳо ташкил медоданд. Ба онҳо дар давраҳои гуногун хионитҳо, ҳайтолиён, туркҳо ва гурӯҳҳои дигари этникӣ ҳамроҳ шуданд. Забони умумии [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]] дарӣ (форсии дарӣ) буд. Забони дарӣ (тоҷикӣ) аввалҳо дар заминаи яке аз шеваҳои байни [[Тахористон]] ва [[Хуросон]] ба вуҷуд омада, дертар ба вилоятҳои дигар паҳн шуд ва забони суғдиро аз гуфтугӯ танг карда баровард. Дар кори ташаккули забони тоҷикӣ лаҳҷаҳои Эрони Шарқӣ нақши калон бозиданд. Дар асрҳои IX—X адабиёти илмӣ ва назм инкишоф ёфтанд. Сомониён барои дар байни аҳолии маҳаллӣ пайдо намудани такягоҳ забони модариро ҳаматарафа истифода бурданд. Ташаккули территорияи умумии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] аз раванди ниҳоят мураккаб ва пурихтилофи ҷудошавию муттаҳидшавии иттиҳодияҳои давлатие, ки дар сарзамини тоҷикон вуҷуд доштанд, сар шуда, бо барпо гардидани давлати мутамаркази Сомониён ба охир расид. Мубориза табақаҳои гуногуни ҷамъиятро аз оммаи меҳнаткаш то синфи ҳукмрон фаро гирифт. Маркази ин иттиҳодия [[Мовароуннаҳр]] ва [[Хуросон]] буданд. Давлати Сомониён давлати осиёимиёнагӣ, сулолаи Сомониён сулолаи тоҷикон буд. Маркази мамлакатро марзе, ки дар он аз қадим аҷдоди [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] маскан гирифта буд, ташкил мекард. Раванди ташаккули фарҳанги умумии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] хеле мураккаб ва номунтазам буд. Маводҳои археологӣ шаҳодат медиҳанд, ки ҳанӯз дар а.7-8 дар ҳудуди [[Суғд]], [[Тахористон]], [[Фарғона]] ва [[Хуросон]] баробари хусусиятҳои махсуси ин ё он вилоят ба дараҷаи муайян умумияти фарҳанги моддӣ ва маънавӣ вуҷуд дошт. Умумияти маданияти моддӣ бештар дар меъморӣ, шакл ва техникаи тайёр намудани сафоли сирдор намудор мегардад. Дар давраи ташаккули фарҳанги умумии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] [[водии Зарафшон]] (бо марказҳои калони иқтисодӣ, фарҳангӣ ва сиёсиаш — [[Бухоро]] ва [[Самарқанд]]) вилояти асосии аз ҷиҳати маданӣ мутараққӣ ба шумор мерафт. Рӯдакӣ дар он замоне, ки давраи рушди болоравии худшиносии [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] буд, даъвати Балъамиро ба ҷон пазируфт. Иштироки Рӯдакӣ дар ин раванди ташаккули [[Мардуми тоҷик|халқи тоҷик]] айни муддао буд. Ӯ бо дарбори [[Исмоили Сомонӣ]] ([[892]]—[[907]]) ва [[Аҳмад ибни Исмоил]] ([[907]]—[[914]]) беалоқа набудааст. Рӯдакӣ дар дарбори [[Наср ибни Аҳмад]]и Сомонӣ, яъне Насри II (914—943) ба мартабаи азим соҳиб мешавад. Бинобар ҳамин худи Рӯдакӣ мегӯяд: {{иқтибос|муаллиф=Рӯдакӣ| <big>'''Киро бузургию неъмат зи ину он будӣ, ;Варо бузургию неъмат зи Оли Сомон буд.'''</big>}} == Рушди фарҳанги тоҷикон == Дар асрҳои IX—X фарҳанги халқҳои [[Осиёи Миёна]] ба дараҷаи баланд инкишоф ёфт. Ба тараққиёти фарҳанги [[Мовароуннаҳр]]у [[Хуросон]] пурра ҷорӣ гардидани [[забони дарӣ]] (тоҷикӣ) мусоидат кард. Ба ин забон назм инкишоф ёфт, ки он дар эҷодиёти сардафтари адабиёти форс — тоҷик [[Рӯдакӣ|Абӯабдуллоҳ Ҷаъфари Рӯдакӣ]], шоири бузург [[Фирдавсӣ|Абулқосими Фирдавсӣ]] ва дигарон зоҳир гардид. Дар ин давра илмҳои математика, [[ахтаршиносӣ]], [[ҷуғрофиё]], [[кимиё]], [[пизишкӣ]], [[таърих]] ва [[адабиётшиносӣ]] инкишоф ёфтанд, ки олимони энсиклопедист [[Форобӣ|Абӯнасри Форобӣ]]. [[Ибни Сино|Абӯалӣ ибни Сино]], [[Абумаҳмуди Хуҷандӣ|Абӯмаҳмуди Хуҷандӣ]], [[Абурайҳони Берунӣ|Абӯрайҳони Берунӣ]] ва диг. намояндагони машҳури он мебошанд. Шаҳрҳои асосии Осиёи Миёна — Бухоро, Самарқанд, Балх, Марв, Нишопур, Хуҷанд, Бунҷикат ва ғ. ба марказҳои калони маданӣ табдил ёфтанд. Аз тамоми мамлакатҳои Шарқ ба пойтахти давлат — Бухоро олимон, шоирон, мусаввирон ва диг. намояндагони фарҳанг ҷамъ омада буданд. Бухоро яке аз марказҳои фарҳанги Шарқ гардид. Дар шаҳр китобхонаи хеле бое ташкил карда шуд, ки он бо номи «Савон ул — ҳикмат» машҳур аст. Дар он китобҳои нодир роҷеъ ба илмҳои мухталиф гирд оварда шуда буданд. Дар бозори китоб асарҳои қиматбаҳои илмӣ ба даст овардан мумкин буд. Дар асрҳои IX—X санъати мусиқии халқи тоҷик боз ҳам инкишоф ёфт. Як қатор асарҳои санъати мусиқӣ ба вуҷуд омаданд, ки онҳо минбаъд дар «[[Дувоздаҳмақом]]», дертар «[[Шашмақом]]» гирд оварда шуданд. Асосҳои назариявии санъати мусиқӣ дар асарҳои Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Абӯалӣ ибни Сино, [[Абуҳафси Суғдӣ|Абӯҳафси Суғдӣ]], Абӯсолеҳ, [[Абӯлаббоси Бахтиёр|Абулаббоси Бахтиёр]] ва диг. акс ёфтанд. Шаҳрсозӣ, меъморӣ ва санъати ороиш боз ҳам тараққӣ кард. Дар ин давра мақбараи Исмоили Сомонӣ дар Бухоро, мақбараи Аработа дар наздикии [[Каттақурғон|Каттақӯрғон]] ва Аламдор дар наздикии Каркӣ, қасрҳо, бозорҳои тимдор, корвонсаройҳо, масҷидҳои ҷомеъ бунёд гардиданд. Кандакории сутуну сақфи биноҳо (хусусан, дар [[водии Зарафшон]]), гаҷкорӣ, ороиши зарфҳои сафолӣ ва фулузӣ, соҳаҳои дигари санъати амалӣ ривоҷ ёфтанд. == Таназзул == Оштинопазирии синфҳои баҳамзид, муборизаи ҳокимони маҳаллӣ бо ҳукумати марказӣ, истисмори сахти феодалӣ боиси таназзули мамлакат гардид. Дар охири асри X Давлати Сомониён суст шуда, ба ҳуҷуми бодиянишинон дучор омад. Соли 992 бодиянишинони турк Бухороро забт карданд, мувофиқи шартномаи соли 996 тамоми мулкҳои тарафи шимолии ҳавзаи дарёи Зарафшон ба ихтиёри туркҳо гузашт. Дар охири асри Х дар натиҷаи афзӯдани муборизаҳои дохилӣ ва пурзӯр шудани мавқеи гвардияи туркӣ иқтидори давлати [[Сомониён]] суст гардид. Қӯшишҳои марказгурезии феодалони калон нӯфузи давалати марказиро ниҳоят суст карданд. Дар чунин вазъият тохтутози пайдарпаи туркони бодиянишин, махсусан ҳуҷумҳои бодиянишинони Қарохонӣ, ки солҳои 90-уми асри Х дар ҳудуди Туркистони Шарқӣ, Ҳафтрӯд, ҷануби ноҳияҳои доманаи Тиёншон таҳти роҳбарии сулолаи [[Қарохониён]] ба вуҷуд омада, мавҷудияти давлати [[Сомониён]]ро дар зери хатар мегузоштанд. Аз шиддат ёфтани муборизаҳои қувваҳои марказгурез ва торафт суст шудани иқтидори давлати [[Сомониён]] истифода намуда, [[Қарохониён]] ба сарзамини [[Сомониён]] ҳуҷум кардан ва бидуни ягон муқобилияти сахте [[23 октябр]]и [[соли 999]] поӣтахти давлати [[Сомониён]] — [[Бухоро]] ро ба даст дароварданд. Соли 1005 Қарохониён сипоҳи охирин намояндаи сулолаи Сомониён Мунтасир Абӯиброҳим Исмоилро торумор намуда, давлати Қарохониёнро барпо карданд. Баъди ин Давлати Сомониён барҳам хӯрд ва дар Осиёи Миёна давлати [[Қарахониён]] ба вуҷуд омад. Мулкҳои тарафи ҷанубии дарёи [[Ҷайҳун]] (Аму) — ро [[Ғазнавиён]] ба даст дароварданд. == Нигаред низ == * [[Сомониён]] * [[Исмоили Сомонӣ]] * [[Вазирони давлати Сомониён]] == Адабиёт == * [[Тоҷикон (китоб)|Тоҷикон]]. Таърихи қадимтарин ва асри миёна. Китоби 1. — Душанбе, 1973; Китоби 2. — Душанбе, 1985; * [[Тоҷикон (китоб)|Тоҷикон]]. Таърихи қадимтарин, қадим, асри миёна ва давраи нав. Китоби 1, 2. — Душанбе, 1998; * Давлатдории тоҷикон дар асрҳои IX—XVI. Мураттиб ва муҳаққиқ: [[Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ|Нурмуҳаммади Амиршоҳӣ]]. — Душанбе, 1999. * История таджикского народа. Т. II — Душанбе, 1999. * [http://www.kmt.tj/?book_id=125 Мухторов А. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе: Оли Сомон,1997. — 76 с.] * Аҳрор Мухторов. Сомониён: Замон ва макон. — Душанбе, 1999. * Таърихи Табарӣ. Ҷилдҳои 1-2. Теҳрон, 2001. * [http://kmt.tj/index.php?book_id=60 Нусхаи таълифоти китоби Абубакри Наршахӣ. Таърихи Бухоро. — Душанбе, 1979.] * [[Нуъмон Неъматов|Неъматов Н. Н.]] Давлати Сомониён. — Душанбе, 1989. * Ҳотамов Н. Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе, 2011 ва 2015. * [[Некрӯз Сафарзода]]. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён / Монография [бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ].[https://www.academia.edu/143890982/Historical_geography_of_the_Samanid_Empire_eng] – Душанбе, «Ирфон», 2024. – 560 с. ISBN 978-99975-1-437-0 == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://slt.uz/ru/gosudarstvosamanidov.html Государство Саманидов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131017031501/http://slt.uz/ru/gosudarstvosamanidov.html |date=2013-10-17 }} {{ПБ}} {{Амирони сулолаи Сомониён}} {{Давлатҳои сулолаҳои форисзабон (тоҷикон)}} [[Гурӯҳ:Давлати Сомониён| ]] l9zutgah2lcbkmxreoe8rn7s9pxqfpn 0 10415 1470700 1447388 2026-04-29T06:19:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470700 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Чоркӯҳ |Номи аслӣ = Деҳоти Чоркӯҳ |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] |Шомили = 3 деҳа |Пойтахт = [[Чоркӯҳ (деҳа, н. Исфара)|Чоркӯҳ]] |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 37065<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2021-02-18 |archivedate=2015-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf }}</ref> нафар |Соли барӯйхатгирӣ = |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Isfara District |Эзоҳ = }} '''Деҳоти Чоркӯҳ''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. Аз се тараф онро деҳаи Самарқандаки ноҳияи Бодканди Ҷумҳурии Қирғизистон иҳота намудааст. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Сомониён (деҳа, н. Исфара)|Сомониён]] | ''Майский'' | 600 | | [[Хоҷаи Аъло]] | ''Октябр'' | 4988 |%| [[Чоркӯҳ (деҳа, н. Исфара)|Чоркӯҳ]] | | 33261 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 37 065<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Аксҳо == <gallery> Манзараҳои Исфара 13 02.jpg|Лангари моҳиён, Ҷамоати Чоркӯҳ, [[ноҳияи Исфара]] Садри Шаҳид, деҳаи Чоркӯҳ 06.jpg |Садри Шаҳид,Ҷамоати Чоркӯҳ, [[ноҳияи Исфара]] Садри Шаҳид, деҳаи Чоркӯҳ 05.jpg |Садри Шаҳид, Чоркӯҳ, ноҳияи Исфара Садри Шаҳид, деҳаи Чоркӯҳ 04.jpg |Садри Шаҳид, Чоркӯҳ, ноҳияи Исфара Садри Шаҳид, деҳаи Чоркӯҳ 03.jpg |Садри Шаҳид, Чоркӯҳ, ноҳияи Исфара Садри Шаҳид, деҳаи Чоркӯҳ 01.jpg |Садри Шаҳид, Чоркӯҳ, ноҳияи Исфара </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Чоркӯҳ| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара|Чоркӯҳ]] jimyd27kqtccjlr7n1pqxgm4s0rbu8j 0 10847 1470698 1447389 2026-04-29T06:19:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470698 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Хонобод |Номи аслӣ = Деҳоти Хонобод |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] |Шомили = 6 деҳа |Пойтахт = [[Хонобод]] |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 12 159<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2016-07-11 |archivedate=2015-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf }}</ref> нафар |Соли барӯйхатгирӣ = 2015 |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Isfara District |Эзоҳ = }} '''Деҳоти Хонобод''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Баланд (деҳа, н. Исфара)|Баланд]] | | 2021 | | [[Заркӯҳ (деҳа, н. Исфара)|Заркӯҳ]] | | 2031 | | [[Зархок]] | | 1340 |%| [[Хонобод (деҳа, н. Исфара)|Хонобод]] | | 2416 | | [[Хушобод (деҳа, н. Исфара)|Хушобод]] | ''Янгиобод'' | 1786 | | [[Яккачинор (деҳа, н. Исфара)|Яккачинор]] | ''Арабқишлоқ'' | 2844 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 12 159<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Хонобод| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] 0jugd516n0nojtngju10fz7vnfnfw7n 0 10849 1470693 1447390 2026-04-29T06:17:40Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470693 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Ранг1 = #A5D570 | Номи тоҷикӣ = Деҳоти Зумрад | Кишвар = {{Парчам |Тоҷикистон}} | Номи аслӣ = Деҳоти Зумрад | Нишон = | Парчам = | Бари нишон = | Бари парчам = | Тавсифи нишон = | Тавсифи парчам = | lat_dir = N | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = E | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | region = TJ | type = city | Дараҷа = | CoordScale = | Суруди миллӣ = | Мақом = ҷамоат | Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] | Шомили = 5 деҳа | Пойтахт = [[Шаҳрак (деҳа, н. Исфара)|Шаҳрак]] | Шаҳри бузургтарин = | Шаҳрҳои бузургтарин = | Таъсис = | Барҳамхӯрӣ = | Номҳои пешина = | Раис = | Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат | Раис2 = | Шакли роҳбарӣ2 = | Раис3 = | Шакли роҳбарӣ3 = | ММД = | Соли ММД = | Ҷой аз рӯи ММД = | ММД ба сари аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = | Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | Забонҳо = | Аҳолӣ = 16 717 | Соли барӯйхатгирӣ = | Фоиз аз аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи аҳолӣ = | Баҳодиҳии аҳолӣ = | Соли баҳодиҳӣ = | Зичӣ = | Ҷой аз рӯи зичӣ = | Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] | Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] | Масоҳат = | Фоиз аз масоҳат = | Ҷой аз рӯи масоҳат = | Баландии бештарин = | Баландии миёна = | Баландии камтарин = | Харита = Isfara District in Tajikistan.svg | Андозаи харита = | Харита2 = | Минтақаи замонӣ = UTC+5 | Сарвожа = | ISO = TJ.SU. | Шиносаи ададӣ = | Шакли шиноса = | Шиносаи ададӣ2 = | Шакли шиноса2 = | Шиносаи ададӣ3 = | Шакли шиноса3 = | FIPS = | Коди телефон = +992 3135 | Нишонаи почта = 735 | Домени интернет = tj | Коди мошинҳо = TJ02 | Вебгоҳ = | Гурӯҳ дар Commons = Isfara District | Эзоҳ = }} '''Деҳоти Зумрад'''<ref>{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/20210622/sangvor-zarshuyonro-qaror-taghyiri-nom-sugd-1040371080.html|title=Сангвор номи Заршӯёнро гирифт: нашри қарорҳои тағйири ном дар Суғд, Нуробод ва Сангвор|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210622T1836+0500|lang=tg|accessdate=2022-09-13}}</ref> (то 21.06.2021 — ''деҳоти Шаҳрак'') — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Зумрадшоҳ]] | | 2674 | | [[Моҳпарӣ (деҳа, н. Исфара)|Моҳпарӣ]] | ''Матпарӣ'' | 4019 | | [[Чордеҳ (деҳа, н. Исфара)|Чордеҳ]] | ''Чорқишлоқ'' | 4016 |%| [[Шаҳрак (деҳа, н. Исфара)|Шаҳрак]] | | 3010 | | [[Қалъачаи Мазор]] | | 2998 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 16 555<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Зумрад| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] 4o2og2q3ap3utfoxsw4cziwbpjako0i 0 10852 1470697 1447391 2026-04-29T06:19:19Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470697 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Деҳоти Сурх |Номи аслӣ = Деҳоти Сурх |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] |Шомили = 3 деҳа |Пойтахт = [[Сурх (деҳа, н. Исфара)|Сурх]] |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 14 456<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2016-07-11 |archivedate=2015-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf }}</ref> нафар |Соли барӯйхатгирӣ = 2015 |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Isfara District |Эзоҳ = }} '''Деҳоти Сурх''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Сароб (деҳа, н. Исфара)|Сароб]] | | 3150 |%| [[Сурх (деҳа, н. Исфара)|Сурх]] | | 10139 | | [[Чорбоғ (деҳа, н. Исфара)|Чорбоғ]] | | 1500 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 14 456<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Сурх| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] qeowusrtmvkxhblly0nzicsl60zuevs 0 10854 1470692 1447392 2026-04-29T06:13:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470692 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Ранг1 = #A5D570 | Номи тоҷикӣ = Ворух | Номи аслӣ = Деҳоти Ворух | Нишон = | Парчам = | Бари нишон = | Бари парчам = | Тавсифи нишон = | Тавсифи парчам = | Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} | lat_dir = N | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = E | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | region = TJ | type = city | Дараҷа = | CoordScale = | Суруди миллӣ = | Мақом = ҷамоат | Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] | Шомили = 3 деҳа | Пойтахт = [[Ворух]] | Шаҳри бузургтарин = | Шаҳрҳои бузургтарин = | Таъсис = | Барҳамхӯрӣ = | Номҳои пешина = | Роҳбар = Раҳматова Меҳрӣ Файзилаҳатовна | Раис = | Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат | Раис2 = | Шакли роҳбарӣ2 = | Раис3 = | Шакли роҳбарӣ3 = | ММД = | Соли ММД = | Ҷой аз рӯи ММД = | ММД ба сари аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = | Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | Забонҳо = | Аҳолӣ = 30 506<ref>{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf |title=Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан. |accessdate=2016-07-11 |archivedate=2015-07-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702021130/http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf }}</ref> нафар | Соли барӯйхатгирӣ = 2015 | Фоиз аз аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи аҳолӣ = | Баҳодиҳии аҳолӣ = | Соли баҳодиҳӣ = | Зичӣ = | Ҷой аз рӯи зичӣ = | Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]] | Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] | Масоҳат = | Фоиз аз масоҳат = | Ҷой аз рӯи масоҳат = | Баландии бештарин = | Баландии миёна = | Баландии камтарин = | Харита = Isfara District in Tajikistan.svg | Андозаи харита = | Харита2 = | Минтақаи замонӣ = UTC+5 | Сарвожа = | ISO = TJ.SU. | Шиносаи ададӣ = | Шакли шиноса = | Шиносаи ададӣ2 = | Шакли шиноса2 = | Шиносаи ададӣ3 = | Шакли шиноса3 = | FIPS = | Коди телефон = +992 3135 | Нишонаи почта = 735 | Домени интернет = tj | Коди мошинҳо = TJ02 | Вебгоҳ = | Гурӯҳ дар Commons = Isfara District | Эзоҳ = }} '''Деҳоти Ворух''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. Аҳолӣ — 32 916 нафар (2022)<ref>{{Cite web|url=http://isfara.tj/tj/view_jamoats.php?id=1|title=Ҷамоати деҳоти Ворух|website=isfara.tj|accessdate=2022-12-11}}</ref>. Раиси ҷамоат – Раҳматова Меҳрӣ Файзилаҳатовна. == Таъсис == 23 августи 1919 Шӯрои қишлоқи Ворух ташкил карда мешавад. Баъди тақсимоти миллию ҳудудии соли 1924 дар Осиёи Марказӣ, соли 1925 ҷамоатҳои Чоркӯҳ ва Ворух аз волости Исфара ҷудо гардида, волости Чоркӯҳро ташкил доданд. Соли 1929 дар асоси қарори комиссияи уездӣ Ҷамоаи Шӯрои меҳнаткашони Ворух дар ҳайати волости Исфара, уезди Қӯқанди вилояти Фарғона таъсис ёфт. 5.12.1936 зимни қабули Конститутсияи ИҶШС ба Комитети иҷроияи Шӯрои депутатҳои қишлоқи Ворух баргардонда шуд. 6 феврали 1945 ноҳияи Шӯроб ташкил меёбад ва Шӯрои қишлоқи Ворух ба ҳайати он дохил мегардад. 30.12.1948 бо Укази Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон Ворух барҳам дода, ҳудудаш ба ноҳияи Конибодом ҳамроҳ карда шуд. Аз 16 марти 1959 Шӯрои депутатҳои меҳнаткашони ноҳияи Исфара муттаҳид карда, бо Укази Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон Шӯрои қишлоқи Ворух дар ҳайати ноҳияи Исфара таъсис дода шуд<ref>{{ЭМТ|Ворух|4|муаллиф=А. Азимов, Л. Махкамов}}</ref>. == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 30 506<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. == Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат == {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 3 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Аҳолӣ | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right |%| [[Ворух]] | 11409 | | [[Майдон (деҳа, н. Исфара)|Майдон]] | 9472 | | [[Тидон (деҳа, н. Исфара)|Тидон]] | 10229 }} == Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо == {{Дар нақша}} == Мардум == {{Дар нақша}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ноҳияи Исфара}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Ворух| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] 0j7ijqidbvv2i3bs1o02ddj30397oun 0 13648 1470694 1447393 2026-04-29T06:17:44Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470694 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Кӯлканд |Номи аслӣ = Ҷамоати Кӯлканд |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[ноҳияи Исфара]] |Шомили = 3 деҳа |Пойтахт = Кӯлканд |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 22731 |Соли барӯйхатгирӣ = 2015 |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735610 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Asht District |Эзоҳ = }} '''Кӯлканд''' — [[ҷамоат]]и деҳотест дар қисмати шимолӣ-шарқии [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]. Кӯлканд дар қисмати ҷанубии [[водии Фарғона]] ҷой гирифтааст. Ба ҳайати он 3 [[деҳа]]: Кӯлканд, Гулистон ва Офтобрӯ дохил ҳастанд. ==Ҷуғрофия== Дар шимол бо Ҷумҳурии Ӯзбекистон, дар ҷануб бо Ҷумҳурии Қирғизистон ҳаммарз мебошад. Аз ғарб ба ҷамоати Кӯлканд [[ҷамоати Навгилем]] мепайвандад, қисмати шарқии он бошад, бо [[ҷамоати Чилгазӣ]] ҳамсарҳад аст. Маркази ҷамоатро деҳаи ҳамноми он ташкил медиҳад, ки бо шаҳри [[Исфара]] бо роҳи асосии мошингард (аз вокзали автобусии шаҳр то Кӯлканд масофа 7 км) пайваст шудааст. Он аз маҳаллаҳои Қалъача, Себзор, Гузар, Боғдорӣ (Маҳаллаи Калон) ва Ӯзбекмаҳалла иборат аст. Ба таркиби деҳаи Кӯлканд инчунин маҳалли хурди дар байни боғот воқеъгашта - Қирғизмаҳалла шомил аст. ==Таърих== Мувофиқи маълумоти таърихӣ деҳаи Кӯлканд аз садаи XIV боз аҳолинишин аст, номи он аз калимаи аслаш туркии "кӯл" ва пасванди суғдии "канд" (хоси бисёр топонимҳои шаҳру деҳоти Осиёи Миёна) бармеояд. Аз рӯи ривоят дар ҷое, ки ҳозир деҳаи Кӯлканд воқеъ аст, дар давраҳои пеш кӯле вуҷуд доштааст. Қисми қадимтарин ва таърихии Кӯлканд гирдуатрофи кӯчаи марказӣ аз собиқ мактаби куҳна (МУПКи имрӯза) то масҷиди Гузар ба ҳисоб меравад. Дар деҳаи Кӯлканд соли 1929 яке аз авваллин дар ноҳия мактаби советӣ ташкил ёфт (онвақта рақами 6, имрӯза мактаби таҳсили ҳамагонии рақами 34), худи ҳамон сол се колхози хурд ба вуҷуд омад. Ин колхозҳо соли 1950 ба колхози ба номи Куйбишев муттаҳид гардонда шуданд. Дар солҳои 70-уми асри гузашта ин хоҷагӣ ба яке аз пешқадамтарин хоҷагиҳои боғдор ва сабзавоткори ҶСС Тоҷикистон табдил ёфт. Имрӯз ин хоҷагии ҷомеавӣ номи собиқ сарвари он марҳум Мукаррамовро гирифтааст. Заминҳои кишоварзӣ ва боғоти Кӯлканд, хусусан дар тарафи ҷануби он воқеъгашта, ки аз ду канали дар замони шӯравӣ кофташуда обёрӣ карда мешаванд, дар ҳақиқат зархезанд. Дар онҳо навъҳои болаззаттарини бисёр меваю сабзавоти гармиталаб парвариш карда мешаванд. Зардолузорҳои хоҷагии деҳа бошанд, дар миқёси ҷумҳуриявӣ машҳуранд. Навъҳои аз глюкоза бойи зардолу, аз қабили қандак, бинигорӣ, мирсанҷарӣ, ки ғайри саҳро дар аксари ҳавлиҳои кӯлкандиён низ мерӯянд, ширинтарин дар ҷаҳон эътироф шудаанд. Муайян шудааст, ки иқлими барои парвариши зардолу мусоидтарин маҳз дар боғҳои ноҳияи Исфара (аз ҷумла дар Кӯлканд) мавҷуд аст, он аз иқлими дигар ҷойҳои Осиёи Миёна фарқ мекунад. Дар ҷаҳон боз минтақаи барои сабзиши зардолу мувофиқтарин ҳаст — Итолиёи Ҷанубӣ, вале аз сабаби иқлими баҳрӣ доштани он ҷо таъми зардолуи итолиёӣ мисли маззаи зардолуи Исфара, ки аз иқлими гарми хушки континенталӣ ва нисбатан наздик будани кӯҳсори барфпӯш баҳра мебарад, нест. Барои ҳамин ҳам дар солҳои шӯравӣ хоҷагии Куйбишев аз парвариши пахта даст кашид-иқлими ин ҷо барои пахта (ва ҳамчунин барои зироати боғчавӣ-тарбузу харбуза ва барои дарахтони ситрусӣ) нисбатан сард аст. Дар сад соли охир аҳолии Кӯлканд мунтазам меафзояд, вале азхудкунии маҳалҳои нав барои зист маҳз дар айёми истиқлол авҷ гирифт. Алҳол масоҳати қисми аҳолинишини деҳа нисбат ба соли 1989 дучанд зиёд гардидааст. Сарҳади онро акнун аз ҷануб ҷӯи Чилгаз (онро барои обёрии ҳавлиҳо истифода мебаранд) ва аз шимол заминҳои хоҷагии ҷомеавӣ муайян мекунанд, аз шарқу ғарб ҳавлиҳои Кӯлканд ба заминҳои ҷамоатҳои ҳамсоя дакка хӯрдаанд. Барои ҳамин дар солҳои охир маскуншавӣ дар деҳаи бо Қирғизистон ҳаммарзи Гулистон аз тарафи сокинони маркази ҷамоат ба назар мерасад. Аз заминҳои зистанбоб ва ғайрикиштукории ҷамоат маҳз он ҷо қобили аз ҳисоби ҳавлиҳои зист васеъ шудан мебошад. Кӯлканд бо боғҳои фароғатӣ-маданиаш, аз ҷумла бо Чорбоғ ва Чорчаман шуҳрат пайдо кардааст. Бошишгоҳи серсояву обшори Чорбоғ ҷои дӯстдоштаи хурду калони деҳа барои гузаронидани маросиму чорабиниҳои ҷамъиятиву оилавӣ аст, дар минтақаи таърихии Чорчаман бошад, соли 1961 яке аз саҳнаҳои филми машҳури Ҳасани аробакаш наворбардорӣ шудааст. Шаъну шарафи Кӯлкандро дар варзиш дастпарварони мактаби варзишии наздихоҷагивӣ ва футболбозони тими яккачини "Боғдор" ҳимоя менамоянд. Дар ҷамоати Кӯлканд намояндагони се миллат — тоҷикон, ӯзбекон ва қирғизҳо дӯстона зиндагӣ ва меҳнат мекунанд. == Мардум == Аҳолиаш дар аввали соли 2003 ба 18072 нафар баробар буд. Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 22 731<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. ==Деҳоти ҷамоат== {| class="wikitable" width= "50%" |- | colspan="12" style="text-align:center; background:#ffdead;"|'''Деҳаҳои Ҷамоати Кӯлканд''' |- ! width=30% | Деҳа ! width=30% | Аҳолӣ |- |[[Кӯлканд (деҳа, н. Исфара)|Кӯлканд]]|| 20915 |- |[[Гулистон (деҳа, н. Исфара)|Гулистон]]|| 2636 |- |[[Офтобрӯ (деҳа, н. Исфара)|Офтобрӯ]]|| 125 |} ==Маориф ва фарҳанг== Таълиму тарбия дар ҳудуди ҷамоат дар 2 муассисаи томактабӣ, 6 мактаби таҳсили ҳамагонӣ, гимназия-литсей ва Мактаби касбӣ(МУПК) ба пеш бурда мешавад. Деҳа дорои клуби фарҳангӣ-фароғатӣ, маркази алоқа, почта, маркази компютерӣ ва варзишгоҳ аст, якчанд чойхона, дорухона, мағозаҳои озуқаворӣ ва молҳои хоҷагӣ, нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ,чӯбу тахта ва молҳои сохтмонӣ амал мекунанд. == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Ҷамоати Кӯлканд| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара|Кӯлканд]] j7h6pgl3bny2qqrywxx6azkpe99acjc 3 16144 1470654 1328491 2026-04-28T20:11:47Z MediaWiki message delivery 9916 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ бахши ҷадид 1470654 wikitext text/x-wiki ==Хуш омадед== <!-- Template:Хуш омадед --> [[Image:Heckert GNU white.svg|right|thumb|]] '''Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷик!''' Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] дидан кунед. Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] шинос шавед. Агар клавиатураи стандартии тоҷикӣ надошта бошед, нармафзори (барномаи) тоҷикиро барои Windows ройгон метавонед аз [http://connect.tj/forum/setup_tj.rar ин сайт] дастрас кунед. * [[Википедиа:Роҳнамои намуд]] Бо эҳтиром, Википедиаи Тоҷикӣ - [[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] 12:03، 31 Декабри 2008 (UTC) ::Салом Умедҷон, ба Википедиаи Тоҷикӣ бори дигар хуш омадед! Барои ҳиссагузориатон хеле сипосгузор. Лутфан дар [[User:Умед_Джайхони|саҳифаи корбариатон]] каме маълумот дар бораи худ нависед. Ташаккур --[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] 11:58، 31 Декабри 2008 (UTC) ==Translation request== Hi! I'm a Hungarian Wiki-editor, my name is Norbert Kiss. I would like to request a translation into Tajik. Some years ago I wrote a really short story. I decided to have this in so many languages as I could get. Now I have 104 translations. I think, in this list must the Tajik to be. Could you help me? [[:hu:User:Eino81/Novellám számiul|All the version (including English, Farsi and Russian) are here.]] I hope, you could help me. Thank you! [[:hu:User:Eino81]] == Translation request for [[Шалом (газета)]] == There is also an article in Tajik Wikipedia, but not in Tajik but in Russian. Coud you translate the article [[Шалом (газета)]] from Russian into Tajik and also into Farsi. Thank you ==Gratitude== [[File:GNU-FDL-icône-Transparente.PNG|right|thumb|]] : '''Thanyou very much Умед Джайхони ''' for your outstanding translation effort! :I am overwhelmed with gratitude. :''May God Bless you''! :If you want your favorite article(s) to be translated into the Chinese language, then I would be glad to help you. :Yours Sincerely, --[[Корбар:Jose77|Jose77]] 04:44، 18 май 2010 (UTC) ==Request for Help, please== '''Салом Умедҷон''' my good friend, Here are three passages which had been translated by a Tajik speaker from Persian to Tajik. However, some of the Tajik translation was incomplete and he left some question marks in some places where he was unsure which Tajik words to use. Could you help me refine and proofread the Tajik translation? ''please''. {| |«Ғусл бо об яке аз оинҳои динӣ барои касби бахшиш аз гуноҳон ва эҳёи дубора аст. Ғусл бояд дар: обҳои ҷорӣ аъмол шавад, монанди рудхонаҳо ва ё дарё ва ё чашмаҳо. таъмид(?) диҳанда кист, ки худ Қибла мавриди ғусл воқеъшуда ва тавассути оби муқаддас мавриди таъмид қарор гирифта ба номи Исои Масеҳ ин корро анҷом медиҳад. Ва кист, ки мавриди ғусл таъмид қарор мегирад, бояд комилан дар об қарор бигирад ва сар ва сурат ба самти поён хам шуда бошад.» |غسل تعمید با آب یکی از آیین‌های دینی برای کسب بخشش از گناهان و احیای دوباره‌است.غسل تعمید باید در آب‌های جاری اعمال شود ،مانند رودخانه‌ها و یا دریا و یا چشمه‌ها .تعمید دهنده کسی که خود قبلا مورد غسل تعمید واقع شده و توسط آب مقدس مورد تعمید قرار گرفته به نام عیسی مسیح این کار را انجام میدهد. و کسی که مورد غسل تعمید قرار می‌گیرد باید کاملا در آب قرار بگیرد و سر و صورت به سمت پایین خم شده باشد. |} ---- {| |«Аъшои раббонӣ муқаддас оине аст муқаддас ҷиҳати баёд оварии марги Исои Масеҳ. Ин кор боис мешавад ки мо ҷисмоният ва хуни Худо дар оини ??? раббони яке шавад ва мо ба ҳаёти абадӣ бирасем ва дар рӯзи растохез зинда шавем. Ин оин ҳар гоҳ ки мумкин шуд бояд анҷом шавад. ??? ??? нон ва ангур барои ин кор лозим аст.» |آیین عشای ربانی مقدس ایینی است مقدس جهت بیاد آوری مرگ عیسی مسیح . این کار باعث می‌شود که ما، جسمانیت و خون خدا در آیین عشای ربانی یکی شود و ما به حیات ابدی برسیم و در روز رستاخیز زنده شویم.. این آیین هرگاه که ممکن شد باید انجام شود.ویک تکه نان و انگور برای اینکار لازم است. |} ---- {| |«вожаҳои ки дар ҷисми башарӣ фурӯ рафт, бар салиби бадруд зиндагӣ барои ??? гунаҳкорон, дар рӯзи севум зинда гашт ва ба осмон сауд(?) кард. Ӯ танҳо ноҷе(?) аз ҷисми инсонҳо аст, офаридгори осмонҳо ва замин, ва як худои ростин.» |واژه‌ای که در جسم بشری فرو رفت، بر صلیب بدرود زندگی گفت برای زدودن گناهکاران، در روز سوم زنده گشت و به آسمان صعود کرد. او تنها ناجی از جنس انسان‌ها است، آفریدگار آسمان‌ها و زمین، و یک خدای راستین. |} Your help would be very Gratefully Appreciated, just try your best effort. Thanks. --[[Корбар:Jose77|Jose77]] 08:59، 23 май 2010 (UTC) == Шаблон:Зиндагинома == Салом Умедҷон, Шаблони Зиндагинмаро тағйир додед. Ҳамакнун ҳар як мақолаи ба ин шаблон пайвастбударо бояд вироиш кард. [[Вижа:WhatLinksHere/Шаблон:Зиндагинома|Инҷо]] нигаред. --[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] 17:40، 24 май 2010 (UTC) == Ду саҳифаи ҳамном [[Ноҳияи Спитаман]] ва [[Ноҳияи Спитамен]] == Салом, Умед. Шумо се рӯз пеш як саҳифаи навро эҷод кардед. Лекин ҳамин хел саҳифа вуҷуд дошт. Шумо онҳоро муттаҳид карда метавонед? - [[Корбар:Prospector|Prospector]] 19:57، 27 марти 2011 (UTC) == Salam == آیا می توانید حرف بحرف نقل کردن [[:fa:ندای وظیفه: جنگاوری نوین ۳|ندای وظیفه: جنگاوری نوین 3]]، [[:fa: ندای وظیفه: بلک اپس ۲|ندای وظیفه: بلک اپس 2]] و [[Селена Гомез|سلنا گومز]] در تاجیکستان الفبای سیریلیک؟ --[[Корбар:Tajikistan|Tajikistan]] ([[Баҳси корбар:Tajikistan|talk]]) 03:46، 8 май 2012 (UTC) == Дархост ба унвони мудир! == Ассалом дӯсти азиз! Шумо [[Википедиа:Дархост ба унвони мудир|Дархост ба унвони мудир]] медодед, дар Википедияи тоҷикӣ ҳоли ҳозир мудир ҳаст, аз сабаби кор зиёд, бе аҳамиятӣ зиёд шуда истодааст! Пешгирии вандализм. Бо эҳтиром - [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]]) 07:14, 13 феврали 2019 (UTC). :Бо унвони Мудири ВК табрикотамро мефиристам.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 16:01, 2 марти 2019 (UTC) == Кӯчонидани номгузориҳоро ба вулусволиҳои Афғонистон давом диҳед == Номгузории мувофиқ. Кӯчонидани номгузориҳоро ба вулусволиҳои Афғонистон давом диҳед. Комилан номгузориҳоро иваз намоед, то ки мисли порсола 2019) боқӣ намонад. Бо эҳтиром --[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 16:11, 10 январи 2020 (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:ru:Флаг Азербайджанской Республики]] in Tajik Wikipedia? It does not need to be long. Yours sincerely, [[Корбар:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Баҳси корбар:Multituberculata|баҳс]]) 09:36, 4 августи 2021 (UTC) == Error Infobox == Дуруд дӯсти азиз, Ман муддате мақола менависам ва хатогии Infobox-ро мегирам. Оё роҳи ислоҳи он вуҷуд дорад? Сипос. [[Корбар:ChipsBaMast|ChipsBaMast]] ([[Баҳси корбар:ChipsBaMast|баҳс]]) 15:02, 10 Декабри 2021 (UTC) :Дуруд бар Шумо! Ин хаторо зоҳиран ҳамкорамон [[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]] ислоҳ кардааст. Лутфан аз вай бипурсед. Бо эҳтиром, Умед 18:25, 10 Декабри 2021 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:20, 4 январи 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(7)&oldid=22532681 --> == Напоминание о голосовании по ратификации Руководства по применению Универсального кодекса поведения == Салом алейкум, Omid Jeyhani Голосование по ратификации [https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/ru Руководства по применению Универсального кодекса поведения] продолжается. Голосование завершится 21 марта в 24:59:59 (UTC). По состоянию на 19 марта 14:40 (UTC) не было зарегистрировано ни одного голоса от участников с tgwiki. Хотя, что домашняя вики не всегда является показателем того, где активен тот или иной участник, хотела напомнить, что в глобальном решении мнения каждого сообщества важны. Даже если ваша домашняя страница вики не tgwiki, комментирование рекомендаций с точки зрения этого проекта будет полезным. Если вы еще не проголосовали, пожалуйста, уделите несколько минут, чтобы проголосовать [https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%B6%D0%B0:SecurePoll/vote/378 здесь]. С уважением, [[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 19:12, 19 марти 2022 (UTC) == Дархост! == Дӯсти гиромӣ. Ман дархост ба унвони '''мудир''' додам ва аз шумо хоҳишмандам, ки дар [[Википедиа:Дархост ба унвони мудир/Jaloliddin Madaminov|'''ин ҷо''']] '''тарафдор ва ё муқобил буданатонро баён мекардед. Бо эҳтиром,--''' [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 07:39, 5 Декабри 2022 (UTC) :Минатдорам. Бо эҳтиром, [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 07:50, 5 Декабри 2022 (UTC). == Tajik Wikimedians User Group == [[Корбар:Omid Jeyhani|Киё Умед]], лутфан [[metawiki:Tajik_Wikimedians_User_Group#Interested_in_participating|инҷо]] имзои худро бигзоред. --[[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 10:49, 9 Декабри 2022 (UTC) == Натиҷаҳои фаъолияти соли 2022 == {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |# ! colspan="2" |Саҳифаҳои эҷодшуда ! colspan="2" |Вироишот |- |% |Миқдор |% |Миқдор |- |[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]] |17,8 |634 |33,2 |14000 |- |[[Корбар:Farorud|Farorud]] |43 |1529 |16,1 |6800 |- |[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] |13,8 |490 |14 |5900 |- |[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] |2,25 |80 |5,92 |2500 |- |[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]] |1,52 |54 |4,03 |1700 |- |[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]] |1,41 |50 |2,61 |1100 |- |[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]] |0,14 |5 |1,22 |513 |- |[[Корбар:Darafsh|Darafsh]] |6,5 |231 |0,59 |251 |- |[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]] |0,23 |8 |0,68 |286 |- |[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]] |0,51 |18 |0,6 |255 |- |''дигарон'' |12,8 |453 |21,1 |8915 |- |''мудирон'' |40,1 |1423 |50,9 |21506 |- |'''дар умум''' |100 |3552 |100 |42200 |} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:59, 30 Декабри 2022 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> 6xjv1yat5xls67qdnw7gyt5f35t86bm 0 16762 1470702 1436677 2026-04-29T07:00:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470702 wikitext text/x-wiki {{Даъвати Донишҷӯ}} {{Қуттии донишгоҳ |ном = Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон |ихтисора = ДДҲБСТ |тасвир = |аслӣ = |шиор = |таъсис = [[1993]] |навъ = Давлатӣ |ректор =[[Ҳошимзода Ҳомид Ҳасан]] |город = [[Хуҷанд]] |мавқеъ = ш. Хуҷанд, {{TJK}} |шаҳраки донишҷӯён = |донишҷӯён = беш аз 8700 |аспирантҳо = |омӯзгорон = 349 |сайт = http://www.tsulbp.tj/ |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = [0] |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = [0] |CoordScale = |edu_region = }} [[Акс:PictureTGU.jpg|250px|thumb|right|<br/><small>Бинои асосии ДДҲБСТ дар шаҳри Хуҷанд</small>]] '''Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон (ДДҲБСТ)''' — яке аз муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Тоҷикистон]] буда, дар шаҳри [[Хуҷанд]], вилояти [[Суғд]] ҷойгир аст. == Таърих == Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон бо қарори Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 5 августи соли 1993 таъсис ёфта, дар самтҳои ҳуқуқшиносӣ, хадамоти гумрукӣ, сиёсати дохиливу хориҷӣ, муносибатҳои байналхалқӣ, соҳибкорӣ, молия, иқтисодиёт, идоракунӣ, инноватсия, телекоммуникатсия, системаи ахборотӣ, муҳосибот, андоз, аудит ва ревизия мутахассисонро омода менамояд. Дар оғози фаъолият ва марҳилаҳои тақдирсози донишгоҳ профессорон Арслонбек Ғозибеков (1994-1999), Ҳомид Пўлодов (1999-2005), Осим Каримзода (2006-2011) ва Ҷамшед Ҷӯразода (2012-2016) ҳамчун сарварони ин муассисаи бонуфуз нақши босазо гузоштаанд. Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 марти соли 2017, таҳти №129  Шарифзода Муъмин Машокир  ба вазифаи ректори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсатии Тоҷикистон таъин гардид. Имрӯз, фаъолияти донишгоҳ дар асоси Иҷозатнома аз рӯи ихтисосҳои амалкунанда ва Шаҳодатномаи аккредитатсияи байналмилалӣ  (сс. Расми шаҳодатномаҳои аккредитатсия) ба роҳ монда шуда,  донишгоҳ узви донишгоҳҳои Созмони ҳамкориҳои Шанхай ва Лигаи донишгоҳии Созмони аҳдномаи амнияти дастҷамъӣ мебошад.  Сохтори донишгоҳ аз 5 бинои таълимӣ, 8 факултет, лабораторияҳои инноватсионӣ ва криминалистика, толорҳои маҷлис, китобхонаи илмӣ ва электронӣ, марказҳои компютерӣ ва тестӣ, Марказҳои омўзиши Аврупо ва забонҳо, Парки технологӣ, Маҷмааи варзишӣ, Осорхона, хобгоҳ иборат аст. Теъдоди донишҷӯён 8277 нафарро ташкил дода, аз рӯи  41 ихтисос мутахассисон омода карда мешаванд. Ихтисосҳои  ҳуқуқи байналмилалӣ, ҳуқуқи иқтисодӣ, ҳуқуқшиносӣ, сиёсатшиносӣ (фаъолияти сиёсӣ-ҳуқуқӣ), идораи давлатӣ ва ҳуқуқ        , идораи давлатӣ, иқтисодиёт, иқтисодиёт ва идора дар корхона, иқтисодиёти ҷаҳонӣ, логистика, маркетинг, соҳибкории иҷтимоӣ, менеҷмент, омор, таъминоти забонии робитаҳои байнифарҳангӣ (муносибатҳои сиёсии берунӣ), таъминоти забонии робитаҳои байнифарҳангӣ (сайёҳии байналмилалӣ), таъминоти забонии робитаҳои байнифарҳангӣ (робитаҳои иқтисодии берунӣ), хадамоти гумрукӣ муносибатҳои байналмилалӣ (дипломатия), забони англисӣ, сиёсатшиносӣ, молия ва қарз, кори бонкӣ, андоз ва андозбандӣ, аудит ва ревизия, аҳисобгирии бухгалтерӣ, таҳлил ва аудит, Web - дизайн ва графикаи компютерӣ, информатика, системаҳои автоматикунонидашуда, технологияи иттилоотию идоракунии телекоммуникатсионӣ, технология ва низоми иттилоотӣ (дар иқтисодиёт), технологияи иттилоотии ҳисоби бухгалтерӣ, қтисодиёти рақамӣ, математика, информатика, назарияи иқтисодиёт (омӯзгори фанҳои иқтисодӣ), забонҳои англисӣ, таърих (омӯзгори асосҳои давлат ва ҳуқуқ), молия ва технологияи молиявӣ, кори бонкӣ ва аудит .<ref>{{Cite web |url=http://www.tsulbp.tj/tj/donishgoh/donishgoh-diruz-va-imruz.html |title=ДОНИШГОҲ: ДИРЎЗ ВА ИМРЎЗ |accessdate=2018-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507085943/http://www.tsulbp.tj/tj/donishgoh/donishgoh-diruz-va-imruz.html |archivedate=2018-05-07 }}</ref> == [[Факулта]]ҳо ва кафедраҳо == * '''Факултети ҳуқуқшиносӣ''' ** Ҳуқуқи ҷиноятӣ, криминалистика ва ПК ** Ҳуқуқи конститутсионӣ ** Ҳуқуқи гражданӣ ва меҳнатӣ ** Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва байналмилалӣ ** Ҳуқуқи судӣ ва назорати прокурорӣ ** Назария ва таърихи давлат ва ҳуқуқ * '''Факултети бизнес ва идоракунӣ''' ** Менеҷмент ** Иқтисодиёти ҷаҳонӣ ** Иқтисодиёти корхонаҳо ва минтақа ** Маркетинг-агробизнес * '''Факултети молия''' ** Молия ва қарз ** Кори бонкӣ ** Назарияи иқтисодӣ * '''Факултети баҳисобгирӣ ва [[андоз]]''' ** Баҳисобгирии бухгалтерӣ ** Аудит ва ревизия ** Андоз ва андозбандӣ * '''Факултети [[инноватсия]] ва [[телекоммуникатсия]]''' ** Технологияҳои иттилоотӣ дар иқтисодиёт ** Технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ ва барномасозӣ ** Тарбияи ҷисмонӣ * '''Факултети педадогӣ''' ** Фанҳои ҷамъиятӣ ** Забони русӣ ** Забони тоҷикӣ ** Риёзӣ ва табиатшиносии муосир ** Забони англисӣ * '''Факултети сиёсатшиносӣ ва муносибатҳои байналхалқӣ''' ** Таърихи халқи тоҷик ** Муносибатҳои байналмилалӣ ** Сиёсатшиносӣ ** Хадамоти гумрук * '''Факултети муштараки  ДДҲБСТ ва Донишкадаи молиявии Тошканд''' ** Дар мувофиқа бо Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати таҳсилоти олӣ ва миёнаи махсуси Чумҳурии Узбекистон дар асоси Низомнома дар бораи факултети муштараки муассисаи давлатии таҳсилоти олии «Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон» (ш.Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва муассисаи таҳсилоти олии «Донишкадаи молиявии Тошканд» (ш. Тошканд, Ҷумҳурии Ӯзбекистон) аз 30 декабри соли 2020  ва Созишнома дар бораи омодасозии муштараки мутахассисон байни муассисаи таҳсилоти олии “Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон” (ш. Хуҷанд, Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва муассисаи таҳсилоти олии “Донишкадаи молиявии Тошканд” (ш.Тошканд, Ҷумҳурии Ӯзбекистон) аз 08 январи соли 2021 факултети муштарак ташкил карда шуд. [http://tsulbp.tj/mushtarak] == Маъмурият == * Ректор — '''[[Ҳошимзода Ҳомид Ҳасан|Шарифзода Мумин Машокир]]''', номзади илмҳои иқтисод,. * Муовини ректор оид ба таълим — [[Ҳаким Ғаюров|Тоҷибоев Шероз]] , номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, [[дотсент]] * Муовини ректор оид ба корҳои илмию таҳқиқотӣ ва РИ — [http://tsulbp.tj/archives/1740 Ризоқулов Турақул Рабимқулович]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, доктори илмҳои иқтисод, [[профессор]] * Муовини ректор оид ба тарбия — ''' [http://tsulbp.tj/archives/15646 Норматова Шаҳноза Манноновна]''', номзади илмҳои филологӣ, [[дотсент]]. * Муовини ректор оид ба робитаҳои байналмилалӣ — '''[[Даврон Бобоҷонов|Бобоҷонов]] [[Даврон Бобоҷонов|Давронҷон Дадоҷонович  ]]''',доктори илмҳои иқтисод, [[профессор]] * Муовини ректор оид ба корҳои иқтисодӣ-молиявӣ — [http://tsulbp.tj/archives/1733 Кенҷаев Шуҳрат Юсуфович], номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, [[дотсент]]. == Аккредитатсияи байналмилалӣ == Аз аккредитатсияи байналмилалӣ гузаронидани ихтисосҳои муассисаҳои олӣ афзалиятҳои зиёд, ба монанди таъмини сифати барномаҳои таълимӣ, рақобатпазирии муассисаҳои олӣ ва эътироф гардидани дипломи муассисаҳои ҷумҳурӣ дар дигар давлатҳоро доро мебошад. (СС) Дар робита ба ин, раёсати Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон фаъолияти худро барои ба стандартҳои ҷаҳонӣ мутобиқ гардонидани сифати таҳсилот равона намуд.<ref group="Муфассал">{{Cite web|url=http://tsulbp.tj/akkreditatsiya#3|title=Муфассал}}</ref> == Муносибатҳои байналмилалӣ == Ҳамкориҳои байналмилаии донишгоҳ  бо барномаҳои Иттиҳоди Аврупо Темпус, Эразмус Мундус, Эразмус+  ва донишгоҳҳои Русия, Амрико, Финляндия, Япония, Ҳиндустон, Қазоқистон; Маркази Конфутсий ва Созмони ҳамкории Шанхай ба роҳ монда шудааст. Дар доираи густариши ҳамкориҳои байналмилалии донишгоҳ миқдори созишномаҳо бо муассисаҳои илмию тадқиқотӣ, таълимӣ ва фарҳангии ватаниву хориҷӣ аз 8 адади соли 2008-ум ба 78 адад дар соли 2021 расонида шуд, ки ин нишондиҳанда нисбат ба соли 2008 10 маротиба зиёд мебошад. == Низоми идоракунии рақамии донишгоҳ == Идоракунии рақамии раванди таълим бо  барномаи - [http://dem.tsulbp.tj/ DEM.tj,] ки соҳиби шаҳодатномаи Маркази миллии патенту иттилооти Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, идора карда мешавад.Идоракунии рақамии раванди таълим бо  барномаи - DEM.tj, ки соҳиби шаҳодатномаи Маркази миллии патенту иттилооти Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, идора карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.tsulbp.tj/ Сомонаи донишгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100415161959/http://www.tsulbp.tj/ |date=2010-04-15 }} * [http://vestnik.tj/ Маҷаллаи илмии “Ахбори ДДҲБСТ”] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220314223341/http://www.vestnik.tj/ |date=2022-03-14 }} * [http://ds.tsulbp.tj/ru/ Шӯрои диссертатсионӣ] {{хурд}} [[Гурӯҳ:Донишгоҳҳо аз рӯи алифбо| ]] [[Гурӯҳ:Маориф дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хуҷанд]] <references group="Кафедраҳои Факултети ҳуқуқшиносӣ" /> <references group="Кафедраҳои Факултети сиёсатшиносӣ ва муносибатҳои байналхалқӣ" /> k4p5ps45h4f80qg5a8j8dmu0ueadiot 0 18373 1470709 1461257 2026-04-29T09:33:45Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470709 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |common_name=Israel |Парчам =Flag of Israel.svg |Номи тоҷикӣ=Исроил |Номи аслӣ=מדינת ישראל<br />دولة إسرائيل |Нишон=Coat_of_arms_of_Israel.svg |Шиор= |Номи суруди миллӣ= [[File:Hatikvah instrumental.ogg|center]] |Сохтори давлат= |Дар харита=Israel (orthographic projection) with occupied territories.svg |Забон=[[забони ибрӣ|ибрӣ]] ва [[арабӣ]] |Рӯзи истиқлол= |Соҳибистиқлол аз= |Пойтахт=[[Иерусалим]] |Шаҳри калонтарин= |Вазифаи сарварон= |Сарварон= |Ҷой аз рӯи масоҳат= |Масоҳат= |Фоизи об= |Ҷой аз рӯи аҳолӣ= |Аҳолӣ=8,134,100{{мадрак}} |Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ= |Зичии аҳолӣ= |ММД= |Соли ҳисоби ММД= |Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД= |ММД ба сари аҳолӣ= |Пули миллӣ=[[Шеқели нави Исроил]] |Домен=[[.il]] |Коди телефон=972 |Соат= |Эзоҳот= }} {{бознависӣ}} <references group="lower-alpha" />{{ТарҷумаКунед|en|Israel}}<references /> '''Исроил''' ({{lang-he|ישראל}}), номгузории расмӣ — '''Давлати Исроил''' ({{lang-he|מדינת ישראל}}, {{lang-ar|دولة اسرائيل}}) — кишварест дар Ховари Миёна. Аҳолӣ мувофиқи омори марказии Исроил дар моҳи сентябри [[2013]], 8,08 млн нафар одам, масоҳат — 22 072 км². Аз рӯи шумораи аҳолӣ дар ҷаҳон [[Феҳристи кишварҳо аз рӯи аҳолӣ|ҷойи 97-ро]] ишғол мекунад, аз рӯи масоҳат [[Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат|ҷойи 147-ум]]. Пойтахт — [[Уршалим]] (Байтулмуқаддас). Забони давлатӣ  — [[забони ибрӣ|ибрӣ]], [[забони арабӣ|арабӣ]]. == Таърих == == Сиёсат ва ҳукумат == == Бахшбандии кишварӣ == == Ҷуғрофия == == Иқтисодёт == == Аҳолӣ == Тибқи маълумоти Дафтари марказии омори Исроил то 31 декабри соли 2019, шумораи умумии аҳолии Исроил 9 миллиону 136 ҳазор нафарро ташкил медиҳад.  Аз онҳо: 6 миллиону 772 ҳазор (74,1%) — [[яҳудиён]]; 1 миллиону 916 ҳазор (21%) — [[арабҳо]] ([[Масеҳият|масеҳиён]], [[мусулмон]]он ва [[друзҳо]]); 448 ҳазор (4,9%) — ақаллиятҳои миллӣ: [[арманиҳо]], [[черкесиён]], масеҳиёни асли ғайрабаб, намояндагони динҳои дигар Ин рақам хориҷиёне, ки дар Исроил зиндагӣ мекунанд, аз ҷумла коргарони хориҷӣ дохил намешаванд.  Шумораи онҳо дар охири соли 2015, бино ба маълумоти Идораи марказии омори Исроил, 183 ҳазор нафарро ташкил дод.  Худи ҳамон сол 580 000 нафар шаҳрвандони Исроил дар нуқтаҳои аҳолинишини Яҳудия ва Сомария зиндагӣ мекарданд.  То соли 2016 дар баландиҳои Голан 22 000 исроилӣ зиндагӣ мекард. Дар паёми Хадамоти Амнияти Марказии Исроил ба матбуот аз 1 майи соли 2017, бахшида ба 69-умин солгарди таъсиси Давлати Исроил, маълумотҳои пешгӯиҳои демографӣ оварда шудаанд, ки тибқи он аҳолии кишвар бояд то 100-солагии Исроил дар соли 2048 ба 15,2 миллион расад.  Дар соли 2018, бино ба вебсайти CountyMeters, дар Исроил 181,000 нафар таваллуд ва 45,000 нафар фавтидаанд.  Афзоиши табиии солона — 1,66% (мувофиқи Китоби Умумиҷаҳонии CIA дар соли 2018 — 1,49%, ҷои 73-юм дар ҷаҳон).  Коэффитсиенти таваллуд дар соли 2018 (тақрибан) ба ҳар 1000 нафар аҳолӣ 17,9 фарзандро ташкил медиҳад, марг 5,2 ба 1000 нафарро ташкил медиҳад.  Аз соли 2002 инҷониб афзоиши солонаи аҳолии яҳудӣ меафзояд (1,38% дар соли 2002, 1,85% дар соли 2014);  афзоиши аҳолии васеъшудаи яҳудиён, аз ҷумла ғайритуҳудиён аз оилаҳои омехта, дар соли 2014 1,94%-ро ташкил дод ва ба таври мутлақ нисбат ба 9 соли пеш якуним маротиба зиёдтар буд.  Баръакс, суръати афзоиши солонаи аҳолии мусалмон аз [[соли 2000]] коҳиш меёбад: 2,24% дар соли 2014, ки пас аз истиқлоли Исроил пасттарин аст.  Ҳиссаи яҳудиён дар байни ҳама таваллудҳои зиндаи кишвар, ки соли 2001 составл буд, дар [[соли 2014]] ба 74% афзоиш ёфт, ҳиссаи арабҳо дар ин давра аз 30,5% то 22,9% коҳиш ёфт.  Дар [[соли 2017]] сатҳи умумии таваллуд дар байни яҳудиён (3,16 фарзанд ба як зан) нисбат ба [[арабҳои исроилӣ]] баландтар буд (3,11 — аз 9,5 [[соли 1960]]). Сатҳи миёнаи солонаи фавт дар байни аҳолии яҳудии кишвар дар тамоми давраи мавҷудияти худ 6,62 ба 1000 нафарро ташкил дод (5,78 дар соли 2014), дар байни аҳолии мусулмон сатҳи фавти солона аз 8,67 ба 1000 нафар то 2,48 дар соли 2010 коҳиш ёфт, ки каме афзоиш мушоҳида шудааст). Тибқи ҳисоботи Хадамоти марказии амнияти Исроил, дар [[соли 2016]] 44% шумораи умумии яҳудиёни ҷаҳон дар Исроил зиндагӣ мекарданд.  То соли 2015 дар ин кишвар 4,75 миллион яҳудиёни Исроил таваллуд шудаанд (цабарим, сабрҳо) ва 1,53 миллион нафарашон репатриантҳо буданд (олим).  Аз рӯи кишвари пайдоиши яҳудиёни исроилӣ барои [[соли 2016]]: тақрибан 690 ҳазор нафар муҳоҷирон ё фарзандони муҳоҷирон аз кишварҳои [[Осиё]] буданд (аз ҷумла зиёда аз 220 ҳазор нафар аз [[Ироқ]] ва зиёда аз 130 ҳазор нафар аз [[Эрон]]у [[Яман]]); қариб 900 ҳазор аз кишварҳои [[Африқо]] - асосан аз [[Мағриб (минтақа)|Мағриб]], аз ҷумла беш аз 480 ҳазор аз [[Марокаш]], инчунин зиёда аз 135 ҳазор аз [[Эфиопия]]; қариб 1,95 миллион аз [[Аврупо]], [[Амрико]] ва [[Уқёнусия|Океания]], аз ҷумла тақрибан 900 ҳазор аз [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]] ва [[кишварҳои пасошӯравӣ]], қариб 200 ҳазор аз [[Руминия]] ва беш аз 180 ҳазор аз [[Лаҳистон|Полша]]; дар насли дуюм зиёда аз 2,8 миллион [[сабра]] (бо падари сабра). Аз рӯи [[зичии аҳолӣ]] (387 нафар / км²), Исроил дар [[соли 2019]] [[Феҳристи кишварҳо аз рӯи аҳолӣ|дар ҷаҳон 34-умро]] ишғол кард == Фарҳанг ва маориф == == Нигаред низ == * [http://www.britannica.com/nations/Israel Israel] в [[Энциклопедия Британника]]{{ref-en}} * [http://www.columbia.edu/cu/lweb/indiv/mideast/cuvlm/Israel.html Israel] в библиотеке [[Колумбийский университет|Колумбийского университета]]{{ref-en}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/country_profiles/803257.stm Israel] на сайте [[Би-би-си]]{{ref-en}} * [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/iltoc.html Israel] в [[Библиотека Конгресса|Библиотеке Конгресса США]]{{ref-en}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html The World Factbook: Israel] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181224211321/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/is.html |date=2018-12-24 }} на сайте [[ЦРУ]]{{ref-en}} * [http://www.waronline.org/IDF/Articles/articles.html Армия Обороны Израиля] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081224115511/http://www.waronline.org/IDF/Articles/articles.html |date=2008-12-24 }}{{ref-ru}} * [http://www.mid.ru/ns-rasia.nsf/1083b7937ae580ae432569e7004199c2/432569d80021985f43256c44002dadf2?OpenDocument Справочная информация об Израиле на сайте МИД РФ] * {{Викигид}} * [http://www.ilmuseums.com/russian.asp Музеи Израиля] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100619175319/http://www.ilmuseums.com/russian.asp |date=2010-06-19 }}{{ref-ru}} * [http://protodata.biz/izrail-interesnaya-statistika.htm Израиль. Интересные статистические данные]{{ref-ru}} ; Сайтҳои расмии Исроил * [http://www.gov.il/ Правительственный портал Израиля]{{ref-he}}{{ref-en}}{{ref-ar}} * [http://www.knesset.gov.il/main/ru/home.asp Кнессет — парламент Израиля] * [http://www.pmo.gov.il/ Премьер-министр Израиля]{{ref-he}} * [http://www.president.gov.il/ Президент Израиля]{{ref-he}} * [http://moscow.mfa.gov.il/ Посольства Израиля в России] * [http://www.iaec.gov.il/ Комиссия по атомной энергии Израиля] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201031063957/http://iaec.gov.il/ |date=2020-10-31 }} * [http://www.idf.il/ Армия Обороны Израиля]{{ref-he}}{{ref-en}} * [http://www.police.gov.il/ Полиция Израиля]{{ref-he}} * [http://www.ips.gov.il/ Служба тюрем Израиля] * [http://www.shabak.gov.il/ Общая служба безопасности Израиля — «Шабак»]{{ref-he}}{{ref-en}} * [http://www.mossad.gov.il/ Ведомство разведки и особых заданий — «Моссад»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927030852/https://www.mossad.gov.il/Eng/recruit/Register/Explanations.aspx |date=2007-09-27 }}{{ref-he}}{{ref-en}}{{ref-ru}}{{ref-ar}}{{ref-fa}} ; Сайтҳои Исроил вобаста ба санъат. * [http://habama.co.il/ Израильский портал культуры]{{ref-he}} * [http://www.yesh-theatre.com/catalog.html Каталог израильских театральных сайтов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140408123121/http://www.yesh-theatre.com/catalog.html |date=2014-04-08 }}{{ref-ru}} * [http://www.gesher-theatre.co.il/ Театр «Гешер»]{{ref-he}}{{ref-en}}{{ref-ru}} * [http://www.israel-opera.co.il/ Израильская опера] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210421052709/http://www.israel-opera.co.il/ |date=2021-04-21 }}{{ref-he}}{{ref-he}}{{ref-en}} * [http://www.redseajazzeilat.com/ Red Sea Jazz Festival] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140207013419/http://www.redseajazzeilat.com/ |date=2014-02-07 }}{{ref-he}}{{ref-en}}{{ref-ru}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё]] [[Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Исроил]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] 5w3bebegseij7ndi44qjqk4zfn8kpvq 3 21323 1470653 1470530 2026-04-28T20:11:47Z MediaWiki message delivery 9916 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ бахши ҷадид 1470653 wikitext text/x-wiki {{-}} <div style="-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left"> {{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}} </div> <div style="-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left"> __TOC__ <br></div> {{-}} == Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com == Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC) == Раъд == Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC) == Даф кунед == Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи "Мӯйлаб" ? [[Мӯйлаб]] . [https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC) == Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест == Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]], метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд. Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC) :Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC) == Translation request == Hello, VASHGIRD. Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> 0tqi7oi4rq0mp474aulk48jilqbx6jb 1470660 1470653 2026-04-28T21:17:22Z ~2026-26071-55 124517 /* Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест */ Посух додан 1470660 wikitext text/x-wiki {{-}} <div style="-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left"> {{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}} </div> <div style="-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left"> __TOC__ <br></div> {{-}} == Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com == Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC) == Раъд == Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC) == Даф кунед == Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи "Мӯйлаб" ? [[Мӯйлаб]] . [https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC) == Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест == Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]], метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд. Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC) :Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC) ::Ман Аброр Пайғамбар ба тӣ харӣ Фаӣизободӣ ти чамбари шӯуд хар ман Дар Тоҷикистон 3 юмин фардӣи Мӣлярдер ҳастанд тӯ чӣ я қишлоқ қашшоқ ӣ хар то ҳатто дар бораи ман 3 то Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон ДДҚ ДӢТ хондан кӯн баъд ман Аброр Пайғамбар ҳастанд ва мемонанд@[[Корбар:VASHGIRD|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-26071-55|&#126;2026-26071-55]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-26071-55|talk]]) 21:17, 28 апрели 2026 (UTC) == Translation request == Hello, VASHGIRD. Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> m03bjy43th9n8gojmcnw8m6bn814tzr 1470712 1470660 2026-04-29T09:47:12Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/~2026-26071-55|~2026-26071-55]] ([[User talk:~2026-26071-55|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] анҷом дода буд 1470653 wikitext text/x-wiki {{-}} <div style="-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left"> {{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}} </div> <div style="-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left"> __TOC__ <br></div> {{-}} == Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com == Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC) == Раъд == Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC) == Даф кунед == Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи "Мӯйлаб" ? [[Мӯйлаб]] . [https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC) == Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест == Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]], метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд. Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC) :Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC) == Translation request == Hello, VASHGIRD. Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> 0tqi7oi4rq0mp474aulk48jilqbx6jb 0 21339 1470668 1470005 2026-04-28T23:19:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470668 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015). == Зиндагинома == Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст. Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. == Корнома == Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст. Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст. Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст. Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст. Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст. Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст. Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст. Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст. Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст. Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст. Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст. Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes 033z6k9ahonm0yn59pb21yb01eqjahp 0 22226 1470599 1467624 2026-04-28T14:19:13Z Zosya95 54344 1470599 wikitext text/x-wiki {{Таксон |тасвир = Arthropoda.jpg |салтанат = Ҷонварон |лотинӣ = Arthropoda |муаллиф = Siebold |соли муаллифӣ = 1848 |сарчашмаи номи илмӣ = <ref name=siebold/><ref name=hegna /> }} '''Бандпойҳо''' ё '''буғумпойҳо''' ({{lang-la|Arthropoda}}) — [[Тип (таксономия)|тип]]и [[ҷонварон]]и [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]]. Қариб 2 млн намуд доранд. == Паҳншавӣ == Дар Тоҷикистон тақрибан 10 ҳазор намуди бандпойҳо маълум аст. Бандпойҳо дар ҳаво, замин ва об зиндагӣ мекунанд. Баъзеашон алафхӯр, даранда ва баъзеи дигарашон паразитанд. Авлоди қадимаи бандпойҳо ҳалқакирмҳои баҳрӣ ба шумор мераванд. Харчангу тортанақшаклҳо, ҳашарот ва бисёрпойҳо синфҳои асосии бандпойҳо мебошанд. Тани бандпойҳо аз се қисм (сар, сина ва шикам) иборат аст. Бисёр вақт қисми сина бо сар васл шуда, сарсинаро ҳосил мекунад (масалан, дар тортанақшаклҳо, харчангҳои даҳпой ва ғайра). Пойҳои бандпойҳо эҳтимол дар аввал душоха будаанд. Ин аломат, ки масалан, хосси трилобитҳои давраи палеозой буд, дар харчангшаклҳои имрӯза низ боқӣ мондааст. Бадани бандпойҳо бо кутикула, ки сипари муҳофиз ҳосил мекунад (ба он мушакҳо часпидаанд), пӯшида шудааст. Бинобар ин, инкишофи бандпойҳо ба таври даврӣ дар фосилаи ба кутикулаи нав иваз шудани кутикулаи куҳна ба амал меояд. Силсилаи асаби бандпойҳо аз се ҷуфт ганглия (мағзи сар) ва асаби шикам иборат мебошад. Бандпойҳо бо узвҳои махсус нафас мегиранд, ки рӯйи онҳо кутикулаи нафис дорад. Дар бандпойҳои обӣ ғалсама вазифаи узви нафасгириро иҷро мекунад. Узвҳои ҳисси бандпойҳо хуб инкишоф ёфтаанд. Бандпойҳо бо таври ҷинсӣ, одатан, бо роҳи бордоршавӣ ва партеногенезӣ (як шакли афзоиши ҷинсии организмҳо, ки ҳангоми он ҳуҷайраҳои ҷинсии модина бидуни бордоршавӣ инкишоф меёбанд) афзоиш мекунанд. == Таснифот == Таснифи бандпойҳо гуногун аст. Дар асоси яке аз онҳо бандпойҳо ба чор зертип тақсим мешаванд: # Трилобитшаклҳо (Trilobitomorpha), бо синфи мунқаризи трилобитҳо; # [[Хелисераҳо]] (Chelicerata), бо синфҳои меристомаҳо ва тортанақшаклҳо; # Ғалсаманафасҳо (Branchiata), бо синфи харчангшаклҳо; # Трахеянафасҳо ё ҷуфтмӯйлабҳо (Tracheata ё Atelocerata), бо синфҳои бисёрпойҳо ва ҳашарот. Бисёр бандпойҳо ҷонварони муфид мебошанд. Онҳоро дар ғизо истифода мебаранд (масалан, харчангҳо); аз баъзе бандпойҳо (ору, кирмак) маҳсулоти пурбаҳо, масалан, асал, мум, абрешим ва ғайра мегиранд. Бандпойҳои зараррасон низ мавҷуданд (масалан, ғамбуски колорадоӣ, малах, канаи хоришак, кайк, шабуш ва ғайра). Баъзе бандпойҳо ангезандаи бемориҳоро интиқол медиҳанд (кӯрпашшаҳо, канаҳо ва ғайра). == Нигаред низ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Биологический энциклопедический словарь под редакцией М. С. Гилярова и др., М., изд. Советская Энциклопедия, 1989. * ''Клюге Н. Ю.'' 2000. Современная систематика насекомых. Принципы систематики живых организмов и общая система насекомых с синфификацией первичнобескрылых и древнекрылых. СПб.: Изд-во «Лань». 336 с. * ''Заренков Н. А.'' Ракообразные. Часть I. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 1982. Часть 2. — М.: Изд-во Моск. ун-та, 1983. * {{ВТ-ЭСБЕ|Членистоногие|[[Шевяков, Владимир Тимофеевич|Шевяков В. Т.]]}} * {{citation |author=Gould, S. J. |authorlink=Stephen Jay Gould |year=1990 |title=[[Wonderful Life: The Burgess Shale and the Nature of History]] |publisher=Hutchinson Radius |isbn=0-09-174271-4 |ref=refGould}} * {{citation |author=Ruppert, E. E., R. S. Fox & R. D. Barnes |year=2004 |title=Invertebrate Zoology |publisher=[[Brooks/Cole]] |edition=7th |isbn=0-03-025982-7 |ref=refRuppert}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Бандпойҳо|2|муаллиф=С. Муҳиддинов}} joyne29rwt78jn6hzz9qukx5dcm57i3 0 73326 1470597 1470593 2026-04-28T13:52:22Z Фурқати Низом 109075 /* Корҳои муҳим */ 1470597 wikitext text/x-wiki {{Рассом |ном = Анваршо Сайфуддинов |номи аслӣ = Сайфуддинов Анваршо |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Сайфуддинов Анваршо |таърихи таваллуд = 1951 |таърихи даргузашт = |зодгоҳ = [[Ноҳияи Ванҷ]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |маҳалли даргузашт = |табаият = тоҷик |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} Тоҷикистон |жанр = [[Абстраксионизм]], [[кундал]], санъати меъморӣ |омӯзиш = Коллеҷи рассомии Тоҷикистон ба номи М. Олимов (1972)<br />Институти давлатии театрию-бадеии Тошканд (1977) |сабк = миллӣ, абстраксия, кундал |пуштибонон = |мукофотҳо = Арбоби ҳунари Тоҷикистон |унвонҳо = |сайт = |имзо = |викианбор = }} '''Анваршо Сайфудинов''' (тав. 1951) — рассом, мусаввир, наққош ва Арбоби ҳунари Тоҷикистон. Ӯ аз намояндагони барҷастаи санъати абстраксионӣ дар Тоҷикистон мебошад.<ref>{{cite web |url=https://sanatshinosi.tj/archive-majalla/san-atshinos-ma-allai-ilm-nazariyav.1.pdf |title=АЗ МАЛЕВИЧ ТО АНВАРШО САЙФУДИНОВ |publisher=sanatshinosi.tj |language=tg}}</ref> == Зиндагинома == Анваршо Сайфудинов соли 1951 дар [[Ноҳияи Ванҷ]]и [[ВМКБ]] ба дунё омадааст.<ref>А. Шарифӣ. "Анваршо Сайфуддинов ва санъати тасвирии тоҷик". "Истиқлол" №14 (228), 15 апрели 2026.</ref> Ӯ дар солҳои 1968–1972 дар Коллеҷи рассомии Тоҷикистон ба номи М. Олимов таҳсил карда, соли 1977 Институти давлатии театрию-бадеии Тошкандро хатм кардааст.<ref>{{cite web |url=http://visart.info/artist/saifutdinov-a-1951.html |title=Сайфутдинов Анваршо (р. 1951 г., Ванч, Таджикистан) |publisher=visart.info |language=ru}}</ref> == Фаъолияти ҳунарӣ == Анваршо Сайфудинов баъд аз хатми таҳсил дар театрҳои ҷумҳурӣ ба ҳайси наққош ва мусаввир кор кардааст. Аз солҳои 80-уми асри XX ӯ ҳамчун муаллим дар [[Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов|Коллеҷи рассомии ба номи М. Олимов]] ва баъдан дар [[Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон]] фаъолият мекунад.<ref>{{cite web |url=https://kmt.tj/ru/russkij-anvarsho-sajfudinov-chil-kalid/# |title=Анваршо Сайфудинов. Чил калид |publisher=kmt.tj |language=ru}}</ref> === Услуби эҷодӣ === Анваршо Сайфудинов дар эҷодиёти худ сабки мактаби Аврупо ва анъанаи Шарқро дар ҳам меомезад. Ӯ яке аз навоварон дар сабки абстрактӣ дар санъати муосири тоҷик ба ҳисоб меравад. Рассом дар солҳои 90-уми асри XX, пас аз [[Фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ|пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва озод шудан аз сензураи идеологӣ, ба таҳияи силсилаи композитсияҳои абстрактӣ шурӯъ кард.<ref>{{cite web |url=https://sanatshinosi.tj/archive-majalla/san-atshinos-ma-allai-ilm-nazariyav.1.pdf |title=АЗ МАЛЕВИЧ ТО АНВАРШО САЙФУДИНОВ |publisher=sanatshinosi.tj |language=tg}}</ref> Намоишномаҳои ӯ бештар ба тасвири эҳсосот ва андешаҳои ботинии инсон таваҷҷӯҳ доранд, ки аз ҷаҳони моддӣ вобаста нестанд. Ӯ дар асарҳояш, махсусан дар сабки кундал, аз орнаментика ва унсурҳои миллӣ истифода мебарад.<ref>{{cite web |url=https://sanatshinosi.tj/archive-majalla/san-atshinos-ma-allai-ilm-nazariyav.1.pdf |title=АЗ МАЛЕВИЧ ТО АНВАРШО САЙФУДИНОВ |publisher=sanatshinosi.tj |language=tg}}</ref> === Корҳои муҳим === * '''«Чил калид»:''' Силсилаи корҳои абстрактии ӯро ба «чашми чил калид»-и анъанавӣ монанд мекунанд, ки дар он рамзҳо ва маъниҳои пинҳонӣ нуҳуфтаанд ва аз бинанда тафаккури амиқро талаб мекунанд.<ref>{{cite web |url=https://kmt.tj/ru/russkij-anvarsho-sajfudinov-chil-kalid/# |title=Анваршо Сайфудинов. Чил калид |publisher=kmt.tj |language=ru}}</ref> * '''«Дар сояи боғи ангур»:''' Рассом дар намоиши асарҳои худ дар соли 2021 қайд кардааст, ки дар ин расми абстрактӣ, ки дар он рамзҳое ба мисли чашм тасвир шудаанд, баҳс бо тамошобин ба вуҷуд меояд, зеро ҳар як тамошобин онро ба таври худ дарк мекунад.<ref>{{cite web |url=https://mir24.tv/news/16488150/vystavka-v-tadzhikistane-respublikanskii-hudozhestvennyi-kolledzh-prazdnuet-85-letie |title=Выставка в Таджикистане: Республиканский художественный колледж празднует 85-летие |publisher=mir24.tv |language=ru}}</ref> * '''Корҳои монументалӣ:''' Ӯ муаллифи як қатор корҳои монументалӣ, аз ҷумла релефҳои ганҷӣ (дар ресторани «Ошхонаи шарқӣ» дар шаҳри Владимир, солҳои 1979-1980), мусаввараҳо («Олами зериобӣ», Ёвон, 1981; «Уламои Шарқ», толори [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], Душанбе, 1982) ва мозаика (дар нашриёти «Адиб», Душанбе, 1984) мебошад.<ref>{{cite web |url=http://visart.info/artist/saifutdinov-a-1951.html |title=Сайфутдинов Анваршо (р. 1951 г., Ванч, Таджикистан) |publisher=visart.info |language=ru}}</ref> == Эътироф == Асарҳои Анваршо Сайфудинов дар коллексияҳои осорхонаҳо ва коллексияҳои шахсӣ дар Тоҷикистон ва хориҷа маҳфузанд. Ӯ дар намоишгоҳҳои байналмилалӣ, аз ҷумла дар Ӯзбекистон (2026), ширкат кардааст.<ref>{{cite web |url=https://avesta.tj/2021/03/29/v-dushanbe-otkrylas-vystavka-kartin-anvara-sajfiddinova/ |title=В Душанбе открылась выставка картин Анвара Сайфиддинова |publisher=avesta.tj |date=29 марти 2021 |language=ru}}</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} == Пайвандҳои беруна == * [https://kmt.tj/ru/russkij-anvarsho-sajfudinov-chil-kalid/# Анваршо Сайфудинов. Чил калид (kmt.tj)] * [https://sanatshinosi.tj/archive-majalla/san-atshinos-ma-allai-ilm-nazariyav.1.pdf АЗ МАЛЕВИЧ ТО АНВАРШО САЙФУДИНОВ (sanatshinosi.tj)] * [https://mir24.tv/news/16488150/vystavka-v-tadzhikistane-respublikanskii-hudozhestvennyi-kolledzh-prazdnuet-85-letie Выставка в Таджикистане: Республиканский художественный колледj празднует 85-летие (mir24.tv)] [[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ванҷ]] [[Гурӯҳ:Абстраксионизм]] [[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1951]] [[Гурӯҳ:Рассомони халқии ИҶШС]] plgtlclkxt65hp9rf7o5f0opb5u5i8x 0 116218 1470683 793487 2026-04-29T03:59:43Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Сураи Наҷм]] 1470683 wikitext text/x-wiki #равона [[Сураи Наҷм]] nz5zao7f4b13zbnwn14tvl03f9yibz2 0 116219 1470682 793488 2026-04-29T03:59:33Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Сураи Наҷм]] 1470682 wikitext text/x-wiki #равона [[Сураи Наҷм]] nz5zao7f4b13zbnwn14tvl03f9yibz2 0 116220 1470684 793489 2026-04-29T03:59:53Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Сураи Наҷм]] 1470684 wikitext text/x-wiki #равона [[Сураи Наҷм]] nz5zao7f4b13zbnwn14tvl03f9yibz2 0 117738 1470699 1447394 2026-04-29T06:19:25Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470699 wikitext text/x-wiki {{ВМ |Ранг1 = #A5D570 |Номи тоҷикӣ = Чилгазӣ |Номи аслӣ = Ҷамоати Чилгазӣ |Нишон = |Парчам = |Бари нишон = |Бари парчам = |Тавсифи нишон = |Тавсифи парчам = |Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = TJ |type = city |Дараҷа = |CoordScale = |Суруди миллӣ = |Мақом = ҷамоат |Тобеъи = [[Ноҳияи Исфара]] |Шомили = 2 деҳа |Пойтахт = [[Чилгазӣ]] |Шаҳри бузургтарин = |Шаҳрҳои бузургтарин = |Таъсис = |Барҳамхӯрӣ = |Номҳои пешина = |Раис = |Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат |Раис2 = |Шакли роҳбарӣ2 = |Раис3 = |Шакли роҳбарӣ3 = |ММД = |Соли ММД = |Ҷой аз рӯи ММД = |ММД ба сари аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = |Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Забонҳо = |Аҳолӣ = 15 997 |Соли барӯйхатгирӣ = 2015 |Фоиз аз аҳолӣ = |Ҷой аз рӯи аҳолӣ = |Баҳодиҳии аҳолӣ = |Соли баҳодиҳӣ = |Зичӣ = |Ҷой аз рӯи зичӣ = |Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] |Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] |Масоҳат = |Фоиз аз масоҳат = |Ҷой аз рӯи масоҳат = |Баландии бештарин = |Баландии миёна = |Баландии камтарин = |Харита = Isfara District in Tajikistan.svg |Андозаи харита = |Харита2 = |Андозаи харита = |Минтақаи замонӣ = UTC+5 |Сарвожа = |ISO = TJ.SU. |Шиносаи ададӣ = |Шакли шиноса = |Шиносаи ададӣ2 = |Шакли шиноса2 = |Шиносаи ададӣ3 = |Шакли шиноса3 = |FIPS = |Коди телефон = +992 3135 |Нишонаи почта = 735 |Домени интернет = tj |Коди мошинҳо = TJ02 |Вебгоҳ = |Гурӯҳ дар Commons = Isfara District |Эзоҳ = }} '''Ҷамоати Чилгазӣ''' — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Исфара]]и [[вилояти Суғд]]и Тоҷикистон. ==Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо== {{Дар нақша}} == Мардум == Бинобар саршумори [[соли 2015]] ҷамоат 15 997<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-28|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> нафар аҳолӣ дошт. ==Деҳоти ҷамоат== {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Деҳаҳои ҷамоат | Заголовок2 = Номи маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ, 2017 | Сортировка4 = число | Выравнивание3 = right | | [[Боғдорӣ (деҳа, н. Исфара)|Боғдорӣ]] | | 2629 |%|[[Чилгазӣ]] | | 13802}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Ҷамоати Чилгазӣ| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Исфара]] {{ноҳияи Исфара}} q9xjfmtougq6fh5m6r7oxndu9fv7lzr 10 141341 1470627 1232252 2026-04-28T17:51:22Z Zosya95 54344 1470627 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Eukaryota|rang=[[Салтанат (таксономия)|Салтанат]]|latin=Animalia|name=Ҷонварон}} e91it2wkkc9q3nvb4p2bcqkssjf1bn2 10 141369 1470600 829232 2026-04-28T14:20:33Z Zosya95 54344 1470600 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Panarthropoda|rang=Тип|latin=Arthropoda|name= Бандпойҳо (Буғумпойҳо)}} 0t1ppkmhba3jwnos20hv0vjsi181z21 1470601 1470600 2026-04-28T14:50:27Z Zosya95 54344 1470601 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Protostomia|rang=Тип|latin=Arthropoda|name= Бандпойҳо (Буғумпойҳо)}} eqzjirp8mhtdkapype6ahvakmg8e0c2 10 141372 1470603 984801 2026-04-28T14:56:46Z Zosya95 54344 1470603 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Bilateria|rang=Шоха|latin=Protostomia|name=Нахустдаҳонҳо}} 6yp2ks1eogxtxorlmhp8pw18vmuve07 10 141751 1470672 1468114 2026-04-29T00:20:58Z Zosya95 54344 1470672 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Magnoliopsida|rang=Тартиб|latin=Fabales|name=Лӯбиёсонон}} ajwjbyfzpxzx95dcevuqnphxuqu1d4q 3 144182 1470655 1460320 2026-04-28T20:11:47Z MediaWiki message delivery 9916 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ бахши ҷадид 1470655 wikitext text/x-wiki {{Дар ҳаминҷо ҷавоб медиҳам}} :Дар донишнома [[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]] мақола навишта шудааст. {{Userbox/Иштирокчии лоиҳаи Русия}} {| |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|Archive]]<br/>[[Wikipedia:How to archive talk page|Бойгонӣ -- Архив]] ---- |- | * [[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov/Бойгонӣ 2016|2016]] * [[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov/Бойгонӣ 2017-2022|2018-2022]] |}<!--Template:Archivebox--> == Яндекс. Такси ин номи тамғаи тиҷорӣ дар забони русӣ == Яндекс.Такси номи тамғаи тиҷорӣ ба забони русӣ ки дар забонамон азбаски мо и-и зада яъне "ӣ" дорем он таксӣ навишта мешавад ва дуруст ҳам ҳаст. Дар зимн истинодҳое дар ин маврид ҳам ҳаст. Дар ин маврид мо номи брендро сарфӣ назар карда тибқи овои худамон менависем.https://vazhaju.tj/word/%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D3%A3/Nzc1NTI= https://vazhaju.tj/word/%D1%82%D0%BE%D0%BA%D1%81%D3%A3/iJm3yZm [[Таксӣ]] [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 16:09, 19 январи 2023 (UTC) :Ташаккур, дӯстам. Ман фикр мекардам, ки чихеле ҳаст ҳамон хел мешавад. Бо эҳтиром, [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 19:52, 19 январи 2023 (UTC) == Empty categories to be deleted == Hello, Why did you remove my requests to admins to remove empty categories? They need to be deleted. Regards, [[Корбар:Vargenau|Vargenau]] ([[Баҳси корбар:Vargenau|баҳс]]) 21:03, 21 январи 2023 (UTC) :Hello, You posted on the admin page, not on their discussion page. Your request will be processed. Thank you, [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 04:15, 22 январи 2023 (UTC) ::OK, thank you. [[Корбар:Vargenau|Vargenau]] ([[Баҳси корбар:Vargenau|баҳс]]) 08:21, 22 январи 2023 (UTC) ::: Thank you for deleting all empty categories. [[Корбар:Vargenau|Vargenau]] ([[Баҳси корбар:Vargenau|баҳс]]) 15:10, 28 январи 2023 (UTC) :::: Some more categories to be deleted. Please check I did nothing wrong. [[Корбар:Vargenau|Vargenau]] ([[Баҳси корбар:Vargenau|баҳс]]) 16:05, 29 январи 2023 (UTC) :::::Done. Thanks. [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 16:57, 29 январи 2023 (UTC) == Ban vandal == Sorry for writing in English. There’s a well known vandal called “Ben Bilal” who goes around small Wikipedia projects and edits the articles related to Islam with his theories and vandalism and causes difficulty for readers and editors as he uses machine translation and copy and pastes various of his theories. He’s already been banned on 10 Wikipedia projects for his disruptive behaviour and vandalism. He vandalises a lot of small language wikipedias https://guc.toolforge.org/?by=date&user=Ben+Bilal And his last edit was on the Shariah page https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=Шариат&oldid=1333246 I recommend to ban him forever and revert all his edits Ман ҳам аҳамият додам, бисёре аз вироишоташ вогардонӣ шуданд [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D2%9A%D1%83%D1%80%D1%8A%D0%BE%D0%BD&diff=prev&oldid=1243138 1], [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D2%9A%D1%83%D1%80%D1%8A%D0%BE%D0%BD&diff=prev&oldid=1251740 2], [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tajikistan/#people-and-society 3], [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D2%9A%D1%83%D1%80%D1%8A%D0%BE%D0%BD&diff=prev&oldid=1252327 4], [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D2%9A%D1%83%D1%80%D1%8A%D0%BE%D0%BD&diff=prev&oldid=1260901 5], [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%83%D2%B3%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%B4&diff=prev&oldid=1243140 6]. [[Корбар:Eijdjdd2|Eijdjdd2]] ([[Баҳси корбар:Eijdjdd2|баҳс]]) 16:30, 29 январи 2023 (UTC) :<{{Иҷро шуд}}. Done. Thanks. [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 16:52, 29 январи 2023 (UTC) == Translation request == Hello. Can you create and upload the article [[Ҷуғрофиёи Озарбойҷон]] in Tajik Wikipedia, by translating it from the well sourced article [[:ru:География Азербайджана]]? It does not need to be long. Yours sincerely, [[Корбар:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Баҳси корбар:Multituberculata|баҳс]]) 05:27, 17 феврали 2023 (UTC) :Hi [[Корбар:Multituberculata|Multituberculata]]! :Yes.done as much as possible. Thanks — [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 13:41, 17 феврали 2023 (UTC) ::Thank you very much for the new article! [[Корбар:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Баҳси корбар:Multituberculata|баҳс]]) 14:45, 17 феврали 2023 (UTC) ::АБРОР ПАЙҒАМБАР дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои Ҳизби Халқии Тоҷикистон дубора ҲХТ Бобо Модарам ва аз Ман САӢИД АБРОР ПАЙҒАМБАР дар Ҷумҳурии Тоҷикисто нчарономӣ Ман ба ту мегуи ян ту дируз дар ВП Е саҳифаи асосӣ манъ карда шудааст толори маҷлисгоҳи набуд ӣ [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-14752-77|&#126;2026-14752-77]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-14752-77|talk]]) 04:49, 8 марти 2026 (UTC) == Индексатсия дар Гугл == Салом, лутфан мегуфтед, ки сахифаи википедияи точики дар муддати чанка дар системахои поиски мебарояд? Ягон маълумот доред? Дируз сахифаи нав кушодем, то хол Гугл намеёбад уро... Ташаккур. [[Корбар:Iskandarsho|Iskandarsho]] ([[Баҳси корбар:Iskandarsho|баҳс]]) 05:11, 7 май 2023 (UTC) :Дуруд дӯстам! 1 рӯз дар 24 соат. @[[Корбар:Iskandarsho|Iskandarsho]], шояд ҳазф карда бошанд саҳифаи эҷод кардаатонро! Бо эҳтиром, [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 14:40, 7 май 2023 (UTC) ::Саҳифа дар ҷояш аст, вале поисковико намебинанд уро [[Корбар:Iskandarsho|Iskandarsho]] ([[Баҳси корбар:Iskandarsho|баҳс]]) 14:44, 7 май 2023 (UTC) :::Барои он, ки гугл поисковик ягон мақолаи википедиаи тоҷикиро намеёбад. [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 14:48, 7 май 2023 (UTC) ::::Дигар маколахои точикия нишон медихад гугл... шояд вакт даркор ки гугл шинос шавад бо макола) [[Корбар:Iskandarsho|Iskandarsho]] ([[Баҳси корбар:Iskandarsho|баҳс]]) 19:22, 7 май 2023 (UTC) :::::Шояд чунин бошад, {{табассум}} [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 05:05, 8 май 2023 (UTC) == WikiStipendiya == Ассалому алайкум ин мақоларо [[en:WikiStipendiya|WikiStipendiya]] ба тоҷикӣ тарҷима када метонетонми. Пешакӣ ташаккур [[Корбар:Humoyun Qodirov|Humoyun Qodirov]] ([[Баҳси корбар:Humoyun Qodirov|баҳс]]) 17:30, 2 июни 2023 (UTC) == Салом == Салом Jaloliddin Madaminov, лутфан мақолаи [[Даҳана (деҳа, н. Кӯлоб)]]-ро аз назар гузаронед ва агар имконият бошад вироиш созед. [[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]] ([[Баҳси корбар:TITANTJ|баҳс]]) 06:46, 26 октябри 2023 (UTC) :Салом дӯстам [[Корбар:TITANTJ]] аз назар гузаронидам, Бахшбандии деҳаи Даҳанаро иваз кунед, яъне бахшбандӣ ин қисмҳо ё маҳаллаҳои деҳаро нишон диҳед. '''Намунашро нигаред''' :== Маҳаллаҳои Мулломир == {| class="wikitable" width= "50%" |- | colspan="12" style="text-align:center; background:#ffdead;"|'''Маҳаллаҳои деҳаи Мулломир''' |- ! width=30% | Маҳалла ! width=30% | Аҳолӣ |- | Қалъа || |- | Навобод || |- | Сомон || |- | Ҷавонон || |- |} :Бо эҳтиром, [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 07:11, 26 октябри 2023 (UTC) ::Ассалому ъалайкум ташаккур ба шумо Ҷалолиддин Мадаминов барои вироиши мақолаи «Мунофиқ» ва «Тоғут» саломат бошед! [[Корбар:Davidismail|Davidismail]] ([[Баҳси корбар:Davidismail|баҳс]]) 01:25, 9 Январ 2024 (UTC) == Unused non-free file == Hi Yoy reverted my edit [[Special:Diff/1406025|here]]. May I ask why? As far as I can see the file is non-free and it is not in use. If uploader is the photographer I think that the photographer should add a license for the photo. Even if the photo is non-free because of the statue. See [[:en:Template:Photo of art]] for example. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 06:38, 18 июли 2024 (UTC) :[[User:MGA73]], I got acquainted with the manual. I reverted the edit, we will review it again! [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 07:16, 18 июли 2024 (UTC) :: Great! I suggest to check all the files in [[Вижа:Парвандаҳои_истифоданашуда]] and if uploader is still active then ask uploader to add a license. And if not active then delete the files. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 07:20, 18 июли 2024 (UTC) == Free or non-free? == Hi! You have uploaded some files like [[:Акс:Раҷабалӣ Раҳмоналӣ.jpg]] (and other in [[:Гурӯҳ:Парвандаҳо:GFDL]]). Are the files free (GFDL and CC-BY-SA-3.0,2.5,2.0,1.0) or are they non-fre (Асосноккунии истифодаи боинсоф)? [[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 18:08, 15 сентябри 2024 (UTC) :Hello! {{Done}}. bugs fixed! [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 16:34, 24 феврали 2025 (UTC) == Бойгонинамоӣ == Салом, саҳифаҳои зеринро агар бойгонӣ менамудем ба фикрам беҳтар мешуд - [[Википедиа:Қаҳвахона/Умумӣ]], [[Википедиа:Қаҳвахона/Ахбор]] .. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 06:16, 4 май 2025 (UTC) :Дуруд [[Корбар:Rumsor|Дӯсти гиромӣ]]! Ташаккур ба хотир овардед. Ман кайҳо бойгонӣ кардани будам, ҳамаи ин қаҳвахона як аз боло як аз поён илова шудааст инро бо лаптоп дар хона бойгонӣ мекунам. Бо эҳтиром — [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 16:11, 4 май 2025 (UTC) == Харобкорӣ == Ҳамин [https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%B6%D0%B0:%D2%B2%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D2%B3%D0%BE/46.20.203.219 беном], [https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%B6%D0%B0:%D2%B2%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D2%B3%D0%BE/46.20.203.164 ва ин] саҳифаҳои пуртакрори бомазмун месозад, бори аввал ҳаст ки мебинам, лутфан аз назар мегузарондед. - [[Корбар:АБРОР |Аброр --[[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-18022-57|&#126;2026-18022-57]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-18022-57|talk]]) 10:11, 23 марти 2026 (UTC)]] ([[Баҳси корбар:АБРОР|баҳс]]) 06:23, 4 май 2025 (UTC) :{{иҷро шуд}}, ташаккур барои огоҳӣ. Бо эҳтиром — [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 16:04, 4 май 2025 (UTC) ::Ман Аброр ПАЙҒАМБАР ҳастам ба чӣ тӣ аз ПАЙҒАМБАР чӣ меф аҳмӣ мо мисли ман бош баъд амм о дар музофоти 2 ПАЙҒАМБАР нахоҳад шуд ӣннродонӣстагӣр Ман Аброр ба тӣ мегӯям тӣ рафта дар узбакистон катагӣ кӣн ТОҶИКИСТОН аз ман соҳиби асӣл ТОҶИКИСТОН ман Аброр ТОҶИКИСТОН ҳастам на тӣ тӣ меҳмони дар ТОҶИКИСТОН ман тӣ чӣба Паёмро ман ҳазф магар кӯр ӣ чӣ навишта шудааст ба 7 мудири вп расон @Аброр [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-18022-57|&#126;2026-18022-57]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-18022-57|talk]]) 10:04, 23 марти 2026 (UTC) == Эдитон == == Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа == Салом! 👋 Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем. Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст. Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд: * мақолаҳои нав эҷод кунанд; * мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд; * бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд. '''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026 '''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:''' [[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]] Бо эҳтиром, — [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:28, 10 Январ 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> rqbpeae9pw72v2qe9ugnr9pqtqjfgo7 0 144541 1470614 1465732 2026-04-28T15:21:51Z Zosya95 54344 1470614 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = |image title = |image descr = [[Бабр]] |салтанат = Ҷонварон |rang = Оила |лотинӣ = Feliformia |муаллиф = Fischer-Waldheim |соли муаллифӣ = 1817 }} '''Гурбаишаклон''' ({{lang-la|Feliformia}}) — [[Қатор (таксономия)|зерқатор]]и [[Ҷонварон|ҳайвонон]]и [[ширхӯр]] аз қатори [[Даранда|дарандаҳо]]. == Тавсифоти зоологӣ == Дарозии гурбашаклҳои хурдтарин 34 см ва вазнашон то 1 кг (гурбаи зарди холдор) аст; дарозии гурбашаклҳоҳои калонтарин то 3,8 м ва вазнашон зиёда аз 300 кг (бабр) мешавад. Дарозии думашон 10-114 см. Пои пеши гурбашаклҳо 5, пои ақибашон 4 ангушт дорад. Чанголи гурбашаклҳо, ба ғайр аз юз ва гурбаи суматравӣ, ҳангоми роҳ рафтан ба дарун кашида мешавад. Дандонҳои гурбашаклҳо нисбат ба дандонҳои да­ран­даҳои дигар кам (28-30 адад) аст, бинобар ин фуки онҳо хурд ва сарашон лунда мебошад. Забони гурбашаклҳоро пис­тонакҳои хормонанд фаро гирифтаанд, ки барои аз устухон канда гирифтани гӯшт ва лесида тоза кардани бадан ёрӣ мерасонанд. Мӯи гурбашаклҳо кӯтоҳ аст; намудҳои ши­молӣ ва баландкӯҳии гурбашаклҳо нисбат ба намудҳои тропикии онҳо сер­мӯйтаранд. Ранги гурбашаклҳои зард ё тираи рах-рах ва холдор мешавад. Узви биноӣ ва шунавоии онҳо хуб, узви шоммаашон суст тараққӣ кардаТаснифотаст. == Таснифот == Зиёда аз 37 намуди гурбашаклҳо, ки ба 3 ҷинс мансубанд, дар ҳама ҷо, ғайр аз ҷануби Мадагас­кар, Австралия, Гренландия, Антарктида ва Гвинеяи Нав паҳн гаштаанд. Дар Тоҷикистон 6 намуди гурбашаклҳо аз ҷинси паланг ва гурба дучор меоянд. Гурбашаклҳо бештар шом­го­ҳон ва шаб фаъол мебошанд. Танҳо ё оила-оила зиндагӣ мекунанд. Гурбашаклҳои хурдҷусса (масалан, [[гурба]]) соле то 5-8, гурбашаклҳои калонҷусса дар ду сол 2-4 бача мезоянд, ки онҳоро асосан гурбашаклҳои модина нигоҳубин мекунанд. Гурбашаклҳо то 30 сол умр дида, хояндагони зараррасонро нобуд мекунанд; метавонанд ба соҳаи чор­во­дорӣ зарар расонанд. Бабр, манул ва юз ба «Китоби сурх» дохил карда шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гурбашаклҳо|4|муаллиф= }} * Соколова Е. В. Жизнь животных. М., 1989; * Йозеф Райхолф, Казанцевой С. Млекопитающие. М., 2001; * Константинов В. М., Шаталова С. П. Зоология позвоночных. М., 2004. jj7yssrlqkeg1jlv73bmg1t9tt1ekq4 1470615 1470614 2026-04-28T15:22:03Z Zosya95 54344 1470615 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = |image title = |image descr = [[Бабр]] |салтанат = Ҷонварон |rang = Оила |лотинӣ = Feliformia |муаллиф = Fischer-Waldheim |соли муаллифӣ = 1817 }} '''Гурбаишаклон''' ({{lang-la|Feliformia}}) — [[Қатор (таксономия)|зерқатор]]и [[Ҷонварон|ҳайвонон]]и [[ширхӯр]] аз қатори [[Дарандаҳо|дарандаҳо]]. == Тавсифоти зоологӣ == Дарозии гурбашаклҳои хурдтарин 34 см ва вазнашон то 1 кг (гурбаи зарди холдор) аст; дарозии гурбашаклҳоҳои калонтарин то 3,8 м ва вазнашон зиёда аз 300 кг (бабр) мешавад. Дарозии думашон 10-114 см. Пои пеши гурбашаклҳо 5, пои ақибашон 4 ангушт дорад. Чанголи гурбашаклҳо, ба ғайр аз юз ва гурбаи суматравӣ, ҳангоми роҳ рафтан ба дарун кашида мешавад. Дандонҳои гурбашаклҳо нисбат ба дандонҳои да­ран­даҳои дигар кам (28-30 адад) аст, бинобар ин фуки онҳо хурд ва сарашон лунда мебошад. Забони гурбашаклҳоро пис­тонакҳои хормонанд фаро гирифтаанд, ки барои аз устухон канда гирифтани гӯшт ва лесида тоза кардани бадан ёрӣ мерасонанд. Мӯи гурбашаклҳо кӯтоҳ аст; намудҳои ши­молӣ ва баландкӯҳии гурбашаклҳо нисбат ба намудҳои тропикии онҳо сер­мӯйтаранд. Ранги гурбашаклҳои зард ё тираи рах-рах ва холдор мешавад. Узви биноӣ ва шунавоии онҳо хуб, узви шоммаашон суст тараққӣ кардаТаснифотаст. == Таснифот == Зиёда аз 37 намуди гурбашаклҳо, ки ба 3 ҷинс мансубанд, дар ҳама ҷо, ғайр аз ҷануби Мадагас­кар, Австралия, Гренландия, Антарктида ва Гвинеяи Нав паҳн гаштаанд. Дар Тоҷикистон 6 намуди гурбашаклҳо аз ҷинси паланг ва гурба дучор меоянд. Гурбашаклҳо бештар шом­го­ҳон ва шаб фаъол мебошанд. Танҳо ё оила-оила зиндагӣ мекунанд. Гурбашаклҳои хурдҷусса (масалан, [[гурба]]) соле то 5-8, гурбашаклҳои калонҷусса дар ду сол 2-4 бача мезоянд, ки онҳоро асосан гурбашаклҳои модина нигоҳубин мекунанд. Гурбашаклҳо то 30 сол умр дида, хояндагони зараррасонро нобуд мекунанд; метавонанд ба соҳаи чор­во­дорӣ зарар расонанд. Бабр, манул ва юз ба «Китоби сурх» дохил карда шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гурбашаклҳо|4|муаллиф= }} * Соколова Е. В. Жизнь животных. М., 1989; * Йозеф Райхолф, Казанцевой С. Млекопитающие. М., 2001; * Константинов В. М., Шаталова С. П. Зоология позвоночных. М., 2004. t5w6mcf2gb21ttndu9rd3t8fhost2ys 10 205901 1470619 983960 2026-04-28T17:33:35Z Zosya95 54344 1470619 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Felinae|rang=Авлод|latin=Felis|name=Гурбаҳо}} 2265smv42q3oj2jr8aqlemx4acvslyu 1470620 1470619 2026-04-28T17:33:48Z Zosya95 54344 1470620 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Felinae|rang=[[Авлод (таксономия)|Авлод]]|latin=Felis|name=Гурбаҳо}} omo6hr8jeowcq18n2ew6ilo0l4j91jl 10 205902 1470622 983961 2026-04-28T17:38:15Z Zosya95 54344 1470622 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Felidae|rang=[[Зероила (таксономия)|Зероила]]|latin=Felinae|name=Гурбаҳои хурд}} p3e7hgrv1v3gvq9f347ygprhtb57yxz 10 205903 1470607 983963 2026-04-28T15:13:41Z Zosya95 54344 1470607 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Feliformia|rang=Оила|latin=Felidae|name=Гурбашаклон}} 9uah1hdj4i5wse1vbxr3v7kbja6exo0 1470608 1470607 2026-04-28T15:14:25Z Zosya95 54344 1470608 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Feliformia|rang=Оила|latin=Felidae|name=Гурбаиҳо}} 6hcn6rts0xn5xox7n6rqz9pxsv3qcze 1470623 1470608 2026-04-28T17:39:17Z Zosya95 54344 1470623 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Feliformia|rang=[[Оила (таксономия)|Оила]]|latin=Felidae|name=Гурбаиҳо}} pvchubk3iy5a87mx0mtc8mzk001t2gs 10 205904 1470609 983965 2026-04-28T15:14:47Z Zosya95 54344 1470609 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Carnivora|rang=Зергурӯҳ|latin=Feloidea|name=Гурбашаклон}} 8ef4zzyxiouf1h8vf57n1qsdyvgdrzk 1470610 1470609 2026-04-28T15:15:00Z Zosya95 54344 1470610 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Carnivora|rang=Зертип|latin=Feloidea|name=Гурбашаклон}} tkajfhhifm0hsmvv6whupqq25clbwii 1470611 1470610 2026-04-28T15:16:22Z Zosya95 54344 1470611 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Carnivora|rang=Зерқатор|latin=Feloidea|name=Гурбашаклон}} 7yrsuv7xnqfb5kvhafljdeldt85asul 1470613 1470611 2026-04-28T15:20:58Z Zosya95 54344 1470613 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Carnivora|rang=Зерқатор|latin= Feliformia|name=Гурбашаклон}} arnmh3rq1yjqs7yr817a4e7iq6mo6xm 0 206133 1470602 1276988 2026-04-28T14:56:04Z Zosya95 54344 1470602 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Helix-Pomatia-Copulation.jpg | тавсифи тасвир = Ҷуфтшавии [[Тӯқумшуллуки токхӯр|тӯқумшуллукҳои токхӯр]] | салтанат = Ҷонварон | волид = Bilateria | лотинӣ = Protostomia | муаллиф = Grobben | соли муаллифӣ = 1908 }} '''Нахустдаҳонҳо''' ({{lang-la|Protostomia}}) — гурӯҳи ҳайвонҳои [[бемуҳра]], ки [[паҳнкирмҳо]] (Plathelminthes), немертинҳо (Nemertini), [[ҳалқакирмҳо]] (Annelides), [[нармбаданҳо]] (Mollusca), [[бандпойҳо]] (Arthropodа) ва ғайрароро дарбар мегиранд. Инкишофи нахустдандонҳо чунин аст: дар ҷои даҳони нахустин (бластопора) ё дар қисми пеши он сӯрохии даҳон ва дар охири тана сӯрохии пушт ба вучуд меояд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Нахустдаҳонҳо]] mlisw0w8ibqas1who92ve9k4onnov5b 1470604 1470602 2026-04-28T14:59:46Z Zosya95 54344 1470604 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = <imagemap> File:Protostomia.jpg|220px rect 0 0 660 660 [[Бандпойҳо]] rect 0 660 660 1320 [[Нармбаданҳо]] rect 0 1320 660 1980 [[Ҳалқакирмҳо]] rect 660 0 1320 660 [[Nematode]] rect 660 660 1320 1320 [[Паҳнкирмҳо]] rect 660 1320 1320 1980 [[Rotifer]] </imagemap> | салтанат = Ҷонварон | волид = Bilateria | лотинӣ = Protostomia | муаллиф = Grobben | соли муаллифӣ = 1908 }} '''Нахустдаҳонҳо''' ({{lang-la|Protostomia}}) — гурӯҳи ҳайвонҳои [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]], ки [[паҳнкирмҳо]] (Plathelminthes), немертинҳо (Nemertini), [[ҳалқакирмҳо]] (Annelides), [[нармбаданҳо]] (Mollusca), [[бандпойҳо]] (Arthropodа) ва ғайрароро дарбар мегиранд. Инкишофи нахустдандонҳо чунин аст: дар ҷои даҳони нахустин (бластопора) ё дар қисми пеши он сӯрохии даҳон ва дар охири тана сӯрохии пушт ба вучуд меояд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Нахустдаҳонҳо]] o6n66aff1rup9nfulnfkde1eqsuolil 0 206168 1470715 1461649 2026-04-29T09:57:35Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470715 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Карл Линней |номи аслӣ = |тасвир = Carl von Linné, 1707-1778, botanist, professor (Alexander Roslin) - Nationalmuseum - 15723 (cropped).tif |бар = |тавсифи тасвир = Расми аз тарафи [[Александр Рослин]], 1775 |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = [[Росҳулт]], [[Шведсия|Шведсия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = [[Ҳаммарбӣ]], [[Шведсия|Шведсия]] |шаҳрвандӣ = |фазои илмӣ = [[Биология|Биология]], [[ботаника]] ва [[зоология]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи Лунд]], [[Донишгоҳи Уппсала]] ва [[Донишгоҳи Ҳардервийк]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = Peter Ascanius, Johann Friedrich Gmelin ва Johan Grysselius |маъруф ба = [[Номи илмӣ]] |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = }} '''Карл Линней''' ({{lang-sv|Carl Linnaeus, Carl Linné}}, {{lang-la|Carolus Linnaeus}}; [[23 май]]и [[1707]] — [[10 январ]]и [[1778]]) — [[гиёҳшинос]] ва [[пизишк]]и [[Суэд|шведӣ]], асосгузори низоми [[Номи илмӣ|номи илмии]] ҳайвонот ва растаниҳо, роҳи имрӯзаи номгузории [[Организм|организмҳо]]. Ӯро ҳамчун "падари систематика" низ мешиносанд. == Зиндагинома == Линней, 23 майи соли 1707 дар деҳаи [[Росҳулт]], дар Смаланд, [[Шведсия]] ба дунё омадааст. Ӯ фарзанди калонии Николас (Нилс) Линней ва Кристина Бродерсония буда, падараш аз хурдияш забони лотиниро омӯзондааст. Гузаштагони падарияш деҳқонону == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо== {{Навигатсия|Мавзуъ = Карл Линней |Викигуфтовард = Карл Линней |Викинамуд = Carolus Linnaeus}} * [http://gallica.bnf.fr/Search?ArianeWireIndex=index&p=1&lang=EN&q=Linn%C3%A9%2C+Carl+von Труды Карла Линнея] в интернет-библиотеке [[Галлика|Gallica]] (Национальная библиотека Франции) * [http://linnaeus.c18.net/ The Linnaean correspondence] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110119125502/http://linnaeus.c18.net/ |date=2011-01-19 }} (Онлайн-издание эпистолярного наследия Линнея) * {{cite web|url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|title=The Linnaeus Garden|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6RyWt1O?url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|archivedate=2014-06-05}} * [http://linnaeus.nrm.se/botany/fbo/welcome.html.en Linnean herbarium (S-LINN)] // Department of Phanerogamic Botany, Swedish Museum of Natural History.{{ref-en}} (Проект оцифровки гербария Линнея в Шведском музее естественной истории в Стокгольме) * {{cite web|url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|author=Anders Backlund|title=Carl Linnaeus - Carl von Linné|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]], Systematic Botany|date=2005|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6SgLt5L?url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|title=Who was Linnaeus?|date=2013|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://archive.today/20140605123326/http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|title=Who was Carl Linnaeus?|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|format=pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6UucQFe?url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|title=Linnaeus in Love: the Almanach På Åhretefter Iesu Christi nåderika Födelse 1735|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|date=2014-02|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6WOsVYl?url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|archivedate=2014-06-05}} {{олим-нопурра}} {{пайвандҳои беруна}} elvl88li2rgivpfd1atguu4pttzmclf 0 209705 1470671 1469250 2026-04-29T00:17:26Z Zosya95 54344 1470671 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Medicago sativa - harilik lutsern Keilas.jpg | тавсифи тасвир = Рустании гулкарда | салтанат = Рустаниҳо | табақа = Авлод | лотинӣ = Medicago | муаллиф = [[L.]], 1753 | ҳаммаъно = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Crimaea|Vassilcz.}} | {{btname|Factorovskya|Eig}} | {{btname|Kamiella|Vassilcz.}} | {{btname|Lupulina|Noulet}} | {{btname|Medica|Mill.}} | {{btname|Pseudomelissitus|Ovcz. et al.}} | {{btname|Rhodusia|Vassilcz.}} | {{btname|Turukhania|Vassilcz.}} }} |grin = 7365 }} '''Ришқа''', '''рушқа''', '''юнучқа''', '''аспист''' ({{lang-la|Medicago}}) — як ҷинси [[гиёҳҳои яксола]] ё бисёрсолаест аз оилаи [[лӯбиёиҳо]], дарбаргирандаи 103 намуд<ref name="TPL">{{cite web|url=http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Leguminosae/Medicago/|title=''Medicago''|date=2013|publisher=[[The Plant List]]. Version 1.1.|lang=en|accessdate=2016-10-06}}</ref>. == Тавсифоти гиёҳшиносӣ == Пояаш сершох, баландиаш 70—100 (баъзан 150) см. Баргаш дарозрӯяи себарга (аз 3 баргча иборат аст). Хӯшагулаш 15—20-гула. Мевааш асосан ғилофаки досшакл ё спиралшакл. Тухмаш гурдашакли гирда, зард ё зардтоби бур (вазни 1000 донааш 1,5—3,5 г). Бехи ришқа тиррешаи бақувват аст. Дар хок бн чуқурии бештар аз 5—10 м реша меронад. Дар Аврупо, Осиё, Африқо қариб 100 намуди ришқа мерӯяд. Дар кшиварҳои пасошӯравӣ қариб 60 ва аз он ҷумла дар Тоҷикистон 10 намуди ришқа (7 намуди он яксола) месабзад. == Парвариш == Ватани ришқа Эрон, доманаи кӯҳ ва кӯҳҳои Осиёи Миёнаю Кавказ аст. Ришқаро дар Осиёи Миёна тақрибан 5 ҳазор сол то мелод мекоштанд. Тақрибан 2—2,5 ҳазол сол то мелод онро ба Юнони Қадим, Рум ва Африқои Шимолӣ оварданд, минбаъд дар Аврупо, Амрикои Шимолию Ҷанубӣ, Австралия маъмул шуд. Ришқакорӣ дар ИМА, Аргентина ва Ҳиндустон вусъат ёфтааст. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ ришқаро асосан дар ноҳияҳои ҷануб мекориданд. === Аҳамият === Ришқа дар киштгардони пахтаи заминҳои обӣ аҳамияти калон дорад. Ришқа зироати муҳиммест, ки хокро ҳосилхез мегардонад. Дар решаи он лундачаҳои бактериявии [[Азотандӯзҳо|азотандӯз]] ҳосил мешаванд. Баъд аз 2 соли кишт дар ҳар га замин то 18 т решаи ришқа боқӣ мемонад ва 250— 300 кг нитроген (азот) гун мегардад. Дар шароити намию гармии кофӣ ҳосили фаровон медиҳад. Ришқаро дар хокҳои ҳосилхези ноҳияҳои лалмикор 2—3 бор (аз ҳар га 60—90 сентнер хасбеда) ва дар заминҳои обӣ 4—7 маротиба (аз ҳар га 200—250 сентнер хасбеда) дарав мекунанд. === Парвариш дар Тоҷикистон === Дар шароити Тоҷикистон махсусан [[ришқаи боғӣ]] ё мазруъ (''Medicago sativa'', ниг. расм) хуб месабзад. Дар ҷумҳурӣ асосан навъҳои «Вахш 233», «Вахш 300» ва қисман «Тошкент 721»-ро мекоранд. Муҳлати кишти ришқа ба навъи хок, шароити обу ҳаво ва минтақаи парвариш вобаста аст. Ришқаро дар минтақаҳои Вахшу Кӯлоб миёнаи феврал—аввали март, дар заминҳои лалмии водии Ҳисору минтақаи Кӯлоб нимаи дуюми март— аввали апрел, дар гурӯҳи ноҳияҳои Рашт нимаи дуюми апрел— аввали май кишт мекунанд. Муҳлати хуби кишти тирамоҳии ришқа дар гурӯҳи ноҳияҳои ҷанубӣ даҳаи дуюми сентябр—аввали октябр, дар вилояти Суғд ва водии Ҳисор аввали сентябр охири даҳаи дуюми сентябр мебошад. Тухми ришқаро асосан бо усули қатории яклухт (байни қаторҳо 8—15 см) дар чуқурии 1,5—2 см (ба ҳар га 16—18 кг) мекоранд. Ба ҳар га замини обӣ пеш аз шудгор 250—300 кг, дар заминҳои лалмӣ 120—150 кг суперфосфат меандозанд. Ришқаро барои хошок дар давраи ғунчабандӣ — ибтидои гулкунӣ, барои тухмӣ ҳангоми сиёҳтоб шудани 60—75 % гилофакҳо медараванд. Дар замони шӯравӣ колхозҳои «50-солагия СССР» (Шаҳритуз), «Маданият», «Роҳи Ленин» (Панҷ), ба номи В. И. Леннн (ноҳияи Турсунзода) ва ба номи Домулло Азизов (Хуҷанд) аз ҳар га ришқазорҳои обӣ 110—150 сентнер хасбеда мегирифтанд. Соли 1980 дар Тоҷикистон ба 152,6 ҳазор га (93,8 ҳазор га обӣ) ришқа киштанд. == Корбурд дар хоҷагии деҳот == Ришқа хӯроки хуби чорвост. Онро барои чаронидани ҳайвонот, инчунин тайёр кардани хасбеда, орди алаф, тарбеда, силос ва ғайра истифода мебаранд. Ҳама хӯрокиҳои аз ришқа тайёр кардашударо ҳайвонот, хӯроки сабз ва орди алафро бошад, паррандаҳо хуб мехӯранд. Хӯрокии аз ришқа тайёр шуда 70—80% ҳазм мешавад. 100 кг баргу пояи сабзи ришқа баробари 21,7 воҳиди хӯрокӣ ва 4,1 кг протеини ҳозим аст. 1 кг ришқаи хушк баробари 0,52 воҳиди хӯрокӣ буда, 136 г протеини ҳозим, 90 мг каротин, 14 г калций ва фосфору витаминҳои гуногуни зиёде дорад. Протеини ҳозими ришқа назар ба рустаниҳои хӯшадор 2,5—3 барсбар зиёд аст. == Зараррасонҳо ва касалиҳои ришқа == Ба юнучқазор ганданафасаки ришқа, баргхӯраки ришқа (фитономус), тухмхӯрак (брухофагус), гулхӯраки ришқа, тихпуси тухмхӯрак, кирми ришқа, ширинча ва ғайра зарар мерасонанд. Ришқа бештар ба касалиҳои доғзании барг, аскохитоз, гардзанӣ ва ғайра гирифтор мешавад. === Чораҳои мубориза ва пешгирӣ === Ришқаи навро аз ришқазори куҳна 500 м дуртар киштан, ба ришқазор [[пестисидҳо]] ва [[фунгисидҳо]] пошидан лозим аст. Ба ҳосили ришқа рустаниҳои паразит (заҳрпечак) зарари калон расонда метавонанд. Барои пешгирии он ришқазори зарардидаро то гул кардани заҳрпечак паст даравида нест мекунанд, заминро чуқур шудгор карда, [[гербисидҳо]] мепошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Люцерна, М., 1964. Ҳ. Қаҳорова. == Сарчашма == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} ei7w1c4iab6oixkvne0u9tptkjr6you 10 209710 1470670 1002231 2026-04-29T00:14:41Z Zosya95 54344 1470670 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Trifolieae|rang=Авлод|latin=Medicago|name=Ришқа}} cc3ft1298qsp3towqrljqmkeolv2wcm 0 209713 1470673 1334460 2026-04-29T00:23:19Z Zosya95 54344 1470673 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Medicago sativa vallee-de-grace-amiens 80 17062007 1.jpg |image title = Ришқаи боғӣ |image descr = | салтанат = Рустаниҳо | волид = Medicago | табақа = Намуд | лотинӣ = Medicago sativa | муаллиф = [[L.]], 1753 |syn = * {{btname|Medica sativa|[[Lam.]]}} * {{btname|Medicago afganica|([[Bordere]]) [[Vassilcz.]]}} * {{btname|Medicago grandiflora|([[Grossh.]]) Vassilcz.}} * {{btname|Medicago polia|([[Бранд, Август|Brand]]) Vassilcz.}} * {{btname|Medicago praesativa|[[Sinskaya]]}} * {{btname|Medicago sogdiana|(Brand) Vassilcz.}} * {{btname|Medicago tibetana|([[Alef.]]) Vassilcz.}} * {{btname|Trigonella upendrae|[[H.J.Chowdhery]] & [[R.R.Rao]]}} |children name = |children = |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |iucnstatus = |iucn = |wikispecies = Medicago sativa |commons = Category:Medicago sativa |grin = 23676 }} '''Ришқа''' ({{lang-la|Medicago sativa}}), '''аспист''', '''ришқаи боғӣ''', '''ришқаи мазруъ''', '''рушқаи боғӣ''', '''юнучқаи боғӣ''' — рустании алафӣ, як навъе аз [[ришқа]] (''Medicago''). Ҳамчун хӯроки чорво ба таври васеъ истифода мешавад. __TOC__ [[File:Illustration Medicago sativa1.jpg|thumb|left|Ришқаи боғӣ. <br>{{Тасв.гиёҳ.|Томе}}]] == Тавсифоти гиёҳшиносӣ == Пояаш сершох, баландиаш 70 — 100 (баъзан 150) см. Баргаш дарозрӯяи себарга, мевааш ғилофаки досшакл. Тухмаш гурдашакл, зард ё зардтоби бӯр. Ришқа тиррешаи бақувват дошта, ба хок 5 — 10 м чуқур меравад. Ришқа хӯроки хуби чорвост. Протеини ҳозими ришқа назар ба рустаниҳои хӯшадор 2,5 — 3 баробар зиёд аст. Ришқаро дар Осиёи Марказӣ тақрибан 5 ҳазор сол то м. мекоштанд. Тақрибан 2 — 2,5 ҳазор сол пеш аз м. онро ба Юнони қадим, Рум ва Африқои Шимолӣ бурдаанд. Минбаъд ришқа дар Аврупо, Амрикои Шимолию Ҷанубӣ ва Австралия маъмул шуд. Ришқакорӣ дар ИМА, Аргентина ва Ҳиндустон вусъат ёфтааст. == Хосияти шифоӣ == Ришқа рустании доруӣ мебошад. Бо ақидаи табибони мардумӣ мизољи он дар дараљаи якум гарм ва тар аст. Агар ришқаро бихӯранд, дарунро мулоим мекунад, қувваи боҳ мебахшад, вале дамиш меорад. Ришқаро кӯфта, бо асал хамир сохта гузошта банданд, варамҳои сардро таҳлил медиҳад; бо сирко сиришта гузошта банданд, варами гармро мегардонад. Дар давогӣ тухми ришқа назар ба дигар қисмҳои он қавитар аст, вале хосияти қабзкунандагӣ дорад. Агар онро бихӯранд, манӣ ва шир пайдо мекунад, баданро фарбеҳ месозад, ҳайзро меравонад, барои дуруштии узвҳои сина ва сурфа дору мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Зоҳидова ҳ., Канзи шифо, Д., 1998. [[Гурӯҳ:Ришқа]] 7d7y3wkwu377mhyncp4jnrjbh7oatky 8 210513 1470666 1009203 2026-04-28T22:50:53Z Neriah 31449 Standardisation of thumbnail sizes 1470666 javascript text/javascript /*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/ /*global mw, $, importScript */ // ____________________________________________________________________________________________ // | | // | Основано на версии 632049119 гаджета refToolbar.js | // | (https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:RefToolbar.js&oldid=795320777) | // |____________________________________________________________________________________________| // TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference // Global object // TODO: // * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' if (typeof CiteTB === 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } // Only execute on edit, unless it is a user JS/CSS page // TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] if ( ( mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit' ) && ( ( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 2 && mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 4 ) || ( mw.config.get('wgPageName').indexOf('.js') === -1 && mw.config.get('wgPageName').indexOf('.css') === -1 ) ) ) { // TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' mw.util.addCSS(".cite-form-td {"+ "height: 0 !important;"+ "padding: 0.1em !important;"+ "}"); // Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added CiteTB.DefaultOptions = { "date format" : "<year>-<zmonth>-<zdate>", "autodate fields" : [], "months" : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'], "modal" : true, "autoparse" : false, "expandtemplates": false }; // Get an option - user settings override global which override defaults CiteTB.getOption = function(opt) { if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) { return CiteTB.UserOptions[opt]; } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) { return CiteTB.Options[opt]; } return CiteTB.DefaultOptions[opt]; }; CiteTB.init = function() { /* Main stuff, build the actual toolbar structure * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes * 2. actually build the toolbar: * * A section for cites * ** dropdown for the templates (previously defined) * ** button for named refs with a dialog box * ** button for errorcheck * 3. add the whole thing to the main toolbar */ if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround return; } $('head').trigger('reftoolbarbase'); var $target = $('#wpTextbox1'); var temlist = {}; for (var t in CiteTB.Templates) { var tem = CiteTB.Templates[t]; var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform); var actionobj = { type: 'dialog', module: 'cite-dialog-'+sform }; var dialogobj = {}; dialogobj['cite-dialog-'+sform] = { resizeme: false, titleMsg: 'cite-dialog-'+sform, id: 'citetoolbar-'+sform, init: function() {}, html: tem.getInitial(), dialog: { width:675, open: function() { $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm()); /** @param {jQuery.Event} e */ $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) { e.preventDefault(); CiteTB.prevParseClick(); }); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, true); $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: ref } }, $(this) ); }, 'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra, 'cite-refpreview': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-preview-label').show(); div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show(); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.prevParseClick(); } else { div.find('.cite-prev-parse').show(); div.find('.cite-prev-parsed-label').hide(); div.find('.cite-preview-parsed').html(''); } }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); }, 'cite-form-reset': function() { CiteTB.resetForm(); } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj); //if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false); //} temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj }; } var refsection = { 'sections': { 'cites': { type: 'toolbar', labelMsg: 'cite-section-label', groups: { 'template': { tools: { 'template': { type: 'select', labelMsg: 'cite-template-list', list: temlist } } }, 'namedrefs': { labelMsg: 'cite-named-refs-label', tools: { 'nrefs': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-namedrefs' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png', section: 'cites', group: 'namedrefs', labelMsg: 'cite-named-refs-button' } } }, 'errorcheck': { labelMsg: 'cite-errorcheck-label', tools: { 'echeck': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-errorcheck' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png', section: 'cites', group: 'errorcheck', labelMsg: 'cite-errorcheck-button' } } } } } } }; var defaultdialogs = { 'cite-toolbar-errorcheck': { titleMsg: 'cite-errorcheck-label', id: 'citetoolbar-errorcheck', resizeme: false, init: function() {}, html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', dialog: { width:550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-errorcheck-submit': function() { var errorchecks = $("input[name='cite-err-test']:checked"); var errors = []; for (var i=0; i<errorchecks.length; i++) { errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run()); } CiteTB.displayErrors(errors); $(this).dialog( 'close' ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } }, 'cite-toolbar-namedrefs': { titleMsg: 'cite-named-refs-title', resizeme: false, id: 'citetoolbar-namedrefs', html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', init: function() {}, dialog: { width: 550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var refname = $("#cite-namedref-select").val(); if (refname === '') { return; } $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: CiteTB.getNamedRef(refname, true) } }, $(this) ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs); $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen'); if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false); //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false); mw.util.addCSS(".ui-widget-overlay {"+ "display:none !important;"+ "}"); } $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection); }; // Load local data - messages, cite templates, etc. $(document).ready( function() { switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) { case 'en': importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js'); break; case 'ru': importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-ru.js'); break; default: importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-tg.js'); } }); // Setup the main object CiteTB.mainRefList = []; CiteTB.refsLoaded = false; // REF FUNCTIONS // Actually assemble a ref from user input CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) { var i; var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var templatename = template.templatename; var res = ''; var refobj = {'shorttag':false}; if (!inneronly) { var group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val(); var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val(); res += '<ref'; if (refname) { refname = $.trim(refname); res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname); refobj.refname = refname; } if (group) { group = $.trim(group); res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group); refobj.refgroup = group; } res+='>'; } var content ='{{'+templatename; for( g in template.incrementables ) { group = template.incrementables[g]; for (i=1; i<=group.val; i++) { for (j=0; j<group.fields.length; j++) { var fieldname = group.fields[j].field; var fieldid = fieldname.replace('<N>', i.toString()); var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val(); if (field) { content+='|'+fieldid+'='; content+= $.trim(field); } } } } for( i=0; i<template.basic.length; i++ ) { if (template.basic[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.basic[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+='|'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') { for( i=0; i<template.extra.length; i++ ) { if (template.extra[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.extra[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+='|'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } } content+= '}}'; res+=content; refobj.content = content; if (!inneronly) { res+= '</ref>'; } if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push(refobj); } return res; }; // Make a reference to a named ref CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) { if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} ); } return '<ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' />'; }; // Function to load the ref list CiteTB.loadRefs = function() { if (CiteTB.refsLoaded) { return; } CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal); }; // Function that actually loads the list from the page text CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { // What this does: extract first name/group extract second name/group shorttag inner content var refsregex = /< *ref(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?:\/ *>|>((?:.|\n)*?)< *\/ *ref *>)/gim; // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content while (true) { var ref = refsregex.exec(text); if (ref === null) { break; } var refobj = {}; if (ref[9]) { // Content + short tag check //alert('"'+ref[9]+'"'); refobj.content = ref[9]; refobj.shorttag = false; } else { refobj.shorttag = true; } if (ref[1] !== '') { // First name/group if (ref[2]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[2]; } else if (ref[3]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[3]; } else { refobj['ref'+ref[1]] = ref[4]; } } if (ref[5] !== '') { // Second name/group if (ref[6]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[6]; } else if (ref[7]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[7]; } else { refobj['ref'+ref[5]] = ref[8]; } } CiteTB.mainRefList.push(refobj); } CiteTB.refsLoaded = true; CiteTB.setupErrorCheck(); CiteTB.setupNamedRefs(); }; // AJAX FUNCTIONS // Parse some wikitext and hand it off to a callback function CiteTB.parse = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'}, function(data) { var html = data.parse.text['*']; callback(html); }, 'json' ); }; // Use the API to expand templates on some text CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'}, function(data) { var restext = data.expandtemplates['*']; callback(restext); }, 'json' ); }; // Function to get the page text CiteTB.getPageText = function(callback) { var section = $("input[name='wpSection']").val(); if ( section !== '' ) { var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'}; if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { postdata.rvexpandtemplates = '1'; } $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ), postdata, function(data) { var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*']; callback(pagetext); }, 'json' ); } else { if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback); } else { callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text()); } } }; // Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL) CiteTB.initAutofill = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid); var tem = res[1]; var field = res[2]; var autotype = res[3]; var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val(); if (!id) { return false; } var url = '//tools.wmflabs.org/reftoolbar/lookup.php?'; url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id); url+='&template='+encodeURIComponent(tem); var s = document.createElement('script'); s.setAttribute('src', url); s.setAttribute('type', 'text/javascript'); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s); return false; }; // Callback for autofill //TODO: Autofill the URL, at least for DOI CiteTB.autoFill = function(data, template, type) { var cl = 'cite-'+template+'-'; var i,j, coauthors; $('.'+cl+'title').val(data.title); // Fill in authors if (data.authors && data.authors.length > 0) { if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0]) $('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1]) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0]) $('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1]) } } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', ')) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', ')) } } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]); $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', ')); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else { var authors = []; for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { authors.push(data.authors[i].join(', ')); } $('.'+cl+'authors').val(authors.join('; ')); } } if (type === 'pmid' || type === 'doi') { if (data.date && (data.fulldate || !$('.'+cl+'month').length)) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date); var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date); $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } else if (!data.fulldate && $('.'+cl+'month').length && $('.'+cl+'year').length) { if (data.month) { // lookup.php sets month to false if it isn't provided $('.'+cl+'month').val( CiteTB.getOption('months')[parseInt(data.month)-1] ); } $('.'+cl+'year').val(data.year); } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); if (type === 'pmid' && data.doi) { $('.'+cl+'doi').val(data.doi); } } else if (type === 'isbn') { $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'location').val(data.location); $('.'+cl+'year').val(data.year); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); } else if (type === 'url') { if (data.date) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var yearOrDate = (template === 'book') ? 'year' : 'date'; $('.'+cl+yearOrDate).val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn); $('.'+cl+'issn').val(data.issn); $('.'+cl+'doi').val(data.doi); // "en-US" isn't a valid value for the language parameter if (data.language && data.language !== 'tg-TG' ) { $('.'+cl+'language').val(data.language); } $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter); } }; // FORM DIALOG FUNCTIONS // Add new incrementable fields CiteTB.incrementFields = function() { template = CiteTB.getOpenTemplate(); var currentrow = $(this).parents('tr')[0]; $(this).prev().css('width', '100%') $(this).detach(); var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); group = res[2]; increments = template.incrementables[group]; fields = increments.fields; incrval = increments.val+1; template.incrementables[group].val += 1; trs = template.makeFormInner(fields, false); trs.reverse(); for (var i=0; i<trs.length; i++) { $(currentrow).after(trs[i]); } }; // fill the accessdate param with the current date CiteTB.fillAccessdate = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); var id = res[1]; var field = res[2]; var DT = new Date(); var datestr = CiteTB.formatDate(DT); $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr); return false; }; CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) { if (typeof useday == "undefined") { useday = true; } if (typeof usemonth == "undefined") { usemonth = true; } var datestr = CiteTB.getOption('date format'); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); if (useday) { datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); } else { datestr = datestr.replace('<date>', ''); datestr = datestr.replace('<zdate>', ''); } if (usemonth) { datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]); } else { datestr = datestr.replace('<month>', ''); datestr = datestr.replace('<zmonth>', ''); datestr = datestr.replace('<monthname>', ''); } datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, "$1"); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month }; // Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog // Until the list is loaded, its just a "Loading" placeholder CiteTB.setupNamedRefs = function() { var names = [], i; for( i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname) { names.push(CiteTB.mainRefList[i]); } } var stuff = $('<div>'); $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff ); if (names.length === 0) { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs')); } else { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro')); var select = $('<select id="cite-namedref-select">'); select.append($('<option value="" />').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown'))); for(i=0; i<names.length; i++) { select.append($('<option />').text(names[i].refname)); } stuff.after(select); select.before('<br />'); var prevlabel = $('<div id="cite-nref-preview-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); select.after(prevlabel); prevlabel.before("<br /><br />"); prevlabel.after('<div id="cite-namedref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var parselabel = $('<span id="cite-parsed-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); $('#cite-namedref-preview').after(parselabel); parselabel.after('<div id="cite-namedref-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" id="cite-nref-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); $('#cite-namedref-parsed').after(link); $("#cite-namedref-select").on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick); $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick); } }; // Function to get the errorcheck form HTML CiteTB.setupErrorCheck = function() { var form = $('<div id="cite-errorcheck-heading" />').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading')); var ul = $("<ul id='cite-errcheck-list' />"); var test; for (var t in CiteTB.ErrorChecks) { test = CiteTB.ErrorChecks[t]; ul.append(test.getRow()); } form.append(ul); $('#citetoolbar-errorcheck').html(form); }; // Callback function for parsed preview CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) { $('#cite-parsed-label').show(); $('#cite-namedref-parsed').html(parsed); }; // Click handler for the named-ref parsed preview CiteTB.nrefParseClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (choice === '') { $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); return false; } $('#cite-nref-parse').hide(); for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview); return false; } } }; // Click handler for the named-ref dropdown CiteTB.lastnamedrefchoice = ''; CiteTB.namedRefSelectClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) { return; } CiteTB.lastnamedrefchoice = choice; $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); if (choice === '') { $('#cite-nref-preview-label').hide(); $('#cite-namedref-preview').text(''); $('#cite-nref-parse').hide(); return; } for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { $('#cite-nref-preview-label').show(); $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.nrefParseClick(); } else { $('#cite-nref-parse').show(); } } } }; // callback function for parsed preview CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parsed-label').show(); div.find('.cite-preview-parsed').html(text); }; // Click handler for template parsed preview CiteTB.prevParseClick = function() { var ref = CiteTB.getRef(true, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parse').hide(); CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview); }; // Show/hide the extra fields in the dialog box CiteTB.showHideExtra = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); var setting = div.find(".cite-form-status").val(); if ( setting === 'closed' ) { div.find(".cite-form-status").val('open'); div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() { // jQuery adds "display:block", which screws things up div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); }); } else { div.find(".cite-form-status").val('closed'); div.find('.cite-extra-fields').hide(); } }; // Resets form fields and previews // Resets form fields and previews CiteTB.resetForm = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.html(template.getForm()); }; // STRING UTILITY FUNCTIONS // Returns a string quoted as necessary for name/group attributes CiteTB.getQuotedString = function(s) { var sq = /\'/.test(s); // single quotes var dq = /\"/.test(s); // double quotes if (!sq && !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet return '"'+s+'"'; } else if (!dq) { // Can use double quotes return '"'+s+'"'; } else if (!sq) { // Can use single quotes return "'"+s+"'"; } else { // Has double and single quotes s = s.replace(/\"/g, '\''); return '"'+s+'"'; } }; // Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces CiteTB.fixStr = function(s) { s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1); s = s.replace('_',' '); return s; }; // Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids CiteTB.escStr = function(s) { return s.replace(' ', '-').replace("'", "\'").replace('"', '\"'); }; // MISC FUNCTIONS // Determine which template form is open, and get the template object for it CiteTB.getOpenTemplate = function() { var dialogs = $(".ui-dialog-content.ui-widget-content:visible"); var templatename = $(dialogs[0]).find(".cite-template").val(); return CiteTB.Templates[templatename]; }; // Display the report for the error checks CiteTB.displayErrors = function(errors) { $('#cite-err-report').remove(); var table = $('<table id="cite-err-report" style="width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em" />'); $('#editpage-copywarn').before(table); var tr; var tr1 = $('<tr style="width:100%" />'); var th1 = $('<th style="width:60%; font-size:110%" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading')); var th2 = $('<th style="text-align:right; width:40%" />'); var im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')); var ad = $('<a id="cite-err-check-close" />').attr('href', '#'); ad.append(im); th2.append(ad); tr1.append(th1).append(th2); table.append(tr1); $('#cite-err-check-close').on('click', function() { $('#cite-err-report').remove(); }); if (errors.length === 0) { tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td = $('<td style="text-align:center; margin:1.5px;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty')); tr.append(td); table.append(tr); return; } for(var e in errors) { var err = errors[e]; tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td1 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%" />').html(err.err); var td2 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%" />').html(mw.usability.getMsg(err.msg)); tr.append(td1).append(td2); table.append(tr); } }; } // End of code loaded only on edit d9zj2p9jwgzkonl68btvy8o01fv3rir 0 218861 1470681 1453969 2026-04-29T02:56:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470681 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Бипаша Басу |номи аслӣ = Bipasha Basu Singh Grover |ном ҳангоми таваллуд = Bipasha Basu |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ню-Деҳлӣ}}, [[Деҳлӣ]], [[Ҳиндустон]] |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = [[Ҳирак Басу]] |модар = [[Мамта Басу]] |ҳамсар = [[Каран Сингҳ Гровер]] (аз с. 2016) |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[ҳунарпеша]] |ҷоизаҳо = [[Filmfare Awards]] |соядаст = |сайт = www.bipashabasunet.com |викианбор = }} '''Бипаша Басу'''({{lang-en|Bipasha Basu}} {{lang-hi|बिपाषा बासु}}); [[7 январ]]и [[1979]]) — ҳунарпешаи синамои ҳинд ва модел мебошад. Аввал ӯ дар филмҳои бо забони [[забони ҳиндӣ|ҳиндӣ]] нақш меофарид баъдан дар филмҳои бо забони [[забони томилӣ|тамилӣ]], [[забони телугу|телугу]], [[забони банголӣ|банголӣ]] ва [[англисӣ]] низ нақш бозидааст. Бипаша дорандаи якчанд ҷоизаҳо мебошад, ки яке аз ҷоизаҳо ин [[Filmfare Awards]] мебошад. Ӯ бисёртар дар жанрҳои [[Триллер]] ва [[Даҳшатнок]] нақш мебозад, ки ба мухлисонаш писанд меоянд. == Зиндагинома == Бипаша Басу [[7 январ]]и [[соли 1979]] дар [[Ню-Деҳлӣ]] дар оилаи [[банголиҳо]] таваллуд шудааст. Номи "Бипаша" -ро метавон ҳамчун "хоҳиши амиқи торик" тарҷума кард. Баъдтар, оила ба [[Калкутта]] кӯчид, ки Бипаша аввалин қадамҳои муваффақонаи худро дар тиҷорати [[мудел (шахс)|муделӣ]] гузошт. Бипаша ду хоҳар дорад - Бидиша ва Виҷаета. Дар кӯдакӣ, аз сабаби ранги тираи пӯст, ӯро зишт меномиданд. Бипаша [[забони ҳиндӣ|забонҳои ҳиндӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва [[забони банголӣ|бенгалиро]] хуб медонад. Дар мактаб вай [[баскетбол]]ро меписандид, орзу дошт, ки [[табиб]] шавад. Пас аз мактаб ӯ қарор дод, ки дар соҳаи [[тиҷорат]] ва [[ҳисобдорӣ]] фаъолият кунад. Дар Калкутта вай ҳатто ба омӯхтани асосҳои [[мудирият]] шурӯъ кард, аммо тақдири ӯро мулоқот дар меҳмонхонаи Калкутта бо агент Меҳр Ҷессия, ки ӯро модаркалон мешуморад, тағир дод. Дар 16-солагӣ, Бипаша дар озмуни моделҳои Godrej Cinthol Supermodel ғолиб шуд. Дар 17-солагӣ, ӯ дар озмуни байналмилалии Форд Супермодели озмуни ҷаҳонӣ дар [[Флорида]] ширкат варзид ва ҷои 3-юмро касб кард. Вай, аз ҷумла, як мошини сабукрави Фордро таблиғ мекард ва ба [[Ню Йорк]] даъват шуда, дар саҳифаҳои [[маҷалла]]ҳои тобнок пайдо мешуд. Бипаша метавонист як [[супермудел|топ-модели]] байналмилалӣ шавад, аммо ҳасрати ватани худ Бипашаро маҷбур сохт, ки ба [[Ҳиндустон]] баргардад ва дар он ҷо дар [[таблиғот]] ширкат варзида, дар подиум кор кунад. == Фаъолият == Соли 2001, Бипаша дар [[мелодрамма]]и [[филми коргоҳӣ|коргоҳии]] "Ajnabee" ду нақшро бозид. Тамошобинонро манзараҳои ин филм, ки дар [[Швейтсария]] ва [[Молдив]] сабт шудааст, мафтун мекунанд. Номҳои шабеҳи қаҳрамонҳо низ ба сужети мураккаб нофаҳмиҳо илова мекунанд. Масалан, дар расм ҳам Соня ва ҳам Сония мавҷуданд. Соли 2002, ӯ дар [[триллер]]и [[мазҳака]]вии "Aankhen" нақш офарид. Нақшҳои асосиро дар филм [[Амитабҳ Баччан]] ва [[Акшай Кумар]] бозиданд,ки онҳо дар қатори [[Клинт Иствуд]] ва [[Ҳаррисон Форд]] дар феҳристи ҳунарпешаҳои дӯстдоштааш шомиланд. Ҳамин тариқ соли 2002 бо иштироки вай чор филм бароварда шуд. Наворбардорӣ 6 моҳ тӯл кашид, боқимондаи шаш моҳ Бипаша истироҳат кард ва бо лоиҳаҳои дигар машғул буд. Аввали соли 2003 яке аз филмҳои машҳуртарини филмномаи Бипаша - триллери эротикии "Jism" ба намоиш баромад. Мунаққидон иҷрои ӯро хуб пазируфтанд. Сужети навор ба асарҳои [[Ҷеймс Ҳедлӣ Чейз]] шабоҳат дорад: аз зебоияш истифода бурда маъшуқашро ба куштани шавҳараш бармеангезад. Ӯ корашро анҷом дода дарк мекунад, ки қурбонии найранги фиребгар шудааст. Соли 2004 Бипаша дар филми дигари "Blood Magic" нақш офарид. Мавзӯи филм ҳикоягари фолбинест, ки пас аз марги шавҳараш тасмим мегирад ба дигарон кумак кунад. Шиори филм "Чӣ мешавад, агар шумо ояндаро донед..." мебошад. Соли 2005, Бипаша каме аз жанри писандидааш [[филми тарснок|тарснок]] дур шуд ва дар [[мелодрамаи ошиқона]]и "Barsaat" ва [[мазҳака]]и "No Entry" нақш бозид. Филми аввал нусхаи филми амрикоии ''Stylish Thing'' мебошад, ки дар он [[Рийс Уитерспоон]] ва [[Патрик Демпси]] нақш офариданд. Филми дуюм аз ҷиҳати сужет ба силсилафилми русии "ТриАда" шабоҳат дорад, ки тирамоҳи соли 2019 намоиш дода шуд. Яке аз рафиқон дӯсти дигарашро бармеангезад, ки бо раққоси клуби шабона робита дошта бошанд. Образи стриптизёр Бобби (Бипаша) медошад, ки ба вай имконият медиҳад, ки қариб бараҳна дар назди тамошобинон намоён шавад. Соли 2005 Бипаша "Зани матлубтарини Осиё" дониста шуд. Танҳо пас аз чаҳор соли пас аз дебюти ӯ, [[Zoom TV]] ва сомонаи Indiatimes.com ӯро ҳамчун яке аз 10 ҳунарпешаи зебои [[Болливуд]] муаррифӣ карданд. Рӯзномаи бритониёии Eastern Eye соли 2007 Басуро ба унвони "ҷаззобтарин зани [[Осиё]]" сарфароз кард. Эътирофи байналмилалии зебоӣ ва истеъдоди ҳунарпешаи ҷавон диққати маҷаллаҳои ҷолибро ба худ ҷалб кард. Дар аксҳои нимбараҳна, мухлисон шакли ӯро диданд, то ҳунарманд ҳафтае 6 маротиба тамрин мекунад. Соли 2006 ҳунарпеша нақши аввалини худро дар филми [[Болливуд]] "Dhoom 2", ки дар [[Бразилия]] ба навор гирифта шудааст, бозид. Нақши мотосиклсози ҳайратангез Алиакбар Фатҳхон, чун дар қисми якуми трилогия, [[Удай Чопра]] бозӣ кардааст. Аммо, акнун хислати Удай комилан ба тарафи некӣ гузашт. [[Мазҳакаи румонтикӣ|Комедияи романтикии]] "Rab Ne Bana Di Jodi" [[соли 2008]] ба стереотипҳои сокинони фазои пасошӯравӣ дар бораи филмҳои ҳиндӣ наздик аст. Қаҳрамонон суруд мехонанд ва рақс мекунанд, Бипаша низ дар суруди ''Phir Milenge Chalte Chalte'' худро мебозад. Худи ҳамон сол дар филми [[триллер]] ва [[филми ҷангӣ|ҷангии]] ''Race'' нақши ''Сония''-ро бозид, ки ҳунарпешаҳо [[Сайф Алихон]], [[Анил Капур]], [[Акшае Кҳанна]], [[Катрина Каиф]], [[Ҷоннӣ Левер]] ва [[Долип Тоҳил]] низ ҳунарнамоӣ намудаанд. Соли 2013, Бипаша дар филми ''Race 2'' ки қисми дуюми ''Race'' мебошад нақши дуюмдараҷаро бозид ва дар ин филм [[Ҷон Абраҳам]], [[Дипика Падуконе]], [[Амиша Пател]], [[Жаклин Фернандес]] ва [[Адитя Панчолӣ]] пайвастанд. Инчунин, соли 2013, Бипаша нақши асосиро дар филми Супайрн Верма - ''Арвоҳ'' бозид. Мунаққидон жанри филмро ҳамчун омехтаи мелодрамаи тасаввуфӣ ва тарсноки нарм муайян мекунанд. Соли 2015, Бипаша дар филми тарсноки румонтикии Бҳушан Пател дар муқобили шавҳари ояндааш [[Каран Сингҳ Гровер]] нақш офарид<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bipasha-basu-to-romance-tv-actor-karan-singh-grover-in-horror-movie-alone|title=Bipasha Basu to romance TV actor Karan Singh Grover in horror movie 'Alone'|work=The Indian Express|accessdate=21 November 2014|date=9 June 2014}}</ref>. Аз соли 2020, Бипаша бори дуввум дар муқобили шавҳараш Каран Сингҳ Гровер дар драмаи интернетии ҷиноии ''Dangerous'' ҳунарнамоӣ намуд<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/bipasha-basu-teams-up-with-husband-karan-singh-grover-for-web-project-dangerous-see-pic/story-aneSLGh01V80z35AFqrR7O.html|title=Bipasha Basu teams up with husband Karan Singh Grover for web project Dangerous, see pic}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == [[Акс:Bipasha Basu and Karan Singh Grover.jpg|thumb|Бипаша бо шавҳараш [[Каран Сингҳ Гровер]]]] Бипаша бо ҳунарпеша [[Дино Мореа]] аз солҳои 1996-2002 ва бо [[Ҷон Абраҳам]] аз солҳои 2002-2011 муносибати ишқӣ дошт. Соли 2015, Бипаша бо ҳамкораш [[Каран Сингҳ Гровер]] дар филми Alone вохӯрд ва онҳо ошиқ шуданд. Ин ҷуфт [[30 апрел]]и [[2016]] оиладор шуданд<ref>{{cite web|title=Bipasha Basu, Karan Singh Grover announce their marriage to get hitched on April 30|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bipasha-basu-karan-singh-grover-announce-their-marriage-to-get-hitched-on-april-30/|publisher=Indian Express|date=6 April 2016|accessdate=8 April 2016}}</ref>. Пеш аз Бипаша, ҳунарпеша Каран Сингҳ Гровер ду маротиба издивоҷ карда аст. Ҳарду зан ҳунарпешаҳои маъруф, ки дар [[силсилафилм|силсилафилмҳои телевизионӣ]] нақшофарӣ мекунанд ва бо ҳарду ҳамсар бо сабаби хиёнати ӯ ҷудо шудаанд. Вай камтар аз як сол бо ҳамсари аввалааш Шрадҳа Ниғам зиндагӣ кард. Аз ҳамсари дуввумаш - Ҷенифер Вингет - пас аз панҷ сол аз сабаби робита бо Бипаша ҷудо шуд. Вақте ки Каран ба ӯ хостгорӣ кард, ӯ 36 сол дошт. == Филмнома == === Филм === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Иқт.|Иқтибосҳо}} |- | 2001 ! scope="row"| ''Ajnabee'' | Сония Баҷаҷ/Нита | [[Filmfare Awards|Filmfare Award барои беҳтарин дебюти занона]] | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201660 |title=Ajnabee |publisher=[[Bollywood Hungama]] |accessdate=22 August 2015 }}</ref> |- | 2002 ! scope="row" |''Takkari Donga'' | Панаса | [[Синамои телугу|Филми телугу]] | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Takkari Donga |url=http://www.sify.com/movies/takkari-donga-review-telugu-pcluotgdgabgf.html |publisher=[[Sify]] |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924204800/http://www.sify.com/movies/takkari-donga-review-telugu-pcluotgdgabgf.html |archivedate=24 September 2015 }}</ref> |- | 2002 ! scope="row" |''Raaz'' | Санҷана Дҳанраҷ | Номзад—[[Filmfare Awards|Filmfare Award барои Беҳтарин ҳунарпеша]] | style="text-align: center;" | |- | 2002 ! scope="row" |''Aankhen'' | Райна | Намоиши махсус | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=http://www.sify.com/movies/bipasha-basu-filmography-news-bollywood-kkfs4didigfsi.html |title=Bipasha Basu: Filmography |publisher=Sify |date=6 June 2009 |accessdate=27 March 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408073825/http://www.sify.com/movies/bipasha-basu-filmography-news-bollywood-kkfs4didigfsi.html |archivedate=8 April 2016 }}</ref> |- | 2002 ! scope="row" |''Mere Yaar Ki Shaadi Hai'' | Рия | | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|last=Verma |first=Sukanya |title=Meet Bollywood's Julia Roberts and Meg Ryan |url=http://www.rediff.com/entertai/2002/jun/07mere.htm |publisher=Rediff.com |accessdate=22 August 2015 |date=7 June 2002 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924130608/http://www.rediff.com/entertai/2002/jun/07mere.htm |archivedate=24 September 2015 }}</ref> |- | 2002 ! scope="row" |''Chor Machaaye Shor'' | Ранҷита | | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539071 |title=Chor Machaye Shor |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150928171855/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539071 |archivedate=28 September 2015 }}</ref> |- | 2002 ! scope="row" |''Gunaah'' | Прабҳа Нараян | | style="text-align: center;"| |- | 2003 ! scope="row" |''Tujhe Meri Kasam'' | Гириҷа | Иҷрои махсус | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201928 |title=Tujhe Meri Kasam |last=Adarsh |first=Taran |publisher=Bollywood Hungama |date=3 January 2003 |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406174544/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201928 |archivedate= 6 April 2016 }}</ref> |- | 2003 ! scope="row" |''Jism'' | Сония Ханна | Номзад—[[Filmfare Awards|Filmfare Award барои Беҳтарин иҷро дар нақши манфӣ|Filmfare Award for Best Villain]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Jism-among-hottest-in-UK-poll/articleshow/362453.cms|title=Jism among hottest in UK poll|last=Gupta|first=Parul|work=The Times of India|date=16 December 2003|accessdate=27 March 2016}}</ref> |- | 2003 ! scope="row" |''Footpath'' | Санҷана Шриҷастав | | style="text-align: center;"| |- |2003 ! scope="row" |''Rules: Pyaar Ka Superhit Formula'' | Худаш | Иҷрои махсус | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201630 |title=Rules – Pyaar Ka Superhit Formula |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905154559/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201630 |archivedate= 5 September 2015 }}</ref> |- | 2003 ! scope="row" |''Zameen'' | Нандини Рай | | style="text-align: center;"| |- | 2004 ! scope="row" |''Ishq Hai Tumse'' | Хушбӯ | | style="text-align: center;" | |- | 2004 ! scope="row" |''Aetbaar'' | Рия Малҳотра | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/aetbaar/ |title=Aetbaar (2004) |publisher=[[Rotten Tomatoes]] |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303204911/http://www.rottentomatoes.com/m/aetbaar/ |archivedate= 3 March 2016 }}</ref> |- | 2004 ! scope="row" |''Rudraksh'' | Гаятрӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2004/feb/13rudraksh.htm |title=Bipasha's failed experiment |publisher=Rediff.com |date=13 February 2004 |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160315013318/http://www.rediff.com/movies/2004/feb/13rudraksh.htm |archivedate=15 March 2016 }}</ref> |- | 2004 ! scope="row" |''Rakht'' | Дриштӣ Найр | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|last=Chopra |first=Anupama |title=Horrific dullness |url=http://indiatoday.intoday.in/story/movie-review-rakht-starring-sanjay-dutt-suneil-shetty-bipasha-basu/1/195430.html |work=India Today |accessdate=23 August 2015 |date=20 September 2004 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160409004552/http://indiatoday.intoday.in/story/movie-review-rakht-starring-sanjay-dutt-suneil-shetty-bipasha-basu/1/195430.html |archivedate= 9 April 2016 }}</ref> |- | 2004 ! scope="row" |''Madhoshi'' | Анупама Каул | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54548 |title=Madhoshi |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150907202021/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54548 |archivedate= 7 September 2015 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''Chehraa'' | Мегҳа | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54485 |title=Chehraa |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151022232009/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54485 |archivedate=22 October 2015 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''Sachein'' | Манҷу | [[Синамои томилӣ|Филми томилӣ]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/04/22/stories/2005042202640200.htm |title=Return to romance |work=The Hindu |date=22 April 2005 |first=Malathi |last=Rangarajan |accessdate=25 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161225220004/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/04/22/stories/2005042202640200.htm |archivedate=25 December 2016 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''Viruddh... Family Comes First'' | | Иҷрои махсус | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508671 |title=Viruddh... Family Comes First |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150909003811/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508671 |archivedate= 9 September 2015 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''Barsaat'' | Анна Вирванӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Barsaat is a washout |url=http://www.rediff.com/movies/2005/aug/19barsaat.htm |last=Mitra |first=Indrani Roy |publisher=Rediff.com |date=19 August 2005 |accessdate=7 June 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130427171154/http://www.rediff.com/movies/2005/aug/19barsaat.htm |archivedate=27 April 2013 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''No Entry'' | Боббӣ | Номзадӣ—[[Filmfare Awards|Filmfare Award барои Беҳтарин ҳунарпешаи нақши дуюмдараҷа]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-pix-meet-the-salman-bipasha-of-marathi-no-entry/20120730.htm |title=PIX: Meet Bipasha, Salman of the Marathi No Entry |publisher=Rediff.com |date=30 July 2012 |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407080824/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-pix-meet-the-salman-bipasha-of-marathi-no-entry/20120730.htm |archivedate= 7 April 2016 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''Apaharan'' | Мегҳа Басу | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2005/dec/02apaharan.htm |title=Apaharan: Apaharan: A flawed good film |last=Sen |first=Raja |publisher=Rediff.com |date=2 December 2005 |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305064746/http://www.rediff.com/movies/2005/dec/02apaharan.htm |archivedate= 5 March 2016 }}</ref> |- | 2005 ! scope="row" |''Shikhar'' | Наташа | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|last=Verma |first=Sukanya |title=Shikhar is very mediocre |date=30 December 2005 |url=http://www.rediff.com/movies/2005/dec/30shikhar.htm |publisher=Rediff.com |accessdate=5 July 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924143135/http://www.rediff.com/movies/2005/dec/30shikhar.htm |archivedate=24 September 2015 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Humko Deewana Kar Gaye'' | Соня Беррӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508850 |title=Hum Ko Deewana Kar Gaye (2006) |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722203748/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508850 |archivedate=22 July 2015 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Darna Zaroori Hai'' | Варша | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54489 |title=Darna Zaroori Hai (2006) |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906032235/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54489 |archivedate= 6 September 2015 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Phir Hera Pheri'' | Анурадҳа | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54567 |title=Phir Hera Pheri (2006) |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905105151/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54567 |archivedate= 5 September 2015 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Alag'' | Худаш | Иҷрои махсус дар суруди "Sabse Alag" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Alag (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508924 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=8 July 2013 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130828093959/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508924 |archivedate=28 August 2013 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Corporate'' | Нишигандҳа Дасгупта | Номзад—[[Filmfare Awards|Filmfare Award барои Беҳтарин ҳунарпеша]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/madhur/20060706.htm |title=Revealed: What Corporate is all about |last=N |first=Patcy |publisher=Rediff.com |date=6 July 2006 |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151108124128/http://www.rediff.com/movies/report/madhur/20060706.htm |archivedate= 8 November 2015 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Omkara'' | Белло Чаманбаҳор | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Pereira |first=Lindsay |title=Saif and Shakespeare do no wrong |url=http://www.rediff.com/movies/2006/jul/28omkara.htm |accessdate=16 February 2015 |publisher=Rediff.com |date=28 July 2006 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150808050311/http://www.rediff.com/movies/2006/jul/28omkara.htm |archivedate= 8 August 2015 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Jaane Hoga Kya'' | Адитӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/jaane-hoga-kya-review-bollywood-pclvJAgibbehh.html |title=Jaane Hoga Kya |publisher=Sify |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408083856/http://www.sify.com/movies/jaane-hoga-kya-review-bollywood-pclvJAgibbehh.html |archivedate= 8 April 2016 }}</ref> |- | 2006 ! scope="row" |''Dhoom 2'' | Шоналӣ Боуз/Моналӣ Боуз | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/509011 |title=Dhoom 2 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902043908/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/509011 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref> |- | 2007 ! scope="row" |''Nehlle Pe Dehlla'' | Пуҷа | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54563 |title=Nehlle Pe Dehlla (2007) |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906033435/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54563 |archivedate= 6 September 2015 }}</ref> |- | 2007 ! scope="row" |''No Smoking'' | | Иҷрои махсус дар суруди "Phoonk De" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2007/oct/23slid5.htm |title='I was hoping and praying that Chak De would work' |publisher=Rediff.com |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407081556/http://www.rediff.com/movies/2007/oct/23slid5.htm |archivedate= 7 April 2016 }}</ref> |- | 2007 ! scope="row" |''Om Shanti Om'' | Худаш | Иҷрои махсус | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Om Shanti Om (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=18 May 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025045139/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |archivedate=25 October 2014 }}</ref> |- | 2007 ! scope="row" |''Goal'' | Румана | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/dhan-dhana-dhan-goal-review-bollywood-pclwzVedccbaf.html |title=Dhan Dhana Dhan Goal |last=Chopra |first=Sonia |publisher=Sify |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408075341/http://www.sify.com/movies/dhan-dhana-dhan-goal-review-bollywood-pclwzVedccbaf.html |archivedate= 8 April 2016 }}</ref> |- | 2008 ! scope="row" |''Race'' | Соня Сингҳ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite AV media|title=[[Race (2008 film)|Race]]|publisher=Tips Industries Limited, UTV Motion Pictures|year=2008| medium=Motion picture|location=India|last=Mustan|first=Abbas|authorlink=Abbas–Mustan|language=Hindi}}</ref> |- | 2008 ! scope="row" |''Bachna Ae Haseeno'' | Радҳика/Шрея Ратҳод | Номзад[[Filmfare Awards|Filmfare Award барои Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши дуюмдараҷа]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Saltz|first=Rachel|title=Love in Transition|url=https://www.nytimes.com/2008/08/16/movies/16bach.html?_r=0|work=[[The New York Times]]|date=16 August 2008|accessdate=7 July 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Nominations for 54th Filmfare Awards 2009|url=http://www.sify.com/movies/nominations-for-54th-filmfare-awards-2009-news-bollywood-kkfsuoigahisi.html|publisher=Sify|date=16 February 2009|accessdate=31 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731091253/http://www.sify.com/movies/nominations-for-54th-filmfare-awards-2009-news-bollywood-kkfsuoigahisi.html|archive-date=31 July 2017|url-status=dead}}</ref> |- | 2008 ! scope="row" |''Rab Ne Bana Di Jodi'' | | Иҷрои махсус дар суруди "Phir Milenge Chalte Chalte" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/56215 |title=Rab Ne Bana Di Jodi (2008) |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150906012215/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/56215 |archivedate= 6 September 2015 }}</ref> |- | 2009 ! scope="row" |''Aa Dekhen Zarа'' | Симмӣ Чаттерҷӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/200419 |title=Aa Dekhen Zara (2009) |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=22 August 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150926123211/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/200419 |archivedate=26 September 2015 }}</ref> |- | 2009 ! scope="row" |''All the Best: Fun Begins'' | Ҷанвӣ Чопра | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/my-role-in-pankh-is-very-outlandish-bipasha-basu/527720/|title=My role in 'Pankh' is very outlandish: Bipasha Basu|work=The Indian Express|date=11 October 2009|accessdate=27 March 2016}}</ref> |- | 2009 ! scope="row" |''Shob Charitro Kalponik'' | Радҳика Митра | [[Синамои Бенгалистони ғарбӣ|филми банголӣ]] | style="text-align: center;" | |- | 2010 ! scope="row" |''Pankh'' | Нандинӣ | | style="text-align: center;" | |- | 2010 ! scope="row" |''Lamhaa'' | Азиза | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Kazmi|first=Nikhat|authorlink=Nikhat Kazmi|title=Lamhaa: Movie Review|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/Lamhaa/movie-review/6172410.cms|work=The Times of India|date=15 July 2010|accessdate=22 August 2015}}</ref> |- | 2010 ! scope="row" |''Aakrosh'' | Гита | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Sharma |first=Suparna |title=Violent, gruesome fare that delights |url=http://www.asianage.com/movie-reviews/violent-gruesome-fare-delights-431 |accessdate=12 February 2015 |work=[[The Asian Age]] |date=18 October 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150212192030/http://www.asianage.com/movie-reviews/violent-gruesome-fare-delights-431 |archivedate=12 February 2015 }}</ref> |- | 2011 ! scope="row" |''Dum Maro Dum'' | Зоей Мендонка | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/dum_maaro_dum/ |title=Dum Maaro Dum (2011) |publisher=Rotten Tomatoes |accessdate=21 April 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313044852/http://www.rottentomatoes.com/m/dum_maaro_dum/ |archivedate=13 March 2016 }}</ref> |- | 2012 ! scope="row" |''Players'' | Рия Тҳапар | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite AV media|title=[[Players (2012 film)|Players]]|publisher=Viacom 18|year=2012| medium=Motion picture|location=India|last=Mustan|first=Abbas|authorlink=Abbas–Mustan|language=Hindi}}</ref> |- | 2012 ! scope="row" |''Jodi Breakers'' | Соналӣ Агниҳотрӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Friday Release: Bips-Maddy in 'Jodi Breakers' |url=http://www.news18.com/news/india/friday-release-bips-maddy-in-jodi-breakers-449434.html |publisher=[[CNN-News18]] |date=23 February 2012 |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160427085516/http://www.news18.com/news/india/friday-release-bips-maddy-in-jodi-breakers-449434.html |archivedate=27 April 2016 }}</ref> |- | 2012 ! scope="row" |''Raaz 3D'' | Шаная Шекҳар | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-all-the-mouth-to-mouth-cant-bring-raaz-3-back-to-life-447982.html |title=Movie Review: All the mouth-to-mouth can't bring Raaz 3 back to life |author=Trisha |publisher=Firstpost |date=7 September 2012 |accessdate=21 April 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160826184140/http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-all-the-mouth-to-mouth-cant-bring-raaz-3-back-to-life-447982.html |archivedate=26 August 2016 }}</ref> |- | 2013 ! scope="row" |''The Lovers'' | Тулаҷа Найк |[[Забони англисӣ|Филми англисӣ]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Singh |first=Apurva |title=Watch: ‘The Lovers’ – Bipasha Basu, Josh Hartnett |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/hollywood/watch-the-lovers-bipasha-basu-josh-hartnett/ |accessdate=22 August 2015 |work=The Indian Express |date=13 August 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151027031102/http://indianexpress.com/article/entertainment/hollywood/watch-the-lovers-bipasha-basu-josh-hartnett/ |archivedate=27 October 2015 }}</ref> |- | 2013 ! scope="row" |''Aatma'' | Мая Верма | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-aatma-offers-some-genuine-scares/20130322.htm |title=Review: Aatma offers some genuine scares |last=Tiwari |first=Nishi |publisher=Rediff.com |date=22 March 2013 |accessdate=21 April 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160428074020/http://www.rediff.com/movies/review/review-aatma-offers-some-genuine-scares/20130322.htm |archivedate=28 April 2016 }}</ref> |- | 2014 ! scope="row" |''Humshakals'' | Миштӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/celebs-who-regret-their-movie-choices/articleshow/46688679.cms |title=Celebs Who Regret Their Movie Choices |work=The Times of India |accessdate=27 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408025700/http://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/celebs-who-regret-their-movie-choices/articleshow/46688679.cms |archivedate= 8 April 2016 }}</ref> |- | 2014 ! scope="row" |''Creature 3D'' |Аҳана Датт | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/creature-3d-review-its-bipasha-vs-brahmarakshasa-and-the-audience-is-the-loser-1709765.html |title=Creature 3D review: It's Bipasha vs Brahmarakshasa and the audience is the loser |last=Pal |first=Deepanjana |work=Firstpost |date=13 September 2014 |accessdate=21 April 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220084903/http://www.firstpost.com/bollywood/creature-3d-review-its-bipasha-vs-brahmarakshasa-and-the-audience-is-the-loser-1709765.html |archivedate=20 December 2016 }}</ref> |- | 2015 ! scope="row" |''Alone'' | Санҷана/Анҷана<ref name="alone">{{cite web|last=Mudi |first=Aparna |url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/alone-review-queen-of-horror-bipasha-basu-in-an-unimpressive-venture_1531220.html |title='Alone' review: Queen of horror Bipasha Basu in an unimpressive venture |publisher=[[Zee News]] |date=18 January 2015 |accessdate=29 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160623160324/http://zeenews.india.com/entertainment/movies/alone-review-queen-of-horror-bipasha-basu-in-an-unimpressive-venture_1531220.html |archivedate=23 June 2016 }}</ref> | | style="text-align: center;" |<ref name="alone" /> <!--do ''not'' put films that are 'in pre-production' or 'in development' per WP:CRYSTAL--> |- |} === Силсилафилм === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: margin;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" style="width: 17em;" | Номгӯй ! scope="col" style="width: 12em;" | Нақш ! scope="col" style="width: 2em;" class="unsortable" | {{Tooltip|Иқт.|Иқтибосҳо}} |- | 2015-2016 ! scope="row"|''Darr Sabko Lagta Hai'' |Ровӣ/пешбаранда | style="text-align: center;" | |} === Силсилафилми интернетӣ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: margin;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Иқт.|Иқтибосҳо}} |- | 2020 ! scope="row"| ''Dangerous'' | Неҳа Сингҳ | Нахустнамоиш | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/bipasha-basu-teams-up-with-husband-karan-singh-grover-for-web-project-dangerous-see-pic/story-aneSLGh01V80z35AFqrR7O.html|title=Bipasha Basu teams up with husband Karan Singh Grover for web project Dangerous, see pic|date=6 August 2020|website=Hindustan Times}}</ref> |} === Музиквидео === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: margin;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" style="width: 17em;" | Номгӯй ! scope="col" style="width: 12em;" | Албум ! scope="col" style="width: 15em;" | Овозхон ! scope="col" style="width: 2em;" class="unsortable" | Иқт. |- | 1998 ! scope="row"| "Tu" | Kismat | [[Сону Ниғам]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/bollywood-stars-who-appeared-in-music-videos-before-films/16419152|title=Bollywood Stars Who Appeared In Music Videos Before Films|last=Lawrence|first=Ria|work=Mid Day|date=2 August 2015|accessdate=13 September 2018|archivedate=2018-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180624041250/https://www.mid-day.com/articles/bollywood-stars-who-appeared-in-music-videos-before-films/16419152}}</ref> |- | 2004 ! scope="row"| "Stolen" | Me Against Myself | [[Ҷей Шон]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/jay-sean-recollects-the-making-of-his-super-hit-number-stolen.html|title=Jay Sean Recollects The Making Of His Super Hit Number 'Stolen' With Bipasha Basu|last=Kader|first=Sania|publisher=Republic TV|date=23 July 2020|accessdate=30 August 2020}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == ''[[:en:List of awards and nominations received by Bipasha Basu|Феҳристи ҷоизаҳои бадастовардаи Бипаша]]'' Бипаша ду маротиба ҷоизаи "''беҳтарин ҳунарпешаи занона''", як бор ҷоизаи "''беҳтарин бозигари нақши зан''" ва се маротиба барои "''беҳтарин қаҳрамони манфӣ''" - ро ба даст овард. Соли 2016 иштироки ӯ дар филми "Зиндагӣ дар Болливуд" ба ӯ унвони "Беҳтарин ҳунарпешаи боуслуб" -ро дод. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == {{Authority control}} *[http://www.fashionmodeldirectory.com/models/Bipasha_Basu Саҳифаи Бипаша Басу (Bipasha Basu дар fashionmodeldirectory.com)] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои банголӣ]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] lba4oxcxvzogsnf89hlognfzi6hpybd 0 218879 1470674 1431598 2026-04-29T00:29:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470674 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Алия Бҳатт |номи аслӣ = Alia Bhatt |ном ҳангоми таваллуд = Alia Bhatt |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 15.03.1993 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Бомбей|Мумбай}},[[Маҳороштра]] [[Ҳиндустон]] |шаҳрвандӣ = {{GBR|}} |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = [[Маҳеш Бҳатт]] |модар = [[Сонӣ Раздан]] |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[Ҳунарпеша]] , [[сароянда]] |солҳои фаъолият = 2012-то ҳол |ҷоизаҳо = [[Filmfare Awards]], [[Zee Cine Awards]] |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Алия Бҳатт''' ({{lang-en|Alia Bhatt}}; [[15 март]]и [[1993]], [[Бомбай]], [[Маҳороштра]], [[Ҳиндустон]]) - [[ҳунарпеша]] ва [[сароянда]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Дар филмҳои бо [[забони ҳиндӣ]] нақш офарида дорои ҷоизаҳои зиёде мебошад алалхусус 3-то [[Filmfare Awards]]. Алия яке аз ҳунарпешаҳои баландпардохти [[Ҳиндустон]] ба шумор меравад. == Зиндагинома == Алия Бҳатт [[15 март]]и [[соли 1993]]<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/alia-bhatt-celebrates-birthday-shooting-for-humpty-sharma-ki-dulhania/|title=Alia Bhatt celebrates birthday shooting for ‘Humpty Sharma Ki Dulhania’|author=Apurva Singh.|date=15 March 2014|publisher=The Indian Express|lang=en|accessdate=2014-09-13}}</ref> дар оилаи коргардони ҳиндӣ [[Маҳеш Бҳатт]] ва ҳунарпеша [[Соня Ҳраздан]] таваллуд шудааст. Падари ӯ гуҷаратӣ<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-have-great-reverence-for-women-Mahesh-Bhatt/articleshow/18006519.cms?referral=PM|title=I have great reverence for women: Mahesh Bhatt|author=Priya Gupta.|date=14 January 2013|publisher=Times of India|lang=en|accessdate=2014-09-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/140413/entertainment-bollywood/article/state-affairs-arjun-kapoor-and-alia-bhatt|title=State of affairs: Arjun Kapoor and Alia Bhatt|author=Lipika Varma.|date=April 13, 2014|publisher=Deccan Chronicle|lang=en|accessdate=2014-09-13}}</ref> ва модараш асли олмонӣ-кашмирӣ аст<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/bollywood/berlin-diary-alia-bhatts-berlin-connection-even-before-highway-1393603.html|title=Berlin diary: Alia Bhatt's family connection to the German city|author=Meenakshi Shedde.|date=Feb 17, 2014|publisher=Firstpost|lang=en|accessdate=2014-09-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/alia-bhatts-german-roots/15089076|title=Alia Bhatt's German roots|author=Bharati Dubey.|date=12-Feb-2014|publisher=Mid-Day|lang=en|accessdate=2014-09-13|archivedate=2014-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305080227/http://www.mid-day.com/articles/alia-bhatts-german-roots/15089076}}</ref><ref>{{cite web|url=http://expressindia.indianexpress.com/news/ie/daily/20010130/ian30059.html|title=I’ll voice the worries of Kashmiri Pandits’|author=Pradeep Dutta.|date=30 January 2001|publisher=Indian Express|lang=en|accessdate=2014-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014224331/http://expressindia.indianexpress.com/news/ie/daily/20010130/ian30059.html|archivedate=2013-10-14}}</ref>. Алия додои хоҳари бузург Шоҳин (соли таваллудаш 1988)<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/another-bhatt-on-the-block/article1-538439.aspx|title=Another Bhatt on the block|author=Neha Sharma.|date=2 May 2010|publisher=Hindustan Times|lang=en|accessdate=2014-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140317053438/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/another-bhatt-on-the-block/article1-538439.aspx|archivedate=2014-03-17}}</ref>, инчунин хоҳар [[Пуҷа Бҳатт]] ва як бародар Раҳул мебошад<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/The-Saraansh-of-Mahesh-Bhatts-life/articleshow/34774326.cms?|title=The Saraansh of Mahesh Bhatt's life|author=Anubha Sawhney.|date=18 January 2003|publisher=Times of India|lang=en|accessdate=2014-09-13}}</ref>. Ҳунарпеша [[Эмрон Ҳашмӣ]] ва коргардон [[Моҳит Сурӣ]] амакбачаҳои падариаш ва [[Мукеш Бҳатт]] амакаш ба ҳисоб мераванд. == Фаъолият == Алия нахустин нақши худро дар синамо соли 1999 дар филми "Sangharsh" бозидааст, ки дар он [[Акшай Кумар]] ва [[Притӣ Зинта]] нақшҳои асосиро бозидаанд<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/alia-bhatts-silver-screen-debut/1/197880.html|title=Alia Bhatt's silver screen debut|author=Sonali Joshi, Lipika Varma.|date=2012-05-28|publisher=India Today|lang=en|accessdate=2014-09-14}}</ref>. Дар ин филм, ӯ нақши Ритаро дар кӯдакӣ иҷро кардааст, дар ҳоле ки Ритро дар бузургӣ Притӣ Зинта мебозад. Аввалин нақши асосии Алия нақши Шаниа Сингҳанӣ дар филми [[Каран Ҷоҳар]] "Student of the Year" соли 2012 буд, ки дар он [[Сидҳарт Малҳотра]] ва [[Варун Дҳаван]] ҳунарнамоӣ намудаанд<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/The-new-stars-of-Bollywood/Article1-644946.aspx|title=The new stars of Bollywood|author=Neha Sharma, Navdeep Kaur Marwah|date=2010-12-31|publisher=Hindustan Times|lang=en|accessdate=2014-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121005081045/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/The-new-stars-of-Bollywood/Article1-644946.aspx|archivedate=2012-10-05}}</ref>. Дар [[Ҳиндустон]] филм ба хит табдил ёфт ва 700 миллион рупия (12 миллион доллар) фоида овард<ref>{{cite web|url=http://www.koimoi.com/box-office-bollywood-films-of-2012/|title=Box office verdict 2012|date=2012|publisher=Koimoi.com|lang=en|accessdate=2014-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120630063337/http://www.koimoi.com/box-office-bollywood-films-of-2012/|archivedate=2012-06-30}}</ref>. [[Акс:SOTY Cast Starbucks opening.jpg|thumbnail|left|Алия Бҳатт бо [[Сидҳарт Малҳотра]](аз чап) ва [[Варун Дҳаван]] (аз рост) дар нахустнамоиши филми «[[Student of the Year]]» соли 2012]] Соли 2014 се филм бо иштироки Бҳатт бароварда шуд. Алия дар филми [[роуд-муви]]и "Шоҳроҳ" нақш офаридааст, ки дар он ӯ нақши духтари навраси танҳоеро тасвир кардааст, ки пас аз рабудан [[синдроми Стокҳолм]]ро падид овард <ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/movie-review-alia-bhatt-delivers-a-power-packed-performance-in-highway/article1-1186461.aspx|title=Movie review: Alia Bhatt delivers a power-packed performance in Highway|date=2014-02-21|work=Hindustan Times|lang=en|accessdate=2014-09-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223222913/http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/movie-review-alia-bhatt-delivers-a-power-packed-performance-in-highway/article1-1186461.aspx|archivedate=2014-02-23}}</ref>. Аммо филм муваффақияти зиёд дар касса надошт. Филми дигари Алия "2 Иёлот" буд бо ҳамкории [[Каран Ҷоҳар]] ва [[Саҷид Надиадвала]], ки дар он ӯ бо [[Арҷун Капур]] ҳамкорӣ кардааст. Филм мутобиқсозии романи ҳамноми [[Четан Бҳагат]] дар бораи ду донишҷӯи Донишкадаи Менеҷменти Ҳиндустон дар [[Аҳмадобод]] аст, ки бо мушкилоти муносибати волидайн рӯ ба рӯ шудаанд. Барои бозӣ кардани духтари [[Томилиҳо|томилӣ]], Алия [[Забони томилӣ|тамилиро]] омӯхт. Мунаққидон фаъолияти ӯро ситоиш карданд, Rediff.com чоп кард, ки Бҳатт "воқеан ба хислат даромадааст ва боварӣ мебахшад, ки ӯ хатмкардаи Донишкадаи идоракунии касбист." Хабарнигори ''[[The Indian Express]]'' Шубҳра Гупта илова кард, ки Бҳатт "сюрприз" шуд ва "ором, тару тоза ва табиӣ" буд. Филм муваффақияти калони тиҷорӣ гардид, ки дар хазинаи миллӣ зиёда аз 1 миллиард рупия (16 миллион доллар) ба даст овард. Дар охири сол, Бҳатт ҳамчун Кавӣ Пратап Сингҳ, духтари панҷобӣ, ки бо марди бегона чанд рӯз пеш аз тӯи арӯсии худ робита оғоз мекунад, зоҳир шуд, филм бо номи "Humpty Sharma Ki Dulhania" ба намоиш баромад. Дар филм инчунин [[Варун Дҳаван]] ва [[Сидҳарт Шукла]] нақшҳои асосиро бозидаанд. Филм ҳамчун арҷгузорӣ ба филми "Арӯси рабуданашуда" (1995) -и [[Каран Ҷоҳар]], ки ҳамчун продюссер хидмат кардааст, тавсиф шудааст<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/karan-johar-pays-tribute-to-dilwale-dulhania-le-jayenge-through-humpty-sharma-ki-dulhaniya/|title=Karan Johar pays tribute to ‘Dilwale Dulhania Le Jayenge’ through ‘Humpty Sharma Ki Dulhaniya’|work=The Indian Express|date=2014-05-26|lang=en|accessdate=2014-09-19}}</ref>. "Humpty Sharma Ki Dulhania" низ ба хит табдил ёфт<ref>{{cite web|title=Hate Story 2 Picks Up At Multiplexes Humpty Sharma Ki Dulhania Is A Hit|url=http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/hatestory2picksupatmultiplexeshumptysharmakidulhaniaisahit#.U8pELbHznrw|publisher=Box Office India|date=2014-07-19|lang=en|accessdate=2014-09-19|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141029171829/http://boxofficeindia.com/Details/art_detail/hatestory2picksupatmultiplexeshumptysharmakidulhaniaisahit#.U8pELbHznrw|archivedate=2014-10-29}}</ref>. Моҳи декабри соли 2014, Бҳатт ба наворгирии филми "Shaandaar"-и [[Виктор Баҳла]] ҳамроҳ бо [[Шаҳид Капур]] шурӯъ кард, ки дар он ҳикояаш аз бехобӣ дар ҳикоя ранҷ мебарад<ref>{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/shahid-kapoor-and-alia-bhatt-to-come-together-in-shandaar/1/369274.html|title=Shahid and Alia to come together in Shandaar|work=India Today|date=2014-06-30|lang=en|accessdate=2014-09-19}}</ref><ref>{{cite web|last=Handoo|first=Ritika|url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/shaandaar-shoot-wrapped-up-shahid-kapoor-heads-home_1505525.html|title='Shaandaar' shoot wrapped up, Shahid Kapoor heads home!|publisher=Zee News|date=2014-11-17|lang=en|accessdate=2014-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213020319/http://zeenews.india.com/entertainment/movies/shaandaar-shoot-wrapped-up-shahid-kapoor-heads-home_1505525.html|archivedate=2014-12-13}}</ref>. Филм моҳи октябри соли 2015 ба намоиш даромад, аммо муваффақияти ночизе ба даст овард. Вай инчунин дар нақши асосии зан дар филми "Udta Punjab" -и [[Абҳишек Чаубей]] нақш офаридааст, ки барояш [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин нақши занона ба даст овардааст<ref>{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/62nd-filmfare-awards-2017-winners-list/articleshow/56541241.cms |title=62nd Filmfare Awards 2017: Complete winners' list|date=2017-01-15|work=The Times of India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170114223143/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/62nd-filmfare-awards-2017-winners-list/articleshow/56541241.cms|archivedate=2017-01-14|lang=en}}</ref>. Соли 2017, Алия дар мазҳакаи ошиқонаи Badrinath Ki Dulhania нақш офарид ва дубора бо [[Варун Дҳаван]] ҳамҷоя шуд. Филм ба мисли ҳамкориҳои қаблии онҳо муваффақ гардид. Соли дигар, ҳунарпеша дар триллери Raazi баромад кард, ки дар он қаҳрамони ӯ бо як афсари покистонӣ барои ҷосусӣ ба [[Ҳиндустон]] издивоҷ мекунад. Филм муваффақияти тиҷорӣ гардид, ки мақоми блокбастерро ба даст овард ва ӯ дуввум "ҷоизаи Filmfare"-ро ҳамчун беҳтарин нақши занона ба даст овард<ref>{{cite web|title=Winners of the 64th Vimal Filmfare Awards 2019|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/all-winners-of-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-33004-2.html|website=Filmfare|date=2019-03-23|lang=en|archivedate=2019-03-23 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20190323182501/https://www.filmfare.com/news/bollywood/all-winners-of-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-33004-2.html}}</ref>. Пас аз як сол, филми Gully Boy ба намоиш баромад, ки дар он ҷо ӯ бо [[Ранвир Сингҳ]] нақш офаридааст. Филм инчунин муваффақияти тиҷорӣ ба даст овард. Соли 2019 ӯ дар филми "Kalank" миёни ҳунарпешаҳои машҳури ҳинд [[Мадҳурӣ Диксит]], [[Санҷай Датт]], [[Сонакшӣ Синҳа]], [[Варун Дҳаван]], [[Адитя Рой Капур]] ҳунарнамоӣ намудааст. Соли 2020 Алия дар филми "Sadak 2" нақши Ориё Десаӣ бо [[Адитя Рой Капур]] нақш офаридааст. == Ҳаёти шахсӣ == Соли 2018, Бҳатт бо ҳунарпеша [[Ранбир Капур]], шарики ӯ дар филми "Brahmāstra" во хӯрд. Онҳо [[14 апрел]]и [[соли 2022]] бо як маросими анъанавӣ дар [[Мумбай]] издивоҷ карданд. == Корҳои дигар == Алия намояндаи брендҳо, аз қабили [[Coca-Cola]]<ref>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/544430/alia-bhatt-in-high-spirits-for-two-upcoming-films/|title=Alia Bhatt in high spirits for two upcoming films|date=May 4, 2013|publisher=tribune.com.pk|lang=en|accessdate=2014-10-12}}</ref>, [[Garnier]]<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1703376/Alia-Bhatt-to-endorse-Garnier|title=Alia Bhatt to endorse Garnier?|author=Satish Sundaresan.|date=Jan 23, 2013|publisher=BollywoodHungama.com|lang=en|accessdate=2014-10-12}}</ref> ва [[Maybelline]]<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/gallery/alia-bhatts-kitty-full-with-endorsement-deals/1/9245.html|title=Alia Bhatt's kitty full with endorsement deals|publisher=M.indiatoday.in|lang=en|accessdate=2014-10-12}}</ref> мебошад. == Филмнома == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|Сол ! scope="col"|Филм ! scope="col"|Бо забони тоҷикӣ ! scope="col"|Нақш ! class="unsortable" scope="col"|Шарҳҳо |- |1999 ! scope="row"|''Sangharsh'' | |Рита Оберой дар хурдӣ |Намоиши махсус |- | 2012 ! scope="row"|''Student of the Year'' |Донишҷӯи сол | Шаная Сингҳания | Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин дебюти занона |- | 2014 ! scope="row"|''Highway'' |Шоҳроҳ | Вира Трипадҳа | [[Filmfare Critics Award барои беҳтарин ҳунарпеша<br />Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |- | 2014 ! scope="row"|''2 States'' | 2 иёлот | Ананя Сваминатҳан | |- | 2014 ! scope="row"|''Humpty Sharma Ki Dulhania'' |Дӯстдухтари Ҳамптӣ Шарма | Кавя Пратап Сингҳ | |- | 2014 ! scope="row"|''Going Home'' |Роҳ ба хона | Худаш | Филми хурд |- | 2014 ! scope="row"|''Ugly'' |Бадбахт | Шалинӣ дар ҷавонӣ | Намоиш<ref>{{cite web|title=Ugly (2014)|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/549888|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=3 January 2015|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150102130410/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/549888|archivedate=2 January 2015}}</ref> |- | 2015 ! scope="row"|''Shaandaar'' |Боҳашамат | Алия Арора | |- | 2016 ! scope="row"|''Kapoor & Sons'' |Капур ва писаронаш | Тия Малик | |- | 2016 ! scope="row"|''Udta Punjab'' |Панҷоби паррон | Баурия/Мэрӣ Ҷейн | Filmfare Award for Best Actress |- | 2016 ! scope="row"|''Ae Dil Hai Mushkil'' | | ДҶ | |- |2016 ! scope="row"|''Dear Zindagi'' |Зиндагии азиз | Каира | Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |- |2017 ! scope="row"|''Badrinath Ki Dulhania'' |Дӯстдухтари Бадринатҳ | Вайдеҳӣ Триведӣ | Номзад—Filmfare Award барои Беҳтарин ҳунарпеша |- |2018 ! scope="row"|''[[Welcome to New York'' |Хуш омадед ба Ню-Йорк | Худаш | |- | 2018 ! scope="row"|''Raazi'' |Розигӣ | Сеҳмат Хон | Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша<br/>Номзадӣ—Filmfare Critics Award барои беҳтарин ҳунарпеша |- | 2018 ! scope="row"|''Zero'' | Сифр | Худаш | Намоиши махсус<ref>{{cite news|last=Lohana|first=Avinash|url=http://punemirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/dwarf-srk-serenades-his-lovely-ladies-again/articleshow/60916407.cms|title='Dwarf' SRK serenades his lovely ladies again|work=Pune Mirror|date=3 October 2017|accessdate=11 November 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029175920/http://punemirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/dwarf-srk-serenades-his-lovely-ladies-again/articleshow/60916407.cms|archivedate=29 October 2017}}</ref> |- | 2019 ! scope="row"|''Gully Boy'' | | Сафина Фирдаусӣ | |- | 2019 ! scope="row"|''Kalank'' | | Руп Чаудҳарӣ | |- | 2019 ! scope="row"|''Student of the Year 2'' |Донишҷӯи сол 2 | | Намоиши махсус дар суруди "The Hook Up Song"<ref>{{cite news|author=Coutinho, Natasha|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alia-bhatt-tiger-shroff-shoot-for-hook-up-song-in-student-of-the-year-2/articleshow/69065339.cms|title=Alia Bhatt, Tiger Shroff shoot for 'hook-up' song in Student of the Year 2|work=Mumbai Mirror|date=27 April 2019|accessdate=27 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427024801/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alia-bhatt-tiger-shroff-shoot-for-hook-up-song-in-student-of-the-year-2/articleshow/69065339.cms|archive-date=27 April 2019|url-status=live}}</ref> |- | 2020 ! scope="row"|''Angrezi Medium'' | Худаш | Намоиши махсус дар суруди "Kudi Nu Nachne De"<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/angrezi-medium-song-kudi-nu-nachne-de-alia-bhatt-katrina-kaif-and-anushka-sharma-will-set-your-mood--2189862|title=Angrezi Medium Song Kudi Nu Nachne De: Alia Bhatt, Katrina Kaif And Anushka Sharma Will Set Your Mood For The Week|website=NDTV|date=4 March 2020|access-date=5 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305134048/https://www.ndtv.com/entertainment/angrezi-medium-song-kudi-nu-nachne-de-alia-bhatt-katrina-kaif-and-anushka-sharma-will-set-your-mood--2189862|archive-date=5 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | 2020 ! scope="row"|''Sadak 2'' | Ориё Десаӣ | | |- | 2021 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''Gangubai Kathiawadi'' | Гангубай Катиавадӣ | | <ref>{{cite news|url=https://m.hindustantimes.com/bollywood/alia-bhatt-begins-shooting-for-gangubai-kathiawadi-shares-pic-of-her-trailer-look-what-santa-gave-me-this-year/story-B7SG8a3jfqx7n7cBzCzm6L_amp.html|title=Alia Bhatt begins shooting for Gangubai Kathiawadi, shares pic of her trailer: 'Look what Santa gave me this year '|work=Hindustan Times|date=27 December 2019|access-date=27 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191227122214/https://m.hindustantimes.com/bollywood/alia-bhatt-begins-shooting-for-gangubai-kathiawadi-shares-pic-of-her-trailer-look-what-santa-gave-me-this-year/story-B7SG8a3jfqx7n7cBzCzm6L_amp.html|archive-date=27 December 2019|url-status=live|accessdate=2020-12-28|archivedate=2019-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191227122214/https://m.hindustantimes.com/bollywood/alia-bhatt-begins-shooting-for-gangubai-kathiawadi-shares-pic-of-her-trailer-look-what-santa-gave-me-this-year/story-B7SG8a3jfqx7n7cBzCzm6L_amp.html}}</ref> |- | 2021 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''Brahmāstra'' | Иша | | <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/brahmastra-ranbir-kapoor-alia-bhatt-begin-shooting-today/articleshow/63055136.cms|title='Brahmastra': Ranbir Kapoor, Alia Bhatt begin shooting today|date=24 February 2018|work=The Times of India|access-date=25 February 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180225031920/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/brahmastra-ranbir-kapoor-alia-bhatt-begin-shooting-today/articleshow/63055136.cms|archive-date=25 February 2018|accessdate=2019-11-13|archivedate=2018-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180225031920/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/brahmastra-ranbir-kapoor-alia-bhatt-begin-shooting-today/articleshow/63055136.cms}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/after-first-glimpse-of-brahmastra-ayan-mukerji-reveals-on-screen-names-of-alia-bhatt-and-ranbir-kapoor/376540|title=After first glimpse of Brahmastra, Ayan Mukerji reveals on-screen names of Alia Bhatt and Ranbir Kapoor|publisher=Times Now|access-date=4 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306044512/https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/after-first-glimpse-of-brahmastra-ayan-mukerji-reveals-on-screen-names-of-alia-bhatt-and-ranbir-kapoor/376540|archive-date=6 March 2019|url-status=live}}</ref> |- | 2021 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''RRR'' | Сита | |[[Синамои телугу|Филми телугу]]; |} == Сурудҳо == '''Мусиқивидео''' {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" style="text-align: margin;" |- !Сол !Суруд !Иҷрокунанда !{{Tooltip|Ref|Reference}} |- |2019 ! scope="row"|"Prada" |The Doorbeen |<ref>{{cite news|accessdate=13 August 2019|date=13 August 2019|author=Mukherjee, Madhureeta|title=Prada full song out: Alia Bhatt sizzles like never-before with The Doorbeen boys|url=https://www.mid-day.com/articles/prada-full-song-out-alia-bhatt-sizzles-like-never-before-with-the-doorbeen-boys/21531168|work=Mid Day|archive-url=https://web.archive.org/web/20190813064237/https://www.mid-day.com/articles/prada-full-song-out-alia-bhatt-sizzles-like-never-before-with-the-doorbeen-boys/21531168|archive-date=13 August 2019|url-status=live|archivedate=2019-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813064237/https://www.mid-day.com/articles/prada-full-song-out-alia-bhatt-sizzles-like-never-before-with-the-doorbeen-boys/21531168}}</ref> |- |2019 ! scope="row"|"Smile Deke Dekho" |Sunidhi Chauhan, Amit Trivedi |<ref>{{cite tweet |user=sonymusicindia |number=1208310677703577601 |date=29 December 2019 |title=This weekend do everything that makes you say - #SmileDekeDekho!☺ P.S. Don’t forget to tell us what made you smile today! bit.ly/SmileDekeDekho @aliaa08 #RanbirKapoor @ItsAmitTrivedi @SunidhiChauhan5 @AzizNakash @purevayu @Lays_India #SmileWithLays pic.twitter.com/cqEu2vD8r1 |accessdate=15 January 2019 }}</ref> |} '''Сурудҳо''' {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! Суруд ! Сол ! Албом ! class="unsortable" | {{Tooltip|Ref(s)|Reference}} |- ! scope="row"| "Sooha Saha" | rowspan="2" | 2014 | ''Шоҳроҳ (саундтрек)'' | <ref>{{cite web|title=Highway (Original Motion Picture Soundtrack)|url=https://itunes.apple.com/in/album/highway-original-motion-picture-soundtrack/1116181230|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=7 February 2014|accessdate=7 February 2018|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/highway-original-motion-picture-soundtrack/1116181230|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- ! scope="row"| "Samjhawan Unplugged" | ''Дӯстдухтари Ҳамптӣ Шарма'' | <ref>{{cite web|title=Samjhawan (Unplugged by Alia Bhatt) [From "Humpty Sharma Ki Dulhania"] - Single|url=https://itunes.apple.com/in/album/samjhawan-unplugged-by-alia-bhatt-from-humpty-sharma/895407623|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=7 July 2014|accessdate=7 February 2018|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/samjhawan-unplugged-by-alia-bhatt-from-humpty-sharma/895407623|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- ! scope="row"| "Ikk Kudi (Club Mix)" | rowspan="3" | 2016 | ''Панҷоби паррон'' | <ref>{{cite web|title=Ikk Kudi (Club Mix) [From "Udta Punjab"] - Single|url=https://itunes.apple.com/us/album/ikk-kudi-club-mix-from-udta-punjab-single/1124931755|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=17 June 2016|accessdate=7 February 2018|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/us/album/ikk-kudi-club-mix-from-udta-punjab-single/1124931755|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- ! scope="row"| "Love You Zindagi (Club Mix)" | rowspan="2" |''Зиндагии азиз#Саундтрек'' | <ref name="dzitunes">{{cite web|title=Dear Zindagi (Original Motion Picture Soundtrack)|url=https://itunes.apple.com/in/album/dear-zindagi-original-motion-picture-soundtrack/1176102020|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=17 June 2016|accessdate=7 February 2018|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/dear-zindagi-original-motion-picture-soundtrack/1176102020|archivedate=8 February 2018}}</ref> |- ! scope="row"|"Ae Zindagi Gale Laga Le – 2" | <ref name="dzitunes"/> |- ! scope="row"|"Humsafar (Версияи Алия)" | 2017 | '' Дӯстдухтари Бадринатҳ (Саундтрек) '' |<ref>{{cite web|title=Humsafar (Alia's Version) [From "Badrinath Ki Dulhania"] - Single|url=https://itunes.apple.com/in/album/humsafar-alias-version-from-badrinath-ki-dulhania-single/1213794893|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=9 March 2017|accessdate=7 February 2018|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/humsafar-alias-version-from-badrinath-ki-dulhania-single/1213794893|archivedate=8 February 2018}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == Дар инҷо [[:en:List of awards and nominations received by Alia Bhatt|рӯйхати ҷоизаву мукофотҳои бадастовардаи Алия Бҳатт]] оварда шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Сарояндаҳои пасикадрии Болливуд]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Сарояндаҳои пасикадрии бритониёӣ]] ap46yafy8wf656yvta2qbcpiwtysrp3 0 218883 1470686 1442636 2026-04-29T04:20:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470686 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Видя Балан |номи аслӣ = Vidya Balan |ном ҳангоми таваллуд = Vidya Balan |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 01.01.1979 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Мумбай}}, [[Маҳороштра]], [[Ҳиндустон]] |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = П. Р. Балан |модар = Сарасватӣ Балан |ҳамсар = [[Сиддҳарт Рой Капур]] (аз 2012) |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[ҳунарпеша]] |солҳои фаъолият = 1995, 2003 - то ҳол |ҷоизаҳо = [[Filmfare Awards]] |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Видя Балан''' ({{lang-ta|வித்யா பாலன்}}, {{lang-hi|विद्या बालन}}, {{МФА2|ʋ|ɪ|d̪|j|a|ː|пробел|b|a|ː|l|ə|n}}; тав. [[1 январ]] соли [[1978]], [[Бомбай]], [[Маҳороштра]], [[Ҳиндустон]]) - ҳунарпешаи синамо ва модели ҳинд, барандаи чандин номинатсия ва беш аз панҷоҳ ҷоизаи гуногуни синамои ҳиндӣ, асосан дар бахши "Ҳунарпешаи беҳтарин". Соли 2014 вай барои саҳмгузорӣ дар синамои ҳинд ҷоизаи ҳукуматии [[Падма Шрӣ|Падма Шриро]] дарёфт кард<ref>[http://www.newstrackindia.com/newsdetails/2014/01/25/340-127-personalities-selected-for-Padma-Awards-2013.html 127 personalities selected for Padma Awards 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181119010844/https://www.newstrackindia.com/newsdetails/2014/01/25/340-127-personalities-selected-for-Padma-Awards-2013.html |date=2018-11-19 }} на сайте ''Newstrack India''</ref><ref>{{cite web |title=Padma Awards Announced |publisher=Press Information Bureau, Ministry of Home Affairs| url = http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=102735 |date=2014-01-25|accessdate=2014-01-26}}</ref>. == Зиндагинома == Видя Балан 1 январи соли 1978 дар Оттапалам ([[Керала]])<ref>{{cite news|title=Vidya Balan celebrates her 31st birthday|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Vidya-Balan-celebrates-her-31st-birthday/Article1-492473.aspx|date=2009-12-31|work=Hindustan Times|accessdate=2010-08-25|archivedate=2012-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121018221537/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/Vidya-Balan-celebrates-her-31st-birthday/Article1-492473.aspx}}</ref> дар оилаи соҳибкор П.Р.Балан (ҳоло Ноиби президенти захираҳои инсонии ширкати телекоммуникатсионии Digicable) ва ҳамсараш Сарасватӣ Балан<ref name="something"/><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/OVER-THE-YEARS-Vidya-Balan-goes-from-geek-to-haute/Article1-934078.aspx|title=Over the years: Vidya Balan from geek to haute!|author=Bansal, Robin|date=2012-09-22|work=Hindustan Times|accessdate=2012-09-25|archivedate=2012-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120923193813/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/OVER-THE-YEARS-Vidya-Balan-goes-from-geek-to-haute/Article1-934078.aspx}}</ref> таваллуд шудааст<ref>{{cite web|url=http://www.digicable.in/index.php/about-us/management-team|title=Management team, Digicable|publisher=Digicable|accessdate=2013-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130531084316/http://digicable.in/index.php/about-us/management-team|archivedate=2013-05-31|deadlink=yes}}</ref>. Ба гуфтаи худи Видя, хонаводааш бо омехтаи [[Забони томилӣ|томилӣ]] ва [[малаялам]] ҳарф мезананд, дар ҳоле ки худаш бо забонҳои [[ҳиндӣ]], [[маратҳӣ]], [[Забони банголӣ|банголӣ]] ва [[англисӣ]] ҳарф мезанад<ref>{{cite news|work=The Hindu|url=http://www.hindu.com/fr/2007/02/16/stories/2007021600410100.htm|date=2007-02-16|accessdate=2011-08-09|author=Siddiqui, Rana|title=`It's a dream come true'|archivedate=2013-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029200341/http://www.hindu.com/fr/2007/02/16/stories/2007021600410100.htm}}</ref>. Хоҳари Видя, Прия Балан, дар соҳаи таблиғ кор мекунад<ref name="something">{{cite news|title=There's something about Vidya|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1168964461.html|work=Hindustan Times|accessdate=2012-09-23|date=2006-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131011162727/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1168964461.html|archivedate=2013-10-11}}</ref>. == Фаъолият == Видя дар канори Бомбай (ё "Бомбайи бузург/Мумбай") Чембур ба воя расидааст ва дар он ҷо Мактаби миёнаи духтаронаи Сент-Энтониро хатм кардааст<ref>{{cite news|title=Celeb diary: Vidya Balan|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/feb/040210-Celeb-Dairy-Vidya-Balan.htm|accessdate=2012-05-24|work=Mid Day|date=2010-02-04}}</ref><ref>{{cite news|last=Davane|first=Mrugaya|title=Chembur will always be our home|url=http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm|accessdate=2012-05-24|work=Mid Day|date=2006-06-16|archivedate=2011-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110703135015/http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm}}</ref>. Духтар аз овони ҷавонӣ орзуи ҳунарнамоӣ дар синаморо дошт, ки аз кори ҳунарпешаҳо [[Шабана Азмӣ]] ва [[Мадҳурӣ Диксит]] илҳом гирифтааст<ref>{{cite web|title=Madhuri is my inspiration in life: Vidya Balan|publisher=IBNLive|url=http://ibnlive.in.com/news/madhuri-was-my-inspiration-in-life-vidya-balan/218414-8-66.html|date=2012-01-06|accessdate=2012-10-13|archive-date=2012-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420044855/http://ibnlive.in.com/news/madhuri-was-my-inspiration-in-life-vidya-balan/218414-8-66.html|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120420044855/http://ibnlive.in.com/news/madhuri-was-my-inspiration-in-life-vidya-balan/218414-8-66.html|archivedate=2012-04-20}}</ref>. Дар синни 16-солагӣ ӯ аввалин шӯҳрати худро дар соҳаи актёрӣ [[ситком]]и машҳури [[Экта Капур]] "Hum Paanch" яке аз нақшҳои марказӣ - Радҳика Маттурии оқил, вале кӯтоҳандеш ва карро иҷро мекунад. Коргардон [[Анураг Басу]] ба ӯ нақш дар [[операи собунӣ]] пешниҳод кард, аммо духтар ин пешниҳодро рад кард ва мехост дар [[синамо]] касб кунад. Волидонаш хоҳиши ӯро дастгирӣ карданд, аммо исрор карданд, ки ӯ маълумоти олӣ низ гирад. Бо маслиҳати волидонаш, ӯ дараҷаи бакалаврро дар Коллеҷи Сент Ксавиер ва баъдан дараҷаи магистри [[Ҷомеашиносӣ|ҷомеашиносиро]] аз [[Донишгоҳи Мумбай]] гирифт. === Кӯшишҳои бебарор ва муваффақияти аввалин дар синамо (2000-2003) === Ҳангоми таҳсил дар донишгоҳ Видя барои нақш дар филми малаялам "Chakram" интихоб шуд ва каме баъд ӯ барои кор дар 12 филми дигар "имзо" гузошт<ref name="beginning">{{cite web|accessdate=2007-10-23 |first=Ronjita |last=Kulkarni|url=http://specials.rediff.com/movies/2005/jun/08vidya2.htm |title=Meet the new girl in Saif's life|publisher=Rediff}}</ref>. Аммо вақте ки лоиҳа ба далели мушкилоти мухталиф боздошта шуд, продюсерҳои филм, ки бо [[Муҳанлал]]и маъруф дар нақши мардона инро интизор набуданд, ҳунарпешаи ҷавонро ба овардани "кармаи бад" муттаҳам карда дар дигар филмҳои пешбинишуда ӯро бо дигар ҳунарпешаҳо иваз карданд. Кӯшишҳои навбатии Видя ин буд, ки ба [[забони томилӣ]], забони дуюмаш филмбардорӣ кунад. Дар соли 2001, вай барои нақш дар филми "Run"-и Н.Лингусами (соли 2002 бароварда шудааст) интихоб шуд, аммо пас аз наворбардории саҳнаҳои аввал, ӯро бо Мира Жасмин иваз карданд; Айнан ҳамин чиз дар филми «Manasellam»-и Равичандран (2002-2003) рӯй дод, ки дар он ҷо ӯро [[Триша Кришнан]] иваз кард<ref>{{cite news|title=When Vidya Balan was kicked out|work=The Times of India|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-03-13/did-you-know-/31160200_1_vidya-balan-hindi-films-south-filmmakers|accessdate=2012-03-23|date=2005-07-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CnhbNlEY?url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-13/did-you-know-/31160200_1_vidya-balan-hindi-films-south-filmmakers|archivedate=2012-12-10}}</ref>. Филми дигар, ки барои он шартнома бастааст, дар сурати аз наздик дида баромадани он як мазҳакаи ишқӣ шуд ва ҳунарпеша, ки дар зиндагӣ хеле хоксор аст, худаш шартномаро вайрон кард. Ва филми малаяламии "Kalari Vikraman" аз ҷониби Дипак Моҳан, ки вай дар он нақш бозидааст, бо сабаби мушкилоти молиявии студия намоиш нашуд<ref>{{статья |заглавие=Kalari Vikraman from Jail |издание=[[:en:Vellinakshatram (magazine)|:en:Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram]] |язык=ml |число=5 |месяц=1 |год=2003}}</ref>. Дар ҳоле ки, дар ин марҳила, Видя Балан касби актёриро инкишоф надод, вай тақрибан дар даҳҳо таблиғот ва клипҳо аз ҷумла, бо гурӯҳи Euphoria ва сароянда Субҳа Мудгал нақш бозидааст<ref>{{cite news|title=Stand-out act four not-so-new newcomers have found critical acclaim in breakthrough roles this year. Now all they need is stardom|url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-10956992.html|work=India Today|accessdate=2012-09-23|date=2005-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131105232954/http://www.highbeam.com/doc/1P2-10956992.html|archivedate=2013-11-05}}</ref>. Ниҳоят, соли 2003, вай дар драмаи банголии "Bhalo Theko"- Готам Ҳолдер нақш бозид ва ин аввалин филми вай буд, ки ба фурӯш баромад<ref>{{cite news|title=Love for Bengal: A mystery in Vidya Balan's life|url=http://www.indianexpress.com/news/love-for-bengal-a-mystery-in-vidya-balans-life/819021/|work=The Indian Express|accessdate=2013-10-24|date=2011-07-18|archivedate=2020-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200308143219/http://archive.indianexpress.com/news/love-for-bengal-a-mystery-in-vidya-balans-life/819021}}</ref>. Намоиши ӯ ҳамчун нақши асосии зани ҷавон, Анандӣ, бо ёдоварӣ дар бораи гузаштаи худ, Видя ҷоизаи аввалини худро дар Anandalok Awards барои беҳтарин ҳунарпеша гирифт<ref>{{cite news|title=I feel I was Bengali in my last life: Vidya Balan|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-feel-I-was-Bengali-in-my-last-life-Vidya-Balan/Article1-273183.aspx|work=Hindustan Times|accessdate=2012-03-23|date=2008-02-01|archivedate=2013-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131024124729/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-feel-I-was-Bengali-in-my-last-life-Vidya-Balan/Article1-273183.aspx}}</ref>. === Фаъолият ва пешравӣ дар Болливуд (2005–2008) === Нахустнамоиши филми ҳиндии ӯ соли 2005 дар драмаи мусиқии Прадип Саркар "Фариштаи ишқ" (мутобиқсозии романи [[Саратчандра Чаттопадхя]] дар бораи ишқи Лалитаи идеалист ва писари худхоҳи соҳиби корхона Шекҳар мебошад) буд, ки ҳунарпеша ба иҷрои нақши асосӣ дар натиҷаи кастинги шашмоҳа интихоб карда шуд. Намоиши ӯ дар нақши Лалита баҳои баланд гирифт ва дар маҷаллаи "[[Variety]]" Дерек Эллӣ тасвири Видяро "дил ва ҷони филм" номид. Дар маросими ҷоизаҳои солонаи [[Bollywood Filmfare]], ӯ унвони "беҳтарин дебюти занона" ва номинатсияи "беҳтарин нақши зан"-ро ба даст овард. Соли дигар, Видя инчунин дар баробари [[Санҷай Датт]] дар комедияи [[Раҷкумар Ҳиранӣ]] "[[Бродар Мунна 2]]" нақши барандаи радио Ҷанвиро, ки дӯстдоштаи қаҳрамони асосӣ аст, бозидааст. Ҳангоми омодагӣ ба наворбардорӣ, вай бо роҳбарони якчанд радиостансияҳои фароғатӣ мулоқот карда, кори онҳоро омӯхт. Ин кори ӯ ҳам аз ҷониби мунаққидон ва ҳам тамошобинон баҳои мусбӣ гирифт, ки арзиши филми блокбастери тақрибан 1,18 миллиард рупия (тақрибан 18 миллион [[доллари ИМА]]) ба даст овард. Соли 2007, Видя фаъолона кор карда, ҳадди аққал дар панҷ филм нақш бозидааст, ки вокуниши назарраси тамошобинон ва ё мунаққидони касбии филмро ба бор овард. Дар драмаи [[Манӣ Ратнам]] "Гуру" (қисман ба тарҷумаи ҳоли магнат [[Дҳирубҳай Амбанӣ]] асос ёфтааст) нақши дуюмдараҷаи зани мубталои [[склероз]]ро бозидааст. Нақшҳои асосиро ситораҳо ба мисли [[Митҳун Чакрабортӣ]], [[Абҳишек Баччан]], [[Айшвария Рай]] ва [[Мадҳаван]] бозӣ кардаанд, маблағи хуб ҷамъоварӣ кардааст, дар ҳоле ки мунаққидон аз ҳунарнамоии Видя Баланро ҳамчун "истеъдод барои нақши ночиз сарф шудааст" мегуфтанд. Кори навбатии ӯ мазҳакаи шашқисми ошиқонаи Никҳил Адванӣ "Салом ишқ!" мебошад. Видя дар он нақши Таҳзиб Ҳусайн хабарнигорзани телевизионро бозидааст, ки баъд захмӣ шуданаш хотираашро аз даст додааст. [[Ҷон Абраҳам]] дар ин филм ҷуфти ӯро бозидааст. Филм буҷавӣ ноком шуд ва аз ҷониби мунаққидон низ хуб қабул нашуд аммо мунаққидони синамо ба бозии худи Видя вокуниши мусбӣ доданд. Триллери Видҳу Винод Чопра "Eklavya: The Royal Guard", ки дар он нақши дуюмдараҷаро бозидааст, аз нигоҳи тиҷоратӣ бебарор буд, аммо аз ҷониби мунаққидон мусбат пазируфта шуд ва ҳамчун номзад аз Ҳиндустон барои [[Ҷоизаи Оскар|Оскар]] соли 2008 барои беҳтарин филм бо забони хориҷӣ интихоб шуд. Ҳамзамон филми [[Соҷид Хон]] "Heyy Babyy!", ки дар он Видя нақши модари танҳоро бозидааст, даромади хуб гирифт, аммо баррасиҳои манфии интиқодӣ ҳам дар маҷмӯъ ва иштироки Видя Баланро танқид карданд; Роҷив Масанд аз [[CNN-IBN]] либос ва ороиши ӯро танқид кард ва ӯро "пошнаи Ахиллес"-и филм номид. Филми панҷум ва ниҳоии ҳунарпеша дар соли 2007 триллери равонии "Печдарпечӣ"-и коргардон Приядаршан буда ремейки ҳиндии филми "Қалъаи шикаста" (1993)-и малаяламӣ (инчунин филм ду ремейки дигар бо забонҳои гуногун дорад, «Aaptamitra» ба забони [[каннада]] ва «Chandramukhi» ба забони томилӣ) мебошад. Видя нақши Аванӣ Чатурведиро бозидааст, ки аз шахсияти ҷудошуда ранҷ мекашад, ки дар филми аслӣ онро ҳамватани Видя аз Керала, актриса ва раққоса [[Шобана]] бозидааст. Филм муваффақияти тиҷоратӣ буд ва дар саросари ҷаҳон тақрибан 830 миллион рупий (13 миллион доллар) ба даст овард. Мунаққидон ин филмро писандиданд, ҳарчанд онҳо ба ҳунарнамоии ҳунарпеша бештар вокуниш нишон дода, онро бо эпитетҳои “мақбул” ва “хушоянд” то “аъло” арзёбӣ карданд. Филм ба ӯ ҷоизаи дуюми [[Filmfare Awards]] дар категорияи беҳтарин актрисаро овард. === Гузариш ба муваффақияти устувор (аз соли 2009) === Дар соли 2009, Видя дар филми Р. Балакришнан "Paa" зани гинекологи муҷаррад, ки бо писари навраси худ бо бемории [[прогерия]] зиндагӣ мекард, нақши асосиро бозидааст. Дар филм, ки падар ва писари Баччанҳо низ нақш ([[Абҳишек Баччан]] нақши навраси бемор Ауро, падари ӯ [[Амитабҳ Баччан]] - падари Ауроро бозидааст) бозидаанд аз ҷониби мунаққидон хуб пазируфта шуда, дар маҷмӯъ беш аз 40 номинатсия ва ҷоизаҳои аз ҷониби муассисаҳои гуногун, ба худаш Видя Балан 7 ҷоиза барои беҳтарин нақши занро овард (ба ҳисоби номзадҳои ғолибнашуда) ва ба гуфтаи мунаққидон, як гардиши ҷиддӣ дар касбаш гардид. Суканя Верма аз Rediff.com, ки дар гузашта тасдиқи худро изҳор карда буд, бозии Видяро бо [[Димпл Кападия]] муқоиса кард. Никҳат Казмӣ, шореҳи рӯзномаи "[[The Times of India]]" низ таъкид кардааст, ки "ба имиҷи модар дар [[Болливуд]] муяссар шуд, ки шаъну шарафи нодиреро бидиҳад." Муваффақияти ин филм мазҳакаи сиёҳи "Ishqiya" (2010, дебюти коргардонии Абҳишек Чаубей) буд, ки дар он [[Носируддин Шоҳ]], [[Аршад Варсӣ]] ва [[Салмон Шаҳид]] ҳамроҳи Видя бозӣ карданд. Қаҳрамони Видя дар ин филм Кришна Верма ҳам ҷӯяндаи адолат ва ҳам зани золим аст, ки тавассути васваса мардонро идора мекунад. Худи ҳунарпеша хислати худро дурии ҷиддӣ аз тасвири анъанавии занон дар синамо тавсиф кардааст. Филм, инчунин иҷрои ӯ (барои ин филм махсусан лаҳҷаи маҳаллии [[Уттар Прадеш|уттар-прадеширо]] омӯхтааст) баҳои интиқодӣ гирифт. Кормандони [[NDTV|телевизиони Деҳлӣ]], мунаққиди синамо Анупама Чопра чунин шарҳ дод: “Нигоҳҳои сӯзони Видя Балан метавонанд дар экран сӯзонанд, дар ҳоле ки дар чашмони ӯ фоҷиа дида мешавад. Вай нишон дод, ки метавонад ба ҳама барбиҳои мӯҳрдоре, ки ҳоло Болливудро зери об мондаанд, сарлавҳаи бузурге бахшад, ҳассосият бо либоси ночиз ҳеҷ иртиботе надорад. Барои кораш дар ин филм, ҳунарпеша барои унвони беҳтарин ҳунарпешаи ҷоизаи Filmfare Awards "Ҷоизаи интихоби мардум" пешбарӣ шуда, соҳиби ҳамон ҷоиза "Ҷоизаи интихоби мунаққидон" ва дар баробари гирифтани ҷоизаи дуюми беҳтарин нақши зани пешсаф аз маҷаллаи Screen шуд. 2011 дар филмографияи актриса бо якчанд нақшҳои назаррас қайд карда шуд. Нахустинаш триллери нимбиографии Раҷкумар Гупта "Ҳеҷ кас Ҷессикаро накушт" буд, ки 7 январи соли ҷорӣ бар асоси қазияи воқеии куштори модел ва пешхизмати тарабхонаи VIP Ҷессика Лал аз ҷониби писари парламента ва вазир Ману Шарма, ки дар он Видя нақши хоҳари ҷабрдида Сабрина Лалро бозид, ки сарфи назар аз фишори сершумори ҳукумати иёлот ва миллӣ ба додгоҳ кашидани парванда ва маҳкум кардани ҷинояткор нақши муҳим дошт. Бо даъвати режиссёр, ки ҳис мекард, ки «Сабрина... аз худаш 10 сол пеш, ки хамааш сар шуда буд, фарк мекунад», Видя бо прототипи характераш вомехурад, худаш онро инкишоф медиҳад. Филм аз ҷониби мунаққидон баррасиҳои омехта гирифт, аммо бисёре аз баррасиҳо дар баррасиҳои ҷолиб дар бораи иҷрои ҳунарпешаи асосӣ бо ҳамдигар мувофиқат карданд; ин кор ба Видя Балан боз як номинатсия барои ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин нақши занро овард. Филм тақрибан 490 миллион рупий (тақрибан 10,8 миллион доллари ИМА бо қурби миёнаи асъор дар соли 2011) даромад ба даст овард, ки бо дарназардошти набудани нақши мардона дар ин филм дар матбуот таъкид шуд. Моҳи марти соли 2011, кори ӯ аз ҷониби руҷӯи филмҳои ӯ дар [[Австралия]] ҳамчун як қисми фестивали '''Bollywood and Beyond''' аз он эътироф карда шуд. Кори навбатии барҷастаи Видя Балан нақши асосии ӯ дар филми "Синамои ифлос"-и Экта Капур буд, ки ба достони ҳаёт ва марги актриса Силк Смита асос ёфтааст, ки (ба ибораи иҷрогар) бо "беҳаёӣ ва иғвоангезӣ" маъруф аст". Видя ин нақшро ҷасораттарин нақшаш дар фаъолияти худ тавсиф карда, афзуд, ки ин нақш аз ӯ талаб мекунад, ки ҳам ба рӯҳияи ҷиддӣ ноил шавад ва ҳам 12 кило вазни иловагӣ гирад. Филм бо таассуфҳои зиёд, аз ҷумла якдилона ба тасвири Видя, ки аз ҷониби як қатор мунаққидон беҳтарин ҳунарнамоии актриса истиқбол карда шуд. Ин нақш ба ҳунарпеша ҷоизаи миллии филм ва ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин нақши занро овард. Соли 2015, вай боз бо [[Эмрон Ҳашмӣ]] дар филми "Достони нотамом" ҷуфт шуд. Пас аз як сол, вай дар филми "Te3n" нақш бозид ва аввалин худро дар [[синамои маратҳӣ]] "Ekk Albela" нақши Гита Балиро бозид. Дар аввали соли 2017 филми "Begum Jaan" ба намоиш гузошта шуд, ки дар онҷо ӯ ҳамчун соҳиби фоҳишахона зоҳир шуда, баҳои баланд гирифт. Худи ҳамон сол, "Tumhari Sulu" нахустнамоиши худро баргузор кард, ки дар он диҷейи радиоро бозӣ мекард. Филм муваффақияти тиҷоратӣ дошт ва ба ӯ чаҳорумин ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин нақши занро овард. == Корҳои дигар == Илова ба ҳунарнамоӣ, Видя маҳорати навозандагии [[Карнатака (Ҳиндустон)|Карнатака]]и анъанавии ҳиндӣ дорад ва инчунин шаклҳои рақси [[бҳарататям]] ва [[катҳак]]ро омӯхтааст. Видя Балан майли динии худро чунин баён кард: «Ман як одами амиқ диндор ҳастам, пайваста бо худо муошират мекунам, аммо дар «маъноӣ» муташаккили анъанавӣ махсусан диндор нестам. Вай гиёҳхорӣ (вегатерианӣ) мекунад, гарчанде ки вазни номунтазами ӯ, дар матбуот бисёр баҳс мешавад. Илова ба ҳунарнамӣ дар филмҳо, Видя як ходими маъруфи ҷамъиятӣ мебошад, ки арзишҳои башардӯстонаро тарғиб мекунад ва дар фаъолияти созмонҳои хайрия иштирок мекунад. Моҳи марти соли 2011, Видя Балан барои иштирок дар "[[Соати Замин]]" аз ҷониби [[Хазинаи Ҷаҳонии Табиати ваҳшӣ]] таблиғ кард. Вай инчунин дар маъракаи созмони [[Калкутта|калкуттӣ]] CINI (Институти кӯдакони ниёзманд) бар зидди гуруснагии кӯдакон ширкат дошт ва моҳи сентябри соли 2012 ба деҳаи [[Мирзопур]] ([[Уттар Прадеш]]) ҳамчун як қисми амал барои мусоидат ба таҳсилоти кӯдакон ва мубориза барои тавонмандсозии занон дидан кард. Барои иштирокаш дар мубориза барои ҳуқуқи занон, Видя соли 2012 бо Ҷоизаи Палатаи савдои Калкутта Прабҳа Хайтан (Prabha Khaitan Puraskar) сарфароз гардонида шуд ва ҷавонтарин барандаи ҷоиза гардид. Баъдтар, хизматҳои шоистаи Видя Баланро [[ҳукумати Ҳиндустон]] низ қайд кард, ки ба ӯ ваколати намояндаи худро дар ҳаракати беҳтар кардани шароити санитарӣ дар кишвар дод<ref>{{cite news|last=Chakravorty|first=Vinayak|url=http://www.dailymail.co.uk/indiahome/indianews/article-2140168/Celebs-cause-Vidya-Balan-latest-long-line-Bollywood-stars-getting-involved-philanthropy.html |title=Celebs with a cause: Vidya Balan is only the latest in a long line of Bollywood stars getting involved in philanthropy|work=Daily Mail|accessdate=2012-09-24|date=2012-05-06}}</ref>. Ниҳоят, моҳи августи соли 2013 вай ҳамчун "маршал"-и раҳпаймоии [[Рӯзи истиқлолияти Ҳиндустон]] дар [[Ню Йорк]] баромад кард<ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/et-cetera/anna-hazare-vidya-balan-lead-biggest-india-day-parade-in-united-states/articleshow/21910154.cms|title=Anna Hazare, Vidya Balan lead biggest India Day parade in United States|work=The Economic Times|accessdate=2013-09-19|date=2013-08-19}}</ref> ва моҳи сентябри соли ҷорӣ дар деҳаи Тҳанапури Уттар Прадеш як платформаи таълимии баландтехнологиро барои кӯдакони камбизоат боз кард<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/and-more/vidya-balan-launches-tech-based-learning-system_143258.html|title=Vidya Balan launches tech-based learning system|publisher=Zee News|accessdate=2013-09-23|date=2013-09-23}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == [[Акс:Vidya Siddharth cropped.jpg|thumb|left|Видя ва {{нп5|Сиддҳартҳ Рой Капур|||Siddharth Roy Kapur}} дар туяшон моҳи декабри соли 2012]] [[ВАО]]-и Ҳиндустон борҳо дар бораи муносибати ошиқонаи Видя Балан бо шарикони саҳнавии ӯ тахмин мезананд, аммо худи актриса ин овозаҳоро рад кардааст. Бо вуҷуди ин, соли 2009, Видя аз муносибате ёдовар шуд, ки он вақт онҳо ҷудо шуда буданд. Ба ибораи худаш: «Агар касе барои шумо муҳим шуморо хор кунад, ин метавонад шуморо шиканад. Касе, ки андешааш барои ман ҳамеша муҳим буд, пайваста дар ман айб меҷуст. Бо мурури замон зарурати канда шудани ин робита пайдо шуд. Ҳарчанд ӯ ном набурд, таблоидҳо тахмин мезананд, ки ин [[Шаҳид Капур]], шарики синамоии Видя аст, аммо ӯ инро рад кард. Дар мусоҳиба бо "Press Trust of India" моҳи майи соли 2012, Видя Балан эълон кард, ки вай бо продюсер ва роҳбари UTV Motion Pictures (Истеҳсоли ҳиндии [[The Walt Disney Company]]) Сиддҳарт Рой Капур мулоқот мекунад. 14 декабри соли 2012, Видя ва Сиддҳарт дар канори [[Бандра]] издивоҷ карданд. == Филмнома == === Филмҳо === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | 2003 !scope="row"| ''[[Bhalo Theko]]'' | Анандӣ | [[Синамои Бенгалистони Ғарбӣ|Филми банголӣ]] | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Devnath |first=Arun |date=24 October 2004 |title=Bhalo Theko: A film symbolising nature, tradition and love |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |url=http://archive.thedailystar.net/2004/10/24/d41024140395.htm |url-status=live |access-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114081951/http://archive.thedailystar.net/2004/10/24/d41024140395.htm |archive-date=14 January 2015 |accessdate=2022-06-13 |archivedate=2015-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150114081951/http://archive.thedailystar.net/2004/10/24/d41024140395.htm }}</ref> |- |2005 !scope="row"| ''[[Parineeta]]'' | Лалита | [[Filmfare Award for Best Female Debut]]<br />Номзад —[[Filmfare Award for Best Actress]] | style="text-align: center;"|<ref name="oldawards">{{Cite web |title=Vidya Balan: Awards & nominations |url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/13469/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100409130237/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/13469/index.html |archive-date=9 April 2010 |access-date=23 July 2010 |website=[[Bollywood Hungama]] |accessdate=2022-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100409130237/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/13469/index.html |archivedate=2010-04-09 }}</ref><br /><ref>{{Cite news |last=Elley |first=Derek |date=7 February 2006 |title=Parineeta: Film review |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2006/film/reviews/parineeta-1200518683/ |url-status=live |access-date=27 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731184532/http://variety.com/2006/film/reviews/parineeta-1200518683/ |archive-date=31 July 2013}}</ref> |- |2006 !scope="row"| ''[[Lage Raho Munna Bhai]]'' | Ҷанвӣ Саҳнӣ | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |last=Joshi |first=Poonam |date=19 August 2006 |title=Lage Raho Munna Bhai (2006) |url=https://www.bbc.co.uk/films/2006/08/29/lage_raho_munna_bhai_2006_review.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925051549/http://www.bbc.co.uk/films/2006/08/29/lage_raho_munna_bhai_2006_review.shtml |archive-date=25 September 2015 |access-date=11 January 2015 |website=BBC}}</ref> |- | rowspan="6" |2007 !scope="row"| ''[[Guru]]'' | Минакшӣ "Мину" Саксена (баъд Гупта)}} | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |last=Sen |first=Raja |date=12 January 2007 |title=Watch Guru for the actors |url=http://www.rediff.com/movies/2007/jan/12guru.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123022904/http://www.rediff.com/movies/2007/jan/12guru.htm |archive-date=23 January 2011 |access-date=6 July 2011 |website=Rediff.com}}</ref><br /><ref>{{Cite web |title=Guru (2007) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/guru/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211213629/http://www.rottentomatoes.com/m/guru/ |archive-date=11 February 2015 |access-date=22 January 2015 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Salaam-e-Ishq]]'' | Теҳзеб Ҳусайн | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Uniyal |first=Parmita |date=27 February 2014 |title=From Parineeta to SKSE: five shades of Vidya Balan, the wife on screen |work=Hindustan Times |url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/shaadi-ke-side-effects-five-shades-of-vidya-balan-the-wife-on-screen/article1-1188853.aspx |url-status=dead |access-date=22 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150125120754/http://www.hindustantimes.com/bollywood/shaadi-ke-side-effects-five-shades-of-vidya-balan-the-wife-on-screen/article1-1188853.aspx |archive-date=25 January 2015 |accessdate=2022-06-13 |archivedate=2015-01-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150125120754/http://www.hindustantimes.com/bollywood/shaadi-ke-side-effects-five-shades-of-vidya-balan-the-wife-on-screen/article1-1188853.aspx }}</ref> |- !scope="row"| ''[[Eklavya: The Royal Guard]]'' | Раҷҷо Сингҳ | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Eklavya&nbsp;— The Royal Guard (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201735 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114082108/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201735 |archive-date=14 January 2015 |access-date=10 January 2015 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Heyy Babyy]]'' |Иша Б. Саҳнӣ | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Heyy Babyy (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54366 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518172401/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54366 |archive-date=18 May 2014 |access-date=10 January 2015 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Bhool Bhulaiyaa]]'' | Авнӣ Чатурведӣ / Манҷулика | Номзад—Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref name="oldawards" /><br /><ref>{{Cite news |last=Holden |first=Stephen |date=12 October 2007 |title=Bollywood Spectacle |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2007/10/12/movies/12bhoo.html?_r=0 |url-status=live |access-date=15 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114082147/http://www.nytimes.com/2007/10/12/movies/12bhoo.html?_r=0 |archive-date=14 January 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Om Shanti Om]]'' | Худаш | Намоиши махсус дар суруди "Deewangi Deewangi" | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Om Shanti Om (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025045139/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |archive-date=25 October 2014 |access-date=27 February 2014 |website=Bollywood Hungama}}</ref><br /><ref>{{Cite news |last=Gupta |first=Pratim D. |date=4 November 2007 |title=Six packs vs puppy love |work=The Telegraph |url=http://www.telegraphindia.com/1071104/asp/entertainment/story_8507627.asp |url-status=live |access-date=21 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121060321/http://www.telegraphindia.com/1071104/asp/entertainment/story_8507627.asp |archive-date=21 January 2015}}</ref> |- | rowspan="2" |2008 !scope="row"| ''[[Halla Bol]]'' | Снеҳа Хон | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Halla Bol (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54395 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140831182123/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54395 |archive-date=31 August 2014 |access-date=10 January 2015 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Kismat Konnection]]'' | Прия Салуҷа | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |last=Malani |first=Gaurav |date=18 July 2008 |title=Review 2: Kismat Konnection |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/kismat-konnection-movie-review/articleshow/3249927.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20190916071103/https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/kismat-konnection-movie-review/articleshow/3249927.cms |archive-date=16 September 2019 |access-date=16 September 2019 |website=[[The Economic Times]]}}</ref> |- |2009 !scope="row"| ''[[Paa]]'' | Доктор Видя | Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<br /><ref>{{Cite news |last=Kazmi, Nikhat |date=3 December 2009 |title=Review: Paa |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Paa/movie-review/5297226.cms |url-status=dead |access-date=25 August 2010 |archive-url=https://www.webcitation.org/6CnigPsrF?url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Paa/movie-review/5297226.cms |archive-date=10 December 2012}}</ref> |- |2010 !scope="row"| ''[[Ishqiya]]'' | Кришна Верма | [[Filmfare Critics Award for Best Actress]]<br />Номзад—Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref name="awards" /><br /><ref name="ishqff">{{Cite news |date=30 January 2011 |title='My Name is Khan', 'Dabangg' shine at Filmfare Awards |work=Daily News and Analysis |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_my-name-is-khan-dabangg-shine-at-filmfare-awards_1500857 |url-status=live |access-date=5 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130128120039/http://www.dnaindia.com/entertainment/report_my-name-is-khan-dabangg-shine-at-filmfare-awards_1500857 |archive-date=28 January 2013}}</ref><br /><ref>{{Cite web |last=Chopra, Anupama |date=29 January 2010 |title=Review : Ishqiya |url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/ishqiya-473 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110090129/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/ishqiya-473 |archive-date=10 January 2014 |access-date=9 January 2011 |website=[[NDTV]] |accessdate=2022-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226121403/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/ishqiya-473 |archivedate=2018-12-26 }}</ref><br /><ref>{{Cite news |date=14 January 2014 |title=Film Review: 'Dedh Ishqiya' |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=https://variety.com/2014/film/reviews/film-review-dedh-ishqiya-1201055750/ |url-status=live |access-date=14 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150426065916/http://variety.com/2014/film/reviews/film-review-dedh-ishqiya-1201055750/ |archive-date=26 April 2015}}</ref> |- | rowspan="5" |2011 !scope="row"| ''[[No One Killed Jessica]]'' | Сабрина Лал | Номзад—Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=11 January 2011 |title=Nominations for 57th Idea Filmfare Awards 2011 |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/2974/2974 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120113194825/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/2974/2974 |archive-date=13 January 2012 |access-date=11 January 2011 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Urumi]]'' | Макком / Бҳуммӣ | [[Синамои Малаялам|Филми малаялам]]; нақши меҳмонӣ | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Saraswathi |first=Nagarajan |date=3 October 2010 |title=Saga of romance and revenge |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/saga-of-romance-and-revenge/article809707.ece |url-status=live |access-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124223001/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/saga-of-romance-and-revenge/article809707.ece |archive-date=24 November 2016}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Thank You]]'' | Дивя Хурана | Камео | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Thank You (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/546888 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214190415/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/546888 |archive-date=14 December 2014 |access-date=10 January 2015 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Dum Maaro Dum]]'' | Хонуми Каматҳ | Камео | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |last=Masand |first=Rajeev |date=29 April 2011 |title=Masand: 'Dum Maaro Dum' is very haphazard |url=http://ibnlive.in.com/news/masand-dum-maaro-dum-is-very-haphazard/149953-47-66.html |archive-url=https://archive.today/20150118223502/http://ibnlive.in.com/news/masand-dum-maaro-dum-is-very-haphazard/149953-47-66.html |url-status=dead |archive-date=18 January 2015 |access-date=10 January 2015 |website=CNN-IBN |accessdate=2022-06-13 |archiveurl=https://archive.today/20150118223502/http://ibnlive.in.com/news/masand-dum-maaro-dum-is-very-haphazard/149953-47-66.html |archivedate=2015-01-18 }}</ref> |- !scope="row"| {{Sort|Dirty Picture, The|''[[The Dirty Picture]]''}} | Решма (Силк Смита) | [[National Film Award for Best Actress]]<br />Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref name="National">{{Cite news |last=Jebaraj |first=Priscilla |date=7 March 2012 |title=Byari, a winning debut; Vidya Balan best actress |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/article2969914.ece |url-status=live |access-date=25 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131031020847/http://www.thehindu.com/features/cinema/article2969914.ece |archive-date=31 October 2013}}</ref><br /><ref name="awards">{{Cite web |title=Vidya Balan&nbsp;– Awards |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/8098 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120129143424/http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/8098 |archive-date=29 January 2012 |access-date=25 August 2010 |website=Bollywood Hungama}}</ref><br /><ref>{{Cite web |title=The Dirty Picture (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537915 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214100433/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537915 |archive-date=14 December 2014 |access-date=10 January 2015 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- | rowspan="2" |2012 !scope="row"| ''[[Kahaani]]'' | Видя Венкатисон | Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref name="kahaaniff">{{Cite web |date=21 January 2013 |title=Filmfare Awards: All the action from the awards night |url=http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-live-all-the-action-from-the-awards-night/316815-8-66.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121023308/http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-live-all-the-action-from-the-awards-night/316815-8-66.html |archive-date=21 January 2013 |access-date=21 January 2013 |website=CNN-IBN |accessdate=2022-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130121023308/http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-live-all-the-action-from-the-awards-night/316815-8-66.html |archivedate=2013-01-21 }}</ref><br /><ref>{{Cite news |last=Gupta |first=Pratim D. |date=10 March 2012 |title=What a ''Kahaani'' |work=The Telegraph |url=http://www.telegraphindia.com/1120310/jsp/entertainment/story_15231247.jsp#.T3F0dEoQgrU |url-status=live |access-date=27 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313013944/http://www.telegraphindia.com/1120310/jsp/entertainment/story_15231247.jsp |archive-date=13 March 2012}}</ref><br /><ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=9 March 2012 |title=Review: Vidya Balan rocks in Kahaani |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-vidya-balan-rocks-in-kahaani/20120309.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311222230/http://www.rediff.com/movies/review/review-vidya-balan-rocks-in-kahaani/20120309.htm |archive-date=11 March 2012 |access-date=9 January 2015 |website=Rediff.com}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Ferrari Ki Sawaari]]'' | Номаълум | Ҳунарнамоии махсус дар сурудаи "Mala Jau De" | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=18 May 2012 |title=Watch: Vidya Balan in Ferrari Ki Sawaari |work=Hindustan Times |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/watch-vidya-balan-in-ferrari-ki-sawaari/article1-857687.aspx |url-status=dead |access-date=10 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114152240/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/watch-vidya-balan-in-ferrari-ki-sawaari/article1-857687.aspx |archive-date=14 January 2015 |accessdate=2022-06-13 |archivedate=2015-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150114152240/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/watch-vidya-balan-in-ferrari-ki-sawaari/article1-857687.aspx }}</ref> |- | rowspan="4" |2013 !scope="row"| ''[[Bombay Talkies]]'' | Худаш | Ҳунарнамоии махсус дар суруди "Apna Bombay Talkies" | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=26 April 2013 |title=Sridevi, Shah Rukh, Aamir and a galaxy of stars in Bombay Talkies song |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/sridevi-shah-rukh-aamir-and-a-galaxy-of-stars-in-bombay-talkies-song-632949 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114081915/http://movies.ndtv.com/bollywood/sridevi-shah-rukh-aamir-and-a-galaxy-of-stars-in-bombay-talkies-song-632949 |archive-date=14 January 2015 |access-date=10 January 2015 |website=NDTV}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Ghanchakkar]]'' | Ниту Атрай | | style="text-align: center;"|<ref name="ghan">{{Cite news |last=Kulkarni |first=Onkar |date=29 June 2013 |title=Vidya Balan on ''Ghanchakkar'' and her first Cannes outing |work=The Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/vidya-balan-on-ghanchakkar-and-her-first-cannes-outing/1134594/0 |url-status=live |access-date=1 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305151936/http://archive.indianexpress.com/news/vidya-balan-on-ghanchakkar-and-her-first-cannes-outing/1134594/0 |archive-date=5 March 2016}}</ref><br /><ref>{{Cite news |date=23 March 2013 |title=Ghanchakkar: Meet the characters of Emraan Hashmi and Vidya Balan |work=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ghanchakkar-Meet-the-characters-of-Emraan-Hashmi-and-Vidya-Balan/articleshow/19125141.cms |url-status=live |access-date=21 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171203172637/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ghanchakkar-Meet-the-characters-of-Emraan-Hashmi-and-Vidya-Balan/articleshow/19125141.cms |archive-date=3 December 2017}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Once Upon ay Time in Mumbai Dobaara!]]'' | Номаълум | Камео | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=16 August 2013 |title=Vidya Balan charms in Once Upon A Time in Mumbai Dobaara surprise cameo |work=India Today |url=http://indiatoday.intoday.in/story/vidya-balan-in-a-cameo-in-once-upon-a-time-in-mumbaai-dobaara/1/299735.html |url-status=live |access-date=10 January 2015 |archive-url=https://archive.today/20131223131108/http://indiatoday.intoday.in/story/vidya-balan-in-a-cameo-in-once-upon-a-time-in-mumbaai-dobaara/1/299735.html |archive-date=23 December 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Mahabharat]]'' | [[Драупадӣ]] (овоз) | Филми тасвирӣ | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=26 December 2013 |title=Plan your weekend: movies releasing this Friday |work=Hindustan Times |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/movies/plan-your-weekend-movies-releasing-this-friday/article1-1166634.aspx |url-status=dead |access-date=28 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228014504/http://www.hindustantimes.com/entertainment/movies/plan-your-weekend-movies-releasing-this-friday/article1-1166634.aspx |archive-date=28 December 2013 |accessdate=2022-06-13 |archivedate=2013-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131228014504/http://www.hindustantimes.com/entertainment/movies/plan-your-weekend-movies-releasing-this-friday/article1-1166634.aspx }}</ref> |- | rowspan="2" |2014 !scope="row"| ''[[Shaadi Ke Side Effects]]'' | Триша Малик | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Gupta |first=Rachit |date=28 February 2014 |title=Movie Review: Shaadi Ke Side Effects |work=[[Filmfare]] |url=http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-shaadi-ke-side-effects-5499.html |url-status=live |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305095949/http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-shaadi-ke-side-effects-5499.html |archive-date=5 March 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Bobby Jasoos]]'' | Билкис "Боббӣ" Аҳмад}} | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Bobby Jasoos (2014) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/674568 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150116063054/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/674568 |archive-date=16 January 2015 |access-date=10 January 2015 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- |2015 ! scope="row"| ''[[Hamari Adhuri Kahani]]'' | Васудҳа Прасад | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Sahgal |first=Geety |date=19 December 2014 |title=Vidya Balan plays a floral designer |work=The Indian Express |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/vidya-balan-plays-a-floral-designer/ |url-status=live |access-date=20 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141219171851/http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/vidya-balan-plays-a-floral-designer/ |archive-date=19 December 2014}}</ref> |- | rowspan="3" |2016 ! scope="row" | ''[[Te3n]]'' | Сарита Саркор | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=8 June 2016 |title=TE3N Review |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/6652736 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160609113130/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/6652736 |archive-date=9 June 2016 |access-date=9 June 2016 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- ! scope="row"|''[[Ekk Albela]]'' | Гита Балӣ | [[Синамои Маротҳӣ|Синамои маротҳӣ]]; намоиши махсус | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Chatterjee |first=Alakananda |date=7 June 2016 |title=Constantly on the move |work=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/news/cities/mumbai/entertainment/constantly-on-the-move/article8699167.ece |access-date=8 June 2016}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[Kahaani 2: Durga Rani Singh]]'' | Видя Синҳа / Дурга Ранӣ Сингҳ | Номзад—Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Gupta |first=Shubhra |date=3 December 2016 |title=Kahaani 2 movie review: Vidya Balan's performance is the saving grace of this predictable thriller |work=The Indian Express |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kahaani-2-movie-review-vidya-balan-arjun-rampal-sujoy-ghosh-star-rating-4405229/ |url-status=live |access-date=10 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161210013355/http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kahaani-2-movie-review-vidya-balan-arjun-rampal-sujoy-ghosh-star-rating-4405229/ |archive-date=10 December 2016}}</ref><br /><ref>{{Cite web |date=2 December 2016 |title='Kahaani 2' reveals the truth about Vidya Sinha and Durga Rani Singh |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Kahaani-2-reveals-the-truth-about-Vidya-Sinha-and-Durga-Rani-Singh/articleshow/55725957.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161205071312/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Kahaani-2-reveals-the-truth-about-Vidya-Sinha-and-Durga-Rani-Singh/articleshow/55725957.cms |archive-date=5 December 2016 |access-date=12 January 2017 |website=The Times of India}}</ref><br /><ref>{{Cite news |date=9 January 2017 |title=62nd Jio Filmfare Awards 2017 Nominations |work=Filmfare |url=http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-62nd-jio-filmfare-awards-17987.html |url-status=live |access-date=13 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170113122217/http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-62nd-jio-filmfare-awards-17987.html?utm_source=website&utm_medium=desktop&utm_campaign=topfeatured&utm_content=News&utm_term=1 |archive-date=13 January 2017}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 ! scope="row"| ''[[Begum Jaan]]'' | Бегум Ҷон | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |last=Vetticad |first=Anna MM |date=14 April 2017 |title=Begum Jaan movie review: Vidya Balan and feminism deserve better than this soulless film |url=http://www.firstpost.com/entertainment/begum-jaan-movie-review-vidya-balan-and-feminism-deserve-better-than-this-soulless-film-3383716.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170414232602/http://www.firstpost.com/entertainment/begum-jaan-movie-review-vidya-balan-and-feminism-deserve-better-than-this-soulless-film-3383716.html |archive-date=14 April 2017 |access-date=15 April 2017 |website=[[Firstpost]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Tumhari Sulu]]'' | Сулочана "Сулу" Дабӣ}} | Filmfare Award for Best Actress<br />Nominated—Filmfare Critics Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Gupta |first=Shubhra |date=17 November 2017 |title=Tumhari Sulu Movie Review |work=The Indian Express |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/tumhari-sulu-movie-review-vidya-balan-manav-kaul-film-4940289/ |url-status=live |access-date=17 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171117174759/http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/tumhari-sulu-movie-review-vidya-balan-manav-kaul-film-4940289/ |archive-date=17 November 2017}}</ref> |- |2018 ! scope="row" | ''[[Amoli]]'' | Нақлкунанда (Версияи англисӣ) | Ҳуҷҷатӣ | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=7 May 2018 |title=Amoli: Kamal Haasan, Vidya Balan, Rajkummar Rao lend voice to documentary on sexual exploitation |url=https://www.firstpost.com/entertainment/amoli-kamal-haasan-vidya-balan-rajkummar-rao-lend-voice-to-documentary-on-sexual-exploitation-4458819.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180508121752/https://www.firstpost.com/entertainment/amoli-kamal-haasan-vidya-balan-rajkummar-rao-lend-voice-to-documentary-on-sexual-exploitation-4458819.html |archive-date=8 May 2018 |access-date=8 May 2018 |website=Firstpost}}</ref> |- | rowspan="4" |2019 ! scope="row" | ''[[NTR: Kathanayakudu]]'' |Басаватаракам |[[Синамои Телугу|Филми телугу]] | style="text-align: center;"|<ref name="ntr">{{Cite web |date=4 October 2018 |title=NTR biopic, starring Nandamuri Balakrishna, Vidya Balan, Rana Daggubati, to release on 9 January, 2019 |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ntr-biopic-starring-nandamuri-balakrishna-vidya-balan-rana-daggubati-to-release-on-9-january-2019-5316621.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181011174427/https://www.firstpost.com/entertainment/ntr-biopic-starring-nandamuri-balakrishna-vidya-balan-rana-daggubati-to-release-on-9-january-2019-5316621.html |archive-date=11 October 2018 |access-date=11 October 2018 |website=Firstpost}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[NTR: Mahanayakudu]]'' |Басаватаракам |Филми телугу | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=19 December 2018 |title=Release date of NTR Mahanayakudu confirmed |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/release-date-of-ntr-mahanayakudu-confirmed/articleshow/67160842.cms |url-status=live |access-date=4 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190109010520/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/release-date-of-ntr-mahanayakudu-confirmed/articleshow/67160842.cms |archive-date=9 January 2019}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Nerkonda Paarvai]]'' | Калянӣ Бҳаратҳ | [[Синамои Томилӣ|Филми томилӣ]]; Меҳмон | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=4 March 2019 |title=Pink remake starring Ajith named Nerkonda Paarvai, first look out |work=The New Indian Express |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/mar/04/ajiths-pink-remake-named-nerkonda-paarvai-first-look-out-1946667.html |url-status=live |access-date=5 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043121/http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/mar/04/ajiths-pink-remake-named-nerkonda-paarvai-first-look-out-1946667.html |archive-date=6 March 2019}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Mission Mangal]]'' | Тара Шинде |Номзад—Filmfare Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=24 November 2018 |title=Akshay Kumar, Vidya Balan kick off Mission Mangal |work=Mumbai Mirror |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/akshay-kumar-vidya-balan-kick-off-mission-mangal/articleshow/66780147.cms |url-status=live |access-date=24 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181124074015/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/akshay-kumar-vidya-balan-kick-off-mission-mangal/articleshow/66780147.cms |archive-date=24 November 2018}}</ref><br /><ref>{{Cite news |title=Nominations for Filmfare Awards 2020 |work=Filmfare |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2020/nominations |access-date=3 February 2020}}</ref> |- | rowspan="2" | 2020 ! scope="row" | ''[[Natkhat]]'' | Сурекҳа | Филми хурд; инчунин продюсер | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=23 July 2019 |title=Vidya Balan turns producer with 'Natkhat' |work=Daily News and Analysis |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-vidya-balan-turns-producer-with-natkhat-2774914 |url-status=live |access-date=23 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723073940/https://www.dnaindia.com/bollywood/report-vidya-balan-turns-producer-with-natkhat-2774914 |archive-date=23 July 2019}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Shakuntala Devi]]'' | Шакунтала Девӣ |Номзад—Filmfare Award for Best Actress<br/>Nominated—Filmfare Critics Award for Best Actress | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=16 September 2019 |title=Shakuntala Devi first look poster: Vidya Balan is unrecognisable as Human Computer |work=India Today |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/shakuntala-devi-first-look-poster-vidya-balan-is-unrecognisable-as-human-computer-1599594-2019-09-16 |url-status=live |access-date=16 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190917105902/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/shakuntala-devi-first-look-poster-vidya-balan-is-unrecognisable-as-human-computer-1599594-2019-09-16 |archive-date=17 September 2019}}</ref> |- | 2021 ! scope="row" | ''[[Sherni]]'' | Видя Винсент | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=3 March 2020 |title=Vidya Balan starts shooting for Sherni in the middle of a forest on World Wildlife Day |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/vidya-balan-starts-shooting-sherni-middle-forest-world-wildlife-day/ |access-date=3 March 2020 |website=Bollywood Hungama}}</ref> |- | rowspan="3" | 2022 ! scope="row" | ''[[Jalsa]]'' | Мая Менон | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |date=12 August 2021 |title=Suresh Triveni’s Jalsa starring Vidya Balan and Shefali Shah commences filming|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/suresh-trivenis-jalsa-starring-vidya-balan-shefali-shah-commences-filming/|access-date=12 August 2021 |work=Bollywood Hungama}}</ref> |} === Телевизион === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"| Нақш !scope="col"| Шабака !scope="col" class="unsortable"| Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- |1995 !scope="row"| ''[[Hum Paanch]]'' | Радҳика Мадҳур | [[Zee TV]] | Қисмҳои 52- 148 | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |last=Chowdhry |first=Seema |date=11 October 2014 |title=Book Review: Kingdom Of The Soap Queen |work=[[Mint (newspaper)|Mint]] |url=http://www.livemint.com/Leisure/Bp3hJC0mSeChSAgA6HW3mI/Book-Review--Kingdom-Of-The-Soap-Queen.html |url-status=live |access-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072916/http://www.livemint.com/Leisure/Bp3hJC0mSeChSAgA6HW3mI/Book-Review--Kingdom-Of-The-Soap-Queen.html?utm_source=copy |archive-date=4 March 2016 |accessdate=2022-06-13 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304072916/http://www.livemint.com/Leisure/Bp3hJC0mSeChSAgA6HW3mI/Book-Review--Kingdom-Of-The-Soap-Queen.html?utm_source=copy }}</ref> |- |2014 !scope="row"| ''No More Kamzor'' | Ровӣ | [[Star Plus]] | Махсуси ТВ | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=4 March 2014 |title=Vidya Balan hosts women's day special 'No More Kamzor' |work=[[Deccan Herald]] |url=http://www.deccanherald.com/content/389708/vidya-balan-hosts-women039s-day.html |url-status=live |access-date=6 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306130936/http://www.deccanherald.com/content/389708/vidya-balan-hosts-women039s-day.html |archive-date=6 March 2014}}</ref> |} === Ҳунарнамоӣ дар видеоклипҳо === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col"| Сол ! scope="col"| Номгӯй ! scope="col"| Нақш ! scope="col"| Иҷрокунанда ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | 2002 ! scope="row"| "Aana Meri Gully" | Bengali bride | [[Эйфория]] | style="text-align: center;"|<ref name="video">{{Cite news |last=Chatterjee |first=Anindya |date=9 February 2011 |title=Ode to a woman |work=The Telegraph |url=http://www.telegraphindia.com/1110209/jsp/entertainment/story_13554549.jsp |url-status=dead |access-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141210080400/http://www.telegraphindia.com/1110209/jsp/entertainment/story_13554549.jsp |archive-date=2014-12-10}}</ref><br /><ref>{{Cite news |last=Chatterjee |first=Arindam |date=15 July 2013 |title=The sentimental bores me |work=The Telegraph |url=http://www.telegraphindia.com/1130715/jsp/t2/story_17117710.jsp#.VLFe73uXR9o |url-status=live |access-date=11 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150110191650/http://www.telegraphindia.com/1130715/jsp/t2/story_17117710.jsp |archive-date=10 January 2015}}</ref><br /><ref>{{Cite web |title=Aana Meri Gully |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Euphoria-Gully/Aana-Meri-Gully/PBsaWTVJZHk_ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092640/http://www.saavn.com/s/song/hindi/euphoria-gully/aana-meri-gully/pbsawtvjzhk_ |archive-date=5 March 2016 |access-date=16 January 2015 |website=[[Saavn]] |accessdate=2022-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226121510/https://www.jiosaavn.com/song/aana-meri-gully/PBsaWTVJZHk_ |archivedate=2018-12-26 }}</ref> |- | 2002 ! scope="row"| "Main Nashe Mein Hoon" | Духтари банголӣ | Панкаҷ Удас | style="text-align: center;"|<ref name="video" /> |- | 2003 ! scope="row"| "Kisson Ki Chadar" | Номаълум | Субҳа Мудгал | style="text-align: center;"|<ref name="video" /><br /><ref>{{Cite web |title=Shubha Mudgal&nbsp;— Kisson Ki Chadar |url=http://www.saavn.com/p/album/hindi/Shubha-Mudgal---Kisson-Ki-Chadar-2003/PjubINuO-pE_ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306183440/http://www.saavn.com/p/album/hindi/Shubha-Mudgal---Kisson-Ki-Chadar-2003/PjubINuO-pE_ |archive-date=6 March 2016 |access-date=16 January 2015 |website=Saavn}}</ref> |- | 2011 ! scope="row"| "Jaani Na" | Ҳамсари банголӣ | [[Чандрабинду]] | style="text-align: center;"|<ref name="video" /> |} == Нигаред низ == * [[Феҳристи ҳунарпешазанҳои Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои банголӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои маротҳӣ]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] f2cmsdk2hskqayk4jahvfxlt3o2nydm 0 218893 1470716 1461791 2026-04-29T10:01:47Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470716 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Катрина Каиф |номи аслӣ = Katrina Kaif |ном ҳангоми таваллуд = Katrina Turquotte |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.07.1983 |зодгоҳ = [[Ҳонгконг]] |шаҳрвандӣ = {{GBR|}} |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = Муҳаммад Каиф |модар = Сюзанна Каиф |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[ҳунарпеша]], модел |солҳои фаъолият = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Катрина Каиф''' ({{lang-en|Katrina Kaif}} {{IPA|[kəˈʈriːnaː ˈkɛːf]}}; тав. [[16 июл]] соли [[1983]]) - ҳунарпешаи англис, ки дар филмҳои [[Болливуд]] ҳунарнамои мекунад. Ӯ яке аз ҳунарпешаи баландпардохти Болливуд ба ҳисоб меравад. == Зиндагинома == Катрина Каиф 16 июли соли 1983 дар [[Ҳонконг]] таваллуд шудааст. Ба гуфтаи актриса, падараш (Муҳаммад Каиф) як соҳибкори бритониёӣ аз [[Кашмир]] ва модараш (Сюзанна Туркотт) ҳуқуқшинос ва хайрхоҳи инглисӣ мебошанд. Ҳунарпеша се хоҳари калонӣ (Стефанӣ, Кристина ва Наташа), се хоҳари хурдӣ (Мелисса, Соня ва Изабелла) ва бародари калонӣ (Майкл) дорад. Изабелл Кайф низ модел ва актриса аст. Волидони Катрина дар кӯдакӣ ҷудо шуданд ва падараш ба [[Иёлоти Муттаҳида]] кӯчид. Вай гуфт, ки падараш дар замони ба воя расидани ӯ ва хоҳаронаш ҳеҷ таъсире надошт ва онҳо дар тарбияи модар буданд. Каиф дар бораи набудани падар дар зиндагиаш чунин гуфт: «Вақте ман дӯстонеро мебинам, ки падарони олиҷаноб доранд, ки мисли сутунҳо барои оилаашон пуштибонӣ мекунанд, мегӯям, кош ман чунин падар дошта бошам. Аммо ба ҷои шикоят кардан, ман бояд барои ҳама чизҳои дигаре, ки дорам, шукрона кунам». Каиф мегӯяд, ки модараш тасмим гирифт, ки "ҳаёти худро ба кори иҷтимоӣ бахшад" ва ин боиси он шуд, ки оила дар муддатҳои гуногун дар як қатор кишварҳо монд: Вақте ки ман калон шудам, мо пайваста мекӯчидем: аз Ҳонконг, ки ман таваллуд шудаам, ба [[Чин]], баъд ба [[Ҷопон]] ва аз Ҷопон бо киштӣ ба [[Фаронса]] ... пас аз Фаронса - [[Швейтсария]] ва ман бисёр шарқиҳоро ҳисоб намекунам. Мамлакатҳои [[Аврупо]], ки мо ҳамагӣ чанд моҳ будем, баъд [[Краков]]и [[Полша]]... баъд аз он мо ба [[Белгия]] рафтем, баъд ба [[Ҳавайӣ]], ки дар он ҷо як муддати кӯтоҳ мондем ва баъд ба [[Лондон]] рафтем. Аз сабаби зуд-зуд ҳаракат кардани онҳо, Катрина ва бародаронаш дар хона таҳсил мекарданд. Ҳарчанд бисёриҳо фикр мекунанд, ки вай дар Лондон ба воя расидааст, вай ҳамагӣ се сол пеш аз кӯчидан ба Ҳиндустон дар он ҷо зиндагӣ мекард. == Фаъолият == Дар синни чордаҳсолагӣ Каиф дар як озмуни зебоӣ дар [[Ҳавайӣ]] ғолиб омад ва аввалин фаъолияти моделии худро дар як ширкати заргарӣ оғоз кард. Вай дар [[Лондон]] ба таври касбӣ моделӣ намуд, бо намояндагони мустақил кор кард ва мунтазам дар Ҳафтаи мӯди Лондон баромад мекард. Дар намоиш Каиф диққати коргардони лондонӣ [[Кайзод Густад]]ро ҷалб намуд. Вай ӯро дар филми эротикии англисиву ҳиндӣ "Бум" (2003), ки дар он [[Амитабҳ Баччан]], [[Гулшан Гровер]], [[Ҷекӣ Шрофф]], [[Мадҳу Сапре]] ва [[Падма Лакшмӣ]] низ нақш бозиданд даъват намуд<ref>{{Cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/katrina-kaif-to-be-one-of-three-leading-ladies-in-kaizad-gustads-heist-film-boom/1/219881.html |title=Katrina Kaif to be one of three leading ladies in Kaizad … — India Today |access-date=2017-09-11 |archive-date=2013-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130923085749/http://indiatoday.intoday.in/story/katrina-kaif-to-be-one-of-three-leading-ladies-in-kaizad-gustads-heist-film-boom/1/219881.html |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Katrina-booms-in-Bollywood/articleshow/22997.cms |title=Katrina booms in Bollywood {{!}} Hindi Movie News — Times of India |access-date=2017-09-11 |archive-date=2016-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160215032338/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Katrina-booms-in-Bollywood/articleshow/22997.cms |deadlink=no }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/the-rise-of-bollywood-beauty-katrina-kaif/1/127282.html |title=Kat who stole the cream — Profile News — India Today |access-date=2017-09-11 |archive-date=2013-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130923081231/http://indiatoday.intoday.in/story/the-rise-of-bollywood-beauty-katrina-kaif/1/127282.html |deadlink=no }}</ref>. Ҳангоми наворбардорӣ дар Ҳиндустон ба Каиф пешниҳодҳои дигар низ шуд ва тасмим гирифт, ки дар ин кишвар бимонад. Соли 2003 ӯ дар Ҳиндустон фаъолияти бомуваффақияти моделиро оғоз карда, дар таблиғоти тамғаҳои ба монанди [[Coca-Cola]], [[LG Group]], [[Fevicol]] ва [[Samsung]] машғул буд. Пас аз нокомии лоиҳаи аввалин дар [[Болливуд]], Каиф дар [[Синамои Телугу|филми телугу]] "Malliswari" (2004) нақш бозид, ки дар он Венкатеш низ нақши асосиро бозидааст. Музди ҳунарпеша 7,5 миллион ₹ (120 000 доллар) буд, ки он замон баландтарин маоши як ҳунарпешаи Ҳиндустони ҷанубӣ буд. Сарфи назар аз гирифтани баррасиҳои манфӣ барои актёрии худ, "Malliswari" ба филми даромаднок табдил ёфт. Пас аз он Каиф дар триллери сиёсии [[Рам Гопал Варма]] "Sarkar" (2005), дар муқобили [[Абҳишек Баччан]] зоҳир шуд. Филми навбатии ӯ «Maine Pyaar Kyun Kiya?» буд, ки дар он ӯ дар муқобили [[Салмон Хон]], [[Сушмита Сен]] ва [[Соҳайл Хон]] нақш бозидааст ва онро "қадами аввалини воқеӣ ба Болливуд" медонад. Филм муваффақият пайдо кард. Барои нақши худ дар ин филм, ӯ ҷоизаи "Stardust" барои "Пешравии сол"-ро гирифт<ref>{{cite news|last=Jha |first=Subhash K. |title=Adi is my kind of director: Katrina |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/nm14/adi-is-my-kind-of-director-katrina/article1-133690.aspx |work=Hindustan Times |date=2006-08-03 |lang=en |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141216143049/http://www.hindustantimes.com/news-feed/nm14/adi-is-my-kind-of-director-katrina/article1-133690.aspx |archivedate=2014-12-16}}</ref>. Дар соли 2006 вай дар филми "Humko Deewana Kar Gaye" дар муқобили [[Акшай Кумар]] баромад кард, ки достони ду марди бегонаро дар бар мегирад, ки бо вуҷуди издивоҷ бо дигарон ошиқ мешаванд. Филм дар хазина ноком шуд. Катрина Каиф инчунин дар филми дигари телугу ва малаяламӣ нақш бозидааст<ref>{{cite web|title=I have done Malayalam, Telugu films: Katrina Kaif|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-have-done-Malayalam-Telugu-films-Katrina-Kaif/articleshow/9871163.cms|website=The Times of India|date=2011-09-05|lang=en|accessdate=2018-12-07}}</ref>. === Муваффақияти бузург === Дурнамои касбии Каиф соли 2007 пайдо шуд, вақте ки ӯ дар чаҳор филми муваффақи болливудӣ нақш бозидааст. Вай дар Namastey London бо [[Акшай Кумар]] бозӣ кардааст. Пас аз он, ӯ дар драмаи варзишии "Apne" ҳамчун табиб нақши хурд гирифт. Филм хеле интизорӣ буд, зеро он аввалин баромади ҳунарпеша [[Дҳармендра]] дар филм бо писаронаш [[Саннӣ Деол|Саннӣ]] ва [[Боббӣ Деол|Боббӣ]] буд. Пас аз филми "Apne" вай дар якҷоягӣ бо [[Салмон Хон]], [[Лара Датта]] ва [[Говинда]] дар комедияи Дэвид Давани "Partner" ширкат кард. Филм муваффақияти калони молиявӣ буд. Ҳунарпеша дар филми "Welcome" ҳамроҳ бо [[Акшай Кумар]], [[Нана Патекар]], [[Маллика Шерават]] ва [[Анил Капур]] низ ширкат кардааст. Ҳарчанд ин филм аксаран баррасиҳои манфӣ гирифтааст, он дуввумин филми сердаромади Ҳиндустон дар соли 2007 гардид. Дар соли 2008, бо ҳунарпеша се релизи рӯи экран баромад, ки аввалини онҳо триллер дар бораи ду бародари ӯгай барои мероси падари худ меҷанганд, ки дар он Каиф котибаи [[Сайф Алихон]] бародари калониро бозидааст ва ҳамзамон дӯстдоштаи бародари хурдро, иҷро ки [[Акшае Кҳанна]] бозидааст. Мунаққиди синамо Ниҳот Казмӣ аз ин филм барои "назари олӣ ва саҳнаҳои экшни тестостерон" ситоиш карда. Пас аз "Race", Катрина дар "Шоҳ Сингҳ" нақш бозид, ки дар саросари ҷаҳон 1,25 миллиард ₹ (19 миллион доллар) ба даст оварда, шашумин филми муваффақи Катрина гардид. Филми навбатии ӯ бо номи "Yuvvrааj" нокомии бузург буд. Дар рафти тайёрӣ ба нақши скрипканавоз вай бо аъзоёни оркестр машқ мекард. [[Соня Чопра]] аз [[Sify]] дар шарҳи худ гуфт: "Катрина олиҷаноб аст, скрипкаро боварибахш менавозад ва эфирӣ менамояд." Сарфи назар аз истиқболи омехтаи филм аз ҷониби мунаққидон, сенарияи филм барои шоистагии бадеии худ ба китобхонаи [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо]] илова карда шуд. Дар соли 2009, Катрина дар филми "Ню-Йорк" ҳамроҳ бо [[Ҷон Абраҳам]] ва [[Нил Нитин Мукеш]] иштирок кард. Дар он вай Майя, донишҷӯи коллеҷро бозидааст, ки бо террорист издивоҷ мекунад. Ҳунарпеша гуфт, ки вай бо нақши Майя наздик аст, зеро вақте ки ӯ дар [[Лондон]] зиндагӣ мекард, аз сабаби ранги пӯсташ ҷудоигузориро дар ҷомеа аз сар гузаронидааст. Филм бомуваффақият баромад ва баҳои мусбат гирифт. "Ню Йорк" ба ӯ аввалин номинатсияи "[[Filmfare Awards]]"-ро барои беҳтарин ҳунарпешаи зан овард. Худи ҳамон сол, вай дар муқобили [[Ранбир Капур]] дар филми "Ajab Prem Ki Ghazab Kahani" нақш бозид, ки ба хит табдил ёфт. Дар соли 2010 ҳунарпеша дар филми "Сиёсатмадорон" ширкат варзидааст, ки ба ҳайати ҳунармандони он [[Ранбир Капур]], [[Аҷай Девган]], [[Арҷун Рампал]], [[Нана Патекар]], [[Манож Баҷпайӣ]] ва [[Сара Томпсон]] шомил буданд. Сюжети филм аз асари "[[Маҳабҳарата]]" ва [[Марио Пузо]] «[[Падари таъмидӣ]]» (1969) илҳом гирифта шудааст. Пас аз он Катрина Каиф бо [[Акшай Кумар]] дар филми мазҳакавии "Подшоҳи фиреб" баромад кард, ки дар хазинаҳо ноком шуд, аммо барои бозӣ ва иҷрои ӯ дар таронаи «Sheila Ki Jawani» баҳои мусбат гирифт. Соли дигар, Каиф [[Ритик Рошан]] дар "Zindagi Na Milegi Dobara" ҷуфт шуд. Филм як муваффақияти интиқодӣ ва тиҷоратӣ буд ва яке аз беҳтарин филмҳои сол гардид, ки чандин ҷоизаҳои беҳтарин синамоиро ба даст овард. Баъдан вай дар филми “Арӯси бародарам” дар баробари [[Имрон Хон]] ва [[Алӣ Зафар]] нақш бозид ва барои ин дувумин ҷоизаи "Filmfare Awards"-ро дарёфт кард. === Идомаи ҳунар === Дар соли 2012, Каиф дар суруди рақсии «Chikni Chameli»-и филми "Agneepath" баромад кард. Ба гуфтаи ҳунарпеша, “Ин кори душвор буд. Ин хеле зуд буд ва на услубе, ки ман ба он одат кардаам, аммо ман онро ҳамчун даъват қабул кардам." Дар лоиҳаи навбатии худ, триллери ҷосусии [[Кабир Хон]], "Ek Tha Tiger", ӯ як ҷосуси иктишофии покистониро бозидааст, ки ба як ҷосуси ҳиндӣ ошиқ мешавад. Филм 3,1 миллиард рупий (48 миллион доллар) ба даст оварда, дар Ҳиндустон сердаромадтарин филми сол гардид. Худи ҳамон сол Каиф дар қатори [[Анушка Шарма]] ва [[Шоҳрух Хон]] дар филми [[Яш Чопра]] “Jab Tak Hai Jaan” нақш бозид. Дар бораи кор бо Чопра, вай мегӯяд, ки "бешубҳа, подшоҳи романтика аст ва ман ҳамеша аз шеваи тасвири қаҳрамонони худ ҳайрон будам. Бо ӯ кор кардан ҳамеша орзу буд ва воқеият боз ҳам беҳтар буд”. Аз нуқтаи назари тиҷоратӣ, ин филм бо даромади 2,1 миллиард рупий (33 миллион доллар) дар саросари ҷаҳон ба як хит табдил ёфт. Соли 2013 вай дар филми «[[Dhoom 3]]» нақши ҳунарпешаи сиркро бозидааст, ки дар он [[Амир Хон]] нақш бозидааст. Барои омодагӣ ба наворбардорӣ, вай курси яксолаи пилатес, омӯзиши функсионалӣ ва камарбанди ҳавоиро гирифт. Филм баррасиҳои мухталиф гирифт ва нақши Катрина барои аҳамият надоштан интиқод шуд. Бо вуҷуди ин, ин филм тавонист 5,42 миллиард рупий (84 миллион доллар) ба даст орад ва то он даме, ки ин рекорд аз комедияи "Пикей" дар соли 2014 гузашт, сердаромадтарин филми Болливуд шуд. Дар филми навбатии «Bang Bang» Катрина мудири бонкро бозидааст, ки нохост бо як ҷосуси махфӣ ([[Ритик Рошан]]) дар дуздии алмоси калон иштирок мекунад. Ҳарчанд филм ба муваффақияти тиҷоратӣ табдил ёфт, таҳлилгарони молиявӣ қайд карданд, ки он ба интизориҳои иҷора ҷавобгӯ набуд. Дар соли 2015 Катрина дар филми "Phantom" бо [[Сайф Алихон]] нақш бозидааст. Соли дигар вай дар ду филм иштирок намуд. Дар филми "Fitoor"-и Абҳишек Капур, актриса дар баробари [[Адитя Рой Капур]] ва [[Табу]] бозӣ карда, ба хотири наворбардорӣ мӯйҳои худро арғувонӣ мекард. Дар охири ҳамон сол вай дар достони ишқи Нитя Меҳра "Baar Baar Dekho" дар муқобили [[Сидҳарт Малҳотра]] нақш бозид. Ҳарду филмҳо нокомии интиқодӣ ва тиҷоратӣ буданд. Соли 2017 филми «Jagga Jasoos» ба нашр расид, ки дар он боз дар баробари [[Ранбир Капур]] нақш бозид. Бо вуҷуди ин, сарфи назар аз баррасиҳои мусбат аз ҷониби мунаққидон, он дар хазина ноком шуд. Дар ҳамон сол филми «Tiger Zinda Hai» бо иштироки [[Салмон Хон]] ба намоиш гузошта шуд, ки идомаи филми «Ek Tha Tiger» гардид ва мисли пешгузашта он ҳам муваффақияти тиҷоратӣ дошт. Соли 2018 дар касбаш ноком шуд, сабаби ин нақшҳои хурдаш буд. Соли дигар филми "Thugs of Hindostan" ба намоиш гузошта шуд, ки дар он [[Амитабҳ Баччан]], [[Амирхон]] ва Фотима Сана Шайх нақш доштанд. Ҳарчанд қаҳрамони ӯ Сурайё ҳамчун хонуми асосӣ эълон шуда буд, Катрина ҳамагӣ дар ду тарона ва чанд саҳнаи дигар ба экран баромад, ҳарчанд дар ҷараёни пеш аз таҳияи филм эълон шуда буд, ки ӯ як духтари инглисӣ бо номи Элизабетро бозӣ мекунад. Пас аз як моҳ вай дар филми "Zero" баромад кард, ки дар он [[Шоҳруххон]] нақши асосиро бозидааст. Қаҳрамони ӯ дар филм як актрисаи майзада аст, аммо вақти экрани ӯ бо 25 дақиқа маҳдуд буд. Ҳарду филм дар хазина ноком шуданд. Илова бар ин, актриса дар филми "Bharat" нақш бозидааст, ки дар он [[Приянка Чопра]]ро иваз кардааст. == Ҳаёти шахсӣ == Катрина аз соли 2002 бо [[Салмон Хон]] мулоқот намудааст ва онро аввалин муносибати ҷиддии худ номид. Соли 2010 онҳо ҳамчун дӯст ҷудо шуданд<ref>{{cite news|last=Singh |first=Prashant |title=I am Katrina’s bodyguard: Salman Khan |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/i-am-katrina-s-bodyguard-salman-khan/article1-734610.aspx |work=Hindustan Times |date=2011-08-19 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714122509/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/i-am-katrina-s-bodyguard-salman-khan/article1-734610.aspx |archivedate=2014-07-14}}</ref><ref>{{cite news|title=Salman believed in me: Katrina |url=http://indiatoday.intoday.in/story/Salman+believed+in+me:+Katrina/1/94790.html |work=India Today |date=2010-04-27 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714215118/http://indiatoday.intoday.in/story/Salman%20believed%20in%20me%3A%20Katrina/1/94790.html |archivedate=2014-07-14}}</ref>. Соли 2009, дар филми "Ajab Prem Ki Ghazab Kahani" ӯ бо актёр [[Ранбир Капур]] наздик шуд. Соли 2010 онҳо мулоқот карданд. Дар аввал, ҳунарпешаҳо муносибати худро рад карда, ба расонаҳо гуфтанд, ки онҳо танҳо дӯстанд. Соли 2013 маҷаллаи Stardust аксҳои онҳор нашр кард, ки Ранбир ва Катрина дар соҳили Ибитса истироҳат мекунанд. Дар ҳоле ки Ранбир ҳеҷ гоҳ ин муносибатро расман тасдиқ накардааст, вай Катринаро "шахси махсус дар ҳаёти худ" меномад ва соли 2015 иқрор шуд, ки вай чанд сол боз бо ӯ муносибатҳои ҷиддӣ дошт. Аз феврали соли 2015 то январи соли 2016, Ранбир ва Катрина дар маҷмааи истиқоматии Силверсандс дар Картер Роуд дар [[Мумбай]] якҷоя зиндагӣ мекарданд. Онҳо моҳи феврали соли 2016 аз ҳам ҷудо шуданд. Моҳи ноябри соли 2021 Катрина бо актёр [[Викӣ Каушал]] хонадор шуд<ref>{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/katrina-kaif-vicky-kaushal-wedding-court-marriage-in-mumbai-before-grand-ceremony-at-rajasthan-fort-check-the-details-here/articleshow/87908338.cms|title=Katrina Kaif-Vicky Kaushal wedding: Court marriage before grand ceremony at Rajasthan fort|website=The Economic Times|date=2021-11-25|lang=en|accessdate=2021-12-15|archive-date=2021-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215134207/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/katrina-kaif-vicky-kaushal-wedding-court-marriage-in-mumbai-before-grand-ceremony-at-rajasthan-fort-check-the-details-here/articleshow/87908338.cms|deadlink=no}}</ref>. == Филмнома == {| class="wikitable sortable mw-collapsible plainrowheaders" style="margin-right: 0;" |+ |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- |2003 ! scope="row" |''[[Boom]]'' |Rina Kaif | | style="text-align: center;" |<ref name=":0">{{cite web|title=Katrina Kaif's Boom director always knew she would become a superstar |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/katrina-kaifs-boom-director-always-knew-she-would-become-a-superstar-613355 |author=Press Trust of India |publisher=[[NDTV]] |date=12 August 2013 |access-date=23 July 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723131117/http://movies.ndtv.com/bollywood/katrina-kaifs-boom-director-always-knew-she-would-become-a-superstar-613355 |archive-date=23 July 2015 |author-link=Press Trust of India }}</ref> |- | 2004 ! scope="row" | ''[[Malliswari]]'' | Malliswari | [[Филми телугу]] | style="text-align: center;" | |- | rowspan="3" | 2005 ! scope="row" | ''[[Sarkar]]'' | Pooja | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Sarkar (2005) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540345 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722192320/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540345 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Maine Pyaar Kyun Kiya?]]'' | Sonia Bharadwaj | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Maine Pyaar Kyun Kiya (2005) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54551 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722205901/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54551 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Allari Pidugu]]'' | Swathi | Филми телугу | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|title=Commercial potboiler|url=http://www.thehindu.com/2005/10/08/stories/2005100806350200.htm|archive-url=https://archive.today/20150920025203/http://www.thehindu.com/2005/10/08/stories/2005100806350200.htm|url-status=dead|archive-date=20 September 2015|access-date=21 September 2013|work=[[The Hindu]]|date=8 October 2005}}</ref> |- | rowspan="2" | 2006 ! scope="row" | ''[[Humko Deewana Kar Gaye]]'' | Jia Yashvardhan | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Humko Deewana Kar Gaye (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508850 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722203748/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508850 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Balram vs. Tharadas]]'' | Supriya Menon | [[Филми малаялам]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Good cinema should excite the minds|url=http://www.sify.com/movies/malayalam/interview.php?id=14196231&cid=2406|website=[[Sify]]|access-date=22 September 2013|archive-date=24 October 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024045841/http://www.sify.com/movies/malayalam/interview.php?id=14196231&cid=2406}}</ref> |- | rowspan="4" | 2007 ! scope="row" | ''[[Namastey London]]'' | Jasmeet "Jazz" Malhotra | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Namastey London (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531205 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722184125/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531205 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Apne]]'' | Nandini | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Apne (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55706 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722210421/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55706 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Partner]]'' | Priya | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Partner(2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538407 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330135353/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538407 |archive-date=30 March 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Welcome]]'' | Sanjana | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Welcome (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508650 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722185449/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508650 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- | rowspan="4" | 2008 ! scope="row" | ''[[Race]]'' | Sophia | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Race (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201619 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905124137/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201619 |archive-date= 5 September 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Singh Is Kinng]]'' | Sonia Singh | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Singh Is Kinng (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531032 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722201642/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531032 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Hello]]'' | Angel | Камео | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Hello (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58517 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140901061623/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58517 |archive-date= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Yuvvraaj]]'' | Anushka | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Yuvvraaj (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/56206 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722210046/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/56206 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- | rowspan="4" | 2009 ! scope="row" | ''[[New York]]'' | Maya Sheikh | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=New York (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/64814 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722203923/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/64814 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Blue]]'' | Nikita/Nikki | Камео | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Blue (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65165 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722213024/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65165 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ajab Prem Ki Ghazab Kahani]]'' | Jennifer "Jenny" Pinto | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Ajab Prem Ki Ghazab Kahani (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510223 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140901091748/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510223 |archive-date= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[De Dana Dan]]'' | Anjali Kakkar | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=De Dana Dan (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/502796 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722191135/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/502796 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- | rowspan="2" | 2010 ! scope="row" | ''[[Raajneeti]]'' | Indu Pratap | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Raajneeti (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508306 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722212801/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508306 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Tees Maar Khan]]'' | Aanya | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Tees Maar Khan (2018) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/523357 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905111756/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/523357 |archive-date= 5 September 2015 }}</ref> |- | rowspan="3" | 2011 ! scope="row" | ''[[Zindagi Na Milegi Dobara]]'' | Laila | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Zindagi Na Milegi Dobara (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/535587 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722200328/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/535587 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Bodyguard]]'' | Худ | Намоиши махсус дар суруди "Bodyguard" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Bodyguard (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537944 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214032752/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537944 |archive-date=14 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Mere Brother Ki Dulhan]]'' | Dimple Dixit | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Mere Brother Ki Dulhan (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537952 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722191827/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537952 |archive-date=22 July 2015 }}</ref> |- | rowspan="3" | 2012 ! scope="row" |[[Agneepath]]'' | | Намоиши махсус дар суруди "[[Chikni Chameli]]" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Agneepath (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/503039 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130624131535/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/503039 |archive-date=24 June 2013 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ek Tha Tiger]]'' | Zoya | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Ek Tha Tiger (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/545809 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402211617/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/545809 |archive-date= 2 April 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Jab Tak Hai Jaan]]'' | Meera Thapar | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Jab Tak Hai Jaan (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/548942 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716171437/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/548942/ |archive-date=16 July 2015 }}</ref> |- | rowspan="3" | 2013 ! scope="row" | ''[[Main Krishna Hoon]]'' | Худ | Камео | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Main Krishna Hoon (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540663 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721051920/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540663 |archive-date=21 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Bombay Talkies]]'' | Худ | Намоиши махсус дар суруди "Sheila Ki Jawani" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Bombay Talkies (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/588998 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130707001430/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/588998 |archive-date= 7 July 2013 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Dhoom 3]]'' | Aaliya | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Dhoom 3 (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/542148 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715053512/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/542148 |archive-date=15 July 2015 }}</ref> |- | 2014 ! scope="row" | ''[[Bang Bang!]]'' | Harleen Sahni | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Bang Bang! (2014) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/594271 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710224128/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/594271 |archive-date=10 July 2015 }}</ref> |- | 2015 ! scope="row" | ''[[Phantom]]'' | Nawaz Mistry | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Phantom (2015) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/673371 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721054853/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/673371 |archive-date=21 July 2015 }}</ref> |- | rowspan="2" | 2016 ! scope="row" | ''[[Fitoor]]'' | Firdaus | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Fitoor (2016) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/674561 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=12 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210094129/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/674561 |archive-date=10 February 2016 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Baar Baar Dekho]]'' | Diya Kapoor | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Baar Baar Dekho (2016) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/4135231 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=10 September 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160909144000/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/4135231/ |archive-date= 9 September 2016 }}</ref> |- | rowspan="2" | 2017 ! scope="row" | ''[[Jagga Jasoos]]'' | Shruti Sengupta | | style="text-align: center;" |<ref name="filming">{{cite news|title='Fitoor' wraps shooting |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Fitoor-wraps-shooting/articleshow/49196486.cms |work=The Times of India |date=2 October 2014 |access-date=5 October 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102180237/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Fitoor-wraps-shooting/articleshow/49196486.cms |archive-date= 2 January 2016 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Tiger Zinda Hai]]'' | Zoya | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=http://m.mid-day.com/articles/salman-khan-katrina-kaif-movies-ali-abbas-zafar-tiger-zinda-hai-bollywood-news/17952161 |title=Tiger Zinda Hai shooting to start in March |work=Mid Day |access-date=31 January 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170131042933/http://m.mid-day.com/articles/salman-khan-katrina-kaif-movies-ali-abbas-zafar-tiger-zinda-hai-bollywood-news/17952161 |archive-date=31 January 2017 |date=31 January 2017 |accessdate=2024-01-07 |archivedate=2017-01-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170131042933/http://m.mid-day.com/articles/salman-khan-katrina-kaif-movies-ali-abbas-zafar-tiger-zinda-hai-bollywood-news/17952161 }}</ref> |- | rowspan="3" | 2018 ! scope="row" | ''[[Welcome to New York]]'' | Худ | Камео | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/katrina-kaif-will-seen-sonakshi-sinha-starrer-welcome-new-york-details/ |title=Katrina Kaif will be seen in Sonakshi Sinha starrer Welcome To New York and we have the details |website=[[Bollywood Hungama]] |date=17 February 2018|access-date=26 February 2018}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Thugs of Hindostan]]'' | Suraiyya | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/katrina-kaif-joins-aamir-amitabh-in-thugs-of-hindostan-it-s-a-dhoom-boom-reunion/story-Q7DLtpkGaU3w8NCuskHZ6K.html |title=Katrina Kaif joins Aamir, Amitabh in Thugs of Hindostan: It's a Dhoom Boom reunion|work=Hindustan Times |access-date=29 May 2017|date=11 May 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Zero]]'' | Babita Kumari | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/photo-katrina-kaif-and-shah-rukh-khan-begin-shoot-for-aanand-l-rai-film-4855911/ |title=Katrina Kaif begins shoot for Aanand L Rai film|date=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html|title=Nominations for the 64th Vimal Filmfare Awards 2019 |work=Filmfare |date=12 March 2019 |access-date=13 March 2019}}</ref> |- | 2019 ! scope="row" | ''[[Bharat]]'' | Kumud Raina | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/salman-khan-welcomes-katrina-kaif-onboard-bharat-after-priyanka-chopra-quits-1892308|title=Salman Khan Welcomes Katrina Kaif Onboard Bharat After Priyanka Chopra Quits}}</ref> |- | 2021 ! scope="row"| ''[[Sooryavanshi]]'' | Dr. Ria Gupta | | style= "text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/confirmed-akshay-kumar-will-romance-katrina-kaif-in-rohit-shetty-s-sooryavanshi-1507084-2019-04-22|title=Confirmed: Akshay Kumar will romance Katrina Kaif in Rohit Shetty's Sooryavanshi|website=India Today|access-date=22 April 2019|date=22 April 2019}}</ref> |- | 2022 ! scope="row" |''[[Phone Bhoot]]'' | Ragini Maheshwari | | style= "text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/katrina-kaif-siddhant-chaturvedi-ishaan-khatter-starrer-phone-bhoot-shoot-begins-670989|title=Katrina Kaif, Siddhant Chaturvedi, Ishaan Khatter starrer 'Phone Bhoot' shoot begins|date=12 December 2020|work=India TV News|access-date=13 December 2020}}</ref> |- | 2023 ! scope="row" | ''[[Tiger 3]]'' | Zoya | | style= "text-align:center;"|<ref>{{cite news |title=Salman Khan snapped at a studio as he begins 'Tiger 3' shoot with Katrina Kaif |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/salman-khan-snapped-at-a-studio-as-he-begins-tiger-3-shoot-with-katrina-kaif/articleshow/81431043.cms |access-date=14 March 2021 |work=The Times of India |date=10 March 2021 |language=en}}</ref> |- | 2024 ! scope="row" | ''[[Merry Christmas]]'' | Anjali | [[Синамои томилӣ]]; | style= "text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/katrina-kaif-vijay-sethupathi-starrer-merry-christmas-postponed-sriram-raghavan-directorial-now-release-january-12-2024-cinemas/|title=Katrina Kaif and Vijay Sethupathi starrer Merry Christmas postponed; Sriram Raghavan directorial to now release on January 12, 2024 in cinemas |work=Bollywood Hungama|date=16 November 2023|access-date=16 November 2023}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == * 2006 — {{iw|Stardust Awards}} — Пешрафт (ҳунарпеша)<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2009/20090228/saturday/main1.htm|title=Director’s choice|author=Derek Bose|date=2009-02-28|work=The Tribune|lang=en|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100830001547/http://www.tribuneindia.com/2009/20090228/saturday/main1.htm|archivedate=2010-08-30}}</ref> * 2008 — [[IIFA Awards]] — Хонуми ҷолиб<ref>{{cite web|url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2008/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2008 : Bangkok, Thailand|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150904222629/http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2008/|archivedate=2015-09-04|deadlink=yes}}</ref> * 2008 — {{iw|Star Guild Awards}} — Тасвири услуб<ref>{{cite web|url=http://apsaraawards.org/3rd_apsara_awards_winners.html|title=3rd Apsara Film & Television Producers Guild Awards Winners|publisher=Star Guild Awards|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2014-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304211337/http://apsaraawards.org/3rd_apsara_awards_winners.html|deadlink=no}}</ref> * 2008 — {{iw|Zee Cine Awards}} — Ҳунарпешаи бритониёиву ҳинд<ref>{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/|title=Zee Cine Award Winners 2007-08|date=2008-05-03|publisher=Indicine|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2015-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/|deadlink=no|archivedate=2015-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/}}</ref> * 2010 — {{iw|Screen Awards}} — Ҳунарманди сол<ref>{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/star-screen-awards-winners-2009-2010/|title=Star Screen Awards Winners 2009 – 2010|date=2010-01-10|publisher=Indicine|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2013-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109180947/http://www.indicine.com/movies/bollywood/star-screen-awards-winners-2009-2010/|deadlink=no}}</ref> * 2010 — Stardust Awards — Беҳтарин ҳунарпеша — «[[Ню-Йорк (филм)|Ню-Йорк]]» ва «Ajab Prem Ki Ghazab Kahani»<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/647/|title=Winners of Max Stardust Awards 2010|date=2010-01-18|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2014-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140309140255/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/647/|deadlink=no}}</ref> * 2011 — Screen Award — Беҳтарин ҳунарпеша — «Raajneeti» ва «Tees Maar Khan»<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/1748/|title=Winners of 17th Annual Star Screen Awards 2011|date=2011-01-06|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2019-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106131544/http://www.bollywoodhungama.com/features/|deadlink=no}}</ref> * 2011 — Star Guild Award — Ҳунарманди сол (''[[Hindustan Times]]'')<ref>{{cite web|url=http://apsaraawards.org/6th_apsara_awards_winners.html|title=6th Apsara Film & Television Producers Guild Awards Winners|publisher=Star Guild Awards|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2012-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111005814/http://apsaraawards.org/6th_apsara_awards_winners.html|deadlink=no}}</ref> * 2011 — Stardust Awards — Беҳтарин ҳунарпеша дар мазҳака ва мелодрама — «Tees Maar Khan»<ref>{{cite web|url=http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/stardust-awards-2011/stardust-awards-2011-winners|title=Stardust Awards 2011 Winners|date=2011-02-16|publisher=Pink Villa|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703025502/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/stardust-awards-2011/stardust-awards-2011-winners|deadlink=no|archivedate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150703025502/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/stardust-awards-2011/stardust-awards-2011-winners}}</ref> * 2012 — {{iw|BIG Star Entertainment Awards}} — Машҳуртарин ҳунарпеша дар филми румонтикӣ — «Jab Tak Hai Jaan»<ref name="Indicine">{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/big-star-awards-2012-2013-winners-nominations/|title=Big Star Awards 2012 / 2013 – Winners, Nominations|date=2012-12-17|publisher=Indicine|lang=en|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190325084118/http://www.indicine.com/movies/bollywood/big-star-awards-2012-2013-winners-nominations/|archivedate=2019-03-25|deadlink=yes}}</ref> * 2012 — BIG Star Entertainment Award — Беҳтарин ҷуфти экранӣ — «Jab Tak Hai Jaan» (бо [[Шаҳрух Хон]])<ref name="Indicine" /> * 2012 — Zee Cine Award — Намоиши ҷаҳони<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/zee-cine-awards-2012-winners-bollywoods-top-film-honors-list-photos-553854|title=Zee Cine Awards 2012: Winners of Bollywood’s Top Film Honors|author=Julia Greenberg|date=2013-01-23|work=International Business Times|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703055650/http://www.ibtimes.com/zee-cine-awards-2012-winners-bollywoods-top-film-honors-list-photos-553854|deadlink=no}}</ref> * 2013 — Screen Award — Беҳтарин ҳунарпеша  — «Jab Tak Hai Jaan» ва «Ek Tha Tiger»<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4403|title=Winners of 19th Annual Colors Screen Awards|date=2013-01-12|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2013-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925111241/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4403|deadlink=no}}</ref> * 2013 — Zee Cine Award — Намоиши ҷаҳонӣ<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4376/Winners+of+Zee+Cine+Awards+2013|title=Winners of Zee Cine Awards 2013|date=2013-01-07|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227090929/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4376/Winners%2Bof%2BZee%2BCine%2BAwards%2B2013|deadlink=no}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои малаялам]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] 87dl1itazylijbj60twbp5prclcy61h 0 219834 1470678 1461693 2026-04-29T01:09:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470678 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Арҷун Рампал |номи аслӣ = {{lang-en|Arjun Rampal}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Arjun Rampal |таърихи таваллуд = 26.11.1972 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҷабалпур}}, [[Мадҳя Прадеш]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Ҳиндустон}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[продюсери филм]], [[Мудел (шахс)|мудел]] |солҳои фаъолият = 1997-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = [[Filmfare Awards]]<br>[[National Film Awards]] }} '''Арҷун Рампал''' ({{lang-en|Arjun Rampal}}, [[26 ноябр]]и [[соли 1972]], [[Ҷабалпур]], [[Мадҳя Прадеш]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[продюсер]] ва [[Мудел (шахс)|модели]] [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Дорандаи ҷоизаи [[Filmfare Awards]] ва [[National Film Awards]]. == Зиндагинома == Арҷун Рампал [[26 ноябр]]и [[соли 1972]] дар шаҳри [[Ҷабалпур]]и иёлоти [[Мадҳя Прадеш]]и [[Ҳиндустон]] ба дунё омадааст. Ӯ дар Коллеҷи ҳиндӣ дар [[Деҳлӣ]] таҳсил карда, онро бо бакалаври иқтисод хатм кардааст. Тарроҳ Роҳит Бал ӯро дар дискоклуб дида, ба ӯ ба ҳайси мудел кор пешниҳод кардааст. Арҷун пеш аз оғози фаъолияти синамоияш ҳафт сол дар соҳаи муделӣ кор кардааст. == Фаъолият == Арҷун Рампал ҳамчун мудел бомуваффақият кор карда, дар соли 1994 чеҳраи сол эълон шуд. Вай соли 2001 дар филми «Pyaar Ishq Aur Mohabbat», ки дар хазина ноком шуд, нахустнамоиши актёрӣ кард. Бо вуҷуди ин, иҷрои Рампал ӯро аз ҷониби мунаққидон ситоиш кард ва Таран Адарш аз ''Bollywood Hungama'' навиштааст, ки актёр "зинда ба назар мерасад ва бо самимияти зиёд эҳсос мекунад. Вай лаҳзаҳои эҳсосиро бо камолот, хеле нодир идора мекунад."<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201611 |title=Pyaar Ishq Aur Mohabbat |author=Taran Adarsh |date=2001-08-02 |work=Bollywood Hungama |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2013-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921061516/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201611 |deadlink=no }}</ref> Барои ин нақш, Рампал дар категорияи беҳтарин дебют мард дар ҷоизаи [[Filmfare Awards]] пешбарӣ шуда<ref name="Hindustan Times">{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-celebrityintro/arjun-rampal/article1-1018111.aspx |title=Arjun Rampal |date=2013-02-27 |work=[[Hindustan Times]] |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011151227/http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-celebrityintro/arjun-rampal/article1-1018111.aspx |deadlink=yes |archivedate=2014-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141011151227/http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-celebrityintro/arjun-rampal/article1-1018111.aspx }}</ref>, ҷоизаи [[Screen Awards]] ва ҷоизаи [[IIFA Awards]] гирифт<ref name="IIFA 2002">{{Cite web |url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2002/ |title=IIFA Through the Years – IIFA 2002 : Malaysia |accessdate=2014-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810052007/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2002/ |archivedate=2014-08-10 |deadlink=yes }}</ref>. Ду филми минбаъдаи ӯ, «Deewaanapan» ва «Moksha — Salvation» низ дар хазина ноком шуданд. Муваффақият ба ӯ танҳо дар соли 2002 расид, вақте филми «Aankhen», ки дар он ӯ бо ҳунармандоне чун [[Амитабҳ Баччан]], [[Акшай Кумар]] ва [[Сушмита Сен]] бозӣ кардааст, дар феҳристи сердаромадтарин филмҳои сол ҷои чорумро гирифт<ref>{{cite web |url=http://www.glamsham.com/movies/reviews/elaan.asp |title=Elaan Movie Review |author=Subhash K. Jha |work=Glamsham |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620215804/http://glamsham.com/movies/reviews/elaan.asp |deadlink=no }}</ref>. Бо вуҷуди ин, филмҳои навбатии ӯ "Dil Hai Tumhaara" (бо [[Притӣ Зинта]]), "Dil Ka Rishta" (бо [[Айшвария Рай]]), "Tehzeeb" (бо [[Урмила Матондкар]]) ва "Asambhav" (бо [[Приянка Чопра]]) мебошанд он қадар муваффақ набуданд. Муваффақияти дуюм дар касби худ филми «Elaan» (2005) буд, ки дар он нақши корманди собиқи пулисро бозидааст. Мунаққид Субҳаш К Ҷа навишт, ки "ӯ ҳам дар саҳнаи бо духтари дар экран буда ва ҳам дар саҳнаи маргаш бениҳоят боварибахш бозидааст." Дар ҳамон сол ӯ бори аввал дар филми «Муҳофиз», ки дар он [[Амитабҳ Баччан]] нақши асосиро бозидааст, нақши манфӣ бозид. Аммо хитҳои ҳақиқӣ филми «Don — The Chase Begins Again» (2006), ремейки филми ҳамон ном дар соли 1978. [[Шоҳрух Хон]] нақши асосиро чун пештара, ки [[Амитабҳ Баччан]] бозидааст, иҷро намуд ва Рампал нақши [[Пран]] бозинамударо ба ӯҳда гирифт<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/534291 |title=Don - The Chase Begins Again |author=Taran Adarsh |date=2006-10-20 |work=Bollywood Hungama |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2013-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130607030108/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/534291 |deadlink=no }}</ref>. Нақш хурд буд ва Таран Адарш қайд кард, ки хислати қаҳрамони ӯро метавон беҳтар таҳия кард. Арҷун соли дигар дар филми [[Фараҳ Хон]] дар «Ом Шанти Ом» экранро боз бо [[Шоҳрух Хон]] мубодила кард<ref name="ZCA 2007">{{Cite web |url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/ |title=Zee Cine Awards Winners (2007-08) |access-date=2014-10-07 |archive-date=2015-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/ |deadlink=no |accessdate=2024-08-25 |archivedate=2015-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/ }}</ref>. Дар ин ҷо ӯ боз нақши манфӣ бозид ва барои он ба ӯ ҷоизаи «Zee Cine Awards» дода шуд. Филм дар хазина 50 крор ҷамъоварӣ кард ва ба мақоми хит ноил гардид<ref>{{Cite web |url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/top-5-actors-in-bollywood-box-office-battle/ |title=Top Actors in Bollywood — Box office battle |access-date=2014-10-07 |archive-date=2019-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528120440/http://www.indicine.com/movies/bollywood/top-5-actors-in-bollywood-box-office-battle/ |deadlink=no |accessdate=2024-08-25 |archivedate=2019-05-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528120440/http://www.indicine.com/movies/bollywood/top-5-actors-in-bollywood-box-office-battle/ }}</ref>. Бо вуҷуди ин, баҳои якдилонаи интиқодӣ ба Арҷун пас аз нашри филми "Rock On!!" Рампал гитарнавози боистеъдод ва номаълум Ҷо Маскаренҳасро бо осонӣ менавозад. Барои бозӣ кардани нақш, Арҷун аслан навохтани гитараро ёд гирифт. Мунаққидон аз ҳунарнамоии ӯ мутаассир шуданд ва баъзеҳо ҳатто иҷрои ӯро аз ҳунарманди асосии филм [[Фарҳон Ахтар]] беҳтар хонданд. Филм ба ӯ чанд ҷоиза дар бахши беҳтарин бозигари дуюмдараҷа, аз ҷумла [[Ҷоизаи Миллии Филм]], [[Filmfare Awards]], [[IIFA Awards]]<ref name="IIFA 2009">{{Cite web |url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2009/ |title=IIFA Through the Year – IIFA 2009 : Macau, China |accessdate=2014-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018220616/http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2009/ |archivedate=2014-10-18 |deadlink=yes }}</ref> ва [[Screen Awards]]-ро ба даст овард. Вай инчунин барои кораш дар филми Ритупарно Гҳош "The Last Lear", ки Амитабҳ Баччан нақш дорад, баҳои интиқодӣ гирифт. Раҷив Масанд аз CNN-IBN навишт, ки "Арҷун Рампал ҳамчун директори гунаҳкор медурахшад, ки ҳатто аз барои худхоҳии худ узр пурсидан шарм медорад."<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-the-last-lear-is-slyly-over-the-top/73463-8-p1.html |title=Masand's verdict: The Last Lear |author=Rajeev Masand |date=2008-09-13 |work=CNN-IBN |accessdate=2014-10-08 |lang=en |archive-date=2012-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120113072003/http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-the-last-lear-is-slyly-over-the-top/73463-8-p1.html |deadlink=yes |archivedate=2012-01-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113072003/http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-the-last-lear-is-slyly-over-the-top/73463-8-p1.html }}</ref> Ҳар се филми ӯ дар соли 2010 муваффақияти хазинаҳо буданд. Филми "Housefull" бо [[Акшай Кумар]] ва [[Дипика Падуконе]], ки дар он Арҷун нақши бародари сахтгирашро бозӣ кардааст, мақоми «хит» гирифт. Филми навбатии ӯ «Raajneeti»-и Пракаш Ҷа ба блокбастер табдил ёфт. Мунаққиди [[Rediff.com]] Раҷа Сен дар бораи иҷрои ӯ баррасиҳои омехта дод ва навишт: "Рампал бародари калонии сахтгир аст, ки бо забони поки ҳиндӣ ҳарф мезанад ва барои нишон додани ташаннуҷ абрӯяшро шикофтааст. Чунин ба назар мерасад, ки вай нисбат ба пештара бештар эътимод дорад ва ин каме таъсир мерасонад, аммо ӯ то ҳол бозӣ карда наметавонад." Барои ин нақш Арҷун ҷоизаи «[[Star Guild Awards]]», «[[IIFA Awards]]» ва «Zee Cine Awards» дар категорияи беҳтарин бозигари дуюмро гирифт. Вай инчунин дар филми "We Are Family" ҳамроҳ бо [[Карина Капур]] ва [[Каҷол]], ки аз навсозии мелодрамаи [[Ҳолливуд|ҳолливудӣ]] "Stepmom"-и [[Эд Ҳаррис]] аст, бозӣ кардааст. Дар соли 2011, Арҷун Рампал боз нақши бадкирдорро бозид. Ва ин дафъа ӯ амалан [[Шоҳрух Хон]]ро дар филми фантастикии "Ra.One" нақш гирифт. Мунаққид Мартин де Соуза ба ҳунарнамоии Рампал баҳои баланд дод ва эҳсос кард, ки ӯ "наҷотдиҳандаи филм" аст. Дар соли 2012, Рампал дар муқобили [[Карина Капур]] дар «Heroine» Мадҳур Бҳандаркарро бозӣ кардааст. Филм дар хазина ноком шуд, аммо Арҷун баҳои интиқодӣ гирифт. Баъдан, Арҷун Рампал дар ду филми нисбатан бадеӣ пайдо шуд: ''Chakravyuh''-и Пракаш Ҷа ва ''Inkaar''-и Судҳир Мишра. Рампал ҳарду нақшро хуб иҷро кард ва барои ҳарду филми баҳсбарангез баҳои баланд гирифт. Мунаққид Таран Адарш ҳарду намоиши ӯро "қудратманд" номид<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/550982|title=Inkaar Review|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=2014-10-08|lang=en|date=2013-01-18|author=Taran Adarsh|archive-date=2013-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121074505/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/550982|deadlink=no}}</ref>. Дар соли 2015 филми "Roy" ба намоиш гузошта шуд, ки дар он коргардони филми мустанадро бозӣ кардааст, ки ба як ҳамкораш ошиқ мешавад. Бо вуҷуди ин, филм баҳои манфӣ гирифт ва дар хазина ноком шуд. Пас аз як сол, ду филм бо иштироки ӯ "Биёед рокRock On 2" ва "Kahaani 2: Durga Rani Singh" ба намоиш гузошта шуданд, ки яке аз онҳо дар хазина ноком шуд ва дуюмаш муваффақияти тиҷоратӣ буд. Дар соли 2017, Арҷун дар филми "Daddy" инчунин бори дуюм дар фаъолияти худ ҳамчун продюсер баромад кард<ref>{{Cite web |url=http://www.firstpost.com/bollywood/arjun-rampal-unveils-his-look-from-daddy-resemblance-to-arun-gawli-is-uncanny-3130086.html |title=Arjun Rampal unveils his look from Daddy; resemblance to Arun Gawli is uncanny |access-date=2017-09-07 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223182902/http://www.firstpost.com/bollywood/arjun-rampal-unveils-his-look-from-daddy-resemblance-to-arun-gawli-is-uncanny-3130086.html |deadlink=no }}</ref>.. == Таблиғ == Дар таблиғи брендҳои зерин иштирок кардааст: * ''Thomas Scott'' * ''Gillette'' * ''Rocky S noir'' * ''Schweppes'' * ''Alive by Arjun Rampal'' * "Nivea MAN" == Ҳаёти шахсӣ == Ӯ бо собиқ Мисс Ҳиндустон ва супермудел [[Меҳр Ҷесия Рампал]] издивоҷ карда буд. Ду духтар дорад - Маҳика (2002) ва Мира (2005). Илова бар ин, ӯ парастори ёздаҳ духтари ятим аст. Дар соли 2018 ӯ эълон кард, ки аз ҳамсараш ҷудо мешавад<ref>{{cite web |url=https://zee-tv.ru/news/843_ardjyn-rampal-i-mehra-djessiya-rasstalis.html |title=Арджун Рампал и Мехи Джессия расстались |author=Татьяна Гисич |date=2018-05-28 |work=Zee TV |accessdate=2018-05-28 |lang=ru |archive-date=2020-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929210736/https://zee-tv.ru/news/843_ardjyn-rampal-i-mehra-djessiya-rasstalis.html |deadlink=no |archivedate=2020-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929210736/https://zee-tv.ru/news/843_ardjyn-rampal-i-mehra-djessiya-rasstalis.html }}</ref>. Дар моҳи апрели соли 2019 ӯ эълон кард, ки дӯстдухтари ӯ, мудели юнонӣ [[Габриэлла Деметриадес]] ҳомиладор аст<ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-rampal-girlfriend-gabriella-demetriades-announce-pregnancy-with-a-beautiful-photo-he-thanks-her-for-the-new-beginnings/story-gU05BYFzTcwvVF5F03uvUI.html |title=Arjun Rampal, girlfriend Gabriella Demetriades announce pregnancy with a beautiful photo, he thanks her for the new beginnings |access-date=2019-05-10 |archive-date=2019-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190424061359/https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-rampal-girlfriend-gabriella-demetriades-announce-pregnancy-with-a-beautiful-photo-he-thanks-her-for-the-new-beginnings/story-gU05BYFzTcwvVF5F03uvUI.html |deadlink=no }}</ref>. Деметриадс дар моҳи июли соли 2019 писаре бо номи Арик Рампал ба дунё овард. Ҳамсарон дар моҳи июли соли 2023 писари дуюми худро ба дунё оварданд<ref>{{cite news |title=Arjun Rampal's girlfriend Gabriella Demetriades reacts woman asking her 'when will you get married' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/arjun-rampal-girlfriend-gabriella-demetriades-reacts-to-question-on-marriage-101686041193187.html |access-date=15 June 2023 |work=Hindustan Times |date=6 June 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Chaubey |first1=Pranita |title=Arjun Rampal And Girlfriend Gabriella Demetriades Welcome Second Child, A Baby Boy |url=https://www.ndtv.com/entertainment/arjun-rampal-and-girlfriend-gabriella-demetriades-welcome-second-child-a-baby-boy-4228009 |access-date=21 July 2023 |work=NDTV |date=21 July 2023}}</ref>. == Филмнома == === Филмҳо === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"|Нақш !scope="col" style="width: 25em;" class="unsortable" | Шарҳҳо !scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- ! rowspan="3" scope="row" |2001 |''[[Pyaar Ishq Aur Mohabbat]]'' |Gaurav Saxena | |style="text-align:center;"| |- |''[[Moksha (2001 film)|Moksha]]'' |{{sort|Saigal|Vikram Saigal}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2001/nov/30mok.htm|title=Arjun's 70 mm portfolio!|work=[[Rediff.com]]|date=30 November 2001|accessdate=6 February 2016|last=Bhattarcharya|first=Priyanka|archive-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317160643/http://www.rediff.com/movies/2001/nov/30mok.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Deewaanapan]]'' |{{sort|Saxena|Suraj Saxena}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201698|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223113404/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201698|url-status=dead|archive-date=23 February 2012|title=Deewaanapan|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=7 February 2016}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2002 |''[[Aankhen (2002 film)|Aankhen]]'' |{{sort|Verma|Arjun Verma}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/apr/05aank.htm|title=The Great Bank Robbery|work=Rediff.com|date=5 April 2002|accessdate=6 February 2016|last=Ganapati|first=Priya|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130453/http://www.rediff.com/entertai/2002/apr/05aank.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Dil Hai Tumhaara]]'' |Dev Khanna | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/sep/06dht.htm|title=This sister act lacks bite|work=Rediff.com|date=6 September 2002|accessdate=6 February 2016|last=Kulkarni|first=Ronjita|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180617/http://www.rediff.com/entertai/2002/sep/06dht.htm|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2003 |''[[Dil Ka Rishta]]'' |Jai Mehta | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2003/film/reviews/dil-ka-rishta-1200543968/|title=Review: 'Dil ka rishta'|work=Variety|date=20 January 2003|accessdate=6 February 2016|last=Elley|first=Derek|archive-date=7 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407184218/http://variety.com/2003/film/reviews/dil-ka-rishta-1200543968/|url-status=live}}</ref> |- |''[[Tehzeeb (2003 film)|Tehzeeb]]'' |Salim | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2003/dec/05tehzeeb.htm|title=Urmila, Shabana excel in Tehzeeb|work=Rediff.com|date=5 December 2003|accessdate=7 February 2016|last=Pant|first=Seema|archive-date=20 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220114813/http://www.rediff.com/movies/2003/dec/05tehzeeb.htm|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2004 |''[[Asambhav]]'' |Captin Aditya Arya/ Qazi | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2004/jul/23asambhav.htm|title=Asambhav: Impossible to take in!|work=Rediff.com|date=23 July 2004|accessdate=8 February 2016|last=Kulkarni|first=Ronjita|archive-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317160638/http://www.rediff.com/movies/2004/jul/23asambhav.htm|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |2005 |''[[Vaada (film)|Vaada]]'' |Rahul Verma | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2005/jan/07vaada.htm|title=Vaada will surprise you!|work=Rediff.com|date=7 January 2005|accessdate=8 February 2016|last=N|first=Patcy|archive-date=26 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130226081404/http://www.rediff.com/movies/2005/jan/07vaada.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Elaan (2005 film)|Elaan]]'' |Arjun Srivastav | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2005/jan/14elaan.htm|title=Elaan doesn't have much hope!|work=Rediff.com|date=14 January 2005|accessdate=8 February 2016|last=Diniz|first=Merrill|archive-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317160041/http://www.rediff.com/movies/2005/jan/14elaan.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Yakeen (2005 film)|Yakeen]]'' |{{sort|Oberoi|Nikhil Oberoi}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/films/2005/07/04/yakeen_2005_review.shtml|title=Yakeen (Belief) (2005)|publisher=[[BBC]]|date=26 June 2005|accessdate=8 February 2016|last=Pandohar|first=Jaspreet|archive-date=18 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518194201/https://www.bbc.co.uk/films/2005/07/04/yakeen_2005_review.shtml|url-status=live}}</ref> |- |''[[Ek Ajnabee]]'' |{{sort|Verma|Shekhar Verma}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54352|archive-url=https://web.archive.org/web/20130129074019/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54352|url-status=dead|archive-date=29 January 2013|title=Ek Ajnabee|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=8 February 2016}}</ref> |- ! rowspan="6" scope="row" |2006 |''[[Humko Tumse Pyaar Hai]]'' |Rohit | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/films/2006/02/27/humko_tumse_pyaar_hai_2006_review.shtml|title=Humko Tumse Pyaar Hai (I Love You) (2006)|publisher=BBC|date=19 February 2006|accessdate=8 February 2016|last=Pandohar|first=Jaspreet|archive-date=27 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027054217/http://www.bbc.co.uk/films/2006/02/27/humko_tumse_pyaar_hai_2006_review.shtml|url-status=live}}</ref> |- |''[[Darna Zaroori Hai]]'' |Kunal | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54489|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204215633/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54489|url-status=dead|archive-date=4 February 2012|title=Darna Zaroori Hai|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=8 February 2016}}</ref> |- |''[[Kabhi Alvida Naa Kehna]]'' |Jai |Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Kabhi Alvida Naa Kehna (2006)|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/parties-and-events/cast-and-crew-at-dvd-launch-of-tamas/|website=[[Bollywood Hungama]]|date=13 August 2011|accessdate=30 January 2015|archive-date=18 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140118170120/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/504334/Prahaar|url-status=live}}</ref> |- |''[[Don (2006 Hindi film)|Don]]'' |Jasjit | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/arjun-rampal-sad-at-not-being-a-part-of-don-2-596607|title=Arjun Rampal sad at not being a part of Don 2|publisher=NDTV|date=26 August 2010|accessdate=8 February 2016|archive-date=18 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918221426/http://movies.ndtv.com/bollywood/arjun-rampal-sad-at-not-being-a-part-of-don-2-596607|url-status=dead|archivedate=2015-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150918221426/http://movies.ndtv.com/bollywood/arjun-rampal-sad-at-not-being-a-part-of-don-2-596607}}</ref> |- |''[[Alag]]'' | |Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite AV media|title=[[Alag]]|publisher=Subi Samuel Movies Pvt. Ltd.|year=2006| medium=Motion picture|location=India|last1=Trikha|first1=Ashu|last2=Mulligan|first2=Jim|language=Hindi}}</ref> |- |''[[I See You (2006 film)|I See You]]'' |{{sort|Jaiswal|Raj Jaiswal}} |Инчунин продюсер |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/i-am-a-good-producer-but-it-is-a-thankless-one-arjun-rampal-593655.html|title=I am a good producer but it is a thankless job: Arjun Rampal|work=Firstpost|date=18 January 2013|accessdate=8 February 2016|archive-date=20 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520142026/http://www.firstpost.com/bollywood/i-am-a-good-producer-but-it-is-a-thankless-one-arjun-rampal-593655.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2007 |''[[Honeymoon Travels Pvt. Ltd.]]'' |Jignesh |Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/387566/Honeymoon-Travels-Pvt-Ltd-/cast|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|title=Honeymoon Travels Pvt. Ltd. (2007)|accessdate=8 February 2016}}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- |''[[Om Shanti Om]]'' |Mukesh "Mike" Mehra | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite book|first1=Sabine|last1=Haenni|first2=Sarah|last2=Barrow|first3=John|last3=White|title=The Routledge Encyclopedia of Films|url=https://books.google.com/books?id=MkGDBAAAQBAJ&pg=PT828|date=15 September 2014|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-317-68260-8|page=828|access-date=18 June 2018|archive-date=24 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224104657/https://books.google.com/books?id=MkGDBAAAQBAJ&pg=PT828#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2008 |''[[Rock On!!]]'' |Joseph "Joe" Mascarenhas | | |- |''{{sort|Last|[[The Last Lear]]}}'' |Siddharth |Филми англисӣ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2008/sep/12lear.htm|title=Review: The Last Lear disappoints|work=Rediff.com|date=12 September 2008|last=Verma|first=Sukanya|accessdate=6 February 2016|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303210318/http://www.rediff.com/movies/2008/sep/12lear.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[EMI (film)|EMI]]'' |Ryan | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-11-08/news/27703446_1_recovery-agent-credit-cards-bank-borrowers|title=EMI: Movie Review|last=Malani|first=Gaurav|work=[[The Economic Times]]|date=8 November 2008|accessdate=7 February 2016|archive-date=7 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207210204/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-11-08/news/27703446_1_recovery-agent-credit-cards-bank-borrowers|url-status=live|archivedate=2016-02-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160207210204/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-11-08/news/27703446_1_recovery-agent-credit-cards-bank-borrowers}}</ref> |- !scope="row"|2009 |''[[Fox (film)|Fox]]'' |{{sort|Kapoor|Arjun Kapoor}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-04/news/27645198_1_sunny-deol-deepak-tijori-thriller|title=Fox: Movie Review|work=The Economic Times|date=4 September 2009|accessdate=7 February 2016|last=Malani|first=Gaurav|archive-date=18 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141218044212/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-04/news/27645198_1_sunny-deol-deepak-tijori-thriller|url-status=live|archivedate=2014-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218044212/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-04/news/27645198_1_sunny-deol-deepak-tijori-thriller}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2010 |''[[Housefull (2010 film)|Housefull]]'' |{{sort|Rao|Major Krishna Rao}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-review-housefull-is-a-comedy-of-errors-1377429|title=Review: 'Housefull' is a comedy of errors|work=[[Daily News and Analysis]]|date=30 April 2010|accessdate=7 February 2016|last=Nahta|first=Komal|archive-date=24 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624183023/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-review-housefull-is-a-comedy-of-errors-1377429|url-status=live}}</ref> |- |''[[Raajneeti]]'' |{{sort|Pratap|Prithviraj Pratap}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Its-SRK-vs-Salman-at-Filmfare/articleshow/7276967.cms|title=It's SRK vs Salman at Filmfare|work=[[The Times of India]]|date=13 January 2011|access-date=7 February 2016|archive-date=23 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141223134223/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Its-SRK-vs-Salman-at-Filmfare/articleshow/7276967.cms|url-status=live}}</ref> |- |''[[We Are Family (2010 film)|We Are Family]]'' |Aman | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/india/masand-movie-review-masands-verdict-3-347652.html|title=Masand: 'We Are Family' is staggeringly dull|last=Masand|first=Rajeev|accessdate=3 September 2015|date=3 September 2010|publisher=[[CNN-IBN]]|archive-date=19 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319043613/http://www.ibnlive.com/news/india/masand-movie-review-masands-verdict-3-347652.html|url-status=live|archivedate=2016-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160319043613/http://www.ibnlive.com/news/india/masand-movie-review-masands-verdict-3-347652.html}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2011 |''[[Rascals (2011 film)|Rascals]]'' |{{sort|Gonsalves|Anthony Gonsalves}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/recycling-paper-fine-recycling-movies-now-thats-plain-lame/20111006.htm|title=Review: Rascals is plain lame!|work=Rediff.com|date=6 October 2011|accessdate=7 February 2016|last=Verma|first=Sukanya|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223551/http://www.rediff.com/movies/review/recycling-paper-fine-recycling-movies-now-thats-plain-lame/20111006.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Ra.One]]'' |Ra.One | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/ra-one-review-shah-rukh-khan-253499|title=Ra.One: Film Review|work=The Hollywood Reporter|date=26 October 2011|accessdate=7 February 2016|last=Honeycutt|first=Kirk|archive-date=1 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120501174505/http://www.hollywoodreporter.com/review/ra-one-review-shah-rukh-khan-253499|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2012 |''[[Heroine (2012 film)|Heroine]]'' |{{sort|Khanna|Aryan Khanna}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-heroine-is-unbelievably-trashy/20120921.htm|title=Review: Heroine is an unbelievably trashy film|work=Rediff.com|date=21 September 2012|accessdate=7 February 2016|last=Sen|first=Raja|archive-date=12 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412212530/http://www.rediff.com/movies/review/review-heroine-is-unbelievably-trashy/20120921.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Chakravyuh (2012 film)|Chakravyuh]]'' |{{sort|Khan|S. P. Adil Khan}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1315667.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20130401124215/http://newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1315667.ece|url-status=dead|archive-date=1 April 2013|title='Chakravyuh' (Hindi)|work=[[The New Indian Express]]|date=27 October 2012|accessdate=7 February 2016|archivedate=2013-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130401124215/http://newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1315667.ece}}</ref> |- |''[[Ajab Gazabb Love]]'' |{{sort|Chauhan|Karan Singh Chauhan / Arjun Singh Chauhan}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/ajab-gazabb-love-review-an-insipid-neither-ajab-nor-gazab-love-story_121673.html|title='Ajab Gazabb Love' review: An insipid, neither 'ajab' nor 'gazab' love story!|publisher=Zee News|date=26 October 2012|accessdate=6 February 2016|last=Bhattarcharya|first=Ananya|archive-date=7 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407183929/http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/ajab-gazabb-love-review-an-insipid-neither-ajab-nor-gazab-love-story_121673.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2013 |''[[Inkaar (2013 film)|Inkaar]]'' |{{sort|Verma|Rahul Verma}} |style="text-align:center;"| |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-inkaar-is-less-sexual-harassment-more-audience-harassment-589932.html|title=Movie Review: Inkaar is less sexual harassment, more audience harassment!|work=Firstpost|date=18 January 2013|accessdate=7 February 2016|last=Khan|first=Rubina|archive-date=18 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818144421/http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-inkaar-is-less-sexual-harassment-more-audience-harassment-589932.html|url-status=live}}</ref> |- |''[[D-Day (2013 film)|D-Day]]'' |{{sort|Singh|Rudra Pratap Singh}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/d-day-movie-review-841|title=D-Day movie review|publisher=NDTV|date=18 July 2013|accessdate=7 February 2016|last=Chatterjee|first=Saibal|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303224834/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/d-day-movie-review-841|url-status=dead|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303224834/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/d-day-movie-review-841}}</ref> |- |''[[Satyagraha (film)|Satyagraha]]'' |Arjun Pratap | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/09/02/movies/satyagraha-a-bollywood-tale-about-fighting-corruption.html|title=Gandhian Goodness Confronting Greed|work=[[The New York Times]]|date=1 September 2013|accessdate=6 February 2016|last=Saltz|first=Rachel|archive-date=8 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108080050/http://www.nytimes.com/2013/09/02/movies/satyagraha-a-bollywood-tale-about-fighting-corruption.html|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2014 |''Familywala'' | Raju | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.rottentomatoes.com/m/familywala |title=Familywala &#124; Rotten Tomatoes }}</ref> |- !scope="row"|2015 |''[[Roy (2015 film)|Roy]]'' |{{sort|Grewal|Kabir Grewal}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/roy-review-the-film-is-a-snoozefest-despite-the-hotness-of-ranbir-arjun-jacqueline-2097039.html|title=Roy Review: The film is a snoozefest despite the hotness of Ranbir, Arjun, Jacqueline|work=Firstpost|date=16 February 2015|accessdate=6 February 2016|last=Dasgupta|first=Piyasree|archive-date=26 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160326044255/http://www.firstpost.com/bollywood/roy-review-the-film-is-a-snoozefest-despite-the-hotness-of-ranbir-arjun-jacqueline-2097039.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2016 |''[[Rock On 2]]'' |Joseph "Joe" Mascarenhas | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/news/movie-reviews/not-rocking-enough/321807.html|title=Not rocking enough|last=Singh|first=Nonika|work=The Tribune|date=11 November 2016|accessdate=11 April 2018|archive-date=12 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412082048/http://www.tribuneindia.com/news/movie-reviews/not-rocking-enough/321807.html|url-status=live|archivedate=2018-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180412082048/http://www.tribuneindia.com/news/movie-reviews/not-rocking-enough/321807.html}}</ref> |- |''[[Kahaani 2: Durga Rani Singh]]'' | Inderjeet Singh | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Vidya Balan wraps up 'Kahaani 2' shoot|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/vidya-balan-wraps-up-kahaani-2-shoot/articleshow/52288024.cms|date=16 May 2016|work=The Times of India|access-date=21 May 2016|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820162437/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Vidya-Balan-wraps-up-Kahaani-2-shoot/articleshow/52288024.cms|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"|2017 |''[[Daddy (2017 film)|Daddy]]'' | [[Arun Gawli]] | Инчунин филмноманавис ва продюсер |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/blog/daddy-6-takeaways-from-arjun-rampals-film-1747663|title=Daddy - 6 Takeaways From Arjun Rampal's Film|publisher=NDTV|first=Rohit|last=Khilnani|date=11 September 2017|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104072057/https://www.ndtv.com/blog/daddy-6-takeaways-from-arjun-rampals-film-1747663|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2018 |''[[Paltan (film)|Paltan]]'' | Lt. Col. [[Rai Singh Yadav]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188|title=Arjun Rampal And Ihana Dhillon On Sets Of Nastik In Ranchi|work=[[Mid-Day]]|date=15 December 2017|access-date=11 April 2018|archive-date=24 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224101418/https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188|url-status=live|accessdate=2024-08-25|archivedate=2018-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226091650/https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |''[[Nail Polish (film)|Nail Polish]]'' | Siddharth Jaisingh | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/arjun-rampal-nail-polish-is-refreshing-different-and-important-7126376|title=Nail Polish is refreshing, different and important: Arjun Rampal|work=The Indian Express|date=18 January 2021|access-date=18 January 2021|archive-date=21 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121212812/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/arjun-rampal-nail-polish-is-refreshing-different-and-important-7126376/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2" |2022 |''[[The Rapist]]'' | Aftab Malik | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/aparna-sens-the-rapist-to-compete-for-busans-kim-jiseok-award/articleshow/85966130.cms |title=Aparna Sen's 'The Rapist' to compete for Busan's Kim Jiseok award |first=Priyanka |last=Dasgupta |website=Times of India |date=6 September 2021 |access-date=6 September 2021 |archive-date=24 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224104657/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/aparna-sens-the-rapist-to-compete-for-busans-kim-jiseok-award/amp_articleshow/85966130.cms |url-status=live }}</ref> |- |''[[Dhaakad (film)|Dhaakad]]'' | Rudraveer | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/arjun-rampal-joins-cast-kangana-ranaut-starrer-dhaakad/|title=Arjun Rampal joins the cast of Kangana Ranaut starrer Dhaakad|work=Bollywood Hungama|date=18 January 2021|access-date=3 July 2023|archive-date=29 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231029074912/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/arjun-rampal-joins-cast-kangana-ranaut-starrer-dhaakad/|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2023 |''[[Mystery of the Tattoo]]'' |Karan Abhimanyu | Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mystery-of-the-tattoo/|title=Mystery Of The Tattoo Movie|work=Bollywood Hungama|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104072057/https://www.bollywoodhungama.com/movie/mystery-of-the-tattoo/|url-status=live}}</ref> |- |''[[Bhagavanth Kesari]]'' |Rahul Sanghavi |[[Синамои телугу|Филми телугу]] |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/would-like-to-thank-everyone-arjun-rampal-on-positive-bhagavanth-kesari-reactions-101697966886369.html|title='Would like to thank everyone': Arjun Rampal on positive Bhagavanth Kesari reactions|work=Hindustan Times|date=22 October 2023|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104072057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/would-like-to-thank-everyone-arjun-rampal-on-positive-bhagavanth-kesari-reactions-101697966886369.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |2024 |''[[Crakk]]'' |Dev | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/vidyut-jammwal-jacqueline-fernandez-arjun-rampal-come-together-indias-first-ever-extreme-sports-action-film-crakk/ |title=Vidyut Jammwal, Jacqueline Fernandez and Arjun Rampal come together for India's first-ever extreme sports action film Crakk |work=Bollywood Hungama |date=20 October 2022 |access-date=20 October 2022 |archive-date=16 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116184010/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/vidyut-jammwal-jacqueline-fernandez-arjun-rampal-come-together-indias-first-ever-extreme-sports-action-film-crakk/ |url-status=live }}</ref> |- |''[[The Battle of Bhima Koregaon (film)|The Battle of Bhima Koregaon]]'' |[[Sidhnak Mahar Inamdar]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/160620/arjun-rampals-upcoming-movie-delayed.html|title=Arjun Rampal's upcoming movie delayed|work=Deccan Chronicles|date=16 June 2020|access-date=4 November 2020|archive-date=10 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110042802/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/160620/arjun-rampals-upcoming-movie-delayed.html|url-status=live}}</ref> |- |''Nastik'' | Rohan Bhargava | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/arjun-rampal-harshaali-malhotras-nastik-to-be-a-thought-provoking-drama/articleshow/61882145.cms|title=Arjun Rampal-Harshaali Malhotra's 'Nastik' to be a thought-provoking drama|first=Shreya|last=Thakur|date=1 December 2017|access-date=19 January 2021|website=Times of India|archive-date=3 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203003333/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/arjun-rampal-harshaali-malhotras-nastik-to-be-a-thought-provoking-drama/articleshow/61882145.cms|url-status=live}}</ref> |- |"|[[3 Monkeys]]" |Sanjay | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |date=15 November 2021 |title=Arjun Rampal kicks off shoot for Money Heist's Hindi remake Three Monkeys, fan welcomes 'Indian professor' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/arjun-rampal-kicks-off-shoot-for-money-heist-s-hindi-remake-three-monkeys-fan-welcomes-indian-professor-101636959228076.html |access-date=16 November 2022 |website=Hindustan Times |language=en |archive-date=8 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008130459/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/arjun-rampal-kicks-off-shoot-for-money-heist-s-hindi-remake-three-monkeys-fan-welcomes-indian-professor-101636959228076.html |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row"|2025 |''Dhurandhar'' | | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |date=26 July 2024 |title=CONFIRMED! Ranveer Singh teams up with Aditya Dhar for his next backed by Jio Studios and B62 Studio; exciting details out!|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/confirmed-ranveer-singh-teams-aditya-dhar-next-backed-jio-studios-b62-studio-exciting-details/ |access-date=27 July 2024 |work=Bollywood Hungama }}</ref> |} === Телевизион === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"| Нақш !scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо !scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- !scope="row"|2008–2009 |''[[Nach Baliye#Nach Baliye 4|Nach Baliye 4]]'' |довар |rowspan=2| Реалитӣ-шоу |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/arjun/20081006.htm|title='I am here to find the rock star of Nach Baliye'|work=Rediff.com|date=6 October 2008|accessdate=9 February 2016|archive-date=20 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220115653/http://www.rediff.com/movies/report/arjun/20081006.htm|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2011–2012 |''Love 2 Hate U'' |муҷрӣ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/arjun-rampal-wraps-up-love-2-hate-u-shoot/901961/|title=Arjun Rampal wraps up 'Love 2 Hate U' shoot|work=The Indian Express|date=20 January 2012|accessdate=9 February 2016|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022050318/http://archive.indianexpress.com/news/arjun-rampal-wraps-up-love-2-hate-u-shoot/901961|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2015 |''Discovery Real Heroes'' |муҷрӣ |ҳуҷҷатӣ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Arjun Rampal to promote 'Discovery Real Heroes'|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/arjun-rampal-to-promote-discovery-real-heroes/|accessdate=21 June 2015|work=[[The Indian Express]]|date=9 March 2015|archive-date=22 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622015710/http://indianexpress.com/article/entertainment/television/arjun-rampal-to-promote-discovery-real-heroes/|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2019 |[[The Final Call (TV series)|''The Final Call'']] |Captain Karan Sachdev | |style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/arjun-rampal-digital-debut-with-the-final-call-5490092/|title=Arjun Rampal to make his digital debut with The Final Call|date=12 December 2018|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=21 June 2019|archive-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502105335/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/arjun-rampal-digital-debut-with-the-final-call-5490092/|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2022 | ''[[London Files]]'' | Detective Om Singh | |style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/london-files-review-arjun-rampal-as-a-brooding-detective-is-hard-pressed-to-lift-the-series-2-stars-2910777|title=London Files Review: Arjun Rampal As A Brooding Detective Is Hard-Pressed To Lift The Series|publisher=NDTV|first=Saibal|last=Chatterjee|date=22 April 2022|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104071454/https://www.ndtv.com/entertainment/london-files-review-arjun-rampal-as-a-brooding-detective-is-hard-pressed-to-lift-the-series-2-stars-2910777|url-status=live}}</ref> |- !scope="row" | 2024 | ''[[Rana Naidu]]'' | | |style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url= https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rana-naidu-season-2-begins-filming-arjun-rampal-joins-rana-daggubati-venkatesh-in-returning-netflix-series/article68436236.ece|title= 'Rana Naidu' Season 2 begins filming; Arjun Rampal joins Rana Daggubati, Venkatesh in returning Netflix series|website=The Hindu|date=July 23, 2024}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == ''[[:en:List of awards and nominations received by Arjun Rampal|Феҳристи ҷоизаву мукофотҳои бадастовардаи Арҷун Рампал]]'' Арҷун Рампал дар фаъолияти худ ҷоизаҳои зиёде гирифтааст, аз ҷумла ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷа ва [[National Film Awards|ҷоизаи бонуфузи миллии филм]] барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷа барои "Rock On!!" (2008). Вай инчунин барои намоишҳои худ дар "Pyaar Ishq Aur Mohabbat" (2001), "Om Shanti Om" (2007), "Raajneeti" (2010) ва "Housefull" (2010) ҷоизаҳо гирифтааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] dt3kmo5tgluoe1u3tvamgjkx9q05iqh 0 219851 1470703 1461785 2026-04-29T07:16:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470703 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Дҳармендра |номи аслӣ = {{lang-en|Dharmendra}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |нишон = |тавсифи нишон = |бари нишон = |вазифа = Узви Парламент, [[Лок Сабҳа]] |бо номи = |парчам = |парчам2 = |шиор = |аввалдавр = 2004 |охирдавр = 2009 |давраи ҳокимият = |пешгузашта = Рамешвар Лал Дудӣ |ҷонишин = Арҷун Рам Мегҳвал |вазифа_2 = |парчам_2 = |парчам2_2 = |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |пешгузашта_2 = |ҷонишин_2 = |шарҳ = |таърихи таваллуд = 08.12.1935 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Панҷоб (Ҳиндустони Бритониё)}} |таърихи даргузашт = 24.11.2025 |маҳалли марг = {{МаҳаллиМарг|Мумбай}}, [[Ҳиндустон]] |дафн = |ҷинс = мард |ном ҳангоми таваллуд= Dharam Singh Deol |падар = |модар = |ҳамсар = Паркаш Каур (аз 1954 то 1985)<br>[[Ҳема Малинӣ]] (аз 1980) |фарзандон = 6 |ҳизб = [[Ҳизби Бҳаратия Ҷаната]] |маълумот = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |касб = [[сиёсатмадор]] , [[ҳунарпеша]], [[продюсер]] |фаъолият = 1960—2025 |эътиқод = |ҷоизаҳо = |соядаст = |монограмма = |бари монограммаҳо= |сайт = |викианбор = }} '''Дҳармендра''' (номи аслӣ '''Дҳарам Сингҳ Деол''', {{lang-en|Dharam Singh Deol}}; [[8 декабр]]и [[1935]], [[Панҷоб (Ҳиндустон)|Панҷоб]] - [[24 ноябр]]и [[2025]], [[Мумбай]], [[Ҳиндустон]]) — [[сиёсатмадор]], [[ҳунарпеша]] ва [[продюсер]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Дорандаи мукофоти сеюмдараҷаи давлатии [[Падма Бҳушан]] ва инчунин якчанд ҷоизаҳои синамо барои саҳм дар синамои [[Ҳиндустон]] мебошад. == Зиндагинома == Дҳармендра ҳамчун Дҳармендра Кевал Кришан Деол<ref name="Affidavit">{{cite web |title=Affidavit - Dharmendra Kewal Krishan Deol |url=https://ceorajasthan.nic.in/Affidavits_pc/2/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN_SC1.html |website=ceorajasthan.nic.in |access-date=15 August 2023 |language=hi}}</ref> дар [[Насралӣ]], деҳаи ноҳияи [[Лудҳиана]]и [[Панҷоб (Ҳиндустони Бритониё)|Панҷоб]]и [[Ҳиндустони Бритониё]] [[8 декабр]]и [[соли 1935]], дар оилаи консервативии [[сикҳо]] (ба гуфтаи писараш Саннӣ Деол, оилаи онҳо сикҳ нестанд, балки ба ҷунбиши [[Ориё самаҷ]] тааллуқ доранд<ref>[http://www.bbc.co.uk/programmes/p010z34s Watch In Conversation with The Deols] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121119233753/http://www.bbc.co.uk/programmes/p010z34s |date=2012-11-19 }}. (12 November 2012)</ref>) таваллуд шудааст<ref>{{cite news|title=Dharmendra talks about his mother Satwant Kaur: She wanted me to learn how to manage money|url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/dharmendra-talks-about-his-mother-satwant-kaur-she-wanted-me-to-learn-how-to-manage-money-28517|date=21 January 2020|newspaper=The Tribune}}</ref>. Ӯ дар оилаи [[Панҷобиҳо|панҷобӣ]] Ҷат таваллуд шудааст<ref name="farm">{{cite news |last1=Kashyap |first1=Archita |title=I am a farmer's son: Dharmendra |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/i-am-a-farmers-son-dharmendra/article7361469.ece |access-date=3 November 2019 |work=The Hindu |date=27 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103093244/https://www.thehindu.com/features/cinema/i-am-a-farmers-son-dharmendra/article7361469.ece|quote=I am a Jat. Jats love their land and their farms. I spend most of my time in my farmhouse at Lonavla these days.|archive-date=3 November 2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|title=Dharmendra pained to see Punjabi girls hitting the bottle |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/dharmendra-pained-to-see-punjabi-girls-hitting-the-bottle/articleshow/25572225.cms|newspaper=Times of India|date=11 November 2013|quote=Bollywood superstar Dharmendra said as a Punjabi he was pained to hear that even girls in the state are now hitting the bottle.}}</ref>. Деҳаи аҷдодии ӯ Дангон, дар наздикии Паҳовал Теҳсил [[Райкот]], Лудҳиана аст<ref>{{cite web|title=Dharmendra nostalgic on visiting Dangon|url=http://www.tribuneindia.com/2013/20131106/ldh1.htm#8|date=6 November 2013|work=Ludhiana Tribune|access-date=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110402/http://www.tribuneindia.com/2013/20131106/ldh1.htm#8|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}</ref><ref name="farm"/>. Ӯ овони ҷавонии худро дар деҳаи Саҳневал гузаронида, дар Мактаби миёнаи давлатӣ дар Лалтон Калан, Лудҳиана таҳсил кардааст, ки падараш дар он ҷо мудири мактаби деҳа буд. Вай дар соли 1952 Фагвараро хатм кардааст<ref>{{cite web|last=Sumbly|first=Vimal|title=From Ludhiana to Bikaner in support of Dharmendra|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040503/ldh1.htm#2|date=2 May 2004|work=Ludhiana Tribune|access-date=16 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181855/http://www.tribuneindia.com/2004/20040503/ldh1.htm#2|archive-date=3 March 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Affidavit|url=http://ceorajasthan.nic.in/Affidavits_pc/2/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN_SC5.html|work=Chief Electoral Officer, Rajasthan|access-date=16 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304123615/http://ceorajasthan.nic.in/Affidavits_pc/2/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN_SC5.html|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}</ref>. Дар он рӯзҳо мактабҳои Панҷоб ба [[Донишгоҳи Панҷоб]], [[Чандигарҳ]] дохил мешуданд. == Фаъолият == Дҳармендра метавонист танҳо орзу кунад, ки дар филмҳо бозӣ кунад аммо ӯ аз хурдӣ ба синамо мафтун шуда буд. Дар синни 19-солагӣ бо интихоби волидонаш издивоҷ карда, дар як ширкати пармакунии амрикоӣ ба кор даромад. Баъдтар ӯ дар озмуни маҷаллаи Filmfare, ки чеҳраҳои навро барои филмҳо ҷустуҷӯ мекард иштирок намуд. Продюсер Арҷун Ҳингоронӣ ба ӯ бовар карда, бо ӯ барои филми “Dil Bhi Tera Hum Bhi Tere”<ref>{{cite web|title=My First Break: Dharmendra |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/My-First-Break-Dharmendra/article15675581.ece |date=2010-11-04 |work=The Hindu |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101211094655/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article868667.ece |archivedate=2010-12-11}}</ref> ба маблағи 51 рупия, наҳории ҳаррӯза бо чой ва тост дар як қаҳвахонаи маҳаллӣ шартнома баст. Филм муваффақ набуд, аммо он ба ӯ оғози заруриро дод. Дар аввали солҳои 60-ум ӯ нақшҳои хурд дошт: ӯ барои филмҳои қаҳрамонона нигаронидашуда, аз қабили "Bandini" (1963, бо [[Нутан]]), "Anpadh" (1962, бо [[Мала Синҳа]]) ва "Main Bhi Ladki Hoon" (1964, бо [[Мино Кумарӣ]]) шартнома баст. Дар ҳамин марҳила, Дҳармендра инчунин розӣ шуд, ки қаҳрамони дуюмдараҷаро дар филми "Асри ишқ" (1964), ки дар он суперситора [[Раҷендра Кумар]] ва маликаи зебоӣ [[Сайра Бону]] нақш бозидааст, бозӣ кунад. Сипас дар филмҳои «Ҳақиқат» (1964), «Сояҳо» (1965) ва «Муҳаббати модар» (1967) нақшҳо офаридааст. Дҳармендра аллакай хеле машҳур шуда буд ва бо ҳунарпешаи машҳур Мино Кумарӣ як ҷуфти муваффақ дар экран ташкил карда, якҷоя дар 7 филм нақш бозиданд. Филми онҳо «Гул ва санг» (1966) хити тиллоӣ буд. Дар нақши ҷинояткор кӯшиш кард, Дҳармендра мардонагӣ ва нармиро муттаҳид кард ва мухлисони зиёдеро ба даст овард. Ҳамон сол дар филми Анупама Дҳармендра нақши як нависандаи камбағал, вале худшиносро бозид, ки Анупамаи афсурдаро ([[Шармила Тагор]]) барои ҳимояи ҳуқуқҳояш илҳом мебахшад. Дар ин филм ӯ хеле ором ва табиӣ буд. Дар авҷи муваффақияти худ, Дҳармендра тасмим гирифт, ки филми ҳассосии "Satyakam"-ро бо Ришикешем Мукерҷӣ ҳамчун коргардон таҳия кунад. Ӯ як марди ростқавлро бозид, ки барои ҳақиқат ҳам зиндагӣ мекунад ва фидо мешавад. Сарфи назар аз он, ки ин яке аз беҳтарин нақшҳо бозидаи Дҳармендра буд, филм нокомии тиҷоратӣ шуд. Эҳтимол, ба шарофати ин нокомӣ ва пайдоиши падидаи нав бо номи [[Раҷеш Кҳанна]], Дҳармендра худро дар филмҳои комилан шавқовар ба монанди драмаи интиқомии «Ҳаёти харобшуда» (1970) ва достони «Ватани ман» (1971) ғарқ кард. Бартарии бузурги ӯ дар он буд, ки ӯ яке аз чанд ҳунарпешае буд, ки сарфи назар аз мавҷҳое, ки Раҷеш Кҳанна барангехт, тавонист сари худро болотар аз об нигоҳ дорад. Гузашта аз ин, барои касби Дҳарам [[Ҳема Малинӣ]] пайдо шуд. Ҷуфти ошиқон Дҳармендра-Мино Кумарӣ хеле пештар, пас аз он ки филмҳои "Chandan Ka Palna" (1967) ва "Мавсими баҳор"<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Meena-Kumari-Queen-of-broken-hearts/articleshow/21839971.cms|title=Men who loved and left Meena Kumari|date=2013-08-15|author=Chandrima Pal|work=Mumbai Mirror|lang=en|accessdate=2017-01-18|archive-date=2016-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20161205140014/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Meena-Kumari-Queen-of-broken-hearts/articleshow/21839971.cms|deadlink=no}}</ref> (1968) мардумро ноумед карданд, аз ҳам ҷудо шуданд. Дар соли 2007, Дҳармедра пас аз як танаффуси чорсола ба сифати актёри ёрирасон дар филмҳои "Life in a… Metro" ва "Apne", ки ҳарду комёб шуданд, ба филмҳо баргашт. Дар соли 2011 ӯ дар филми "Yamala Pagla Deewana" бо писаронаш [[Саннӣ Деол|Саннӣ]] ва [[Боббӣ Деол|Боббӣ]] нақш бозид ва баъдан дар филми идомаи он, ки дар хазина ноком шуд. Аз миёнаҳои солҳои 2010, актёр бештар дар филмҳои панҷобӣ зоҳир мешавад. Дар соли 2014 ӯ дар филми "Double Di Trouble" дар муқобили [[Гиппӣ Гревал]] ва инчунин дар филми "Jora 10 Numbaria" дар соли 2017 нақши дукарата бозидааст. Ҳарду филмҳо муваффақияти тиҷоратӣ буданд. == Ҳаёти шахсӣ == Издивоҷи аввалини Дҳармендра бо Пракаш Каур дар синни 19-солагӣ дар соли 1954, қабл аз ворид шудан ба синамо буд<ref>{{cite news |title=Bobby Deol Reportedly Attacked Hema Malini with a Knife After Dharmendra's 2nd Marriage; Here's What Prakash Kaur Said on the Matter! |url=https://daily.bhaskar.com/news/ENT-BOW-dharmendra-hema-controversy-5440408-PHO.html |access-date=13 February 2020 |work=dailybhaskar |date=16 October 2016 |language=en |accessdate=2024-11-06 |archivedate=2020-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200213180023/https://daily.bhaskar.com/news/ENT-BOW-dharmendra-hema-controversy-5440408-PHO.html }}</ref>. Ӯ аз ин издивоҷ ду писар дорад, [[Саннӣ Деол]] ва [[Боббӣ Деол]], ҳарду ҳунарпешаи муваффақи синамоянд; ва ду духтар, Виҷита ва Аҷита. Ҷиянаш [[Абҳай Деол]] низ актёр аст. Пас аз кӯчидан ба [[Бомбей]] ва ворид шудан ба синамо, Дҳармендра бо [[Ҳема Малинӣ]] издивоҷ кард, ки дар он вақт ихтилофҳо ба вуҷуд омаданд, зеро ӯ аллакай оиладор буд. Овозаҳо дар бораи Дҳармендра ва Ҳема Малинӣ барои қабули ислом ва ин издивоҷ оғоз ёфтанд<ref>{{cite news|title=Dharmendra or "Dilawar Khan?"|url=http://www.milligazette.com/Archives/2004/16-30Jun04-Print-Edition/163006200433.htm|access-date=18 June 2016|publisher=[[Milli Gazette]]|date=30 June 2004|quote=When his political rivals brought the issue to the notice of election authorities and the general public, he denied his conversion to Islam and change of name.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624093107/http://www.milligazette.com/Archives/2004/16-30Jun04-Print-Edition/163006200433.htm|archive-date=24 June 2016|url-status=live}}</ref><ref name="converted">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/celebrities-who-converted-to-islam/photostory/30985640.cms|title=Celebrities who converted to Islam|work=[[The Times of India]]|access-date=23 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231411/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/Celebrities-who-converted-to-Islam/photostory/30985640.cms|archive-date=27 February 2017|url-status=live}}</ref>. Ӯ ва Малинӣ дар аввали солҳои 1970-ум дар як қатор филмҳо, аз ҷумла "Sholay" нақш бозиданд<ref>{{cite news|title=Hema Malini on 35th wedding anniversary|url=http://www.mid-day.com/articles/love-is-togetherness-hema-malini-on-35th-wedding-anniversary/16181170|access-date=2 May 2015|work=[[Mid-Day]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921114842/http://www.mid-day.com/articles/love-is-togetherness-hema-malini-on-35th-wedding-anniversary/16181170|archive-date=21 September 2017|url-status=live|accessdate=2024-11-06|archivedate=2018-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225121010/https://www.mid-day.com/articles/love-is-togetherness-hema-malini-on-35th-wedding-anniversary/16181170}}</ref><ref>{{cite web|title=Dharmendra – Action King: Personal life|url=http://www.indianexpress.com/pictureStory.php?galId=1101&pg=4&view=4|archive-url=https://archive.today/20130126142727/http://www.indianexpress.com/pictureStory.php?galId=1101&pg=4&view=4|url-status=dead|archive-date=26 January 2013|work=The Indian Express|access-date=2 July 2011}}</ref>. Ин ҳамсарон ду духтар доранд: [[Эша Деол]] (ҳунарпеша, тав. 1981) ва Аҳана Деол (ассистенти коргардон, тав. 1985). Набераи ӯ, писари Боббӣ Деол низ ба номи ӯ "Дҳарам" ном гузошта шудааст. Дар соли 2019 набераи Дҳармендра, писари калонии Саннӣ Деол, [[Каран Деол]] ҳамчун ҳунарпеша бо "Pal Pal Dil Ke Paas", ки коргардон Саннӣ Деол буд, аввалин бозиашро анҷом дод. Дар соли 2023, писари хурдии Саннӣ Деол, Раҷвир Деол ҳамчун актёри "Dono"-и коргардон Авниш Р. Барҷатя нақш бозид. === Даргузашт === Дҳармендра [[24 ноябр]]и [[соли 2025]] дар манзили худ дар [[Мумбай]], дар синни 89-солагӣ пас аз бемории вобаста ба синну сол вафот кард. Маросими охирини ӯ дар крематорияи Паван Ҳанс дар минтақаи Виле Парлеи Мумбай бо иштироки аъзои оила ва ҳамкорони сершумори соҳаи синамо баргузор шуд. == Филмнома == {|class="wikitable sortable |+ Рӯйхати филмҳо ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable"|Иқт. |- | 1960 | ''[[Dil Bhi Tera Hum Bhi Tere]]'' | Ashok | | |- | rowspan="2" | 1961 | ''[[Shola Aur Shabnam (1961 film)|Shola Aur Shabnam]]'' | Ravi (Bunnu) | |<ref>{{cite web|author=AVIJIT GHOSH & UTTHARA KUMARI B.|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-24/news-and-interviews/28317215_1_rafi-shammi-singer|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811145815/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-24/news-and-interviews/28317215_1_rafi-shammi-singer|date=24 July 2010|archive-date=11 August 2011|title=The unforgettable Rafi|access-date=11 August 2011|accessdate=2024-11-08|archivedate=2011-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811145815/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-24/news-and-interviews/28317215_1_rafi-shammi-singer}}</ref> |- |''[[Boy Friend (1961 film)|Boy Friend]]'' | Inspector Sunil Singh | | |- | rowspan="3" | 1962 |''[[Soorat Aur Seerat]]'' | | | |- |''[[Anpadh]]'' | Deepak M. Nath | |<ref>{{Cite news|last=Lokapally|first=Vijay|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Anpadh-1962/article15715735.ece|title=Anpadh (1962)|work=[[The Hindu]]|date=25 November 2010|access-date=3 November 2023|archive-date=3 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231103070630/https://www.thehindu.com/features/cinema/Anpadh-1962/article15715735.ece|url-status=live}}</ref> |- |''[[Shaadi (1962 film)|Shaadi]]'' | Ramesh R. Malhotra | |<ref>{{Cite news |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19620727&printsec=frontpage&hl=en |title=Shaadi |date=27 July 1962 |work=[[The Indian Express]] |page=3 |access-date=7 September 2021 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907071709/https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19620727&printsec=frontpage&hl=en |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" | 1963 |''[[Bandini (film)|Bandini]]'' | Dr. Devendra | |<ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2008/nov/26sd4-landmark-films-of-the-60s.htm |title=Landmark films of the 60s: Bandini |date=26 November 2008 |website=[[Rediff.com]] |publisher=Rediff |access-date=4 October 2023 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308220849/https://www.rediff.com/movies/2008/nov/26sd4-landmark-films-of-the-60s.htm |url-status=live }}</ref> |- |''[[Begaana (1963 film)|Begaana]]'' | Prakash | | |- | rowspan="7" | 1964 |''[[Ayee Milan Ki Bela]]'' | Ranjit | |<ref>{{Cite news|url=https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-dharmendra-played-negative-role-in-rajendra-kumar-saira-banu-starrer-ayee-milan-ki-bela-released-in-1964-after-haqeeqat-23249445.html|title=Dharmendra: पर्दे पर विलेन की धुनाई कर तालियां बटोरने वाले धर्मेंद्र ने इस फिल्म में निभाया था नेगेटिव रोल|trans-title=Dharmendra: Dharmendra, who got applause by beating up villains on screen, played a negative role in this film|language= |work=[[Dainik Jagran]] |date=8 December 2022|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102183203/https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-dharmendra-played-negative-role-in-rajendra-kumar-saira-banu-starrer-ayee-milan-ki-bela-released-in-1964-after-haqeeqat-23249445.html|url-status=live}}</ref> |- |''[[Pooja Ke Phool]]'' | Balraj | |<ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=WnxABAAAQBAJ&q=%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D+%22%E0%AE%AA%E0%AF%82%E0%AE%9C%E0%AE%BE+%E0%AE%95%E0%AF%87%22 |title=A Journey Down Melody Lane |last=Bharatan |first=Raju |publisher=Hay House |year=2010 |isbn=978-93-81398-05-0 |access-date=7 September 2021 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308210852/https://books.google.com/books?id=WnxABAAAQBAJ&q=%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D+%22%E0%AE%AA%E0%AF%82%E0%AE%9C%E0%AE%BE+%E0%AE%95%E0%AF%87%22#v=onepage&q=%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D%20%22%E0%AE%AA%E0%AF%82%E0%AE%9C%E0%AE%BE%20%E0%AE%95%E0%AF%87%22&f=false |url-status=live }}</ref> |- |''[[Mera Qasoor Kya Hai]]'' | | | |- |''[[Haqeeqat (1964 film)|Haqeeqat]]'' |Captain Bahadur Singh | | |- |''[[Ganga Ki Lahren]]'' |Ashok | | |- |''[[Aap Ki Parchhaiyan]]'' | Chandramohan Chopra (Channi) | | |- |''[[Main Bhi Ladki Hoon]]'' | Ram | |<ref name="auto1"/> |- | rowspan="5" | 1965 |''[[Purnima (film)|Purnima]]'' |Prakash | | |- |''[[Neela Aakash]]'' | Aakash | | |- |''[[Kaajal]]'' | Rajesh | |<ref>{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2010/11/19/stories/2010111951391100.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216045542/http://www.hindu.com/mp/2010/11/19/stories/2010111951391100.htm |archive-date=16 December 2013 |title=Kaajal (1965) |date=19 Nov 2012 |access-date=9 Jan 2012 |work=[[The Hindu]] |author=Deepak Mahaan |url-access=subscription |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216045542/http://www.hindu.com/mp/2010/11/19/stories/2010111951391100.htm }}</ref> |- |''[[Chand Aur Suraj]]'' | Surajprakash A. Malik | | |- |''[[Akashdeep]]'' | Tarun | |<ref>{{cite news |last=Gupta |first=Ranjan Das |date=4 November 2010 |title=My First Break: Dharmendra |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/My-First-Break-Dharmendra/article15675581.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=14 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221014095647/https://www.thehindu.com/features/cinema/My-First-Break-Dharmendra/article15675581.ece |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="9" | 1966 |''[[Phool Aur Patthar]]'' |Shakti Singh / Shaaka | |<ref>{{Cite news|title=Rewind - Sixty Years Of Dharmendra|url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6104|work=Box Office India|language=|date=24 November 2020|access-date=2 November 2023|archive-date=12 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712182139/https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6104|url-status=live}}</ref> |- |''[[Mohabbat Zindagi Hai (1966 film)|Mohabbat Zindagi Hai]]'' |Amar | | |- |''[[Mamta (1966 film)|Mamta]]'' |Barrister Indraneel | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=27 September 2023 |title=When Dharmendra's unscripted KISS left Suchitra Sen embarrassed and furious during the shooting of 'Mamta' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/when-dharmendras-unscripted-kiss-left-suchitra-sen-embarrassed-and-furious-during-the-shooting-of-mamta/articleshow/103981072.cms |work=[[Times of India]] |access-date=31 July 2024 |archive-date=5 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005214409/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/when-dharmendras-unscripted-kiss-left-suchitra-sen-embarrassed-and-furious-during-the-shooting-of-mamta/articleshow/103981072.cms |url-status=live }}</ref> |- |''[[Dil Ne Phir Yaad Kiya (1966 film)|Dil Ne Phir Yaad Kiya]]'' |Ashok | |<ref>{{Cite news |date=2023-12-08 |title=Happy Birthday Dharmendra: An icon's journey through Bollywood's peaks and valleys |url=https://www.ptcnews.tv/entertainment/88-year-old-dharmendras-legacy-an-icons-journey-through-bollywoods-peaks-and-valleys-735606 |access-date=2024-07-31 |work=[[PTC News]] |language= |archive-date=1 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801235618/https://www.ptcnews.tv/entertainment/88-year-old-dharmendras-legacy-an-icons-journey-through-bollywoods-peaks-and-valleys-735606 |url-status=live }}</ref> |- |''[[Devar]]'' | Shankar J. Rai / Bhola | | |- |''[[Baharen Phir Bhi Aayengi]]'' | Jitendra Gupta (Jiten) | |<ref>{{cite news |last=Bali |first=Karan |date=27 March 2016 |title=Films that are 50: When Dharmendra completed Guru Dutt's dream in 'Baharen Phir Bhi Aayengi' |url=https://scroll.in/reel/805698/films-that-are-50-when-dharmendra-completed-guru-dutts-dream-in-baharen-phir-bhi-aayengi |work=[[Scroll.in]] |access-date=31 July 2024 |archive-date=13 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181213134510/https://scroll.in/reel/805698/films-that-are-50-when-dharmendra-completed-guru-dutts-dream-in-baharen-phir-bhi-aayengi |url-status=live }}</ref> |- |''[[Anupama (1966 film)|Anupama]]'' | Ashok | |<ref>{{cite web |url=https://rediff.com/movies/2002/apr/11dinesh.htm |title=Classic Revisited: Anupama |last=Raheja |first=Dinesh |date=11 April 2002 |website=Rediff.com |access-date=28 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421230634/https://m.rediff.com/movies/2002/apr/11dinesh.htm |archive-date=21 April 2023 |url-status=live}}</ref> |- |''[[Aaye Din Bahar Ke]]'' | Ravi | |<ref>{{cite news |last=Nagar |first=Abhishek |date=27 February 2023 |title=धर्मेंद्र के साथ आशा पारेख को देना था रोमांटिक सीन, मगर टेंशन में थे ओम प्रकाश, एक्ट्रेस बोलीं- लोग डरते थे... |trans-title=Asha Parekh had to give a romantic scene with Dharmendra, but Om Prakash was tensed, the actress said- people were scared... |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-dharmendra-and-asha-parekh-strange-relation-on-film-aaye-din-bahar-ke-set-tensed-om-prakash-before-romantic-scene-shot-actress-says-log-darte-the-mere-se-5450943.html |work=[[News18]] |language= |access-date=31 July 2024 |archive-date=31 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731223153/https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-dharmendra-and-asha-parekh-strange-relation-on-film-aaye-din-bahar-ke-set-tensed-om-prakash-before-romantic-scene-shot-actress-says-log-darte-the-mere-se-5450943.html |url-status=live |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2024-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240731223153/https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-dharmendra-and-asha-parekh-strange-relation-on-film-aaye-din-bahar-ke-set-tensed-om-prakash-before-romantic-scene-shot-actress-says-log-darte-the-mere-se-5450943.html }}</ref> |- |''[[Paari (1966 film)|Paari]]'' |Ghanashyam Dhali | [[Забони банголӣ|Филми банголӣ]] |<ref name="dilip_kumar_autobiography">{{cite book |last=Udaytara Nayar |first=Dilip Kumar |title=Dilip Kumar: The Substance and the Shadow |publisher=Hay House India, New Delhi |chapter=Filmography and Awards |year=2014 |isbn=978-93-81398-86-9}}</ref> |- | rowspan="5" | 1967 |''[[Majhli Didi]]'' | Bipinchandra (Bipin) | |<ref>{{cite news |title=Remembering The Master|work=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/opinion/edit-page/Top-Article-Remembering-The-Master/articleshow/4763656.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926001443/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-11/edit-page/28175092_1_shyam-benegal-bimal-roy-parakh |archive-date=26 September 2012 |url-status=live|date=11 July 2009 }}</ref> |- |''[[Jab Yaad Kisi Ki Aati Hai]]'' | | | |- |''[[Ghar Ka Chirag (1967 film)|Ghar Ka Chirag]]'' | | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=28 April 2023 |title=When Waheeda Rehman Revealed That Dharmendra Felt Uncomfortable Around Her |url=https://www.news18.com/entertainment/bollywood/when-waheeda-rehman-revealed-that-dharmendra-felt-uncomfortable-around-her-7669363.html |work=News18 |location=New Delhi |access-date=1 August 2024 |archive-date=1 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801235621/https://www.news18.com/entertainment/bollywood/when-waheeda-rehman-revealed-that-dharmendra-felt-uncomfortable-around-her-7669363.html |url-status=live }}</ref> |- |''[[Dulhan Ek Raat Ki]]'' | Ashok | |<ref>{{Cite tweet |user=NFAIOfficial |author=[[National Film Archive of India]] |number=1666770332609576960 |title=#Nutan and #Dharmendra appear in an intense close-up from the film Dulhan Ek Raat Ki (1966), directed by #DDKashyap. Inspired by Thomas Hardy's Tess of the d'Urbervilles, the film is centred around the tragic lead (Nutan) in the aftermath of a horrific event. |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/74sWu |archive-date=1 August 2024}}</ref> |- |''[[Chandan Ka Palna]]'' | Ajit | | |- | rowspan="6" | 1968 |''[[Shikar (1968 film)|Shikar]]'' | Ajay Singh | |<ref>{{cite news |last=Sharma |first=Sampada |date=28 January 2023 |title=Decades before Shah Rukh Khan's Pathaan vowed to save Bharat Mata, Dharmendra played the fan-favourite spy in Ankhen |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/decades-before-shah-rukh-khan-pathaan-bharat-mata-dharmendra-filmy-spy-ankhen-8407660/ |work=[[The Indian Express ]] |location=New Delhi |access-date=17 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=19 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819184508/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/decades-before-shah-rukh-khan-pathaan-bharat-mata-dharmendra-filmy-spy-ankhen-8407660/ |url-status=live }}</ref> |- |''[[Mere Hamdam Mere Dost]]'' | Sunil | |<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.rediff.com/entertai/2002/jun/24dinesh.htm|title=All muscle, all heart: Dharmendra|last=Raheja|first=Dinesh|website=[[Rediff.com]]|date=24 June 2002|access-date=28 July 2024|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304131225/https://www.rediff.com/entertai/2002/jun/24dinesh.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Izzat (1968 film)|Izzat]]'' | Shekhar / Dilip P. Singh | |<ref>{{cite news |last=Rao |first=Subha J |date=6 December 2016 |title='We lived like a family' |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/%E2%80%98We-lived-like-a-family%E2%80%99/article16767726.ece |work=The Hindu |access-date=29 July 2024 |archive-date=12 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161212030831/http://www.thehindu.com/entertainment/movies/%E2%80%98We-lived-like-a-family%E2%80%99/article16767726.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Baharon Ki Manzil (1968 film)|Baharon Ki Manzil]]'' | Dr. Rajesh Khanna | |<ref>{{Cite news |last=Vijaykar |first=Rajiv M. |date=7 December 2018 |title=Book Excerpt: Dharmendra's Life - The Meena Kumari Phase |url=https://www.ndtv.com/book-excerpts/book-excerpt-dharmendras-life-the-meena-kumari-phase-1959312 |access-date=1 August 2024 |work=NDTV |archive-date=20 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520082045/https://www.ndtv.com/book-excerpts/book-excerpt-dharmendras-life-the-meena-kumari-phase-1959312 |url-status=live }}</ref> |- |''[[Aankhen (1968 film)|Ankhen]]'' | Sunil | |<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/news/city/lucknow-times/Sunny-Deol-is-a-spy-with-a-heart/articleshow/40616531.cms|title=Sunny Deol is a spy with a heart|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102201150/https://timesofindia.indiatimes.com/news/city/lucknow-times/Sunny-Deol-is-a-spy-with-a-heart/articleshow/40616531.cms|url-status=live}}</ref> |- |''[[Baazi (1968 film)|Baazi]]'' |D. S. P. Ajay | | |- | rowspan="8" | 1969 |''[[Yakeen (1969 film)|Yakeen]]'' | Rajesh / Jackoss | | |- |''[[Satyakam]]'' | Satyapriya Acharya (Sath) | |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2003/mar/15dinesh.htm|title=Satyakam: Dharmendra's career best role|last=Raheja|first=Dinesh|date=15 March 2003|website=Rediff.com|access-date=4 March 2023|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304051029/https://www.rediff.com/movies/2003/mar/15dinesh.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Khamoshi (1970 film)|Khamoshi]]'' | Dev Kumar (Patient #24) | Камео |<ref>{{cite news |last=Sarangi |first=Y.B. |date=16 August 2008 |title=Khamoshi 1969 |url=http://www.hindu.com/mp/2008/08/16/stories/2008081653140600.htm |work=The Hindu |access-date=30 November 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090804050555/http://www.hindu.com/mp/2008/08/16/stories/2008081653140600.htm |archive-date=4 August 2009 |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2009-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804050555/http://www.hindu.com/mp/2008/08/16/stories/2008081653140600.htm }}</ref> |- |''[[Aadmi Aur Insaan]]'' | Munish Mehra | |<ref>{{cite web |url=https://www.yashrajfilms.com/movies/aadmi-aur-insaan |title=Aadmi Aur Insaan |author=<!--Not stated--> |date=8 March 2017 |website=.yashrajfilms.com |publisher=[[Yash Raj Films]] |access-date=2 August 2024 |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804102243/https://www.yashrajfilms.com/movies/aadmi-aur-insaan |url-status=live }}</ref> |- |''[[Pyar Hi Pyar]]'' | Vijay Pratap Gupta | | |- |''[[Aya Sawan Jhoom Ke]]'' | Jaishankar (Jai) | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=6 April 2024 |title=These Three Dharmendra Hits Have One Thing In Common, Can You Guess? |url=https://www.news18.com/movies/these-three-dharmendra-hits-have-one-thing-in-common-can-you-guess-8841876.html |work=News18 |location=New Delhi |access-date=3 August 2024 |archive-date=2 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240802172046/https://www.news18.com/movies/these-three-dharmendra-hits-have-one-thing-in-common-can-you-guess-8841876.html |url-status=live}}</ref> |- |''[[Dharti Kahe Pukar Ke (1969 film)|Dharti Kahe Pukar Ke]]'' |Narrator | | |- |''[[Soldier Thakur Daler Singh]]'' |Deepak's Lawyer | |<ref>{{cite AV media |date=22 February 2017 |title=Soldier Thakur Daler Singh |language= |url=https://www.youtube.com/watch?v=S0-1W1d4sFM |access-date= |time=15:32 |publisher=[[Shemaroo Entertainment]] |via=[[YouTube]]}}</ref> |- | rowspan="7" | 1970 |''[[Jeevan Mrityu]]'' | Ashok Tandon / Bikram Sher Singh | |<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/jeevan-mrityu-1970/article6400941.ece|title=Jeevan Mrityu (1970)|work=[[The Hindu]]|author=Vijay Lokpally|date=11 September 2014|access-date=28 April 2024|archive-date=10 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410215127/https://www.thehindu.com/features/friday-review/jeevan-mrityu-1970/article6400941.ece|url-status=live}}</ref> |- |''[[Tum Haseen Main Jawaan]]'' | Sunil | |<ref name=DharamHema>{{Cite web |last=Sharma |first=Devesh |date=16 October 2020 |title=Best Hema Malini-Dharmendra Movies |url=https://www.filmfare.com/features/best-hema-malini-dharmendra-movies-44285.html |access-date=4 August 2024 |website=[[Filmfare]] |archive-date=16 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616175638/https://www.filmfare.com/features/best-hema-malini-dharmendra-movies-44285.html |url-status=live }}</ref> |- |''[[Sharafat]]'' | Rajesh | |<ref>{{cite book |title=Bollywood's Top 20: Superstars of Indian Cinema|editor=Bhaichand Patel |publisher=Penguin Books India |year=2012|isbn=978-0-670-08572-9 |page=165 }}</ref> |- |''[[Mera Naam Joker]]'' | Mahendra Singh | |<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/silsila-to-kagaz-ke-phool-films-that-didnt-work-on-releasing-but-became-classics-later-2934152.html|title=Silsila to Kagaz Ke Phool: Films that didn't work on releasing, but became classics later|date=4 August 2016|website=Firstpost|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102133907/https://www.firstpost.com/entertainment/silsila-to-kagaz-ke-phool-films-that-didnt-work-on-releasing-but-became-classics-later-2934152.html|url-status=live}}</ref> |- |''[[Man Ki Aankhen]]'' |Rajesh Agarwal | | |- |''[[Kab? Kyoon? Aur Kahan?]]'' |C. I. D. Inspector Anand | | |- |''[[Ishq Par Zor Nahin]]'' | Ram Kumar | | |- | rowspan="6" | 1971 |''[[Kankan De Ole]]'' | Banta Singh | [[Забони панҷобӣ|Филми панҷобӣ]] | |- |''[[Rakhwala (1971 film)|Rakhwala]]'' | Deepak Kumar | |<ref>{{cite news |last1=Lokapally |first1=Vijay |title=Rakhwala (1971) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rakhwala-1971/article18261786.ece |website=The Hindu |date=28 April 2017 |access-date=3 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184721/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rakhwala-1971/article18261786.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Naya Zamana]]'' | Anoop | |<ref name="auto1"/> |- |''[[Mera Gaon Mera Desh]]'' | Ajit | |<ref name="auto1"/> |- |''[[Guddi (1971 film)|Guddi]]'' | Худ | Намоиши меҳмонӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2002/may/02dinesh.htm|title=rediff.com, Movies: Classics Revisited: Guddi|website=Rediff.com|last=Raheja|first=Dinesh|date=2 May 2002|access-date=4 March 2023|archive-date=30 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030233905/https://www.rediff.com/movies/2002/may/02dinesh.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Badnam Farishte]]'' |Narrator | | |- | rowspan="6" | 1972 |''[[Seeta Aur Geeta]]'' | Raka | |<ref name="mid-day">{{cite news|title=Seeta Aur Geeta was inspired: Salim Khan|url=http://www.mid-day.com/articles/seeta-aur-geeta-was-inspired-salim-khan/206163|work=[[Mid-Day]]|date=28 March 2013|access-date=1 June 2024|archive-date=25 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425140952/https://www.mid-day.com/articles/seeta-aur-geeta-was-inspired-salim-khan/206163|url-status=live}}</ref> |- |''[[Samadhi (1972 film)|Samadhi]]'' | Daku Lakhan Singh / Jaswant Singh / Ajay | | |- |''[[Raja Jani]]'' | Rajkumar Singh (Raja) | |<ref name=DharamHema/> |- |''[[Lalkar]]'' | Major Ram Kapoor | |<ref>{{cite news |last=Malhotara|first=APS |date=26 December 2013 |title=Lalkar (1972) |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/lalkar-1972/article5504107.ece |work=The Hindu |access-date=4 August 2024 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302224602/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/lalkar-1972/article5504107.ece |archive-date=2 March 2014 |url-status=live}}</ref> |- |''[[Do Chor]]'' | Tony | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=20 October 2016 |title=Do Chor (1972) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/Do-Chor-1972/article16076798.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730143224/https://www.thehindu.com/features/friday-review/Do-Chor-1972/article16076798.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Anokha Milan]]'' | Ghanshyam (Ghana) | | |- | rowspan="9" | 1973 |''[[Loafer (1973 film)|Loafer]]'' | Ranjit | |<ref>{{cite news |last=Sing |first=Bobby |date=16 January 2022 |title=CinemaScope: From Akshay Kumar's Singh Is Kinng to Dharmendra's Loafer, and more... Here's how Bollywood filmmakers ripped off Frank Capra's 1933 classic Lady For A Day for decades |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/cinemascope-from-akshay-kumars-singh-is-kinng-to-dharmendras-loafer-and-more-heres-how-bollywood-filmmakers-ripped-off-frank-capras-1933-classic-lady-for-a-day-for-decades |work=[[The Free Press Journal]] |access-date=4 August 2024 |archive-date=22 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522170048/https://www.freepressjournal.in/entertainment/cinemascope-from-akshay-kumars-singh-is-kinng-to-dharmendras-loafer-and-more-heres-how-bollywood-filmmakers-ripped-off-frank-capras-1933-classic-lady-for-a-day-for-decades |url-status=live }}</ref> |- |''[[Phagun (1973 film)|Phagun]]'' | Gopal | Камео |<ref>{{cite news |last=Vajpayee |first=Ruchi |date=8 June 2023 |title=50 Years Of Phagun: 50 साल पहले, इस फिल्म में धर्मेंद्र की बेटी के किरदार में नजर आईं थीं जया बच्चन |trans-title=50 Years Of Phagun: 50 years ago, Jaya Bachchan was seen in the role of Dharmendra's daughter in this film |language=en |url=https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-phagun-50-years-jaya-bachchan-appeared-dharmendra-s-daughter-in-film-phagun-23435682.html |work=Dainik Jagran |access-date=4 August 2024 |archive-date=9 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609173625/https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-phagun-50-years-jaya-bachchan-appeared-dharmendra-s-daughter-in-film-phagun-23435682.html |url-status=live }}</ref> |- |''[[Keemat (1973 film)|Keemat]]'' | Gopal | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=27 September 2016 |title=Keemat (1973) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/Keemat-1973/article14993419.ece |work=The Hindu |access-date=4 August 2024 |url-access=subscription |archive-date=28 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170228034808/https://www.thehindu.com/features/friday-review/Keemat-1973/article14993419.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Kahani Kismat Ki]]'' | Ajit Sharma | |<ref name="auto1"/> |- |''[[Jugnu (1973 film)|Jugnu]]'' | Ashok Roy (Jugnu) | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=21 November 2013 |title=Jugnu (1973) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/jugnu-1973/article5376237.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=2 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202083827/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/jugnu-1973/article5376237.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Jheel Ke Us Paar]]'' | Sameer Rai | | |- |''[[Jwar Bhata (1973 film)|Jwar Bhata]]'' | Balraj Prasad (Billoo) | |<ref>{{cite news |last1=Nadadhur |first1=Srivathsan |title=Daagudu Moothalu: The 'hidden' treasures unveiled |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/daagudu-moothalu-the-hidden-treasures-unveiled/article7561719.ece |access-date=4 August 2024 |work=The Hindu |date=20 August 2015 |url-access=subscription |quote=Daagudu Moothalu was later remade into Tamil as Avan Pithana with S. S Rajendran and in Hindi with Dharmendra titled Jwar Bhata, which however couldn’t replicate the success of the original. |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206140748/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/daagudu-moothalu-the-hidden-treasures-unveiled/article7561719.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Yaadon Ki Baaraat]]'' | Shankar | | |- |''[[Blackmail (1973 film)|Black Mail]]'' | Kailash Gupta | |<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Black-Mail-1973/article15006250.ece|title=Black Mail (1973)|first=Anuj|last=Kumar|date=30 September 2016|access-date=17 November 2021|website=Thehindu.com|archive-date=17 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117130920/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Black-Mail-1973/article15006250.ece|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="8" | 1974 |''[[Dost (1974 film)|Dost]]'' | Manav | |<ref>{{cite news |last=Kohli |first=Suresh |date=31 October 2013 |title=Dost (1974) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dost-1974/article5301026.ece |work=[[The Hindu]] |location=New Delhi |access-date=29 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=29 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729154923/https://www.thehindu.com/features/friday-review/dost-1974/article5301026.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Resham Ki Dori]]'' | Ajit Singh | | |- |''[[Patthar Aur Payal]]'' | Ranjeet Singh (Chhote Thakur) | |<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/special/vinod-khannas-3-finest-performances/20210427.htm |title=3 amazing Vinod Khanna performances you must watch! |last=Jha |first=Subhash K. |author-link=Subhash K. Jha |date=27 April 2021 |website=Rediff.con |access-date=4 August 2024 |quote=Interestingly VK’s first spell of stardom came his way as a villain. Even in 1974, when he had huge success as a leading man, he scored big as a villain in Patthar Aur Payal where Dharmendra played the hero. |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804105225/https://www.rediff.com/movies/special/vinod-khannas-3-finest-performances/20210427.htm |url-status=live }}</ref> |- |''[[Pocket Maar (1974 film)|Pocketmaar]]'' | Shankar | |<ref>{{cite news |last=Malhotra |first=A.P.S. |date=5 January 2017 |title=Pocket Maar (1974) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pocket-maar-1974/article16993993.ece1 |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=8 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708041209/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pocket-maar-1974/article16993993.ece1 |url-status=live }}</ref> |- |''[[Dukh Bhanjan Tera Naam]]'' | |Филми панҷобӣ | |- |''[[Do Sher]]'' | | | |- |''[[International Crook]]'' |Shekhar | | |- |''[[Kunwara Baap (1974 film)|Kunwara Baap]]'' | Худ | Намоиши меҳмонӣ |<ref>{{cite news |last=Lokapally |first=Vijay |date=24 March 2016 |title=Kunwara Baap (1974) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/kunwara-baap-1974/article7971884.ece |work=The Hindu |location= |access-date=4 August 2024 |url-access=subscription |quote=Mehmood though packed the film with special appearances. From Sanjeev Kumar, Vinod Khanna, Dharmendra, Hema Malini, Amitabh Bachchan, Yogita Bali, Dara Singh, Lalita Pawar and Mukri |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804130506/https://www.thehindu.com/features/friday-review/kunwara-baap-1974/article7971884.ece |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="8" | 1975 |''[[Saazish (1975 film)|Saazish]]'' | Jaideep (Jai) | |<ref>{{cite news |last=Malhotra |first=A.P.S. |date=17 March 2017 |title=Saazish (1975) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/saazish-1975/article17482575.ece |work=The Hindu |access-date=29 July 2024 |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730111058/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/saazish-1975/article17482575.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Kahte Hain Mujhko Raja]]'' | Balram | | |- |''[[Ek Mahal Ho Sapno Ka]]'' |Vishal | | |- |''[[Dhoti Lota Aur Chowpatty]]'' | | | |- |''[[Chupke Chupke (film)|Chupke Chupke]]'' |Dr. Parimal Tripathi (Pyare Mohan) | |<ref>{{cite web |last1=Chopra |first1=Anupama |title=Why You Should Watch Hrishikesh Mukherjee's 1975 Classic Chupke Chupke |url=https://www.filmcompanion.in/features/why-you-should-watch-hrishikesh-mukherjees-1975-classic-chupke-chupke |access-date=12 August 2023 |magazine=Film Companion |date=11 April 2023 |language= |archive-date=11 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811213710/https://www.filmcompanion.in/features/why-you-should-watch-hrishikesh-mukherjees-1975-classic-chupke-chupke |url-status=live }}</ref> |- |''[[Sholay]]'' | Veeru | |<ref>{{Cite web |date=17 April 2013 |title=100 Years of Indian Cinema: The 100 greatest Indian films of all time |url=http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-19.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425234438/http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-19.html |archive-date=25 April 2013 |access-date=12 February 2014 |website=[[IBN Live]] |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2013-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130425234438/http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-19.html }}</ref> |- |''[[Pratigya (1975 film)|Pratiggya]]'' | Inspector Devendra Singh / Ajit D. Singh | |<ref name="GHOSH2013">{{cite book|author=AVIJIT GHOSH|title=40 RETAKES|url=https://books.google.com/books?id=iStBAQAAQBAJ&pg=PT75|date=25 September 2013|publisher=Westland|isbn=978-93-83260-31-7|pages=75–}}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |''[[Chaitali (film)|Chaitali]]'' | Manish | | |- | rowspan="7" | 1976 |''[[Santo Banto]]'' | |Филми панҷобӣ | |- |''[[Chhoti Si Baat]]'' | Худ | Намоиши меҳмонӣ дар суруди "Jaaneman Jaaneman Tere Do Nayan" |<ref>{{cite news |last=Salam |first=Ziya Us |date=11 October 2012 |title=Chhoti Si Baat (1975) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Chhoti-Si-Baat-1975/article12553590.ece |work=The Hindu |quote=The song, "Jaaneman jaanme tere do nayan…" which has Yesudas at his breezy best, is filmed inside a hall on Dharmendra and Hema Malini on the big screen. |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription}}</ref> |- |''[[Apne Dushman]]'' | Brijesh | | |- |''[[Kahtey Hain Mujhko Raja]]'' |Balram | | |- |''[[Barood (1976 film)|Barood]]'' | Anup's Landlord | Камео | |- |''[[Charas (1976 film)|Charas]]'' |Suraj Kumar | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=29 January 2015 |title=Charas (1976) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/blast-from-the-past-charas-1976/article6833752.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730143239/https://www.thehindu.com/features/cinema/blast-from-the-past-charas-1976/article6833752.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Maa (1976 film)|Maa]]'' | Vijay | | |- | rowspan="9" | 1977 |''[[Chacha Bhatija]]'' | Shankar Teja | |<ref>{{cite news |last=Kohli |first=Suresh |date=10 November 2021 |title=Chacha Bhatija (1977) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/chacha-bhatija-1977/article4977871.ece |work=The Hindu |access-date=5 August 2024 |archive-date=14 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230714151131/https://www.thehindu.com/features/friday-review/chacha-bhatija-1977/article4977871.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Dream Girl (1977 film)|Dream Girl]]'' | Anupam Verma | |<ref>{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd1.htm |title=A dream called Hema Malini |work=Rediff.com |date=2003-10-16 |access-date=2009-09-24 |archive-date=25 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525070002/http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd1.htm |url-status=live }}</ref> |- |''[[Swami (1977 film)|Swami]]'' | Nautanki Dancer | Намоиши меҳмонӣ |<ref name="Swami (1977)">{{cite news |last1=Lokpally |first1=Vijay |title=Swami (1977) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/swami-1977/article6267925.ece |accessdate=5 August 2024 |work=[[The Hindu]] |date=31 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614150144/http://www.thehindu.com/features/friday-review/swami-1977/article6267925.ece |archivedate=14 June 2018 |url-status=live |quote=Hema Malini and Dharmendra make a cameo appearance in the film as Nautanki dancers. |url-access=subscription }}</ref> |- |''[[Aaina (1977 film)|Aaina]]'' | | | |- |''[[Kinara (film)|Kinara]]'' | Chandan Arya | Камео |<ref>{{cite news |last=Salam |first=Ziya Us |date=27 June 2013 |title=Kinara (1977) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/kinara-1977/article4857078.ece |work=The Hindu |location=New Delhi |access-date=5 August 2024 |url-access=subscription |quote=After all this is the story of a classical dancer who loses her boyfriend – Dharmendra, her then real life beau in a special appearance |archive-date=9 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509074657/https://www.thehindu.com/features/cinema/kinara-1977/article4857078.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Khel Khilari Ka|Khel Khiladi Ka]]'' | Shaki Lutera / Raja Saab / Ajit | | |- |''[[Dharam Veer (film)|Dharam Veer]]'' |Dharam Singh | |<ref name="auto1"/> |- |''[[Charandas]]'' |Qawwali Singer | Намоиши меҳмонӣ | |- |''[[Chala Murari Hero Banne]]'' |Худ |Намоиши меҳмонӣ | |- | rowspan="6" | 1978 |''[[Phandebaaz]]'' | Rajkumar Kakkar / Rana Shantidas | | |- |''[[Dillagi (1978 film)|Dillagi]]'' |Swarn Kamal | |<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.filmcompanion.in/features/indepth-stories/dharmendra-bollywoods-dreamboat|title=Dharmendra, Bollywood's Dreamboat|first=Saaya|last=Vaidya|date=8 December 2022|website=[[Film Companion]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230126143630/https://www.filmcompanion.in/features/indepth-stories/dharmendra-bollywoods-dreamboat |archive-date=26 January 2023 |url-status=live}}</ref> |- |''[[Azaad (1978 film)|Azaad]]'' |Ashok (Azaad) | | |- | ''[[Giddha (film)|Giddha]]'' || || Филми панҷобӣ | |- |''[[Shalimar (1978 film)|Shalimar]]'' | S.S. Kumar | |<ref>{{Cite news|url=https://zeenews.india.com/entertainment/slideshow/outstanding-performances-dharmendra_335.html|title=The outstanding performances by Dharmendra!|date=8 December 2013|work=Zee News|access-date=23 November 2020|archive-date=30 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030054725/https://zeenews.india.com/entertainment/slideshow/outstanding-performances-dharmendra_335.html|url-status=dead}}</ref> |- |''[[Do Chehere]]'' | Kanwar Pran (Drunkard) / C.I.D. S.P. Shukla | | |- | rowspan="2" | 1979 |''[[Dil Kaa Heera]]'' | Custom Officer Rajat Sharma | | |- |''[[Kartavya (1979 film)|Kartavya]]'' | Vijay Kumar | |<ref>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=15 December 2016 |title=Kartavya (1979) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/Kartavya-1979/article16833496.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=15 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161215112017/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/Kartavya-1979/article16833496.ece |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="5" | 1980 |''[[Chunaoti]]'' |Shakti Singh | Камео | |- |''[[The Burning Train]]'' | Ashok Singh | |<ref name="auto"/> |- |''[[Alibaba Aur 40 Chor (1980 film)|Alibaba Aur 40 Chor]]'' |[[Ali Baba (character)|Alibaba]] | |<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/alibaba-aur-40-chor-1979/article17407847.ece |title=Alibaba Aur 40 Chor (1979) |last=Malhotra |first=A. P. S. |date=4 March 2017 |work=[[The Hindu]] |access-date=6 August 2024 |url-access=subscription |archive-date=9 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009093033/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/alibaba-aur-40-chor-1979/article17407847.ece |url-status=live }}</ref> |- |''[[Insaaf Ka Tarazu]]'' | Soldier Anil Dev Maini | Камео | |- |''[[Ram Balram]]'' |Ram | | |- | rowspan="6" | 1981 |''[[Aas Paas]]'' |Arun Choudhury | | |- |''[[Krodhi]]'' | Vikramjit Singh (Vicky) / Acharya Shradhanand | | |- |''[[Naseeb (1981 film)|Naseeb]]'' |Худ | Намоиши меҳмонӣ дар суруди "John Jani Janardhan" | |- |''[[Professor Pyarelal]]'' |Ram / Professor Pyarelal | | |- |''[[Khuda Kasam (1981 film)|Khuda Kasam]]'' |Maharaja Bhunam | Камео | |- |''[[Katilon Ke Kaatil]]'' | Ajit / Badshah | | |- | rowspan="8" | 1982 |''[[Rajput (film)|Rajput]]'' | Manupratap Singh (Manu) | | |- |''[[Teesri Aankh (1982 film)|Teesri Aankh]]'' | Ashok | | |- |''[[Samraat (film)|Samraat]]'' | Ram | | |- |''[[Main Intequam Loonga]]'' |Kumar Agnihotri (Bitto) | | |- |''[[Ghazab]]'' | Ajay Singh (Munna) / Vijay Singh | | |- |''[[Do Dishayen]]'' | Ajitesh | | |- |''[[Baghavat]]'' | Amar Singh | | |- |''[[Badle Ki Aag]]'' | Sher Singh (Shera) / Jaggu | | |- | rowspan="7" | 1983 |''Ambri'' |Dharam Singh | | |- |''[[Putt Jattan De]]'' |Chaudhary Dharam Singh | Филми панҷобӣ | |- |''[[Andhaa Kaanoon]]'' | Truck Driver | Камео | |- |''[[Naukar Biwi Ka]]'' | Deepak Kumar / Raja | | |- |''[[Jaani Dost]]'' |Raju | | |- |''[[Raziya Sultan (film)|Razia Sultan]]'' |Yakut Jamaluddin | | |- |''[[Qayamat (1983 film)|Qayamat]]'' | Shyam / Rajeshwar | | |- | rowspan="9" | 1984 |''[[Baazi (1984 film)|Baazi]]'' | Inspector Ajay Sharma | | |- |''[[Ranjhan Mera Yaar]]'' | |Филми панҷобӣ | |- |''[[Dharam Aur Kanoon|Dharam Aur Qanoon]]'' |Rahim Khan | | |- |''[[Raaj Tilak]]'' |Zoravar Singh | | |- |''[[Sunny (1984 film)|Sunny]]'' |Indrajeet | | |- |''[[Jeene Nahi Doonga]]'' | Roshan / Raka | | |- |''[[Jagir (film)|Jagir]]'' | Shankar | | |- |''[[Jhutha Sach (film)|Jhutha Sach]]'' | Vijay / Tiger | | |- |''[[The Gold Medal (film)|The Gold Medal]]'' |Labor Leader Acharya |Камео | |- | rowspan="3" | 1985 |''[[Ghulami]]'' | Ranjit Singh | |<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/ghulami|title=Ghulami &#124; Rotten Tomatoes|website=www.rottentomatoes.com|access-date=25 May 2024|archive-date=25 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525185248/https://www.rottentomatoes.com/m/ghulami|url-status=live}}</ref> |- |''[[Sitamgar]]'' | Sonu / Shankar | | |- |''[[Karishma Kudrat Kaa]]'' |Vijay / Karan | | |- | rowspan="5" | 1986 |''[[Saveray Wali Gaadi]]'' |Sher Singh | Камео | |- |''[[Mohabbat Ki Kasam]]'' | Shop Owner | Камео | |- | ''[[Begaana (1986 film)|Begaana]]'' | Kailashnath Rana | | |- |''[[Main Balwan]]'' |D. C. P. Chaudhary | | |- |''[[Sultanat]]'' | General Khalid | | |- | rowspan="12" | 1987 |''[[Insaniyat Ke Dushman]]'' | Inspector Shekhar Kapoor | |<ref>{{cite news |last1=Basu |first1=Anjana |title=Book Review: 'When Ardh Satya Met Himmatwala' Chronicles The Turbulent 1980s Of Bollywood |url=https://www.outlookindia.com/culture-society/book-review-when-ardh-satya-met-himmatwala-chronicles-the-turbulent-1980s-of-bollywood-weekender_story-277038 |access-date=27 April 2023 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=9 April 2023 |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730111123/https://www.outlookindia.com/culture-society/book-review-when-ardh-satya-met-himmatwala-chronicles-the-turbulent-1980s-of-bollywood-weekender_story-277038 |url-status=live }}</ref> |- |''[[Loha (1987 film)|Loha]]'' | Inspector Amar | | |- |''[[Dadagiri (film)|Dadagiri]]'' | Dharma Dada | | |- |''[[Hukumat]]'' |Inspector Arjun Singh | |<ref>{{Cite news |author=Kanwar, Rachna |title=25 Must See Bollywood Movies |date=3 October 2005 |url=http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-10.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015033756/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837%2Ccurpg-10.cms |archive-date=15 October 2007 |publisher=Indiatimes movies |access-date=2010-11-08 |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2018-12-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224230303/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-10.cms%20 }}</ref> |- |''[[Aag Hi Aag]]'' |Bahadur Singh / Sher Singh | | |- |''[[Mera Karam Mera Dharam]]'' |Ajay Shankar Sharma | | |- |''[[Watan Ke Rakhwale]]'' |Mahavir | | |- |''[[Insaaf Kaun Karega]]'' |Veerendra (Veeru) | | |- |''[[Mard Ki Zabaan]]'' | Laxman Chauhan | | |- |''[[Insaaf Ki Pukar]]'' | Vijay Singh | | |- |''[[Superman (1987 film)|Superman]]'' | [[Jor-El]] |Камео | |- |''[[Jaan Hatheli Pe]]'' | Soni Kapoor | | |- | rowspan="8" | 1988 |''[[Zalzala (1988 film)|Zalzala]]'' | Inspector Shiv Kumar | | |- |''[[Soorma Bhopali]]'' | Mahendra Singh / Худ | Камео | |- |''[[Sone Pe Suhaaga]]'' | C. B. I. Officer Ashwini Kumar / Vikram Dada | | |- |''[[Khatron Ke Khiladi (1988 film)|Khatron Ke Khiladi]]'' |Balwant / Karamveer / Teesri Adalat | | |- |''[[Mardon Wali Baat]]'' | Yadvinder Singh | | |- |''[[Mahaveera (film)|Mahaveera]]'' | Ajay Verma | | |- |''[[Paap Ko Jalaa Kar Raakh Kar Doonga]]'' | Shankar | | |- |''[[Ganga Tere Desh Mein]]'' | Vijay Nath | | |- | rowspan="10" | 1989 |''[[Sachai Ki Taqat]]'' | Constable Ram Singh | | |- |''[[Vardi (film)|Vardi]]'' | Havaldar Bhagwan Singh | Камео | |- |''[[Nafrat Ki Aandhi]]'' | Sonu | | |- |''[[Hathyar (1989 film)|Hathyar]]'' | Khushal Khan | | |- |''[[Kasam Suhaag Ki]]'' | | | |- |''[[Ilaaka]]'' | Inspector Dharam Verma | Камео | |- |''[[Batwara]]'' | Sumer Singh | | |- |''[[Elaan-E-Jung]]'' | Arjun Singh | | |- |''Sikka'' | Vijay | | |- |''[[Shehzaade]]'' | Subedhar Zorawar Singh / Inspector Shankar Shrivastav | | |- | rowspan="5" | 1990 |''[[Veeru Dada]]'' | Veeru Dada | | |- |''[[Qurbani Jatt Di]]'' | Sarpanch Sucha Singh | Камео | |- |''[[Pyar Ka Karz]]'' |Shekhar (Shaka) | | |- |''[[Sridevi|Naakabandi]]'' | Veer Singh (Veera) | | |- |''[[Humse Na Takrana]]'' |Amar | | |- | rowspan="6" | 1991 |''[[Trinetra]]'' | Raja | Камео | |- |''[[Mast Kalandar]]'' |Shankar | | |- |''[[Kohraam]]'' | Arjun | | |- |''[[Farishtay]]'' | Virendra Kumar (Veeru) | | |- |''Paap Ki Aandhi'' | Dharma / Mangal | | |- |''[[Dushman Devta]]'' | Shiva | | |- | rowspan="7" | 1992 |''[[Khule-Aam]]'' | Shiva | |- |''[[Zulm Ki Hukumat]]'' | Pitamber Kohli | | |- |''[[Waqt Ka Badshah]]'' | N/A | | |- |''[[Tahalka]]'' |Ex-Major Dharam Singh | | |- |''[[Virodhi (1992 film)|Virodhi]]'' | Inspector Shekhar | | |- |''[[Humlaa]]'' | Bhawani | | |- |''[[Kal Ki Awaz]]'' | Police Commissioner Ali Haider Jaffrey | | |- | rowspan="3" | 1993 |''Aag Ka Toofan'' | Dharam Singh / Inspector Arjun Singh | | |- |''Kundan'' | N/A | | |- |''[[Kshatriya (film)|Kshatriya]]'' | Maharaj Prithvi Singh | | |- | rowspan="3" | 1994 |''[[Maha Shaktishaali]]'' | Jaswant Singh (Jassi) | | |- |''[[Juaari]]'' |Police Inspector Dharam Singh | | |- |''[[Rakhwale]]'' |Ashok | | |- | rowspan="7" | 1995 |''[[Policewala Gunda]]'' | A.C.P. Ajit Singh | | |- |''[[Maidan-E-Jung]]'' | Shankar | | |- |''[[Aazmayish]]'' | Shankar Singh Rathod | | |- |''[[Taaqat (1995 film)|Taaqat]]'' | Shakti Singh | | |- |''[[Ham Sab Chor Hain (1995 film)|Hum Sab Chor Hain]]'' | Vijay Kumar | | |- |''[[Fauji (1995 film)|Fauji]]'' | Fauji Shamsher Singh (Sheroo) | | |- |''[[Veer (1995 film)|Veer]]'' | Veer (Veeru Bhaiya) | | |- | rowspan="5" | 1996 |''[[Smuggler (1996 film)|Smuggler]]'' |Ajit Singh | | |- |''[[Return of Jewel Thief]]'' |Police Commissioner Surya Dev Singh | | |- |''[[Himmatvar]]'' | Sultan | | |- |''[[Aatank]]'' | Jesu | | |- |''[[Mafia (1996 film)|Mafia]]'' | Fauji Ajit Singh | | |- | rowspan="4" | 1997 |''[[Loha (1997 film)|Loha]]'' | Shankar | | |- |''[[Jeeo Shaan Se]]'' | Brahma / Vishnu / Mahesh | | |- |''[[Gundagardi]]'' |Police Commissioner Karan Singh | | |- |''[[Agnee Morcha]]'' | Kishan Singh Bhatti | | |- | rowspan="2" | 1998 |''[[Pyaar Kiya To Darna Kya (1998 film)|Pyaar Kiya To Darna Kya]]'' |Thakur Ajay Singh (Chacha) | | |- |''[[Zulm O Situm]]'' | S.P. Arun | | |- | rowspan="3" | 1999 |''[[Nyaydaata]]'' | DCP Ram | | |- |''[[Munnibai]]'' | | | |- |''[[Lohpurush]]'' | Ajit Singh | | |- | rowspan="6"|2000 ||''[[Sultaan]]'' || Sultan Singh || Камео||<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/celebrity/dharmendra/filmography/|title=Dharmendra Movies List |website=[[Bollywoo Hungama]]|date=31 July 2024}}</ref> |- | ''The Revenge: Geeta Mera Naam'' || Baba Thakur |||| |- |''Meri Jung Ka Elaan'' || Ajit Singh |||| |- |''Kaali Ki Saugandh'' || Sultan Singh |||| |- | ''Jallad No. 1'' || Shankar |||| |- | ''Bhai Thakur '' |||||| |- | rowspan="4"|2001 || ''Jagira'' |||||| |- | ''Saugandh Geeta Ki'' |||||| |- | ''Zakhmi Sherni'' |||||| |- | ''Bhooka Sher'' || Ranbir Singh |||| |- | rowspan="2"| 2002 || ''Reshma Aur Sultan'' |||||| |- | ''Border Kashmir Ka'' |||||| |- | rowspan="2"|2003 |''[[Kaise Kahoon Ke... Pyaar Hai]]'' || Dharam ||||<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/2003/may/09kaise.htm |title=What a Yawn! |last=Deepa |first=Gumaste |date=9 May 2003 |website=Rediff.com |access-date=17 August 2024 |archive-date=8 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108015023/https://www.rediff.com/movies/2003/may/09kaise.htm |url-status=live }}</ref> |- |''Tada'' || Balraj Singh Rana |||| |- |rowspan="3"|2004 || ''Sabse Badi Ganga Ki Saugandh'' || || || |- |''[[Hum Kaun Hai?]]'' || Virendra 'Viru' || Камео ||<ref>{{cite news|work=[[BBC.co.uk]]|last=Gajjar|first=Manish|date=2004-09-03|accessdate=2024-08-16|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> |- |''[[Kis Kis Ki Kismat]]'' || Hasmukh Mehta || ||<ref>{{cite news |last=Gajjar |first=Manish |url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/08/kis_kiski_kismat_preview.shtml |title=BBC - Shropshire - Bollywood - Kis Kiski Kismat |date=11 August 2004 |work=BBC.co.uk |location=Shropshire |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040811165952/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/08/kis_kiski_kismat_preview.shtml |archive-date=2004-08-11}}</ref> |- | rowspan="4"|2007 || ''[[Life in a... Metro]]'' || Amol |||| <ref name="Metro">{{cite web|title=Metro follows the six individual lives|url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/27950.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20061228150953/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/27950.html|archive-date=28 December 2006|access-date=17 January 2007|website=IndiaGlitz|accessdate=2024-11-08|archivedate=2006-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061228150953/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/27950.html}}</ref> |- |''[[Apne]]'' || Baldev Singh Chaudhary |||| <ref>{{cite web |last=Adarsh |first=Taran |title=Apne: Movie Review |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/12711/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080306085243/http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/12711/index.html |archive-date=6 March 2008 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=2011-04-07 |author-link=Taran Adarsh}}</ref> |- |''[[Johnny Gaddaar]]'' || Sheshadri |||| <ref>{{cite web|title=Review: Johnny Gaddaar is a delicious thriller|url=http://ibnlive.in.com/news/review-johnny-gaddaar-is-a-delicious-thriller/49544-8.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090415162514/http://ibnlive.in.com/news/review-johnny-gaddaar-is-a-delicious-thriller/49544-8.html|archive-date=15 April 2009|date=29 September 2007|publisher=[[CNN-IBN]]|accessdate=2024-11-08|archivedate=2009-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090415162514/http://ibnlive.in.com/news/review-johnny-gaddaar-is-a-delicious-thriller/49544-8.html}}</ref> |- |''[[Om Shanti Om]]'' || Худ || Нақши меҳмонӣ дар суруди "Deewangi Deewangi" ||<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/when-salman-khan-waited-for-4-hours-to-watch-dharmendra-dance-om-shanti-om-2543447-2024-05-24 |title=When Salman Khan waited for 4 hours to watch Dharmendra's dance in Om Shanti Om song |author=<!--Not stated--> |date=24 May 2024 |website=India Today |access-date=16 August 2024}}</ref> |- |2009 |''[[Har Pal]]'' || Baba |||| |- | rowspan="2"| 2011 || ''[[Yamla Pagla Deewana]]'' || Dharam Singh Dhillon ||||<ref name=YPD>{{cite news |author=<!--not stated--> |date=7 June 2013 |title=Critics' review: Yamla Pagla Deewana 2 is double the pain |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/critics-review-yamla-pagla-deewana-2-is-double-the-pain/story-KOMlv13dmBdUpFhd3RUm3H.html |work=Hindustan Times |location=New Delhi |access-date=15 August 2024 |archive-date=16 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240816001953/https://www.hindustantimes.com/bollywood/critics-review-yamla-pagla-deewana-2-is-double-the-pain/story-KOMlv13dmBdUpFhd3RUm3H.html |url-status=live }}</ref> |- |''[[Tell Me O Kkhuda]]'' || Tony Costello ||||<ref>{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/review/review-tell-me-o-kuhuda/20111027.htm |title=Tell Me O Khuda: Oh for God's sake... |last=Arora |first=Preeti |date=27 October 2011 |website=Rediff.com |access-date=15 August 2024 |archive-date=10 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210195940/https://www.rediff.com/movies/review/review-tell-me-o-kuhuda/20111027.htm |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2"|2013 || ''[[Yamla Pagla Deewana 2]]'' || Dharam Singh Dhillon ||||<ref name=YPD/> |- |''[[Singh Saab the Great]]'' ||Худ || Нақши меҳмонӣ дар суруди "Daru Band Kal Se" ||<ref>{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/singh-saab-the-great/critic-review/singh-saab-the-great-movie-review/ |title=Singh Saab The Great Movie Review |last=Adarsh |first=Taran |author-link=Taran Adarsh |date=22 November 2013 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=15 August 2024 |quote='Daaru Bandh Kal Se' [which has surprise cameos by Dharmendra and Bobby Deol] is hummable and gels well in the context of things. |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022053948/https://www.bollywoodhungama.com/movie/singh-saab-the-great/critic-review/singh-saab-the-great-movie-review/ |url-status=live }}</ref> |- | 2014 |''[[Double Di Trouble]]'' | Ajit / Manjit | Филми панҷобӣ |<ref>{{cite news |last=Vats |first=Rohit |date=30 August 2014 |title=Movie review: Dharmendra-starrer Double Di Trouble is a laugh riot |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/movie-review-dharmendra-starrer-double-di-trouble-is-a-laugh-riot/story-mOtTaOQNqbxFRdRs4dWPmJ.html |work=Hindustan Times |location=New Delhi |access-date=10 August 2024 |archive-date=20 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920083401/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/movie-review-dharmendra-starrer-double-di-trouble-is-a-laugh-riot/story-mOtTaOQNqbxFRdRs4dWPmJ.html |url-status=live }}</ref> |- | 2015 || ''[[Second Hand Husband]]'' || Ajit Singh || ||<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/interview/dharmendra-action-has-become-artificial-today/20150702.htm|title=Dharmendra: Action has become artificial today|first=Sonil|last=Dedhia|website=Rediff|access-date=4 March 2023|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304051349/https://www.rediff.com/movies/interview/dharmendra-action-has-become-artificial-today/20150702.htm|url-status=live}}</ref> |- | 2017 || ''[[Jora 10 Numbaria]]'' | Jagga Baba | Филми панҷобӣ |<ref>{{cite news |last=Arshi |first=Arshdeep |date=20 July 2017 |title='Jora 10 Numbaria' shows reality of a gangster's life, says Deep Sidhu |url=https://www.hindustantimes.com/punjab/jora-10-numbaria-shows-reality-of-a-gangster-s-life-says-deep-sidhu/story-3IBTgsNOb6pV4yVu942NQN.html |work=Hindustan Times |location=Chandigarh |access-date=10 August 2024 |quote=Actor Dharmendra plays the role of a mentor and a godfather to Jora. In his days, a hit, Dharmendra has been given a look that is similar to Robert de Niro in ‘The Godfather II.’ Meeting him becomes the turning point for Jora in the film. |archive-date=16 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240816001949/https://www.hindustantimes.com/punjab/jora-10-numbaria-shows-reality-of-a-gangster-s-life-says-deep-sidhu/story-3IBTgsNOb6pV4yVu942NQN.html |url-status=live }}</ref> |- | 2018 || ''[[Yamla Pagla Deewana: Phir Se]]'' | Jaywant Parmar | |<ref>{{cite news |last=Jha |first=Subhash K. |author-link=Subhash K. Jha |date=12 August 2018 |title=Dharmendra and Rekha recreate Rafta Rafta |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/120818/dharmendra-and-rekha-recreate-rafta-rafta.html |work=[[Deccan Chronicle]] |access-date=10 August 2024 |archive-date=16 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240816001943/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/120818/dharmendra-and-rekha-recreate-rafta-rafta.html |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2"|2020 | ''[[Shimla Mirchi]]'' | Foreign Minister | Камео |<ref>{{Cite web|url=https://mirchi.in/stories/celebrity/dharmendra-presents-an-unseen-photo-from-an-old-talent-contest-that-pushed-him-to-acting/97050637|last=Shukla|first=Girish|title=Dharmendra presents an unseen photo from an old talent contest that pushed him to acting|date=18 January 2023|website=[[Radio Mirchi]]|access-date=10 August 2024|archive-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810100601/https://mirchi.in/stories/celebrity/dharmendra-presents-an-unseen-photo-from-an-old-talent-contest-that-pushed-him-to-acting/97050637|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Jora: The Second Chapter]]'' | Jagga Baba | Филми панҷобӣ |<ref>{{cite news |last=Kaur |first=Gurnaaz |date=6 March 2020 |title=Movie Review - Jora: The Second Chapter - An intriguing tale |url=https://www.tribuneindia.com/news/reviews/story/movie-review-jora-the-second-chapter-an-intriguing-tale-51935 |work=[[Tribune India]] |location=Chandigarh |access-date=10 August 2024 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014093720/https://www.tribuneindia.com/news/reviews/story/movie-review-jora-the-second-chapter-an-intriguing-tale-51935 |url-status=live }}</ref> |- | 2021 | ''Dream Catcher'' | | Филми хурд | <ref>{{cite web|url= https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/dharmendra-promotes-his-first-international-project-dream-catcher-says-he-is-just-a-boy-from-punjab-a-sweet-boy-see-photos-4687335/|title= Dharmendra promotes his first international project Dream Catcher says he is just a boy from Punjab a sweet boy|website= Indian Express|author= Entertainment Gallery|date= 3 June 2017|access-date= 7 September 2021|archive-date= 27 October 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20211027175453/https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/dharmendra-promotes-his-first-international-project-dream-catcher-says-he-is-just-a-boy-from-punjab-a-sweet-boy-see-photos-4687335/|url-status= live}}</ref> |- | 2023 | ''[[Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani]]'' | Kanwal Randhawa | |<ref>{{Cite news|url=https://www.wionews.com/entertainment/bollywood/news-there-is-no-age-for-romance-dharmendra-on-kissing-scene-with-shabana-azmi-in-rocky-aur-rani-620782|title=No age for romance: Dharmendra on kissing Shabana Azmi in Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani|date=30 July 2023|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102195001/https://www.wionews.com/entertainment/bollywood/news-there-is-no-age-for-romance-dharmendra-on-kissing-scene-with-shabana-azmi-in-rocky-aur-rani-620782|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2"| 2024 | ''[[Teri Baaton Mein Aisa Uljha Jiya]]'' | Jai Singh Agnihotri | |<ref>{{Cite news|title=Dharmendra posts happy pics with Shahid Kapoor, Kriti Sanon as they wrap up their next untitled film|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dharmendra-posts-happy-pics-with-shahid-kapoor-kriti-sanon-as-they-wrap-up-their-next-untitled-film-8547726/|work=[[The Indian Express]]|date=10 April 2023|access-date=11 April 2023|archive-date=10 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410234224/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dharmendra-posts-happy-pics-with-shahid-kapoor-kriti-sanon-as-they-wrap-up-their-next-untitled-film-8547726/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Mukherjee|first=Anindita|title=Kriti Sanon, Shahid Kapoor's film titled 'Teri Baaton Mein Aisa Uljha Jiya'|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/kriti-sanon-shahid-kapoor-film-titled-teri-baaton-mein-aisa-uljha-jiya-2486795-2024-01-10|work=India Today|date=10 January 2024|access-date=10 January 2024|archive-date=31 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240131173230/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/kriti-sanon-shahid-kapoor-film-titled-teri-baaton-mein-aisa-uljha-jiya-2486795-2024-01-10|url-status=live}}</ref> |- | ''Desh Ke Gaddar'' | | |<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/desh-ke-gaddar/cast/|title=Desh Ke Gaddar Cast|website=Bollywood Hungama|date=3 May 2024|access-date=2 June 2024|archive-date=14 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240514211638/https://www.bollywoodhungama.com/movie/desh-ke-gaddar/cast/|url-status=live}}</ref> |- |2025 | scope="row" style="text-align:left; backg |''Ikkis'' | | |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/etimes/bollywood/watch-dharmendra-meets-up-cm-yogi-adityanath-in-lucknow/videoshow/105148351.cms|title=Watch viral video: Veteran actor Dharmendra meets UP CM Yogi|date=13 November 2023|access-date=8 December 2023|archive-date=8 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208194544/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/etimes/bollywood/watch-dharmendra-meets-up-cm-yogi-adityanath-in-lucknow/videoshow/105148351.cms|url-status=live}}</ref> |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] bje4docro9bcp9d9vhabygrtbjrd32x 0 219937 1470680 1469758 2026-04-29T01:24:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470680 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Аюшман Хурроно |номи аслӣ = {{lang-en|Ayushmann Khurrana}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Nishant Khurrana |таърихи таваллуд = 14.09.1984 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Чандигар}}, [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчам|Ҳиндустон}} |касб = [[ҳунарпеша]]<br>[[сароянда]]<br>муҷрии телевизион |солҳои фаъолият = 2004-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Аюшман Хурроно''' ({{lang-hi|आयुष्मान खुराना}}, тав. [[14 сентябр]] [[1984]], [[Чандигар]], [[Ҳиндустон]]) — ҳунарпешаи ҳинд, сароянда ва муҷрии телевизион. Ӯ дорандаи якчанд ҷоизаҳо мебошад, алалхусус [[Filmfare Awards]] ва [[National Film Awards]]. == Зиндагинома == Хурроно 14 сентябри соли 1984 дар [[Чандигар]] дар оилаи Пунам ва П. Хурроно таваллуд шудааст<ref>{{cite web |title=Ayushmann turns 31; Bollywood wishes him |url=https://www.bollywoodmantra.com/news/ayushmann-turns-31-bollywood-wishes-him/19179/ |website=BollywoodMantra |accessdate=14 June 2018 |archivedate=2018-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614121307/https://www.bollywoodmantra.com/news/ayushmann-turns-31-bollywood-wishes-him/19179/ }}</ref><ref>{{cite web|title=I've evolved as an actor: Ayushmann Khurrana |url=http://tribune.com.pk/story/541722/ive-evolved-as-an-actor-ayushmann-khurrana/ |website=IANS |publisher=The Express Tribune |accessdate=5 June 2016|date=28 April 2013}}</ref>. Аввал ба ӯ Нишант номгузорӣ намуданд, баъдтар дар 3-солагӣ волидони ӯ номашро ба Аюшман Хурроно  иваз карданд.  Ӯ мактаби миёнаи Сент Ҷони Чандигарх ва Коллеҷи [[:en:DAV College, Chandigarh|DAV College]]ро хатм намудааст<ref>{{cite web|title=Ayushmann's Portfolio Pics|url=http://photogallery.indiatimes.com/celebs/bollywood/ayushmann-khurrana/ayushmanns-portfolio-pics/Ayushmann-Khurrana/articleshow/22629606.cms|website=The Times of India|accessdate=5 June 2016}}</ref>.  Ӯ дар соҳаи адабиёти англисӣ таҳсил карда, дараҷаи магистрро дар мактаби таҳқиқотии коммуникатсионии донишгоҳи [[Панҷоб (Ҳиндустон)|Панҷоб]] хатм намудааст<ref name="toifacts">{{cite web|title=Lesser known facts about Ayushmann Khurrana|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/Lesser-known-facts-about-Ayushmann-Khurrana/Ayushmann-Khurrana-Lesser-known-facts/photostory/41511591.cms|website=The Times of India|accessdate=5 June 2016|date=21 September 2015}}</ref>. Аюшман инчунин узви асосгузори коллеҷи DAV "Aaghaaz" ва "Manchtantra" буд, ки гурӯҳҳои фаъоли театрӣ дар [[Чандигар]] мебошанд.  == Эҷодиёт дар синамо == Аюшман Хурроно дар синни 17-солагӣ дар телевизион  пайдо шудааст. Аввал барандаи барномаҳо ва маросимҳои телевизионӣ шуда фаъолият кардааст.Баъдан ӯро ба силсилафилми ''Ek thi rajkumari'' (2008-2009) дар нақши золим бо [[Алӣ Мерчант]] ва Неҳа Марда бозидааст. Нахустнамоиши ӯ дар синамо дар филми ''Donor Vicky'' соли [[2012]] мебошад, ки нақши асосиро бо ҳунарпешагон [[Ямӣ Гаутам]] ва [[Ҷон Абраҳам]]  бозидааст. [[Ҷон Абраҳам]] инчунин таҳиягари филм мебошад. Ҳангоми банаворгирии филм ӯ курси актёриро хондааст<ref name="R1">{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-07/news-interviews/30257028_1_ayushmann-khurrana-sperm-donor-film|archive-url=https://archive.today/20111010054814/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-07/news-interviews/30257028_1_ayushmann-khurrana-sperm-donor-film|archive-date=10 October 2011|work=The Times of India|title=Ayushmann's film debut as a sperm donor|date=7 October 2011|accessdate=19 February 2012|url-status=dead|archivedate=2011-10-10|archiveurl=https://archive.today/20111010054814/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-07/news-interviews/30257028_1_ayushmann-khurrana-sperm-donor-film|=https://archive.today/20111010054814/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-07/news-interviews/30257028_1_ayushmann-khurrana-sperm-donor-film}}</ref>. Дар филм ӯ суруди худро "Pani Da Rang" иҷро намудааст, ки соли, [[2003]] таҳия шудааст<ref>{{cite news |last=Durham |first=Bryan |title=I wrote 'pani da' in 2003 while in college: Ayushmann Khurrana |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/I-wrote-pani-da-in-2003-while-in-college-Ayushmann-Khurrana/articleshow/13079213.cms?|work=The Times of India |date=11 May 2012 |accessdate=6 July 2019}}</ref>. Ин филм хело муваффақ шуда даромади хуб ба даст овардааст<ref>{{cite web|title=Vicky Donor|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=9|website=[[Box Office India]]|accessdate=6 July 2019|archivedate=2019-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190711094743/https://www.boxofficeindia.com/movie.php?movieid=9}}</ref> ва дар маросими ҷоизасупории [[Filmfare Awards]] Аюшман бо ҷоизаҳои "Беҳтарин дебюти мардона" ва "[[Сарояндаи пасикадрӣ|Беҳтарин сарояндаи пасикадрӣ]]" қадрдонӣ шудааст<ref>{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/winners-of-58th-idea-filmfare-awards-2012/|title=Winners of 58th Idea Filmfare Awards 2012|date=20 January 2013|work=Bollywood Hungama|access-date=18 July 2018}}</ref>. Соли [[2013]] дар комедияи Роҳан Сиппӣ  ''Nautanki Saala!'' нақши асосиро низ бозидааст, ки ремейки филми фаронсавии ''Après Vous'' ([[2005]]) мебошад<ref>{{cite news |last=Chopra |first=Anupama |title=Anupama Chopra's review: Nautanki Saala!|url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/anupama-chopra-s-review-nautanki-saala/story-0xhcpsNynUYZ31AxqK6leP.html|work=Hindustan Times |date=20 April 2013 |accessdate=6 July 2019}}</ref>. Ӯ инчунин ду суруд дар ин филм иҷро намудааст<ref>{{cite news|author=Shah, Kunal M|title=Ayushmann records two songs for 'Nautanki Saala!'|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/oct/171012-Ayushmann-records-two-songs-for-Nautanki-Saala.htm|work=Mid Day|date=17 October 2012|accessdate=6 July 2019|archivedate=2013-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524025731/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/oct/171012-Ayushmann-records-two-songs-for-Nautanki-Saala.htm}}</ref>. Як сол баъд ӯ бо [[Yash Raj Films]] шартнома баста дар филми комедияи румонтикии ''Bewakoofiyaan'' ([[2014]]), бо ҳунармандони маъруф [[Сонам Капур]] ва [[Ришӣ Капур]] ҳунарнамоӣ намудааст<ref>{{cite news |last=Roy |first=Priyanka |title=Bewakoofiyaan and beyond|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/bewakoofiyaan-and-beyond/cid/200972|work=The Telegraph |date=16 March 2014| accessdate=6 July 2019}}</ref>. Ҳарду филм ''Nautanki Saala'' ва Bewakoofiyaan аз ҷиҳати  буҷавӣ номуваффақ шуданд аммо соли [[2015]] нақши Шивкар Бапуҷиро дар филми ''Hawaizaada'' нақши асосиро бо [[Митҳун Чакрабортӣ]] ва [[Паллавӣ Шарда]] бозидааст<ref>{{cite news |last=Mukherjee |first=Shreya |title=Ayushmann Khurrana: You are unlucky if you don't get setbacks|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/ayushmann-khurrana-you-are-unlucky-if-you-don-t-get-setbacks/story-ZE3ZhfT37E0Y7iQlj4NSOK.html|work=Hindustan Times |date=25 June 2019 |accessdate=6 July 2019}}</ref>. Барои ин филм ӯ худро хароб намуда [[забони маротҳӣ|забони маротҳиро]] омӯхтааст<ref>{{cite web |last=N |first=Patcy |title=Ayushmann Khurrana: Best part about being an actor is...|url=https://www.rediff.com/movies/report/ayushmann-khurrana-best-part-about-being-an-actor-is/20150127.htm|website=Rediff.com |date=27 January 2015 |accessdate=8 July 2019}}</ref>. Худи ҳамон сол ӯ бо ҳамсараш Тоҳира, ки нависанда мебошад китоби зандагиномаашонро ''Cracking the Code: My Journey to Bollywood'' навиштаанд<ref>{{cite news |last=Agarwal |first=Stuti |title=Ayushmann Khurrana|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/ayushmann-khurrana/293510|work=Outlook |date=9 March 2015 |accessdate=8 July 2019}}</ref>. Муваффақияти Aюшман баъди иҷро дар филми бомуваффақи ''Dum Laga Ke Haisha'' ([[2015]]) бо [[Бҳумӣ Педнекар]] дучанд шуд, ки филм даромади хуби тиҷорӣ дошт. Барои ин иҷрояш аз тарафи мунаққидон баҳои баланд гирифтааст<ref name="decode"/><ref>{{cite news |last=Jha |first=Lata |title=Ten hits that helped actors bounce back|url=https://www.livemint.com/Leisure/QMUFu4fxJ02I8tjwr8yCFN/Ten-hits-that-helped-actors-bounce-back.html|work=Mint |date=2 December 2015 |accessdate=6 July 2019}}</ref>. Соли [[2017]] баъд аз иҷрои филми камбуҷаи ''Meri Pyaari Bindu'' бо [[Паринитӣ Чопра]], дар ду филми навбатияш муваффақ гардиданд: ''Bareilly Ki Barfi'' ва ''Shubh Mangal Saavdhan''<ref name="decode">{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/ayushmann-khurrana-scores-fourth-success-row-blockbuster-badhaai-ho-decoding-superb-run-since-vicky-donor/ |title=Ayushmann Khurrana scores fourth success in a row with blockbuster Badhaai Ho – Decoding his superb run since Vicky Donor |website=Bollywood Hungama|author=Tuteja, Joginder|date=27 October 2019|accessdate=6 July 2019}}</ref>. Дар фили ''Bareilly Ki Barfi'' дар муқобили [[Раҷкумар Рао]] ва [[Критӣ Санон]] бозидааст<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/bareilly-ki-barfi-producers-abhay-and-juno-chopra-weve-inherited-supporting-a-good-stories-4795859/ |title=Bareilly Ki Barfi producers Abhay and Juno Chopra: We've inherited supporting a good stories |work=[[The Indian Express]]|date=14 August 2017|accessdate=6 July 2019}}</ref>. Барои иҷро дар филми ''Shubh Mangal Saavdhan'', дар маросими ҷоизасупории [[Filmfare Awards]] дар номинатсияи Беҳтарин ҳунарпешаи мард пешниҳод шудааст<ref>{{cite news|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2018/nominations|title=Nominations for Jio Filmfare Awards 2018|work=Filmfare|access-date=6 July 2019}}</ref>. Соли [[2018]] дар филми Шрирам Рагҳаван ''Andhadhun'', нақши нобинои пианонавозро бозидааст.Дар ин филм [[Табу]], [[Радҳика Абте]] ва [[Ашвинӣ Калсекар]] низ нақш офаридаанд, ки филм хело муваффақ гаштааст<ref>{{cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/sriram-raghavan-explains-andhadhun/20181101.htm|title=Sriram Raghavan explains Andhadhun|last=Kulkarni|first=Ronjita|website=Rediff|date=1 November 2018|accessdate=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107161519/http://www.rediff.com/movies/report/sriram-raghavan-explains-andhadhun/20181101.htm#|archive-date=7 November 2018|url-status=live}}</ref>. Соли [[2019]] дар филмҳои муваффаи ''Article 15, Dream Girl ва Bala'' нақши асосиро бозидааст ва соҳиби ҷоизаҳои гуногун гаштааст<ref name="chameleon">{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/magazine/2019/jul/07/interview-chameleon-cool-ayushmann-khurrana-the-five-hits-in-a-row-wonder-1999568.html|title=Interview: Chameleon Cool Ayushmann Khurrana, the five-hits-in-a-row wonder|work=The New Indian Express|author=Bhagat, Shama|date=7 July 2019|access-date=13 July 2019|accessdate=2020-07-12|archivedate=2019-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713063236/http://www.newindianexpress.com/magazine/2019/jul/07/interview-chameleon-cool-ayushmann-khurrana-the-five-hits-in-a-row-wonder-1999568.html}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/brand-ayushmann-khurrana-races-ahead-competition/|title=Brand Ayushmann Khurrana races ahead of the competition|website=Bollywood Hungama|date=12 November 2019|access-date=12 November 2019}}</ref>. Дар лоиҳаи навбатии Хурроно ''Shubh Mangal Zyada Saavdhan'' ([[2020]]) буда, ӯ нақши ҳамҷинсгароеро бозидааст, ки волидонаш мухолифи робитаи ӯ бо дӯстписараш мебошанд<ref name="Sharma">{{cite news|last=Sharma |first=Suman |url = https://www.filmfare.com/interviews/i-am-dying-to-do-a-rohit-shetty-film-ayushmann-khurrana-39188-2.html |title = I am dying to do a Rohit Shetty film - Ayushmann Khurrana |date = 21 February 2020 | work = Filmfare |access-date = 22 February 2020 }}</ref>. Аюшман дар филми навбатии худ ''Gulabo Sitabo'' бо ҳунарпешаи маъруф [[Амитабҳ Баччан]] ҳунарнамоӣ намудааст, ки бо сабаби [[дунёгирии COVID-19]] намоиши филм ба таъхир гузошта шудааст<ref name="Sharma"/><ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2020/05/amitabh-bachchan-gulabo-sitabo-ayushmann-khurrana-amazon-prime-india-movie-1202934026/|title=Amazon Prime India Makes Biggest Movie Acquisition To Date With Amitabh Bachchan-Ayushmann Khurrana Comedy ‘Gulabo Sitabo’|date=13 May 2020|work=[[Deadline Hollywood]]|access-date=14 May 2020}}</ref>. Билохира филм 12 июни соли 2020 ба намоиш гузошта шуд. == Ҳаёти шахсӣ == Бародараи Аюшман Аппаршактӣ Хурроно дар Radio Mirchi 98.3 FM-и шаҳри [[Деҳлӣ]] кор мекунад ва соли 2016 дар филми [[Амирхон]] Dangal нахустнамоишашро иҷро кардааст. Аюшманн бо Тоҳира Кашяп оиладор мебошад. Онҳо соҳиби ду фарзанд мебошад. Писараш Вираҷвир [[2 январ]]и соли [[2012]] ва духтараш Варушка [[21 апрел]]и соли [[2014]] таваллуд шудаант. Соли 2018 ҳангоми таблиғи Badhaai Ho ва Andhadhun, ҳамсараш Тоҳираро бо [[саратони сина]] ба беморхона хобонданд. == Филмнома == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col" | Сол !scope="col" | Филм !scope="col" class="unsortable"| Нақш ! class="unsortable" |{{abbr|Иқт.|Иқтибосҳо}} |- |2012 ! scope="row" |''[[:en:Vicky Donor|Vicky Donor]]'' |Викӣ Арора | style="text-align:center;"|<ref name=":5">{{Cite web|title=Ayushmann Khurrana's hilarious must-watch scenes from his debut flick 'Vicky Donor'|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurranas-hilarious-must-watch-scenes-from-vicky-donor|last=Sabat|first=Surabhi|date=12 March 2020|website=Republic World|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120046/https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurranas-hilarious-must-watch-scenes-from-vicky-donor.html|archive-date=30 April 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- |2013 ! scope="row" |''[[:en:Nautanki Saala!|Nautanki Saala!]]'' |Рам "РП" Пармар | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/ayushmann-khurrana-you-are-unlucky-if-you-don-t-get-setbacks/story-ZE3ZhfT37E0Y7iQlj4NSOK.html|title=Ayushmann Khurrana: You are unlucky if you don't get setbacks|date=25 June 2019|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190707192943/https://www.hindustantimes.com/bollywood/ayushmann-khurrana-you-are-unlucky-if-you-don-t-get-setbacks/story-ZE3ZhfT37E0Y7iQlj4NSOK.html|archive-date=7 July 2019|url-status=live}}</ref> |- |2014 ! scope="row" |''[[:en:Bewakoofiyaan|Bewakoofiyaan]]'' | Моҳит Чадҳа | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Ayushmann Khurrana films like 'Bewakoofiyaan' and others streaming on Amazon Prime|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurrana-films-streaming-on-amazon-prime-video|last=Chulet|first=Jiya|date=12 February 2020|website=Republic World|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120320/https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurrana-films-streaming-on-amazon-prime-video.html|archive-date=30 April 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- | rowspan="2" |2015 ! scope="row" |''[[:en:Hawaizaada|Hawaizaada]]'' | Шивар Бапуҷӣ Талпаде | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ayushmann-khurrana-has-his-plans-sorted-for-future-want-to-write-and-direct-a-film-1617063-2019-11-08|title=Ayushmann Khurrana has his plans sorted for future: Want to write and direct a film|website=India Today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319191536/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ayushmann-khurrana-has-his-plans-sorted-for-future-want-to-write-and-direct-a-film-1617063-2019-11-08|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020|last3=Ist|first3=2019 15:29}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Dum Laga Ke Haisha|Dum Laga Ke Haisha]]'' | Прем Тиварӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dum-laga-ke-haisha-nostalgia-90s-ayushmann-khurrana-bhumi-pednekar-242725-2015-03-02|title=Five times when you will get nostalgic watching Dum Laga Ke Haisha|website=India Today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319191705/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dum-laga-ke-haisha-nostalgia-90s-ayushmann-khurrana-bhumi-pednekar-242725-2015-03-02|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020|last3=Ist|first3=2015 12:02}}</ref> |- | rowspan="4" |2017 ! scope="row" |''[[:en:Meri Pyaari Bindu|Meri Pyaari Bindu]]'' | Абҳиманю Рой | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/meri-pyaari-bindu-nobody-can-ever-replace-pure-singers-says-ayushmann-khurrana/story-loqjjAXmR1efBCedAvuNhJ.html|title=Meri Pyaari Bindu: Nobody can ever replace pure singers, says Ayushmann Khurrana|date=9 May 2017|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319191745/https://www.hindustantimes.com/bollywood/meri-pyaari-bindu-nobody-can-ever-replace-pure-singers-says-ayushmann-khurrana/story-loqjjAXmR1efBCedAvuNhJ.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Bareilly Ki Barfi|Bareilly Ki Barfi]]'' | Чироғ Дубей | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/bareilly-ki-barfi-ayushmann-khurrana-spills-beans-on-being-bully-in-the-film/story-GOtqMU5smn5WWCnhl8N4oJ.html|title=Bareilly Ki Barfi: Ayushmann Khurrana spills beans on being bully in the film|date=20 July 2017|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319191823/https://www.hindustantimes.com/bollywood/bareilly-ki-barfi-ayushmann-khurrana-spills-beans-on-being-bully-in-the-film/story-GOtqMU5smn5WWCnhl8N4oJ.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"|''[[:en:Shubh Mangal Saavdhan|Shubh Mangal Saavdhan]]'' | Мудит Шарма | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/entertainment-actor-ayushmann-khurrana-movie-shubh-mangal-savdhan-trailer-trolling-erecticle-dysfunction-bollywood/18516195|title=Ayushmann Khurrana reveals the most amusing comment he {{sic|reci|eved|nolink=y}} for 'Shubh Mangal Savdhan'|date=19 August 2017|website=Mid-Day|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319191852/https://www.mid-day.com/articles/entertainment-actor-ayushmann-khurrana-movie-shubh-mangal-savdhan-trailer-trolling-erecticle-dysfunction-bollywood/18516195|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Tumhari Sulu|Tumhari Sulu]]'' | Худаш | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/tumhari-sulu-ayushmann-khurrana-has-a-special-cameo-in-this-vidya-balan-film/story-OUHS0jelTUHWXa9BNMK52O.html|title=Tumhari Sulu: Ayushmann Khurrana has a special cameo in this Vidya Balan film|date=8 November 2017|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319191955/https://www.hindustantimes.com/bollywood/tumhari-sulu-ayushmann-khurrana-has-a-special-cameo-in-this-vidya-balan-film/story-OUHS0jelTUHWXa9BNMK52O.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |''[[:en:Andhadhun|Andhadhun]]'' | Акаш Сараф | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ayushmann-khurrana-andhadhun-shaped-me-as-an-actor-1606531-2019-10-05|title=Ayushmann Khurrana: AndhaDhun shaped me as an actor|website=India Today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192038/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ayushmann-khurrana-andhadhun-shaped-me-as-an-actor-1606531-2019-10-05|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020|last3=Ist|first3=2019 18:27}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Badhaai Ho|Badhaai Ho]]'' | Накул Каушик | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ayushmann-khurrana-on-1-year-of-badhaai-ho-it-gave-me-my-first-rs-100-crore-superhit-1610733-2019-10-18|title=Ayushmann Khurrana on 1 year of Badhaai Ho: It gave me my first Rs 100 crore superhit|website=India Today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192107/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ayushmann-khurrana-on-1-year-of-badhaai-ho-it-gave-me-my-first-rs-100-crore-superhit-1610733-2019-10-18|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020|last3=Ist|first3=2019 19:36}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 ! scope="row" |''[[:en:Article 15 (film)|Article 15]]'' |Аян Ранҷон | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/asia/article-15-bollywood-ayushmann-khurrana-anubhav-sinha-a9001141.html|title=The Bollywood movie that India's upper caste is trying to ban|date=11 July 2019|website=The Independent|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192139/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/article-15-bollywood-ayushmann-khurrana-anubhav-sinha-a9001141.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Dream Girl (2019 film)|Dream Girl]]'' | Карамвир "Карам" Сингҳ (Пуҷа) | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/ayushmann-khurrana-starrer-dream-girl-rakes-in-rs-10-05-cr-on-first-day-becomes-actor-biggest-ever-opener/articleshow/71122914.cms|title=Ayushmann Khurrana-starrer 'Dream Girl' rakes in Rs 10.05 cr on first day, becomes actor's biggest-ever opener|date=14 September 2019|work=The Economic Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192203/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/ayushmann-khurrana-starrer-dream-girl-rakes-in-rs-10-05-cr-on-first-day-becomes-actor-biggest-ever-opener/articleshow/71122914.cms|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Bala (2019 film)|Bala]]'' | Балмукунд "Бала" Шукла | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/splitting-hairs-with-ayushmann-khurrana-over-bala-1.67646872|title=Splitting hairs with Ayushmann Khurrana over 'Bala'|website=Gulf News|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192231/https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/splitting-hairs-with-ayushmann-khurrana-over-bala-1.67646872|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 ! scope="row" |''[[:en:Shubh Mangal Zyada Saavdhan|Shubh Mangal Zyada Saavdhan]]'' |Картик Сингҳ | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/trending/box-office/ayushmann-khurrana-shubh-mangal-zyada-saavdhan-sees-major-drop-in-earning/story/396990.html|title=Ayushmann Khurrana's Shubh Mangal Zyada Saavdhan sees major drop in earning|website=[[Business Today (India)|Business Today]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192302/https://www.businesstoday.in/trending/box-office/ayushmann-khurrana-shubh-mangal-zyada-saavdhan-sees-major-drop-in-earning/story/396990.html|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- ! scope="row"| ''[[:en:Gulabo Sitabo|Gulabo Sitabo]]'' |Банкӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/gulabo-sitabo-amitabh-bachchan-ayushmann-khurrana-begin-shoot-for-shoojit-sircars-film-in-lucknow-6842861.html|title=Gulabo Sitabo: Amitabh Bachchan, Ayushmann Khurrana begin shoot for Shoojit Sircar's film in Lucknow|date=21 June 2019|website=Firstpost|access-date=21 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190703074927/https://www.firstpost.com/entertainment/gulabo-sitabo-amitabh-bachchan-ayushmann-khurrana-begin-shoot-for-shoojit-sircars-film-in-lucknow-6842861.html|archive-date=3 July 2019|url-status=live}}</ref> |} ==Барномаҳои телевизионӣ== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! class="unsortable" | Шарҳҳо ! class="unsortable" | {{abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- | 2004 ! scope="row" |[[:en:MTV India|MTV]] [[:en:MTV Roadies|''Roadies'' (Мавсими 2)]] | Contestant | Winner | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/ayushmann-khurrana-gets-bullied-by-raghu-ram-in-roadies-throwback-video-fans-realise-how-times-have-changed/story-QOQ5g4BZ2ajJOOJ5ucEpAK.html|title=Ayushmann Khurrana gets bullied by Raghu Ram in Roadies throwback video, fans realise how times have changed|date=7 October 2019|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205122000/https://www.hindustantimes.com/bollywood/ayushmann-khurrana-gets-bullied-by-raghu-ram-in-roadies-throwback-video-fans-realise-how-times-have-changed/story-QOQ5g4BZ2ajJOOJ5ucEpAK.html|archive-date=5 February 2020|url-status=live}}</ref> |- | 2007 ! scope="row" |''[[:en:Kayamath|Kayamath]]'' | Сакет Шергил | | style="text-align:center;"|<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.news18.com/photogallery/movies/happy-30th-birthday-ayushmann-khurrana-a-flashback-of-his-work-on-the-small-screen-950516.html|title=Happy 30th Birthday Ayushmann Khurrana: A flashback of his work on the small screen|date=14 September 2014|website=News18|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192611/https://www.news18.com/photogallery/movies/happy-30th-birthday-ayushmann-khurrana-a-flashback-of-his-work-on-the-small-screen-950516.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="5" | 2008 ! scope="row" | MTV ''Wassup, The Voice of Youngistaan'' | | Шарики ровии барнома бо MTV VJ Банӣ Ҷ ва Винит Модӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/reasons-we-love-ayushmann-khurrana/ayushmann-khurrana-observes-karva-chauth-fast-for-wife-tahira-kashyaps-good-health-long-life/photostory/66389584.cms|title=Ayushmann Khurrana observes Karva Chauth fast for wife Tahira Kashyap's good health, long life – Reasons we love Ayushmann Khurrana|website=The Times of India|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192654/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/reasons-we-love-ayushmann-khurrana/ayushmann-khurrana-observes-karva-chauth-fast-for-wife-tahira-kashyaps-good-health-long-life/photostory/66389584.cms|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | MTV ''Fully Faltoo'' Филми – ''Cheque De India'' | Фақир Хон | Spoof of ''[[:en:Chak De! India|Chak De! India]]'' | style="text-align:center;"| |- ! scope="row" | MTV ''Fully Faltoo'' Филми – ''Jadoo Ekbar'' | Шоҳзода Ҷалебӣ | | style="text-align:center;"| |- ! scope="row" |[[:en:MTV Roadies Hell Down Under|MTV ''Roadies Hell Down Under'']] | | | style="text-align:center;"|<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/ayushmann-khurrana/story-o1gvSjPJaToIW9zaDUm0TI.html|title=Ayushmann Khurrana|date=25 February 2013|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192941/https://www.hindustantimes.com/india/ayushmann-khurrana/story-o1gvSjPJaToIW9zaDUm0TI.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ''Ek Thi Rajkumari'' |Прем | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/shows-like-cid-aahat-shaktimaan-return-to-tv-to-combat-nearly-depleted-episode-banks/articleshow/74999917.cms|title=Shows like CID, Aahat, Shaktimaan return to TV to combat nearly-depleted episode banks|last=Mankad|first=Himesh|website=Mumbai Mirror|url-status=live|access-date=15 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200415102805/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/shows-like-cid-aahat-shaktimaan-return-to-tv-to-combat-nearly-depleted-episode-banks/articleshow/74999917.cms|archive-date=15 April 2020}}</ref> |- | rowspan="3" | 2009 ! scope="row" |''[[:en:India's Got Talent|India's Got Talent]] (Мавсими 1)'' | rowspan="3" | | Шарики ровӣ бо Никҳил Чипана | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Ayushmann Khurrana: What was his career before acting in movies?|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/what-did-ayushmann-khurrana-do-professionally-before-movies|last=Sawant|first=Drushti|date=17 October 2019|website=Republic World|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120400/https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/what-did-ayushmann-khurrana-do-professionally-before-movies.html|archive-date=30 April 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[:en:MTV Rock On|Rock on with MTV (Мавсими 1)]]'' | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Ayushmann Khurrana and others who are VJs-turned-Bollywood-actors|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurrana-and-other-actors-who-were-initially-video-jockeys|last=Kader|first=Sania|date=29 November 2019|website=Republic World|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120425/https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurrana-and-other-actors-who-were-initially-video-jockeys.html|archive-date=30 April 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- ! scope="row" |''Stripped'' | | style="text-align:center;"|<ref name=":1" /> |- | rowspan="4" | 2010 ! scope="row" |''[[:en:Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah|Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah]]'' |Худаш |Меҳмони даъватӣ ([[:en:2010 Indian Premier League|IPL 3]]) | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaforums.com/article/from-ipl-to-gokuldham-society-for-ayushman-khurana_17487|title=From IPL to Gokuldham Society for Ayushman Khurana..|website=India Forums|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319193807/https://www.indiaforums.com/article/from-ipl-to-gokuldham-society-for-ayushman-khurana_17487|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |''[[:en:Indian Premier League|Extra Innings T20 for Indian Premier League (Мавсими 3)]]'' | Пешбаранда | Шарики ровии барнома бо Гаурав Капур, [[:en:Samir Kochhar|Самир Кочҳар]] ва [[:en:Angad Bedi|Ангад Бедӣ]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/lesser-known-facts-about-ayushmann-khurrana/Ayushmann-Khurrana-Lesser-known-facts/photostory/41511566.cms|title=Ayushmann Khurrana: Lesser known facts – Lesser known facts about Ayushmann Khurrana|website=The Times of India|access-date=21 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321133226/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/lesser-known-facts-about-ayushmann-khurrana/Ayushmann-Khurrana-Lesser-known-facts/photostory/41511566.cms|archive-date=21 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[:en:India's Got Talent|India's Got Talent]] (Мавсими 2)'' | rowspan="5" | | Шарики ровии барнома бо Никҳил Чинапа | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-this-throwback-video-of-ayushmann-khurrana-from-his-roadies-audition-shows-his-struggle-and-how-he-has-come-a-long-way-2795303|title=This throwback video of Ayushmann Khurrana from his 'Roadies' audition shows his struggle and how he has come a long way|date=7 October 2019|website=DNA India|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192550/https://www.dnaindia.com/bollywood/report-this-throwback-video-of-ayushmann-khurrana-from-his-roadies-audition-shows-his-struggle-and-how-he-has-come-a-long-way-2795303|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[:en:MTV Rock On|Rock on with MTV (Мавсими 2)]]'' | Шарики ровии барнома бо [[:en:Lisa Haydon|Лиза Ҳайдон]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.thelivemirror.com/ayushmann-khurrana-facts/|title=20 unknown & interesting facts about Dream Girl star Ayushmann Khurrana|date=14 September 2019|website=The Live Mirror|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319194236/https://www.thelivemirror.com/ayushmann-khurrana-facts/|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | 2011 ! scope="row" |MTV ''Grind'' | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=The return of MTV Grind – Indian Express|url=http://archive.indianexpress.com/news/the-return-of-mtv-grind/817585/|last=Kapoor|first=Jaskiran|date=15 July 2011|website=The Indian Express|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120524/http://archive.indianexpress.com/news/the-return-of-mtv-grind/817585/|archive-date=30 April 2020|access-date=30 April 2020}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[:en:Just Dance (Indian TV series)|Just Dance]]'' | | style="text-align:center;"|<ref name=":0" /> |- | 2014 ! scope="row" |''1st Star Box Office India Awards Ceremony'' | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Box Office India awards: Big B, SRK, Deepika and Alia sizzle at the event! (see pics)|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/star-box-office-india-awards-2014-17562.html|date=10 October 2014|publisher=India TV|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319194448/https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/star-box-office-india-awards-2014-17562.html|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- |2018 ! scope="row" |[[:en:25th Star Screen Awards|25th Star Screen Awards]] |Ровӣ | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/star-screen-awards-2018-deepika-ranveer-nail-the-power-couple-look-alia-bhatt-katrina-kaif-keep-it-stylish-and-chic/story-QWgV7SFK5vmTWEEoCBOdCN.html|title=Star Screen Awards 2018: Deepika Ranveer nail the power couple look, Alia Bhatt, Katrina Kaif keep it stylish and chic|date=17 December 2018|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319194659/https://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/star-screen-awards-2018-deepika-ranveer-nail-the-power-couple-look-alia-bhatt-katrina-kaif-keep-it-stylish-and-chic/story-QWgV7SFK5vmTWEEoCBOdCN.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |} ==Дискография== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" !Сол !Суруд !Албом !Оҳангсоз ! class="unsortable" | {{abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- |2012 ! scope="row" |"Pani Da Rang" |''Vicky Donor'' |[[:en:Rochak Kohli|Рочак Коҳлӣ]] | style="text-align:center;"|<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/features/7-times-ayushmann-khurrana-won-our-hearts-with-his-melodious-voice-39233.html|title=7 times Ayushmann Khurrana won our hearts with his melodious voice|website=Filmfare|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319195354/https://www.filmfare.com/features/7-times-ayushmann-khurrana-won-our-hearts-with-his-melodious-voice-39233.html|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- | rowspan="3" | 2013 ! scope="row" |"Saddi Gali" |rowspan="2"|''[[:en:Nautanki Saala!#Soundtrack|Nautanki Saala!]] '' |Рочак Коҳлӣ | |- ! scope="row" |"Tu Hi Tu" |Рочак Коҳлӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/music/ayushmann-khurrana-to-release-his-single/story-UhbveVz2DczcyDyXsAEj9H.html|title=Ayushmann Khurrana to release his single|date=19 July 2013|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319195644/https://www.hindustantimes.com/music/ayushmann-khurrana-to-release-his-single/story-UhbveVz2DczcyDyXsAEj9H.html|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |"O Heeriye" | Single |Рочак Коҳлӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Ayushmann-Khurrana/articleshow/22936517.cms|title=Ayushmann Khurrana endorses music brand|website=The Times of India|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319195716/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Ayushmann-Khurrana/articleshow/22936517.cms|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" | 2014 ! scope="row" |"Khaamakhaan" |''[[:en:Bewakoofiyaan#Soundtrack|Bewakoofiyaan]]'' |[[:en:Raghu Dixit|Рагҳу Диксит]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/reasons-we-love-ayushmann-khurrana/a-film-on-lgbt-subject-next-on-ayushmann-khurranas-mind/photostory/67331893.cms|title=A film on LGBT subject next on Ayushmann Khurrana's mind – Reasons we love Ayushmann Khurrana|website=The Times of India|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319192652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/reasons-we-love-ayushmann-khurrana/a-film-on-lgbt-subject-next-on-ayushmann-khurranas-mind/photostory/67331893.cms|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |"Mitti Di Khusboo" | Single |Рочак Коҳлӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/watch-mitti-di-khusboo-new-song-by-ayushmann-khurrana/1/394965.html|title=Mitti Di Khusboo new song by Ayushmann Khurrana|work=India Today|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304084643/http://indiatoday.intoday.in/story/watch-mitti-di-khusboo-new-song-by-ayushmann-khurrana/1/394965.html|archive-date=4 March 2016|access-date=6 July 2019}}</ref> |- | rowspan="3" | 2015 ! scope="row" |"Dil-E-Naadan" |''Hawaizaada'' |Аюшман Хорроно | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://ahmedabadmirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/ayushmann-khurrana-teams-up-with-suresh-triveni-for-his-fifth-single/articleshow/64293590.cms|title=Ayushmann Khurrana teams up with Suresh Triveni for his fifth single|website=Ahmedabad Mirror|url-status=live|access-date=19 March 2020|last3=2018|last4=Ist|first4=02:00|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319195919/https://ahmedabadmirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/ayushmann-khurrana-teams-up-with-suresh-triveni-for-his-fifth-single/articleshow/64293590.cms|archive-date=19 March 2020}}</ref> |- ! scope="row" | "Moh Moh Ke Dhage" | ''Dum Laga Ke Haisha'' |[[:en:Anu Malik|Ану Малик]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.in/2016/03/28/ayushmann-khurrana-singing_n_9555960.html|title=Ayushmann Khurrana's Ecstatic Rendition of 'Moh Moh Ke Dhaage' Will Make Your Day|date=28 March 2016|website=HuffPost India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622163758/https://www.huffingtonpost.in/2016/03/28/ayushmann-khurrana-singing_n_9555960.html|archive-date=22 June 2018|access-date=19 March 2020}}</ref> |- ! scope="row" |"Yahin Hoon Main" | Single |Рочак Коҳлӣ | |- |2016 ! scope="row" |"Ik Vaari" | Single |[[:en:Aparshakti Khurana|Апаршактӣ Хуроно]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Ayushmann-Khurranas-Ik-vaari-is-the-ultimate-romantic-number-you-had-been-waiting-for/articleshow/54466707.cms|title=Ayushmann Khurrana's 'Ik vaari' is the ultimate romantic number you had been waiting for|website=The Times of India|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319200205/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Ayushmann-Khurranas-Ik-vaari-is-the-ultimate-romantic-number-you-had-been-waiting-for/articleshow/54466707.cms|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- | rowspan="4" | 2017 ! scope="row" |"Hareyaa (Rock version)" |''Meri Pyaari Bindu'' |Сачин Ҷигар | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Ayushmann Khurrana: The start of his singing career in Bollywood|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurrana-the-start-of-his-singing-career-in-bollywood|last=Sabat|first=Surabhi|date=10 October 2019|website=Republic World|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120615/https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/ayushmann-khurrana-the-start-of-his-singing-career-in-bollywood.html|archive-date=30 April 2020|access-date=30 April 2020}}</ref> |- ! scope="row" |"Orrey Mon" |Single |[[:en:Upal Sengupta|Упал Сенгупта]] | style="text-align:center;"|<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/chandigarh/ayushmann-khurrana-s-happiness-concert-marks-his-homecoming/story-Z8pltFNbHwdBEfy5h1y9QP.html|title=Ayushmann Khurrana's 'Happiness Concert' marks his homecoming in Chandigarh|date=1 March 2020|website=Hindustan Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314142422/https://www.hindustantimes.com/chandigarh/ayushmann-khurrana-s-happiness-concert-marks-his-homecoming/story-Z8pltFNbHwdBEfy5h1y9QP.html|archive-date=14 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |"Nazm Nazm" |''Bareilly Ki Barfi'' |[[:en:Arko Pravo Mukherjee|Арко]] | |- ! scope="row" |"Kanha (Unplugged)" |''[[:en:Shubh Mangal Savdhan (2017 film)|Shubh Mangal Savdhan]]'' |[[:en:Tanishk-Vayu|Танишк Ваю]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/20171021/no-title|title=Ali Zafar and Ayushmann Khurrana unplugged on Dubai stage|last=Gomes|first=Michael|website=Khaleej Times|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319200359/https://www.khaleejtimes.com/20171021/no-title|archive-date=19 March 2020|url-status=live|accessdate=2020-07-05|archivedate=2020-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200319200359/https://www.khaleejtimes.com/20171021/no-title}}</ref> |- | rowspan="4" | 2018 ! scope="row" |"Aap Se Milkar" |rowspan="2"|''Andhadhun'' |[[:en:Amit Trivedi|Амит Триведӣ]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Andhadhun song: Ayushmann Khurrana, Radhika Apte enjoy each other's company in 'Aap Se Milkar' (Reprise)|url=https://www.cinestaan.com/articles/2018/sep/19/15731|last=Pandya|first=Sonal|date=19 September 2018|website=Cinestaan|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430120646/https://www.cinestaan.com/articles/2018/sep/19/15731|archive-date=30 April 2020|access-date=19 March 2020|accessdate=2020-07-05|archivedate=2020-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200430120646/https://www.cinestaan.com/articles/2018/sep/19/15731}}</ref> |- ! scope="row" |"Naina Da Kya Kasoor" |Амит Триведӣ | |- ! scope="row" |"Chan Kitthan" |Single |Рочак Коҳлӣ | |- ! scope="row" |"Nain Na Jodeen" |''Badhaai Ho'' |Рочак Коҳлӣ | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/badhaai-ho-new-song-nain-na-jodeen-is-the-perfect-song-to-soothe-your-achy-breaky-heart-1926954|title=Badhaai Ho New Song Nain Na Jodeen Is The Perfect Song To 'Soothe' Your Achy Breaky Heart|publisher=NDTV|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319200557/https://www.ndtv.com/entertainment/badhaai-ho-new-song-nain-na-jodeen-is-the-perfect-song-to-soothe-your-achy-breaky-heart-1926954|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 ! scope="row" |"Intezaar" |''[[:en:Article 15 (film)|Article 15]]'' |[[:en:Anurag Saikia|Анураг Сайкиа]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ayushmann-khurrana-drops-an-unplugged-version-of-intezari-from-article-15-in-his-soulful-voice/articleshow/70042056.cms|title=Ayushmann Khurrana drops an unplugged version of 'Intezari' from 'Article 15 in his soulful voice|website=The Times of India|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319200638/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/ayushmann-khurrana-drops-an-unplugged-version-of-intezari-from-article-15-in-his-soulful-voice/articleshow/70042056.cms|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |"Ik Mulakat" |''[[:en:Dream Girl (2019 film)|Dream Girl]]'' |[[:en:Meet Bros|Мит Брос]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/from-lehenga-to-o-saki-saki-10-songs-that-set-tiktok-on-fire-this-diwali|title=From Lehenga to O Saki Saki: 10 songs that set TikTok on fire this Diwali|website=Free Press Journal|access-date=19 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319200720/https://www.freepressjournal.in/entertainment/from-lehenga-to-o-saki-saki-10-songs-that-set-tiktok-on-fire-this-diwali|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |"Ab Teri Baari (бо [[:en:Naezy|Наезӣ]])" |Single |[[:en:Clinton Cerejo|Клинтон Сереҷо]] | |- | rowspan="2" | 2020 ! scope="row" |"Mere Liye Tum Kaafi Ho" |rowspan=2|''Shubh Mangal Zyada Saavdhan'' |Танишк Ваю | | |- ! scope="row" |"Arrey Pyaar Kar Le" |[[:en:Tanishk Bagchi|Танишк Багчӣ]] | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/pyaar-it-is-getting-51302|title=Pyaar, it is getting|website=The Tribune India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319200834/https://www.tribuneindia.com/news/pyaar-it-is-getting-51302|archive-date=19 March 2020|access-date=19 March 2020|accessdate=2020-07-05|archivedate=2020-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200319200834/https://www.tribuneindia.com/news/pyaar-it-is-getting-51302}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == {| class="wikitable sortable" |- ! Сол !!Филм!! Ҷоиза !! Категория !! Натиҷа |- || 2007 || | Bharat Nirman Awards || Ҷоизагирандаи ҷавон|| {{won}}<ref name="RJ Ayushmann Wins Young Achievers Award">{{cite web|url=http://www.indiaprwire.com/pressrelease/radio/200705012745.htm|title=RJ Ayushmann of BIG 92.7 FM creates history: Wins Young Achievers Award|publisher=India PRwire|date=1 May 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070503085005/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/radio/200705012745.htm |archivedate=3 May 2007}}</ref> |- || 2011 || rowspan="2"| [[:en:Just Dance (Indian TV series)|''Just Dance'']] || [[:en:Indian Television Academy Awards|Indian Television Academy Awards]] || || {{won}}<ref>{{cite web|title=ITA Awards 2011 was a star-studded night|url=http://video.india.com/tv-gossip/512/ita-awards-2011-was-a-star-studded-night.html|accessdate=26 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524195631/http://video.india.com/tv-gossip/512/ita-awards-2011-was-a-star-studded-night.html|archive-date=24 May 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524195631/http://video.india.com/tv-gossip/512/ita-awards-2011-was-a-star-studded-night.html|archivedate=2013-05-24}}</ref> |- | rowspan="13"|2012 || [[:en:Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan Fun and Fearless Awards]] || Best TV Anchor || {{won}}<ref>{{cite web|title=Ayushmann Khurrana's Biography|url=http://www.koimoi.com/actor/ayushmann-khurrana/|work=2012-01-26}}</ref> |- | | [[:en:GQ (Indian edition)|GQ India Men of the Year]] || Истеъдоди нави сол|| {{won}}<ref>{{cite web|title=2012 GQ INDIA MEN OF THE YEAR |url=http://www.gqindia.com/content/2012-gq-india-men-year |accessdate=26 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131210141309/http://www.gqindia.com/content/2012-gq-india-men-year |archivedate=10 December 2013 |df=dmy }}</ref> |- | rowspan="31" | ''[[:en:Vicky Donor|Vicky Donor]]'' || [[:en:Zee Gold Awards|Boroplus Gold Awards]] || Ситораи дурахшони синамо аз барномаҳои телевизионӣ || {{won}}<ref>{{cite web|title=Ayushmann Khurrana, Yami of VICKY DONOR bag Gold Awards|url=http://www.glamsham.com/movies/scoops/12/aug/10-news-ayushmann-khurrana-yami-of-vicky-donor-bag-gold-awards-081210.asp|accessdate=26 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120812015325/http://www.glamsham.com/movies/scoops/12/aug/10-news-ayushmann-khurrana-yami-of-vicky-donor-bag-gold-awards-081210.asp|archivedate=2012-08-12}}</ref> |- | [[:en:Dainik Bhaskar|Bhaskar Bollywood Awards|Dainik Bhaskar|Bhaskar Bollywood Awards]] || Most Dramatic Newcomer (Мардона) || {{won}}<ref>{{cite web|title=Bollywood Bhaskar Awards Winners List|url=http://alltimeap.com/bollywood-bhaskar-awards-winners-list/|archive-url=https://archive.today/20130219223609/http://alltimeap.com/bollywood-bhaskar-awards-winners-list/|url-status=dead|archive-date=19 February 2013|accessdate=26 January 2012|archiveurl=https://archive.today/20130219223609/http://alltimeap.com/bollywood-bhaskar-awards-winners-list/|archivedate=2013-02-19}}</ref> |- | rowspan="3" |Global Indian Music Awards || Суруди ҷаззобтарин <small>(барои "Pani Da Rang")</small> || {{won}}<ref>{{cite news|title=Rockstar shines at Global Indian Music Awards with six awards|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/global-indian-music-awards-rockstar-ar-rahman-117603-2012-10-03|accessdate=19 November 2018|newspaper=India Today|date=3 October 2012|location=Mumbai}}</ref> |- | Беҳтарин дебют дар мусиқӣ<small>(ҳамчун овозхон)</small> || rowspan=2 {{nom}}<ref name="GIMA">{{cite web|title=The Chevrolet Star GiMA Awards 2012 Film Music Nominees |url=http://www.gima.co.in/2012_film_nominees.php |publisher=GIMA |accessdate=14 February 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140208051838/http://gima.co.in/2012_film_nominees.php |archivedate=8 February 2014 }}</ref> |- | Беҳтарин дебют дар мусиқӣ <small>(ҳамчун оҳангсоз/шеърнавис, бо Рошак Коҳлӣ)</small> |- | [[:en:People's Choice Awards India|People's Choice Awards India]] || Беҳтарин дебют дар синамо (Мардона/Занона) || {{nom}}<ref>{{cite web|last=Kumar |first=Ravi |title=People's Choice Awards 2012 Nominees |url=http://indialistnew.com/peoples-choice-awards-2012-nominees-list-for-movies-tv-music-and-sports |accessdate=27 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130085546/http://indialistnew.com/peoples-choice-awards-2012-nominees-list-for-movies-tv-music-and-sports/ |archivedate=30 November 2012 }}</ref> |- | [[:en:BIG Star Entertainment Awards|BIG Star Entertainment Awards]] || Дебюти шавқовартарин ҳунарпешаи филм|| {{won}}<ref>{{cite web|title=Star Plus Big Star Entertainment Awards Winner List 31st December 2012|url=http://cinebag.com/star-plus-big-star-entertainment-awards-winner-list-31st-december-2012/|accessdate=27 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130108002157/http://cinebag.com/star-plus-big-star-entertainment-awards-winner-list-31st-december-2012/|archivedate=2013-01-08}}</ref> |- | rowspan=4 | [[:en:5th Mirchi Music Awards|5th Mirchi Music Awards]] || [[:en:Mirchi Music Award for Male Vocalist of The Year|Вокалисти сол (мард)]] || rowspan=2 {{nom}}<ref>{{Cite web|url=http://www.radiomirchi.com/mma2012/hindi/nomination.html|title=Nominations – Mirchi Music Award Hindi 2012|website=www.radiomirchi.com|access-date=2018-04-27}}</ref> |- | [[:en:Mirchi Music Award for Upcoming Male Vocalist of The Year|Вокалисти сол]] |- | [[:en:Mirchi Music Award for Upcoming Music Composer of The Year|Оҳангсози сол]] || rowspan=2 {{won}}<ref>{{Cite web|url=http://www.radiomirchi.com/mma2012/hindi/winners_list.html|title=Winners – Mirchi Music Award Hindi 2012|website=www.radiomirchi.com|access-date=2018-04-27}}</ref> |- | [[:en:Mirchi Music Award for Upcoming Lyricist of The Year|Шеърнависи сол]] |- | rowspan="20"|2013 || rowspan="2"|[[Filmfare Awards]] || [[:en:Filmfare Award for Best Male Debut|Беҳтарин дебюти мардона]] || rowspan=2 {{Won}}<ref name="Filmfare Awards">{{cite web |author= |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-17/news-interviews/36445378_1_barfi-kahaani-vicky-donor |title=Watch Filmfare Awards at 8pm tonight – The Times of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2013-02-17 |accessdate=2015-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130220234415/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-17/news-interviews/36445378_1_barfi-kahaani-vicky-donor |archivedate=2013-02-20 }}</ref> |- | [[Сарояндаи пасикадрӣ|Беҳтарин овозхони пасикадрӣ]] |- | [[:en:ETC Bollywood Business|ETC Bollywood Business Awards]] || Беҳтарин дебюти қобили қабул|| {{won}}<ref>{{cite web|title=ETC Business Awards Winners: 2012 – 2013|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/etc-business-awards-winners-2012-2013/|accessdate=26 January 2012}}</ref> |- | rowspan="2"|[[:en:Screen Awards]] || [[:en:Screen Award for Most Promising Newcomer – Male|Most Promising Newcomer – мардона]] || {{won}}<ref>{{cite web|title=Winner's of 19th Annual Screen Awards|url=http://screen.indianexpress.com/screenawards2013/winners_2013.php|accessdate=26 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130114220338/http://screen.indianexpress.com/screenawards2013/winners_2013.php|archive-date=14 January 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- | [[:en:Screen Award for Best Male Playback|Screen Award барои Беҳтарин овозхони пасикадрӣ]] || {{nom}}<ref>{{cite web|title=Nominations for 19th Annual Colors Screen Awards|url=http://screen.indianexpress.com/screenawards2013/nominations.php|accessdate=26 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208124031/http://screen.indianexpress.com/screenawards2013/nominations.php|archive-date=8 February 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- | rowspan="2"|[[:en:Zee Cine Awards|Zee Cine Awards]] || [[:en:Zee Cine Award for Best Male Debut|Беҳтарин дебюти мардона]] || {{won}}<ref name="Zee Cine Awards">{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/zee-cine-awards-2013-team-barfi--vidya-balan-salman-khan-bag-big-honours/316837-8-66.html |title=Zee Cine Awards 2013: Team 'Barfi!', Vidya Balan, Salman Khan bag big honours – IBNLive |publisher=Ibnlive.in.com |date=2013-01-20 |accessdate=2015-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130121023304/http://ibnlive.in.com/news/zee-cine-awards-2013-team-barfi--vidya-balan-salman-khan-bag-big-honours/316837-8-66.html |archivedate=2013-01-21 }}</ref> |- | [[:en:Zee Cine Award for Best Playback Singer – Male|Беҳтарин овозхони пасикадрӣ (мард)]] || {{nom}}<ref name="Zee Cine Awards" /> |- | rowspan="3"|[[:en:Stardust Awards|Stardust Awards]] || [[:en:Stardust Award for Best Actor|Беҳтарин ҳунарпеша]] || rowspan=2 {{won}}<ref name="Stardust Awards">{{cite web |url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-2013-winners/ |title=Stardust Awards 2013 Winners |publisher=Indicine.com |date=2013-01-27 |accessdate=2015-03-10 |archivedate=2013-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130128153321/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-2013-winners/ }}</ref> |- | [[:en:New Musical Sensations (Male)|Ҳангомаи нави мусиқавӣ (Мард)]] |- | [[:en:Stardust Award for Superstar of Tomorrow – Male|Беҳтарин ситораи фардо – Мард]] || {{nom}}<ref>{{cite web|title=Nominations for Stardust Awards 2013|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4437|accessdate=27 January 2012}}</ref> |- | rowspan="4"|[[:en:Apsara Film & Television Producers Guild Award|Renault Star Guild Awards]] || [[:en:Apsara Award for Best Male Debut|Беҳтарин дебюти мардона]] || rowspan=2 {{won}}<ref name="Renault Star Guild Awards win">{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4564 |title=Winners of Renault Star Guild Awards 2013 &#124; Latest Movie Features |work=Bollywood Hungama |date=2013-02-18 |accessdate=2015-03-10}}</ref> |- | [[:en:Apsara Award for Best Male Playback Singer|Беҳтарин овозхони пасикадрӣ (мард)]] |- | [[:en:Apsara Award for Best Actor in a Leading Role|Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши марказӣ]] || rowspan=2 {{nom}}<ref name="Renault Star Guild Awards nom">{{cite web|author= |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/8th-star-guild-apsara-awards-nominations-shahrukh-khan-or-ranbir-kapoor-vidya-balan-or-priyanka-chopra-who-will-win/ |title=8th Star Guild Apsara Awards Nominations: Shahrukh Khan or Ranbir Kapoor, Vidya Balan or Priyanka Chopra – who will win? – Bollywood News & Gossip, Movie Reviews, Trailers & Videos at |publisher=Bollywoodlife.com |date=2013-02-13 |accessdate=2015-03-10}}</ref> |- | Беҳтарин шеър |- | rowspan="2"|[[:en:Times of India|Times of India Film Awards]] || Беҳтарин дебюти мардона|| {{won}}<ref>{{cite web|title=Time of India Film Awards 2013 Winners List|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/times-of-india-film-awards-2013-winners-list/|publisher=Indicine|accessdate=2015-03-10|archivedate=2018-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181119214704/http://www.indicine.com/movies/bollywood/times-of-india-film-awards-2013-winners-list/}}</ref> |- | Беҳтарин овозхони пасикадрӣ (мард) || {{nom}}<ref>{{cite web|title=TOIFA Awards 2013 Nominations|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/toifa-awards-2013-nominations/|publisher=Indicine|accessdate=2020-07-06|archivedate=2013-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130531214254/http://www.indicine.com/movies/bollywood/toifa-awards-2013-nominations/}}</ref> |- | rowspan="2"|[[:en:International Indian Film Academy Awards|International Indian Film Academy Awards]] || [[:en:IIFA Award for Star Debut of the Year – Male|Дебюти ситоравии сол — мард]] || {{won}}<ref>{{cite web|title=IIFA Awards 2013: The winners are finally here!|url=http://zeenews.india.com/entertainment/iifa-2013/iifa-awards-2013-the-winners-are-finally-here_138502.htm|publisher=Zeenews.india.com|accessdate=2015-03-10}}</ref> |- | [[:en:IIFA Award for Best Actor|Беҳтарин ҳунарпеша]] || {{nom}}<ref name="IIFA nom">{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4899 |title=Nominations for IIFA Awards 2013 &#124; Latest Movie Features |work=Bollywood Hungama |date=2013-04-22 |accessdate=2015-03-10}}</ref> |- |[[:en:Producers Guild Film Awards|Producers Guild Film Awards]] |Беҳтарин овозхони пасикадрӣ (мард) |rowspan="2" {{won}}<ref name=imdb>{{cite web|url=https://m.imdb.com/name/nm4731677/awards?ref_=m_nm_awd|title=Ayushmann Khurana Awards|website=[[IMDb]]}}</ref> |- |Bollywood Hungama Surfers' Choice Movie Awards |Беҳтарин дебюти мардона |- | rowspan="4" |2018 | rowspan="4" |''[[:en:Shubh Mangal Saavdhan|Shubh Mangal Saavdhan]]'' |Screen Awards|| Беҳтарин ҳунарпеша – Мард (Машҳур) || {{Nom}} |- | rowspan="2" |[[:en:Zee Cine Awards|Zee Cine Awards]] || Беҳтарин ҳунарпеша – Мард || rowspan=2 {{Nom}}<ref>{{Cite web|url=http://www.zeecineawards.com/timeline/2018/winners/|title=2018 Archives – Zee Cine Awards|website=Zee Cine Awards|language=en-US|access-date=2018-01-27|accessdate=2020-07-06|archivedate=2017-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171231212032/http://www.zeecineawards.com/timeline/2018/winners/}}</ref> |- |Беҳтарин ҳунарпеша – Мард (Интихоби ҳакамон) |- | [[Filmfare Awards]] || |[[Filmfare Award for Best Actor|Беҳтарин ҳунарпеша]] | {{nom}}<ref>{{Cite news|url=https://www.filmfare.com/features/nominations-for-the-63rd-jio-filmfare-awards-2018_-26161-19.html|title=Nominations for the 63rd Jio Filmfare Awards 2018|work=filmfare.com|access-date=2018-01-27|language=en}}</ref> |- | rowspan="7" |2019 | rowspan="5" |''[[:en:Andhadhun|Andhadhun]]'' |[[:en:Zee Cine Awards|Zee Cine Awards]] |Беҳтарин ҳунарпеша – Мард |{{Nom}}<ref>{{Cite web|url=https://www.zeecineawards.com/zee-cinema-air-zee-cine-awards-2019-march/|title=Zee Cinema To Air Zee Cine Awards 2019 In March|date=2019-03-13|website=Zee Cine Awards|language=en-US|access-date=2019-03-17|accessdate=2020-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190318155611/https://www.zeecineawards.com/zee-cinema-air-zee-cine-awards-2019-march/|archivedate=2019-03-18}}</ref> |- | rowspan="2" |[[Filmfare Awards]] |[[:en:Filmfare Award for Best Actor|Беҳтарин ҳунарпеша]] | {{Nom}}<ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html|title=Nominations for the 64th Vimal Filmfare Awards 2019 {{!}} filmfare.com|website=www.filmfare.com|access-date=2019-03-17}}</ref> |- |[[:en:Filmfare Critics Award for Best Actor|Беҳтарин ҳунарпеша (Мунаққидон)]] | {{won}} |- |News18 Reel Movie Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{nom}}<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/reel-movie-awards-2019/nominations/|title=Nominations FOR Reel movie Awards 2019|website=News18|access-date=2019-03-18}}</ref> |- |[[:en:National Film Awards|National Film Awards]] |Беҳтарин ҳунарпеша |{{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/national-film-awards-vicky-kaushal-and-ayushmann-khurrana-share-best-actor-2082846|title=National Film Awards: Vicky Kaushal And Ayushmann Khurrana Share Best Actor|website=NDTV|access-date=2019-08-09}}</ref> |- | rowspan="2" |''[[:en:Andhadhun|Andhadhun]], [[:en:Badhaai Ho|Badhaai Ho]]'' |BizAsia Online Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{nom}}<ref>{{Cite web|url=https://www.bizasialive.com/bizasia-online-awards-2019-nominations-announced/|title=BizAsia Online Awards 2019 nominations announced|last=Baddhan|first=Raj|date=2019-03-10|website=BizAsia {{!}} Media, Entertainment, Showbiz, Events and Music|language=en-GB|access-date=2019-03-18}}</ref> |- |[[:en:Asiavision Awards|Asiavision Awards]] |Беҳтарин ҳунарпеша (Мунаққидон) |{{Won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/asiavision-movie-awards-2018-winners-list-ranveer-singh-dhanush-trisha-honoured-photos-videos-792105|title=Asiavision Movie Awards 2018 winners list: Ranveer Singh, Dhanush and Trisha honoured [Photos + Videos]|last=Hooli|first=Shekhar H.|date=2019-02-17|website=International Business Times, India Edition|language=english|access-date=2019-02-18}}</ref> |- | rowspan="5" |2020 |[[:en:Article 15 (film)|Article 15]] | rowspan="3" |[[:en:Screen Awards|Screen Awards]] | rowspan="2" |Беҳтарин ҳунарпеша (Мунаққидон) |rowspan="2"{{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/entertainment/star-screen-awards-2019-heres-the-list-of-all-winners-from-star-studded-award-night/1788495/|title=Star Screen Awards 2019: Here’s the list of all winners from star-studded award night|date=2019-12-09|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2020-01-01}}</ref> |- |[[:en:Bala (2019 film)|Bala]] | |- |[[:en:Dream Girl (2019 film)|Dream Girl]] |Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши комедиявӣ |{{nom}} |- |[[:en:Article 15 (film)|Article 15]] | rowspan="2" |[[Filmfare Awards]] | Беҳтарин ҳунарпеша (Мунаққидон) | {{won}} |- |[[:en:Bala (2019 film)|Bala]] | [[Filmfare Award for Best Actor|Беҳтарин ҳунарпеша]] | {{nom}} |} == Нигаред низ == *[[Феҳристи ҳунарпешагони Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Сарояндаҳои пасикадрии Болливуд]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] s3ac6wokztdispuhhf2ldy64iouxwci 0 221186 1470675 1285916 2026-04-29T00:47:07Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470675 wikitext text/x-wiki [[Акс:Turkey_central_anatolia.jpg|мини|400x400пкс| Минтақаи Анатулии Марказӣ дар харитаи Туркия ]] [[Акс:İç_Anadolu_Bölgesi.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои Анатулии Марказӣ ]] '''Минтақаи Анатулии Марказӣ''' ( {{Lang-tr|İç Anadolu Bölgesi}} <span lang="tr" style="font-style:italic;">)</span> — яке аз ҳафт минтақаҳои ҷуғрофӣ (оморӣ) [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия|-и]] Туркия мебошад. 13 вилоятро дар бар мегирад. == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Оқсарой|Оқсарой]] * [[Вилояти Анкара|Анкара]] * [[Вилояти Чанкири|Чонкири]] * [[Вилояти Эскишаҳр|Эскишаҳр]] * [[Вилояти Қаромон|Қаромон]] * [[Вилояти Кайсари|Кайсари]] * [[Вилояти Қириққалъа|Қириққалъа]] * [[ Вилояти Қиршаҳр|Қиршаҳр]] * [[Вилояти Қуния |Қуния]] * [[Вилояти Навшаҳр|Навшаҳр]] * [[Вилояти Ниғде|Ниғде]] * [[Вилояти Сивас|Сивас]] * [[Вилояти Ёзгат|Йозгат]] == Аҳолӣ == Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 12226350 нафарро ташкил мекард. {| class="sortable wikitable" ! Лифт ! Аҳолӣ, <br />нафар.<br /> 31. XII. <br /> 2013 <ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-10 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Оқсарой|Оқсарой]] | align="right" | 382806 |- | [[Вилояти Анкара|Анкара]] | align="right" | 5045083 |- | [[Вилояти Чанкири|Чанкири]] | align="right" | 190909 |- | [[Вилояти Эскишаҳр|Эскишехир]] | align="right" | 799724 |- | [[Вилояти Караман|Караман]] | align="right" | 237939 |- | [[Вилояти Кайсери|Кайсери]] | align="right" | 1295355 |- | [[Вилояти Kирикале|Кириқале]] | align="right" | 274658 |- | [[Вилояти Kиршехир|Каршехир]] | align="right" | 223498 |- | [[Вилояти Куниё |Куниё]] | align="right" | 2079225 |- | [[Вилояти Навшаҳр|Навшаҳр]] | align="right" | 285460 |- | [[Вилояти Нуғде|Нийде]] | align="right" | 343658 |- | [[Вилояти Сивас|Сивас]] | align="right" | 623824 |- | [[Вилояти Ёзгат|Йозгат]] | align="right" | 444211 |- | ҷамъ | align="right" | 12226350 |} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] 0j61984zyc86ax6brs91kthc5vtr6aa 0 221199 1470676 1285917 2026-04-29T00:47:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470676 wikitext text/x-wiki [[Акс:Latrans-Turkey_location_Eastern_Anatolia_Region.svg|рост|мини|270x270пкс| Вилояти Анатулии Шарқӣ дар харитаи Туркия ]] [[Акс:Turkey_Eanatolia_region.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои Анатулии Шарқӣ ]] '''Минтақаи Анатулии Шарқӣ''' ( {{Lang-tr|Doğu Anadolu Bölgesi}} ) — яке аз ҳафт минтақаҳои ҷуғрофӣ (оморӣ) [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия|-и]] [[Туркия|Туркия мебошад]] . 14 вилоятро дар бар мегирад. Ин ҳудуд ба Арманистони таърихӣ- ҷуғрофӣ мувофиқат мекунад . Номе, ки мақомоти Туркия барои минтақа қабул кардааст "Анатулии Шарқӣ" аслан маънои "Шарқи Шарқ" -ро дорад (аз [[Забони юнонӣ|юнонӣ)]] «Анатолия» - шарқ). Таърихан, '''[[Осиёи Хурд|Анатул]]<nowiki/>иё''' нимҷазираи Осиё Хурд ном дошт, дар ғарби Арманистони таърихӣ - ҷуғрофӣ ("Анатулии Шарқӣ") воқеъ буд. == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Ағри|Ағри]] * [[Вилояти Ардаҳон|Ардаҳон]] * [[Вилояти Бингӯл|Бингёл]] * [[Вилояти Битлис|Битлис]] * [[Вилояти Елазиғ|Елазиғ]] * [[Вилояти Ерзинҷан|Ерзинҷан]] * [[Вилояти Ерзурум|Ерзурум]] * [[Вилояти Ҳаккорӣ|Ҳаккарӣ]] * [[Вилояти Иғдир|Иғдир]] * [[Вилояти Қорс|Қарс]] * [[Вилояти Малатия|Малатиё]] * [[Вилояти Муш|Муш]] * [[Вилояти Тунчелӣ|Тунҷели]] * [[Вилояти Ван|Ван]] == Аҳолӣ == [[Акс:Kurdish_population_by_region_(KONDA_2010).png|мини|400x400пкс| Ҳиссаи курдҳо дар шумораи аҳолии манотиқи Туркия <ref name="KONDA">[http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf Kürt Meselesi̇ni̇ Yeni̇den Düşünmek] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160122110447/http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf |date=2016-01-22 }}. KONDA. July 2010. pp. 19–20.</ref> ]] Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 5906564 нафарро ташкил медиҳад. {| class="sortable wikitable" ! Вилоят ! Аҳолӣ, <br />нафар.<br /> 31. XII. <br /> 2013 <ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-10 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Ағри|Ағри]] | align="right" | 551177 |- | [[Вилояти Ардаҳон|Ардаҳон]] | align="right" | 102782 |- | [[Вилояти Бингӯл|Бингёл]] | align="right" | 265514 |- | [[Вилояти Битлис|Битлис]] | align="right" | 337156 |- | [[Вилояти Елазиғ|Елазиғ]] | align="right" | 568239 |- | [[Вилояти Ерзинҷан|Ерзинҷан]] | align="right" | 219996 |- | [[Вилояти Ерзурум|Ерзурум]] | align="right" | 766729 |- | [[Вилояти Ҳаккорӣ|Ҳаккорӣ]] | align="right" | 273041 |- | [[Вилояти Иғдир|Иғдир]] | align="right" | 190424 |- | [[Вилояти Қорс|Қарс]] | align="right" | 300874 |- | [[Вилояти Малатия|Малатиё]] | align="right" | 762538 |- | [[Вилояти Муш|Муш]] | align="right" | 412553 |- | [[Вилояти Тунчелӣ|Тунчелӣ]] | align="right" | 85428 |- | [[Вилояти Ван|Ван]] | align="right" | 1070113 |- | ҷамъ | align="right" | 5906564 |} === Таркиби миллии минтақа имрӯз === Азбаски тамоми аҳолии Арманистон дар давраи Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ бадарға карда шуда буданд, таркиби этникии минтақа ба куллӣ тағйир ёфт. Имрӯзҳо, дар Анатулии Шарқӣ 5,906,564 нафар зиндагӣ мекунанд, ки ҳадди аққал 50% онҳо курдҳо мебошанд, алахусус дар силсилаи минтақаи Анатулии Шарқии Марказӣ бартарӣ доранд (вилоятҳои Бингёл, Битлис, Ван, Малатиё, Муш, Тунчелӣ, Ҳаккарӣ, Елазиғ), ки 79,1% шумораи умумии аҳолиро (ё 1,7 миллион нафар) ташкил медиҳад, дар ҳоле ки дар минтақаи тобеи Анатулии Шарқи (нишебиҳои Ағри, Ардаҳон, Байбурт, Қарс, Иғдир, Ерзинҷан, Ерзурум) - танҳо 32% (ё 1,2 млн. тан); аз ҷумла [[Забони зазакӣ|Зазакҳои ба курдҳо]] наздик, ки асосан аз вилоятҳои Бингёл, Тунчелӣ, Елазиғ, шарқи вилояти Малатиё, ҷануби вилоятҳои Ерзинҷан ва Ерзурум ва дигарон зиндагӣ мекунанд. <ref name="KONDA">[http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf Kürt Meselesi̇ni̇ Yeni̇den Düşünmek]. KONDA. July 2010. pp. 19–20.</ref> . Дар минтақаи зеризаминии Анатулии Шимолу Шарқӣ (алахусус дар вилоятҳои Карс, Иғдир ва Ардахан), қисми зиёди аҳолӣ туркҳо ва [[озарбойҷонҳо]] мебошанд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] 9gqrzgkt3fnee11x0nlqtd8a3ba7vrs 0 221247 1470677 1338214 2026-04-29T00:47:10Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470677 wikitext text/x-wiki [[Акс:Turkey_southeast_anatolia.jpg|рост|мини|400x400пкс| Анатулии Ҷанубу Шарқӣ дар харитаи Туркия ]] [[Акс:Güneydoğu_Anadolu.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои минтақа ]] [[Акс:Kurdish_population_by_region_(KONDA_2010).png|мини|400x400пкс| Ҳиссаи курдҳо дар шумораи аҳолии манотиқи Туркия<ref>[http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf Kürt Meselesi̇ni̇ Yeni̇den Düşünmek] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160122110447/http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf |date=2016-01-22 }}. KONDA. July 2010. pp. 19-20.</ref> ]] '''Анатулии Ҷанубу Шарқӣ''' ({{Lang-tr|Güneydoğu Anadolu Bölgesi}}) — яке аз 7 минтақаҳои ҷуғрофӣ (оморӣ) [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия]]и мебошад. Минтақа 9 вилоятро дар бар мегирад. Он дар ҷануб бо [[Сурия]] ҳамсарҳад аст. == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Одиёмон|Одиёмон]] * [[Вилояти Ботмон|Батман]] * [[Вилояти Диёрбакр|Диёрбакр]] * [[Вилояти Ғозиайнтоб|Ғозайнтоб]] * [[Вилояти Килис|Килис]] * [[Вилояти Мардин|Мардин]] * [[Вилояти Сиирт|Сиирт]] * [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]] * [[Вилояти Ширнак|Ширнак]] == Аҳолӣ == Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 8096352 нафарро ташкил медиҳад. {| class="sortable wikitable" ! Лифт ! Аҳолӣ, <br>нафар<br> 31. XII. 2013<ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-11 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Одиёмон|Одиёмон]] | align="right" | 597184 |- | [[Вилояти Ботмон|Ботмон]] | align="right" | 547581 |- | [[Вилояти Диёрбакр|Диёрбакр]]<nowiki/>ир | align="right" | 1607437 |- | [[Вилояти Ғозиайнтоб|Ғозиайнтоб]] | align="right" | 1844438 |- | [[Вилояти Килис|Килис]] | align="right" | 128586 |- | [[Вилояти Мардин|Мардин]] | align="right" | 779738 |- | [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]] | align="right" | 1801980 |- | [[Вилояти Сиирт|Сиирт]] | align="right" | 314153 |- | [[Вилояти Ширнак|Ширнак]] | align="right" | 475255 |- | ҷамъ | align="right" | 8096352 |} Аксарияти кулли аҳолии минтақа курдҳо мебошанд, ки таносуби онҳо аз 64,1 фоизи шумораи умумии аҳолии минтақа ё бештар аз 5 миллион нафар аст.<ref name="KONDA">[http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf Kürt Meselesi̇ni̇ Yeni̇den Düşünmek] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160122110447/http://www.konda.com.tr/tr/raporlar/2010_12_KONDA_Kurt_Meselesini_Yeniden_Dusunmek.pdf |date=2016-01-22 }}. KONDA. July 2010. pp. 19-20.</ref>, аз ҷумла [[Забони зазакӣ|Зазакҳои]] ба курдҳо наздик, ки дар ин ҷо асосан вилоятҳои [[Вилояти Диёрбакр|Диёрбакр]], [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]], [[Вилояти Одиёмон|Одиёмон]] ва дигарон зиндагӣ мекунанд. Арабҳо (нишебиҳои [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]], [[Вилояти Мардин|Мардин]], [[Вилояти Ботмон|Ботмон]] , [[Вилояти Сиирт|Сиирт]] , [[Вилояти Ширнак|Ширнак]] ва дигарон) низ дар сарҳади Сурия зиндагӣ мекунанд.) ва юрйукҳо ([[Вилояти Ғозиайнтоб|Ғозиайнтоб]], [[Вилояти Килис|Килис]], [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]]). Дар ғарбии минтақа туркҳо бартарият доранд: [[Вилояти Ғозиайнтоб|Ғозиайнтоб]], [[Вилояти Килис|Килис]] ва [[Вилояти Одиёмон|Одиёмон]], инчунин дар [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]] ва [[Вилояти Диёрбакр|Диёрбакр]] ҳузур доранд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] djsuzi2tntxqqrf3qsbmk842jbbv05h 10 275359 1470632 1122208 2026-04-28T18:00:41Z Zosya95 54344 1470632 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Accipitriformes|rang=Оила|latin=Accipitridae|name=Зағаниҳо}} 7ekkqqatubc9ablmp4e55ma5sx3ruvg 10 275361 1470631 1122210 2026-04-28T17:59:12Z Zosya95 54344 1470631 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Aves|rang=Қатор|latin=Accipitriformes|name=Уқобшаклон}} 9txr9r407f9oll5xhibv25egpuvjh52 0 278016 1470667 1325495 2026-04-28T22:55:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470667 wikitext text/x-wiki {{Ширкат |ном = Телемундо (Telemundo) |номҳои пештара = NetSpan (1984–87) |логотип = Telemundo logo 2018.svg |навъ = [[Ширкати истеҳсолӣ]] |таъсисёбӣ = [[1954]] |асосгузорон = Анхел Рамос |барҳамхӯрӣ = |сабаби барҳамхӯрӣ = |ворис = |макон = {{Парчам|ИМА}}<br>{{Парчам|Пуэрто Рико}} |афроди калидӣ = |листинг дар биржа = |бахш = |маҳсулот = |гардиш = |фоидаи амалиётӣ = |фоидаи соф = |активҳо = |сармоягузорӣ = |шумораи кормандон = |ширкати модарӣ = [[NBCUniversal Television and Streaming]] |ширкатҳои духтарӣ = * [[NBC]] * [[Universo]] * [[Telemundo Puerto Rico]] * [[TeleXitos]] |сайт = [http://www.telemundo.com] }} '''Telemundo''' ('''Телему́ндо''' — «ҷаҳони телевизионӣ») — дуввумин ширкати телекоммуникатсионии бузурги [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] пас аз рақиби асосияш [[Univision]] мебошад, ки бо забони испанӣ пахш мешавад. Telemundo ширкати духтарии [[NBC]] мебошад, ки дар Иёлоти Муттаҳида ҷои сеюмро пас аз [[Fox Broadcasting Company|Fox]], [[American Broadcasting Company|ABC]], [[CBS]] ишғол мекунад. == Таърих == Шабакаи мустақили телевизионии WKAQ-TV, ки бо номи Телемундо маъруф аст, 28 марти соли 1954 аз ҷониби Анхел Рамос дар Сан-Хуан (Пуэрто-Рико) таъсис дода шудааст. Пуэрто-Рико, як қисми ҷазираҳои Антил мебошад. Анхел Рамос сардабири рӯзномаи El Mundo ва роҳбари радиои WKAQ мебошад ки, исми мундо қисми Телемундл, аз номи радио гирифта шудааст ва маънояш '''ҷаҳон, олам''' мебошад. Рамос барои гирифтани иҷозатномаи миёнаи солҳои 1940, кӯшиши зиёд намудаааст. Аммо бо сабаби Ҷанги Дуюми Ҷаҳон, ӯ маҷбур шуд то соли 1954 гирифтани иҷозатномаро интизор шавад. Аввалин шартномаро бо ҳунарпеша ва коргардони машҳури Пуэрто-Рико Рамон Риверо, баста намоиши ҳаҷвии "El Tremendo Hotel"-ро пахш намудаааст. 14 апрели 1983 Анхел ширкатро ба John Blair ва Co фурӯхт. == Барномаҳои Телемундо == === Мазҳака === [[File:David_Chocarro.jpg|thumb|[[Давид Чокарро]], ситораи машҳури ''Қасос'']] [[File:Mauricio Screenshot 2.jpg|195px|thumb|[[Маурисио Очманн]], ситораи машҳури теленовеллаи ''Ҳамсон'']] [[File:Press_conference_of_Natalia_Oreiro_(2018-06-05)_07_(cropped).jpg|200px|thumb|[[Наталия Орейро]], ҳунарпешаи машҳури теленовеллаи ''Фапиштаи ёбоӣ'']] [[File:William Levy in 2015 (3).jpg|210px|thumb|[[Вилям Левӣ]], ҳунарпешаи теленовелаи ''Тақдири як фаришта'']] '' Низ ниг.'' [[Ферҳисти теленовелла ва силсилафилмҳои Телемундо]] * ''Decisiones'' (2005)<ref>{{cite web|title=¿Qué es Decisiones?|url=http://www.telemundo.com/novelas/2009/10/01/que-es-decisiones|website=telemundo.com|accessdate=21 December 2017|language=Spanish|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171222052920/http://www.telemundo.com/novelas/2009/10/01/que-es-decisiones|archivedate=2017-12-22}}</ref> * ''La Reina del Sur'' (2011) * ''El Señor de los Cielos'' (2013) * ''Enemigo íntimo'' (2018) * ''Luis Miguel, la serie'' (2018) * ''Falsa identidad'' (2018) * ''El clon'' (5 августи 2019) * ''Dueños del paraíso'' (7 январи 2020) * ''Perro amor'' (3 октябри 2019) * ''Cennet'' (7 апрели 2020)<ref>{{cite web |title=TELEMUNDO SET TO DEBUT INTERNATIONAL HIT, “CENNET,” A ROMANTIC TURKISH DRAMA ON TUESDAY, APRIL 7 AT 8PM/7C |url=https://www.nbcumv.com/news/telemundo-set-debut-international-hit-“cennet”-romantic-turkish-drama-tuesday-april-7-8pm7c?network=33144 |website=nbcumv.com |accessdate=20 April 2020 }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Noticias Telemundo'' (1999) * ''Noticias Telemundo Mediodia'' (2018) * ''Al Rojo Vivo'' (2002) * ''Un Nuevo Día'' (2008) === Реалити шоу === * ''Caso Cerrado'' (2001)<ref name="33mundo">{{cite web |url=http://www.telemundo33.com/variedad/lo-mejor-de-caso-cerrado/ |title=Lo mejor de Caso cerrado |author=Telemundo San Diego |date= |website= |publisher=Telemundo 33 |accessdate=July 14, 2014 |language=Spanish |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231857/http://www.telemundo33.com/variedad/lo-mejor-de-caso-cerrado/ |archive-date=July 14, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714231857/http://www.telemundo33.com/variedad/lo-mejor-de-caso-cerrado/ |archivedate=2014-07-14 }}</ref> * ''Lo mejor de Caso Cerrado'' (2002)<ref name="33mundo" /> * ''Caso Cerrado: Edición Estelar'' (2010)<ref name="33mundo" /> * ''Vídeos asombrosos'' (2008) * ''Acceso Total'' (2010)<ref>{{cite web |url= http://www.mamacontemporanea.com/segmento-moda-de-primavera-para-ninos-en-acceso-total-telemundo-47/|title= Segmento Moda de Primavera para Niños en Acceso Total (Telemundo 47)|author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= |website= |publisher=Mamá contemporánea |accessdate=July 14, 2014|language=Spanish}}</ref> * ''Suelta La Sopa'' (2013)<ref>{{cite web|title=‘Suelta la Sopa’ Comes to Telemundo, A New Show With the Latest in the World of Entertainment and Celebrities Premiering Monday October 28|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/network-press-releases/suelta-la-sopa-comes-to-telemundo-a-new-show-with-the-latest-in-the-world-of-entertainment-and-celebrities-premiering-monday-october-28/|website=tvbythenumbers.zap2it.com|accessdate=6 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180107120203/http://tvbythenumbers.zap2it.com/network-press-releases/suelta-la-sopa-comes-to-telemundo-a-new-show-with-the-latest-in-the-world-of-entertainment-and-celebrities-premiering-monday-october-28/|archivedate=2018-01-07}}</ref> * ''MasterChef Latino'' (14 январи 2018)<ref>{{cite web|title=A GROUP OF ASPIRING CHEFS COME TO TELEMUNDO’S "MASTERCHEF LATINO," THE MUCH ANTICIPATED CULINARY COMPETITION PREMIERING SUNDAY, JANUARY, 14 AT 8PM/7C|url=https://www.nbcumv.com/news/group-aspiring-chefs-come-telemundo’s-“masterchef-latino”-much-anticipated-culinary-competition?network=33144|website=nbcumv.com|accessdate=20 December 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=TELEMUNDO KICKS OFF CASTINGS FOR THE SECOND SEASON OF THE HIT COOKING COMPETITION "MASTERCHEF LATINO" |url=https://www.nbcumv.com/news/telemundo-kicks-castings-second-season-hit-cooking-competition-%E2%80%9Cmasterchef-latino%E2%80%9D?network=33144 |website=nbcumv.com |accessdate=11 December 2018}}</ref> * ''Exatlón'' (16 июли 2018)<ref>{{cite web|title=THE WORLDWIDE PHENOMENON "EXATLON" COMES TO TELEMUNDO|url=https://www.nbcumv.com/news/worldwide-phenomenon-%E2%80%9Cexatlon%E2%80%9D-comes-telemundo?network=33144|website=nbcumv.com|accessdate=17 March 2018}}</ref><ref>{{cite web |last1=Torres |first1=Miguel |title=Reality "Exatlón" llega a la pantalla de Telemundo el 16 de julio |url=http://www.tvboricuausa.com/2018/06/reality-exatlon-llega-pantalla-telemundo-16-julio-7pm.html |website=tvboricuausa.com |accessdate=16 June 2018 |language=Spanish}}</ref> * ''La Voz'' (13 январи 2019)<ref name="january2019">{{cite web |title=JANUARY RELOADED: TELEMUNDO KICKS OFF 2019 WITH BRAND NEW PRIME TIME PROGRAMMING SLATE |url=https://www.nbcumv.com/news/january-reloaded-telemundo-kicks-2019-brand-new-prime-time-programming-slate?network=33144 |website=nbcumv.com |accessdate=17 December 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=TELEMUNDO TO DEBUT THE FIRST-EVER U.S. EDITION OF "LA VOZ" ON SUNDAY, JANUARY 13 AT 9PM/8C |url=https://www.nbcumv.com/news/telemundo-debut-first-ever-us-edition-%E2%80%9Cla-voz%E2%80%9D-sunday-january-13-9pm8c?division=1&network=33144 |website=nbcumv.com |accessdate=11 December 2018}}</ref> * ''Minuto para ganar'' (23 марти 2020)<ref>{{cite web |title=TELEMUNDO PREMIERES “MINUTO PARA GANAR,” A NEW GAME SHOW WITH $100,000 DOLLARS IN PLAY IN EACH EPISODE, BEGINNING THIS MONDAY, MARCH 23 AT 7PM/6C |url=https://www.nbcumv.com/news/telemundo-premieres-“minuto-para-ganar”-new-game-show-100000-dollars-play-each-episode?network=33144 |website=nbcumv.com |accessdate=25 March 2020 }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''American Ninja Warrior'' (19 апрели 2020)<ref>{{cite web |title=ACTION-PACKED COMPETITION SERIES AMERICAN NINJA WARRIOR ARRIVES TO SPANISH-LANGUAGE MEDIA FOR THE FIRST TIME ON TELEMUNDO THIS SUNDAY, APRIL 19 AT 7PM/6C |url=https://www.nbcumv.com/news/action-packed-competition-series-american-ninja-warrior-arrives-spanish-language-media-first?network=33144 |website=nbcumv.com |accessdate=20 April 2020 }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Барномаҳои варзишӣ === * ''Boxeo Telemundo'' (1987) * ''Fútbol Estelar'' (1987) * ''Titulares Telemundo'' (1999) * ''Juegos Olímpicos por Telemundo'' (2004) * ''NBC Sunday Night Football'' (2011) * ''Fútbol de Premier League'' (2013) * ''Copa Mundial Femnina de la FIFA'' (2015) * ''Copa Mundial Sub-17 de la FIFA'' (2015) * ''Copa Mundial Sub-20 de la FIFA'' (2015) * ''Hockey Telemundo'' (2015) * ''Copa FIFA de la Confederaciones'' (2017) * ''Copa Mundial de la FIFA'' (2018) * ''Copa América'' (14 июни 2019) === Маросимҳои ҷоизасупорӣ === * ''Billboard Latin Music Awards'' (1999) * ''Your World Awards'' (2012) * ''Latin American Music Award'' (2015) === Барномаҳои кӯдакона === * ''El viajero con Josh García'' (2018)<ref name="mitelemundo2018">{{cite web|title=TELEMUNDO KICKS OFF 2018 WITH THE NEW “Mi TELEMUNDO” KIDS PROGRAMMING BLOCK PREMIERING SATURDAY, JANUARY 6 AT 8AM/7C|url=https://www.nbcumv.com/news/telemundo-kicks-2018-new-%E2%80%9Cmi-telemundo%E2%80%9D-kids-programming-block-premiering-saturday-january-6?network=33144|website=nbcumv.com|accessdate=6 January 2018}}</ref> * ''Salvando animales'' (2018)<ref name="mitelemundo2018" /> * ''Aventuras con Dylan Dreyer'' (2018)<ref name="mitelemundo2018" /> * ''Vivir al natural, Danny Seo'' (2018)<ref name="mitelemundo2018" /> * ''Una mano amiga'' (2018)<ref name="mitelemundo2018" /> * ''El campeón en ti'' (2018)<ref name="mitelemundo2018" /> === Барномаҳои махсус === * ''Viva México: El Grito!'' (2000) * ''Macy's Thanksgiving Day Parade'' (2003–2006, 2016, 2017) * ''Virgen de Guadalupe'' (2000) * ''Bienvenido!'' (2016–2017), (2017-2018) ==== Махсус ==== * ''[[Хонуми универсалӣ]]'' (2003-2014, 2019-то ҳол) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.telemundo.com/ Саҳифаи расмии Telemundo] * [http://msnlatino.telemundo.com/entretenimiento/Crossover/ Crossover]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Telemundo's bilingual website * [http://www.telemundointernacional.com Telemundo International] * [http://www.museum.tv/archives/etv/T/htmlT/telemundo/telemundo.htm Telemundo] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130915014818/http://www.museum.tv/archives/etv/T/htmlT/telemundo/telemundo.htm |date=2013-09-15 }} (from the [[Museum of Broadcast Communications]] website) * [http://www.clubdenoveleras.com Club De Noveleras]{{Пайванди мурда|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Bilingual) * [https://web.archive.org/web/20110913010750/http://www.lomejordelomejorla.com/ lo mejor de lo mejor] (Bilingual) [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии ИМА]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии испониёизабон]] ppxl8rgtsedh4abia5x7n3lfiu2gzxe 0 288514 1470690 1440990 2026-04-29T05:21:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470690 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ|тасвир=President Guillermo Lasso 2022.jpg}} '''Гилермо Алберто Сантяго Лассо Мендоза''' ({{ВД-Дебоча}}) — президенти интихобшудаи [[Эквадор]], бонкдор ва сиёсатмадор. Лассо бузургтарин саҳмдори Banque de Guayaquil (Банк де Гуаякил) мебошад. == Зиндагинома == Гилермо Лассо 16 ноябри соли 1955 дар Гуаякил таваллуд шудааст, писари хизматчии давлатӣ<ref name="rusecuador-bio">{{Cite web |url=http://rusecuador.ru/component/glossary/%D0%93%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B9-1/%D0%93/%D0%93%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE-%D0%9B%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%BE-26/ |title=Гильермо Лассо {{!}} Глоссарий |accessdate=2021-04-16 |archivedate=2021-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506164507/https://rusecuador.ru/component/glossary/%D0%93%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B9-1/%D0%93/%D0%93%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE-%D0%9B%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%BE-26/ }}</ref>. Соли 1998 губернатори музофоти Гуаяс таъйин карда шуд<ref name="rusecuador-bio"/>. Соли 1999 вай вазири иқтисод шуд ва ҳамзамон вазорати молия ва вазорати энержии кишварро идора кард, аммо дар ин вазифа ҳамагӣ 37 рӯз кор кард. Аз сабаби ихтилофи назар дар бораи қарзи давлатӣ бо президент [[Хамил Мауад]] ӯ маҷбур шуд, ки истеъфо диҳад. Мушовири иқтисодии [[Люсио Гутиеррес]] буд<ref name="rusecuador-bio"/>. Солҳои дароз ӯ ба бонки хусусии «Гуаякил» роҳбарӣ мекард<ref name="rusecuador-bio"/>. Номзади президентӣ дар [[Интихоботи умумӣ дар Эквадор (2013)|интихоботи умумии Эквадор 2013]] аз ҳизби CREO. Вай бо 22,68 % овозҳо дар ҷои дуввум қарор гирифт, аммо президенти амалкунанда [[Рафаэл Корреа]] беш аз ду маротиба, яъне 57,17 % овоз гирифт. Дар аввали соли 2017, Лассо маъракаи дуввуми президентии худро ҳамчун номзад аз CREO дар [[Интихоботи умумӣ дар Эквадор (2017)|интихоботи президентии соли 2017]] оғоз кард, бо он ки президенти кунунӣ Корреа аллакай ду давра адои вазифа кардааст ва аз ин рӯ, бинобар маҳдудияти конститутсионӣ наметавонад дубора номзад шавад. Мавзӯи маъракаи Лассо таъсиси 1 миллион ҷойҳои корӣ дар Эквадор буд. Якҷоя бо [[Морено, Ленин|Ленин Морено]] ба даври дуввум рафт<ref>[https://regnum.ru/news/polit/2241944.html В Эквадоре состоится второй тур президентских выборов] ИА REGNUM</ref><ref>{{Cite web |url=http://rusecuador.ru/ecuador-novedades/politica/16651-lenin-moreno-i-gilermo-lasso-vstretyatsya-vo-vtorom-ture-prezidentskix-vyborov-v-ekvadore.html |title=Ленин Морено и Гильермо Лассо встретятся во втором туре президентских выборов в Эквадоре |accessdate=2021-04-16 |archivedate=2017-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170225130023/http://rusecuador.ru/ecuador-novedades/politica/16651-lenin-moreno-i-gilermo-lasso-vstretyatsya-vo-vtorom-ture-prezidentskix-vyborov-v-ekvadore.html }}</ref>, ки дар он мағлуб шуд ва 49 % овозҳоро ба даст овард<ref>{{Cite news|title=Ленин и светлое будущее Эквадора: что известно о лидере президентской гонки|url=http://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/4033194|work=ТАСС|accessdate=2017-04-05|language=ru}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://guillermolasso.ec/ Саҳифаи шахсии Гиллермо Лассо]{{ref-es}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на испанском языке">)</span> * [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/ecuador/guillermo_lasso_mendoza Биография cidob.org] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20141219045558/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/ecuador/guillermo_lasso_mendoza |date=2014-12-19 }}{{ref-es}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на испанском языке">)</span> {{ПБ}} {{Сарварони кишварҳои Амрикои Ҷанубӣ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Эквадор]] [[Гурӯҳ:Президентҳои Эквадор]] 7190ase6fj80a14omhsrh540fcq6iu5 0 289124 1470701 1461782 2026-04-29T06:35:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470701 wikitext text/x-wiki {{Шахс | имя = Дилшод Джуразода | сайт = instagram.com/iamdi55erent }} '''Дилшод Ҷӯразода''' (''Ҷӯразода Дилшод Музафар''; [[10 ноябр]]и [[1987]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — соҳибкори тоҷик, варзишгар<ref>{{Cite web|url=https://ajptour.com/ru/profile/227729|title=Dilshod Jurazoda - Fighter profile|website=Abu Dhabi Jiu Jitsu Pro|lang=ru|accessdate=2024-02-08}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ноиби президенти [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]]<ref>{{Cite web|url=http://fft.tj/tj/ro-baron/|title=Роҳбарон|publisher=Федератсияи футболи Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2021-05-05}}{{Пайванди мурда|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://catradeforum.org/sessions/sessions-day-five/|title=Day 5|website=CENTRAL ASIAN TRADE FORUM|date=2020-10-28|lang=en|accessdate=2021-05-07|archivedate=2021-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210514193613/https://catradeforum.org/sessions/sessions-day-five/}}</ref>, директори Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкории Тоҷикистон»<ref>{{Cite web|url=https://bizincubator.tj/heads|title=Бизнес инкубатор|website=bizincubator.tj|accessdate=2021-05-05|archivedate=2021-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505184951/https://bizincubator.tj/heads}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://imruz.tj/tj/tajikistan/12123/|title=Дилшод Ҷӯразода: Ин майдони васеъ барои муаррифии соҳибкорон аст|website=imruz.tj|accessdate=2021-05-05|archivedate=2021-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505184718/http://imruz.tj/tj/tajikistan/12123/}}</ref>, муассис ва узви ҳозираи Шӯрои директорони 55 GROUP<ref>{{Cite web|url=https://www.peoples.ru/undertake/sport/dilshod_djuraev/|title=Дилшод Джураев. Биография}}</ref>. == Зиндагинома == Дилшод Ҷӯразода 10 ноябри соли 1987 дар шаҳри Душанбе дар хонаводаи зиёӣ ба дунё омадааст. Дар мактабҳои миёнаи № 20-и Душанбе (1993—2003) ва № 42 (2003—2004) таҳсил кардааст. Пас аз хатми мактаб, дар соли 2004, Дилшод ҳамзамон ба ду донишгоҳ, Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон бо ихтисоси ҳуқуқшиносӣ ва Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, факултаи муносибатҳои байналмилалӣ дохил шуд ва дар соли 2009 ҳарду донишгоҳро хатм кард. == Корнома == Аз соли 2013 то 2015 Ҷӯразода президенти Федератсияи футболи Душанбе буд. Соли 2014 директори Корхонаи воҳиди давлатии «Клуби соҳибкорони ҷавон»-и Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд. Аз соли 2015 ноиби президенти [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]] мебошад<ref>{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/23204-dilshod-raev-muovini-rustami-emomal-shud.html|title=Дилшод Ҷӯраев муовини Рустами Эмомалӣ шуд|website=www.ozodagon.com|date=2015-08-25|publisher=Озодагон|accessdate=2021-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505185435/https://www.ozodagon.com/23204-dilshod-raev-muovini-rustami-emomal-shud.html|archivedate=2021-05-05}}</ref>. == Ҷоизаҳо == Дилшод Ҷӯразода соли 2019 ба рӯйхати "ТОП-10 соҳибкори муваффақи тоҷики то 35 сола" аз рӯйи раддабандии оҷонсии иттилоотии Азия+ дохил шуд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20190630/top-10-tadzhikskih-predprinimatelei-molozhe-35|title=ТОП-10 таджикских предпринимателей моложе 35 {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=www.asiaplustj.info|accessdate=2024-02-08|archivedate=2024-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208145549/https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20190630/top-10-tadzhikskih-predprinimatelei-molozhe-35}}</ref> Соли 2023 медиа портали dushanbe.me Дилшод Ҷӯразодаро ба рӯйхати "100 нафар шахсияти нодири Тоҷикистон" барои саҳми арзанда дар самти варзиш ва соҳибкории Тоҷикистон гузоштанаш дохил намуд.<ref>{{Cite web|url=https://dume.tj/dilshod-jurazoda/|title=Дилшод Джуразода - биография, образование, карьера|author=officialmoderator|website=Медиа о людях и жизни в Душанбе|date=2023-11-30|lang=ru-RU|accessdate=2024-02-08|archivedate=2024-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208145550/https://dume.tj/dilshod-jurazoda/}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} s2jm3vz3245g4z600d88hhw93sq52mp 0 289312 1470691 1396166 2026-04-29T05:29:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470691 wikitext text/x-wiki {{Таҳрир|[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]])}} {{Административная единица Российской империи|название=Московская губерния|статус=Губерния|РСФСР СССР=да|статус-РСФСР СССР=Губерния|Герб=Coat of Arms of Moscow Governorate 1856.svg|карта=Moscow Governorate (1913).png|центр=Москва|образована={{СС3|18.12.1708}}|площадь=29 236,4 кв. [[верста|вёрст]]|население=2 430 581<ref name="Демоскоп Weekly">{{cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=24|title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.}}</ref>|год населения=1897|до=Московский уезд|после=Московская область (1917—1918)}} '''Губе́рнияи Мо́сква''' (рус. Московская губерния) — воҳиди марзию маъмурӣ дар [[Шоҳигарии Рус]], [[Империяи Русия]], [[Ҷумҳурии Росси|Российской республики]], [[РСФСР (1917—1922)|ҶШСФР]] ва [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]], ки аз с. 1708 то 1929 вуҷуд дошт. Шаҳри губернӣ — [[Москва]]. [[Хонаи идораи губерния]] қисми ғарбии [[Қасри сурхи танга|Қасри тангаро]] дар абр мегирифт, ки фасадаш ба [[Майдони Сурх]] мебаромад. Қасри губернияи дар [[Кӯчаи Тверская (Москва)|кӯчаи Тверская]] ҳозир чун [[бинои шаҳрдории Москва]] маълум аст. == Ҷуғрофия == Губерния дар қисми марказии Русияи аврупоӣ ҷойгир буда, дар шарқ ва шарқу шимол бо располагалась в центре европейской части бо губернияи [[Губернияи Тверск|Тверск]], дар шарқ ва шимолу шарқ — бо [[Губернияи Владимир|Владимир]], дар ҷанубу шарқ — бо [[Губернияи Рязан|Рязан]], дар ҷануб — бо [[Губернияи Тула|Тула]] ва [[Губернияи Калуга|Калуга]], дар ғарб — бо [[Губернияи Смоленск|Смоленск]] ҳаммарҳ буд. Масоҳати губерния дар ҳар солҳо: * <nowiki>1708 — 128 600 км²,</nowiki> * 1847 — 32 436 км², * 1905 — 33 271 км²<ref name="Тархов">{{cite web|url=http://geo.1september.ru/2001/15/2.htm|title=Изменение АТД России за последние 300 лет|author=Тархов С. А.|archiveurl=https://www.webcitation.org/61AP9fCt9?url=http://geo.1september.ru/2001/15/2.htm|archivedate=2011-08-24}}</ref>, * 1926 — 44 569 км²<ref name="ДW1926">{{cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_26.php?reg=127|title=Всесоюзная перепись населения 1926 г.}}</ref>. == Таърих == === Губерния то соли 1917 === [[Акс:Московская_губерния_1745.jpg|рост|мини|350x350пкс|губернияи Москва. «[[Атлас Российский]]», соли 1745]] [[Акс:Mosc_1792.jpg|рост|мини|350x350пкс|Московская губерния. [[Российский атлас (1792)|Российский атлас из сорока четырех карт состоящий и на сорок на два наместничества Империю разделяющий» (1792 с.)]]]] [[Акс:1833-Russia-map.jpg|рост|мини|350x350пкс|дар харитаи Россияи соли 1833]] * губернияи Москва дар таърихи 18.12.170 таъсис ёфт. * 1712 сол. Губерния ба якчанд провинсияҳо (музофотҳо)-и обер-комендантӣ (дар с. 1715—1719 номи доляи [[ландрат]]иро доштанд) тақсим мешуд, аз ҷумла Серпуховская, Звенигородская, Каширская, [[Музофоти Владимирская|Владимирская]], [[Музофоти Калужская|Калужская]], [[Музофоти Костромская|Костромская]], Ростовская. * 1719 сол. Губерния ба 9 [[Музофоти Империяи Русия|музофот]] тақсим мешуд: [[Музофоти Московская|Московская]], [[Музофоти Переяслав-Рязанская|Переславль-Рязанская]], [[Музофоти Костромская|Костромская]], [[Музофоти Суздалская|Суздалская]], [[Музофоти Юрйево-Полская|Юрйев-Полская]], [[Музофоти Владимирская|Владимирская]], [[Музофоти Переслав-Залесская|Переславл-Залесская]], [[Музофоти Тулская|Тулская]], [[Музофоти Калужская|Калужская]]. Дар [[музофоти Московская]] 16 шаҳр бо [[дистрикт]]ҳо (аз 1727 — [[Уездҳои Россия|уездҳо]]) тақсим мешуд: [[Москва]], [[Дмитров]], [[Клин (шаҳр)|Клин]], [[Руза]], [[Волоколамск]], [[Можайск]], [[Городоки Тсарёв-Борисов|Тсарёв-Борисов]], [[Малоярославетс]], [[Серпухов]], [[Таруса]], [[Оболенск (наукоград)|Оболенск]], [[Кашира]], [[Коломна]], [[Звенигород]], [[Верея]], [[Боровск]]. [[Акс:Московская_губерния_из_Бенке.jpg|мини|Нишони вилоят бо тавсифи расмӣ, ки онро [[Александр II]] дар соли 1856 тасдиқ кардааст]] * 1727 сол. Ба ГМ музофотҳои [[Музофоти Углитская|Углитская]] ва [[Муҳофоти Ярославская|Ярославскаяи]] [[музофоти Санкт-Петербург]] гузаштанд. * 1760-ум солҳо. Уездҳои Борисовский ва Оболенскийи ГМ барҳам ёфтанд. * 1775 сол. Қисмҳои ғарбии губерния ба [[Губернияи Смоленск|наместничествои Смоленск]], [[Уезди Бежетский|Бежетский]] ва [[уези Кашинский]] — ба [[губернатори Твер]] дохил карда шуданд. * 1776. [[Уезди Боровский|Боровский]], [[Уезди Малоярославетс|Малоярославский]] ва [[уезди Таруса]] ба [[губернияи Калуга]] мераванд. * 1777. [[Уезди Каширский]] ба ҳайати [[губернияи Тула]], музофотҳои шимолии губерния ба [[губернияи Ярославл]] дохил карда шуданд. * 1778. Аз қисматҳои губернияи Москва наместничествоҳои [[Владимирское]], [[Рязан]] ва [[Кострома]] ҷудо шуданд <ref name="Tarkhov" />. * 1781. Аз пораҳои губернияи пешини Маскав, асосан дар ҳудуди губернияи Москва, як вилояти нави Маскав ташкил карда шудааст, ки аз 15 уезд иборат аст: [[уезди Волоколамский]], [[уезди Можайский]], [[уезди Верейский]] <ref>Дар "Муассиса" бо имзои Кэтрин II, губерния аз 14 уезд иборат буд ва дар маросими ифтитоҳи расмии губернияи Маскав, ки пас аз як сол, дар 1782, 15 уезд илова карда шуд — нигаред <ref>[http: // libr -34.ucoz.ru/load/ehlektronnaja_kniga/xix_vek/k_stoletiju_otkrytija_moskovskoj_gubernii/18-1-0-52 Ба садсолагии кашфи уезди Москва.]</ref>, [[уезди Подолский]], [[уезди Никитский]], [[уезди Серпухов]], [[уезди Коломенский]], [[уезди Броннитский]], [[уезди Москва]], [[Уезди Воскресенский (губернияи Москва)|уезди Воскресенский]], [[уезди Клинский]], [[Уезди Дмитровский (губернияи Москва)|уезди Дмитровский]], [[Уезди Звенигородский (губернияи Москва)|уезди Звенигородский]], [[уезди Богородский]], [[уезди Рузский]]. * 1796 [[Уезди Богородский|Богородский]], [[Уезди Броннитский|Броннитский]], [[Уезди Подолский|Подолский]], [[Уезди Никитский|Никитский]] ва [[Уезди Воскресенский (губернияи Москва)|Воскресенский]] барҳам дода шуданю... * 1802. Барқарор карда шуданд, [[Уезди Богородский|Богородский]], [[Уезди Броннитский|Броннитский]] ва [[уезди Подолский]]. * 1861. Тақсимоти [[Волост (Русия)|волостӣ]] ҷорӣ карда шуд. === Губерния дар солҳои 1917—1929 === * 1918 сол.[[уезди Наро-Фоминск]] бо марказаш дар шаҳри Наро-Фоминск таъсис ёфт (барҳам дода шуд дар соли 1923). * 1919 сол. [[Уезди Сергиев (губернияи Москва)|Уезди Сергиев]] бо марказ дар ш. [[Сергиев Посад|Сергиев]] таъсис ёфт. * 1921 сол. Уездҳои [[Уезди Орехово-Зуевский|Орехово-Зуевский]] ва [[Уезди Воскресенский (губернияи Москва)|Воскресенский]] таъсис ёфта, уездҳои [[уезди Верейский|Верейский]] ва [[уезди Рузский|Рузский]] барҳам шуданд. * 1922 сол. [[Уезди Ленин (губернияи Москва)|уезди Ленин]] бо марказ дар ш. [[Талдом|Ленинск]] таъсис ёфт. * 1923 сол. Ба губ. уездҳои [[уезди Егорйевск|Егорйевск]] аз [[губернияи Рязан]] ва [[уезди Каширск]] аз [[губернияи Тула]] ҳамроҳ шуданд. Бо қарори Президиуми [[КИМ Умумииттифоқӣ]] «Дар бораи ташкили иттиҳодияҳои маъмурию ҳудудии дорои аҳамияти вилоятӣ ва минтақавӣ дар қаламрави РСФСР" аз 14 январи соли 1929, аз 1 октябри 1929, вилояти Москва барҳам дода шуд. [[Вилояти марказии саноатӣ]] (аз [[3 июн]]и [[соли 1929]] — [[Московская область]]) бо марказ дар ш Москва) таъсис ёфт<nowiki><ref></nowiki>[[s:Постановление Президиума ВЦИК от 14 января 1929 года|Постановление ВЦИК от 14.01.1929 «Об образовании на территории Р. С. Ф. С. Р. административно-территориальных объединений краевого и областного значения»]]</ref><ref>[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=ESU;n=17397 Постановление ВЦИК от 14.01.1929 «Об образовании на территории Р. С. Ф. С. Р. административно-территориальных объединений краевого и областного значения»]</ref>. == Административное деление == {{также|История административно-территориального деления Московской губернии}} {{Уезды Московской губернии (карта изображений)|Moskovskaya gubernia.png|300px|thumb||Административное деление Московской губернии до 1917 года|}} [[Файл:Map of Moscow Governorate in 1873.jpg|thumb|right|300px|Карта Московской губернии 1873 года с указанием уездов]] [[Файл:Карта волостей Московской губернии.jpg|мини|300x300пкс|Волости Московской губернии]] В состав Московской губернии с 1802 по 1918 год входило 13 [[Уезды России|уездов]]: {| class="wikitable" !№ ![[Уезды России|Уезд]] ![[Уездный город]] !Герб<br />уездного города !Площадь, <br /> [[Верста|вёрст]]² !Население<ref name="Демоскоп Weekly" /> <br /> (1897), чел. |- |1 |[[Богородский уезд|Богородский]] |[[Ногинск|Богородск]] (11 102 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Coat of Arms of Noginsk (Bogorodsk Moscow oblast) (1781).png|альт=|44x44пкс]] | style="text-align:right" |3 068,5 | style="text-align:right" |222 341 |- |2 |[[Бронницкий уезд|Бронницкий]] |[[Бронницы]] (3 897 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Bronnitsy COA (Moscow Governorate) (1883).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |2 051,0 | style="text-align:right" |130 304 |- |3 |[[Верейский уезд|Верейский]] |[[Верея]] (3 707 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Vereya COA (Moscow Governorate) (1782).png|альт=|41x41пкс]] | style="text-align:right" |1 623,3 | style="text-align:right" |54 074 |- |4 |[[Волоколамский уезд|Волоколамский]] |[[Волоколамск]] (3 091 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Volokolamsk COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |2 138,0 | style="text-align:right" |80 984 |- |5 |[[Дмитровский уезд (Московская губерния)|Дмитровский]] |[[Дмитров]] (4 480 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Dmitrov COA (Moscow Governorate) (1781-1991).gif|альт=|45x45пкс]] | style="text-align:right" |2 974,6 | style="text-align:right" |119 686 |- |6 |[[Звенигородский уезд (Московская губерния)|Звенигородский]] |[[Звенигород]] (2 381 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Zvenigorod COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |2 012,3 | style="text-align:right" |84 375 |- |7 |[[Клинский уезд|Клинский]] |[[Клин (город)|Клин]] (4 655 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Coat of Arms of Klin (Moscow oblast) (1781).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |3 095,9 | style="text-align:right" |115 162 |- |8 |[[Коломенский уезд|Коломенский]] |[[Коломна]] (20 277 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Kolomna COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |1 861,4 | style="text-align:right" |111 927 |- |9 |[[Можайский уезд|Можайский]] |[[Можайск]] (3 194 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Mozhaysk COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |1 621,5 | style="text-align:right" |53 967 |- |10 |[[Московский уезд|Московский]] |[[Москва]] (1 038 591 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Moscow COA (1781).gif|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |2 393,0 | style="text-align:right" |1 203 926 |- |11 |[[Подольский уезд|Подольский]] |[[Подольск]] (3 798 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Coat of Arms of Podolsk (Moscow oblast) (1781).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |2 160,4 | style="text-align:right" |86 311 |- |12 |[[Рузский уезд|Рузский]] |[[Руза]] (2 349 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Ruza COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |1 984,1 | style="text-align:right" |55 522 |- |13 |[[Серпуховский уезд|Серпуховский]] |[[Серпухов]] (30 571 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Serpukhov COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|44x44пкс]] | style="text-align:right" |2 252,4 | style="text-align:right" |112 002 |} В 1926 году в состав губернии входило 17 [[Уезды России|уездов]]: {| class="wikitable" !№ ![[Уезды России|Уезд]] ![[Уездный город]] !Площадь, <br /> км² !Население<ref name="ДW1926" /> <br /> (1926), чел. |- |1 |[[Богородский уезд|Богородский]] |[[Ногинск|Богородск]] | style="text-align:right" |2 244 | style="text-align:right" |189 389 |- |2 |[[Бронницкий уезд|Бронницкий]] |[[Раменское]] | style="text-align:right" |2 334 | style="text-align:right" |170 703 |- |3 |[[Волоколамский уезд|Волоколамский]] |[[Волоколамск]] | style="text-align:right" |3 299 | style="text-align:right" |145 503 |- |4 |[[Воскресенский уезд (Московская губерния)|Воскресенский]] |[[Истра (город)|Воскресенск]] | style="text-align:right" |1 878 | style="text-align:right" |88 591 |- |5 |[[Дмитровский уезд (Московская губерния)|Дмитровский]] |[[Дмитров]] | style="text-align:right" |1 679 | style="text-align:right" |89 065 |- |6 |[[Егорьевский уезд|Егорьевский]] |[[Егорьевск]] | style="text-align:right" |3 626 | style="text-align:right" |180 666 |- |7 |[[Звенигородский уезд (Московская губерния)|Звенигородский]] |[[Звенигород]] | style="text-align:right" |1 851 | style="text-align:right" |94 862 |- |8 |[[Каширский уезд|Каширский]] |[[Кашира]] | style="text-align:right" |2 098 | style="text-align:right" |94 392 |- |9 |[[Клинский уезд|Клинский]] |[[Клин (город)|Клин]] | style="text-align:right" |3 152 | style="text-align:right" |127 660 |- |10 |[[Коломенский уезд|Коломенский]] |[[Коломна]] | style="text-align:right" |2 118 | style="text-align:right" |136 561 |- |11 |[[Ленинский уезд (Московская губерния)|Ленинский]] |[[Талдом|Ленинск]] | style="text-align:right" |2 015 | style="text-align:right" |75 238 |- |12 |[[Можайский уезд|Можайский]] |[[Можайск]] | style="text-align:right" |3 979 | style="text-align:right" |139 975 |- |13 |[[Московский уезд|Московский]] |[[Москва]] | style="text-align:right" |3 413 | style="text-align:right" |2 451 831 |- |14 |[[Орехово-Зуевский уезд|Орехово-Зуевский]] |[[Орехово-Зуево]] | style="text-align:right" |2 903 | style="text-align:right" |197 676 |- |15 |[[Подольский уезд|Подольский]] |[[Подольск]] | style="text-align:right" |2 416 | style="text-align:right" |136 000 |- |16 |[[Сергиевский уезд (Московская губерния)|Сергиевский]] |[[Сергиев Посад|Сергиев]] | style="text-align:right" |3 137 | style="text-align:right" |108 783 |- |17 |[[Серпуховский уезд|Серпуховский]] |[[Серпухов]] | style="text-align:right" |2 427 | style="text-align:right" |143 941 |} == Руководство губернии == Во главе Московской губернии с 1727 года стоял главный начальник, назначаемый императором и именуемый то генерал-губернатором, то главнокомандующим. С учреждением губернии 5 октября 1782 года эта должность получила юридическое узаконение. С 30 октября 1816 года начальник стал именоваться военным генерал-губернатором. Такое название сохранялось до 1865 года, когда князь [[Долгоруков, Владимир Андреевич|В. А. Долгоруков]] был назначен генерал-губернатором без прилагательного «военный». Канцелярия главнокомандующего учреждена 4 августа 1786 года. Должность помощника генерал-губернатора учреждена 13 сентября 1902 года. === Главноначальствующие === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Ромодановский, Иван Фёдорович|Ромодановский Иван Фёдорович]] |князь, действительный тайный советник, генерал-губернатор |<center>08.05.1727—04.04.1729</center> |- |[[Салтыков, Василий Фёдорович (1672—1730)|Салтыков Василий Фёдорович]] |граф, действительный тайный советник, генерал-губернатор |<center>06.03.1730—05.10.1730</center> |- |[[Чернышёв, Григорий Петрович|Чернышёв Григорий Петрович]] |генерал-аншеф, генерал-губернатор |<center>06.10.1730—21.08.1735</center> |- |[[Барятинский, Иван Фёдорович|Барятинский Иван Фёдорович]] |князь, генерал-лейтенант |<center>21.08.1735—19.06.1736</center> |- |Вакансия | |<center>19.06.1736—13.07.1736</center> |- |[[Барятинский, Иван Фёдорович|Барятинский Иван Фёдорович]] |князь, генерал-лейтенант |<center>13.07.1736—04.01.1737</center> |- |Вакансия | |<center>1737—1739</center> |- |[[Трубецкой, Иван Юрьевич|Трубецкой Иван Юрьевич]] |князь, генерал-фельдмаршал, в должность не вступал, отказался по старости |<center>23.05.1739—23.12.1739</center> |- |[[Бирон, Карл Карлович|Бирон Карл Карлович]] |генерал-аншеф |<center>03.03.1740—20.11.1740</center> |- |Вакансия | |<center>1740—1742</center> |- |[[Бутурлин, Александр Борисович|Бутурлин Александр Борисович]] |генерал-аншеф, командующий полками в Москве, первоприсутствующий <br /> в Московской сенаторской конторе |<center>12.12.1742—27.07.1744</center> |- |[[Левашов, Василий Яковлевич|Левашов Василий Яковлевич]] |генерал-аншеф, командующий полками в Москве, первоприсутствующий <br /> в Московской сенаторской конторе |<center>15.12.1744—07.04.1751</center> |- |Вакансия | |<center>1751—1762</center> |- |[[Бутурлин, Александр Борисович|Бутурлин Александр Борисович]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант |<center>09.06.1762—15.05.1763</center> |- |[[Салтыков, Пётр Семёнович|Салтыков Пётр Семёнович]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант |<center>15.05.1763—13.11.1771</center> |- |[[Орлов, Григорий Григорьевич|Орлов Григорий Григорьевич]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф, генерал-адъютант (назначен <br /> для борьбы с эпидемией чумы в Москве) |<center>21.09.1771—17.11.1771</center> |- |[[Волконский, Михаил Никитич|Волконский Михаил Никитович]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф, генерал-адъютант |<center>15.11.1771—11.04.1780</center> |- |[[Долгоруков-Крымский, Василий Михайлович|Долгоруков-Крымский Василий Михайлович]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф |<center>11.04.1780—30.01.1782</center> |- |[[Чернышёв, Захар Григорьевич|Чернышёв Захар Григорьевич]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал |<center>05.02.1782—29.08.1784</center> |- |[[Брюс, Яков Александрович|Брюс Яков Александрович]] |граф, главнокомандующий, генерал-аншеф, генерал-адъютант |<center>04.09.1784—28.06.1786</center> |- |[[Еропкин, Пётр Дмитриевич|Еропкин Пётр Дмитриевич]] |главнокомандующий, генерал-аншеф |<center>28.06.1786—19.02.1790</center> |- |[[Прозоровский, Александр Александрович|Прозоровский Александр Александрович]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф |<center>19.02.1790—21.03.1795</center> |- |[[Измайлов, Михаил Михайлович (губернатор)|Измайлов Михаил Михайлович]] |действительный тайный советник, главнокомандующий в Москве с 21.03.1795, <br /> начальствующий по гражданской части с 03.02.1797 |<center>21.03.1795—02.05.1797</center> |- |[[Долгоруков, Юрий Владимирович|Долгоруков Юрий Владимирович]] |князь, генерал от инфантерии, Московский военный генерал-губернатор с 23.11.1796, <br /> Московский военный губернатор и начальствующий по гражданской части с 02.05.1797 |<center>23.11.1796—29.11.1797</center> |} === Военные губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Салтыков, Иван Петрович|Салтыков Иван Петрович]] |граф, военный губернатор, начальствующий по гражданской части в Москве и Московской губернии, <br /> генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант |<center>29.11.1797—01.05.1804</center> |- |[[Беклешов, Александр Андреевич|Беклешов Александр Андреевич]] |военный губернатор, начальствующий по гражданской части в Москве и Московской губернии, генерал от инфантерии |<center>01.05.1804—03.08.1806</center> |- |[[Тутолмин, Тимофей Иванович|Тутолмин Тимофей Иванович]] |военный губернатор, начальствующий по гражданской части в Москве и Московской губернии, генерал от инфантерии |<center>03.08.1806—07.08.1809</center> |- |[[Гудович, Иван Васильевич|Гудович Иван Васильевич]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал |<center>08.08.1809—13.05.1812</center> |- |[[Ростопчин, Фёдор Васильевич|Растопчин Фёдор Васильевич]] |граф, генерал от инфантерии, Московский военный губернатор с 22.05.1812, главнокомандующий с 20.07.1812 |<center>22.05.1812—30.08.1814</center> |- |[[Тормасов, Александр Петрович|Тормасов Александр Петрович]] |граф, военный губернатор с 30.08.1814, главнокомандующий с 31.08.1814, генерал от кавалерии |<center>30.08.1814—30.10.1816</center> |} === Военные генерал-губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Тормасов, Александр Петрович|Тормасов Александр Петрович]] |граф, генерал от кавалерии |<center>30.10.1816—13.11.1819</center> |- |[[Голицын, Дмитрий Владимирович|Голицын Дмитрий Владимирович]] |князь (светлейший князь), генерал от кавалерии, генерал-адъютант |<center>06.01.1820—27.03.1843</center> |- |[[Щербатов, Алексей Григорьевич|Щербатов Алексей Григорьевич]] |князь, генерал от инфантерии, генерал-адъютант |<center>06.06.1843—06.05.1848</center> |- |[[Закревский, Арсений Андреевич|Закревский Арсений Андреевич]] |граф, генерал от инфантерии, генерал-адъютант |<center>06.05.1848—16.04.1859</center> |- |[[Строганов, Сергей Григорьевич (1794—1882)|Строганов Сергей Григорьевич]] |граф, генерал от кавалерии, генерал-адъютант |<center>17.04.1859—08.09.1859</center> |- |[[Тучков, Павел Алексеевич (градоначальник Москвы)|Тучков Павел Алексеевич]] |генерал от инфантерии, генерал-адъютант |<center>08.09.1859—21.01.1864</center> |- |[[Офросимов, Михаил Александрович|Офросимов Михаил Александрович]] |генерал от инфантерии |<center>28.01.1864—30.08.1865</center> |} [[Файл:Dmitriy Shipov.jpg|thumb|right|200px|[[Шипов, Дмитрий Николаевич|Д. Н. Шипов]], председатель Московской губернской земской управы (1893—1904)]] === Генерал-губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Долгоруков, Владимир Андреевич|Долгоруков Владимир Андреевич]] |князь, генерал от кавалерии, генерал-адъютант |<center>30.08.1865—26.02.1891</center> |- |[[Сергей Александрович]] |Его Императорское Высочество, великий князь, генерал-адъютант, генерал-лейтенант, <br /> командующий войсками Московского военного округа с 26.05.1896 |<center>26.02.1891—01.01.1905</center> |- |[[Козлов, Александр Александрович|Козлов Александр Александрович]] |генерал-лейтенант |<center>11.04.1905—15.07.1905</center> |- |[[Дурново, Пётр Павлович|Дурново Пётр Павлович]] |генерал от инфантерии |<center>15.07.1905—24.11.1905</center> |- |[[Дубасов, Фёдор Васильевич|Дубасов Фёдор Васильевич]] |вице-адмирал |<center>24.11.1905—05.07.1906</center> |- |[[Гершельман, Сергей Константинович|Гершельман Сергей Константинович]] |генерал-лейтенант |<center>05.07.1906—17.03.1909</center> |- |Вакансия | |<center>1909—1915</center> |- |[[Сумароков-Эльстон, Феликс Феликсович|Юсупов Феликс Феликсович]] |князь, граф Сумароков-Эльстон, генерал-лейтенант |<center>05.05.1915—03.09.1915</center> |} === Помощник генерал-губернатора === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Булыгин, Александр Григорьевич|Булыгин Александр Григорьевич]] |гофмейстер |<center>13.09.1902</center> |} Должность губернатора вводилась во исполнение указов [[Пётр I|Петра I]] от 18 декабря 1708 года и 10 января 1714 года — для руководства административными, полицейскими, финансовыми, хозяйственными, военными, судебными учреждениями. При [[Екатерина I|Екатерине I]] (указ от 15 марта 1727 года) на губернаторов были возложены функции «расправы и суда» на подведомственной территории. С 1775 года губернатор (до 1865 года именовался гражданским губернатором) подчинялся генерал-губернатору, а с начала XIX века ещё и Министерству внутренних дел. В 1876 году генерал-губернатор получил право отменять любое губернаторское распоряжение. В соответствии с указом от 16 августа 1802 года «о должности начальника губерний» губернатор назначал всех чиновников, контролировал деятельность земских и городских структур общественного самоуправления (думы, магистраты, ратуши), возглавлял высший административно-распорядительный орган губернии — Московское губернское правление. === Губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Стрешнев, Тихон Никитич|Стрешнев Тихон Никитич]] |боярин |<center>03.02.1709—22.02.1711</center> |- |[[Ершов, Василий Семёнович|Ершов Василий Семёнович]] |управитель |<center>22.02.1711—23.01.1712</center> |- |[[Ромодановский, Михаил Григорьевич|Ромодановский Михаил Григорьевич]] |князь, боярин |<center>23.01.1712—30.01.1713</center> |- |[[Салтыков, Алексей Петрович|Салтыков Алексей Петрович]] |боярин |<center>07.1713—02.05.1716</center> |- |[[Нарышкин, Кирилл Алексеевич|Нарышкин Кирилл Алексеевич]] |ближний кравчий |<center>29.05.1716—11.05.1719</center> |- |[[Ромодановский, Иван Фёдорович|Ромодановский Иван Фёдорович]] |князь-кесарь, тайный советник |<center>11.05.1719—07.1724</center> |- |Вакансия | |<center>1724—1726</center> |- |[[Матюшкин, Михаил Афанасьевич|Матюшкин Михаил Афанасьевич]] |генерал-лейтенант (назначен, но по болезни в должность <br /> не вступил и заменен А. Л. Плещеевым) |<center>23.12.1726—28.02.1727</center> |- |[[Плещеев, Алексей Львович|Плещеев Алексей Львович]] |генерал-майор, действительный статский советник (тайный советник) |<center>28.02.1727—1730</center> |- |Вакансия | |<center>1730—1732</center> |- |[[Дельден, Вилим Вилимович|Дельден Вилим Вилимович]] |генерал-лейтенант (назначен, но в Москву за старостью и бессилием <br /> не поехал, вышел в отставку) |<center>13.10.1732—03.01.1733</center> |- |Вакансия | |<center>1733—1734</center> |- |[[Балк, Фёдор Николаевич|Балк Фёдор Николаевич]] |генерал-лейтенант |<center>17.06.1734—1738</center> |- |Вакансия | |<center>1738—1740</center> |- |[[Юсупов, Борис Григорьевич|Юсупов Борис Григорьевич]] |князь, тайный советник, действительный камергер |<center>14.02.1740—31.12.1741</center> |- |Вакансия | |<center>1741—1753</center> |- |[[Голицын, Сергей Алексеевич|Голицын Сергей Алексеевич]] |князь, тайный советник |<center>29.03.1753—12.06.1758</center> |- |[[Черкасский, Пётр Борисович|Черкасский Пётр Борисович]] |князь, генерал-поручик |<center>16.08.1760—17.01.1762</center> |- |[[Жеребцов, Николай Григорьевич|Жеребцов Николай Григорьевич]] |тайный советник |<center>06.03.1762—1764</center> |- |[[Юшков, Иван Иванович|Юшков Иван Иванович]] |тайный советник |<center>17.04.1764—1773</center> |- |[[Остерман, Фёдор Андреевич|Остерман Фёдор Андреевич]] |граф, генерал-поручик |<center>1773—24.11.1780</center> |- |[[Архаров, Николай Петрович|Архаров Николай Петрович]] |генерал-майор (генерал-поручик) |<center>01.01.1781—01.09.1784</center> |- |[[Лопухин, Пётр Васильевич|Лопухин Пётр Васильевич]] |генерал-майор (генерал-поручик) |<center>01.09.1784—02.09.1793</center> |- |[[Долгоруков, Пётр Петрович|Долгоруков Пётр Петрович]] |князь, генерал-майор |<center>02.09.1793—1796</center> |- |[[Козлов, Александр Петрович|Козлов Александр Петрович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>1796—25.09.1798</center> |- |[[Аршеневский, Пётр Яковлевич|Аршеневский Пётр Яковлевич]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>25.09.1798—05.12.1803</center> |- |[[Баранов, Николай Иванович|Баранов Николай Иванович]] |тайный советник |<center>08.01.1804—16.06.1806</center> |- |[[Ланской, Дмитрий Сергеевич|Ланской Дмитрий Сергеевич]] |тайный советник |<center>16.06.1806—17.05.1810</center> |- |[[Обресков, Николай Васильевич|Обресков Николай Васильевич]] |тайный советник |<center>25.06.1810—01.06.1813</center> |- |[[Спиридов, Григорий Григорьевич|Спиридов Григорий Григорьевич]] |действительный статский советник |<center>01.06.1813—1815</center> |- |[[Долгоруков, Алексей Алексеевич|Долгоруков Алексей Алексеевич]] |князь, действительный статский советник |<center>17.05.1815—26.05.1817</center> |- |[[Дурасов, Егор Александрович|Дурасов Егор Александрович]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>13.07.1817—30.03.1823</center> |- |[[Безобразов, Григорий Михайлович|Безобразов Григорий Михайлович]] |действительный статский советник |<center>30.03.1823—27.01.1829</center> |- |[[Небольсин, Николай Андреевич|Небольсин Николай Андреевич]] |действительный статский советник |<center>28.01.1829—20.01.1838</center> |- |[[Олсуфьев, Василий Дмитриевич|Олсуфьев Василий Дмитриевич]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>13.02.1838—12.10.1840</center> |- |[[Сенявин, Иван Григорьевич|Сенявин Иван Григорьевич]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>24.10.1840—02.05.1844</center> |- |[[Капнист, Иван Васильевич|Капнист Иван Васильевич]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>02.05.1844—13.09.1855</center> |- |[[Синельников, Николай Петрович|Синельников Николай Петрович]] |генерал-майор |<center>18.09.1855—18.01.1857</center> |- |[[Щербатов, Николай Александрович|Щербатов Николай Александрович]] |князь, действительный статский советник |<center>20.01.1857—03.07.1859</center> |- |[[Корнилов, Фёдор Петрович|Корнилов Фёдор Петрович]] |действительный статский советник |<center>03.07.1859—05.05.1861</center> |- |[[Оболенский, Алексей Васильевич|Оболенский Алексей Васильевич]] |князь, Свита Его Величества, генерал-майор |<center>09.05.1861—29.11.1866</center> |- |[[Сиверс, Александр Карлович|Сиверс Александр Карлович]] |граф, в звании камергера, действительный статский советник (тайный советник) |<center>29.11.1866—27.10.1867</center> |- |[[Баранов, Александр Иванович (губернатор)|Баранов Александр Иванович]] |Свита Его Величества, генерал-майор |<center>31.10.1867—24.09.1868</center> |- |[[Фонвизин, Иван Сергеевич|Фонвизин Иван Сергеевич]] |действительный статский советник |<center>24.09.1868—11.09.1870</center> |- |[[Ливен, Андрей Александрович|Ливен Андрей Александрович]] |князь, в звании камер-юнкера, статский советник, и. д. <br /> (утверждён 01.01.1871 с произведением <br /> в действительные статские советники) |<center>11.09.1870—27.11.1872</center> |- |[[Дурново, Пётр Павлович|Дурново Пётр Павлович]] |Свита Его Величества, генерал-майор (генерал-лейтенант) |<center>16.12.1872—14.09.1878</center> |- |[[Перфильев, Василий Степанович|Перфильев Василий Степанович]] |камергер, действительный статский советник (тайный советник) |<center>14.09.1878—25.04.1887</center> |- |[[Голицын, Владимир Михайлович|Голицын Владимир Михайлович]] |князь, камер-юнкер, статский советник, и. д. <br /> (утверждён 24.04.1888 в звании камергера, <br /> действительного статского советника) |<center>14.05.1887—20.12.1891</center> |- |[[Сипягин, Дмитрий Сергеевич|Сипягин Дмитрий Сергеевич]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>20.12.1891—31.05.1893</center> |- |[[Булыгин, Александр Григорьевич|Булыгин Александр Григорьевич]] |гофмейстер, действительный статский советник |<center>03.06.1893—13.09.1902</center> |- |[[Кристи, Григорий Иванович|Кристи Григорий Иванович]] |в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>20.09.1902—09.11.1905</center> |- |[[Джунковский, Владимир Фёдорович|Джунковский Владимир Фёдорович]] |флигель-адъютант, полковник (с 1908 — Свиты Его Величества генерал-майор) |<center>11.11.1905—25.01.1913</center> |- |[[Муравьёв, Николай Леонидович|Муравьёв Николай Леонидович]] |граф, тайный советник |<center>04.02.1913—06.05.1916</center> |- |[[Татищев, Никита Алексеевич|Татищев Никита Алексеевич]] |коллежский советник |<center>11.05.1916—03.03.1917</center> |} === Губернские предводители дворянства === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Шереметев, Пётр Борисович|Шереметев Пётр Борисович]] |граф, генерал-аншеф, генерал-адъютант |<center>1782—1785</center> |- |[[Измайлов, Михаил Михайлович (губернатор)|Измайлов Михаил Михайлович]] |действительный тайный советник |<center>1785—1791</center> |- |[[Ступишин, Иван Васильевич|Ступишин Иван Васильевич]] |генерал-поручик |<center>1792—1797</center> |- |[[Лобанов-Ростовский, Александр Иванович (генерал)|Лобанов-Ростовский Александр Иванович]] |князь, генерал-майор |<center>1797—01.09.1800</center> |- |[[Петрово-Соловово, Александр Григорьевич|Петрово-Соловово Александр Григорьевич]] |действительный тайный советник |<center>1800—1802</center> |- |[[Дашков, Павел Михайлович|Дашков Павел Михайлович]] |князь, генерал-лейтенант |<center>1802—06.01.1807</center> |- |[[Олсуфьев, Дмитрий Адамович (1769)|Олсуфьев Дмитрий Адамович]] |действительный статский советник |<center>1807—20.12.1808</center> |- |[[Обресков, Николай Васильевич|Обресков Николай Васильевич]] |генерал-майор |<center>1809—1810</center> |- |[[Арсеньев, Василий Дмитриевич|Арсеньев Василий Дмитриевич]] |генерал-майор |<center>1810—1816</center> |- |[[Обольянинов, Пётр Хрисанфович|Обольянинов Пётр Хрисанфович]] |генерал от инфантерии |<center>1816—28.05.1832</center> |- |[[Гудович, Андрей Иванович|Гудович Андрей Иванович]] |граф, генерал-майор (тайный советник) |<center>28.05.1832—05.02.1841</center> |- |[[Небольсин, Николай Андреевич|Небольсин Николай Андреевич]] |действительный тайный советник |<center>03.02.1841—11.02.1844</center> |- |[[Чертков, Александр Дмитриевич|Чертков Александр Дмитриевич]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>11.02.1844—11.02.1856</center> |- |[[Воейков, Пётр Петрович|Воейков Пётр Петрович]] |отставной гвардии полковник (действительный статский советник) |<center>11.02.1856—09.02.1862</center> |- |[[Гагарин, Лев Николаевич|Гагарин Лев Николаевич]] |князь, в должности гофмейстера, действительный статский советник |<center>09.02.1862—10.06.1868</center> |- |[[Мещерский, Александр Васильевич|Мещерский Александр Васильевич]] |князь, отставной генерал-майор, и. д. |<center>11.06.1868—24.09.1868</center> |- |[[Шипов, Николай Павлович|Шипов Николай Павлович]] |действительный статский советник, и. д. |<center>26.09.1868—01.02.1869</center> |- |[[Мещерский, Александр Васильевич|Мещерский Александр Васильевич]] |князь, отставной генерал-майор (тайный советник) |<center>01.02.1869—08.02.1876</center> |- |[[Бобринский, Алексей Васильевич|Бобринский Алексей Васильевич]] |граф, в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>14.02.1876—15.05.1883</center> |- |[[Шереметев, Василий Алексеевич|Шереметев Василий Алексеевич]] |в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>26.01.1884—05.11.1884</center> |- |[[Шереметев, Сергей Дмитриевич|Шереметев Сергей Дмитриевич]] |граф, в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>31.01.1885—08.03.1890</center> |- |[[Ершов, Владимир Иванович|Ершов Владимир Иванович]] |генерал-майор |<center>08.03.1890—21.01.1893</center> |- |[[Трубецкой, Пётр Николаевич|Трубецкой Пётр Николаевич]] |князь, в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>21.01.1893—1906</center> |- |[[Базилевский, Пётр Александрович|Базилевский Пётр Александрович]] |статский советник |<center>1906—1908</center> |- |[[Самарин, Александр Дмитриевич|Самарин Александр Дмитриевич]] |действительный статский советник |<center>13.04.1908—1915</center> |- |[[Базилевский, Пётр Александрович|Базилевский Пётр Александрович]] |действительный статский советник |<center>1915—1917</center> |} === Вице-губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Ершов, Василий Семёнович|Ершов Василий Семёнович]] | |<center>23.01.1712—1719</center> |- |[[Воейков, Иван Лукич|Воейков Иван Лукич]] |генерал-майор |<center>24.03.1719—09.03.1726</center> |- |[[Вельяминов-Зернов, Пётр Иванович|Вельяминов-Зернов Пётр Иванович]] |полковник, и. д. (утверждён 28.02.1727) |<center>09.03.1726—21.11.1738</center> |- |[[Юсупов, Борис Григорьевич|Юсупов Борис Григорьевич]] |князь, действительный статский советник, камергер |<center>21.11.1738—14.02.1740</center> |- |[[Брюс, Александр Романович|Брюс Александр Романович]] |граф, генерал-майор |<center>03.03.1740—1741</center> |- |[[Салтыков, Владимир Семёнович|Салтыков Владимир Семёнович]] |граф, бригадир (генерал-майор) |<center>31.12.1741—05.01.1751</center> |- |Вакансия | |<center>1751—1753</center> |- |[[Ушаков, Семён Петрович|Ушаков Семён Петрович]] |статский советник |<center>29.03.1753—1755</center> |- |[[Жеребцов, Николай Григорьевич|Жеребцов Николай Григорьевич]] |действительный статский советник |<center>10.10.1755—06.03.1762</center> |- |[[Реткин, Прокофий|Реткин Прокофий]] |товарищ губернатора |<center>1762—11.06.1764</center> |- |[[Москотиньев, Илья Иванович|Москотиньев Илья Иванович]] |полковник, 1-й товарищ губернатора |<center>22.06.1764—1767</center> |- |[[Киселёв, Иван Алексеевич|Киселёв Иван Алексеевич]] |коллежский советник, 2-й товарищ губернатора |<center>22.06.1764—1766</center> |- |[[Майков, Василий Иванович|Майков Василий Иванович]] |лейб-гвардии капитан, 2-й товарищ губернатора |<center>1766—1767</center> |- |[[Бестужев, Никита Иванович|Бестужев Никита Иванович]] |действительный статский советник, 1-й товарищ губернатора |<center>1767—1780</center> |- |[[Алфимов, Дмитрий Фёдорович|Алфимов Дмитрий Фёдорович]] |коллежский советник (статский советник), 2-й товарищ губернатора |<center>1767—1780</center> |- |[[Фонвизин, Павел Иванович|Фонвизин Павел Иванович]] |бригадир, 1-й товарищ губернатора |<center>1780—1781</center> |- |[[Шварц, Максим Антонович|Шварц Максим Антонович]] |статский советник, 2-й товарищ губернатора |<center>1780—24.06.1781</center> |- |[[Енгалычев, Василий Васильевич|Енгалычев Василий Васильевич]] |князь, бригадир, правящий должность вице-губернатора |<center>1781—1782</center> |- |[[Цуриков, Николай Лаврентьевич|Цуриков Николай Лаврентьевич]] |статский советник |<center>07.1782—11.1782</center> |- |[[Чонжин, Тимофей Иванович|Чонжин Тимофей Иванович]] |коллежский советник |<center>1782—1785</center> |- |[[Козлянинов, Пётр Иванович|Козлянинов Пётр Иванович]] |коллежский советник |<center>1785—1787</center> |- |[[Небольсин, Василий Александрович|Небольсин Василий Александрович]] |статский советник |<center>1787—1789</center> |- |[[Мясоедов, Николай Ефимович|Мясоедов Николай Ефимович]] |действительный статский советник |<center>1790—1793</center> |- |[[Шеншин, Николай Иванович|Шеншин Николай Иванович]] |статский советник |<center>1793—11.02.1797</center> |- |[[Аршеневский, Пётр Яковлевич|Аршеневский Пётр Яковлевич]] |действительный статский советник |<center>11.02.1797—05.09.1798</center> |- |[[Лопухин, Дмитрий Ардалионович|Лопухин Дмитрий Ардалионович]] |статский советник |<center>05.09.1798—26.11.1799</center> |- |[[Вяземский, Фёдор Михайлович|Вяземский Фёдор Михайлович]] |князь, статский советник |<center>14.12.1800—27.12.1801</center> |- |[[Кушников, Сергей Сергеевич|Кушников Сергей Сергеевич]] |статский советник |<center>27.12.1801—19.07.1802</center> |- |[[Ухтомский, Роман Иванович|Ухтомский Роман Иванович]] |князь, действительный статский советник |<center>24.07.1802—12.11.1802</center> |- |[[Брусилов, Николай Иванович|Брусилов Николай Иванович]] |статский советник |<center>26.11.1802—17.03.1806</center> |- |[[Овцын, Александр Николаевич|Овцын Александр Николаевич]] |статский советник |<center>30.05.1806—1809</center> |- |[[Арсеньев, Алексей Иванович|Арсеньев Алексей Иванович]] |действительный статский советник |<center>29.12.1809—13.10.1813</center> |- |[[Дурасов, Егор Александрович|Дурасов Егор Александрович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>13.10.1813—13.07.1817</center> |- |[[Ренкевич, Ефим Ефимович|Ренкевич Ефим Ефимович]] |статский советник |<center>03.08.1817—28.10.1821</center> |- |[[Бибиков, Дмитрий Гаврилович|Бибиков Дмитрий Гаврилович]] |в звании камер-юнкера, статский советник (действительный статский советник) |<center>28.10.1821—28.03.1824</center> |- |[[Храповицкий, Иван Семёнович|Храповицкий Иван Семёнович]] |коллежский советник (статский советник) |<center>28.03.1824—03.04.1827</center> |- |[[Небольсин, Николай Андреевич|Небольсин Николай Андреевич]] |в звании камергера, статский советник |<center>06.05.1827—22.03.1829</center> |- |[[Поспелов, Пётр Алексеевич|Поспелов Пётр Алексеевич]] |коллежский советник |<center>22.03.1829—31.10.1830</center> |- |[[Брусилов, Алексей Николаевич|Брусилов Алексей Николаевич]] |статский советник |<center>31.10.1830—19.06.1831</center> |- |[[Деменков, Пармен Семёнович|Деменков Пармен Семёнович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>19.11.1831—10.08.1837</center> |- |[[Киселёв, Сергей Дмитриевич|Киселёв Сергей Дмитриевич]] |статский советник |<center>10.08.1837—1838</center> |- |[[Новосильцев, Пётр Петрович|Новосильцев Пётр Петрович]] |в звании камергера, коллежский советник (действительный статский советник) |<center>05.02.1838—05.09.1851</center> |- |[[Тимашев-Беринг, Алексей Александрович|Тимашев-Беринг Алексей Александрович]] |статский советник |<center>22.10.1851—12.05.1854</center> |- |[[Давыдов, Иван Иванович|Давыдов Иван Иванович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>25.06.1854—14.07.1861</center> |- |[[Фёдоров, Сергей Петрович|Фёдоров Сергей Петрович]] |статский советник |<center>06.08.1861—25.05.1862</center> |- |[[Спасский, Владимир Никифорович|Спасский Владимир Никифорович]] |в звании камергера, статский советник (действительный статский советник) |<center>25.05.1862—13.03.1864</center> |- |[[Фонвизин, Иван Сергеевич|Фонвизин Иван Сергеевич]] |коллежский советник (действительный статский советник) |<center>20.03.1864—24.09.1868</center> |- |[[Тучков, Александр Павлович|Тучков Александр Павлович]] |в звании камер-юнкера, статский советник |<center>18.10.1868—10.09.1869</center> |- |[[Ливен, Андрей Александрович|Ливен Андрей Александрович]] |светлейший князь, статский советник (действительный статский советник) |<center>10.09.1869—11.09.1870</center> |- |[[Перфильев, Василий Степанович|Перфильев Василий Степанович]] |коллежский советник (камергер, действительный статский советник) |<center>06.11.1870—14.09.1878</center> |- |[[Красовский, Иван Иванович|Красовский Иван Иванович]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>14.09.1878—07.04.1883</center> |- |[[Голицын, Владимир Михайлович|Голицын Владимир Михайлович]] |князь, в звании камер-юнкера, надворный советник, и. д. (в звании камергера, <br /> статский советник) |<center>21.04.1883—14.05.1887</center> |- |[[Ахлестышев, Павел Дмитриевич|Ахлестышев Павел Дмитриевич]] |в звании камергера, статский советник (действительный статский советник) |<center>21.05.1887—03.05.1890</center> |- |[[Оболенский, Василий Васильевич|Оболенский Василий Васильевич]] |князь, в звании камер-юнкера, надворный советник |<center>03.05.1890—29.11.1890</center> |- |[[Баратынский, Лев Андреевич|Баратынский Лев Андреевич]] |в звании камер-юнкера, статский советник (действительный статский советник) |<center>29.11.1890—13.10.1902</center> |- |[[Сабуров, Александр Петрович|Сабуров Александр Петрович]] |коллежский асессор (надворный советник) |<center>10.12.1902—03.07.1905</center> |- |[[Джунковский, Владимир Фёдорович|Джунковский Владимир Фёдорович]] |полковник |<center>12.08.1905—11.11.1905</center> |- |[[Фёдоров, Александр Сергеевич (вице-губернатор)|Фёдоров Александр Сергеевич]] |коллежский советник (действительный статский советник) |<center>02.12.1905—25.03.1910</center> |- |[[Устинов, Адриан Михайлович|Устинов Адриан Михайлович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>10.04.1910—15.08.1916</center> |- |[[Клейнмихель, Николай Владимирович|Клейнмихель Николай Владимирович]] |граф, церемониймейстер |<center>15.08.1916—05.03.1917</center> |} == Дворянские роды == * [[Воробьёвы]] * [[Егоровы]] == Население == [[Файл:2009 Stamp of Russia. Girl band. Moscow Province.jpg|160px|right|thumb|[[Почтовая марка]] [[Россия|России]], [[2009 год]]]] [[Файл:Map of Old Believer Settlements of Moscow Governorate in 1871.jpg|thumb|right|350px|Карта раскольничьих ([[Старообрядчество|старообрядческих]]) селений Московской губернии, 1871 год]] === Численность населения === {| class="wikitable" !Год !Население, чел. !В том числе <br /> городское, чел. |- |1714 | align="right" |711 341<ref name="Тархов" /> | |- |1766 | align="right" |2 231 300<ref name="Тархов" /> | |- |1785 | align="right" |883 900<ref name="Тархов" /> | |- |1847 | align="right" |1 502 564<ref name="Тархов" /> | |- |1897 | align="right" |2 430 581<ref name="Демоскоп Weekly" /> | align="right" |1 134 382 |- |1905 | align="right" |2 656 300<ref name="Тархов" /> | |- |1926 | align="right" |4 570 836<ref name="ДW1926" /> | align="right" |2 705 844 |} {{Wikidata/Population}} === Национальный состав === Национальный состав в 1897 году<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=827 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>: {| class="wikitable" !Уезд ![[русские]] ![[немцы]] |- |Губерния в целом |97,6 % |… |- |Богородский |99,7 % |… |- |Бронницкий |99,8 % |… |- |Верейский |99,6 % |… |- |Волоколамский |99,9 % |… |- |Дмитровский |99,6 % |… |- |Звенигородский |98,9 % |… |- |Клинский |99,7 % |… |- |Коломенский |99,2 % |… |- |Можайский |99,6 % |… |- |Московский |95,6 % |1,5 % |- |Подольский |99,2 % |… |- |Рузский |99,6 % |… |- |Серпуховский |99,0 % |… |} == Карты Московской губернии и сопутствующие источники == <center> {| class="wikitable collapsible collapsed" width="800px" style="font-size:95%;" align="center" ! colspan="13" |Сборный лист военно топографической карты Московской губернии<br />1860 г. Масштаб: 2 версты в дюйме (1 см-840м). |- align="center" | colspan="13" |{{Сборный лист военно топографической карты Московской губернии (карта изображений)|Moscow - Shubert map 2v - 00 - Index list (medium).jpg|800px|center|||bottom-right}}<small>''(При нажатии на необходимый лист будет осуществлён переход на соответствующую карту.)''</small> |} </center> По Московской губернии известно как минимум два основных типа дореволюционных карт, покрывавших всю губернию, — это топографическая карта масштаба 1см=840 м или 1 дюйм=2 версты (в народе называемая «картой Шуберта Московской губернии», сборный которой приведен выше) 1837—1860 годов, и планы межевания 1767—1840 гг. На центральную часть губернии рисовалась в разные годы карта окрестностей Москвы 1см=420 м или 1 дюйм = 1 верста, которая итогово представлена известной картой 1878—1909 годов (более ранние карты — 1838 и 1852 годы). [[Файл:1928 MoscowRegion.jpg|500px|мини|слева|«Карта Московской Губернии» 1928 года, изданная производственным объединением «Геокартпром» Военно-Топографического Управления ГУРККА]] Карты Московской губернии издавались и при советской власти, например «Карта Московской губернии» 1928 года, изданная производственным объединением «Геокартпром» Военно-Топографического Управления ГУРККА. {| class="graytable" |+ | width="29%" |[[Файл:Subdivisions of Russia in 1708 (ru).svg|center|220px]] | width="5%" | | width="29%" |[[Файл:Karta sootvietstvija granic moskovskoj oblasti i gubernii 2.PNG|center|230px]] | width="5%" | | |- | align="center" |Московская губерния в 1708 году | | align="center" |Карта соответствия границ Московской области и губернии | | align="center" |Шоссейные и грунтовые дороги Московской губернии |} == Примечания == {{примечания}} == Литература == * [http://chigirin.narod.ru/book.html#mos Памятная книжка Московской губернии на 1908 год] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180913195553/http://chigirin.narod.ru/book.html#mos |date=2018-09-13 }} * [http://chigirin.narod.ru/book.html#mos Указатель селений и жителей уездов Московской губернии. Москва, 1852] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180913195553/http://chigirin.narod.ru/book.html#mos |date=2018-09-13 }} * [https://web.archive.org/web/20130521145632/http://blacksearcher.ru/forum/viewtopic.php?t=58 Списки населенных мест Московской губернии 1862,1911, JPG] * В. С. Кусов. Земли Московской губернии в XVIII веке. Москва: 2004. == Ссылки == {{НавигацияВД}} * [https://book-olds.ru/BookLibrary/24100-Spiski-i-Pamyatnyie-knizhki-Moskvyi.html Библиотека Царское Село, книги по истории Московской губернии (Памятные книжки, планы и карты), PDF] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210524122734/http://book-olds.ru/BookLibrary/24100-Spiski-i-Pamyatnyie-knizhki-Moskvyi.html |date=2021-05-24 }} * [http://new.runivers.ru/maps/podratlas/35 Карта Московской губернии из «Атласа» А. А. Ильина 1876 года] (просмотр на движке Google на сайте runivers.ru) * [http://www.remaps.ru/book/msk/ Репринт военно-топографической карты Московской губернии 1860 года издательства «Эндис», С-Пб, 2010] * [http://starye-karty.litera-ru.ru/maps/okr-mos-1878.zip Карта Окрестностей Москвы 1878 года 1 дюйм = 1 верста] * [http://kornilovi.ru/category/spiski_naselen/moskovskaya_guberniya Алфавитный каталог населенных мест Московской губернии] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210510143355/http://kornilovi.ru/category/spiski_naselen/moskovskaya_guberniya |date=2021-05-10 }} {{ВС}} {{Уезды Московской губернии}} {{Депутаты Государственной думы Российской империи от Московской губернии|nocat=1}} {{Административно-территориальное деление Российской империи}} [[Категория:Московская губерния|*]] [[Категория:Появились в 1708 году]] [[Категория:Исчезли в 1929 году]] <references /> kwvi4itoy5qpqks9z3w1t3np8hnih68 0 301630 1470624 1467156 2026-04-28T17:39:40Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Гурбашаклон]] 1470624 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 301631 1470606 1467157 2026-04-28T15:13:00Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Гурбашаклон]] 1470606 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 302154 1470648 1388479 2026-04-28T18:46:13Z Zosya95 54344 1470648 wikitext text/x-wiki '''Ваҳшпарварӣ''' — яке аз соҳаҳои [[чорводорӣ]], ки барои бо мӯинаи хушсифат таъмин намудани аҳолӣ ташкил карда шудааст. Барои мӯина шағора (норка), ондатра, нутрия, [[самур]], қундуз, [[Вашақҳо|вашақ]] ва дигар ҷонваронро мепарваранд. == Таърих == Ваҳшпарварӣ таърихи тӯлонӣ надорад. Охири асри 19 Ч. Долтон дар [[Конодо|Канада]] дар ҷазираи Шоҳзода Эдуарди халиҷи Лаврентияи Муқаддас ба парвариши рӯбоҳи сиёҳ шурӯъ намуд. Минбаъд усули дар панҷара парвариш кардани ҷонварони мӯинадор дар ИМА ва мамолики Скандинавия густариш ёфт. Ваҳшпарварӣ хосса дар Дания, [[Суэд|Шветсия]], Норвегия, Финляндия, Канада, Лаҳистон ва Олмон тараққӣ кардааст. Онҳо дар маҷмӯъ соле тақр. 20 млн адад пӯст истеҳсол мекунанд. Ваҳшпарварӣ дар собиқ [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] низ хеле тараққӣ карда буд. Муассисаҳои калонтарини ваҳшпарварӣ дар вилоятҳои Маскав, Мурманск ва Калининград, кишвари Олтой ҷой доштанд. == Дар Тоҷикистон == Ваҳшпарварӣ дар Тоҷикистон шуғли нисбатан нав аст. Ҳоло дар ҷумҳурӣ муассисоти махсуси ваҳшпарварӣ вуҷуд надоранд. Мӯинаи ҷонварон асосан бо роҳи шикори онҳо ба даст оварда мешавад. Кӯшишҳои аввалин оид ба парвариши ҳайвоноти мӯинадеҳ мансуб ба нимаи дуюми асри 20 мебошанд. Соли 1949 аз кӯлҳои Шилёни Ҷумҳурии Озарбойҷон ба мамнӯъгоҳи «Полвонтуғай» 59 сар нутрия оварда шуд. Нутрияҳо ба шароити иқлими маҳал зуд мутобиқ гаштанд. Бинобар ин дар ҷумҳурӣ фермаҳои махсуси нутрияпарварӣ (дар Ҷилликул, Куйбишев ва Фархор) ташкил ёфтанд. Соли 1965 дар муассисаҳои нутрияпарварӣ 12568 адад пӯст тайёр карда шуд, ки дар Ауксиони байналмилалӣ баҳои сазовор гирифт. Ҳоло саршумори асосии нутрияҳо дар поёноби д-ҳои Кофарниҳон, Вахш, Панҷ, Қизилсу ва Яхсу мавҷуданд. Шикори онҳо манъ карда шудааст. Ондатра аслан аз Амрикои Шимолист. Онро ба шароити иқлими Аврупо ва Осиё мутобиқ кардаанд. Ондатра ба Осиёи Миёна соли 1935 оварда шуд. Солҳои 50 асри 20 ондатраҳо ба тавассути Сирдарё ба навоҳии шимоли Тоҷикистон роҳ ёфта, дар шабакаҳои обёрии водии Фарғона, Мирзочӯл, Обанборҳои Фарҳод ва Қайроққум маскун шуданд. Он ба воситаи наҳрҳои дашти Ҷиззах то шаҳраки Ғӯсари ноҳияи Панҷакент омад. Соли 1969 дар ҷумҳурӣ зиёда аз 11 ҳазор адад пӯсти ондатра тайёр карда шуд. Вақтҳои охир бинобар кам шудани сатҳи оби Сирдарё саршумори ондатра коҳиш ёфтааст. Солҳои 1964-69 олимони Институти таҳқиқоти илмии умумииттифоқии муассисоти шикор ва ваҳшпарварии шаҳри Киров ба ноҳияҳои Дарвоз, Ишкошим ва Мурғоби ВМКБ 211 сар вашақ (шиншилла) оварданд. Бино ба маълумоти солҳои охир шароити иқлими ин мавзеъҳо барои зиндагию фаъолияти вашақ мусоид набудааст ва онҳо ҳамагӣ нобуд шуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ваҳшпарварӣ|3|муаллиф=А. Саидов}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ваҳшпарварӣ| ]] 4ab2vm0qvs5jokw7qf67pbjulsckm6f 0 302183 1470647 1467630 2026-04-28T18:45:03Z Zosya95 54344 1470647 wikitext text/x-wiki {{Таксон |тасвир = Chinchilla-Patchouli.jpg |салтанат = Ҷонварон |лотинӣ = Chinchilla |муаллиф = Bennett |соли муаллифӣ = 1829 |ҳаммаъно = {{bt|Eriomys|Lichtenstein, 1829}} |сарчашмаи ҳаммаъно = <ref>{{Cite book|author = Wozencraft, W. C.| title = Mammal Species of the World}}</ref> }} '''Вашақҳо''', '''шиншиллаҳо''' ({{lang-la|Chinchilla}}) — авлоди хояндаҳо аз оилаи вашақиҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} nv9ch7kg2f77d032tb0o4rhihwj5cin 1470650 1470647 2026-04-28T18:47:04Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Вашақ]] to [[Вашақҳо]] 1470647 wikitext text/x-wiki {{Таксон |тасвир = Chinchilla-Patchouli.jpg |салтанат = Ҷонварон |лотинӣ = Chinchilla |муаллиф = Bennett |соли муаллифӣ = 1829 |ҳаммаъно = {{bt|Eriomys|Lichtenstein, 1829}} |сарчашмаи ҳаммаъно = <ref>{{Cite book|author = Wozencraft, W. C.| title = Mammal Species of the World}}</ref> }} '''Вашақҳо''', '''шиншиллаҳо''' ({{lang-la|Chinchilla}}) — авлоди хояндаҳо аз оилаи вашақиҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} nv9ch7kg2f77d032tb0o4rhihwj5cin 0 302184 1470649 1320526 2026-04-28T18:46:38Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Вашақ]] 1470649 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 303584 1470718 1453182 2026-04-29T10:23:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470718 wikitext text/x-wiki {{Варзишкор | тасвир = | медалҳо = {{БО-варзиш|[[Ҷиу-ҷитсуи бразилӣ]]}} {{турнир|[[SJJIF World Jiu-Jitsu Championship Gi & No Gi]]}} {{медал|Тило|Калифорния 2022|то 77 кг (Gi)}} {{медал|Тило|Калифорния 2022|то 77 кг (No Gi)}} {{турнир|[[New Breed Jiu Jitsu Federation]]}} {{медал|Тило|Майами 2021|то 77 кг}} {{турнир|Мусобиқоти ҷаҳон}} {{медал|Нуқра|Абузабӣ 2013|то 69 кг}} {{медал|Биринҷӣ|Абузабӣ 2018|то 77 кг}} {{медал|Биринҷӣ|Абузабӣ 2021|то 69 кг}} {{медал|Биринҷӣ|Маскав 2021|то 75 кг}} {{турнир|[[Мусобиқоти ҷиу-ҷитсуи Осиё|Мусобиқоти Осиё]]}} {{медал|Нуқра|[[Мусобиқоти ҷиу-ҷитсуи 2012|Абузабӣ 2012]]|Absolute}} {{медал|Тило|[[Мусобиқоти ҷиу-ҷитсуи 2014|Дубай 2014]]|то 69 кг}} {{медал|Тило|[[ASJJF Asian Open Jiu Jitsu Championship 2019|Деҳлӣ 2019]]|то 77 кг}} {{медал|Тило|[[ASJJF Asian Open Jiu Jitsu Championship 2019|Деҳлӣ 2019]]|Absolute}} {{БО-варзиш|[[Грэпплинг]]}} {{турнир|[[North American Grappling Association|NAGA]]}} {{медал|Тило|Ню-Йорк 2016|то 73 кг}} {{медал|Тило|Филаделфия|то 77 кг}} {{турнир|[[ADCC]]}} {{медал|Тило|Ҳиндустон 2019|то 77 кг}} {{медал|Тило|Ҳиндустон 2019|Absolute}} }} '''Комил Боймуродов''' (''Боймуродов Комил Миралиевич''; {{ВД-Дебоча}}) — варзишкори [[Тоҷикон|тоҷик]] дар риштаи [[ҷиу-ҷитсу]] ва [[грэпплинг]], қаҳрамони дукаратаи ҷаҳон байни камарбанддорони сиёҳи Jiu Jitsu Gi ва No-Gi World Champion-2022<ref>{{Cite web|url=https://sports.tj/tadzhikistanec-komil-bojmurodov-chempion-mira/|title=Таджикистанец Комил Боймуродов – чемпион мира!|website=sports.tj|date=2022-07-10|lang=ru}}</ref>, қаҳрамони грэпплинги NAGA ва ADCC, ғолиби чандинкаратаи Қаҳрамонии ҷаҳон, Осиё ва Бозиҳои осиёӣ. Устоди варзиши дараҷаи байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар грэпплинг. Дорандаи камарбанди сиёҳ дар ҷиу-ҷитсуи бразилӣ. == Зиндагинома == 7 сентябри соли 1991 дар шаҳри Душанбе<ref>{{Cite web|url=https://sports.tj/komil-bojmurodov-tadzhikskij-master-brazilskogo-boevogo-iskusstva/|title=Комил Боймуродов – таджикский мастер бразильского боевого искусства|date=2020-11-21|publisher=SPORTS.tj|lang=ru|accessdate=2022-12-12}}</ref> таваллуд шудааст. Соли 2009 гимназияи иқтисодии шаҳри Душанбе, соли 2014 [[:en:Saint-Petersburg State Economic University (Dubai branch)|Донишгоҳи давлатии муҳандисӣ-иқтисодии Санкт-Петербург (филиал дар Дубай)-ро]] хатм кардааст. == Корномаи варзишӣ == Комил Боймуродов дар синни 14-солагӣ ба [[Куштӣ (варзиш)|куштӣ]] шурӯъ кардааст. Аввал муштзанӣ ва кикбоксинг, баъд ба куштии озод гузашт, ҷуду ва самбои ҷангиро низ озмуд<ref>{{Cite web|url=https://kazpress.kz/news/izvestnyi-tadzhikskii-boets-nameren-zabrat-sto-tysiach-dollarov-v-kazakhstane/|title=Известный таджикский боец намерен забрать сто тысяч долларов в Казахстане|website=kazpress.kz|date=2022-06-09|lang=ru|access-date=2022-12-26|accessdate=2023-01-11|archivedate=2022-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221226091541/https://kazpress.kz/news/izvestnyi-tadzhikskii-boets-nameren-zabrat-sto-tysiach-dollarov-v-kazakhstane/}}</ref>. Соли 2009, барои таҳсил рафта ба Дубай, ӯ барои худ ҷиу-ҷитсуро интихоб кард<ref>{{Cite web|url=https://www.dialog.tj/pages/novyj-chempion-dzhitser-komil-bojmurodov-vyigral-dva-turnira-v-ssha|title=Новый чемпион: джитсер Комил Боймуродов выиграл два турнира в США|author=|website=www.dialog.tj|date=2022-07-11|publisher=Диалог|lang=ru|accessdate=2022-12-12|archivedate=2022-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221212163217/https://www.dialog.tj/pages/novyj-chempion-dzhitser-komil-bojmurodov-vyigral-dva-turnira-v-ssha}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://wrestling.com.ua/en/news/article/pankration/13_05_20_komil_boymurodov__tadjikskiy_boets_djiudjitsu/|title=KOMIL BOYMURODOV – THE TAJIK WRESTLER OF JU-JITSU|website=wrestling.com.ua|date=2013-05-20|publisher=Wrestling portal "Samson"|lang=en|accessdate=2022-12-12|archivedate=2022-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221212170501/http://wrestling.com.ua/en/news/article/pankration/13_05_20_komil_boymurodov__tadjikskiy_boets_djiudjitsu/}}</ref>. Аз соли 2012 бо роҳбарии устодони бразилӣ Рафаэл Хаубер ва [[:en:Marcelo Garcia (grappler)|Марсело Гарсиа]] бо Ҷиу-Ҷитсуи бразилӣ ва Грепплинг тамрин кард. Соли 2017 ӯ Федератсияи греплинги муосири Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъсис дода, президенти он гардид<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20171214/izvestnyy-boec-boymurodov-otkryl-v-tadzhikistane-federaciyu-grepplinga-1024171045.html|title=В Таджикистане известный боец Боймуродов открыл Федерацию грепплинга|author=Sputnik Таджикистан|website=Sputnik Таджикистан|date=2017-12-14|lang=ru|accessdate=2022-12-12}}</ref> . == Дастовардҳо == === Медалҳо === ==== Грэпплинг ==== * Барандаи медали нуқраи Осиё 2012 (Абузабӣ) * Қаҳрамони Абузабӣ 2015 (Абузабӣ) * Қаҳрамони мутлақ Абузабӣ 2015 (Абузабӣ, Иморот) * Қаҳрамони Суперҷоми Абузабӣ (Абузабӣ, Иморот) * Қаҳрамони Амрико 2016 (NAGA)<ref>{{Cite web|url=https://naga.smoothcomp.com/en/event/5164/results|title=Results, NAGA Pennsylvania Grappling Championship|website=Smoothcomp|lang=en|access-date=2022-12-30|accessdate=2023-01-11|archivedate=2021-07-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210726203206/https://naga.smoothcomp.com/en/event/5164/results}}</ref> * Барандаи медали нуқраи чемпионати ҷаҳонии ACBJJ 2021 (Маскав, Русия) * Қаҳрамони Амрико 2021 (NAGA) * Қаҳрамони сафари AJP Туркия 2022<ref>{{Cite web|url=https://ajptour.com/en/event/306/results|title=Results, AJP TOUR TURKEY NATIONAL PRO - GI & NO-GI|website=Abu Dhabi Jiu Jitsu Pro|lang=en|access-date=2022-12-30|accessdate=2023-01-11|archivedate=2022-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221230032427/https://ajptour.com/en/event/306/results}}</ref> * 5 карат Қаҳрамони Тоҷикистон ==== Ҷиу-ҷитсу ==== * Барандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон 2013 (Абузабӣ, Иморот) * Барандаи медали нуқраи Суперҷоми Аморот 2013 (Абузабӣ, Иморот) * Қаҳрамони RAK international pro Jiu Jitsu Championship 2017 (Раъсу-л-хайма, Иморот) * Қаҳрамони Fujairah International Pro Jiu Jitsu Championship 2018 (Фуҷайра, Иморот) * Қаҳрамони коршиносони зоти нав 2021 (Майами, ИМА) * Қаҳрамони AJP Tour Turkey 2022 * 6 карат Қаҳрамони Точикистон === Унвонҳо === * Устоди шоистаи варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҷиу-ҷитсу ва грэпплинг * Устоди варзиши дараҷаи байналхалқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ба ҷиу-ҷитсу ва грэпплинг * Мураббии шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҷиу-ҷитсу ва грэпплинг == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Варзишгарони тоҷик]] m264v3lvsz68i41qvpk8rfsdm4c0sby 0 327148 1470685 1445879 2026-04-29T04:13:53Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470685 wikitext text/x-wiki '''Вақти офтобӣ'''&nbsp;— системаи истинод ба [[Замон|вақт]], ки дар он фосилаи ( рӯзи офтобӣ ) байни ду кулминатсияи пайдарпайи боло (ё поёнии) [[Офтоб]] ҳамчун воҳиди асосӣ гирифта мешавад. Вақти ҳақиқии офтоб бо кунҷи вақти маркази Офтоб чен карда мешавад. Аз сабаби нобаробарии ҳаракати солонаи намоени Офтоб дар эклиптика ва майл кардани эклиптика ба экватор, вақти воқеии офтоб нобаробар ҷараен мегирад, ки дар натиҷа он барои ҳаети амалӣ номусоид аст. Масалан, давомнокии рӯзи ҳақиқии офтобии 22 декабр нисбат ба 23 сентябр тақрибан 50 сония зиед аст<ref>{{Cite web|lang=ru|url=http://scask.ru/q_book_aa.php?id=17|title=Истинное солнечное время|author=|website=|date=|publisher=Научная библиотека|access-date=2021-01-08|archive-date=2021-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112000909/https://scask.ru/q_book_aa.php?id=17|url-status=live|accessdate=2025-11-16|archivedate=2021-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210112000909/https://scask.ru/q_book_aa.php?id=17}}</ref>. Барои рафъи ин камбудиҳо, Ба истилоҳ Офтоби ченакаш миёна - нуқтаи қалбакӣ ҷорӣ карда шуд, ки дар тӯли сол дар эклиптика яксон ҳаракат мекунад ва дар як вақт бо офтоби воқеӣ, ки нобаробар ҳаракат мекунад, як гардиш мекунад. Системаи вақт, ки ба ''Офтоби ченакаш миёна'' асос ёфтааст, вақти миёнаи офтобӣ номида мешавад ва фосилаи вақт байни ду кулминатсияи пайдарпайи ҳамон ном номида мешавад.— рӯзи миёнаи офтобӣ, ки ба соатҳои миёнаи офтобӣ, [[дақиқа]]<nowiki/>ҳо ва [[сония]]<nowiki/>ҳо тақсим мешавад. Вақти миёнаи офтобӣ бо кунҷи вақти ''Офтоби ченакаш миёна'' чен карда мешавад. Фарқи байни вақти миёна ва ҳақиқии офтобӣ [[муодилаи вақт]] номида мешавад. == Нигаред низ == * [[Вақти ҳамоҳанги ҷаҳонӣ|Вақти ҳамоҳанги умумиҷаҳонӣ]] * Вақти офтобии маҳаллӣ == Сарчашмаҳо == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * Луғати энсиклопедии ҷуғрофӣ. Москва,«Энциклопедияи Советй». 1988. 284 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Офтоб]] [[Гурӯҳ:Воҳидҳои вақт]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] t7zh6tbk406emvkzqysjw4oajfhy5tm 0 327358 1470679 1447301 2026-04-29T01:21:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470679 wikitext text/x-wiki [[Акс:Jabal Shams Camp.jpg|thumb|Пойгоҳи сайёҳӣ дар наздикии кӯҳ. Қуллаи Аш-Шамс дар уфуқ намоён аст]] '''Аш-Шамс''' ( ар. جبل شمس‎ (Кӯҳи Офтоб) — баландтарин нуқтаи Умон, ки дар қаторкӯҳи Ҳаҷар ҷойгир аст. Баландии он 3009 м. аз [[сатҳи баҳр]]. Кӯҳ тақрибан дар масофаи 30 километр ҷойгир аст км шимолтар аз шаҳри Баҳлаи [[Умон]]. Рӯ ба рӯи кӯҳ — саҳни мушоҳида, ки макони маъмули сайёҳон аст. Дар наздикӣ пойгоҳи сайёҳӣ ҷойгир аст. == Нигораҳо == <center> <gallery> Oman-Jebel-Shams-9.jpg jebel shams.jpg Wadi Ghul.jpg </gallery> </center> == Пайвандҳо == {{Commonscat-inline|Jebel Shams}} * http://www.enhg.org/field/jshams04/jshams04.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303183653/http://www.enhg.org/field/jshams04/jshams04.htm |date=3 березня 2016 }} * [http://www.flickr.com/search/?q=jebel+shams&m=text Flickr Images] * https://web.archive.org/web/20081005065647/http://www.geocities.com/evertinoman/shams.htm * [http://www.peakware.com/peaks.html?pk=2947 Peakware.com] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160919231348/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=2947 |date=2016-09-19 }} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Умон]] lhn8cyvmrul7ukubmcl2v75wl8yitbh 0 327801 1470710 1450227 2026-04-29T09:41:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470710 wikitext text/x-wiki '''Иқтисоди платформаӣ''' ({{lang-en|platform economy}}) — фаъолияти иқтисодиест, ки ба платформаҳо асос ёфтааст. Зери мафҳуми платформаҳо системаҳои онлайнӣ фаҳмида мешаванд, ки қарорҳои намунавии маҷмӯиро барои ҳамкории байни корбарон, аз ҷумла транзаксияҳои тиҷоратӣ, пешниҳод мекунанд<ref name="bloomberg">{{Cite web|url=https://www.applicoinc.com/blog/applicos-modern-monopolies-reviewed-bloomberg/|title=«Bloomberg Reviews Applico’s Modern Monopolies»|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209124305/https://www.applicoinc.com/blog/applicos-modern-monopolies-reviewed-bloomberg/|url-status=live|accessdate=2026-01-16|archivedate=2019-02-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209124305/https://www.applicoinc.com/blog/applicos-modern-monopolies-reviewed-bloomberg/}}</ref>. Намунаҳои платформаҳои транзаксионӣ: [[Alibaba Group|Alibaba]], [[Amazon]], [[Uber]], Airbnb, [[Baidu]] ва ғайра. То соли 2019 дар байни 10 ширкати гаронбаҳои ҷаҳон 7 ширкати платформавӣ мавҷуд буд<ref>{{Cite web|url=https://msuecon.elpub.ru/jour/article/view/570/241-|title=А.А. Аузан Цифровая экономика как экономика: институциональные тренды ISSN: 0130-0105|access-date=2025-07-17}}</ref>. Ба ғайр аз ин, «платформаҳои инноватсионӣ»-ро ҷудо мекунанд, ки муҳити технологиро барои истифодаи таҳиягарони мустақил таъмин менамоянд (масалан, платформаҳои [[Microsoft Windows|Windows]], [[Android]], [[Salesforce]]). Чун қоида, платформаҳо имкони истифодаи қарорҳои махсус, хидматҳои марбут ба онҳо, дастгирии таблиғотӣ ва ғайраро бе зарурати таҳияи мустақилона ё харидани патентҳои дахлдор фароҳам меоранд. == Таърихи мафҳум == [[Акс:Platform Economy.png|мини]] Мафҳуми «платформа» дар корҳои иқтисодӣ солҳои 1990 пайдо шуд. Аввалин нашрияи илмӣ, ки модели тиҷоратии платформавиро баррасӣ кардааст, мақолаи [[Жан-Шарл Роше]] (Jean-Charles Rochet) ва [[Жан Тирол]] (Jean Tirole) бо номи «Platform Competition in Two-Sided Markets» мебошад<ref>{{Cite web|url=https://msuecon.elpub.ru/jour/article/view/570/241-|title=А.А. Аузан Цифровая экономика как экономика: институциональные тренды ISSN: 0130-0105|access-date=2025-07-17}}</ref>. Аввалин конфронси илмӣ оид ба Иқтисоди платформаӣ соли 2008 дар Лондон баргузор гардид<ref>{{Cite book|title=Platforms, markets, and innovation|publisher=Edward Elgar|date=2009|location=Cheltenham, UK ; Northampton, MA|isbn=978-1-84844-070-8|editor-first=Annabelle|editor-last=Gawer}}</ref>. Дар аввал мафҳуми «платформа» асосан ба хидматҳои онлайнӣ дахл дошт, ки таъминкунандагони хидматро бо мизоҷон муттаҳид мекарданд (ба монанди Uber, Airbnb ва ғайра), аммо минбаъд маънои васеътар пайдо кард. Профессор [[Карлис Болдуин]] ва доктор [[Ҷейсон Вудард]] чунин мешуморанд, ки меъмории абстрактии ҳамаи платформаҳо якхела аст: система аз маҷмӯи ҷузъҳои асосии дорои гуногунии паст ва маҷмӯи ҷузъҳои канории дорои гуногунии баланд иборат аст<ref>{{Cite book|title=Platforms, markets, and innovation|publisher=Edward Elgar|date=2009|location=Cheltenham, UK ; Northampton, MA|isbn=978-1-84844-070-8|editor-first=Annabelle|editor-last=Gawer}}</ref>. == Шароити рушд == Ҳиссаи баланди технология дар [[Арзиш (илми иқтисод)|арзиши мол]] нисбат ба дигар ҷузъҳо (масалан, [[ашёи хом]], [[энергия]], [[нақлиёт]]). Ҳадафи асосии платформаҳо — паҳн кардани технологияҳо мебошад. Коҳиш додани хароҷоти марбут ба ин — омили рушди қарорҳои платформавӣ аст. Сатҳи баланди рақобат ширкатҳоро маҷбур мекунад, ки нишондиҳандаи «time to market» — вақти баровардани маҳсулоти навро ба бозор коҳиш диҳанд. Арзиши баланди захираи вақт. Платформа имкони зуд ба бозор баровардани маҳсулот ва хидматҳои нав ва ноил шудан ба мутобиқшавии баланд ба ниёзҳои мизоҷонро фароҳам меорад. Таъсири шабакавии бозори дуҷониба, ки дар ҳолате ба вуҷуд меояд, ки ду гурӯҳи корбарон (одатан созандагони маҳсулот ва истеъмолкунандагон) барои якдигар арзиши иловашуда эҷод карда, бартариҳои мутақобилан судманд ба даст меоранд. Сатҳи баланди рушди инфрасохтор (нақлиёт, коммуникатсия, энергия) ба платформа имкон медиҳад, ки дар ҳама ҷо ҳузур дошта бошад ва хусусияти берун аз марзиро (экстерриториалӣ) касб кунад. == Афзалиятҳо == Рушди босуръати ширкатҳои платформавӣ. Мувофиқи маълумоти Accenture Technology Vision, капитализатсияи 15 платформаи бузургтарин аз 2,6 триллион доллар гузаштааст. Осон кардани тақсимот. Чунин моделҳои тиҷоратӣ метавонанд миқёспазир шаванд ва имкон медиҳанд, ки дар «думи дароз»-и графики дистрибутсия фоида ба даст оварда шавад ва аз афзоиши хароҷоти марбут ба миқёсбандии классикии хаттӣ канорагирӣ карда шавад. Имконияти азхудкунии усулҳои эҷоди арзиши иловашуда аз берун, бо истифода аз имкониятҳои экосистемаҳои беруна. Ҳамзамон имконияти кор дар якчанд бозорҳо . Моделҳои классикии тиҷорат одатан дар доираи бозори асосӣ ё соҳа тамаркуз мекунанд, вале моделҳои платформавӣ имкони омехта кардани равишҳоро аз соҳаҳои гуногун медиҳанд. Ташаккули иқтисоди платформаӣ аз рӯи вақт бо рушди шабакаҳое, ки имкониятҳои бузурги ҳамкориро таъмин мекунанд, мувофиқ меояд: Gig economy (кор), On-demand economy (ҳаракат), Sharing economy (тақсимкунӣ), Collaborative economy (ҳамкорӣ). == Намунаҳо == Дар таҳқиқоти Accenture Technology Vision дар бораи иқтисоди платформаӣ ҳамчун яке аз самтҳои муҳимтарини рушди технологияҳои рақамӣ ёдовар мешавад. Масалан, лоиҳаи Philips Healthcare ба ҳамкории платформаҳои Amazon IoT, Salesforce ва Alibaba асос ёфтааст. Аммо соҳаи истифодаи моделҳои тиҷоратии платформавӣ аз доираи IT берун баромад. Аз ҷумла, ширкати [[Tesla Motors]] қарори платформавиро дар шакли электрокар пешниҳод кард, ки маркази технологияҳои [[Ҳуши маснуъӣ|зеҳни сунъӣ]] барои автопилот, шабакаи энергетикии сунъи ва заводи навъи муосир мебошад. Дар нақшаи стратегии дуюми худ [[Илон Маск]] экосистемаеро аз электромобилҳои [[Tesla|Tesla,]] аккумуляторҳои хонагии Tesla Powerwall ва панелҳои офтобии SolarCity тавсиф кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * [https://www.accenture.com/us-en/insight-digital-platform-economy Платформавӣ дар гузоришҳои Accenture] {{ref-en}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] [[Гурӯҳ:Технологияҳои рақамӣ]] [[Гурӯҳ:Моделҳои тиҷорат]] 3z3b3ik2rub13rjbuqu5g3vd5dbxdai 3 328566 1470662 1470510 2026-04-28T21:31:06Z ~2026-26071-55 124517 /* Ба навкорон */ Посух додан 1470662 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед}} == Мақолаи Зилзилаҳои вулкан == Мақолаи заминҷумбиҳои вулқонӣ ба бахше аз [[заминларза]] кӯчонида шуд, бинобар сабаби пайванди забонӣ наёфтан. Метавонед онро бубинед ва агар лозим бошад вироиш кунед. [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 06:19, 25 феврали 2026 (UTC) == Ба навкорон == Ба саҳифаи [[Корбар:Масруршо]] нигаред ва саҳифаи корбарии хешро вироиш намоед. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:37, 12 марти 2026 (UTC) :ПАЁМИ ТАБРИКОТӢ ПАЙҒАМБАРӢ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН МӮҲТАРАМ ҲАЗРАТИ АБРОР БО МУНОСИБАТИ РӮЗИ 9 Майи ҒАЛАБА ҶБВ АЗ НОМИ ПАЙҒАМБАР ПАӢҒАМБАРӢ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН @[[Корбар:Саӣид Аброр Сафарзода|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-26071-55|&#126;2026-26071-55]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-26071-55|talk]]) 21:31, 28 апрели 2026 (UTC) 8xlqcrv9itnh3q4wcwbzh0ojgbgowl0 1470663 1470662 2026-04-28T21:37:21Z ~2026-26071-55 124517 /* Мақолаи Зилзилаҳои вулкан */ Посух додан 1470663 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед}} == Мақолаи Зилзилаҳои вулкан == Мақолаи заминҷумбиҳои вулқонӣ ба бахше аз [[заминларза]] кӯчонида шуд, бинобар сабаби пайванди забонӣ наёфтан. Метавонед онро бубинед ва агар лозим бошад вироиш кунед. [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 06:19, 25 феврали 2026 (UTC) :Ман Аброр Пайғамбар ба тӯ чаро саҳифаи ман боз ҳазф шудаи сӯҳбатҳои инҷониб нуктаҳое ҳастанд нафароне будаанд ман тӯ боз мегӯям тӯВахони Ман Аброр Пайғамбар ба Тоҷикистон карданд ҳастанд ва мемонанд @[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Саӣид Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-26071-55|&#126;2026-26071-55]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-26071-55|talk]]) 21:37, 28 апрели 2026 (UTC) == Ба навкорон == Ба саҳифаи [[Корбар:Масруршо]] нигаред ва саҳифаи корбарии хешро вироиш намоед. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:37, 12 марти 2026 (UTC) :ПАЁМИ ТАБРИКОТӢ ПАЙҒАМБАРӢ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН МӮҲТАРАМ ҲАЗРАТИ АБРОР БО МУНОСИБАТИ РӮЗИ 9 Майи ҒАЛАБА ҶБВ АЗ НОМИ ПАЙҒАМБАР ПАӢҒАМБАРӢ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН @[[Корбар:Саӣид Аброр Сафарзода|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-26071-55|&#126;2026-26071-55]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-26071-55|talk]]) 21:31, 28 апрели 2026 (UTC) q7m4jn6s21u1huc1zp7ayq3u7157f6b 1470711 1470663 2026-04-29T09:44:36Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/~2026-26071-55|~2026-26071-55]] ([[User talk:~2026-26071-55|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 1457903 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед}} == Мақолаи Зилзилаҳои вулкан == Мақолаи заминҷумбиҳои вулқонӣ ба бахше аз [[заминларза]] кӯчонида шуд, бинобар сабаби пайванди забонӣ наёфтан. Метавонед онро бубинед ва агар лозим бошад вироиш кунед. [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 06:19, 25 феврали 2026 (UTC) == Ба навкорон == Ба саҳифаи [[Корбар:Масруршо]] нигаред ва саҳифаи корбарии хешро вироиш намоед. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:37, 12 марти 2026 (UTC) 3ilsvimgn84s0ldlusl8hqsj5n2hln0 0 329249 1470664 1462933 2026-04-28T22:27:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470664 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Fiat logo.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Borsa Italiana|BIT]]: STLA (Stellantis) | foundation = [[11 июл]]и [[1899]] | founders = [[Ҷованни Аньелли]] | location = [[Турин]], [[Италия]] | key_people = Оливер Зипсе (президент) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо | revenue = тавассути [[Stellantis]] — 189 млрд € ([[2023]]) | net_income = 18,6 млрд € ([[2023]]) | num_employees = ~260 000 нафар (Stellantis, [[2023]]) | homepage = [https://www.fiat.com/ fiat.com] }} '''Fiat''' (Фиат; муваффар барои (ба итолиёвӣ: Fabbrica Italiana Automobili Torino — Фабрикаи мошинҳои итолиёвии Турин)) — ширкати итолиёвии худравсозӣ, ки [[11 июл]]и [[1899]] дар [[Турин]] таъсис ёфтааст. Имрӯз Fiat зери парчами гурӯҳи [[Stellantis]] фаъолият мекунад.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/brands/fiat |title=Fiat — Stellantis |publisher=Stellantis |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Fiat яке аз қадимтарин ва маъруфтарин тамғаҳои автомобилии [[Аврупо]] мебошад. == Таърих == === Таъсис ва солҳои аввал (1899–1930) === Ширкати Fiat [[11 июл]]и [[1899]] аз ҷониби гурӯҳи сармоягузорони Туринӣ, ки сардорашон [[Ҷованни Аньелли]] буд, таъсис ёфт. Аввалин мошини Fiat — 3½ HP — дар ҳамон соли 1899 нашр шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.fiat.com/en/fiat-heritage |title=Fiat Heritage |publisher=Fiat |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[1903]] Fiat ба истеҳсоли мошинҳои сабук ва вазнин шурӯъ кард. Дар Ҷанги Ҷаҳонии Якум заводҳои Fiat барои истеҳсоли мошинҳои ҳарбӣ ва муҳаррикҳои ҳавопаймо кор карданд. === Fiat 500 ва мошини халқӣ (1936–1970) === Дар соли [[1936]] Fiat '''500 Topolino''' — мошини хурди итолиёвӣ — нашр шуд, ки онро мошини халқии Италия гуфтанд. Дар соли [[1957]] Fiat '''500''' (нусхаи нав) — мошине ки нишоне аз Италияи баъдиҷангӣ шуд — ба бозор омад ва то соли [[1975]] беш аз '''3,8 миллион''' адад фурӯхта шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.fiat.com/en/fiat-500 |title=Fiat 500 History |publisher=Fiat |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Fiat 500 имрӯз ба яке аз мошинҳои барқии маъруфи Аврупо табдил ёфтааст. === Пайвастшавӣ ва ташкили Stellantis (1970–2021) === Дар солҳои 1990 Fiat ширкатҳои [[Alfa Romeo]] (1987), [[Lancia]] ва [[Ferrari]] (1969)-ро зери худ дошт. Дар соли [[2009]] Fiat ширкати Chrysler-ро аз варшикастагӣ наҷот дод ва то соли [[2014]] онро пурра харидорӣ кард — ва FCA (Fiat Chrysler Automobiles) ташкил шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/article/us-fiat-chrysler-merger-idUSKBN0J31FH20141201 |title=Fiat Chrysler merger |work=Reuters |date=2014-12-01 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар январи [[2021]] FCA ва PSA (Peugeot) пайваст шуданд ва '''Stellantis''' — чорумин бузургтарин гурӯҳи худравсозии ҷаҳон — ташкил шуд. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Солҳо !! Навъ |- | Fiat 500 || 1957–1975, 2007– || Хэтчбек |- | Fiat Panda || 1980– || Хэтчбек/городской |- | Fiat Punto || 1993–2018 || Хэтчбек |- | Fiat Tipo || 1988–1995, 2015– || Седан/хэтчбек |- | Fiat 500e || 2020– || Барқӣ |- | Fiat Doblo || 1999– || Фургон |} == Бозорҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Минтақа !! Ҳаҷми фурӯш |- | Италия || ~170 000 мошин (2023) |- | Аврупо || ~400 000 мошин |- | Амрикои Лотинӣ || ~500 000 мошин |- | Африка ва Шарқи Миёна || ~50 000 мошин |} Fiat дар Бразилия ва Аргентина хеле маъруф аст — дар Бразилия Fiat якчанд сол пурфурӯштарин тамғаи мошин буд. == Молия == Fiat ҳамчун қисми Stellantis амал мекунад. Stellantis дар соли [[2023]] даромади 189 млрд евро ба даст овард, ки аз он Fiat яке аз бузургтарин тамғаҳо мебошад.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/investors/results |title=Stellantis Financial Results |publisher=Stellantis |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Fiat 500e (барқӣ) нашри [[2020]] нишон дод, ки Fiat ба оянда барқӣ такя мекунад — дар соли [[2030]] тамоми силсилаи Fiat барқӣ хоҳад шуд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Италия]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 1899]] == Пайвандҳо == * [https://www.fiat.com Сайти расмии Fiat] * [https://www.stellantis.com Stellantis Group]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ityk5xccga4t1lcjttkjjt7o33ep3bl 0 329251 1470665 1461661 2026-04-28T22:49:49Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470665 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Stellantis.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[New York Stock Exchange|NYSE]]: STLA; [[Borsa Italiana|BIT]]: STLA | foundation = [[16 январ]]и [[2021]] | founders = Ташкилёфта аз пайвастшавии PSA ва FCA | location = [[Амстердам]], [[Нидерланд]] | key_people = Карлос Таварес (то 2024), Жон Элканн (раис) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо, мошинҳои тиҷоратӣ | revenue = 189 млрд € ([[2023]]) | net_income = 18,6 млрд € ([[2023]]) | num_employees = ~260 000 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.stellantis.com/ stellantis.com] }} '''Stellantis''' — яке аз бузургтарин гурӯҳҳои худравсозии ҷаҳон, ки [[16 январ]]и [[2021]] аз натиҷаи пайвастшавии гурӯҳи Fiat Chrysler Automobiles (FCA) ва гурӯҳи PSA Peugeot Citroën ташкил шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/company/history |title=Stellantis History |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stellantis 14 тамғаи автомобилиро идора мекунад ва чорумин бузургтарин гурӯҳи худравсозии ҷаҳон мебошад. == Таърих == === Пайвастшавии PSA ва FCA (2019–2021) === Дар октябри [[2019]] гурӯҳи PSA (Peugeot, Citroën, Opel, Vauxhall) ва FCA (Fiat, Chrysler, Jeep, Dodge, Maserati, Alfa Romeo, Ram) пайвастшавии ширкатиро эълон карданд. Ин як аз бузургтарин пайвастшавиҳо дар таърихи худравсозии ҷаҳон буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.ft.com/content/stellantis-merger |title=PSA FCA merger |work=Financial Times |date=2019-10-31 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> [[16 январ]]и [[2021]] '''Stellantis''' расман ташкил шуд. Номи «Stellantis» аз калимаи лотинии «stello» — «равшан кардан бо ситораҳо» — гирифта шудааст. == Тамғаҳои Stellantis == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Тамға !! Кишвар !! Навъ |- | [[Fiat]] || Италия || Мошинҳои маъмулӣ |- | [[Jeep]] || ИМА || SUV |- | [[Dodge]] || ИМА || Мошинҳои спортӣ |- | [[Chrysler]] || ИМА || Луксус/маъмулӣ |- | [[Alfa Romeo]] || Италия || Луксус |- | [[Maserati]] || Италия || Суперлюксус |- | [[Peugeot]] || Франция || Маъмулӣ |- | [[Citroën]] || Франция || Маъмулӣ |- | [[Opel]]/Vauxhall || Олмон/Бритониё || Маъмулӣ |- | [[Ram Trucks|Ram]] || ИМА || Камионҳо |- | [[Lancia]] || Италия || Луксус |- | Abarth || Италия || Спортӣ |} == Молия == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Сол !! Даромад (млрд €) !! Фоидаи соф (млрд €) !! Мошинҳо (млн) |- | [[2021]] || 152 || 13,4 || 6,1 |- | [[2022]] || 188 || 16,8 || 6,2 |- | [[2023]] || 189 || 18,6 || 6,2 |} <ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/investors/results |title=Stellantis Financial Results |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stellantis дар 130 кишвари ҷаҳон фаъол аст ва беш аз 40 завод дорад. Бозорҳои асосӣ: Аврупо (40%), Шимолии Амрико (35%), Амрикои Лотинӣ ва дигар минтақаҳо (25%). == Стратегияи барқӣ == Stellantis нақшаи «Dare Forward 2030» эълон кард — гузариши пурра ба мошинҳои барқӣ: * То соли [[2030]]: 100% фурӯши барқӣ дар Аврупо * То соли [[2030]]: 50% фурӯши барқӣ дар ИМА * Сармоягузории беш аз '''50 млрд €''' дар технологияҳои барқӣ<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/news/press-releases/2021/march/dare-forward |title=Dare Forward 2030 |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[2023]] Stellantis беш аз '''300 000''' мошини барқӣ ва гибридӣ фурӯхт. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Нидерланд]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 2021]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои автомобилӣ]] == Пайвандҳо == * [https://www.stellantis.com Сайти расмии Stellantis]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 7dpeos3hfie8cjc3w2kqf51vsa8upzr 0 330082 1470669 1462258 2026-04-28T23:30:14Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470669 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Абдураҳмон Раҳмонов |номи аслӣ = Раҳмонов Абдураҳмон Абдуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 8.1.1966 |зодгоҳ = [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{flag|Tajikistan}} |пеша = [[Рӯзноманигор]], хабарнигор, суратгир |солҳои фаъолият = 1992 — то ҳол |корфармо = [[Тоҷикфилм]], рӯзномаи «Истиқлол», хабаргузории «Авеста» |ҷоизаҳо = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2024);<br>[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]];<br>Ифтихорномаи Маҷлиси намояндагон }} '''Абдураҳмон Раҳмонов''' (тав. 8 январи соли 1966) — рӯзноманигори собиқадор, хабарнигор ва суратгири тоҷик. Лауреати Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2024). == Фаъолияти касбӣ == Абдураҳмон Раҳмонов солҳои зиёд дар соҳаи матбуоти даврӣ ва расонаҳои иттилоотии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Ӯ солҳои 2012–2023 ба ҳайси мухбири хабаргузории мустақили «Авеста» (Avesta) дар инъикоси рӯйдодҳои муҳими сиёсӣ ва иҷтимоӣ саҳм гузоштааст<ref name="khovar">{{cite news |url=https://khovar.tj/2019/09/dar-osorhonai-millii-to-ikiston-namoishi-aks-oi-chin-az-nigo-i-man-doir-gardid/ |title=Дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон намоиши аксҳои «Чин аз нигоҳи ман» доир гардид |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2019-09-25}}</ref>. Аз 1 октябри соли 2023 фаъолияташро дар рӯзномаи «Истиқлол» идома дод. Аз 4 январи соли 2025 дар Муассисаи давлатии «[[Тоҷикфилм]]» ба ҳайси сармутахассиси «Мактаби синамогарони ҷавон» фаъолият мекунад. Абдураҳмон Раҳмонов ҳамчун аксбардор низ шинохта шуда, гузоришҳои аксии ӯ дар сомонаҳои иттилоотӣ, аз ҷумла Your.tj доир ба мавзеъҳои таърихиву табиии кишвар нашр шудаанд<ref name="yourtj">{{cite web |author=Абдурахмон Рахмонов |url=https://your.tj/botanicheskij-sad-dushanbe-foto/ |title=12 октября – день основания Ботанического сада в Душанбе |publisher=Your.tj |date=2020-10-12 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Дастовардҳо ва ҷоизаҳо == * Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2024): Барои фаъолияти самарабахш дар бахши сомонаҳои иттилоотӣ сазовори ҷоизаи олии Иттифоқи журналистони Тоҷикистон гардид<ref name="jumhuriyat">{{cite news |author=У. Сафаралӣ |url=https://jumhuriyat.tj/index.php?art_id=53272 |title=11 МАРТ. ТАНТАНАИ РӮЗИ МАТБУОТИ ТОҶИК ДАР “КОХИ СУРУШ” |newspaper=Ҷумҳурият |date=2024-03-11}}</ref>. * Аълочии маорифи Тоҷикистон: Барои саҳми арзанда дар инъикоси масоили маориф ва ҳамкорӣ бо соҳаи мазкур бо нишони «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон» қадрдонӣ шудааст. * Намоишгоҳи «Чин аз нигоҳи ман» (2019): Дар намоишгоҳи байналмилалии аксҳо барои силсилаи тасвирҳои ҳунарӣ сазовори ҷойи аввал гардид<ref name="khovar" />. Ба ғайр аз ин, Абдураҳмон Раҳмонов барои фаъолияти касбӣ аз ҷониби Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Сипоснома ва Ифтихорномаҳои фахрӣ сарфароз гаштааст. == Назарҳо == Абдураҳмон Раҳмонов доир ба сифати нишастҳои матбуотии мақомоти давлатӣ дар Тоҷикистон изҳори назар карда, қайд намудааст, ки шаффофияти иттилоот мустақиман ба салоҳияти роҳбарони ниҳодҳо вобаста аст<ref name="javonon">{{cite news |author=Фарзонаи Умаралӣ |url=http://javonon.tj/news/social/nishast-oi-matbuot-az-ittilooti-dasti-avval-to-far-miyeni-tarifu-tamallu/ |title=НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ. Аз иттилооти дасти аввал то фарқ миёни таърифу тамаллуқ |newspaper=Ҷавонони Тоҷикистон |date=2023-07-24}}</ref>. == Эзоҳ == {{Reflist}} [[Гурӯҳ:Журналистони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони 1966]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Лауреатони ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] qbfa9o680g9jc6pghhw6ylimddevboo 1470687 1470669 2026-04-29T04:21:59Z Фурқати Низом 109075 1470687 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Абдураҳмон Раҳмонов |номи аслӣ = Раҳмонов Абдураҳмон Абдуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 8.1.1966 |зодгоҳ = [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{flag|Tajikistan}} |пеша = [[Рӯзноманигор]], хабарнигор, суратгир |солҳои фаъолият = 1992 — то ҳол |корфармо = [[Тоҷикфилм]], рӯзномаи «Истиқлол», хабаргузории «Авеста» |ҷоизаҳо = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2024);<br>[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]];<br>Ифтихорномаи Маҷлиси намояндагон }} '''Абдураҳмон Раҳмонов''' (тав. 8 январи соли 1966) — рӯзноманигори собиқадор, хабарнигор ва суратгири тоҷик. Лауреати Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2024). == Фаъолияти касбӣ == Абдураҳмон Раҳмонов солҳои зиёд дар соҳаи матбуоти даврӣ ва расонаҳои иттилоотии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Ӯ солҳои 2012–2023 ба ҳайси мухбири хабаргузории мустақили «Авеста» (Avesta) дар инъикоси рӯйдодҳои муҳими сиёсӣ ва иҷтимоӣ саҳм гузоштааст<ref name="khovar">{{cite news |url=https://khovar.tj/2019/09/dar-osorhonai-millii-to-ikiston-namoishi-aks-oi-chin-az-nigo-i-man-doir-gardid/ |title=Дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон намоиши аксҳои «Чин аз нигоҳи ман» доир гардид |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2019-09-25}}</ref>. Аз 1 октябри соли 2023 фаъолияташро дар рӯзномаи «Истиқлол» идома дод. Аз 4 январи соли 2025 дар Муассисаи давлатии «[[Тоҷикфилм]]» ба ҳайси сармутахассиси «Мактаби синамогарони ҷавон» фаъолият мекунад. Абдураҳмон Раҳмонов ҳамчун аксбардор низ шинохта шуда, гузоришҳои аксии ӯ дар сомонаҳои иттилоотӣ, аз ҷумла Your.tj доир ба мавзеъҳои таърихиву табиии кишвар нашр шудаанд<ref name="yourtj">{{cite web |author=Абдурахмон Рахмонов |url=https://your.tj/botanicheskij-sad-dushanbe-foto/ |title=12 октября – день основания Ботанического сада в Душанбе |publisher=Your.tj |date=2020-10-12 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Дастовардҳо ва ҷоизаҳо == * Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2024): Барои фаъолияти самарабахш дар бахши сомонаҳои иттилоотӣ сазовори ҷоизаи олии Иттифоқи журналистони Тоҷикистон гардид<ref name="jumhuriyat">{{cite news |author=У. Сафаралӣ |url=https://jumhuriyat.tj/index.php?art_id=53272 |title=11 МАРТ. ТАНТАНАИ РӮЗИ МАТБУОТИ ТОҶИК ДАР “КОХИ СУРУШ” |newspaper=Ҷумҳурият |date=2024-03-11}}</ref>. * Аълочии маорифи Тоҷикистон: Барои саҳми арзанда дар инъикоси масоили маориф ва ҳамкорӣ бо соҳаи мазкур бо нишони «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон» қадрдонӣ шудааст. * Намоишгоҳи «Чин аз нигоҳи ман» (2019): Дар намоишгоҳи байналмилалии аксҳо барои силсилаи тасвирҳои ҳунарӣ сазовори ҷойи аввал гардид<ref name="khovar" />. Ба ғайр аз ин, Абдураҳмон Раҳмонов барои фаъолияти касбӣ аз ҷониби Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Сипоснома ва Ифтихорномаҳои фахрӣ сарфароз гаштааст. == Назарҳо == Абдураҳмон Раҳмонов доир ба сифати нишастҳои матбуотии мақомоти давлатӣ дар Тоҷикистон изҳори назар карда, қайд намудааст, ки шаффофияти иттилоот мустақиман ба салоҳияти роҳбарони ниҳодҳо вобаста аст<ref name="javonon">{{cite news |author=Фарзонаи Умаралӣ |url=http://javonon.tj/news/social/nishast-oi-matbuot-az-ittilooti-dasti-avval-to-far-miyeni-tarifu-tamallu/ |title=НИШАСТҲОИ МАТБУОТӢ. Аз иттилооти дасти аввал то фарқ миёни таърифу тамаллуқ |newspaper=Ҷавонони Тоҷикистон |date=2023-07-24}}</ref>. == Эзоҳ == {{Reflist}} [[Гурӯҳ:Журналистони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1966]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни маорифи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Лауреатони ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони 8 январ]] 26urnmy34k470g3eq8x22kyduld169y 0 330159 1470708 1463520 2026-04-29T08:33:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470708 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Иброҳим Зулфиқорӣ''' ({{lang-fa|ابراهیم ذوالفقاری‎}}; {{ВД-Дебоча}}) — як мақоми олирутбаи низомии эронӣ<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/who-is-ebrahim-zolfaghari-iranian-military-official-in-focus-for-firing-trump-101774448859956.html|title=Who is Ebrahim Zolfaghari? Iranian military official in focus for 'firing Trump'|website=Hindustan Times|date=2026-03-25|language=en|accessdate=2026-03-30}}</ref>, ки дар ҳоли ҳозир ба унвони сухангӯи расмии [[Қароргоҳи марказии Хотамуланбиё]] хидмат мекунад. Ӯ ба далели [[Ҷанги ИМА ва Исроил бо Эрон (2026)|ҷанги Амрико ва Исроил бо Эрон]] ба шуҳрати байналмилалӣ расид. Ӯ дар даврае аз ташдиди таниш бо Амрико ва Исроил, ба робити аслии стратегияи низомии Эрон табдил шуд<ref>{{Cite news|last=|title=More attacks on Iran's energy infrastructure will lead to "far stronger retaliation" Iran's armed forces say|url=https://www.reutersconnect.com/item/more-attacks-on-irans-energy-infrastructure-will-lead-to-far-stronger-retaliation-irans-armed-forces-say/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1ZBNTUzMzE5MDMyMDI2UlAx|first=|date=19 March 2026|accessdate=30 March 2026|work=Reuters Connect}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Нақши низомӣ == Зулфиқорӣ ба унвони сухангӯи Қароргоҳи марказии Хотамуланбиё — «маркази фармондеҳии» амалиёте, ки Сипоҳи посидорони инқилоби исломӣ ва артиши муназзами Эронро ҳамоҳанг мекунад — масъули баёни мавқеи дифоии Теҳрон аст. Ӯ борҳо дар мавриди амнияти [[Тангаи Ҳурмуз]] ва Халиҷи Форс бо расонаҳои байналмилалӣ суҳбат карда ва изҳор доштааст, ки Эрон контроли «ҳушмандона ва қудратманде» бар ин оброҳҳои ҳаётӣ дорад<ref name="HTHormuz">{{Cite news|title=Iran will use 'every capability as necessary' for security|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/iran-us-war-live-updates-israel-trump-strait-of-hormuz-tehran-oil-prices-101774228981013.html|work=[[Hindustan Times]]|date=March 24, 2026}}</ref>. == Ҷанги Амрико ва Исроил бо Эрон ва паёмҳои вирусӣ == Зулфиқорӣ ба хотири истифодаи номутаориф аз арҷаоти фарҳанги оммаи англизизабон ва паёмрасонии мустақим дар расонаҳои иҷтимоӣ барои тазъифи талошҳои дипломатии Иёлоти Муттаҳида шинохта мешавад. === Адреси «Шумо ихроҷ ҳастед» === Дар марти 2026, Зулфиқорӣ пас аз интишори баёнияи телевизионӣ хитоб ба [[Доналд Трамп]], раисиҷумҳури Амрико, ба чеҳраи машҳур табдил шуд. Ӯ бо тағйири забон аз форсӣ ба англисӣ, ҷумлаи маъруфи Трамп дар барномаи «Коромӯз»-ро ба кор бурд ва гуфт: «Ҳей Трамп — ту ихроҷӣ.» Ӯ пас аз ин суханронии телевизионӣ ба чеҳраи машҳур табдил шуд<ref name="HTViral">{{Cite news|title=Iran officer Ebrahim Zolfaghari, who 'fired' Trump, trolls him for 'solo truce talks'|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/negotiating-with-yourself-iran-officer-ebrahim-zolfaghari-who-fired-donald-trump-trolls-him-again-101774413353241.html|work=Hindustan Times|date=March 25, 2026}}</ref>. Зулфиқорӣ баъдан талошҳои давлати Амрико барои танишзудоиро ба сахра гирифт<ref>{{Cite web|url=https://news.sky.com/video/iran-says-the-us-is-negotiating-with-yourselves-13524130|title=Iran says the US is 'negotiating with yourselves'|website=Sky News|language=en|accessdate=2026-03-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/29/irgc-spokesperson-says-trump-only-understands-the-language-of|title=IRGC spokesperson says Trump 'only understands the language of force'|website=Al Jazeera|language=en|accessdate=2026-03-30}}</ref> ва рӯйкарди дипломатии онҳоро «музокира бо худат» тавсиф кард. == Ҷанги равонӣ == Нозирони мустақил, Зулфиқориро ба унвони чеҳраи меҳварӣ дар стратегияи ҷанги иттилоотии Эрон тавсиф кардаанд<ref name="IndependentWar">{{Cite news|title=The General of Memes: How Iran is fighting a digital war|work=[[The Independent]]|date=March 27, 2026}}</ref>. Ӯ дар як нишасти матбуотӣ, амалиёти низомии Иёлоти Муттаҳида «Хашми ҳамосӣ»-ро ба «Тарси ҳамосӣ» тағйири ном дод<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/3/17/iran-says-wars-are-not-won-on-social-media|title=Iran says wars are not won on social media|website=Al Jazeera|language=en|accessdate=2026-03-30}}</ref>, иқдоме ки бо ҳадафи тазъифи рӯҳияи нерӯҳои мухолиф анҷом шуд. Дар авохири марти 2026, ӯ бо интишори тасвире ҳушдор дод, ки ҳар нерӯи заминии Иёлоти Муттаҳида, ки қасди ҳамла дошта бошад, «ғизои хубе барои кӯсаҳои Халиҷи Форс» хоҳад шуд<ref name="HTSharks">{{Cite news|title='US soldiers will become good food for sharks': Iran's latest warning|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/persian-gulf-sharks-await-us-troops-iran-issues-stark-warning-101774797001317.html|work=Hindustan Times|date=March 29, 2026}}</ref>. == Ҳушдорҳои минтақавӣ == Дар 28 марти 2026, Зулфиқорӣ иддао кард, ки нерӯҳои эронӣ як анбори системаи зидди паҳподи укройниро дар Дубай мунҳадим кардаанд ва иддао карданд, ки аз он барои пуштибонӣ аз амалиёти Иёлоти Муттаҳида дар минтақа истифода мешудааст — иддаое, ки мутаоқибан тавассути давлати Украина такзиб шуд<ref name="AlJazeeraDubai">{{Cite news|title=Iran spokesperson: Ukrainian anti-drone depot in Dubai destroyed|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/iran-warns-neighbours-not-to-let-enemies-run-the-war-from-their-land|publisher=Al Jazeera|date=March 28, 2026}}</ref>. Ӯ ҳамчунин ба кишварҳои араби ҳамсоя ҳушдор дод, ки иҷоза надиҳанд хокашон ба унвони саккуи партобе барои «душманон»-и Эрон истифода шавад<ref name="AlJazeeraMain">{{Cite news|title=Iran warns neighbours not to let 'enemies run the war' from their land|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/iran-warns-neighbours-not-to-let-enemies-run-the-war-from-their-land|publisher=[[Al Jazeera]]|date=March 28, 2026}}</ref>. == Баёнияҳои стратегӣ == Нақши Зулфиқорӣ шомили баёни мавқеи Эрон дар мавриди гулӯгоҳҳои ҳаётии минтақавӣ ва иқдомоти талофиҷӯёна аст: * '''Тангаи Ҳурмуз:''' Ӯ изҳор доштааст, ки Эрон «Тангаи Ҳурмузро бисёр ҳушмандона ва қудратманд контрол мекунад» ва ҳушдор додааст, ки «кишварҳои фароминтақавӣ» ҳаққи дахолат дар ин оброҳро надоранд<ref name="HTHormuz" />. * '''Лаффозиҳои талофиҷӯёна''': Дар авохири марти 2026, Зулфиқорӣ ҳушдори сареҳе дод мабнӣ бар ин ки нерӯҳои заминии Иёлоти Муттаҳида, ки қасди ҳамла доранд, «ғизои хубе барои кӯсаҳои Халиҷи Форс» хоҳанд шуд<ref name="HTSharks" />. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 18ql1eh4t6p08hysmcj9watpao2njzg 0 330651 1470723 1469320 2026-04-29T10:58:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470723 wikitext text/x-wiki {{short description|Ширбиринҷи ширин, ки маъмулан дар Аврупои Шарқӣ пешкаш мешавад}} {{Infobox food | name = Кутя | image = kutya.jpg | image_size = 260px | caption = | alternate_name = | associated_cuisine = [[Ошхонаи беларусӣ|беларусӣ]], [[Ошхонаи литвонӣ|литвонӣ]], [[Ошхонаи лаҳистонӣ|лаҳистонӣ]], [[Ошхонаи русӣ|русӣ]], [[Ошхонаи украинӣ|украинӣ]], [[Ошхонаи арманӣ|арманӣ]] | region = | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = Донаҳои [[Гандум|гандум]], тухми [[Хатмӣ|кӯкнор]], [[Асал|асал]] ё [[Қанд|шакар]], [[Чормағз|чормағзҳои]] гуногун ва гоҳе [[Мавиз|мавиз]] | variations = | calories = | other = }} '''Кутя''' ё '''кутя''' — як таоми маросимии сохташуда аз донаҳои ғалла бо шарбати ширин аст, ки маъмулан дар [[Ошхонаи беларусӣ|ошхонаҳои беларусӣ]] ва [[Ошхонаи украинӣ|украинӣ]], инчунин дар қисмҳои [[Литва]], [[Лаҳистон]] ва [[Русия]] пешкаш мешавад.<ref>{{cite book |last=Sfetcu |first=Nicolae |date=2014 |title=About Christmas |url=https://books.google.com/books?id=zxB7AwAAQBAJ&dq=kutia+lithuania&pg=PA217 |page=217}}</ref> Онро ҳам [[Масеҳияти ортодокс|масеҳиёни ортодокси шарқӣ]] ва ҳам [[Католисизм|католикҳо]] истеъмол мекунанд. Истифодаи он дар идҳои [[Мавлуди Исо]] ё ҳамчун қисми таоми маросими дафн вобаста ба кишвар ва минтақа фарқ мекунад. == Решашиносӣ (Этимология) == Калимаи ''кутя'' иқтибос аз забони юнонии {{lang|grc|[[wiktionary:κουκί|κουκκί]]}} ('лӯбиё') ё {{lang|grc|[[wiktionary:κόκκος|κόκκος]]}} ('дона') мебошад.<ref>{{Cite book|url=http://ukraineclub.net/sites/default/files/field/pdf/etymolog_slovnyk_tom3.pdf|chapter=Кутя|title=Етимологічний словник української мови|publisher=[[Naukova Dumka]]|year=1989|editor-last=Melnychuk|editor-first=O.|volume=3|location=Kyiv|language=uk|access-date=2026-04-16|archive-date=2019-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190111010819/http://ukraineclub.net/sites/default/files/field/pdf/etymolog_slovnyk_tom3.pdf|dead-url=yes}}</ref>. Дар Арманистон онро "ануш абур" (անուշապուր) меноманд, ки маънояш "гандуми ширин" аст. == Дар Украина == Дар [[Украина]] кутя яке аз ду таоми асосии маросимӣ дар [[Шоми Мавлуди Исо|зиёфати дувоздаҳ-таомаи шоми Мавлуд]] мебошад.<ref>{{Cite web |url=http://sovabooks.com.au/free-recipe-kutia-star-of-the-ukrainian-christmas-supper/ |title=Recipe: Kutia, Star of the Ukrainian Christmas Eve Supper |access-date=2016-12-16 |archive-date=2015-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325003331/http://sovabooks.com.au/free-recipe-kutia-star-of-the-ukrainian-christmas-supper/ |url-status=dead |accessdate=2026-04-16 |archivedate=2015-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150325003331/http://sovabooks.com.au/free-recipe-kutia-star-of-the-ukrainian-christmas-supper/ }}</ref> Аҳамияти маросимии кутя ва узвар (нӯшокии мевагӣ) хеле қадимӣ аст. Этнографи украинӣ Федир Вовк решаҳои ин таомҳоро ба давраи неолит мебарад. Пеш аз хӯроки шом, кутяро дар кунҷи нишонаҳо ("кут") — ҷои аз ҳама боэҳтиром дар хона мегузоранд. Одате ҳаст, ки кӯдаконро бо кутя ба назди хешовандон, одатан бобою бибиҳо мефиристанд. Пас аз хӯроки шом, кутяро барои тамоми шаб бо қошуқҳо барои арвоҳи гузаштагон дар болои миз мегузоранд, "то ки хешовандони мо хӯроки шом бихӯранд ва аз мо хафа нашаванд". == Дар Лаҳистон == Кутя дар Лаҳистон (Польша) бо номҳои {{lang|pl|kutia}} ва {{lang|pl|kucja}} маъруф аст.<ref name="pwn">{{cite web|url=http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2476824|title=Kutia|date=2013|website=Słownik PWN|publisher=Wydawnictwo naukowe PWN|access-date=2024-02-07|accessdate=2026-04-16|archivedate=2013-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131218235930/http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2476824}}</ref> Он асосан дар минтақаҳои шарқии Лаҳистон, дар наздикии марз бо Беларус ва Украина истеъмол мешавад. Кутяи суннатии лаҳистонӣ аз гандум, тухми кӯкнор, асал, мавиз, чормағз ва ванил омода мешавад. Баъзе дастурҳо инчунин шир ё [[Сметана|''śmietana'']]-ро дар бар мегиранд.<ref name="kp">{{cite web|url=http://kuchnia-polska.net/kutia-ii,249|title=Kutia II|date=2002|website=kuchnia-polska.net|publisher=Kuchnia polska}}</ref> == Дар Арманистон == Дар Арманистон кутяро "Ануш Абур" меноманд. Фарқи асосӣ дар он аст, ки тухми кӯкнор гоҳе истифода намешавад. Онро аксар вақт бо донаҳои анор оро медиҳанд. Мувофиқи як ривоят, вақте ки киштии [[Нуҳ (алайҳиссалом)|Нуҳ]] дар кӯҳи [[Арарат]] қарор гирифт, оилаи Нуҳ бо ин таоми махсус ҷашн гирифтанд. Азбаски захираҳои онҳо тамом шуда буд, онҳо чизҳои боқимондаро (ғалладона ва меваҳои хушк) якҷоя пухтанд, ки онро "анушабур" номиданд.<ref>{{cite book |last=Hayden |first=Georgina |url=https://books.google.com/books?id=OQZqEAAAQBAJ&pg=PA254 |title=Nistisima: The secret to delicious vegan cooking from the Mediterranean and beyond |date=2022 |publisher=[[Bloomsbury Publishing]]}}</ref> == Кишварҳои дигар == Таоми донаҳои ҷӯшонидашудаи гандум, ки бо асал ва чормағз омехта шудааст, дар кишварҳои дигар низ бо номҳои гуногун мавҷуд аст: [[Булғористон]] – коливо [[Юнон]] – [[Колива|колива]] [[Руминия]] – colivă [[Русия]] – сочиво [[Сербия]] – koljivo [[Ситсилия]] – [[Куччия|cuccìa]] Шояд ба ин таом "[[Ашура]]"-и туркӣ низ шабоҳат дошта бошад, гарчанде ки реша ва компонентҳои он каме фарқ мекунанд. == Ҳамчунин нигаред == [[Колива]] [[Маросими ёдбуд дар Калисои ортодокси шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Reflist}} == Пайвандҳои беруна == {{Commons category|Kutia}} [https://web.archive.org/web/20141223115154/http://smakplus.com/kutia-video/ Тарзи омода кардани Кутя (видео)] [[Гурӯҳ:Таомҳои Мавлуди Исо]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи беларусӣ]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи литвонӣ]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи лаҳистонӣ]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи русӣ]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи украинӣ]] [[Гурӯҳ:Гандум]] i4uuhvhnr5snrg1yzmvyqo7dpd8ec3d 0 330725 1470717 1469853 2026-04-29T10:03:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470717 wikitext text/x-wiki {{Short description|Нӯшокии беалколии барзиёд ҷӯшонидашуда дар асоси ғалладона}} {{Use dmy dates|date=May 2022}} {{Infobox food | name = Квас | image = Mint bread kvas.jpg | image_size = 250px | caption = Як коса кваси пудинагӣ ва компонентҳои он | alternate_name = Kvas, kwas, gira, burakhi, kali | region = [[Минтақаи Балтика|Аврупои Шимолу Шарқӣ]]; [[Аврупои Марказӣ ва Шарқӣ]]; [[Қафқоз]]; [[Синтзян]], Чин; [[Хэйлунтзян]], Чин | associated_cuisine = [[Славянҳо|Славянӣ]] ([[Ошхонаи беларусӣ|беларусӣ]], [[Ошхонаи лаҳистонӣ|лаҳистонӣ]],<ref name="kuch1"/> [[Ошхонаи русӣ|русӣ]],<ref>{{cite web |url=https://jordanrussiacenter.org/event-recaps/kvas-patriotism-in-russia-cultural-problems-cultural-myths/ |title=Kvas Patriotism in Russia: Cultural Problems, Cultural Myths |language=en |access-date=2023-11-28 |publisher=NYU Jordan Center |accessdate=2026-04-17 |archivedate=2022-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220302020748/https://jordanrussiacenter.org/event-recaps/kvas-patriotism-in-russia-cultural-problems-cultural-myths/ }}</ref> [[Ошхонаи украинӣ|украинӣ]]), [[Ошхонаи эстонӣ|эстонӣ]], [[Ошхонаи латвиягӣ|латвиягӣ]], [[Ошхонаи литвонӣ|литвонӣ]], [[Ошхонаи гурҷӣ|гурҷӣ]] ва [[Ошхонаи уйғурӣ]] | course = Нӯшокӣ | type = Нӯшокии ферментшудаи кам-алколик | served = Сард ё дар ҳарорати хона | main_ingredient = [[Нони ҷавдор]] ё [[орди ҷавдор]] ва малти ҷавдор, инчунин об ва [[хамиртуруш]] | minor_ingredient = [[Буттамева|Буттамеваҳо]], меваҳо, [[гиёҳҳо]], [[асал]] | variations = Кваси лаблабу,<ref name="Fermented Food Products">{{Cite book |editor-last1=Amaresan |editor-first1=Natarajan |title=Fermented Food Products |date=2020 |publisher=Taylor & Francis |pages=287–292}}</ref> кваси сафед | calories = 30–100 | calories_ref =  (тақрибан) | protein = <0.15<ref name="Foodbalt">{{cite journal |last1=Līdums |first1=Ivo |date=April 2017 |title=Nutritional value, vitamins, sugars and aroma volatiles in naturally fermented and dry kvass |journal=Foodbalt |pages=61–65}}</ref> | fat = <0.10<ref name="Foodbalt"/> | carbohydrate = 5.90<ref name="Foodbalt"/> }} '''Квас''' — нӯшокии [[Ферментатсия|ферментшудаи]] кам-алколик дар асоси ғалладона мебошад, ки намуди абрнок (хира) ва таъми ширин ва турш дорад. Квас аз Аврупои Шимолу Шарқӣ сарчашма мегирад, ки дар он ҷо истеҳсоли ғалладона барои пиво ҳамчун нӯшокии ҳаррӯза нокифоя ҳисобида мешуд. Аввалин зикри хаттии квас дар "[[Солномаи ибтидоӣ]]" (Primary Chronicle) пайдо шудааст, ки дар он ҷашни таъмидгирии [[Владимир Великий]] дар соли 988 тасвир ёфтааст. Одатан, квас аз омехтаи нони [[Ҷавдор|ҷавдор]] ё орди ҷавдор ва малт, ки дар оби гарм тар карда шудааст, омода мешавад ва тақрибан 12 соат бо ёрии шакар ва хамиртуруш дар ҳарорати хона фермент карда мешавад. Дар усулҳои саноатӣ, квас аз консентрати сусло дар якҷоягӣ бо омехтаҳои гуногуни ғалладона истеҳсол мешавад. Ин нӯшокӣ дар Беларус, Эстония, Латвия, Литва, Молдова, [[Арманистон]], Гурҷистон, Лаҳистон, Русия ва Украина маъруф аст. Квас (ё нӯшокиҳои шабеҳи он) инчунин дар баъзе қисматҳои Чин, Финляндия, Қазоқистон ва Узбакистон маъмуланд. == Истилоҳшиносӣ == Калимаи ''квас'' аслан аз решаи забони [[Забони прото-ҳиндӣ-аврупоӣ|прото-ҳиндӣ-аврупоӣ]] *''kwh₂et-'' ('турш шудан') гирифта шудааст. Дар забони англисӣ он бори аввал дар матни соли 1553 ҳамчун ''quass'' зикр шудааст. Имрӯзҳо номи ин нӯшокӣ дар аксари забонҳо тақрибан якхела аст: дар [[Забони лаҳистонӣ|лаҳистонӣ]]: ''{{lang|pl|kwas chlebowy}}''; [[Забони беларусӣ|беларусӣ]]: {{lang|be|квас}}; [[Забони русӣ|русӣ]]: {{lang|ru|квас}}; [[Забони украинӣ|украинӣ]]: {{lang|uk|квас/хлібний квас}}. Дар баъзе забонҳо номҳои ғайриҳамреша мавҷуданд, ба монанди [[Забони эстонӣ|эстонии]] ''{{lang|et|kali}}'', [[Забони финӣ|финии]] ''{{lang|fi|kalja}}'' ва [[Забони литвонӣ|литвонии]] ''{{lang|lt|gira}}''. == Истеҳсолот == Дар усули анъанавӣ, ё нони ҷавдори хушк ё омехтаи орди ҷавдор ва малти ҷавдор истифода мешавад. Нони ҷавдори хушкро бо оби гарм омехта карда, 12 соат дар ҳарорати хона нигоҳ медоранд, пас аз он хамиртуруш ва шакар илова карда, боз 12 соат дар ҳарорати {{convert|20|C|K F}} фермент мекунанд. Усули соддатарини саноатӣ квасро аз консентрати сусло истеҳсол мекунад. Танҳо тақрибан 1% экстракт ба [[этанол]], [[диоксиди карбон]] ва [[кислотаи лактикӣ]] табдил меёбад. Пас аз он, квас то ҳарорати {{convert|6|C|K F}} сард карда мешавад, филтр мешавад ва дар ҳолати зарурӣ миқдори шакараш танзим мегардад. Одатан квас аз рӯи вазн 0,5–1,0% алкохол дорад, аммо баъзан метавонад то 2,0% бошад. == Таърих == Сарчашмаи дақиқи квас номаълум аст ва маълум нест, ки онро славянҳо ихтироъ кардаанд ё ягон миллати дигари Аврупои Шарқӣ, гарчанде ки баъзе сарчашмаҳои лаҳистонӣ даъво доранд, ки квас аз ҷониби славянҳо ихтироъ шудааст. Квас аз асри 10 дар байни [[Славянҳои қадим]] маълум буд. Квассозӣ то асри 19 як кори ҳаррӯзаи хонагӣ буд. Дар нимаи дуюми асри 19, бо афзоиши индустрикунонӣ ва лоиҳаҳои бузург, ба монанди сохтмони [[Роҳи оҳани Транссибир]], квас тиҷоратӣ шуд; зиёда аз 150 намуди квас, аз қабили себ, нок, пудина, лимон ва гелос ба қайд гирифта шуда буд. == Мувофиқи кишварҳо == === Беларус === Дар Беларус якчанд корхонаҳои пивопазӣ квас истеҳсол мекунанд: [[Alivaria Brewery]], Бабруйский бровар ва Крыница. Дар кишвар инчунин ҷашнвораҳои гуногуни чашидани квас ва фароғатӣ баргузор мешаванд. Бузургтарин намоиш дар шаҳри [[Лида]] баргузор мегардад. === Эстония === Дар Эстония квас бо номи {{Lang|et|kali}} маъруф аст. Дар ибтидо он аз боқимондаҳои донаҳои пивопазӣ ё сусло сохта мешуд. Имрӯзҳо ''kali'' асосан бо усули саноатӣ бо истифода аз пастеризатсия ва илова кардани консервантҳо истеҳсол мешавад. === Латвия === Дар [[Забони латвиягӣ|латвиягӣ]] квасро инчунин {{Lang|lv|dzersis}} меномиданд. Пас аз пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ дар соли 1991, фурӯшандагони кӯчагӣ аз кӯчаҳои Латвия бинобар қонунҳои нави беҳдоштӣ ғайб заданд. Ширкати Coca-Cola вориди бозор шуд, аммо дар соли 1998 саноати маҳаллӣ бо фурӯши кваси шишабандӣ ва маъракаҳои хашмгини маркетингӣ ҷавоб дод. Квас тақрибан 30% бозори нӯшокиҳои мулоими Латвияро ишғол кард. === Литва === Дар Литва квас бо номи {{Lang|lt|gira}} маъруф аст ва дар шишаҳо ва дар шакли рехта (аз бочка) васеъ дастрас аст. Аввалин сабтҳои хаттии дорухатҳои квас дар Литва дар асри 16 пайдо шудаанд. Бисёре аз тарабхонаҳо дар Литва кваси худро омода мекунанд ва мефурӯшанд. === Лаҳистон === [[File:Kwas chlebowy (EKO-NATURA).jpg|thumb|Намудҳои кваси табиии нонӣ ({{Lang|pl|kwas chlebowy}})]] [[File:Ogolnopolski Festiwal Dobrego Smaku 2018 (Poznan) (kwas chlebowy).jpg|thumb|Кваси рехта дар ҷашнвора дар [[Познан]]]] [[File:Kwas chlebowy, kefir, kołacz i korowaj w polskim domu.jpg|thumb|Кваси лаҳистонӣ дар канори [[кефир]], [[Колач (нон)|колач]] ва [[коровай]]]] Квас дар Лаҳистон шояд ҳанӯз дар асри 10 пайдо шуда бошад;<ref name="ministerstwo">{{cite web|date=2018-06-03|title=Kwas chlebowy|first=Sławomir|last=Mucha|url=https://www.gov.pl/web/rolnictwo/kwas-chlebowy|publisher=[[Вазорати кишоварзӣ ва рушди деҳоти Лаҳистон]]|access-date=2022-05-26}}</ref> он ба туфайли усули осон ва арзони истеҳсолот, инчунин хосиятҳои ташнашиканӣ ва кӯмак ба ҳозима зуд ба як нӯшокии маъмул табдил ёфт.<ref>{{cite book|last=Wieczorek|first=K.|date=2006|title=Młyn na Stawkach. Nad Czarną|location=Lubiaszów}}</ref> То замони ҳукмронии [[Ягайло]], квас ҳамагонӣ шуда буд.<ref name="gazolsz">{{cite web|url=https://gazetaolsztynska.pl/775533,Kwas-chlebowy-Zapomniany-skarb-polskiej-kuchni.html|title=Kwas chlebowy. Zapomniany skarb polskiej kuchni|last=Snopkow|first=Paweł|date=2021-10-23|website=gazetaolsztynska.pl|publisher=[[Gazeta Olsztyńska]]|access-date=2022-05-26}}</ref> Дар аввал онро бештар деҳқонон дар қисматҳои шарқии кишвар менӯшиданд, вале оқибат нӯшокӣ дар байни [[Шляхта|шляхтаҳо]] низ паҳн шуд.<ref name="gazolsz" /> Як мисоли ин {{Lang|pl|kwas chlebowy sapieżyński kodeński}} мебошад — навъи қадимии кваси лаҳистонӣ, ки то ҳол ҳамчун бренди муосир фурӯхта мешавад. Таърихи он ба солҳои 1500-ум бармегардад, вақте ки [[Ян Сапега]] шаҳри [[Коден]]-ро дар заминҳои аз ҷониби [[Монархҳои Лаҳистон|подшоҳи Лаҳистон]] додашуда бунёд кард. Сипас, таъми квас дар байни шляхтаҳои лаҳистонӣ, ки онро барои хосиятҳои шифобахшаш истифода мебурданд, маълум гашт. Дар тӯли асри 19, квас дар байни [[Лаҳистониҳо|лаҳистониҳое]], ки дар [[Подшоҳии Лаҳистон|Лаҳистони Конгрессӣ]]-и [[Империяи Русия]] ва дар [[Галисияи Австрия]] зиндагӣ мекарданд, махсусан сокинони деҳот, маъмул боқӣ монд.<ref name="kchsk">{{cite web |date=2 July 2018 |title=Kwas chlebowy sapieżyński kodeński |url=https://www.gov.pl/web/rolnictwo/kwas-chlebowy-sapiezynski-kodenski |publisher=[[Вазорати кишоварзӣ ва рушди деҳоти Лаҳистон]] |access-date=30 July 2021}}</ref> То асри 19, дорухатҳои навъҳои маҳаллии квас асрори бодиққат ҳифзшудаи оилаҳо ва [[Орденҳои динӣ|орденҳои динӣ]] ва дайрҳо буданд.<ref>{{cite journal|last1=Dekowski|first1=J.P.|date=1968|title=Z badań nad pożywieniem ludu łowickiego (1880-1939)|journal=Seria Etnograficzna|issue=12|location=Łódź}}</ref> Истеҳсоли нӯшокӣ дар Лаҳистон дар сатҳи саноатӣ ба давраи байниҷангӣ рост меояд, вақте ки давлати Лаҳистон истиқлолиятро ҳамчун Ҷумҳурии дуюми Лаҳистон ба даст овард. Дар он давра квас аз ҷониби азимҷуссаҳои бозори нӯшокиҳои Лаҳистон, ба монанди корхонаи пивопазии [[Варшава|варшавии]] Haberbusch i Schiele ё ширкати ''Karpiński'' истеҳсол ва ба миқдори зиёд фурӯхта мешуд.<ref>{{cite journal |last=Delorme |first=Andrzej |date=1–15 October 1999 |title=Alternatywa dla Coca Coli? |url=http://zb.eco.pl/zb/140/zdrowie.htm |journal=Pismo Ekologów |publisher=Zielone Brygady |number=14(140)/99 |access-date=21 February 2014}}</ref> Квас махсусан дар шарқи Лаҳистон маъмул монд.<ref name="kchsk" /> Аммо, бо пошхӯрии бисёр корхонаҳои пеш аз ҷанг ва қисми зиёди саноати Лаҳистон дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳон]], квас пас аз ҷанг маъруфияти худро гум кард. Он инчунин дар тӯли асри 20 бо ворид шудани нӯшокиҳои мулоими саноатӣ ва обҳои газнок ба бозори Лаҳистон тадриҷан аз байн рафт.<ref>{{cite web|url=https://www.kwaschlebowy.eu/produkt/kwas-chlebowy-tradycyjny/|title=Historia kwasu chlebowego|website=kwaschlebowy.eu|publisher=Eko-Natura|access-date=2022-05-26}}</ref> Дар ибтидои асри 21, квас дар Лаҳистон аз сабаби таваҷҷӯҳи зиёд ба ғизои солим, маҳсулоти табиӣ ва анъанаҳо давраи эҳёро аз сар гузаронд.<ref name="ministerstwo" /> Квасро дар баъзе супермаркетҳо ва мағозаҳои хӯрокворӣ ёфтан мумкин аст, ки он дар [[Забони лаҳистонӣ|забони лаҳистонӣ]] ҳамчун {{Lang|pl|kwas chlebowy}} маъруф аст. Намудҳои шишабандии тиҷоратӣ маъмултарин мебошанд, зеро баъзе ширкатҳо дар истеҳсоли версияи муосири нӯшокӣ тахассус доранд (баъзе навъҳо дар Лаҳистон истеҳсол мешаванд, дар ҳоле ки дигарон аз кишварҳои ҳамсоя, асосан Литва ва Украина ворид карда мешаванд).<ref name="gerima">[http://gerima.pl/index.html Gerima dystrybutor kwasu chlebowego w Polsce] Gerima – дистрибютори квас дар Лаҳистон. {{in lang|pl}}</ref> Бо вуҷуди ин, дорухатҳои кӯҳна барои версияи анъанавии квас мавҷуданд. Баъзеи онҳо аз шарқи Лаҳистон сарчашма мегиранд; дигарон аз минтақаҳои марказӣ илова кардани асалро барои таъм дар бар мегиранд.<ref>{{cite web|date=2019-01-25|title=Kwas chlebowy na miodzie z Grębkowa|first=Sławomir|last=Mucha|url=https://www.gov.pl/web/rolnictwo/kwas-chlebowy-na-miodzie-z-grebkowa|publisher=[[Вазорати кишоварзӣ ва рушди деҳоти Лаҳистон]]|access-date=2022-05-26}}</ref> Як номи гуфтугӯии лаҳистонӣ барои кваси нонӣ {{Lang|pl|wiejska oranżada}} ('оранжади деҳотӣ') мебошад.<ref name="gazolsz" /> === Русия === [[File:Бочка кваса Белгород.jpg|thumb|Фурӯшандаи кӯчагии квас дар [[Белгород]], Русия, 2013]] Гарчанде ки воридшавии азими нӯшокиҳои мулоими ғарбӣ пас аз суқути [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], ба монанди [[Coca-Cola]] ва Pepsi, ҳиссаи бозории квасро дар Русия ба таври назаррас коҳиш дод, дар солҳои охир он маъруфияти аввалаи худро барқарор кард ва аксар вақт ҳамчун нӯшокии мулоими миллӣ ё алтернативаи "ватанпарастона" ба Coca-Cola таблиғ мешавад. Масалан, ширкати русии "Никола" бренди кваси худро бо маъракаи таблиғотӣ бо таъкид ба "анти-кола-низатсия" пеш бурд. Дар соли 2008 гузориш дода шуд, ки фурӯши кваси шишабандӣ аз соли 2005 се баробар афзоиш ёфтааст. Дар посух, Coca-Cola бренди кваси худро дар моҳи майи соли 2008 ба роҳ монд. Ин аввалин бор аст, ки як ширкати хориҷӣ ба бозори кваси Русия ворид мешавад. Pepsi низ бо як истеҳсолкунандаи кваси русӣ шартнома баст, то ҳамчун агенти тақсимот баромад кунад.<ref name="cola-nisation">''Russia's patriotic kvass drinkers say no to cola-nisation.'' [[The New Zealand Herald]]. 12 July 2008.</ref> '''Ҳиссаи бозор дар Русия (2014)''' {| class="wikitable sortable" |- ! Ширкат !! Номи бренд !! Ҳисса [%]<ref>{{cite web|url=http://www.pivnoe-delo.info/2014/09/18/kvas-nikola-stal-markoj-1-v-prodazhax-kvasa-po-rezultatam-letnego-sezona/|title=Россия. Квас "Никола" стал маркой № 1 в продажах кваса по результатам летнего сезона|work=Пивное дело|date=18 September 2014|access-date=17 October 2014|accessdate=2026-04-17|archivedate=2014-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141023040519/http://www.pivnoe-delo.info/2014/09/18/kvas-nikola-stal-markoj-1-v-prodazhax-kvasa-po-rezultatam-letnego-sezona/}}</ref> |- | [[Дека (ширкат)|Дека]] || {{Lang|ru|Никола}} || 39 |- | [[Очаково (ширкат)|Очаково]] || {{Lang|ru|Очаковский}} || 18.9 |- | [[PepsiCo]] || {{Lang|ru|Русский дар}} || 11.6 |- | [[Carlsberg Group]] || {{Lang|ru|Хлебный край}} || 5.5 |- | [[Coca-Cola, Inc.]] || {{Lang|ru|Кружка и бочка}} || 2.1 |- | Дигарон || || 22.9 |} === Шветсия === Квас инчунин дар Шветсия омода мешуд, ки он ҷо бо номи ''{{lang|sv|bröddricka}}'' (нӯшокии нонӣ) маъруф буд. Бо вуҷуди ин, он эҳтимолан танҳо бо минтақаҳое маҳдуд буд, ки нони ҷавдор нони стандартӣ буд. Ин нӯшокӣ дар хоҷагиҳои [[Эланд]] то соли 1935 омода мешуд.<ref name="Garshol">{{Cite book |last=Garshol |first=Lars Marius |date=2020 |title=Historical Brewing Techniques: The Lost Art of Farmhouse Brewing |url=https://books.google.com/books?id=_KDgDwAAQBAJ&pg=PA254 |publisher=[[Brewers Publications]] |isbn=978-1-938-46955-8 |pages=254–257 |quote=Nobody knows who invented kvass, or when. The first written mention of it is in Nestor’s Primary Chronicle, compiled in Kiev in the early twelfth century.}}</ref> === Чин === [[File:Urumqi Kvass.jpg|thumb|''Кавас'' дар тарабхонае дар Урумчи, [[Синтзян]]]] Дар миёнаҳои асри 19, квас ба [[Синтзян]] ворид карда шуд, ки дар он ҷо бо номи {{Lang|zh-Latn|kavas}} ({{zh|s=格瓦斯|p=géwǎsī}}) маъруф гашт ва оқибат ба яке аз нӯшокиҳои хоси минтақа табдил ёфт. Он одатан сард дар канори [[кабоб]] истеъмол мешавад. Соли 1900 тоҷири рус Иван Чурин ширкати "Чурин ва Цюлин"-ро дар [[Харбин]] таъсис дод, ки квас ва дигар маҳсулоти махсусро пешниҳод мекард. === Дигар ҷойҳо === Дар солҳои охир квас инчунин дар [[Сербия]] маъруфият пайдо кардааст.<ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/europe/serbia/articles/heres-what-to-drink-if-youre-going-to-serbia/|title=Here's What to Drink if You're Going to Serbia|last=Bills|first=John William|website=Culture Trip|date=12 November 2017|accessdate=2026-04-17|archivedate=2019-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190512112151/https://theculturetrip.com/europe/serbia/articles/heres-what-to-drink-if-youre-going-to-serbia/}}</ref> == Таркиби ғизоӣ == Кваси табиии ферментшуда дорои 5,9% карбогидратҳо мебошад, ки 5,7%-и онҳо қандҳо ([[фруктоза]], [[глюкоза]] ва [[малтоза]]) мебошанд. Инчунин он дорои [[тиамин]], [[рибофлавин]] ва [[ниатсин]] мебошад. Дар кваси табиӣ 19 пайвастагиҳои гуногуни хушбӯй муайян карда шудаанд.<ref name="Foodbalt">{{cite journal |last1=Līdums |first1=Ivo |last2=Kārkliņa |first2=Daina |last3=Ķirse |first3=Asnate |last4=Šabovics |first4=Mārtiņš |date=April 2017 |title=Nutritional value, vitamins, sugars and aroma volatiles in naturally fermented and dry kvass |url=http://llufb.llu.lv/conference/foodbalt/2017/FoodBalt_2017_Conference_Proceedings.pdf#page=61 |journal=Foodbalt |publisher=[[Faculty of Food Technology, Latvia University of Life Sciences and Technologies]] |pages=61–65 |doi=10.22616/foodbalt.2017.027 |issn=2501-0190 |access-date=4 January 2022 |archive-date=4 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104205221/https://llufb.llu.lv/conference/foodbalt/2017/FoodBalt_2017_Conference_Proceedings.pdf#page=61 |url-status=live }}</ref> Кваси анъанавӣ, ки аз нони ҷавдори комил омода шудааст, нисбат ба кваси саноатӣ ба ҳисоби миёна ду баробар бештар нахҳои ғизоӣ ва 60% бештар фаъолияти [[антиоксидант]]ӣ дорад. == Истифода == Ғайр аз нӯшидан, квас аз ҷониби оилаҳо ҳамчун асос барои бисёр таомҳо истифода мешавад. Шӯрбоҳои сарди анъанавии тобистонаи [[Ошхонаи русӣ|ошхонаи русӣ]], ба монанди [[окрошка]], [[ботвиня]] ва [[тюря]], дар асоси квас омода мешаванд. == Ишораҳои фарҳангӣ == [[File:Продажа кваса 1862.jpg|thumb|Василий Калистов, ''Фурӯши кӯчагии квас'' (1862)]] Номи [[Квасир]], як мавҷуди доно дар [[Асотири шимолӣ|асотири скандинавӣ]], эҳтимолан бо квас алоқаманд аст. Дар забони русӣ ибораи «Перебиваться с хлеба на квас» (айнан: аз нон ба квас гузаштан) мавҷуд аст, ки маънои «бо душворӣ рӯз гузаронидан»-ро дорад. Истилоҳи дигари марбут ба квас дар русӣ "[[Ватанпарастии квасӣ]]" (квасной патриотизм) мебошад, ки бори аввал соли 1823 аз ҷониби шоир [[Пётр Вяземский]] истифода шудааст. Дар деҳаи лаҳистонии [[Залава]] бозии маъмул бо номи {{Lang|pl|wulkan}} ('вулқон') мавҷуд аст, ки бо ин нӯшокӣ алоқаманд аст. Азбаски квас каме газнок аст, ҳангоми такон додан он метавонад ногаҳон аз шиша берун ҷаҳад, ки ин барои ҷавонон як шӯхии маъруф дар ҷашнвораҳо мебошад. Дар романи «[[Ҷанг ва сулҳ]]»-и Толстой, сарбозони фаронсавӣ ҳангоми ворид шудан ба Маскав квасро мечашанд, вале онро "лимонади хукҳо" меноманд. == Навъҳои ғайринонӣ == [[File:Beet root kvas.jpg|thumb|Кваси лаблабу]] Як нӯшокии анъанавӣ дар Украина кваси [[Нок|нок]] ва [[Себ|себ]] буд, ки бо роҳи дар об нигоҳ доштани меваҳои хушк дар тӯли ду моҳ омода мешуд. Навъи дигари машҳури анъанавӣ дар Украина кваси [[Лаблабу|лаблабу]] мебошад, ки метавонад ҳамчун нӯшокӣ истеъмол шавад ё ҳамчун ҷузъи дигар таомҳо, махсусан [[Борш|борш]], истифода шавад. == Ҳамчунин нигаред == [[Бозо]] [[Малта (нӯшокӣ)]] [[Подпивек]] == Навъҳои пиво == * Lager * Ale * Stout * Porter == Эзоҳ == {{Reflist}} == Пайвандҳои беруна == {{Commonscat|Kvass}} * [[wikt:kvass|Маънои калимаи "Kvass" дар Викивожа]] [[Гурӯҳ:Квас]] [[Гурӯҳ:Нӯшокиҳои ферментшуда]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи Лаҳистон]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи Русия]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи Украина]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи Шӯравӣ]] ojw17783qfmfq95eouyn74lv8wesqth 0 331166 1470598 1470589 2026-04-28T14:08:21Z Zosya95 54344 1470598 wikitext text/x-wiki {{Таксон |тасвир = Asiatic water buffalo in zoo tierpark friedrichsfelde berlin germany.jpg |тавсифи тасвир = Говмеши осиёӣ |салтанат = Ҷонварон |волид = Bos taurus |табақа = Зернамуд |лотинӣ = Bovinae |муаллиф = Gray |соли муаллифӣ = 1821 }} '''Говиён'''<ref>''Данилкин А. А.'' Млекопитающие фауны России и сопредельных территорий. Полорогие (Bovidae). — М: [[Товарищество научных изданий КМК]], 2005. — С. 9. — 550 с. — ISBN 5-87317-231-5</ref>({{lang-la|Bovinae}}) — номи маъмули намояндагони ду насли оилаи бовидҳо аст. Говиёни [[Осиё]] чорвои хонагӣ буда, асосан ҳамчун ҳайвони [[шир|ширдеҳ]] дар [[Осиёи Ҷанубӣ]], [[Африқо]] ва [[Аврупои Ҷанубӣ]] истифода мешавад. Дар дохили оилаи бовидҳои зикршуда зероилаи бубалина мавҷуд аст, аммо он ба гурӯҳи анъанавии говиён мувофиқат намекунад, зеро он илова бар онҳо якчанд таксонҳои сангшударо дар бар мегирад. {{Хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Чорводорӣ]] af0hnlvegg9sd222pvbnv923e44z47n 0 331167 1470617 1470596 2026-04-28T15:53:04Z Rumsor 38974 1470617 wikitext text/x-wiki '''Муҳосибот''' — Бахши штатӣ сохтории субъекти хоҷагидорӣ, барои ҷамъ овардани маълумот дар бораи амвол ва ӯҳдадориҳои ӯ пешбини шудааст. Баҳисобгирии муҳосибӣ манбаи иттилооти ҳуҷҷатӣ ва сохтории иқтисодӣ мебошад, ки барои қабули қарорҳои идоракунӣ бо мақсади таъмини самаранокии идоракунӣ заруранд '''Вазифаҳои ҳисобдорӣ''' Вазифаи аввалиндараҷаи идоракунии баҳисобгирии муҳосибӣ (ё ба ибораи дигар, вазифаи ба зиммаи шуъбаи ҳисобдорӣ гузошташуда) ҷамъоварӣ ва коркарди маълумоти пурра ва боэътимод дар бораи фаъолияти субъекти хоҷагидорӣ мебошад. Чунин маълумот асосан бо ду мақсад истифода мешавад: # Қабули қарорҳо дар асоси таҳлили иқтисодии чунин маълумот. # Татбиқи назорати молиявӣ '''Маълумот барои қабули қарор''' Маълумоти ниҳоии [[баҳисобгирии муҳосибӣ]] дар шакли мувофиқ барои таҳлили иқтисодӣ ва қабули қарорҳои идоракунӣ дар асоси он дар шакли ҳисоботи молиявӣ таҳия карда мешавад: * берунӣ, ки ба мақомоти омор ва танзимкунанда дода шуда, дар ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонун аз ҷониби аудитор тасдиқ гардида, тибқи шаклҳои пешбининамудаи стандартҳои баҳисобгирии муҳосибӣ тартиб дода шудаанд; * дохилӣ (идоравӣ), ки дар санадҳои меъёрии маҳаллии субъекти хоҷагидорӣ пешбинӣ гардида, барои таъмини вазифаҳои идоракунӣ пешбинӣ шудаанд. Ҳисоботи молиявӣ бояд ба талаботи эътимоднокӣ ҷавобгӯ бошад, яъне онҳо бояд имкон диҳанд, ки дар бораи нишондиҳандаҳои иқтисодӣ, вазъи молиявӣ ва амволии субъекти хоҷагидор хулосаҳои дақиқ бароварда шаванд ва дар асоси ин хулосаҳо қарорҳои асоснок қабул карда шаванд. Мувофиқи он, як қатор тарафҳоро метавон муайян кард, ки ба мавҷудияти маълумоти мукаммал ва боэътимоди баҳисобгирии муҳосибӣ манфиатдор мебошанд, ки онҳоро истифодабарандагони ҳисоботи молиявӣ меноманд: * '''Истифодабарандагони дохилӣ''' * Идоракунии субъекти соҳибкорӣ – қабули қарорҳои асосноки тиҷоратӣ: * Дар бораи даромаднокии истеҳсоли ин ё он намуди маҳсулот, * Дар бораи мақсаднокии ҷалби маблағҳои қарзӣ, * дар бораи самаранокии истифодаи моликият * '''Элементи феҳристи нуқтадор''' * Моликони корхона (муассисон, саҳмдорон) - барои қабули қарорҳои умумии стратегӣ ва дигарҳо дар доираи салоҳияти худ: * дар бораи самтҳои рушди корхона, * дар бораи фаъолияти кормандони роҳбарикунанда, * дар бораи додани дивидендхо ва планхои истифодаи фоида ва дигарон. * Коркунони корхона ва иттифокхои касабаи онхо — ба боварии: * дар даромаднокӣ ва устувории корхона * дар кафолати имтиёзҳои иҷтимоӣ. * '''Истифодабарандагони беруна''' * Кредиторҳои эҳтимолӣ - барои қабули қарор (кӯтоҳмуддат ва дарозмуддат): * дар бораи қобилияти пардохтпазирии корхона, * дар бораи дарачаи таваккал хангоми додани карз (ва мутаносибан дар бораи муайян кардани меъёри қарз, муҳлат ва дигар шартхо). Сармоягузорони эҳтимолӣ - барои қабули қарор: * дар бораи мақсаднок будани харидани саҳмияҳои корхона дар бозори коғазҳои қиматнок; * дар бораи дараҷаи хавф вобаста ба сармоягузорӣ ба рушди корхона, * дар бораи даромаднокии қогағзхои қиматнок ва кифоя будани пардохти дивидендхо. * Контрагенти тиҷоратӣ (таъминкунандагон ва харидорон) - барои таъмини боварӣ: * дар устувории муносибатҳои тиҷоратӣ, * дар сари вақт ва пурра ба ҷо овардан ва иҷрои ухдадорихои шартномавӣ. * Мқомоти ҳифзи ҳуқуқ -ҳангоми мавҷуд будани маълумот дар бораи харобиовар дар фаъолияти субъекти хоҷагидор, дар бораи қонунвайронкуниҳои содирнамудаи шахсони мансабдор ва кормандони субъекти хоҷагидор дар соҳаи иқтисод ва андоз. *Сохторҳои давлатӣ - барои коркарди иттилоот: * оид ба баҳодиҳии андоз, маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ, даромади миллӣ ва буҷети давлат ва минтақаҳо, * оид ба тақсими захираҳо, * оид ба таъмини ҳифзи муҳити зист, * дар бораи нишондҳандахои бо кор таъмин будани вилоятва бисёр дигарон * '''Маълумоти назоратӣ''' Назорати молиявӣ ҳамчун қисми ҷудонашавандаи назорати фаъолияти субъекти хоҷагидорӣ яке аз вазифаҳои муҳимтарини идоракунӣ мебошад. Он тафтиши умумии мутобиқати субъекти соҳибкорӣ ва кормандони онро дар бар мегирад: * меъёрҳои ҳуқуқӣ (яъне манфиатҳои давлат, ҷомеа, пудратчиён ва кормандони корхона), * Элементи феҳристи нуқтадор * Яке аз шартҳои асосии татбиқи вазифаҳои назорати молиявӣ мавҷудияти иттилооти объективӣ ва муосири молиявӣ мебошад. Ҳуҷҷатҳои баҳисобгирии муҳосибӣ ҳамчун интиқолдиҳандаи чунин маълумот хизмат мекунанд (ҳам дар шакли муфассал ва ҳам ҷамъбастшуда): * ҳуҷҷатҳои баҳисобгирии ибтидоӣ, * реестрҳои ҳисобдорӣ, * ҳисоботи молиявӣ, * маводи инвентаризатсия, rtmukjubmneec9wt769kvzcwhp68jg2 1470713 1470617 2026-04-29T09:48:03Z VASHGIRD 8035 1470713 wikitext text/x-wiki '''Муҳосибот''' — Бахши штатӣ сохтории субъекти хоҷагидорӣ, барои ҷамъ овардани маълумот дар бораи амвол ва ӯҳдадориҳои ӯ пешбини шудааст. Баҳисобгирии муҳосибӣ манбаи иттилооти ҳуҷҷатӣ ва сохтории иқтисодӣ мебошад, ки барои қабули қарорҳои идоракунӣ бо мақсади таъмини самаранокии идоракунӣ заруранд '''Вазифаҳои ҳисобдорӣ''' Вазифаи аввалиндараҷаи идоракунии баҳисобгирии муҳосибӣ (ё ба ибораи дигар, вазифаи ба зиммаи шуъбаи ҳисобдорӣ гузошташуда) ҷамъоварӣ ва коркарди маълумоти пурра ва боэътимод дар бораи фаъолияти субъекти хоҷагидорӣ мебошад. Чунин маълумот асосан бо ду мақсад истифода мешавад: # Қабули қарорҳо дар асоси таҳлили иқтисодии чунин маълумот. # Татбиқи назорати молиявӣ '''Маълумот барои қабули қарор''' Маълумоти ниҳоии [[баҳисобгирии муҳосибӣ]] дар шакли мувофиқ барои таҳлили иқтисодӣ ва қабули қарорҳои идоракунӣ дар асоси он дар шакли ҳисоботи молиявӣ таҳия карда мешавад: * берунӣ, ки ба мақомоти омор ва танзимкунанда дода шуда, дар ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонун аз ҷониби аудитор тасдиқ гардида, тибқи шаклҳои пешбининамудаи стандартҳои баҳисобгирии муҳосибӣ тартиб дода шудаанд; * дохилӣ (идоравӣ), ки дар санадҳои меъёрии маҳаллии субъекти хоҷагидорӣ пешбинӣ гардида, барои таъмини вазифаҳои идоракунӣ пешбинӣ шудаанд. Ҳисоботи молиявӣ бояд ба талаботи эътимоднокӣ ҷавобгӯ бошад, яъне онҳо бояд имкон диҳанд, ки дар бораи нишондиҳандаҳои иқтисодӣ, вазъи молиявӣ ва амволии субъекти хоҷагидор хулосаҳои дақиқ бароварда шаванд ва дар асоси ин хулосаҳо қарорҳои асоснок қабул карда шаванд. Мувофиқи он, як қатор тарафҳоро метавон муайян кард, ки ба мавҷудияти маълумоти мукаммал ва боэътимоди баҳисобгирии муҳосибӣ манфиатдор мебошанд, ки онҳоро истифодабарандагони ҳисоботи молиявӣ меноманд: * '''Истифодабарандагони дохилӣ''' * Идоракунии субъекти соҳибкорӣ – қабули қарорҳои асосноки тиҷоратӣ: * Дар бораи даромаднокии истеҳсоли ин ё он намуди маҳсулот, * Дар бораи мақсаднокии ҷалби маблағҳои қарзӣ, * дар бораи самаранокии истифодаи моликият * '''Элементи феҳристи нуқтадор''' * Моликони корхона (муассисон, саҳмдорон) - барои қабули қарорҳои умумии стратегӣ ва дигарҳо дар доираи салоҳияти худ: * дар бораи самтҳои рушди корхона, * дар бораи фаъолияти кормандони роҳбарикунанда, * дар бораи додани дивидендхо ва планхои истифодаи фоида ва дигарон. * Коркунони корхона ва иттифокхои касабаи онхо — ба боварии: * дар даромаднокӣ ва устувории корхона * дар кафолати имтиёзҳои иҷтимоӣ. * '''Истифодабарандагони беруна''' * Кредиторҳои эҳтимолӣ - барои қабули қарор (кӯтоҳмуддат ва дарозмуддат): * дар бораи қобилияти пардохтпазирии корхона, * дар бораи дарачаи таваккал хангоми додани карз (ва мутаносибан дар бораи муайян кардани меъёри қарз, муҳлат ва дигар шартхо). Сармоягузорони эҳтимолӣ - барои қабули қарор: * дар бораи мақсаднок будани харидани саҳмияҳои корхона дар бозори коғазҳои қиматнок; * дар бораи дараҷаи хавф вобаста ба сармоягузорӣ ба рушди корхона, * дар бораи даромаднокии қогағзхои қиматнок ва кифоя будани пардохти дивидендхо. * Контрагенти тиҷоратӣ (таъминкунандагон ва харидорон) - барои таъмини боварӣ: * дар устувории муносибатҳои тиҷоратӣ, * дар сари вақт ва пурра ба ҷо овардан ва иҷрои ухдадорихои шартномавӣ. * Мқомоти ҳифзи ҳуқуқ -ҳангоми мавҷуд будани маълумот дар бораи харобиовар дар фаъолияти субъекти хоҷагидор, дар бораи қонунвайронкуниҳои содирнамудаи шахсони мансабдор ва кормандони субъекти хоҷагидор дар соҳаи иқтисод ва андоз. *Сохторҳои давлатӣ - барои коркарди иттилоот: * оид ба баҳодиҳии андоз, маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ, даромади миллӣ ва буҷети давлат ва минтақаҳо, * оид ба тақсими захираҳо, * оид ба таъмини ҳифзи муҳити зист, * дар бораи нишондҳандахои бо кор таъмин будани вилоятва бисёр дигарон * '''Маълумоти назоратӣ''' Назорати молиявӣ ҳамчун қисми ҷудонашавандаи назорати фаъолияти субъекти хоҷагидорӣ яке аз вазифаҳои муҳимтарини идоракунӣ мебошад. Он тафтиши умумии мутобиқати субъекти соҳибкорӣ ва кормандони онро дар бар мегирад: * меъёрҳои ҳуқуқӣ (яъне манфиатҳои давлат, ҷомеа, пудратчиён ва кормандони корхона), * Элементи феҳристи нуқтадор * Яке аз шартҳои асосии татбиқи вазифаҳои назорати молиявӣ мавҷудияти иттилооти объективӣ ва муосири молиявӣ мебошад. Ҳуҷҷатҳои баҳисобгирии муҳосибӣ ҳамчун интиқолдиҳандаи чунин маълумот хизмат мекунанд (ҳам дар шакли муфассал ва ҳам ҷамъбастшуда): * ҳуҷҷатҳои баҳисобгирии ибтидоӣ, * реестрҳои ҳисобдорӣ, * ҳисоботи молиявӣ, * маводи инвентаризатсия. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} gx6kpt4l50nkay8uao9g08dyxjolgz6 1470714 1470713 2026-04-29T09:56:18Z Rabboni Hakimzoda 123692 вироишоти сабкӣ 1470714 wikitext text/x-wiki '''Муҳосибот''' — бахши штатии сохтории субъекти хоҷагидорӣ, барои ҷамъ овардани маълумот дар бораи амвол ва ӯҳдадориҳои ӯ пешбини шудааст. Баҳисобгирии муҳосибӣ манбаи иттилооти ҳуҷҷатӣ ва сохтории иқтисодӣ мебошад, ки барои қабули қарорҳои идоракунӣ бо мақсади таъмини самаранокии идоракунӣ заруранд '''Вазифаҳои ҳисобдорӣ''' Вазифаи аввалиндараҷаи идоракунии баҳисобгирии муҳосибӣ (ё ба ибораи дигар, вазифаи ба зиммаи шуъбаи ҳисобдорӣ гузошташуда) ҷамъоварӣ ва коркарди маълумоти пурра ва боэътимод дар бораи фаъолияти субъекти хоҷагидорӣ мебошад. Чунин маълумот асосан бо ду мақсад истифода мешавад: # Қабули қарорҳо дар асоси таҳлили иқтисодии чунин маълумот. # Татбиқи назорати молиявӣ '''Маълумот барои қабули қарор''' Маълумоти ниҳоии [[баҳисобгирии муҳосибӣ]] дар шакли мувофиқ барои таҳлили иқтисодӣ ва қабули қарорҳои идоракунӣ дар асоси он дар шакли ҳисоботи молиявӣ таҳия карда мешавад: * берунӣ, ки ба мақомоти омор ва танзимкунанда дода шуда, дар ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонун аз ҷониби аудитор тасдиқ гардида, тибқи шаклҳои пешбининамудаи стандартҳои баҳисобгирии муҳосибӣ тартиб дода шудаанд; * дохилӣ (идоравӣ), ки дар санадҳои меъёрии маҳаллии субъекти хоҷагидорӣ пешбинӣ гардида, барои таъмини вазифаҳои идоракунӣ пешбинӣ шудаанд. Ҳисоботи молиявӣ бояд ба талаботи эътимоднокӣ ҷавобгӯ бошад, яъне онҳо бояд имкон диҳанд, ки дар бораи нишондиҳандаҳои иқтисодӣ, вазъи молиявӣ ва амволии субъекти хоҷагидор хулосаҳои дақиқ бароварда шаванд ва дар асоси ин хулосаҳо қарорҳои асоснок қабул карда шаванд. Мувофиқи он, як қатор тарафҳоро метавон муайян кард, ки ба мавҷудияти маълумоти мукаммал ва боэътимоди баҳисобгирии муҳосибӣ манфиатдор мебошанд, ки онҳоро истифодабарандагони ҳисоботи молиявӣ меноманд: * '''Истифодабарандагони дохилӣ''' * Идоракунии субъекти соҳибкорӣ – қабули қарорҳои асосноки тиҷоратӣ: * Дар бораи даромаднокии истеҳсоли ин ё он намуди маҳсулот, * Дар бораи мақсаднокии ҷалби маблағҳои қарзӣ, * дар бораи самаранокии истифодаи моликият * '''Элементи феҳристи нуқтадор''' * Моликони корхона (муассисон, саҳмдорон) - барои қабули қарорҳои умумии стратегӣ ва дигарҳо дар доираи салоҳияти худ: * дар бораи самтҳои рушди корхона, * дар бораи фаъолияти кормандони роҳбарикунанда, * дар бораи додани дивидендхо ва планхои истифодаи фоида ва дигарон. * Коркунони корхона ва иттифокхои касабаи онхо — ба боварии: * дар даромаднокӣ ва устувории корхона * дар кафолати имтиёзҳои иҷтимоӣ. * '''Истифодабарандагони беруна''' * Кредиторҳои эҳтимолӣ - барои қабули қарор (кӯтоҳмуддат ва дарозмуддат): * дар бораи қобилияти пардохтпазирии корхона, * дар бораи дарачаи таваккал хангоми додани карз (ва мутаносибан дар бораи муайян кардани меъёри қарз, муҳлат ва дигар шартхо). Сармоягузорони эҳтимолӣ - барои қабули қарор: * дар бораи мақсаднок будани харидани саҳмияҳои корхона дар бозори коғазҳои қиматнок; * дар бораи дараҷаи хавф вобаста ба сармоягузорӣ ба рушди корхона, * дар бораи даромаднокии қогағзхои қиматнок ва кифоя будани пардохти дивидендхо. * Контрагенти тиҷоратӣ (таъминкунандагон ва харидорон) - барои таъмини боварӣ: * дар устувории муносибатҳои тиҷоратӣ, * дар сари вақт ва пурра ба ҷо овардан ва иҷрои ухдадорихои шартномавӣ. * Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ -ҳангоми мавҷуд будани маълумот дар бораи харобиовар дар фаъолияти субъекти хоҷагидор, дар бораи қонунвайронкуниҳои содирнамудаи шахсони мансабдор ва кормандони субъекти хоҷагидор дар соҳаи иқтисод ва андоз. *Сохторҳои давлатӣ - барои коркарди иттилоот: * оид ба баҳодиҳии андоз, маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ, даромади миллӣ ва буҷети давлат ва минтақаҳо, * оид ба тақсими захираҳо, * оид ба таъмини ҳифзи муҳити зист, * дар бораи нишондҳандахои бо кор таъмин будани вилоят ва бисёр дигарон * '''Маълумоти назоратӣ''' Назорати молиявӣ ҳамчун қисми ҷудонашавандаи назорати фаъолияти субъекти хоҷагидорӣ яке аз вазифаҳои муҳимтарини идоракунӣ мебошад. Он тафтиши умумии мутобиқати субъекти соҳибкорӣ ва кормандони онро дар бар мегирад: * меъёрҳои ҳуқуқӣ (яъне манфиатҳои давлат, ҷомеа, пудратчиён ва кормандони корхона), * Элементи феҳристи нуқтадор * Яке аз шартҳои асосии татбиқи вазифаҳои назорати молиявӣ мавҷудияти иттилооти объективӣ ва муосири молиявӣ мебошад. Ҳуҷҷатҳои баҳисобгирии муҳосибӣ ҳамчун интиқолдиҳандаи чунин маълумот хизмат мекунанд (ҳам дар шакли муфассал ва ҳам ҷамъбастшуда): * ҳуҷҷатҳои баҳисобгирии ибтидоӣ, * реестрҳои ҳисобдорӣ, * ҳисоботи молиявӣ, * маводи инвентаризатсия. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 4trnwx7bz8x1vpj3c6b5wi2m63gtq0u 0 331169 1470605 2026-04-28T15:05:00Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1347256531|Annelid]]" сохта шудааст 1470605 wikitext text/x-wiki '''Ҳалқакирмҳо''' ҷонвароне аз [[Тип (таксономия)|типи]] Annelida мебошанд.{{Refn|The term originated from [[Jean-Baptiste Lamarck]]'s ''annélides''.<ref name=eb9>{{cite EB9 |last=McIntosh |first=William Carmichael |author-link=William Carmichael McIntosh |wstitle=Annelida |volume=2 |pages=65–72}}</ref><ref name=eb11>{{cite EB1911 |last=Mitchell |first=Peter Chalmers |author-link=Peter Chalmers Mitchell |wstitle=Annelida |volume=2 |pages=72–73}}</ref>|group=lower-alpha}} Ин тип зиёда аз 22 000 [[Намуд (таксономия)|намудҳо]], аз ҷумла кирмҳои латтагӣ, кирмҳои хокӣ ва зулукҳоро дар бар мегирад. Ин намудҳо дар экологияҳои гуногун зиста, ба онҳо мутобиқ шудаанд. Баъзеашон дар об, ба монанди минтақаҳои мадд ва сӯрохиҳои гидротермалӣ, дигарон дар оби ширин ва дигарон дар заминҳои намиашон баланд зиндагӣ мекунанд. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] aycl028xr2jbljiuftidr12rtrzvboi 0 331170 1470612 2026-04-28T15:20:17Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Таксон |тасвир = Canadian lynx by Keith Williams.jpg |тавсифи тасвир = |салтанат = Ҷонварон |rang = Оила |лотинӣ = Felidae |муаллиф = Fischer-Waldheim |соли муаллифӣ = 1817 |wikispecies = Felidae |commons = Felidae }} '''Гурбаиҳо''' ({{lang-la|Felidae}}) — [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Ҷонварон|ҳайвонон]]и [[ширхӯр]] аз Қатор (такс... 1470612 wikitext text/x-wiki {{Таксон |тасвир = Canadian lynx by Keith Williams.jpg |тавсифи тасвир = |салтанат = Ҷонварон |rang = Оила |лотинӣ = Felidae |муаллиф = Fischer-Waldheim |соли муаллифӣ = 1817 |wikispecies = Felidae |commons = Felidae }} '''Гурбаиҳо''' ({{lang-la|Felidae}}) — [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Ҷонварон|ҳайвонон]]и [[ширхӯр]] аз [[Қатор (таксономия)|қатор]]и [[Дарандаҳо|дарандаҳо]]. == Тавсифоти зоологӣ == Дарозии гурбаиҳои хурдтарин 34 см ва вазнашон то 1 кг (гурбаи зарди холдор) аст; дарозии гурбаиҳоҳои калонтарин то 3,8 м ва вазнашон зиёда аз 300 кг (бабр) мешавад. Дарозии думашон 10-114 см. Пои пеши гурбаиҳо 5, пои ақибашон 4 ангушт дорад. Чанголи гурбаиҳо, ба ғайр аз юз ва гурбаи суматравӣ, ҳангоми роҳ рафтан ба дарун кашида мешавад. Дандонҳои гурбаиҳо нисбат ба дандонҳои да­ран­даҳои дигар кам (28-30 адад) аст, бинобар ин фуки онҳо хурд ва сарашон лунда мебошад. Забони гурбаиҳоро пис­тонакҳои хормонанд фаро гирифтаанд, ки барои аз устухон канда гирифтани гӯшт ва лесида тоза кардани бадан ёрӣ мерасонанд. Мӯи гурбаиҳо кӯтоҳ аст; намудҳои ши­молӣ ва баландкӯҳии гурбаиҳо нисбат ба намудҳои тропикии онҳо сер­мӯйтаранд. Ранги гурбаиҳои зард ё тираи рах-рах ва холдор мешавад. Узви биноӣ ва шунавоии онҳо хуб, узви шоммаашон суст тараққӣ кардаТаснифотаст. == Таснифот == Зиёда аз 37 намуди гурбаиҳо, ки ба 3 ҷинс мансубанд, дар ҳама ҷо, ғайр аз ҷануби Мадагас­кар, Австралия, Гренландия, Антарктида ва Гвинеяи Нав паҳн гаштаанд. Дар Тоҷикистон 6 намуди гурбаиҳо аз ҷинси паланг ва гурба дучор меоянд. Гурбаиҳо бештар шом­го­ҳон ва шаб фаъол мебошанд. Танҳо ё оила-оила зиндагӣ мекунанд. Гурбаиҳои хурдҷусса (масалан, [[гурба]]) соле то 5-8, гурбаиҳои калонҷусса дар ду сол 2-4 бача мезоянд, ки онҳоро асосан гурбаиҳои модина нигоҳубин мекунанд. Гурбаиҳо то 30 сол умр дида, хояндагони зараррасонро нобуд мекунанд; метавонанд ба соҳаи чор­во­дорӣ зарар расонанд. Бабр, манул ва юз ба «Китоби сурх» дохил карда шудаанд. == Адабиёт == * Соколова Е. В. Жизнь животных. М., 1989; * Йозеф Райхолф, Казанцевой С. Млекопитающие. М., 2001; * Константинов В. М., Шаталова С. П. Зоология позвоночных. М., 2004. j9xxp3dqblakkcvm8vepuswtd1b9dlv 0 331171 1470621 2026-04-28T17:37:57Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1349252857|Subfamily]]" сохта шудааст 1470621 wikitext text/x-wiki Дар [[Таксономия (биология)|таснифоти биологӣ]],<ref name="ICZN">{{Cite book|chapter=Article 29.2. Suffixes for family-group names|last=International Commission on Zoological Nomenclature|year=1999|title=International Code of Zoological Nomenclature|edition=Fourth|publisher=International Trust for Zoological Nomenclature, XXIX|pages=306|url=http://iczn.org/iczn/index.jsp}}</ref> '''зероила''' ([[Забони лотинӣ|лотинӣ]] : ''{{Lang|la|subfamilia}}'', ''{{Lang|la|subfamiliae}}'' ҷамъ ) як [[Рутбаи таксономӣ|рутбаи миёнаи таксономӣ]] буда, поёнтар аз [[Оила (таксономия)|оила]] ва болотар аз [[Авлод (таксономия)|авлод]] ҷойгир аст. Он барои тасниф кардани гурӯҳҳои авлодҳои марбут дар дохили оила истифода мешавад ва ба ташкили дақиқтари гуногунии ҷондорон мусоидат мекунад.<ref>{{Cite journal|author=Thorne|first=Robert F.|title=Taxonomically useful subfamily and tribe designations in the Leguminosae|journal=Systematic Botany|volume=13|issue=4|pages=377–382|year=1988|doi=10.2307/2419248}}</ref> Қоидаҳои стандартии номенклатура номҳои зероилаи ботаникиро бо пасванди "-oideae" <ref name="ICN">{{Cite book|last=McNeill, J.|last2=Barrie, F.R.|last3=Buck, W.R.|last4=Demoulin, V.|last5=Greuter, W.|last6=Hawksworth, D.L.|last7=Herendeen, P.S.|last8=Knapp, S.|last9=Marhold, K.|year=2012|volume=Regnum Vegetabile 154|title=International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011|publisher=A.R.G. Gantner Verlag KG|isbn=978-3-87429-425-6|url=http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php?page=title}} Article 19.</ref> хотима медиҳанд, дар ҳоле ки номҳои зероилаи зоологӣ бо "-inae" <ref name="ICZN">{{Cite book|chapter=Article 29.2. Suffixes for family-group names|last=International Commission on Zoological Nomenclature|year=1999|title=International Code of Zoological Nomenclature|edition=Fourth|publisher=International Trust for Zoological Nomenclature, XXIX|pages=306|url=http://iczn.org/iczn/index.jsp}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFInternational_Commission_on_Zoological_Nomenclature1999">International Commission on Zoological Nomenclature (1999). "Article 29.2. Suffixes for family-group names". [http://iczn.org/iczn/index.jsp ''International Code of Zoological Nomenclature''] (Fourth&nbsp;ed.). International Trust for Zoological Nomenclature, XXIX. p.&nbsp;306.</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Шаблон:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: url-status ([[:Category:CS1 maint: url-status|link]])</span> [[Category:CS1 maint: url-status]]</ref> хотима меёбанд. Ин пасвандҳо ба муайян кардани возеҳи рутбаи таксономӣ дар адабиёти илмӣ ва системаҳои таснифот мусоидат мекунанд. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] tu0kmdzc8w82r1fwgc49qsf06soc93c 0 331172 1470625 2026-04-28T17:44:01Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1349033808|Felis]]" сохта шудааст 1470625 wikitext text/x-wiki '''Гурбаҳо''' як [[Авлод (таксономия)|авлоди]] [[Намуд (таксономия)|гурбаҳои]] андозаашон хурду миёна аст, ки дар [[Африқо]] ва дар ҷануби 60° [[Арзи ҷуғрофиёӣ|арзи]] [[Аврупо]] ва [[Осиё]] то [[Ҳиндучин]] бумӣ ҳастанд. Ба ин авлод [[Гурба|гурбаи хонагӣ]] ҳам дохил мешавад. Хурдтарин аз ҳафт намуди ''Фелис'' гурбаи пойҳои сиёҳ бо дарозии сар ва баданаш аз 38 to 42 см мебошад. Калонтарин гурбаи ҷангалӣ бо дарозии сар ва бадан аз 62 to 76 аст.<ref name="Pocock1951">{{Cite book|last=Pocock|first=R. I.|date=1951|title=Catalogue of the genus ''Felis''|publisher=British Museum of Natural History|location=London|url=https://archive.org/stream/catalogueofgenus00brit#page/n6/mode/1up}}</ref> [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] hvpqwplcyxw9fth5p897zdg9jr1a1vg 1470626 1470625 2026-04-28T17:47:30Z Zosya95 54344 1470626 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Felis_collage.png | image_upright = 1.2 | image_caption = The six wild ''Felis'' species; from top-left, clockwise: [[European wildcat]] (''F. silvestris''), [[jungle cat]] (''F. chaus''), [[African wildcat]] (''F. lybica''), [[black-footed cat]] (''F. nigripes''), [[sand cat]] (''F. margarita''), [[Chinese mountain cat]] (''F. bieti'') | салтанат = Ҷонварон | лотинӣ = Felis | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] | соли муаллифӣ = 1758 | харита = Felis range.png | range_map_caption = Native ''Felis'' range }} '''Гурбаҳо''' як [[Авлод (таксономия)|авлоди]] [[Намуд (таксономия)|гурбаҳои]] андозаашон хурду миёна аст, ки дар [[Африқо]] ва дар ҷануби 60° [[Арзи ҷуғрофиёӣ|арзи]] [[Аврупо]] ва [[Осиё]] то [[Ҳиндучин]] бумӣ ҳастанд. Ба ин авлод [[Гурба|гурбаи хонагӣ]] ҳам дохил мешавад. Хурдтарин аз ҳафт намуди ''Фелис'' гурбаи пойҳои сиёҳ бо дарозии сар ва баданаш аз 38 to 42 см мебошад. Калонтарин гурбаи ҷангалӣ бо дарозии сар ва бадан аз 62 to 76 аст.<ref name="Pocock1951">{{Cite book|last=Pocock|first=R. I.|date=1951|title=Catalogue of the genus ''Felis''|publisher=British Museum of Natural History|location=London|url=https://archive.org/stream/catalogueofgenus00brit#page/n6/mode/1up}}</ref> == Адабиёт == t46jz2ky26jpvyxns77s3ah13tfgnwc 10 331173 1470628 2026-04-28T17:55:55Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Accipitridae|rang=Зероила|latin=Aegypiinae|name=Лошахуриҳо}} 1470628 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Accipitridae|rang=Зероила|latin=Aegypiinae|name=Лошахуриҳо}} jmp224h4z93ypwiztcwyh1nhe96g0z7 10 331174 1470629 2026-04-28T17:56:47Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Aegypiinae|rang=Авлод|latin=Aegypius|name=Лошахурҳо}} 1470629 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Aegypiinae|rang=Авлод|latin=Aegypius|name=Лошахурҳо}} o6bxuytdfkorxvm7p35h561xmzdbzru 10 331175 1470636 2026-04-28T18:13:09Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Accipitridae|rang=Зероила|latin=Gypaetinae|name=Мурғони ҳумо}} 1470636 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Accipitridae|rang=Зероила|latin=Gypaetinae|name=Мурғони ҳумо}} qin6gdyqjd5mojtssqfwph29d7ygz24 10 331176 1470637 2026-04-28T18:14:21Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Gypaetinae|rang=Авлод|latin=Neophron|name=Дубародарҳо}} 1470637 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Gypaetinae|rang=Авлод|latin=Neophron|name=Дубародарҳо}} 29i13qlnrzivaq5kbs4bcpuqpzw8ri1 10 331177 1470639 2026-04-28T18:21:33Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Heliothinae|rang=Авлод|latin=Helicoverpa|name=Ғӯзахӯракҳо}} 1470639 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Heliothinae|rang=Авлод|latin=Helicoverpa|name=Ғӯзахӯракҳо}} 2a7n9w1m0nik0vf1iav4gh3rf7qzqzt 1470641 1470639 2026-04-28T18:27:49Z Zosya95 54344 1470641 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Noctuidae|rang=Авлод|latin=Helicoverpa|name=Ғӯзахӯракҳо}} 6zg02o4q25r9blc48mjz2mzd7ad4iyd 10 331178 1470640 2026-04-28T18:26:54Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Noctuoidea|rang=Оила|latin=Noctuidae|name=Шабпаракҳо}} 1470640 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Noctuoidea|rang=Оила|latin=Noctuidae|name=Шабпаракҳо}} 4zyufwrftxyp0xom6oard4v59e7gkfw 1470642 1470640 2026-04-28T18:30:24Z Zosya95 54344 1470642 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Ditrysia|rang=Оила|latin=Noctuidae|name=Шабпаракҳо}} gaorl5n9rjdova8whuwld3c2r3nnzhq 10 331179 1470644 2026-04-28T18:37:28Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Chinchillidae|rang=Авлод|latin=Chinchilla|name=Вашақҳо}} 1470644 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Chinchillidae|rang=Авлод|latin=Chinchilla|name=Вашақҳо}} qi439d74sj4j31lf660p90llpk15o1z 10 331180 1470645 2026-04-28T18:40:59Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Hystricomorpha|rang=Оила|latin=Chinchillidae|name=Вашақиҳо}} 1470645 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Hystricomorpha|rang=Оила|latin=Chinchillidae|name=Вашақиҳо}} apn46q6l2y4rj1prk38bgtwiy6qs3qy 0 331181 1470646 2026-04-28T18:44:49Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1329164304|Short-tailed chinchilla]]" сохта шудааст 1470646 wikitext text/x-wiki '''Вашақи кӯтоҳдум''' (''Chinchilla chinchilla)'' як қисми хурди [[Хояндаҳо|хояндаҳои]] оилаи вашақиҳо буда, аз ҷониби [[Иттиҳоди байналмилалии ҳифзи табиат|ИБҲТ]] ҳамчун як [[Гунаи дар маърази хатар|намуди зери хатари нобудшавӣ]] тасниф шудааст. Вашақ дар [[Амрикои Ҷанубӣ]] бумӣ буда, қисми ҷинси ''Чинчилла'' мебошад, ки ба ду намуд тақсим мешавад: чинчиллаи думдароз ва чинчиллаи думдароз. Гарчанде ки чинчиллаи думдароз қаблан дар [[Чили]], [[Аргентина]], [[Перу]] ва [[Боливия]] пайдо мешуд, тақсимоти ҷуғрофии ин намуд аз он вақт инҷониб тағйир ёфтааст. Ин намуд дар кӯҳҳои [[Кӯҳҳои Анд|Анди]] шимоли Чили боқӣ мондааст, аммо популятсияҳои хурд дар ҷануби Боливия пайдо шудаанд. 5wym8cocgejnz32704banwoh5ibgeuv 0 331182 1470651 2026-04-28T18:47:04Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Вашақ]] to [[Вашақҳо]] 1470651 wikitext text/x-wiki #равона [[Вашақҳо]] 14z8kakml2y4e0d2f9ohnpnhle2hnw0 1470652 1470651 2026-04-28T18:47:17Z Zosya95 54344 Removed redirect to [[Вашақҳо]] 1470652 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 0 331185 1470688 2026-04-29T04:38:03Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Икром {{lang-fa|اکرام}} Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча (1847, деҳаи Боғи Калони Бухоро – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари Шарқи Наздик ва Миёна сафар карда, бо ҳаёт... 1470688 wikitext text/x-wiki Икром {{lang-fa|اکرام}} Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча (1847, деҳаи Боғи Калони Бухоро – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари Шарқи Наздик ва Миёна сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори Аҳмади Дониш низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз Инқилоби Бухоро Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони С. Айнӣ буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «Ёддоштҳо»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} puw1tt859w6e9mdum8558ie9wnfwr1d 1470689 1470688 2026-04-29T04:43:10Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470689 wikitext text/x-wiki '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони [[Бухоро]] – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори Аҳмади Дониш низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз Инқилоби Бухоро Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони С. Айнӣ буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «Ёддоштҳо»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} s4d0g461dam9vvc6uucy1jj5w0v537u 1 331188 1470719 2026-04-29T10:49:26Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Буҷетсозӣ'''— ин банақшагирӣ ва таҳияи буҷетҳо, фаъолиятҳо дар марҳилаи банақшагирии раванди буҷет, тартиби тартиб додан ва қабули буҷетҳо мебошад, ки яке аз ҷузъҳои системаи идоракунии молиявӣ мебошад, ки барои тақсимоти оптималии захираҳои субъекти хоҷ... 1470719 wikitext text/x-wiki '''Буҷетсозӣ'''— ин банақшагирӣ ва таҳияи буҷетҳо, фаъолиятҳо дар марҳилаи банақшагирии раванди буҷет, тартиби тартиб додан ва қабули буҷетҳо мебошад, ки яке аз ҷузъҳои системаи идоракунии молиявӣ мебошад, ки барои тақсимоти оптималии захираҳои субъекти хоҷагидор дар тӯли вақт пешбинӣ шудааст. '''Таъриф''' Буҷетсозӣ ин банақшагирӣ ва таҳияи буҷетҳо, фаъолият дар марҳилаи банақшагирии раванди буҷет, тартиби тартиб додан ва қабули буҷетҳо мебошад, ки яке аз ҷузъҳои системаи идоракунии молиявӣ мебошад, ки барои тақсимоти оптималии захираҳои субъекти хоҷагидор бо мурури замон пешбинӣ шудааст. Фарқи асосии байни буҷетсозӣ ва банақшагирии молиявӣ ин додани масъулияти молиявӣ мебошад. Идоракунии буҷет дар асри 21 аз асри 20 бо принсипи демократияи идорашаванда фарқ мекунад, ки дар он системаи идоракунии буҷет аз рӯи принсипи қабули қарорҳои коллегиалӣ, дар кумитаи буҷетӣ сохта мешавад, ки дар он қарорҳо на аз ҷониби як шахс, балки аз ҷониби гурӯҳи менеҷерҳои боло қабул карда мешаванд.Карорхои идоракунй, ки аз боло ба поён кабул карда мешаванд, на хамеша оптималй буда, дар махалхо суст кор карда баромада, ба кор бурда намешаванд ва кам ичро мешаванд. Буҷетсозӣ одатан ҳамчун технология - идоракунии буҷет ва системаи хуб ба роҳ мондашудаи идоракунии ташкилот тавассути буҷет - системаи идоракунии буҷет фаҳмида мешавад. Бо вуҷуди ин, ин комилан дақиқ нест. Идоракунии буҷет як технологияи идоракунии ширкат, маҷмӯи тадбирҳои ташкилӣ, амалиёт ва усулҳои барои таҳия ва татбиқи системаи идоракунии буҷет мебошад. Системаи идоракунии буҷет як системаи идоракунии ширкат аст, ки ба марказҳои масъулияти молиявӣ (ЦФО) ва буҷетҳо асос ёфтааст, ки ба ширкат имкон медиҳад, ки тавассути истифодаи самараноки захираҳо ба ҳадафҳои худ ноил шавад. Дар асоси маълумот дар бораи фаъолияти иқтисодии ширкат, системаи идоракунии буҷет ба идоракунӣ кӯмак мекунад, ки ҳангоми аз нақша дур шудани нишондиҳандаҳои воқеии молиявию иқтисодии буҷет таҳлил ва қабули қарор қабул кунанд. Профессори англис Колин Друри буҷетро ҳамчун раванди табдил додани банақшагирии дарозмуддат ба нақшаи давраи оянда (сол) муайян мекунад. Банақшагирии дарозмуддат ин банақшагирии стратегӣ барои чанд соли оянда буда, самти рушди ширкатро муайян мекунад. Дар муддати кӯтоҳ (дар давоми як сол) буҷет нақшаҳоро дар доираи фаъолияти ҷорӣ ифода мекунад, ки бо қарорҳои қаблӣ дар доираи банақшагирии дарозмуддат муайян карда мешаванд. Ин як раванди бознигарӣ ва такмилдиҳӣ дар посух ба иттилооти нав мебошад. '''Ҳадафҳо ва ҳадафҳои буҷет дар ташкилот''' Вазифахои бюджетй мувофики К.Друри * банақшагирии амалиёти солона; * ҳамоҳангсозии фаъолияти шӯъбаҳои ширкат ва ҳамкории онҳо; * маълумот додан ва шинос намудани кормандони масъули фаъолияти марказҳои масъулияти ширкат бо нақшаҳо; * ҳавасмандгардонии кормандон барои ноил шудан ба ҳадафҳои ширкат; * идоракунии фаъолият; * арзёбии фаъолияти роҳбарон. Ҳадафҳои буҷетӣ: * Баланд бардоштани самаранокии ташкилот тавассути самти мақсаднок ва ҳамоҳангсозии тамоми чорабиниҳо дар дохили корхона * муайян кардани хатарҳо ва кам кардани сатҳи онҳо * баланд бардоштани чандирӣ ва мутобиқшавӣ ба тағирот. Мақсади асосии буҷетӣ таъмини раванди истеҳсолӣ ва тиҷоратӣ бо захираҳои зарурии молиявӣ мебошад. Барои ноил шудан ба ин ҳадаф бояд вазифаҳои зерин иҷро карда шаванд: # Таъсиси объектҳои буҷетӣ # Инкишофи системаи бюджетхои амалиётй ва молиявй # Ҳисоб кардани нишондиҳандаҳои дахлдори буҷет # Ҳисоб кардани ҳаҷми зарурии захираҳои пулӣ барои таъмини устувории молиявӣ, қобилияти пардохтпазирӣ ва пардохтпазирии тавозуни корхона. # Ҳисоб кардани ҳаҷми маблағгузории дохилӣ ва берунӣ ва муайян кардани захираҳо барои ҷалби иловагии онҳо # Пешгӯии даромад, хароҷот ва сармояи ташкилот '''Марҳилаҳои буҷетӣ''' Хангоми тартиб додани бучет аз руи К.Друри мархалахои зерин чудо карда мешаванд * огоҳонидани кормандони масъули раванди буҷет; * муайян намудани омилхое, ки истехсоли махсулотро махдуд мекунанд; * тартиб додани бюджети фуруши махсулот; * омодасозии ибтидоии вариантҳои гуногуни буҷети ширкат; * муҳокимаи буҷети ширкат бо роҳбарияти олӣ; * ҳамоҳангсозӣ ва таҳлили буҷети ширкат; * тасдиқи ниҳоии буҷети ширкат; * тахлили минбаъдаи бучети корхона. '''Муошират бо системаҳои дигар''' Системаи амалкунандаи буҷетӣ системаи татбиқи ҳавасмандкунии кормандонро талаб мекунад. Ин барои ҳавасманд кардани кормандон ба иҷрои буҷетҳои тасдиқшуда зарур аст. Системаҳои ҳавасмандкунӣ аксар вақт дар баробари системаи буҷетӣ ё пеш аз он татбиқ карда мешаванд. mntl87tswmt6htf885t9ffolt7w14mq 1 331189 1470721 2026-04-29T10:54:15Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: ''Баҳисобгири идоравӣ '''— як системаи муташаккил барои муайян кардан, андозагирӣ, ҷамъоварӣ, сабт, тафсир, ҷамъбаст, омода кардан ва пешниҳод кардани маълумоти барои қабули қарорҳо оид ба фаъолият ва нишондиҳандаҳои фаъолияти ташкилот дар сатҳи идоракунии... 1470721 wikitext text/x-wiki ''Баҳисобгири идоравӣ '''— як системаи муташаккил барои муайян кардан, андозагирӣ, ҷамъоварӣ, сабт, тафсир, ҷамъбаст, омода кардан ва пешниҳод кардани маълумоти барои қабули қарорҳо оид ба фаъолият ва нишондиҳандаҳои фаъолияти ташкилот дар сатҳи идоракунии ташкилот (истифодабарандагони дохилӣ — менеҷер) мебошад. Мақсади асосии баҳисобгирии идоракунӣ муайян кардани ҳолати кунунии ташкилот мебошад, зеро барои баланд бардоштани самаранокии амалиёт тақсим кардани захираҳои мавҷуда зарур аст. Усулҳои баҳисобгирии идоракунӣ инчунин имкон медиҳанд, ки он бо ҳисобкунии арзиш ва аз ин рӯ, нархгузорӣ пайваст карда шавад. '''Таъриф''' Профессори англисӣ Колин Друри баҳисобгирии идоракуниро ҳамчун пешниҳоди иттилоот ба шахсони алоҳида дар дохили корхона муайян мекунад, ки қарорҳои оқилона қабул мекунан, ки самаранокӣ ва ҳосилнокии амалиёти ҷории тиҷоратро беҳтар мекунанд. Баҳисобгирии идоракуниро баҳисобгирии дохилӣ меноманд, дар ҳоле ки баҳисобгирии молиявиро баҳисобгирии берунӣ меноманд, зеро баҳисобгирии молиявӣ барои шахсони беруна пешбинӣ шудааст, на кормандони корхона. '''Вазифаҳо ва ҷойгоҳ дар системаҳои баҳисобгирӣ''' Баҳисобгирии идоракунӣ пеш аз ҳама барои осон кардани қабули қарорҳои фаврии марбут ба амалиёти ширкат пешбинӣ шудааст. Ҳадафи асосӣ ин пешниҳоди иттилооти ҳамаҷониба дар бораи вазъи кунунии тиҷорат, имкон фароҳам меорад, ки таҳлили фаъолияти иқтисодӣ ва қабули қарорҳои оқилона, назорат аз болои тиҷорат ва вокунишҳои муассир ва саривақтӣ ба тағйироти дохилӣ ва хориҷӣ мебошад. Маълумоти баҳисобгирии идоравӣ танҳо ба истифодабарандагони дохилӣ, ба монанди менеҷерҳо ва кормандони хадамоти молиявӣ пешниҳод карда мешавад; истифодабарандагони беруна (ба монанди саҳмдорон ва кредиторон) метавонанд ба ин маълумот дастрасӣ надошта бошанд. Баҳисобгирии идоравӣ инчунин метавонад бо пешгӯиҳо, иттилооти электроние, ки бо ҳуҷҷатҳои ибтидоӣ дастгирӣ намешаванд ва дигар маълумоти имконпазир амал мекунанд. Баҳисобгирии идоравӣ ҳамчун як фанни алоҳида ба вуҷуд омадааст, зеро қабули қарорҳои идоракунӣ иттилооти муосирро талаб мекунад, ки баҳисобгирии муҳосибӣ бо сабаби давра ба давра будани худ, вобастагӣ ба амалиёти гузашта ва танзими ҳуқуқии он (он вазифаҳои баҳисобгирии андозро дар Федератсияи Россия иҷро мекунад) дода наметавонад. Ин метавонад рақобатпазирии ширкатро дар бозор зери хатар гузорад.Азбаски ташкили системаи алоњидаи бањисобгирии идоракунї нисбат ба тањияи чунин система дар асоси бањисобгирии муњосибї сармоягузории бештарро талаб мекунад, муњосибон аксаран бањисобгирии идоракуниро зерсистемаи бањисобгирии муњосибї мешуморанд, ки ин метавонад дар марњилањои аввали рушди он дуруст бошад. Ташаккули минбаъдаи баҳисобгирии иттилооти зарурии идоракунӣ дар корхонаҳо боиси таҳияи системаи ҳамаҷонибаи ҷамъоварии иттилоот мегардад, ки дар доираи баҳисобгирӣ имконпазир аст. '''Муқоиса бо ҳисобдорӣ''' * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани ҳаҷми фурӯши рақибон вуҷуд надорад; вакте ки рохбарияти ширкат дар бораи зиёд кардани хиссаи фуруши худ карор кабул мекунад, бо назардошти ин маълумот зарурат пайдо мекунад (кисмати маркетингии бахисобгирии идоракуни); * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани ҷойгиршавии ашёи инвентаризатсия дар ҳуҷайраҳои анборҳо вуҷуд надорад, аммо ҳангоми оптимизатсияи логистика вуҷуд дорад (афзоиши суръати ҷамъоварӣ); * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани шумора ва мундариҷаи шикоятҳо вуҷуд надорад, аммо ин дар баҳисобгирии идоракунӣ дар доираи системаи идоракунии сифат талаб карда мешавад; * Дар бахисобгирии бухгалтерй зарурати ба хисоб гирифтани микдори сметахое, ки шуъбаи сметавй тартиб додааст; вале хангоми тахлил ва ба накша гирифтани сарбории кори шуъбаи сметавй ин ногузир аст. Баҳисобгирии идоравӣ махсусан ба талаботи истифодабарандагони дохилӣ (мудирони сатҳҳои гуногун) нигаронида шудааст, на ба истифодабарандагони беруна (саҳмдорон ва кредиторон, мақомоти давлатӣ ва ғ.); маълумоти ҷамъовардашуда ва ба онҳо пешниҳодшуда кушода нест, балки ба сирри тиҷоратӣ тааллуқ дорад. Нишондиҳандаҳои баҳисобгирии идоравӣ, бар хилофи нишондиҳандаҳои баҳисобгирии муҳосибӣ, метавонанд ҳам пулӣ ва ҳам ҷисмонӣ бошанд. Илова бар ин, онҳо метавонанд сифатӣ ва эҳтимолӣ буда, на танҳо ҷараёнҳо ва захираҳо, балки рӯйдодҳо ва ҳолати ҷаҳони беруниро тавсиф кунанд. Ин маънои онро дорад, ки баҳисобгирии идоракунӣ метавонад хароҷоти имконпазир ва сершавии бозорро барои маҳсулот дар як категорияи додашуда ба назар гирад. Хамчунин бахисобгирии идоракуниро аз хисоби арзиши подразделенияхо ва махсулот (хизматхо) фарк кардан лозим аст. Бо вуҷуди ин, дар ҳарду намуди ҳисобот, принсипҳои шабеҳро метавон муайян кард: * давомнокии баҳисобгирии муҳосибӣ; * истифодаи воҳидҳои якхелаи ченак барои банақшагирӣ ва баҳисобгирӣ; * муқоисавӣ; * комилият; * талаби афзалияти мундариҷа нисбат ба шакл; * талаботи мувофиқат; * даврӣ; * самаранокӣ; * кифоя. '''Талаботи иттилоот''' Баҳисобгирии идоракунӣ нисбат ба маълумоти пешниҳодшуда талабҳои баланд мегузорад. Маълумоте, ки ба шахсони тасмимгиранда дода мешавад, бояд ба қадри кофӣ фарогир бошад, то тасмимҳоро дастгирӣ кунад, аммо мухтасар бошад. Чӣ қадаре ки ҳаҷми иттилоот зиёд бошад, ҳамон қадар иттилоот нодида гирифта мешавад, механизмҳои дастгирӣ мавҷуд нестанд (системаҳои автоматӣ барои қабули қарорҳои «сифати баланд» тибқи назарияи қарорҳо).Дар аксари мавридҳо суръати пешниҳоди иттилоот аз саҳеҳии он муҳимтар аст (дақиқӣ, на эътимоднокӣ); барои мисол, беҳтар аст, ки имрӯз маълумот гирифта шавад, ки ҳиссаи хароҷоти доимӣ тақрибан 12% -ро ташкил медиҳад, назар ба як ҳафта барои гирифтани маълумоти дақиқтар бо 12,33%. '''Усулҳо''' Корхона дар интихоби усулҳои баҳисобгирии идоракуние, ки барои ӯ мувофиқанд, озод аст: дар ин соҳа чунин талаботи қатъии қонунгузорӣ ба мисли андоз (баҳисобгирии муҳосибӣ) ва баҳисобгирии молиявӣ вуҷуд надорад (бисёр кишварҳо шаклҳои стандартии ҳисоботи молиявӣ доранд). Вазифаи анъанавии баҳисобгирии идоракунӣ ин баҳисобгирии хароҷот ва аз ин рӯ баҳисобгирии хароҷот мебошад. Таҳлили хароҷот тақсимоти хароҷот - тақсимоти хароҷоти ғайримустақим ва иловагиро дар байни объектҳои баҳисобгирӣ дар бар мегирад.Барои корхона усулдои мувофики дисоби дисобро интихоб кардан зарур аст, ки ондо ба процесси истедсолот бо бюрократизми нодаркор халал нарасонанд ва барои ба процесс, лоида ва аз ин ру, мадсулоти конкретй сарфакорона таксим кардани харочот имконият медиданд. Баҳисобгирии идоракунӣ равандҳои зеринро дар бар мегирад: * Муайян кардани нуқтаи зараровар * [[Буҷетсозӣ]] * Баҳисобгирии хароҷот дар асоси раванд Дар истеҳсоли силсилавии маҳсулоти якхела ё дар давраи муттасили истеҳсолот истифода мешавад, баҳисобгирии хароҷот ба маҳсулоти дар давраи муайян истеҳсолшуда алоқаманд аст. * Усули арзиши фармоиши кор Усули дар истеҳсоли фармоишӣ истифодашаванда. Хароҷот барои мавод, меҳнат ва хароҷоти изофӣ ба ҳар як лоиҳа ё партияи алоҳида тақсим карда мешавад. * Усули баҳодиҳии хароҷоти раванд Намунаи истеҳсоли оммавӣ, ки дар он ашёи хом ё маводҳои аввалия пайдарпай ба маҳсулоти тайёр табдил дода мешаванд. Гурўњњои равандњои истењсолї марњилањоро ташкил медињанд, ки њар кадоми онњо бо баровардани мањсулоти мобайнї (мањсулоти нимтайёр), ки метавонад ба марњилаи дигар фиристода шавад ё фурўхта шавад, ба охир мерасад. * усули стандартии баҳисобгирии хароҷот (баҳисобгирии муҳосибӣ дар асоси инҳирофоти арзиши воқеӣ аз арзиши стандартӣ) Барои хар як махсулот дар асоси стандартхои чорй ва сметахои арзиши аслй сметаи пешакии стандартй тартиб дода мешавад; дар охири давра инҳирофҳо ҳисоб карда мешаванд; кафомонй ба манфй таксим мешаванд (сарфи зиёдатии ашьёи хом, масолех, сузишворй, махсулоти нимтайёр аз сабаби вайрон шудани тачхизот, асбобхои пастсифат, иваз кардани масолех),мусбат (ба даст овардани сарфаи ресурсхои моддй, мехнатй ва молиявй, окилонатар буридани масолех, ба чои масолехи аълосифат истифода бурдани партов, истифода бурдани тачхизоту дастгоххои сермахсул) ва шартй (манфй ва мусбат буда, дар натичаи тафовути методологияи тартиб додани сметахои планй ва стандартии харочот ба вучуд омада метавонад). * Усули инвентаризатсияи индекси баҳисобгирии хароҷот Вай аз усули стандартй бо он фарк мекунад, ки бахисобгирии харочоти гузашта бе таксим ба стандартхо ва ка-фомонй ташкил карда мешавад: арзиши аслии махсулоти истехсолшуда дар асоси маълумотхои инвентаризация ва баходихии баланси корхои ба охиррасида дар охири мох муайян карда мешавад. * Усули ABC Маҷмӯи усулҳои тақсимоти хароҷот ба маҳсулот (маҳсулоти тайёр, равандҳо) мутаносибан ба фаъолиятҳои дар дохили ширкат иҷрошаванда. Мисоли маъмулӣ тақсимоти амортизатсия ба таҷҳизоти истеҳсолӣ ба намудҳои гуногуни маҳсулоти тайёр мутаносибан ба соатҳои истифодабарии таҷҳизот дар истеҳсоли онҳо мебошад. Ин аз усулҳои классикии баҳисобгирии хароҷот ба таври назаррас фарқ мекунад, зеро онҳо хароҷоти доимиро ба истеҳсолот худсарона тақсим мекунанд. * Хароҷоти мустақим Арзиши аслии махсулот дар хачми харочоти бевосита муайян карда мешавад ва харочо-ти иловагй бевосита ба хисобхои фуруши махсулот мансуб мешавад. * Усулҳои баҳисобгирии идоракунӣ бо усулҳои назорат алоқамандии зич доранд ва дар асл яке аз ҷузъҳои (назорати) он мебошанд. '''Тахассус''' Ташкилотҳои гуногун мутахассисони баҳисобгирии идоракуниро бо сертификатҳо ва тахассусҳои мувофиқ мукофот медиҳанд, аз ҷумла CIMA, ICMA, ICFM, CMA, муҳосиби оинномавӣ (ACCA), муҳосиби оинномавӣ (CA), муҳосиби сертификатсияшуда (CPA), Институти амрикоии муҳосибони ҷамъиятии сертификатдор, CAP/CIPA. ike1clwu68cextzo0bf3r6syl7wdk2e 1470722 1470721 2026-04-29T10:57:40Z Rabboni Hakimzoda 123692 1470722 wikitext text/x-wiki ''Баҳисобгири идоравӣ '''— як системаи муташаккил барои муайян кардан, андозагирӣ, ҷамъоварӣ, сабт, тафсир, ҷамъбаст, омода кардан ва пешниҳод кардани маълумоти барои қабули қарорҳо оид ба фаъолият ва нишондиҳандаҳои фаъолияти ташкилот дар сатҳи идоракунии ташкилот (истифодабарандагони дохилӣ — менеҷер) мебошад. Мақсади асосии баҳисобгирии идоракунӣ муайян кардани ҳолати кунунии ташкилот мебошад, зеро барои баланд бардоштани самаранокии амалиёт тақсим кардани захираҳои мавҷуда зарур аст. Усулҳои баҳисобгирии идоракунӣ инчунин имкон медиҳанд, ки он бо ҳисобкунии арзиш ва аз ин рӯ, нархгузорӣ пайваст карда шавад. '''Таъриф''' Профессори англисӣ Колин Друри баҳисобгирии идоракуниро ҳамчун пешниҳоди иттилоот ба шахсони алоҳида дар дохили корхона муайян мекунад, ки қарорҳои оқилона қабул мекунан, ки самаранокӣ ва ҳосилнокии амалиёти ҷории тиҷоратро беҳтар мекунанд. Баҳисобгирии идоракуниро баҳисобгирии дохилӣ меноманд, дар ҳоле ки баҳисобгирии молиявиро баҳисобгирии берунӣ меноманд, зеро баҳисобгирии молиявӣ барои шахсони беруна пешбинӣ шудааст, на кормандони корхона. '''Вазифаҳо ва ҷойгоҳ дар системаҳои баҳисобгирӣ''' Баҳисобгирии идоракунӣ пеш аз ҳама барои осон кардани қабули қарорҳои фаврии марбут ба амалиёти ширкат пешбинӣ шудааст. Ҳадафи асосӣ ин пешниҳоди иттилооти ҳамаҷониба дар бораи вазъи кунунии тиҷорат, имкон фароҳам меорад, ки таҳлили фаъолияти иқтисодӣ ва қабули қарорҳои оқилона, назорат аз болои тиҷорат ва вокунишҳои муассир ва саривақтӣ ба тағйироти дохилӣ ва хориҷӣ мебошад. Маълумоти баҳисобгирии идоравӣ танҳо ба истифодабарандагони дохилӣ, ба монанди менеҷерҳо ва кормандони хадамоти молиявӣ пешниҳод карда мешавад; истифодабарандагони беруна (ба монанди саҳмдорон ва кредиторон) метавонанд ба ин маълумот дастрасӣ надошта бошанд. Баҳисобгирии идоравӣ инчунин метавонад бо пешгӯиҳо, иттилооти электроние, ки бо ҳуҷҷатҳои ибтидоӣ дастгирӣ намешаванд ва дигар маълумоти имконпазир амал мекунанд. Баҳисобгирии идоравӣ ҳамчун як фанни алоҳида ба вуҷуд омадааст, зеро қабули қарорҳои идоракунӣ иттилооти муосирро талаб мекунад, ки баҳисобгирии муҳосибӣ бо сабаби давра ба давра будани худ, вобастагӣ ба амалиёти гузашта ва танзими ҳуқуқии он (он вазифаҳои баҳисобгирии андозро дар Федератсияи Россия иҷро мекунад) дода наметавонад. Ин метавонад рақобатпазирии ширкатро дар бозор зери хатар гузорад.Азбаски ташкили системаи алоњидаи бањисобгирии идоракунї нисбат ба тањияи чунин система дар асоси бањисобгирии муњосибї сармоягузории бештарро талаб мекунад, муњосибон аксаран бањисобгирии идоракуниро зерсистемаи бањисобгирии муњосибї мешуморанд, ки ин метавонад дар марњилањои аввали рушди он дуруст бошад. Ташаккули минбаъдаи баҳисобгирии иттилооти зарурии идоракунӣ дар корхонаҳо боиси таҳияи системаи ҳамаҷонибаи ҷамъоварии иттилоот мегардад, ки дар доираи баҳисобгирӣ имконпазир аст. '''Муқоиса бо ҳисобдорӣ''' * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани ҳаҷми фурӯши рақибон вуҷуд надорад; вакте ки рохбарияти ширкат дар бораи зиёд кардани хиссаи фуруши худ карор кабул мекунад, бо назардошти ин маълумот зарурат пайдо мекунад (кисмати маркетингии бахисобгирии идоракуни); * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани ҷойгиршавии ашёи инвентаризатсия дар ҳуҷайраҳои анборҳо вуҷуд надорад, аммо ҳангоми оптимизатсияи логистика вуҷуд дорад (афзоиши суръати ҷамъоварӣ); * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани шумора ва мундариҷаи шикоятҳо вуҷуд надорад, аммо ин дар баҳисобгирии идоракунӣ дар доираи системаи идоракунии сифат талаб карда мешавад; * Дар бахисобгирии бухгалтерй зарурати ба хисоб гирифтани микдори сметахое, ки шуъбаи сметавй тартиб додааст; вале хангоми тахлил ва ба накша гирифтани сарбории кори шуъбаи сметавй ин ногузир аст. Баҳисобгирии идоравӣ махсусан ба талаботи истифодабарандагони дохилӣ (мудирони сатҳҳои гуногун) нигаронида шудааст, на ба истифодабарандагони беруна (саҳмдорон ва кредиторон, мақомоти давлатӣ ва ғ.); маълумоти ҷамъовардашуда ва ба онҳо пешниҳодшуда кушода нест, балки ба сирри тиҷоратӣ тааллуқ дорад. Нишондиҳандаҳои баҳисобгирии идоравӣ, бар хилофи нишондиҳандаҳои баҳисобгирии муҳосибӣ, метавонанд ҳам пулӣ ва ҳам ҷисмонӣ бошанд. Илова бар ин, онҳо метавонанд сифатӣ ва эҳтимолӣ буда, на танҳо ҷараёнҳо ва захираҳо, балки рӯйдодҳо ва ҳолати ҷаҳони беруниро тавсиф кунанд. Ин маънои онро дорад, ки баҳисобгирии идоракунӣ метавонад хароҷоти имконпазир ва сершавии бозорро барои маҳсулот дар як категорияи додашуда ба назар гирад. Хамчунин бахисобгирии идоракуниро аз хисоби арзиши подразделенияхо ва махсулот (хизматхо) фарк кардан лозим аст. Бо вуҷуди ин, дар ҳарду намуди ҳисобот, принсипҳои шабеҳро метавон муайян кард: * давомнокии баҳисобгирии муҳосибӣ; * истифодаи воҳидҳои якхелаи ченак барои банақшагирӣ ва баҳисобгирӣ; * муқоисавӣ; * комилият; * талаби афзалияти мундариҷа нисбат ба шакл; * талаботи мувофиқат; * даврӣ; * самаранокӣ; * кифоя. '''Талаботи иттилоот''' Баҳисобгирии идоракунӣ нисбат ба маълумоти пешниҳодшуда талабҳои баланд мегузорад. Маълумоте, ки ба шахсони тасмимгиранда дода мешавад, бояд ба қадри кофӣ фарогир бошад, то тасмимҳоро дастгирӣ кунад, аммо мухтасар бошад. Чӣ қадаре ки ҳаҷми иттилоот зиёд бошад, ҳамон қадар иттилоот нодида гирифта мешавад, механизмҳои дастгирӣ мавҷуд нестанд (системаҳои автоматӣ барои қабули қарорҳои «сифати баланд» тибқи назарияи қарорҳо).Дар аксари мавридҳо суръати пешниҳоди иттилоот аз саҳеҳии он муҳимтар аст (дақиқӣ, на эътимоднокӣ); барои мисол, беҳтар аст, ки имрӯз маълумот гирифта шавад, ки ҳиссаи хароҷоти доимӣ тақрибан 12% -ро ташкил медиҳад, назар ба як ҳафта барои гирифтани маълумоти дақиқтар бо 12,33%. '''Усулҳо''' Корхона дар интихоби усулҳои баҳисобгирии идоракуние, ки барои ӯ мувофиқанд, озод аст: дар ин соҳа чунин талаботи қатъии қонунгузорӣ ба мисли андоз (баҳисобгирии муҳосибӣ) ва баҳисобгирии молиявӣ вуҷуд надорад (бисёр кишварҳо шаклҳои стандартии ҳисоботи молиявӣ доранд). Вазифаи анъанавии баҳисобгирии идоракунӣ ин баҳисобгирии хароҷот ва аз ин рӯ баҳисобгирии хароҷот мебошад. Таҳлили хароҷот тақсимоти хароҷот - тақсимоти хароҷоти ғайримустақим ва иловагиро дар байни объектҳои баҳисобгирӣ дар бар мегирад.Барои корхона усулдои мувофики дисоби дисобро интихоб кардан зарур аст, ки ондо ба процесси истедсолот бо бюрократизми нодаркор халал нарасонанд ва барои ба процесс, лоида ва аз ин ру, мадсулоти конкретй сарфакорона таксим кардани харочот имконият медиданд. Баҳисобгирии идоракунӣ равандҳои зеринро дар бар мегирад: * Муайян кардани нуқтаи зараровар * [[Буҷетсозӣ]] * Баҳисобгирии хароҷот дар асоси раванд Дар истеҳсоли силсилавии маҳсулоти якхела ё дар давраи муттасили истеҳсолот истифода мешавад, баҳисобгирии хароҷот ба маҳсулоти дар давраи муайян истеҳсолшуда алоқаманд аст. * Усули арзиши фармоиши кор Усули дар истеҳсоли фармоишӣ истифодашаванда. Хароҷот барои мавод, меҳнат ва хароҷоти изофӣ ба ҳар як лоиҳа ё партияи алоҳида тақсим карда мешавад. * Усули баҳодиҳии хароҷоти раванд Намунаи истеҳсоли оммавӣ, ки дар он ашёи хом ё маводҳои аввалия пайдарпай ба маҳсулоти тайёр табдил дода мешаванд. Гурўњњои равандњои истењсолї марњилањоро ташкил медињанд, ки њар кадоми онњо бо баровардани мањсулоти мобайнї (мањсулоти нимтайёр), ки метавонад ба марњилаи дигар фиристода шавад ё фурўхта шавад, ба охир мерасад. * усули стандартии баҳисобгирии хароҷот (баҳисобгирии муҳосибӣ дар асоси инҳирофоти арзиши воқеӣ аз арзиши стандартӣ) Барои хар як махсулот дар асоси стандартхои чорй ва сметахои арзиши аслй сметаи пешакии стандартй тартиб дода мешавад; дар охири давра инҳирофҳо ҳисоб карда мешаванд; кафомонй ба манфй таксим мешаванд (сарфи зиёдатии ашьёи хом, масолех, сузишворй, махсулоти нимтайёр аз сабаби вайрон шудани тачхизот, асбобхои пастсифат, иваз кардани масолех),мусбат (ба даст овардани сарфаи ресурсхои моддй, мехнатй ва молиявй, окилонатар буридани масолех, ба чои масолехи аълосифат истифода бурдани партов, истифода бурдани тачхизоту дастгоххои сермахсул) ва шартй (манфй ва мусбат буда, дар натичаи тафовути методологияи тартиб додани сметахои планй ва стандартии харочот ба вучуд омада метавонад). *Усули инвентаризатсияи индекси баҳисобгирии хароҷот Вай аз усули стандартй бо он фарк мекунад, ки бахисобгирии харочоти гузашта бе таксим ба стандартхо ва ка-фомонй ташкил карда мешавад: арзиши аслии махсулоти истехсолшуда дар асоси маълумотхои инвентаризация ва баходихии баланси корхои ба охиррасида дар охири мох муайян карда мешавад. * Усули ABC Маҷмӯи усулҳои тақсимоти хароҷот ба маҳсулот (маҳсулоти тайёр, равандҳо) мутаносибан ба фаъолиятҳои дар дохили ширкат иҷрошаванда. Мисоли маъмулӣ тақсимоти амортизатсия ба таҷҳизоти истеҳсолӣ ба намудҳои гуногуни маҳсулоти тайёр мутаносибан ба соатҳои истифодабарии таҷҳизот дар истеҳсоли онҳо мебошад. Ин аз усулҳои классикии баҳисобгирии хароҷот ба таври назаррас фарқ мекунад, зеро онҳо хароҷоти доимиро ба истеҳсолот худсарона тақсим мекунанд. * Хароҷоти мустақим Арзиши аслии махсулот дар хачми харочоти бевосита муайян карда мешавад ва харочо-ти иловагй бевосита ба хисобхои фуруши махсулот мансуб мешавад. * Усулҳои баҳисобгирии идоракунӣ бо усулҳои назорат алоқамандии зич доранд ва дар асл яке аз ҷузъҳои (назорати) он мебошанд. '''Тахассус''' Ташкилотҳои гуногун мутахассисони баҳисобгирии идоракуниро бо сертификатҳо ва тахассусҳои мувофиқ мукофот медиҳанд, аз ҷумла CIMA, ICMA, ICFM, CMA, муҳосиби оинномавӣ (ACCA), муҳосиби оинномавӣ (CA), муҳосиби сертификатсияшуда (CPA), Институти амрикоии муҳосибони ҷамъиятии сертификатдор, CAP/CIPA. 3x35xvwxnrgp16jqwnfj2zyfi8jbl4a 1470726 1470722 2026-04-29T11:33:13Z Rabboni Hakimzoda 123692 Ивазкунии саҳифа бо '.' 1470726 wikitext text/x-wiki . 6t9fg2gmch401ldtk8m7pyzz632ixbb 1470727 1470726 2026-04-29T11:39:05Z Rabboni Hakimzoda 123692 1470727 wikitext text/x-wiki ''Баҳисобгири идоравӣ '''— як системаи муташаккил барои муайян кардан, андозагирӣ, ҷамъоварӣ, сабт, тафсир, ҷамъбаст, омода кардан ва пешниҳод кардани маълумоти барои қабули қарорҳо оид ба фаъолият ва нишондиҳандаҳои фаъолияти ташкилот дар сатҳи идоракунии ташкилот (истифодабарандагони дохилӣ — менеҷер) мебошад. Мақсади асосии баҳисобгирии идоракунӣ муайян кардани ҳолати кунунии ташкилот мебошад, зеро барои баланд бардоштани самаранокии амалиёт тақсим кардани захираҳои мавҷуда зарур аст. Усулҳои баҳисобгирии идоракунӣ инчунин имкон медиҳанд, ки он бо ҳисобкунии арзиш ва аз ин рӯ, нархгузорӣ пайваст карда шавад. '''Таъриф''' Профессори англисӣ Колин Друри баҳисобгирии идоракуниро ҳамчун пешниҳоди иттилоот ба шахсони алоҳида дар дохили корхона муайян мекунад, ки қарорҳои оқилона қабул мекунан, ки самаранокӣ ва ҳосилнокии амалиёти ҷории тиҷоратро беҳтар мекунанд. Баҳисобгирии идоракуниро баҳисобгирии дохилӣ меноманд, дар ҳоле ки баҳисобгирии молиявиро баҳисобгирии берунӣ меноманд, зеро баҳисобгирии молиявӣ барои шахсони беруна пешбинӣ шудааст, на кормандони корхона. '''Вазифаҳо ва ҷойгоҳ дар системаҳои баҳисобгирӣ''' Баҳисобгирии идоракунӣ пеш аз ҳама барои осон кардани қабули қарорҳои фаврии марбут ба амалиёти ширкат пешбинӣ шудааст. Ҳадафи асосӣ ин пешниҳоди иттилооти ҳамаҷониба дар бораи вазъи кунунии тиҷорат, имкон фароҳам меорад, ки таҳлили фаъолияти иқтисодӣ ва қабули қарорҳои оқилона, назорат аз болои тиҷорат ва вокунишҳои муассир ва саривақтӣ ба тағйироти дохилӣ ва хориҷӣ мебошад. Маълумоти баҳисобгирии идоравӣ танҳо ба истифодабарандагони дохилӣ, ба монанди менеҷерҳо ва кормандони хадамоти молиявӣ пешниҳод карда мешавад; истифодабарандагони беруна (ба монанди саҳмдорон ва кредиторон) метавонанд ба ин маълумот дастрасӣ надошта бошанд. Баҳисобгирии идоравӣ инчунин метавонад бо пешгӯиҳо, иттилооти электроние, ки бо ҳуҷҷатҳои ибтидоӣ дастгирӣ намешаванд ва дигар маълумоти имконпазир амал мекунанд. Баҳисобгирии идоравӣ ҳамчун як фанни алоҳида ба вуҷуд омадааст, зеро қабули қарорҳои идоракунӣ иттилооти муосирро талаб мекунад, ки баҳисобгирии муҳосибӣ бо сабаби давра ба давра будани худ, вобастагӣ ба амалиёти гузашта ва танзими ҳуқуқии он (он вазифаҳои баҳисобгирии андозро дар Федератсияи Россия иҷро мекунад) дода наметавонад. Ин метавонад рақобатпазирии ширкатро дар бозор зери хатар гузорад.Азбаски ташкили системаи алоњидаи бањисобгирии идоракунї нисбат ба тањияи чунин система дар асоси бањисобгирии муњосибї сармоягузории бештарро талаб мекунад, муњосибон аксаран бањисобгирии идоракуниро зерсистемаи бањисобгирии муњосибї мешуморанд, ки ин метавонад дар марњилањои аввали рушди он дуруст бошад. Ташаккули минбаъдаи баҳисобгирии иттилооти зарурии идоракунӣ дар корхонаҳо боиси таҳияи системаи ҳамаҷонибаи ҷамъоварии иттилоот мегардад, ки дар доираи баҳисобгирӣ имконпазир аст. '''Муқоиса бо ҳисобдорӣ''' * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани ҳаҷми фурӯши рақибон вуҷуд надорад; вакте ки рохбарияти ширкат дар бораи зиёд кардани хиссаи фуруши худ карор кабул мекунад, бо назардошти ин маълумот зарурат пайдо мекунад (кисмати маркетингии бахисобгирии идоракуни); * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани ҷойгиршавии ашёи инвентаризатсия дар ҳуҷайраҳои анборҳо вуҷуд надорад, аммо ҳангоми оптимизатсияи логистика вуҷуд дорад (афзоиши суръати ҷамъоварӣ); * дар доираи баҳисобгирии муҳосибӣ зарурати ба назар гирифтани шумора ва мундариҷаи шикоятҳо вуҷуд надорад, аммо ин дар баҳисобгирии идоракунӣ дар доираи системаи идоракунии сифат талаб карда мешавад; * Дар бахисобгирии бухгалтерй зарурати ба хисоб гирифтани микдори сметахое, ки шуъбаи сметавй тартиб додааст; вале хангоми тахлил ва ба накша гирифтани сарбории кори шуъбаи сметавй ин ногузир аст. Баҳисобгирии идоравӣ махсусан ба талаботи истифодабарандагони дохилӣ (мудирони сатҳҳои гуногун) нигаронида шудааст, на ба истифодабарандагони беруна (саҳмдорон ва кредиторон, мақомоти давлатӣ ва ғ.); маълумоти ҷамъовардашуда ва ба онҳо пешниҳодшуда кушода нест, балки ба сирри тиҷоратӣ тааллуқ дорад. Нишондиҳандаҳои баҳисобгирии идоравӣ, бар хилофи нишондиҳандаҳои баҳисобгирии муҳосибӣ, метавонанд ҳам пулӣ ва ҳам ҷисмонӣ бошанд. Илова бар ин, онҳо метавонанд сифатӣ ва эҳтимолӣ буда, на танҳо ҷараёнҳо ва захираҳо, балки рӯйдодҳо ва ҳолати ҷаҳони беруниро тавсиф кунанд. Ин маънои онро дорад, ки баҳисобгирии идоракунӣ метавонад хароҷоти имконпазир ва сершавии бозорро барои маҳсулот дар як категорияи додашуда ба назар гирад. Хамчунин бахисобгирии идоракуниро аз хисоби арзиши подразделенияхо ва махсулот (хизматхо) фарк кардан лозим аст. Бо вуҷуди ин, дар ҳарду намуди ҳисобот, принсипҳои шабеҳро метавон муайян кард: * давомнокии баҳисобгирии муҳосибӣ; * истифодаи воҳидҳои якхелаи ченак барои банақшагирӣ ва баҳисобгирӣ; * муқоисавӣ; * комилият; * талаби афзалияти мундариҷа нисбат ба шакл; * талаботи мувофиқат; * даврӣ; * самаранокӣ; * кифоя. '''Талаботи иттилоот''' Баҳисобгирии идоракунӣ нисбат ба маълумоти пешниҳодшуда талабҳои баланд мегузорад. Маълумоте, ки ба шахсони тасмимгиранда дода мешавад, бояд ба қадри кофӣ фарогир бошад, то тасмимҳоро дастгирӣ кунад, аммо мухтасар бошад. Чӣ қадаре ки ҳаҷми иттилоот зиёд бошад, ҳамон қадар иттилоот нодида гирифта мешавад, механизмҳои дастгирӣ мавҷуд нестанд (системаҳои автоматӣ барои қабули қарорҳои «сифати баланд» тибқи назарияи қарорҳо).Дар аксари мавридҳо суръати пешниҳоди иттилоот аз саҳеҳии он муҳимтар аст (дақиқӣ, на эътимоднокӣ); барои мисол, беҳтар аст, ки имрӯз маълумот гирифта шавад, ки ҳиссаи хароҷоти доимӣ тақрибан 12% -ро ташкил медиҳад, назар ба як ҳафта барои гирифтани маълумоти дақиқтар бо 12,33%. '''Усулҳо''' Корхона дар интихоби усулҳои баҳисобгирии идоракуние, ки барои ӯ мувофиқанд, озод аст: дар ин соҳа чунин талаботи қатъии қонунгузорӣ ба мисли андоз (баҳисобгирии муҳосибӣ) ва баҳисобгирии молиявӣ вуҷуд надорад (бисёр кишварҳо шаклҳои стандартии ҳисоботи молиявӣ доранд). Вазифаи анъанавии баҳисобгирии идоракунӣ ин баҳисобгирии хароҷот ва аз ин рӯ баҳисобгирии хароҷот мебошад. Таҳлили хароҷот тақсимоти хароҷот - тақсимоти хароҷоти ғайримустақим ва иловагиро дар байни объектҳои баҳисобгирӣ дар бар мегирад.Барои корхона усулдои мувофики дисоби дисобро интихоб кардан зарур аст, ки ондо ба процесси истедсолот бо бюрократизми нодаркор халал нарасонанд ва барои ба процесс, лоида ва аз ин ру, мадсулоти конкретй сарфакорона таксим кардани харочот имконият медиданд. Баҳисобгирии идоракунӣ равандҳои зеринро дар бар мегирад: * Муайян кардани нуқтаи зараровар * [[Буҷетсозӣ]] * Баҳисобгирии хароҷот дар асоси раванд Дар истеҳсоли силсилавии маҳсулоти якхела ё дар давраи муттасили истеҳсолот истифода мешавад, баҳисобгирии хароҷот ба маҳсулоти дар давраи муайян истеҳсолшуда алоқаманд аст. * Усули арзиши фармоиши кор Усули дар истеҳсоли фармоишӣ истифодашаванда. Хароҷот барои мавод, меҳнат ва хароҷоти изофӣ ба ҳар як лоиҳа ё партияи алоҳида тақсим карда мешавад. * Усули баҳодиҳии хароҷоти раванд Намунаи истеҳсоли оммавӣ, ки дар он ашёи хом ё маводҳои аввалия пайдарпай ба маҳсулоти тайёр табдил дода мешаванд. Гурўњњои равандњои истењсолї марњилањоро ташкил медињанд, ки њар кадоми онњо бо баровардани мањсулоти мобайнї (мањсулоти нимтайёр), ки метавонад ба марњилаи дигар фиристода шавад ё фурўхта шавад, ба охир мерасад. * усули стандартии баҳисобгирии хароҷот (баҳисобгирии муҳосибӣ дар асоси инҳирофоти арзиши воқеӣ аз арзиши стандартӣ) Барои хар як махсулот дар асоси стандартхои чорй ва сметахои арзиши аслй сметаи пешакии стандартй тартиб дода мешавад; дар охири давра инҳирофҳо ҳисоб карда мешаванд; кафомонй ба манфй таксим мешаванд (сарфи зиёдатии ашьёи хом, масолех, сузишворй, махсулоти нимтайёр аз сабаби вайрон шудани тачхизот, асбобхои пастсифат, иваз кардани масолех),мусбат (ба даст овардани сарфаи ресурсхои моддй, мехнатй ва молиявй, окилонатар буридани масолех, ба чои масолехи аълосифат истифода бурдани партов, истифода бурдани тачхизоту дастгоххои сермахсул) ва шартй (манфй ва мусбат буда, дар натичаи тафовути методологияи тартиб додани сметахои планй ва стандартии харочот ба вучуд омада метавонад). *Усули инвентаризатсияи индекси баҳисобгирии хароҷот Вай аз усули стандартй бо он фарк мекунад, ки бахисобгирии харочоти гузашта бе таксим ба стандартхо ва ка-фомонй ташкил карда мешавад: арзиши аслии махсулоти истехсолшуда дар асоси маълумотхои инвентаризация ва баходихии баланси корхои ба охиррасида дар охири мох муайян карда мешавад. * Усули ABC Маҷмӯи усулҳои тақсимоти хароҷот ба маҳсулот (маҳсулоти тайёр, равандҳо) мутаносибан ба фаъолиятҳои дар дохили ширкат иҷрошаванда. Мисоли маъмулӣ тақсимоти амортизатсия ба таҷҳизоти истеҳсолӣ ба намудҳои гуногуни маҳсулоти тайёр мутаносибан ба соатҳои истифодабарии таҷҳизот дар истеҳсоли онҳо мебошад. Ин аз усулҳои классикии баҳисобгирии хароҷот ба таври назаррас фарқ мекунад, зеро онҳо хароҷоти доимиро ба истеҳсолот худсарона тақсим мекунанд. * Хароҷоти мустақим Арзиши аслии махсулот дар хачми харочоти бевосита муайян карда мешавад ва харочо-ти иловагй бевосита ба хисобхои фуруши махсулот мансуб мешавад. * Усулҳои баҳисобгирии идоракунӣ бо усулҳои назорат алоқамандии зич доранд ва дар асл яке аз ҷузъҳои (назорати) он мебошанд. '''Тахассус''' Ташкилотҳои гуногун мутахассисони баҳисобгирии идоракуниро бо сертификатҳо ва тахассусҳои мувофиқ мукофот медиҳанд, аз ҷумла CIMA, ICMA, ICFM, CMA, муҳосиби оинномавӣ (ACCA), муҳосиби оинномавӣ (CA), муҳосиби сертификатсияшуда (CPA), Институти амрикоии муҳосибони ҷамъиятии сертификатдор, CAP/CIPA. 3x35xvwxnrgp16jqwnfj2zyfi8jbl4a