Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 3298 1470739 1420248 2026-04-29T14:06:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470739 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |common_name=Monaco |Парчам=Flag of Monaco.svg |Номи тоҷикӣ=Монако |Номи аслӣ=Principauté de Monaco<br />Principatu de Múnegu<br />Principat de Mónegue |Нишон= |Шиор=Deo Juvante |Номи суруди миллӣ=Hymne Monégasque [[File:Monaco National Anthem.ogg]] |Сохтори давлат= |Дар харита=LocationMonaco.png |Забон=[[забони фаронсавӣ]] |Рӯзи истиқлол= |Соҳибистиқлол аз= |Пойтахт=[[Монако (шаҳр)|Монако]] |Шаҳри калонтарин=[[Монте-Карло]] |Вазифаи сарварон= |Сарварон= |Ҷой аз рӯи масоҳат= |Масоҳат=1,637 |Фоизи об=0 |Ҷой аз рӯи аҳолӣ= |Аҳолӣ=35,656 |Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ= |Зичии аҳолӣ=18 285 |ММД= |Соли ҳисоби ММД= |Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД= |ММД ба сари аҳолӣ= |Пули миллӣ=[[Евро]] |Домен=[[.mc]] |Коди телефон=377 |Соат=+1 |Эзоҳот= }} {{бознависӣ}} <references group="lower-alpha" />{{ТарҷумаКунед|en|Monaco }}<references /> '''Подшоҳии Мона́ко''' ({{lang-fr|Principauté de Monaco}}) — давлат дар ҷануби [[Аврупо]]. Дар соҳили б. [[Баҳри миёназамин|Миёназамин]] (дарозии хатти соҳилӣ – 4,1 км) қарор дошта, аз тарафи хушкӣ бо ҳудуди [[Фаронса]] (тӯли сарҳадӣ– 4,4км)  иҳота шудааст. Яке аз давлатҳои хурдтарини дунё буда, танҳо аз [[Ватикан]] калонтар аст. Аҳолиаш  31,1 ҳазор (2008)  аст. Пойтахташ  ш. Монако, забони расмӣ – фаронсавӣ. Воҳиди пулӣ – [[евро]]. Монако узви [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]] (1993), [[Шӯрои Аврупо|Шурои Аврупо]] (2004) ва САҲА (1973) мебошад. Давлати ягона аст. Конститутсияи он 17.12.1962 қабул шудааст. Шакли идорӣ – подшоҳии конститутсионӣ.  Роҳбари давлат шоҳзода буда, тибқи конститутсия, ҳокимияти иҷроия  ба ӯ тааллуқ дорад. Шоҳзода аъзои ҳукуматро таъйин ва озод мекунад, ҳамчунин, метавонад дар мавриди дилхоҳ фаъолияти Парлумонро қатъ намояд. Шоҳзода давлатро дар муносиботи байнидавлатӣ намояндагӣ карда, ҳуқуқи бастан ва тасдиқи қарордодҳоро дорад.  Барои иҷрои чунин қарордодҳо ва қонунҳо фармон содир мекунад. Ба шоҳзода чунин сохторҳо машварат медиҳанд: Шурои Тоҷ (дар масоили қарордодҳои байналмилалӣ, қатъи фаъолияти Парлумон, афв) ва Шурои давлатӣ (роҷеъ ба лоиҳаҳои фармону қонунҳо). Дар ҳолати даст кашидан аз тахт ва ё фавти ӯ, ба авлоди қонунӣ аз насли мардонааш тибқи тақаддуми синнусолӣ авлавият дода, ба тахт нишонда мешавад. ==Сохти давлатӣ== Ҳукумати қонунгузор ба шоҳзода ва Шурои миллӣ (Парлумон), ки аз 24 вакил иборат буда ва тариқи интихоботи умумии мустақим барои 5 сол интихоб мешаванд, тобеъ аст. Салоҳияти Парлумон маҳдуд аст, наметавонад фаъолияти ҳукуматро назорат ва бо ташаббуси қонунгузорӣ баромад намояд. Ҳокимияти иҷроия бар дӯши Шурои ҳукуматӣ аст, ки роҳбарии онро вазири давлатӣ  бар уҳда дорад. Вазири давлатӣ ва аъзои Шурои ҳукуматӣ аз ҷониби шоҳзода ба мансаб таъйин ва озод гардида, танҳо ба ӯ тобеъ мебошанд. Дар Монако низоми бисёрҳизбӣ амал мекунад. Ҳизбҳои сиёсии Монако: Иттиҳоди миллӣ баҳри ояндаи  Монако, Иттиҳоди шоҳзодаҳо, Ҳаракат барои Монако, Ҳизби монегаскҳо ва ғ. Муносибатҳои Тоҷикистон бо Подшоҳии Монако 13 январи соли 2017 оғоз гардиданд. == Табиат == Монако дар доманаи кӯҳи Алп, дар нишебии баландиаш то 500 м, дар 20 км-ии шимолу шарқи ш. Нитсаи Фаронса қарор дорад. Соҳили б. Миёназамин, махсусан, соҳили лоҷвардии он (соҳили Дозур) аз халиҷи соҳилсарои регӣ ва кӯҳпораҳои сахраӣ  иборат аст. Иқлимаш нарми  [[Ҷанбимадоргон|субтропикии]] баҳримиёназаминӣ: дар як сол 300 рӯзи офтобӣ дорад. Боришоти солона  500 мм, бештар дар зимистон. Барф хеле кам меборад. Ҳарорати моҳи январ 9 °C, дар июл 24 °C. == Аҳолӣ == Аксари аҳолии Монако-ро фаронсавиҳо (28,2%), қабоили бумии монегаскҳо (21,5%) ва итолиёиҳо - (18,6%) ташкил медиҳанд. Ҳамчунин, англисҳо (7,5%), белжикҳо (2,8%), олмониҳо (2,5%), швейтсариягиҳо ё суисиҳо (2,5 %), португалиҳо (1,5%) ва амрикоиҳо (1%) зиндагӣ мекунанд. Дар таркиби аҳолии Монако одамони куҳансол бартарӣ доранд, синни  миёнаи аҳолӣ– 49,4, синни миёнаи дарозумрӣ 89, 7 сол. Зичии аҳолӣ зиёд аст (наздик ба 17,8 ҳазор одам дар 1 км² ). Ҳамагӣ дар иқтисоди кишвар беш аз 45,6 ҳазор  одам кор  мекунад, ки қариб 8 ҳазори он сокини Монако буда, боқии кормандон ҳамарӯза аз Фаронса ва [[Итолиё]] ба кор меоянд. Дар бахши хидматрасонӣ 79% (аз ҷумла, тиҷорат – 52%, сайёҳӣ – 11%, бонкдорӣ ва молия – 7%, сохтмон – 13% ва саноат – 8 %)  кор мекунад. ==Дин== Тақрибан 90 %-и аҳолӣ пайрави шохаи католикии масеҳиянд. Дар Монако калисои католикӣ  фаъолият мекунад == Таърих == Бори аввал аз Монако таърихнигори юнонӣ Гикатейи Милетӣ (асрҳои  6 – 5-и то м.) дар шакли Монойкос (Μόνοιϰος) ёдовар шудааст. Баъдан, юнониҳо ин номро ҳамчун яке аз лақабҳои Ҳеракл – «танҳо» истифода бурданд. На баъдтар аз қарни 5 юнониҳои массилиягӣ дар Монако минтақаи бозаргоние созмон доданд, ки дар ҳудуди он маъбади Ҳеракл воқеъ буд. Дар охири қарни 2 то м.  Монако ба дасти румиҳо гузашт. Яке аз роҳҳои муҳимтарини Рум ба Гал аз тариқи Монако мегузашт. Солҳои 1494–1559 Монако таҳти васояти Испониё қарор гирифт. Соли 1612 сенёр Монако Онори II (1804–1862)  рутбаи шоҳзодаро ба даст овард ва соли 1841 бо Фаронса қарордоде ба имзо расонд, ки тибқи он таҳти васояти Фаронса будани Монако-ро  эътироф ва испаниҳоро аз шаҳр берун кард. Соли 1793 Фаронса Монако-ро  ғасб ва номи онро ба Фор де Эркюл иваз намуд. Соли 1814 тибқи Қарордоди сулҳи Порис, низоми подшоҳӣ барқарор шуд ва таҳти васояти Фаронса қарор гирифт. Байни Фаронса ва Монако қарордод ба имзо расид, ки тибқи он, аз даст додани Ментона ва Рокрюнро  Монако эътироф кард. Соли 1865 Монако бо Фаронса иттиҳоди гумрукӣ баст. Дар Монако соли 1911 конститутсия қабул шуда, будҷаи шоҳзодаро аз будҷаи шоҳӣ ҷудо кард ва парлумон таъсис ёфт. Дар Ҷараёни ҷанги якуми ҷаҳонӣ Монако бетарафии худро эълон намуд. Фаронса тибқи қарордод аз соли 1918 подшоҳиро эътироф ва ба истиқлолияту якпорчагии Монако кафолат дод. Соли 1942 подшоҳӣ аз ҷониби Итолиё ва баъдан аз ҷониби Олмони фашистӣ ғасб гардид. 3. 9. 1944 Монако аз дасти фашистон  озод шуд. Солҳои баъд аз Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ иқтисоди Монако рушд кард ва ислоҳоти сиёсӣ амалӣ гардид. Иттифоқҳои касаба ба ҳукми расмият даромаданд (1944), ба занон ҳуқуқи иштирок дар интихобот дода шуд (1945). Суди олӣ таъсис ёфт, ҳуқуқи Шурои миллӣ густардатар ва ҳукми қатл бекор гардид. Сохторҳои бонкдорӣ, сайёҳӣ ва бизнеси қимор  рушд ва сохтмони саноати шимӣ, электронӣ ва дорусозӣ ба роҳ монда шуд. == Маориф == Дар Монако таҳсил барои кӯдакони синни 6–16-сола  ҳатмист. 99% -и  аҳолии аз 15-сола боло соҳибмаълумотанд (2009). Дар Монако Академияи мусиқии ба номи шоҳзода Ренйе III, Академияи рақсҳои классикии ба номи шоҳдухт Грейс, Донишгоҳи байналмилалӣ; Осорхонаи уқёнусшиносӣ, Нигористони ҳунари муосир, коллексияи мошинҳои Ренйе III, боғи экзотикӣ, расадхона ва ғ. мавҷуданд. Дар Монако ёдгориҳои таърихии мансуб ба давраҳои палеолит ва неолит мавҷуданд. Аз давраҳои истеъмори финиқиҳо, юнониён, лигурийҳо ва румиҳо димнаҳои маъбад, сафолпораҳо ва зеваролот  боқӣ мондаанд. Дар нимаи дуюми асри 19 ва аввали асри 20 шаҳри нави Монте Карло бунёд шуд, ки муҷтамаи қимор бо театри опера, биноҳои  «Отел де Пари», «Кафе де Пари»  ва қасри ҳунар дошт. Дар ҳамин давра калисои хурди Сент Оноре,  калисои Сен Шарл ва  калисои ҷомеи неоромании Борварии пок сохта шуданд. Меҳмонхонаҳои  «Метропол» ва  «Александра», виллаи  «Собер» ва виллаҳои зиёди дигар дар сабки электизм (интиқодгароӣ) сохта шудаанд. Бо сабки неоклассикӣ Осорхонаи уқёнусшиносӣ, бинои «Бел Эпок», виллаи «Барбарен», нигористони «Ампир» дар дохили казинои Монте Карло бино шудаанд. == Иқтисод == Монако кишвари пешрафта ва дар Аврупо яке аз марказҳои сайёҳӣ ва хидматрасонии бонкию молӣ ба шумор меравад. Аз рӯйи ҳаҷми умумии ММД (976,3 млн долар, сандуқи истеъмолӣ, 2006) Монако ҳамчун давлати хурд дар байни давлатҳои Аврупо яке аз ҷойҳои охир, аммо аз рӯйи ҳаҷми ММД нисбат ба саршумори аҳолӣ (тақр. ба 30 ҳазор доллар) дар ҷойи дуюм қарор дорад. Дар сохтори ММД саҳми соҳаи хидматрасонӣ  95,2% ва саноат 4,8%-ро ташкил медиҳад (2009).   Будҷаи давлатӣ аз ҳисоби андоз аз амволи ғайриманқули тиҷорат, андозҳои гумрукӣ, бизнеси қимор, инҳисори давлатии фурӯши тамоку, гугирд ва маркаи почта  ташкил меёбад. Ҳамчунин,  аз ҳисоби баргузор кардани чорабиниҳои зиёди варзишӣ, фарҳангӣ ва рӯйдодҳои тиҷорӣ низ ба буҷети давлат маблағи зиёд ворид мегардад. == Саноат == Дар н.  Фонвейи  Монако наздик ба 120 корхонаи начандон калони экологӣ фаъолият мекунад. Тавлидоти маводди ороишӣ ва беҳдоштӣ (яке аз истеҳсолкунандагони бузург ширкати  «Biotherm» дар ҳайати  «L’Oréal Group», ки ба тавлиди лавозими ороишии гаронбаҳо машғул аст), дорусозӣ (аз ҷумла, «Theramex»  ва ғ.), маҳсулоти пластикӣ ( «Megaplast» - ҷузвҳои бастабандӣ барои атриёт ва лавозими ороишӣ), маҳсулоти чопӣ (маркаҳои почтавии коллексионӣ ва кушодахатҳо), электронӣ (аз ҷумла,  қитъаот ва дастгоҳҳо барои мошинҳои баландсуръати пойгавӣ  ва таҷҳизоти ҳавонавардӣ), таҷҳизоти барқӣ (ришгирак), қаҳвасоз ва дастгоҳҳои коркарди қаҳва, ҳамчунин, релеву вентилҳои гуногун, калидҳои барқӣ ва ғ.), маҳсулоти порчаӣ ва дузандагӣ, қаннодӣ ва панирӣ ва сохмонӣ ба роҳ монда шудааст. Илова бар ин, васли қисмҳои мошинҳои барқии варзишӣ (аз соли 2010 ширкати амрикоии  «Tesla  motors»), истеҳсол ва таъмири киштиҳо; устохонаҳои таъмири мошинҳо низ хеле рушд кардаанд. Саноати сохтмон (бунёди хонаҳои иқоматӣ аз сабаби кам будани замини сохтмон маҳдуд аст; ҳаҷми асосии кор ба тавсеаи ҳудуди Монако, ки аз ҳисоби  соҳили баҳр вобаста мебошад), пеш рафтааст. == Кишоварзӣ == Барои таъмини бозори дохилӣ дар ҳаҷми начандон калон хурмо, анҷир, анор, бодом, зайтуну меваҳои ситрусӣ (мураккабот) парвариш мешавад. Обҳои наздисоҳилӣ моҳии кам доранд. Хидматрасонӣ аз бахшҳои асосии иқтисоди Монако мебошад. Соҳаҳои асосӣ: саноати байналмилалии гардишгарӣ ва дилхушӣ, тиҷорати бонкӣ ва молӣ. Монако - маркази гардишгарии дорои аҳаммияти байналмилалӣ  аст. Дар соли 2010 ба Монако 279, 2 нафар (817 ҳаз. дар як шаб низ ба қайд гирифта шудааст) ворид шудааст. Монако 15 меҳмонхона ва 99 тарабхона дорад. Намудҳои асосии гардишгарӣ – фарҳангӣ ва омӯзишӣ (аз ҷумла, ширкат  дар ҷашнвораҳои сершумори сатҳи ҷаҳонӣ ва мусобиқоти варзишӣ), табобати баҳрӣ (Монте Карло), мулоқотҳои расмӣ (ҳамасола дар Монако наздик ба 500 конфронс ва намоишгоҳ баргузор мешавад). Яке аз қадимтарин ва бузургтарин ширкат дар Монако «Societé Anonyme des Bains de Mer et du Cercle des Etrangers à Mona­co» мебошад, ки казиноҳои Монте Карло ва чанд меҳмонхонаву ресторанҳо  дохили ин ширкатанд. Низоми озоди (либералӣ) андоз имкон дод, ки Монако ба яке аз марказҳои бузурги маблағгузорӣ табдил ёбад; дар ин ҷо наздик ба 80 бонк ва марказҳои маблағгузорӣ ва дафтари марказии бештар аз 800 ширкати байналмилалӣ қарор дорад. Даромади сокинони Монако ва хориҷиҳои муқимӣ (ба истиснои фаронсавиҳо) аз андоз озод аст, бино бар ин, аврупоиҳое, ки сарвати зиёд доранд, Монако-ро маҳалли зист интихоб мекунанд. Ширкатҳое, ки дар подшоҳӣ ба қайд гирифта шудаанд, муддати 2 соли аввал аз даромад  андоз намесупоранд. == Нақлиёт == Навъи асосии нақлиёт автомобил буда, ҳамлу нақл аз тариқи он сурат мегирад. Дарозии роҳи мошингард тақрибан 50 км аст. Аз ҳудуди Монако хатти р. о. мегузарад, ки Итолиё, ҷануби Фаронса ва Испониёро ба ҳам пайваст мекунад. Бандарҳои баҳрӣ: Эркюл ва Фонвей. == Тиҷорати хориҷӣ == Ҳаҷми содироти коло – 536,9 млн евро, воридот – 668, 8 млн. евро. Колои содиротии асосӣ маводди ороишӣ, собун, атриёт, ҳамчунин, яхтаҳо, маҳсулоти пластикӣ,  автомобилӣ ва лавозими беҳдоштӣ мебошад. Ҷавоҳирот, ҷавоҳироти бадалӣ, созҳои мусиқӣ, воситаҳои нақлиёт, либосу маҳсулоти чармӣ, ашёи хому дастгоҳҳои саноатӣ ва хӯрока ба Монако аз хориҷ ворид мешаванд. Шарикони асосии тиҷорати хориҷии Монако: кишварҳои аврупоӣ (асосан Олмон, Итолиё ва Британияи Кабир) ва Хитой. == Варзиш == Кумитаи олимпии Монако соли 1907 таъсис ёфтааст. Варзишкорони Монако аз соли 1920  дар Бозиҳои олимпӣ иштирок мекунанд. Футбол, шатранҷ, теннис ва мусобиқаҳои пойгавӣ аз навъҳои рушдкардаи варзиш дар Монако -анд. Бошгоҳи футболи  «Монако»  8 маротиба қаҳрамони футболи Фаронса ва 5 маротиба Ҷоми футболи Фаронсаро ба даст овардааст, ҳамчунин, солҳои 2003–2004 иштирокдори бозии ниҳоии Лигаи қаҳрамонҳои Аврупо буд. Дар Монако мусобиқоти касбии мардонаи теннис (аз соли 1968), дар хиёбонҳои Монако мусобиқоти пойгавӣ (аз соли 1929) марҳалаи қаҳрамонии ҷаҳон  «Формула-1» (аз соли 1955),  ҳамчунин, мусобиқоти ҷаҳонии шатранҷ  баргузор мегардад. == Сарчашма == * Э. Раҳматов. Монако.ЭМТ, Ҷ. 13, саҳ. * [http://www.yourmonaco.com/ Monaco]{{ref-en}} * [http://www.monaco.gouv.mc/ Официальный сайт правительства Монако] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20051105085219/http://www.monaco.gouv.mc/ |date=2005-11-05 }}{{ref-fr}}{{ref-en}} * [http://www.portalostranah.ru/view.php?id=172 История, география, нравы и достопримечательности Монако (обзор монакских и межд. публикаций)] * [http://www.oetp-monaco.com/# Офис почтовых марок Монако]{{ref-fr}}{{ref-en}} * [http://www.petitmonegasque.fr/ Открытие Монако]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.trudnosti.net/articles/52 История Монако, Монте-Карло и Гримальди] == Пайвандҳо == {{умумӣ}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Аврупо}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]] [[Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Монако]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] pa1ewln61is1bhxjrqvrrpz4kbpuoco 0 8198 1470757 1288902 2026-04-29T23:03:53Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470757 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = <!--(see above)--> | name = Робинзон Крузо<br />Robinson Crusoe | image = Robinson Crusoe 1719 1st edition.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = Саҳифаи унвон аз нашри аввал | author = [[Даниэл Дефо]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[Британияи Кабир]] | language = [[Забони англисӣ|англисӣ]] | series = | release_number = | subject = | genre = таърихӣ, бадеӣ | set_in = | published = | publisher = В. Тейлор | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = | pages = | awards = | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} '''«Робинзон Крузо»''' ([[Забони англисӣ|англ.]]&nbsp;''<span lang="en">Robinson Crusoe</span>'') — романи [[Даниэл Дефо]] буда, бори аввал апрели соли 1719 чоп шудааст. Номи кутоҳаш қаҳрамони аслӣ. Номи пурраи ин асар «''Ҳаёти ғайриоддӣ ва ҳайратангези саргузашти Робинзон Крузо, маллоҳ аз Йорк, ки тайи 28 сол дар ҷазираи беодам, назди соҳили резишгоҳи дарёи Ориноко-и Амрико, ҷойе ки ҳалокати киштӣ гузаронда буд, ҳангоме ки тамоми ҳайати кормандони киштӣ ғайри ӯ ба ҳалокат расиданд, тибқи нақл тасодуфан уро озод намудани пиратҳо; навиштаҷотро худ навиштааст''» ([[Забони англисӣ|англ.]]&nbsp;''<span lang="en">The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe, Of York, Mariner: Who lived Eight and Twenty Years, all alone in an un-inhabited Island on the Coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself. </span><span lang="en">With An Account how he was at last as strangely deliver'd by Pyrates</span>''). Ин китоб шурӯъи романи классикии англисӣ ва ба вуҷуд омадани муди наве ба ҳисоб рафта; уро баъзан аввалин романи «ҳақиқӣ»-и ба забони англисӣ меноманд. == Дар бораи ин асар == Ин асар зиёда аз дусад сол муқаддам навишта шудааст. Агарчӣ [[Даниэл Дефо|Дефо]] асарҳои бисёре навишта бошад ҳам, ҳеч кадомаш ба мисли асари “Робинзон” муваффақият пайдо накардааст. Магар кам китобҳое буданд, ки аввал дар ҷаҳон муваффақияти бузурге пайдо карда, баъд зуд шуҳрати худро гум карда, аз тарафи хонандагон фаромӯш шуданд. Аммо китоби “Робинзон” ҳанӯз ҳам дар авҷи шуҳрати худ мебошад. Онро набераҳо ҳам бо ҳамон шавқу ҳаяҷоне мехонанд, ки бобо ва бобокалонҳояшон хонда буданд. Шавқангези махсуси Робинзон дар меҳнатдӯстӣ ва ҷидду ҷаҳди бепоёни ӯст. Агар ба ҷои ӯ каси дигаре ба чунин шароити хатарноке меафтид, то ҷойе нобуд мешуд. Агар Робинзон лаҳзае аз мубориза ба муқобили қувваҳои мудҳиши табиат боз меистод, ҷазираи беодаме, ки тӯфон ӯро ба он ҷо партофта буд ба комаш фурӯ мебурд. Лекин Робинзон, ки меҳнатдӯст ва бо ирода буд, ҳамаи монеаҳоро бартараф карда, ниҳоят ба муроду мақсад расид. Ӯ корҳои мушкилеро ба ҷо овард. Хоҳ ӯ қалъаи машҳури худро созад, хоҳ ба гирди он ҳисори чӯбин кашад ва хоҳ даруни ғӯлаи калонеро кофта заврақ созад, ва тамоми қувваи худро ба ин кор медиҳад ва бо чунон шавқи бепоёне ба кор ҷалб мегардад, ки кори ӯ хонандаро ҳам ба завқу ҳавас меоварад. Кас дар ҳайрат мемонад, ки ӯ чӣ гуна аз лой хурма ва тубак сохта, аз чӯб ӯғурча кофта ва чӣ гуна ба заврақаш бодбон дӯхтааст. Аз кардани кадом коре, ки ӯ дар ин китоб нақл кунад, суханашро чунон ҳам шавқангез менигорад, ки гӯё худи мо шахсан дар он кор иштирок дошта бошем. Ба хонандагон Робинзон боз аз он ҷихат писанд аст, ки ӯ аз рӯзҳои аввали ба ҷазира омаданаш ниҳол мешинонад, ҳайвонотро дастомӯз мекунад; замини хушки беҳосилро ба гандумзори сабзу хуррам мубаддал мегардонад. Албатта, ба мо, хонандагонӣ советӣ, бисёре аз хусусиятҳои Робинзон бегона аст. Вай савдогарӣ мекард ва савдогарони дигар барин барои манфиати шахсии худ кӯшиш менамуд ва хеле ғайрат ба кор мебурд, ки ҳар чӣ бештар пул ва молу мулк фароҳам оварад. Вай дар ҷавонӣ барои пулёбӣ ҳатто аз фиребу ҳилла намегашт: ба мардуми [[Гвинея]] ҳар навъ чизҳои хушранги бачагона, аз қабили [[шиқшиқа]]ю ҳуштак, минчоқу [[гушвора]]ю [[дастпона]]ҳои шишагӣ ва бозичаҳои дигар бурда, дар иваз аз баҳои тилоро надонистани халқи маҳаллӣ истифодакунон тилои бисёре ба даст медаровард. Он замонҳо ин корро айб намедонистанд, лекин мо ин корҳоро маҳкум мекунем. Вале боварии Робинзонро ба меҳнати инсонӣ, суботи ӯро ба рафъи монеъаҳо, далерӣ ва иродаи матнии ӯро тақдир кардааст. == Тарҷумаи тоҷикӣ == Аввалин нафаре, ки асари Робинзон Крузоро ба забони тоҷикӣ тарҷума кардааст, ин [[Ҳасан Ирфон]], соли 1990 буд. == Адабиётҳо == * <span class="citation" contenteditable="false">''Урнов Д. М.''<nowiki> </nowiki>Робинзон и Гулливер: Судьба двух литературных героев<nowiki> / </nowiki>Отв. ред. А. Н. Николюкин; [[Академияи илмҳои мамлакатҳои хорҷии наздик|Академия наук СССР]].&nbsp;— М.: Наука, 1973.&nbsp;— 89&nbsp;с.&nbsp;— (Из истории мировой культуры).&nbsp;— 50&nbsp;000 экз.</span><span class="citation" contenteditable="false"></span> (обл.) * ''Ҳасан И''. Робинзон Крузо: Барои наврасон ва ҷавонон - муҳаррирон: Мирзо Ш., Гурез С.; Нашриёти «Ирфон» 1970/Нашриёти «Адиб» - 1990, 208 саҳ. == Пайвандҳо == * [http://www.robinson-crusoe.ru Русскоязычный сайт, посвященный роману «Жизнь и удивительные приключения Робинзона Крузо»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190715185811/http://www.robinson-crusoe.ru/ |date=2019-07-15 }} * [http://www.lib.ru/PRIKL/DEFO/crusoeall.txt ''Дефо Д.''] [http://www.lib.ru/PRIKL/DEFO/crusoeall.txt Жизнь и удивительные приключения Робинзона Крузо...]<span contenteditable="false"> </span><span contenteditable="false">в </span>[[Китобхонаи Максим Мошков|библиотеке Максима Мошкова]] * [http://top.rbc.ru/wildworld/01/11/2008/257658.shtml Найдены следы прототипа Робинзона Крузо] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081106072604/http://top.rbc.ru/wildworld/01/11/2008/257658.shtml |date=2008-11-06 }} * [http://www.mybio.ru/zapiski/prilozh/01-crusoe/page1.html Расшифровка маршрута путешествия Робинзона Крузо по России] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130308150047/http://www.mybio.ru/zapiski/prilozh/01-crusoe/page1.html |date=2013-03-08 }} * [http://livedreams.ru/literaturnyye-istorii/ostrov-robinzona-kruzo.html Прототип Робинзона Крузо] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150402133030/http://livedreams.ru/literaturnyye-istorii/ostrov-robinzona-kruzo.html |date=2015-04-02 }} [[Гурӯҳ:Китобҳои бадеӣ]] [[Гурӯҳ:Адабиёт]] [[Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо]] iqi6nmoowos94p48hxta8vwibfaxyrg 0 8265 1470750 1447372 2026-04-29T18:46:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470750 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Ранг1 = #A5D570 | Номи тоҷикӣ = Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров | Номи аслӣ = | Нишон = | Парчам = | Бари нишон = | Бари парчам = | Тавсифи нишон = | Тавсифи парчам = | Кишвар = {{Парчам |Тоҷикистон}} | lat_dir = N | lat_deg = 40 | lat_min = 12 | lat_sec = 42 | lon_dir = E | lon_deg = 69 | lon_min = 45 | lon_sec = 47 | region = TJ | type = city | Дараҷа = | CoordScale = | Суруди миллӣ = | Мақом = Ноҳияи маъмурӣ | Тобеъи = [[Вилояти Суғд]] | Шомили = 1 шаҳрак, 11 ҷамоат | Пойтахт = [[Ғафуров]] | Шаҳри бузургтарин = | Шаҳрҳои бузургтарин = | Таъсис = [[31 январ]]и [[1957]] | Барҳамхӯрӣ = | Номҳои пешина = | Роҳбар = Салимзода Нусратулло Файзулло (аз 2023)<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан {{!}} НИАТ "Ховар"|lang=ru-RU|accessdate=2023-01-11|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref> | Номи роҳбар = Раиси ноҳия | Раис = | Шакли роҳбарӣ = Раиси ноҳия | Раис2 = | Шакли роҳбарӣ2 = | Раис3 = | Шакли роҳбарӣ3 = | ММД = | Соли ММД = | Ҷой аз рӯи ММД = | ММД ба сари аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = | Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | Аҳолӣ = 388 600<ref>{{Cite web|url=https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf|title=ШУМОРАИ АҲОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ТО 1 ЯНВАРИ СОЛИ 2022|author=Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2022-11-19|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010195817/https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf}}</ref> | Соли барӯйхатгирӣ = 2022 | Фоиз аз аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи аҳолӣ = | Баҳодиҳии аҳолӣ = | Соли баҳодиҳӣ = | Зичӣ = 128,7 | Ҷой аз рӯи зичӣ = | Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|узбекон]] | Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] | Масоҳат = 2651,7 | Фоиз аз масоҳат = | Ҷой аз рӯи масоҳат = | Баландии бештарин = | Баландии миёна = | Баландии камтарин = | Харита = Ghafurov District in Tajikistan.svg | Андозаи харита = | Харита2 = | Минтақаи замонӣ = UTC+5 | Сарвожа = GA | ISO = TJ.SU.GA | Шиносаи ададӣ = | Шакли шиноса = | Шиносаи ададӣ2 = | Шакли шиноса2 = | Шиносаи ададӣ3 = | Шакли шиноса3 = | FIPS = | Коди телефон = +992 3442 | Нишонаи почта = 735690 | Домени интернет = tj | Коди мошинҳо = TJ02 | Вебгоҳ = http://www.gafurov.tj/ | Гурӯҳ дар Commons = Ghafurov District | Эзоҳ = }} [[Акс:Саидхоҷа Урунхоҷаев.jpg|thumb|Собиқ раиси колхози номдор Саидхоҷа Урунхоҷаев]] '''Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров''' (қабл. ноҳияи Ғафуров<ref>{{Китоб|муаллиф=Агентии Омори Назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|ном=Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2015|шаҳр=Душанбе|саҳифаҳо=49|сол=2015|ҳамаисаҳифаҳо=|муттасади=Ҳасанзода Г.К|ҳамаисаҳифа=}}</ref>) — яке аз [[ноҳия]]ҳои идории [[вилояти Суғд]] аст. Аҳолии ноҳия ба ҳолати [[1 январ]]и [[соли 2016]] 355 000 нафар <ref name="stat.tj">{{Cite web |url=http://www.stat.tj/ru/img/7a20337ca019c92e18235196b4e62aaa_1470198679.pdf |title=Маҷмӯаи омории "Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2016". Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2016, соли 19 |accessdate=2016-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170810004846/http://www.stat.tj/ru/img/7a20337ca019c92e18235196b4e62aaa_1470198679.pdf |archivedate=2017-08-10 }}</ref> мебошад, асосан [[тоҷикон]] ва узбекон дар ноҳия истиқомат мекунанд. Паҳновари ноҳия 2651,7 км² аст, ки 4,1% майдони умумии вилоятро ташкил медиҳад.<ref name="Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома">{{Cite web |url=http://www.gafurov.tj/tj/malumotnoma |title=Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома |accessdate=2013-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170417132926/http://gafurov.tj/tj/malumotnoma |archivedate=2017-04-17 }}</ref> Маркази ноҳия шаҳри [[Ғафуров]] аст, ки 26 км ҷанубтар аз шаҳри [[Хуҷанд]] ҷойгир аст. Масофа: аз [[Ғафуров]] то [[Душанбе]] 326 км роҳ аст. == Ҷойгоҳ == Масоҳати умумии ноҳия 2651,7 км² буда, дар миёни [[кӯҳсори Туркистон]] ва дараи [[Фарғона]] ҷой дорад. Дар шимол бо ноҳияҳои [[ноҳияи Зафаробод|Зафаробод]] ва [[ноҳияи Спитаман|Спитаман]], дар ғарб бо ноҳияҳои [[ноҳияи Истаравшан|Устарӯшан]] ва [[ноҳияи Шаҳристон|Шаҳристон]], дар ҷануб бо ноҳияҳои [[ноҳияи Айнӣ|Айнӣ]] ва [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] аз бахшҳои [[вилояти Суғд]] ҳамсоя ва дар шарқ бо [[ноҳияи Лайлак]] аз бахшҳои [[вилояти Баткен|вилояти Бодканд]]и [[Қирғизистон]] ҳаммарз аст. == Иқлим ва табиат== Иқлими ноҳия континенталии хушк буда, ҳарорати миёна дар фасли зимистон аз -10 то -15◦C дараҷа сард, тобистон аз +27◦C до +36◦C дараҷа гарм мешавад. Ҳудуди ноҳия аз захираҳои канданиҳои фоиданок (санг, хок, шағал, рег) ва захираҳои об бой мебошад. Дарёи Сир ва сойи Хоҷабоқирғон соҳаи калони кишоварзӣ ва дигар соҳаҳоро бо об таъмин мекунанд. Табиат ва иқлими ноҳия барои рушди соҳаи кишоварзӣ мусоид мебошад.<ref name="Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома"/> == Таърих == Шаҳраки имрӯзаи Fафуров, дар гузашта деҳкадаи Исписор, дар сари роҳи бузурги абрешим воқеъ гаштааст. Масофаи байни Хуҷанду Исписор ҳамагӣ ду фарсах (12 км)аст. Ин тахминан нисфи роҳи муқаррарии якрӯзаи корвон аст. Корвонҳои қадима одатан дар як рӯз 25-27 км роҳ мепаймуданд. Дар ин байн боз нишемангоҳҳои кӯчаке буданд, ки мусофирон лангар партофта кӯфтагии роҳро мебароварданд. Деҳкадаи Исписор аз ҷумлаичунин манзилҳо буд. Бидуни ин Исписор дар ҳамвории фарохи доманаи кӯҳ дар сари чорраҳа қарор дошт. Ба Исписор аз деҳкадаҳои кӯҳии Қалъача, Овчӣ, Такоб, Қайрағоч ва ҳам Қатағану Хистеварз одамон бегоҳии ҷумъа ба бозор омада, пагоҳи ба манзили хеш бармегаштанд. Аз ин рӯ дар ин маҳал мавҷудияти меҳмонхонаи ориятии сохти суғдии Испанҷа ё Сипанҷ аз эҳтимол дур нест. Истилоҳи ҷуғрофии «Исписор» аз ду калима ё ҳиҷо – «испанҷ» ва «сор» ба миён омадааст. Дар хусуси маънии «сор» муаллифи «Fиёс-ул-луғот» фармуда, ки ин лафз ба маънии касрот, яъне бисёр ва ҳам ҷо чун кӯҳсор, шохсор, намаксор омадааст. Гумон меравад, ки шаҳри Исписор дар канори вилояти Мовароуннаҳр, аз ҳамин Испанҷи суғдӣ бармеояд. Аз ин тафсироти мухтасар чунин хулоса намудан мумкин аст, ки дар Исписор танҳо як сипанҷ нею чанд меҳмонхонаи ориятӣ амал мекардааст. Шояд ин меҳмонсаройҳо, ба мисли сипанҷҳои дигари Варазрӯд ба деҳкадаҳои ҷудогона мансуб буданд. Чунончӣ, соҳиби «Таърихи Бухоро» Муҳаммад Наршахӣ оварда, ки дар шаҳри Байканд (Пайканд), зиёда аз ҳазор работ, сипанҷ будааст, ба адади деҳҳои Бухоро. Аҳли ҳар деҳ он ҷо сипанҷе бино намуда ва ҷамоатеро дар он нишонда ва нафақаи эшонро аз деҳа мефиристоданд. Дар рӯзи бозор ҳар қавме ба сипанҷи хеш фуруд меомад. Дар рӯзҳои мо дар харобаи Пайканд осори сӣ сипанҷ ошкор шудааст. Дар тамоми сарзамини Мовароуннаҳр бино ба қавли Истахрӣ ва Ибни Ҳавқал бештар аз 10 ҳазор сипанҷ будааст. Истахрӣ дар Суғд сипанҷеро дида, ки ду паҳлӯи дарвозаи онро ба девор мехкӯб намуда буданд. Ва ба саволи ӯ дар хусуси сабаби ин ҳолат фаҳмониданд, ки сад соли охир дарвозаи сипанҷ боре ҳам пӯшида нашудааст ва барои қабули мусофирон доимо боз аст. Дар сипанҷҳои қадим то 200 одам бо аспу астарашон ҷой мешуданд ва дар он ҷо тамоми ашёи рӯзгор ва ғизоро пайдо намудан мумкин буд. Ба ин минвол Исписорро макони сипанҷ ва пас аз Хуҷанду Хистеварз яке аз маҳалҳои қадими ҳунару бозоргонӣ номидан мумкин аст.<ref>Ҳ. Холҷӯраев., Ш. Нуриддинов. Исписор: Онҳо фарзандони ту ҳастанд. – Хуҷанд, 2012 (884 с.) С. 106-108</ref> Ноҳияи Хуҷанд бо қарори КИМ СССР соли [[1926]] таъсис дода шудааст. [[9 январ]]и соли [[1936]] номи [[Ленинобод]]ро гирифтааст. Тибқи қарори Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ноҳия аз [[27 октябр]]и соли [[1939]] ба ҳайати вилоят дохил мешавад. [[31 январ]]и соли [[1957]] номи нав ноҳияи Хуҷанд иваз шудааст. [[30 июн]]и соли [[1999]] ба шарафи 90-солагии алломаи замон, [[Қаҳрамони Тоҷикистон]] академик [[Бобоҷон Ғафуров]] ноҳия барои бузургдошти ӯ номи Бобоҷон Ғафуровро мегирад. == Мардум == Мардуми ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба забонҳои [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] ва [[забони узбакӣ|узбакӣ]] сухан мегӯянд. Бино бар саршумори [[1 январ]]и [[соли 2016]] дар ноҳияи Ғафуров 355 000 тан аҳолӣ будааст. Дар маркази ноҳия шаҳраки Ғафуров 19,3 ҳаз. наф. ва маҳалли деҳот 335,7 ҳаз. наф. аҳолӣ истиқомат мекунад.<ref name="stat.tj"/> Асосан дар ноҳия [[тоҷикон]], узбекон, қирғизҳо, русҳо, тоторҳо ва намояндагони дигар миллатҳо умр ба сар мебаранд.<ref name="gafurov.tj">{{Cite web |url=http://www.gafurov.tj/tj/malumotnoma |title=Шаҳрҳо ва ноҳияҳои вилояти Суғд. Ғафуров |accessdate=2013-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170417132926/http://gafurov.tj/tj/malumotnoma |archivedate=2017-04-17 }}</ref> {| class="wikitable" |+ !'''сол''' !2014 !2015 !2019 !2020 |- |'''шумора <br>(ҳаз. нафар)''' |339,8 |{{зиёдшавӣ}}347,4 |{{зиёдшавӣ}}374,3 |{{зиёдшавӣ}}380,5 |} == Бахшбандӣ == Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Ғафуров 1 [[шаҳрак]] ва 11 [[ҷамоат]] дорад<ref name="gafurov.tj"/> {{Рақамгузории худкор | Столбцов = 4 | Оформление = standard sortable collapsible | Название = Ҷамоату шаҳракҳои ноҳия | Заголовок2 = Маҳалли аҳолинишин | Заголовок3 = Номҳои пешина | Заголовок4 = Аҳолӣ,<br>2015<ref>{{Cite web|url=https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography|title=Demography|website=untj.org|accessdate=2023-01-20|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119175601/https://untj.org/jambi-project/index.php/maps-statistics/demography}}</ref> | Сортировка4 = число | Выравнивание4 = right ||[[Ғафуров]], шаҳрак | ''Хуҷанд, Советобод'' | 18400 ||[[Ҷамоати Хистеварз|Хистеварз]] | ''Қистақӯз'' | 52758 ||[[Ҷамоати Унҷӣ|Унҷӣ]] | | 45760 ||[[Ҷамоати Ёва|Ёва]] | | 40297 ||[[Ҷамоати Ҳайдар Усмонов|Ҳайдар Усмонов]] | | 37017 ||[[Ҷамоати Исмоил|Исмоил]] | | 19844 ||[[Ҷамоати Овчиқалъача|Овчиқалъача]] | | 21585 ||[[Ҷамоати Ғозиён|Ғозиён]] | | 18760 ||[[Ҷамоати Исфисор|Исфисор]] | | 39590 ||[[Ҷамоати Зарзамин|Зарзамин]] | ''Қатаған'' | 12744 ||[[Ҷамоати Чашмасор|Чашмасор]] | ''Ӯткансой'' | 10275 ||[[Ҷамоати Дадобой Холматов|Дадобой Холматов]] | | 12966 }} == Ҳукумат == Сарвари ноҳияи Ғафуров Раиси Ҳукумати он аст, ки вайро Раиси Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]] таъйин мекунад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Ғафуров Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад ки онро раъйдиҳандагони ноҳияи Ғафуров барои 5 сол интихоб мекунанд. == Иқтисод == Ноҳия яке аз минтақаҳои пешрафтаи аграрию саноатии вилоят ва ҷумҳурӣ маҳсуб меёбад. Ҳамзамон таъсисёбии корхонаи нави истеҳсолии “Хуаксин Ғаюр суғд семент“ барои ба ноҳияи саноатию аграрӣ табдил ёфтани он замина гузошт. Кишоварзӣ соҳаи асосии пешбурди иқтисодиёт мебошад ва дар ҳаёти иқтисодии ноҳия нақши аввалиндараҷаро мебозад. Дар натиҷаи таҷдиди хоҷагиҳои калонҳаҷм наздик 7000 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ ва оилавӣ ташкил гардида, бо ин васила ислоҳот дар соҳаи кишоварзӣ имкон дод, ки самаранокии замин таъмин гардад. Дар структураи истеҳсоли зироатҳои рустанипарварӣ сабзавоту ғалладонагиҳо афзалият доранд. Ба рушди соҳаи боғдорию токпарварӣ низ солҳои охир дар ноҳия аҳамияти махсус дода мешавад. Дар соли 2015-ум дар хоҷагиҳои кишоварзии ноҳия 333 га боғ ва 9 гектар токзори нав шинонида шудааст, ки дар оянда барои зиёд намудани истеҳсоли меваю ангур ва инкишоф додани ин соҳа замина мегузорад. Дар ин маврид, ҷоизи қайд аст, ки моҳи марти соли ҷорӣ бо иштироки Сарвари давлат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар дар ҳудуди заминҳои навкорами ҷамоати деҳоти Чашмасор барои бунёди 685 гектар боғот заминагузорӣ карда шуда, дар зиёда аз 100 гектари он ниҳолҳои сиёҳолу шинонида шуданд. Ин иқдом имкон медиҳад, ки дар ноҳия содироти меваю сабзавот, азҷумла хушкмева рушд ёбад. Дар ноҳия 96 адад корхонаҳои саноатӣ мавҷуд мебошанд, ки истеҳсолот дар онҳо дар асоси коркарди ашёи хоми маҳаллӣ ба роҳ монда шудааст. Дар се соли охир дар ноҳия 30 адад корхонаи нави саноатӣ ба фаъолият шурӯъ карданд, ки дар онҳо зиёда аз 450 адад ҷойи корӣ таъсис дода шудааст. Таъсисёбии корхонаи муштараки «Хуаксин Ғаюр Суғд семент» ба ноҳияи саноатию аграрӣ табдил ёфтан замина гузошт. Ҳамзамон дар ноҳия корхонаҳои калони саноатӣ ба монанди ҶДММ «Алфа ПЭТ», ҶДММ «Зерновая Компания», ҶДММ «Ободкори Хуҷанд», ҶДММ «Юсуф Саркор», ҶДММ «Сахо», ҶДММ «Ғаллаи Суғд», ҶДММ «Ширкати Азизӣ» фаъолият доранд, ки онҳо ба рушди соҳаи саноати ноҳия мусоидат карда истодаанд. дар ноҳия сохтмон ва таъмиру тармим зиёда аз садҳо иншоотҳои истеҳсолӣ, маданию маишӣ, фарҳангӣ, иҷтимоӣ ва барқарокунии роҳҳою кӯпрукҳо, иншоотҳо мавриди истифода қарор дода шуданд. Аз он ҷумла мактабҳои таҳсилоти умумии рақамҳои 13, 17, 23, 24, 29, 33, 50, 75, 80, 83, 84, комплекси хидматрасонӣ ва толори қабули меҳмон дар фурудгоҳи байналмиллалии Хуҷанд, пул аз болои дарёи Сир дар ҷамоати деҳоти Ёва, чойхонаи миллии «Боғи Ваҳдат» дар ҷамоати деҳоти Исмоил, маркази савдои «Баракат» дар шаҳраки Ғафуров, бинои маъмурии Корхонаи давлатии фаръии бақайдгирии молу мулки ғайриманқули ноҳия, бинои шуъбаи бемориҳои дил дар беморхонаи ҷамоати деҳоти Хистеварз, корхонаи коркарди нафт «Нафти Темурмалик» дар ҷамоати шаҳраки Ғафуров, маркази саломатии деҳоти «Тоҷикистон» дар ҷамоати деҳоти Хистеварз, қасри маданияти «Арбоб» дар ҷамоати деҳоти Унҷӣ, бинои таълимӣ барои 600 хонанда, мактаб литсей ва хобгоҳ барои 140 ҷой, варзишгоҳ барои 5000 ҷойи нишаст дар ҷамоати деҳоти Хистеварз, Амфитеатри замонавӣ ва маҷмааи қасри қабули меҳмонон дар шафати қасри маданияти Арбоби ҷамоати деҳоти Унҷӣ ва даҳҳо корхонаҳои хурду миёнаи саноатӣ ба истифода дода шудаанд.<ref name="Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома"/> Дар ҳудуди ноҳия Корхонаҳои пурқудрати Фурудгоҳи Байналхалқии Хуҷанд ва Роҳи Оҳан ҷойгиранд, ки тобеияти ҷумҳуриявӣ доранд. == Алоқа ва ВАО == Дар ҳудуди шаҳраку деҳоти ноҳия ҳамаи 4 барномаи давлатии телевизионии ҷумхуриявӣ - ТВТ, ТВ Сафина, Ҷаҳоннамо, Баҳористон ва вилоятӣ (ТВ Суғд СМ-1, Азия,) пахш мегардад. Ҳамчунин дар ҳудуди ноҳия аҳолӣ ба қабули мавҷҳои 4 радиостансия - «Радиои «Тоҷикистон» дар мавҷи 102.7 FM, «Садои Душанбе» - 100.2 FM, радиои «Фарҳанг» - 106 FM ва радио «Овози тоҷик» - 107.5 FM дастрасӣ дорад. Дар ноҳия як рӯзномаи ҳафтавори «Хуҷанд» бо теъдоди зиёда аз 3000 нусха нашр мешавад. Ин ҳафтавор нашрияи мақомоти иҷроияи ноҳия ба шумор меравад. Ҳамчунин нашрияи соҳавии соҳаи маориф бо номи “Раҳбари дониш” ва радиои беноқили маҳаллӣ бо номи “Замон” мардуми ноҳияро бо навгониҳои маҳалливу ҷумҳуриявӣ шинос менамояд. Бахши Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Тоҷиктелеком»-и ноҳияи Бобоҷон Ғафуров яке аз корхонаҳои бонуфуз ва асосии алоқаи ноҳия маҳсуб меёбад. Дар тавозуни корхона як шабакаи телефонии дорои 3487 рақами телефонӣ ва 5 пойгоҳи хурди деҳотии дорои 2060 рақам мавҷуд мебошад. Инчунин дар ноҳия 12 адад нуқтаҳои гуфтугӯи байнишаҳрӣ фаъолият мебаранд.<ref name="Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома"/> == Маориф ва фарҳанг== Дар қаламрави ноҳия 89 адад муассисањои таълимии тањсилоти асосӣ ва миёна, аз љумла 76 адад мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, 3 адад мактабҳои таҳсилоти умумии асосӣ, 1 адад Мактаби хонандагони болаёқат, 2 адад гимназияҳои давлатӣ, 3 адад гимназияњои хусусӣ, 1 адад мактаби хусусии таҳсилоти миёнаи умумӣ, 1 адад мактаб-парваришгоҳи махсуси ношунавоён фаъолият доранд. Дар муассисаҳои таълимии ноҳия 63411 нафар хонандагон ба таълим фаро гирифта шудаанд. Аз ин миқдор муассисаҳои номбурда 4 адад мактаб, 1 адад гимназия, 1 адад маркази таҳсилоти иловагӣ дар шаҳраки Ғафуров ҷойгир буда, боқимондаи онҳо дар деҳот қарор доранд. Дар ноҳия як адад мактаб-парваришгоҳи махсуси ношунавоён амал мекунад, ки дар он аз 18 шаҳру ноҳияҳои вилоят 287 нафар кӯдакон, аз љумла 117 нафар духтарон таҳсил доранд. Ҳамчунин дар ноҳия литсейи касбӣ-техникӣ амал менамояд. Дар 5 соли охир миқдори мактабҳои намуди нав ба 3 адад, аз он ҷумла гимназияи хусусии «Сафина», «Нури Ирфон», муассисаи махсусгардонидашудаи хонандагони болоёқат ташкил карда шуданд. Дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров 55 муассисаҳои фарҳангӣ, аз ҷумла, 17 адад клубҳо, 31 китобхона, мактаби санъат ва ансамбли «Шашмақомхонон» фаъолият дорад. Дар маркази ноҳия шаҳраки Ғафуров сохтмони маҷмааи фарҳангию фароғатӣ оғоз гардида, толори кинотеатри “Шарқ” дар маркази ноҳия аз таъмири хушсифат бароварда шуда, ба истифода дода шуд. Дар миқёси ноҳия 1 [[Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров|осорхонаи ҷумҳуриявӣ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] ва 1 боғи фарҳангӣ-фароғатӣ ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ фаъолият мебарад. Инчунин дар миқёси ноҳия 82 адад ёдгориҳои таърихӣ-фарҳангӣ қарор дошта, 7 адади онҳо ёдгориҳои таърихӣ-фарҳангии аҳамияти ҷумҳуриявӣ мебошад. Такмилёбии дастаи ҳунарии рақсии «Садбарг», ансамбли «Шашмақомхонон» даҳҳо дастаҳои ҳунарии шаҳраку ҷамоатҳо ба майдони фарҳанги ноҳия симоҳои нави эҷодиро тавлид намуд. Дар ноҳия ёдгориҳои таърихӣ ба монанди [[Қасри Арбоб|қасри Маданияти Арбоб]], муҷассамаи Бобоҷон Ғафуров, муҷассамаи “Аскари номаълум”, муҷассамаи “Исмоили Сомонӣ”, нимпайкараи “Ҷаббор Расулов”, “Р.Набиев”, нимпайкараи қаҳрамонони Иттиҳоди Шӯравӣ “Ф.Ахмедов”, “Д.Азизов”, “Ҳоди Кенҷаев”, “Саидхоҷа +рунхӯҷаев”, мазори “Хоҷабоқирғон”, мазори “Чашмаи арзана” дар руҳияи хештаншиносию зебоипарастӣ насли наврасро барои тарбияи намудан хидмат мерасонад.<ref name="Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома"/> == Тандурустӣ ва варзиш == Дар ҳудуди ноҳия 105 адад муассисаи тиббӣ фаъолият мебаранд, аз он ҷумла, 1 адад беморхонаи маркази ноҳиявӣ, 3 Беморхонаи минтақавии деҳотӣ, 7 Беморхонаи ноҳиявии рақамӣ, 1 беморхонаи касалиҳои рӯҳӣ, 31 адад марказҳои саломатӣ, 50 адад хонаҳои саломатӣ, 3 адад клинакаҳои хусусӣ, 7 адад дармонгоҳу амбулаторияҳои хусусӣ ва 7 адад марказҳои махсусгардонидашуда ба монанди ташаккули тарзи ҳаёти солим, пешгирии бемориҳои сил, маркази пешгирии ВНМО, кӯдакон, эмтаъминкунӣ, 1 стансия ва 11 шуъбаи ёрии таъҷилӣ ва маркази назорати давлатии санитариву эпидемиологии ноҳия фаъолият мебаранд. Беморхонаи марказии ноҳиявӣ дар соли 1959 сохта шудааст. Беморхонаи марказии ноҳия аз 18 шуъба иборат мебошад. Дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров 3 мактаби варзишии бачагону наврасон фаъолият мебаранд, ки миқдори умумии аъзоёнаш 840 нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди умумии кормандони мактаби варзиши 33 нафар аст, ки 24 нафари онҳоро муррабиён ташкил менамоянд. Ба ғайр аз ин дар ноҳия 19 адад толори варзишӣ, 63 майдончаи варзишӣ ва 4 варзишгоҳ мавҷуд аст.<ref name="Ноҳияи Б. Ғафуров. Маълумотнома"/> == Шахсиятҳои маъруф == * [[Абдуллоҷон Орипов]] * [[Абдураҳмон Қодирӣ]] * [[Абдуҳафиз Бобоҷонов]] * [[Ашурбой Солиев]] * [[Маъруф Бобоҷон]] * [[Муҳиддин Фарҳат]] * [[Назира Ғаффорова]] * [[Нурмуҳаммад Ниёзӣ]] * [[Равшан Замир]] * [[Раҳматҷон Охунов]] * [[Саттор Қайюмов]] * [[Саъдулло Асадуллоев]] * [[Турсун Ӯлҷабоев]] * [[Усмонҷон Ғаффоров]] * [[Қоҳир Расулзода]] * [[Қурбон Алӣ]] * [[Ҳабибулло Холҷӯраев]] * [[Ӯринбойи Усмон]] * [[Ӯрунбой Додобоев]] * == Ноҳия дар аксҳо == <gallery> Дворец культуры "Арбоб".jpg Памятник И. Самани, г. Гафуров (2).jpg Дворец культуры в г. Гафурове 02.jpg Здание музея академика Б. Гафурова.jpg Buston,Tajikistan, Administrative building (1).jpg Taboshar,mainroad1.jpg Сирдарё дар Хуҷанд, Рӯмон (8).jpg </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бобоҷон Ғафуров|2|муаллиф=Ш. Тошева}} {{тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} {{Ноҳияи Ғафуров}} {{Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Суғд}} {{Тақсимоти маъмурии вилояти Суғд}} {{Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияҳои вилояти Суғд]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ғафуров]] dw2jwqgvnfyuejv5jcnss1h4v5pmlxs 0 20803 1470786 1469834 2026-04-30T04:28:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470786 wikitext text/x-wiki '''Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи [[Маҳмуд Воҳидов|Маҳмудҷон Воҳидов]]''' – яке аз муассисаҳои театрии тобеи [[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати фарҳанги Тоҷикистон]] мебошад. Театр соли [[1979]] номи [[ҳунарпеша]]и барҷастаи театру кинои Тоҷикистон, коргардони театр, [[Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон|Ҳунарпешаи мардумии ҶШС Тоҷикистон]] ([[1973]]), дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] ([[1978]]) [[Маҳмуд Воҳидов]] гирифтааст. Театр дар пойтахти Тоҷикистон – шаҳри [[Душанбе]] ҷойгир аст <ref>{{cite web |url=http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов |accessdate=2015-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305133725/http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |archivedate=2016-03-05 }}</ref>. == Таърих == Соли 1971 бо Қарори Совети вазирони ҶШС Тоҷикистон дар заминаи хатмкунандагони Донишкадаи давлатии санъати театрии шаҳри [[Москва]] ба номи А.В. Луначарский Театри давлатии ҷавонон таъсис дода шуд <ref name="vfarhang" />. 27 декабри ҳамон сол бори аввал театр бо спектакли "Васса Железнова"-и М. Горький пардаи худро ба рӯи тамошобинон боз кард <ref name="vfarhang" />. Ҳайати эҷодии театри навбунёдро актёрони ҷавон: [[Малика Ҷӯрабекова|Малика Ҷӯрабекова,]] [[Раҷабгул Қосимова]], [[Дилбар Умарова]], [[Мавлуда Обидова]], [[Гулсара Абдуллоева]], [[Соибсултон Алиназарова|Соҳибсултон Алиназарова]], [[Абдулҳафиз Қодирӣ]], [[Амонулло Қодиров]], [[Даврон Алиматов]], [[Шодӣ Солеҳов]], [[Тағоймурод Розиқов]], [[Исфандиёр Ғуломзода]], [[Қурбон Ҳомидов]], [[Ғолиб Исломов]], [[Бердӣ Мингбоев]], [[Асалбегим Саодатова]], [[Султоншоҳ Муқаддамов]], [[Гулбегим Зоолшоева]], [[Ашурмаҳмад Ғуломов]], [[Сафаралӣ Қурбонов]], [[Неъмат Яҳёзода]], [[Зафар Ҷаводов]], [[Музаффар Хаёлов]] ва Саркоргардон – [[Ҳабибуллоҳ Абдураззоқ|Ҳабибулло Абдуразоқов]], коргардон – [[Турахон Аҳмадхонов]] ташкил медоданд <ref name="vfarhang" />. Солҳои 1973-1977 як гурӯҳ, режиссёрони даьватшуда намоишҳои ҷолиберо дар саҳнаи театр гузоштанд. Аз ҷумла, А. Асанин "Модар меояд"-и Ш. Ҳусейнов, Бак Лан "Таронаи ишқ»-и Нгуен Ву (Вьетнам), Шамсӣ Қиём "Робиаи Балхӣ"-и А. Атобоев, Б. Долинов "Муаллими рақс"-и Лопе де Вега, В. Лонге,"Модар"- и К. Чапек, З. Масафоев "Дилшод"-и А. Сидқӣ, «Эҳ, ҷавонӣ, ҷавонӣ»-и М. Бахтӣ, «Ситораи роҳнамо»-и К. Яшинро таҳия намудаанд <ref name="vfarhang" />. [[Соли 1976]] дастаи ҳунарии Театр аз ҳисоби дастпарварони студияи нави тоҷикии ГИТИС - Ф.Умаров, И.Машрабов, Н.Нуриддинов, Х.Сиддиқ, Назирмат ва Маҳбуба Мусоевҳо, Ҳотам Нуров, Умар Алиев ва дигарон пурратар гардид <ref name="vfarhang" />. Ҳамчунин [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода]] пайваста Театрро бо ҳунарпешагони хушсалиқа таъмин мекард <ref name="vfarhang" />. [[Соли 1977]] барои спектаклҳои "Васса Железнова"-и М.Горький, "Модар"-и К.Чапек, "Робиаи Балхӣ"-и А.Атобойев ва "Дилшод"-и [[Аъзам Сидқӣ]] Театр сазовори ҷоизаи Кумитаи марказии Комсомоли ленинии Тоҷикистон гардид <ref name="vfarhang" />. [[Соли 1978]] ба Театр номи ҳунарпешаи маҳбуби халқи тоҷик шодравон [[Маҳмуд Воҳидов|Маҳмудҷон Воҳидов]] дода шуд <ref name="vfarhang" />. Сарварони ҳамонвақтаи Театр - директор [[Аъзам Сидқӣ]] ва саркоргардон [[Шамсӣ Қиёмов]], ки худ драмнавис буданд, кӯшиши зиёд ба харҷ доданд, ки барномаи Театр рангин бошад. Аз ин лиҳоз солҳои 1970-1980 асарҳои драмнависони тоҷик [[Абдумалик Баҳорӣ]], [[Меҳмон Бахтӣ]], Н. Исломов, Султон Сафаров, С. Ҳалимшо ва М. Холов рӯи саҳнаи Театрро диданд <ref name="vfarhang" />. == Дастовардҳо == Соли 1977:Театр барои спектаклҳои "Васса Железнова"-и М.Горький, "Модар"-и К.Чапек, "Робиаи Балхӣ"-и А.Атобойев ва "Дилшод"-и [[Аъзам Сидқӣ]] сазовори ҷоизаи Кумитаи марказии Комсомоли ленинии Тоҷикистон гардид <ref name="vfarhang" />. Соли 1993: Дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвора-озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ “Парасту-93”]] бо намоиши "Сафар махсум"–и А.Ҳамдам сазовори “Шоҳ Ҷоиза” гардид <ref name="achievements" />. Бо ҳамин намоиш дар ҷашнвораи театрии “Наврӯз” дар Туркманистон [[Насриддин Нуриддинов]] ҷоизаи «Беҳтарин иҷрои нақши мардона»-ро соҳиб шуд <ref name="achievements" />. Соли 1994: Бо намоиши "Рӯдакӣ" дар коргардонии [[Музаффар Хаёлов]] ба [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] сафари ҳунарӣ дошт <ref name="achievements" />. Соли 1997: Бо намоиши "Чамбули мастон"–и С. Айюбӣ дар когардонии Д. Убайдуллоев дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] соҳиби “Шоҳҷоиза” гардид <ref name="achievements" />. Соли 2005: Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоиши "Шаби бепоёни фохта"–и Ҳ. Наимӣ дар коргардонии [[Нозим Меликов]] соҳиби ҷоизаи «Кори нахустини муваффақонаи коргардонӣ» (Дебют) ва ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Тағоймурод Розиқов]]) гардид <ref name="achievements" />. Соли 2007: Дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоиши «Отелло»-и У. Шекспир дар коргардонии [[Барзу Абдураззоқов|Барзу Абдураззоқов,]] [[Қурбон Собир]] ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона»-ро соҳиб шуд <ref name="achievements" />. Соли 2008: Дар Фестивал-озмуни байналмилалии театрии кишварҳои Осиёи Марказӣ дар шаҳри [[Алмаато]]и [[Қазоқистон]] бо намоиши «Зани сарватманд»-и А. Амирлӣ дар таҳияи [[Султон Усмонов]] ширкат намуда, сазовори ҷоизаҳои «Беҳтарин ансамбли актёрӣ» ва «Беҳтарин иҷрои нақши мардона» (Насриддин Нуриддинов) гардид <ref name="achievements" /><ref name="khovar2008" />. Дар моҳи ноябри ҳамон сол бо намоиши «Рӯзе дарозтар аз қарн» дар Фестивал-озмуни байналмилалии театрии «Арт-Ордо–2008» дар [[Бишкек]]и [[Қирғизистон]] ширкат намуда, ба дарёфти 5 ҷоиза: «Беҳтарин таҳиягар» (С. Усмонов), «Беҳтарин нақши мардона» ([[Абдумумин Шарифӣ]]), «Беҳтарин нақши мардона дуюмдараҷа» ([[Нозим Меликов]]), «Барои таҷассуми баланди ғоявии асари бадеӣ дар саҳна» ва «Беҳтарин ороиши мусиқӣ» ноил гашт <ref name="achievements" />. Соли 2009:Театр бо намоишномаи «Рустам ва Суҳроб» дар 27-умин [[Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]-и [[Эрон]] дар байни 16 давлати дунё соҳиби Шоҳҷоиза (ГРАН-ПРИ) ва ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Қурбон Собир]]) гардид. Моҳи ноябри ҳамон сол дубора тӯли як моҳ ин намоишро барои мардуми Теҳрон намоиш доданд <ref name="achievements" />. Соли 2010: Театр бо намоишномаи «Чашмони бародари қиёматӣ»-и Н. Табаров дар Фестивали миллии театрҳои [[Афғонистон]] ва соли 2012 дар Фестивали байналмилалии театрҳо дар шаҳри [[Лвов]]и [[Украина]] иштирок намуд. Инчунин ин намоиш сазовори “Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ” гардид <ref name="achievements" />. Соли 2011: Бо намоиши «Шабе дур аз Ватан» дар [[Ҷашнвораи Парасту|Фестивал-озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ «Парасту–2011»]] иштирок намуда, сазовори ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Абдумумин Шарифӣ]]) ва намоиш сазовори мақоми дуюм гардид <ref name="achievements" />. Охири соли 2011 намоиши «Рустам ва Сӯҳроб» ба ҷашнвораи байналмилалии «Театрҳои ҷавони Русия» дар шаҳри [[Омск]] даъват шуд ва соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин таҷассуми асарҳои устуравӣ дар саҳна бо диди нав» гардид <ref name="achievements" />. Соли 2012: Театр дар 4 ҷашнвораи байналмилалии театрӣ иштирок намудааст: а) Бо намоиши «Шабе дур аз Ватан»-и [[Нозим Меликов]] дар ҷашнвораҳои «Намоишҳои хиёбонӣ» дар [[Қирғизистон]] ва «С улицы роз» дар [[Молдова]] <ref name="achievements" />. б) Бо драмаи «Сарбозони қаторӣ» дар ҷашнвораи «Муқовимат» дар [[Ободон]]и [[Эрон]] <ref name="achievements" />. в) Бо намоиши «Рустам ва Суҳроб» дар ҷашнвораи «Театр Чехов Ялта» дар [[Украина]] ширкат намуда, соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин асари устуравӣ аз диди нав» гардид <ref name="achievements" />. Соли 2014:Намоиши «Шабе дур аз Ватан»-и [[Нозим Меликов]] дар ҷашнвораи байналмилалии телевизионии «Ҷило–2014» ҷоизаи «Намоиши беҳтарини сол»-ро соҳиб шуд <ref name="achievements" />. Соли 2015: Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту-2015»]] бо намоиши «Гирдбод» дар коргардонии [[Шавкат Халилов]] театр соҳиби «Ҷои аввал», ҷоизаи «Беҳтарин коргардон» ва «Беҳтарин кори рассомӣ» гардид <ref name="achievements" /><ref name="jumhuriyat2015" />. Дар моҳи октябри ҳамон сол дар ҷашнвора-озмуни байналмилалии «АРТ-ОРДО 2015» дар [[Қирғизистон]] бо намоиши «ИШТИБОҲ» иштирок намуда, [[Нозим Меликов]] ҷоизаи «Беҳтарин коргардон»-ро соҳиб шуд <ref name="achievements" />. Охири моҳи ноябри соли 2015 бо намоиши «Шабе дур аз ватан» дар ҷашнвора-озмуни байналмилалии театрӣ «Тунғушбай-Ал-Тарази» дар [[Тараз]]и [[Қазоқистон]] иштирок карда, [[Абдумумин Шарифӣ]] соҳиби ҷоизаи асосии ҷашнвора - «Беҳтарин нақши мардона» гардид <ref name="achievements" />. Соли 2016: Дар 6-умин ҷашнвора-озмуни байналмилалии театрӣ «Қазоқистон қалби Осиё» дар шаҳри [[Талдиқурғон]]и [[Қазоқистон]] бо намоиши «Шабе дур аз ватан» театр соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин иҷрои дуэти ҳунармандӣ» ([[Абдумумин Шарифӣ]] ва [[Моҳпайкар Ёрова]]) гардид <ref name="achievements" />. Соли 2017: «Дирафши Коваёнӣ»-и [[Нозим Меликов]] Шоҳҷоизаи [[Ҷашнвораи Парасту|Фестивали «Парасту-2017»]]-ро соҳиб гардид <ref name="achievements" />. Ҳамчунин дар ҷашнвораҳои байналмилалии Русия дар шаҳрҳои [[Налчик]] ва [[Владиқафқоз]] бо намоиши «Шабе дур аз ватан» иштирок намуда, ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Абдумумин Шарифӣ]]) ва «Беҳтарин нақши занонаи дараҷаи 2» ([[Моҳпайкар Ёрова]])-ро ба даст овард <ref name="achievements" />. Соли 2018: Дар [[Ҷашнвораи байналмилалии «Фазои ҷавонӣ»]] дар шаҳри [[Сочи]]и [[Русия]] бо намоиши «Актриса» иштирок намуда, соҳиби ҷоизаҳои «Беҳтарин нақши занонаи дараҷаи 3» (З. Бадалова) ва «Барои ҷуръати коргардонӣ» (Қ. Мирзоев) шуд <ref name="achievements" />. Соли 2019: Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту-2019»]] бо намоиши «Кӯҳҳо вақте, ки суқут мекунанд»-и [[Чингиз Айтматов]] дар таҳияи [[Нозим Меликов]] соҳиби ҷои дуюм ва ҷоизаи «Беҳтарин коргардон» (Н. Меликов) ва «Беҳтарин нақши занона» ([[Шогун Давлатбекова]]) гардид <ref name="achievements" /><ref name="pressa2019" />. Дар ҷашнвора-озмуни байналмилалии театрӣ дар шаҳри [[Ҷезқазғон]]и [[Қазоқистон]] бо намоиши «Диравши Коваёнӣ» театр «Шоҳҷоиза» («Гран-При»)-и ҷашнвораро соҳиб гашт <ref name="achievements" />. Соли 2020: Бори аввал дар таърихи театри тоҷик дар [[Фестивали байналмилалии театрҳои касбӣ]] дар шаҳри [[Ню-Ҷерсӣ|Ню-Ҷерси]]и [[ИМА]] тариқи пахши бархат (онлайнӣ) бо намоишномаи «Дирафши Коваёнӣ» ширкат кард <ref name="achievements" />. Соли 2021: Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоишномаи «Гунҷишкакон ҳам механданд» [[Мавлона Наҷмиддинова]] соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин нақши занона» гардид <ref name="achievements" />. Соли 2023: Театр дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоиши «Иштибоҳ»-и [[Албер Камю]] дар коргардонии [[Нозим Меликов]] иштирок намуд. [[Моҳпайкар Ёрова]] сазовори ҷоизаи «Беҳтарин нақши занона» ва коргардон [[Нозим Меликов]] сазовори ҷоизаи махсуси ба номи [[Хушназар Майбалиев|Х. Майбалиев]] гардид <ref name="achievements" />. Дар моҳи ноябри соли 2023 театр бо намоиши «Шабе дур аз ватан» дар ҷашнвораи байналмилалии театрӣ дар шаҳри [[Ашқобод]]и [[Туркманистон]] иштирок карда, баҳои баланди мутахассисони ҳунари театрро соҳиб шуд <ref name="achievements" /><ref name="sinamo2023" />. == Ҳунарпешагони унвондор == === Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон === [[Гулсара Абдуллоева]], [[Раҷабгул Қосимова]], [[Соибсултон Алиназарова|Соибсултон, Алиназарова]], [[Асалбегим Саодатова]], [[Шодӣ Солеҳов]], [[Тағоймурод Розиқов]], [[Ғолиб Исломов]], [[Насриддин Нуриддинов]], [[Имомбердӣ Мингбоев]], [[Мирзоватан Миров]], [[Дилбар Умарова]]. === Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон === [[Толибҷон Бобоев]], [[Шавкат Халилов|Шавкат Халилов,]] [[Абдумумин Шарифӣ|Абдумумин Шарифӣ,]] [[Сабзагул Қурбонова|Сабзагул Қурбонова,]] [[Ашурмаҳмад Ғуломов|Ашурмаҳмад Ғуломов,]] [[Ниёзаҳмад Мӯсоев]], [[Холмурод Сиддиқов]]. == Асарҳои таҳияшуда == Репертуари театрро асарҳои зерин ташкил медоданд: "Васса Железнова"-и М. Горький, "Табибизуракӣ"-и Ж.Б.Молйер, "Пирии пурзаҳмат"-и Л. Разгонов, «Ғори аҷинаҳо»-и Г. Сафиева, «Хазони таги пой»-и Ф. Ғуломова, «Робияи Балхӣ»-и А. Атобойев "Ҳалокати умед"-и Г. Германсва "Тангои ҷиноятӣ"-и З. Раннет, "Модар меояд"-и Ш. Ҳусейнов, "Таронаи ишқ»-и Нгуен Ву (Вьетнам), "Муаллими рақс"-и Лопе де Вега, "Модар"- и К. Чапек, "Дилшод"-и А. Сидқӣ, «Эҳ, ҷавонӣ, ҷавонӣ»-и М. Бахтӣ, «Ситораи роҳнамо»-и К. Яшин, «Кафшҳои Абулқосим»-и А. Аҳмадхонов, Н. Табаров, «Карим- девона»-и Т. Аҳмадхонов, «Чашмони бародари қиёматӣ»-и [[Нур Табаров]], «Тавқи лаънат ва номзад»-и [[Шодӣ Солеҳов|Шодӣ Солеҳ]] ва З. Содиқ дар таҳияи [[Мирзоватан Миров]], «Рӯзе дарозтар аз қарн»-и [[Чингиз Айтматов]] дар таҳияи С.Усмонов, «Зани сарватманд»-и А. Амирлӣ, «Рустам ва Суҳроб»-и А. Фирдавсӣ, «Харгушаки бодича»-и С. Михалков дар таҳияи С.Усмонов, «Отелло»-и В.Шекспир, «Фолбинии Афандӣ»-и А. Баҳорӣ дар таҳияи [[Барзу Абдураззоқов]], «Шаби бепоёни фохта»-и Ҳ. Наимӣ, «Афсонаи зимистон» == Эзоҳ == <references> <ref name="vfarhang">{{cite web |url=http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов |accessdate=2015-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305133725/http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |archivedate=2016-03-05 |language=tg}}</ref> <ref name="achievements">{{cite web |url=http://example.com/achievements |title=Дастовардҳои коргардон Нозим Меликов (Маълумоти иловагӣ) |language=tg}}</ref> <ref name="khovar2008">{{cite web |url=https://khovar.tj/2008/08/teatri-1206-avononi-to-1206-ikiston-dar-1206-ashnvorai-bajnalhal-1178-1250-shirkat-mevarzad/ |title=Театри ҷавонони Тоҷикистон дар ҷашнвораи байналмилалӣ ширкат меварзад |website=Khovar.tj |date=10.08.2008 |language=tg}}</ref> <ref name="pressa2019">{{cite web |url=http://pressa.tj/khabarho/teatri-javonon-dar-parastu-93-sohibi-shohjoiza-shud |title=Театри ҷавонон дар «Парасту-93» соҳиби Шоҳҷоиза шуд |website=Pressa.tj |date=19.04.2019 |language=tg }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="jumhuriyat2015">{{cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=42013 |title=Бахшида ба Ҷашни 45-солагии Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов |website=Jumhuriyat.tj |date=06.01.2015 |language=tg}}</ref> <ref name="sinamo2023">{{cite web |url=https://sinamo.tv/news/849-shabe-dur-az-vatan-namoishi-teatri-davlatii-avononi-toikiston-dar-turkmaniston-muarrif-gardid.html |title="Шабе дур аз Ватан" – намоиши Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон дар Туркманистон муаррифӣ гардид |website=Sinamo.tv |date=20.11.2023 |language=tg}}</ref> {{cite web |url=https://2gis.tj/dushanbe/firm/70000001101706597 |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон |website=2gis.tj |language=tg}} {{cite web |url=https://tj.gorodwiki.ru/dushanbe/teatri-davlatii-avononi-toikiston-4851-otzyvy |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон |website=Gorodwiki.ru |language=tg}} {{cite web |url=https://mino.tj/tj/biz/teatri-davlatii-javononi-tojikiston-ba-nomi-m-vohidov-dushanbe |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов |website=Mino.tj |language=tg}} {{cite web |url=https://dushanbetv.tj/news/2050-dar-teatri-davlatii-javononi-toikiston-ba-nomi-mamudon-voidov-chorabinii-idonai-solinav-doir-shud.html |title=Дар Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов чорабинии идонаи солинавӣ доир шуд |website=Dushanbetv.tj |language=tg}} {{cite web |url=https://dushanbe.tj/teatr-o |title=Театрҳо |website=Dushanbe.tj |language=tg}} </references> aknljkxybr1raqdmzeta59vdw9ctg9a 0 69301 1470748 1293646 2026-04-29T18:26:23Z VASHGIRD 8035 1470748 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |замина = <!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--> |ном = Саид Ҳамроев |номи аслӣ = Саид Сергеевич Ҳамроев |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |таърихи таваллуд = 22.11.1935 |зодгоҳ = [[Бухоро]] |таърихи даргузашт = 1984 |маҳалли даргузашт = |солҳои фаъолият = |кишвар = |касб = оҳангсоз |навъи садо = |асбоб = |сабк = |номи мустаъор = |гурӯҳ = |ҳамкорӣ = |ношир = |ҷоизаҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = }} '''Саид Ҳамроев''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[оҳангсоз]], узви Иттифоқи композиторони СССР. == Зиндагинома == Саид Сергеевич Ҳамроев(1935—1984) соли 1935 дар шаҳраки Ғиждувони вилояти [[Бухоро]] таваллуд шудааст. Ҳанӯз овони мактабӣ ӯ зуд-зуд ба клуби Комбинати шоҳибофии Душанбе ташриф меовард. Дар ин ҷо оркестри нафасии клуб бо садои мураттаби хеш ӯро ба худ ҷалб намуд. Дере нагузашта бо хоҳиши ҷавон ӯро ба коллектив қабул намуданд ва ӯ сарояндаи он гардид. Дар синни 16-солагӣ С.Ҳамроев Омӯзишгоҳи мусиқии Душанбе дохил гардида, соли 1955 онро аз рӯи тахассуси кларнет бо баҳои «аъло» хатм менамояд. Солҳои хидмат дар сафи армияи Шӯравӣ дар оркестри ҳарбӣ аввалин таҷрибаҳои худро дар санъати композитсия анҷом медиҳад. Пас аз анҷоми хидмат С.Ҳамроев ба шуъбаи назариявӣ-композитории Омӯзишгоҳи мусиқӣ, аввал дар синфи М.Цветаев, сипас дар синфи Ю.ТерОсипов эҷоди мусиқиро меомӯзад. Баъдтар тӯли 10 сол дар Оркестри Театри давлатии академии драмавии ба номи А.Лоҳутӣ кор мекунад. Ин давраро композитор ҳамчун «университетҳои худ» меҳисобид. Мусиқии С.Ҳамроев бо ҳаяҷон ва хурӯшонии худ ба шунаванда таассуроти фаромӯшнопазир мебахшад. Нахустин асари ӯ Консерт барои кларнет бо оркестр буд. Ҳангоми эҷоди ин асар муаллиф бо композитор М.Цветаев, ки ба эҷодиёти ӯ таъсири бузург расонидааст, ошноӣ пайдо мекунад. Ибтидои солҳои 60-ум вай якчанд асарҳои таъсирбахш эҷод мекунад. «Достони лирикӣ» барои кларнет ва фортепиано, прелюдияҳои фортепианӣ, романси «Самум» ба шеъри Рӯдакӣ, инчунин мусиқӣ ба намоишномаҳо ва бисёр дигар асарҳои гуногунжанр эҷод мегарданд. Театр ба С.Ҳамроев дар баробари малакаҳои амалии мусиқӣ, инчунин дониши қонунҳои саҳна ва фаҳмиши принсипҳои драматургияро дод. Дар композитор андешаи эҷоди асари операвӣ пайдо мешавад. Ӯро мавзӯъи таърихие, ки драматург А.Сидқӣ пешниҳод намуда буд, ба худ ҷалб мекунад. Либреттои операи оянда бо иштироки бевоситаи композитор таҳия гардид, ки он асосан пешакӣ арзиши драматургии асари мазкурро муайян намуд. Сюжети операи «Шерак» корномаҳои гузаштаи халқи тоҷикро, ки истиқлоли хешро аз истилогарони аҷнабӣ муҳофизат менамуд, инъикос менамояд. Дар маркази ҳаводис — тақдири қаҳрамони халқ Шерак, ки бо қиммати ҷон мардумро аз асорати аҷнабиён озод намуд, ҷой гирифтааст. Ӯ душманонро фиреб дода, бо роҳи ғалаба ба биёбони сӯзон мебарад. Истилогарон қаҳрамонро қатл мекунанд, вале худашон низ нобуд мегарданд. Ин операи қаҳрамонӣ ду симои баробарҳуқуқ ва асосӣ до- рад — Шерак ва халқ. Аз ин рӯ дар опера хор мавқеи асосиро дорост. Дар тӯли тамоми намоишнома он дар ҷараёни вусъати ҳаводиси драмавӣ ширкати фаъолона дорад. Амалиёт бо порчаҳои калонҳаҷм вусъат меёбанд. Муаллиф дидаву дониста номераҳои «сунъӣ»-ро сарфи назар намудааст. Барои вусъати пайвастаи амалиёт саҳнаҳои барҷастаи балет аҳамияти муҳим доранд. Забони опера дорои хусусиятҳои муҳташамӣ буда, ҳамзамон он хеле таъсирнок ва аксаран лирикӣ мебошад. Дар мусиқии «Шерак» хусусияти инфиродии истеъдоди С.Ҳамроев нисбатан мукаммал таҷассум гардидааст. Асар бо дасти дилпуронаи соҳибкасбе эҷод гардидааст, ки тобишҳои пурғановати оркести симфониро дақиқ истифода бурда, дорои маҳорати хорнависӣ, донишманди нозукиҳои санъати вокалӣ мебошад. Нахустнамоиши опера дар саҳнаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ баргузор гардид. Намоишномаро аҳли мусиқии ҷумҳурӣ бо самимият пазируфта, тавассути матбуот бо тақризҳои зиёди мусбӣ арзёбӣ гардид. Аз асарҳое, ки баъд аз операи «Шерак» эҷод шудаанд, достони вокалӣ-симфонии «Суруди вопасин» ба шеъри Лоик, ба фарзанди шуҳратманди халқи тоҷик И.Ҳамзаалиев, ки дар муҳориба баҳри озодии Ватани мо ҳалок гардидааст, бахшида шудааст (1970, таҳрири дуюм дар соли 1974). Аз лиҳози савт бағоят пуртаъсир ва хушобуранг достони симфонии «Ҷавонӣ», ба шумор меравад, ки бо оҳанги лирикӣ ва шавқовар тасхиркунанда аст. Дар роҳи эҷодии С.Ҳамроев балети «Бежан ва Манижа», ки соли 1975 эҷод шудааст, марҳилаи муҳим гардид. Ин асар (либреттои С.Бону) дар асоси яке аз достонҳои романтикии «Шоҳнома»-и безаволи Фирдавсӣ навишта шудааст. Мусиқии балет зебоӣ ва латофати ҳиссиёти баланд, бузургии ахлоқи инсонро талқин менамояд. Аз бисёр ҷузъиёти жанр даст кашида, муаллиф ба рушди босуръати асар ноил гардидааст. Вусъати ягонаи мусиқӣ-симфонӣ арзиши асарро зиёдтар гардонидааст. Таҷрибаи дигари рӯ овар- дани С.Ҳамроев ба ин жанр — балети «Ҷавонӣ» дар ҳамкорӣ бо Ю.Тер-Осипов мебошад, ки он соли 1981 дар Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ ба саҳна гузошта шуд. Композитор робитаҳои эҷодиро бо саҳнаи драмавӣ минбаъд ҳам нигоҳ медорад. Ӯ барои як қатор намоишномаҳои Театри мусиқӣ-мазҳакавии ба номи А. С. Пушкин (ҳоло — ба номи Камоли Хуҷандӣ) мусиқӣ эҷод намудааст. Барои кинофилмҳои «Духтари сеюм», «Вақте ки осиёб боз- монд», «Дӯсти ман Сайид», «Шикори охирин» ва диг. ба масъулия- ти баланди эҷодӣ мусиқӣ офарида шудааст. С.Ҳамроев чандин сол ба ҳайси дирижёри оркестри созҳои халқии Кумитаи телевизион ва радио кор мекунад. Хусусиятҳои ин коллективро хуб дониста ӯ барои он хеле асарҳои ҷолиб, аз ҷумла, Консерт, пйесаҳои сершумор барои созҳои якка бо оркестр менависад. Доираи жанрии эҷодиёти композитор басо васеъ — аз асарҳои калонҳаҷми савти гражданӣ то сурудҳои дилнишин ва оддии бачагона мебошад. Вале муаллиф дар ҳама ҳолат миллӣ, самимӣ ва демократӣ мебошад. Истеъдоди хушоҳангии ӯ бо касби- ят ва ғоянокии мавзӯӣ тақвиятёфта барои ӯ имкониятҳои васеъро боз намуданд. С.Ҳамроев ба эҷоди қасида барои хори омехта бо оркестри симфонӣ ба шеъри Лоик «Меҳвари дунё» шурӯъ менамо- яд. Ин корро ӯ ба итмом расонида натавонист. Ҳаёти композитори боистеъдод нобаҳангом канда гардид. == Эҷодиёт == === Асарҳои саҳнавӣ === * 1969 — «Шерак», опера. Либреттои А.Сидқӣ. * 1975 — «Бежан ва Манижа», балет. Либреттои С.Бону. * 1981 — «Ҷавонӣ», балет. Ҳаммуаллиф Ю.Тер-Осипов. Либреттои * С. Азаматова. * Консерт барои Оркестри созҳои халқӣ * Фантазия барои най ва оркестр * «Суруши Сталинград», ораторияи симфонӣ * «Маъвои шарқ», баллада барои овоз ва фортепиано * «Хотираи Аҳмади Дониш», достони симфонӣ * «Меҳвари дунё», ода барои хор ва оркестри симфонӣ, шеър аз Лоиқ * «Достони лирикӣ», барои кларнет ва фортепиано * «Манзараи хореографӣ» барои оркестри симфонӣ * «Самум», романс бар ашъори Абӯабдулло Рудакӣ * «Муаллими ишқ», барои намоиши театрӣ * «Фармони Кадушоҳ», барои намоиши театрӣ * «Алломаи Адҳам», барои намоиши театрӣ === Асарҳои симфонӣ === * «Увертюраи табрикӣ» барои оркестри симфонӣ. * «Мусиқӣ ба хотираи Аҳмади Дониш» барои оркестри симфонӣ. * «Манзараҳои хореографӣ», сюита барои оркестри симфонӣ. === Асарҳои созӣ === * Консерт барои кларнет бо оркестр. * Консерт барои оркестри созҳои миллӣ. * «Достони лирикӣ» барои кларнет ва фортепиано. * «Фантазияи шарқӣ» барои оркестри созҳои миллӣ. * «Сюитаи рақсӣ» барои оркестри эстрадӣ. * «Малика», тасниф барои ғижжак * «Лола», тасниф барои чанг * «Рақси ҳиндӣ», тасниф барои рубоб * «Сози ишқ» * «Танбӯри дилкаш» * «Рақси шарқӣ» * «Фантазияи шарқӣ» === Асарҳои вокалӣ === * 1960 — «Самум», шеъри Рӯдакӣ. Романс. * 1970 — «Суруди вопасин», шеъри Лоик, достони вокалӣ- * симфонӣ. * 1984 — «Меҳвари дунё», шеъри Лоик, қасида барои хори омехта * ва оркестри симфонӣ. * «Мӯи тилоранг», шеър аз А.Шукуҳӣ * «Сози туро», шеър аз Туғрал * «Духтари самарқандӣ», шеър аз М.Фарҳат * «Баҳор омад», шеър аз Амирӣ * «Азиз Москваи ман», шеър аз Б.Раҳимзода * «Русияи ман», шеър аз Б.Раҳимзода * «Таронаи занон», шеър аз Ф.Ансорӣ * «Иттифоқи советӣ», шеър аз С.Султон * «Нигоро бе ту чашмам чашмасор аст», шеър аз Робияи Балхӣ * «Бар умеди ман», шеър аз Н.Бақозода * «Ҷавонон», шеър аз Ҳ.Назаров * «Даврони ман даврони тобон», шеър аз Ф.Ансорӣ * «Шодон дилакам», шеър аз М.Миршакар * "Марҳамат ба кишвари мо, шеър аз А.Сидқӣ * «Ғам махӯр», шеър аз К.Хуҷандӣ * «Гули баҳори ман», шеър аз Ф.Ансорӣ * «Гули бодом», шеър аз А.Сидқӣ * «Сози ишқ», шеър аз А.Сидқӣ === Мусиқӣ ба филмҳо === * «Духтари сеюм», коргардон А.Тураев. * «Дӯсти ман Саид» * «Шикори охирин». * «Завқи ҷавонӣ» * «Об аз куҷо меояд» * «Вақте ки осиёб боз монд» * «Одам таваллуд шуд» * «Кӯҳи уқобҳо» * «Шинос шавед, Лола» * «Абрешими нуқрагин» * Сурудҳо, романсҳо, пйесаҳои созӣ, асарҳо барои бачаҳо.<ref>Композиторон ва мусиқишиносони Тоҷикистон. — Душанбе, 2011, — c. 240—243</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Оҳангсозони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] n6aod9uwoupteljftcdwibg0nm9dwf3 0 74374 1470740 1448720 2026-04-29T15:18:28Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470740 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Фатҳуллоҳ}} {{Шахс}} {{Дигар мазмунҳо|Муҳаммад (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Муҳаммад|Муҳаммад (мазмунҳо)}} '''Муҳаммад Фатҳуллоҳ Гюлен''' ({{lang-tr|Muhammed Fethullah Gülen}}; {{ВД-Дебоча}}) — мутафаккир, олим, собиқ имомхатиби давлатӣ, муаллифи асарҳои зиёд ва яке аз чеҳраҳои бонуфузи дунёи муосир. Ӯ дар деҳаи Коруҷуки вилояти Эрзуруми Ҷумҳурии Туркия ба дунё омадааст. Падараш Ромиз Гюлен ва модараш Рафиъа Гюлен мебошанд. Аввалин таълимоти диниро Гюлен дар назди модар, падар ва модаркалонаш Муниса-хонум мегирад. Баъдан барои итмом ва икмоли дониш дар назди мударрис ва олимони маъруф ва тақводори [[Туркия]] ба монанди<ref>[https://tr.wikipedia.org/wiki/Muhammed_Lütfi Алварли Муҳаммад Лутфӣ]</ref> сабақ мегирад. Гюлен аллакай аз ҳамон синну сол бо заковатмандӣ ва ҳушёрияш диққати омӯзгорон ва мударрсионро ба худ ҷалб мекунад. Ҳамчунин Гюлен аз даврони наврасияш ба омӯзиши илмҳои дунявӣ завқи зиёд пайдо мекунад. Фатҳуллоҳ Гюлен соли 1998 бо мақсади табобат ба [[ИМА]] меравад. То дами марг дар Сейлорсбурги иёлоти [[Пенсилвания]]и [[ИМА]] ҳаёт ба сар мебурд. == Шахсияти Фатҳуллоҳ Гюлен == Фатҳуллоҳ Гюлен аз синни 18-солагӣ ба ҳайси имомхатиби расмӣ дар [[масҷид]]ҳои гуногуни [[Туркия]] адои вазифа мекунад. Ҷомеаи Туркия нисбати шахсияти Гюлен ҳамчун имоми ғайримуқаррарӣ алоқаи зиёд пайдо мекунад. Зеро Гюлен ҳини мавзӯъҳояш ҳақиқатҳои шаръиро ба мардум бо лаҳни сода шарҳ дода, бо кашфиётҳои илмӣ тақвия медод. Ӯ атрофи мавзӯъҳои актуалии ҷомеаву ҷаҳон суҳбат карда, мақоми [[ислом]]и нобро дар ин раванд таъкид мекард. Дар радифи мушкилоти ҷомеаи муосир аз ҳаёти Ҳазрати [[Муҳаммад]] (с.а.с), [[саҳоба]]гон ва бузургону олимони гузаштаи дини мубин мисолҳо оварда, роҳи дурусти ҳалро аз он сарчашма меҷӯяд. Гюлен дар мавзӯъҳояш мардумро ба илмомӯзиву сохтани муасссисаҳои таълимӣ ташвиқ мекард. Ҷиҳати ҷолиби шахсияташ ин аст, ки вақто дар он замон имомхатибон ҷомеаро ба масҷидсозӣ ташвиқ мекарданд, Гюлен таваҷҷуҳи мардуми туркро бештар ба [[тарбия]] ва [[таҳсил]]и толибилмон дар раванди омӯзиши илмҳои дақиқ, санъат, фарҳангшиносӣ, таърих, ҷомеашиносиву ҳикматомӯзӣ, эҳтиром нисбат ба арзишҳои байналмилалӣ равона мекунад. Дар як муддати кӯтоҳ Гюлен маҳбуби ҳам мардуми Туркия ва ҳам оламиён гардид. Ин аст, ки таълимоти Гюлен дар Амрико, Аврупо, Олами араб, Африқо, Ховари Миёна, Осиё ва Шарқи дуру наздик ҷонибдорони зиёдеро пайдо кард. == Мақоми байналмилалии Фатҳуллоҳ Гюлен == * 18.04.1996 — Ассотсиатсиаи соҳибкорон ва саноаткорони турк ба Фатҳуллоҳ Гюлен ҷоизаи '''«Шахсияти сол»'''<ref>[http://www.fgulen.com/ru/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-life-chronology/29970-1996-chronology]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>-ро барои саҳмгузорӣ дар [[таҳаммулпазирӣ]] тақдим намуд; * 01.11.2004 — Ташкилоти Руҳонияти Қирғизистон ба Фатҳуллоҳ Гюлен барои фаъолият дар соҳаи маориф, саҳмгузорӣ дар истиқрори сулҳи байналмилал ҷоизаи '''«Таҳаммулпазирӣ ва сулҳ»'''<ref>{{Cite web |url=http://fgulen.com/ru/life/fethullah-gulen-biography/30087-award-for-contribution-to-peace-and-harmony-between-peoples-gulen |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304220536/http://fgulen.com/ru/life/fethullah-gulen-biography/30087-award-for-contribution-to-peace-and-harmony-between-peoples-gulen |archivedate=2016-03-04 }}</ref>-ро тақдим намуд; * 25.10.2005 — Ҷоизаи UNESCO барои «Саҳмгузорӣ дар таҳаммулпазирӣ ва Диалог»<ref>[UNESCO. Центральная Азия на пути к культуре мира: формирование толерантного сознания, воспитание культуры мира: материалы международной конференции/ Сост. и ред. Каримова И. Х.; Академия образования Таджикистана.-Душанбе: Ирфон, 2011.- 170с. ISBN ББК 74.9+88.8]</ref>; * 23.06.2008 — Бинобар пурсиши маҷаллаи '''«Foreign Policy»'''<ref>[http://foreignpolicy.com/]</ref> Фатҳуллоҳ Гюлен миёни 100 мутафаккири муосир дар мақоми аввал интихоб шудааст; * 16.07.2010 — Ба Фатҳуллоҳ Гюлен аз ҷониби Донишгоҳи британии ''Leeds Metropolitan'' унвони Дуктури фахрӣ дода мешавад;<ref>[«The Golden Generation», in Muslim World in Transition: The Contribution of Gulen Movement, Conference Proceedings, Leeds Metropolitan University Press, London, 2007, p. 70; Fethullah Gülen, Pearls of Wisdom, The Fountain, Virginia, 2005, p. 84, 85.]</ref> * 11.05.2011 — Фатҳуллоҳ Гюлен аз ҷониби Институти амрикоии ''East-West (EWI)'' бо '''«Ҷоизаи сулҳ»''' сарфароз мегардад;<ref>[http://www.info-islam.ru/publ/novosti/mir/izvestnyj_tureckij_uchenyj_poluchil_nagradu_ot_instituta_zapad_vostok/3-1-0-6579]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Фатҳуллоҳ Гюлен соли 1994 ҳамчун Роҳбари фахрии Ассотсиатсияи рӯзноманигорон ва нависандагони Туркия интихоб мешавад ва то ба имрӯз дар ин мақом қарор дорад<ref>[http://www.fgulen.com/ru/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-life-chronology/29968-1994-chronology]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. * Ҳамчунин соли 2013 дар миёни 500 мусулмонони муассиртарини муосири ҷаҳондар мақоми 11-ум қарор гирифта буд.<ref>[http://themuslim500.com/]</ref> * Соли 2013 аз ҷониби маҷаллаи '''«Time»'''<ref>http://time100.time.com/2013/04/18/time-100/slide/fethullah-gulen/</ref> миёни 100 шахсияти муассиртарини ҷаҳон интихоб мешавад. == Рӯйхати конфронс ва семпозиумҳо == Қайд кардан лозим аст, ки ҳоло таълимот ва афкори Фатҳуллоҳ Гюлен дар саросари олами муосир дастгирӣ ёфта, ҳамасола дар ҳар минтақаи ҷаҳон конфронс ва семпозиумҳое баргузор мегарданд, ки дар он мақоми таълимоти гюлениро дар соҳаҳои маориф, тандурустӣ, ҷомеашиносӣ, фалсафа, дини ислом ва ғайра баррасӣ мекунанд. Рӯйхати баъзе аз он конфронс ва семпозиумҳо чунин аст: * 26-28 апрели 2001 ИМА — Georgetown University, конфронси «Исломи муосир ва мудерншавии он, Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://fgulen.ru/ru/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-life-chronology/29975-2001-chronology |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160123031401/http://fgulen.ru/ru/about-fethullah-gulen/fethullah-gulen-life-chronology/29975-2001-chronology |archivedate=2016-01-23 }}</ref>; * 12-13 ноябри 2005 ИМА — Rice University, конфронси «Ислом дар даврони муосир: андеша ва амалия дар Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://fethullahgulenconference.org/houston/index.php |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archivedate=2015-11-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151124161207/http://fethullahgulenconference.org/houston/index.php }}</ref>; * 12-13 ноябри 2005 ИМА — шаҳри Чикаго, конфронси «Ҳаракати Гюлен ва гуфтугӯи динҳо»; * 25-26 ноябри 2005 Австралия — шаҳри Мелбурн, конфронси «Ислом, амнияти фардӣ ва душманӣ бо бегонагон»; * 4-5 марти 2006 ИМА — Dallas Southern Methodist University, конфронси «Ислом дар даврони муосир: андеша ва амалия дар Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://fethullahgulenconference.org/dallas/index.php |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archivedate=2015-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150326101401/http://www.fethullahgulenconference.org/dallas/index.php }}</ref>; * 5 ноябри 2006 ИМА — Oklahoma University, семпозиуми «Ислом дар даврони муосир: андеша ва амалия дар Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://fethullahgulenconference.org/oklahoma/index.php |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archivedate=2015-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150326110142/http://www.fethullahgulenconference.org/oklahoma/index.php }}</ref>; * 25-27 октябри 2007 Англия — British House of Lords, конфронси «Олами мутағайири исломӣ: саҳми Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>[http://gulenconference.org.uk/]</ref>; * 7 июни 2008 Тайван — шаҳри Тайпей, конфронси «Фикр ва маданияти ислом»; * 2 ноябро 2008 Миср — шаҳри Қоҳира, дар рафти конфронси «Расму суннати фарҳангии Миср ва Шарқ: аз даврони атиқа ба ҷаҳонишавӣ» олимони рус, олмонӣ ва австралиягӣ атрофи таълимоти Фатҳуллоҳ Гюлен баромад карданд; * 28 феврали 2009 Қирғизистон — шаҳри Бишкек, конфронси «Таҳаммулпазирӣ ва диалог аз даврони Юсуф Ҳас Ҳачип то ба Фатҳуллоҳ Гюлен»; * 6-7 марти 2009 ИМА — Luisiana University, конфронси «Ислом дар даврони муосир: андеша ва амалия дар Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://fethullahgulenconference.org/batonrouge/index.php |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archivedate=2015-01-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150131032904/http://fethullahgulenconference.org/batonrouge/index.php }}</ref>; * 27 апрели 2009 Конго — конфронси «Нигоҳи фикри ва амалияи Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен ба раванди диалог»; * 18 июни 2009 ИМА — CSIS Washington, конфронси «Ҳаракати Гюлен»; * 15-16 июли 2009 Австралия — шаҳри Мелбурн, конфронси «Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>[http://www.intercultural.org.au/]</ref>; * 24 октябри 2009 Канада — Carleton University, семпозиуми «Барои боз ҳам дунёи беҳтар: саҳми Ҳаракати Гюлен»; * 29 октябри 2009 ИМА — Maryland University, конфронси «Саҳми Ҳаракати Гюлен дар сулҳи ҷаҳонӣ»; * 30 октябри 2009 Колумбия — конфронси «Ҳаракати Фатҳуллоҳ Гюлен»; * 7 ноябри 2009 Танзания — конфронси «Андеша ва амалияи Фатҳуллоҳ Гюлен»; * 7 ноябри 2009 Олмон — шаҳри Кёлн, семпозиуми «Робитаҳои дур аз шуддат аз нигоҳи Далаи Лама, Фатҳуллоҳ Гюлен ва Маршалл Розенберг»<ref>{{Cite web |url=http://www.todayszaman.com/diplomacy_approaches-to-peace-of-gulen-dalai-lama-rosenberg-discussed-at-cologne-conference_192671.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141101015002/http://www.todayszaman.com/diplomacy_approaches-to-peace-of-gulen-dalai-lama-rosenberg-discussed-at-cologne-conference_192671.html |archivedate=2014-11-01 }}</ref>; * 16 январи 2010 Урдун — шаҳри Омман, семпозиуми «Тафаккури муосири исломӣ ва саҳми он дар сулҳи умумиҷаҳонӣ, таҷрубаи Фатҳуллоҳ Гюлен»; * 5-7 марти 2010 Олмон — шаҳри Берлин, конфронси «Маънавиёт ва Маориф»; * 20 марти 2010 Голандия — Vrij University, конфронси «Ташаббусҳои Ҷалолуддини Румӣ ва Фатҳуллоҳ Гюлен» дар сулҳи умумибашарӣ"; * 26 марти 2010 Норвегия — конфронси «Санъати муросо ва ҳамзистӣ: мисоли Ҳаракати Гюлен»; * 31 марти 2010 Африқои Ҷанубӣ — конфронси «Ҳаракати ҳамдилон»; * 29 апрел 2010 Индонезия — семинари «Хидматҳои Ҳаракати Гюлен дар Амрико» * 10 апрели 2010 Уганда — шаҳри Кампала, конфронси «Фатҳуллоҳ Гюлен ва сулҳи умумиҷаҳонӣ»; * 9 июни 2010 Украина — конфронси «Инсондӯстӣ дар олами муосир»; * 6-9 январ 2011 Малайзия — семинари «Ҳаракати Гюлен ва диалоги давлатҳо»; * 25-26 марти 2011 Албания — конфронси «Ҳаракати Гюлен»; * 28 марти 2011 Дания — конфронси «Диалог дар раванди назарҳои гуногуни башарӣ ва Ҳаракати Гюлен»; * 28 майи 2011 Кения — шаҳри Найроби, конфронси «Гуфтугӯи динҳо ва Ҳаракати Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://www.samanyoluhaber.com/kultur/Kenyada-Gulen-konferansi---Video/572982/ |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archivedate=2012-05-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502141252/http://www.samanyoluhaber.com/kultur/Kenyada-Gulen-konferansi---Video/572982/ }}</ref>; * 27 июли 2011 Алҷазоир — конфронси «Фатҳуллоҳ Гюлен»; * 18-19 ноябри 2011 Нигерия — шаҳри Абуҷа, конфронси «Андеша ва амалия дар Фатҳуллоҳ Гюлен»<ref>{{Cite web |url=http://www.nigeriaconference2011.org/ |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2015-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150801223522/http://nigeriaconference2011.org/ |archivedate=2015-08-01 }}</ref>; Рӯйхати конфорнс ва семпозиумҳо ба таври мухтасар оварда шудааст. == Институт ва Марказҳои тадқиқотии таълимоти Гюлен дар бунияи донишгоҳҳо == Ҳоло дар бунияи як қатор доҳишгоҳҳои бонуфузи кишварҳои олам 4 маркази тадқиқотии таълимоти Гюлен фаъолият мекунанд, ки барои амиқтару беҳтар шинохтани шахсият ва фалсафаи ӯ, характери Ҳаракати ҷамъиятии «Хидмат» мусоидат мекунанд: * октябри соли 2007 дар бунияи Донишгоҳи Хюстони ИМА Институти Гюлен ифтитоҳ гардид; * ноябри соли 2007 дар бунияи Донишгоҳи католикии Австралия Маркази тадқиқотии таълимоти Гюлен ифтитоҳ гардид; * апрели соли 2009 дар бунияи Донишгоҳи исломии Индонезия Маркази тадқиқотии таълимоти Гюлен ифтитоҳ гардид; * декабри соли 2010 дар бунияи Доҳишгоҳи католикии Лювени Белгия Маркази тадқиқотии таълимоти Гюлен ифтитоҳ гардид; == Таълимоти Фатҳуллоҳ Гюлен == Фатҳуллоҳ Гюлен пайрави мазҳаби ҳанафия аст. Заминаи таълимоти Гюленро аввалан [[Қуръони Карим]], суннати Ҳазрати Муҳаммад (с.а.с.) ва баъдан фикру таълимоти безаволи [[мутафаккир]]он ва орифони Шарқ ба монанди [[Саъдии Шерозӣ]], [[Ҳофизи Шерозӣ]], [[Мавлоно Ҷалолуддини Муҳаммади Румии Балхӣ]], Анварӣ, [[Абдураҳмони Ҷомӣ]], Муҳаммад Ғаззолӣ, Имом Раббонӣ, Абдулқодир Гелонӣ ва ғ. ташкил медиҳанд. Азбаски Гюлен аз забонҳои арабӣ, форсӣ ва ҳамчунин туркии усмонӣ хуб бохабар аст, маълумоти хуби илмӣ-фалсафӣ, улуми динӣ ва завқи адабиро доро аст. Ҳарчанд Гюлен ба ягоне аз тариқатҳои сӯфимашраб мансуб нест, аммо аз олами пур аз завқи руҳонии тасаввуф хуб огоҳ аст. Соли 1967 хабарнигор аз Гюлен суол мекунад, ки ба кадом тариқат мансуб аст. Ӯ чунин посух медиҳад: «Ман аз тариқати занбӯри асал ҳастам. Мехоҳам аз ҳар гуле асал гирам». Ҳамчунин дар яке аз мусоҳибаҳояш қайд мекунад, ки осори нависанда ва мутафаккирони зиёди Ғарбу русро ба монанди Шекспир, Балзак, Волтер, Руссо, Кант, Золя, Гёте, Гюго, Камю, Сартр, Рассел, Пушкин, Толстой, Гогол, Достоевский ва ғ. низ хондааст. Замина ва хишти аввали таълимоти Гюленро имон ба Ягонаву Донои танҳо будани Худованди Карим ташкил медиҳад. Ӯ дар асарҳояш таъкид мекунад, ки омӯзиши [[математика]], [[биология]], [[физика]] ва [[кимиё]] барин илмҳои дақиқ, васила барои шинохти дурусти Офаридгори олам аст. Гюлен дар таълимот ва осори худ исломро танҳо аз як нуқтаи назар шарҳ надода, баръакс такя ба фикри орифони мустаснои ислом карда, ҳақиқати дини мубинро барои насли муосир бо оҳанги ҷадид равшан месозад. Ӯ дар таълимоташ бештар ҷиҳати амалии ҳаёти маънавиро шарҳ додааст. Аз ин рӯ назария ва амалия дар ҳаёти маънавии Гюлен мақоми хосаро дорад. Ӯ қайд мекунад, ки «барои ҳастии ҳақиқии инсон ҳаёт бидуни назария ва амалия мақбул нест; назария ва амалияе, ки оқибат башариятро ба соҳили саломат расонад». Гюлен дар таълимоташ барои мувозинати ҳаёти дунявӣ ва ухравӣ маорифпарварӣ, таълиму тарбия, илмомӯзӣ, фидокорӣ, вафо, ҳаёти маънавӣ, маърифатуллоҳ, илм ва дин, инсони комил, ҳусни тафоҳум, таҳаммулпазирӣ, ҳикмати инсондӯстӣ, гуфтугӯи тамаддунҳо ва дигар арзишҳои маънавии башариро асос дониста, барои дар ҳаёт амалӣ кардани онҳо муҳит ва ҳамагонро ташвиқ мекунад, ки инсон бояд тамоми дороияшро барои «хидмати башарият» равона кунад. Гюлен насли идеалии ҷаҳони муосирро «насли заррин» меномад. Ӯ доим дар талоши тарбияи насле аст, ки чунин муаррифияш мекунад: ''«Насли заррин наслест, ки соҳиби ақлу ҳуши бо илмҳои муосир равшан, дили бо имон мунаввар мебошад. Он обидаи ахлоқ на барои худ, балки барои беҳбудии башарият зиндагӣ мекунад».'' Гуфта мешавад, маҳз чунин идеали Гюлен пайравони зиёди таълимоти ӯро ба бор овардааст, ки имрӯз онҳоро Ҳаракати ҷамъиятии «Хидмат» меноманд. == Ҳаракати ҷамъиятии «Хидмат» == Фатҳуллоҳ Гюлен соли 1966 ҳамчун воизи масҷиди Кестанепазари дар шаҳри Измир адои вазифа мекунад. Гюлен дар рафти мавзӯъҳояш шаҳрвандони Измир ва муҳити онро барои илмомӯзиву [[маорифпарварӣ]] ташвиқ мекунад. Ӯ доим таъкид мекард, ки эъмор ва рушди ҷомеа танҳо бо роҳи баланд бардоштани илму маърифат ва рафъи камбизоативу тафриқа миёни одамон имконпазир аст. Чунин таълимоти Гюлен дар саросари Туркия вокуниш ба амал оварда, аз ҷониби қишри гуногуни [[ҷомеаи шаҳрвандӣ]] дастгирӣ ёфт. Ҷомеашиносон ба ин назаранд, ки асосан ҳаракати «Хидмат» барои баланд бардоштани сатҳи саводнокӣ, беҳбудии вазъи иҷтимоӣ ва аз байн бурдани ихтилоф миёни ҷомеаи башарӣ талош меварзад. Ҳамчунин бояд қайд кард, ки худи Гюлен роҳбарии чунин ҳаракати ҷамъиятиро рад карда, худро танҳо яке аз фардҳои ин ҷода меҳисобад. Ба андешаи ӯ ҳар тақдир ва таҳсине, ки нисбати ин ҳаракат ва шахсияти ӯ гуфта мешавад, ҳаққи он қаҳрамонҳоест, ки дар ақсои олам барои беҳбудии башарият хидмат мекунанд: === Баланд бардоштани сатҳи саводнокӣ === Гюлен бар он назар аст, ки яке аз мушкилтарин масъалаи одамизод бесаводӣ ё худ ҷаҳолат аст. Ӯ дар тамоми осори худ мушкилии мазкурро таъкид карда, барои рафъи он роҳандозии усули таълими муассирро асос медонад. Барои рушди илмӣ-маънавии толибилм лабаратория ва синфхонаҳои бо таҷҳизоти муосири технологӣ муҷаҳҳазро шарт мешуморад. Дар баробари ин, ҳар толибилм бояд аз фарҳангу таърихи миллияш, арзишҳои милливу умумибашарӣ бохабар бошад. Ҳамчунин, Гюлен омӯзиши забонҳои хориҷиро дар чунин муассисаҳои таълимӣ шарт ва зарур медонад. Ҷиҳатҳои назарраси муассисаҳои таълимии мазкурро ҷомеашиносону маорифпарварон чунин қайд мекунанд: дорои таҷҳизоти замонавӣ, баробарӣ миёни писарон ва духтарон, риояи ҳаққу ҳуқуқи толибилмону омӯзгорон новобаста ба нажод, эътиқод ва миллат, савияи баланди таълим ва тарбия, таълим бо забони англисӣ ва ғ. === Беҳбудии вазъи иҷтимоӣ === Фатҳуллоҳ Гюлен дар рафти яке аз суҳбатҳояш иброз медорад, ки миёни мардум зарбулмасале ҳаст: «Оташ ҳар ҷое афтад, аввал он ҷоро ба коми худ фуру мебарад», аммо ман мегӯям: ''«Оташ ҳар ҷое афтад, аввал маро ба комаш фуру мебарад!».'' Ӯ ба атрофиёнаш саховатмандӣ ва ба муҳтоҷон дасти кумак дароз карданро тарғиб мекунад. Касоне, ки ба дарки ин андешаҳо расиданд, Фонди хайриявии «Kimse yok mu?»-ро бунёд карданд. Фонди «Kimse yok mu?» аз шаҳрвандони Туркия ва кишварҳои мухталифи олам ба таври ихтиёрӣ кумакҳои моддӣ гирифта, онҳоро бинобар эҳтиёҷи аввалия харҷ мекунад. Дар баробари кумакҳои моддӣ-ғизоӣ фонди мазкур як қатор фаъолиятҳои таълимиро низ ба роҳ мондааст. Дар доираи фаъолиятҳои мазкур фонди «Kimse yok mu?» аллакай дар як қатор давлатҳои ҷаҳон марказҳои касбомӯзиву забономӯзӣ, беморхонаҳо, ятимхонаҳо, толорҳои варзишӣ ва китобхонаҳо сохтааст. Бояд қайд кард, ки вақте [[соли 2009]] шаҳраки Уялии [[Тоҷикистон]]ро сел зада талафотҳои зиёди моливу моддӣ пас аз худ монд, фонди «Kimse yok mu?» ба 2 ҳазору 500 сокини осебдидаи маҳаллӣ кумаки моддӣ-ғизоӣ кард. Илова ба кумакҳои мазкур Фонди «Kimse yok mu?» барои сокинони осебдидаи минтақа ба Президенти ҷумҳурӣ кишвар [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба миқдори 350 ҳазор доллари амрикоӣ кумакпулӣ тақдим мекунад. === Аз байн бурдани ихтилоф миёни ҷомеаи башарӣ === Ба бовари Гюлен яке аз душвориҳои дигари ҷомеаи муосир ихтилоф ва ифтироқ аст. Ӯ таъкид мекунад, ки касро новобаста ба мафкура, нажод, миллат, эътиқод ва арзишҳои мухталифи башарияш дар мақоми инсон бояд қабул намуд. Чун ҳар махлуқ ӯ низ осори санъати беҳамтои Парвардигор аст, инсонро ба хотири Офаридгораш эҳтиром бояд кард. Вақте солҳои 90-и асри ХХ ҷомеашинос ва файласуфи амрикоӣ [[Сэмюэл Хантингтон]] доир ба «бархӯрди тамаддунҳо» аввалин мақолаашро чоп мекунад, ҷаҳон як навъ ба бархӯрди динҳо тайёрӣ медид. Ҳар душворие, ки миёни намояндагони динӣ ба назар мерасид ва ҳар вақте амалиётҳои террористии ифротгарон дар расонаҳои дунё сару садо баланд мекард, ҷомеа тамоми ин падидаҳоро аз нигоҳи «бархӯрди тамаддунҳо»-и Хантингтон баҳо медод. Аммо ҳаракати ҷамъиятии «Хидмат» дар заминаи таълимоти Гюлен нишон дод, ки падидаи мазкур болои ҳамл ва тарғиби фикрии беасоси як зумра ҷангхоҳон бино шудааст, ки аз кашмакашиҳои ҷаҳонӣ фоида мебинанд. Барои сар назадани чунин бархӯрдҳои фарҳангӣ Гюлен бар ин назар аст: ''«азбаски дунё гирифтори хусумат ва низоъҳои гуногун аст, ба дӯши ҳар фарди ҷомеа вазифаи таълифи байн ва ё худ масъулияти миёнарав меафтад. Новобаста ба он ки ин низоъ миёни ду шахс аст, миёни ду оила аст, миёни ду ҷомеа ва ё ду давлат аст, ҳар фарди оқил ва соҳибирода бояд ҳамчун миёнарав барои истиқрори сулҳу субот дар рӯи замин саҳм гузорад»''. Ба ақидаи Гюлен, агар чунин шароит фароҳам оварда нашавад, бунёди ҷомеаро ихтилофу ифтироқ ба монанади вирус аз дохил заъиф гардонида, оқибат аз пой меафтонад. Ҳамин тавр Фатҳуллоҳ Гюлен ҷомеаро ба таҳаммулпазирӣ ва гуфтугӯи тамаддунҳо даъват менамояд. Дар ин раванд, Гюлен [[9 феврал]]и [[соли 1998]] дар Ватикан бо Папаи вақт Ҷон Поли II дар доираи «муколамаи динҳо» мулоқоти расмӣ анҷом дод. Ҳамчунин бояд қайд кард, ки соли 1998 Фатҳуллоҳ Гюлен дар доираи барномаи таҳаммулпазирӣ ва гуфтугӯи тамаддунҳо бо хохоми яҳудиён Элияҳу Бахсӣ вохӯрд. Ҳамин тавр соли 1998 фонди «Диалоги Авруосиё» («Диалог Евразия») низ барои ташвиқи зиёиён ва сарони ҳукумат дар раванди таҳаммулпазирӣ ва гуфтугӯи тамаддунҳову адён бунёд мешавад. Аъзоёни фонди мазкур Туркия, Федератсияи Русия, Озарбойҷон, Белоруссия, Гурҷистон, Қазоқистон, Қирғизистон, Молдова, Тоҷикистон, Туркманистон, Украина, Эстония мебошанд. Ҳамчунин якқатор кишварҳои минтақа ба ҳайси нозирон дар ҷамъомадҳои фонди мазкур иштирок меварзанд. Ҳоло дар Тоҷикистон низ шуъбаи ''«Диалоги Авруосиё»'' аз соли 2007 фаъолият мекунад, ки барои рафъи мушкилот ва беҳбудии ҷомеа зиёиён, нависандагон, шоирон, олимон, рӯзноманигорон, ҳунармандон, профессорон, номзадҳои илм, донишҷӯён ва афроди қишрҳои гуногуни ҷомеаи шаҳрвандиро ба ҳам меорад. == Осори Фатҳуллоҳ Гюлен == Фатҳуллоҳ Гюлен яке аз мутафаккирони сермаҳсули замони муосир ба шумор меравад. Ӯ муаллифи беш аз 70 адад асарҳои маърифатӣ-иҷтимоӣ маҳсуб меёбад. Сабту наворҳои зиёди суҳбатҳои гуногунҷанбаашро низ ба маҳсули фикрии ӯ метавон илова намуд. Ҳамчунин бояд қайд кард, ки асарҳои зиёди ӯ ба забонҳои гуногуни ҷаҳон тарҷума шудаанд: олмонӣ, русӣ, англисӣ, дарӣ, озарбойҷонӣ, фаронсавӣ, ҷопонӣ, хитоӣ, арабӣ, курдӣ, булғорӣ, қазоқӣ, қирғизӣ, албанӣ, фаронсавӣ, испанӣ, босниягӣ, чехӣ, итолиёӣ, куриёгӣ, лаҳӣ, литвиягӣ, португалӣ, туркманӣ, паштунӣ, юнонӣ ва ғайра, ки дар ҷамъ бештар аз 30 забонро ташкил медиҳанд. Илова бар ин соли 2014 китоби Фатҳуллоҳ Гюлен «Sonsuz Nur», ки доир ба ҳаёт, ахлоқ ва паёмбарии Ҳазрати Муҳаммад (с.а.в.) таълиф ёфтааст, бори аввал ба забони тоҷикӣ бо номи «Нури абадӣ» ҷилди 1-ум (иборат аз 5 ҷилд) аз чоп баромад. == Мавқеи Фатҳуллоҳ Гюлен нисбат ба масъалаи терроризм == Фатҳуллоҳ Гюлен зидди ҳар намуди терроризм баромад мекунад. Ӯ дар асарҳояш қайд мекунад, ки дар ислом кулли ҷанбаҳои ҷиҳод ба таври шаффофу равшан шарҳ ёфтаанд. Ӯ мегӯяд: '''«Террористони худкуш (комикадзе) абадӣ дар дӯзах мемонанд ва аз амалҳои ба ҷо овардаашон истинтоқ мешаванд»'''. Гюлен аввалин намояндаи олами ислом буд, ки амалиёти террористии [[11 сентябр]]и [[соли 2001]]-ро маҳкум кард. Гюлен дар мақолае, ки 12 сентябри ҳамон сол дар рӯзномаи ''«Washington Post»'' чоп шуд, ҳамла ба Маркази тиҷоратии ҷаҳонро маҳкум карда чунин гуфт: '''''«Мусулмон террорист буда наметавонад ва террорист ҳам мусулмон нест!»''''' Ӯ дар мақолааш бо лаҳни қатъӣ қайд мекунад, ки чеҳраи поки ислом бо дасти ашхоси ба ном мусулмон сиёҳ карда мешавад. Ҳол он ки ин зумра бо ислом ҳеч рабте ҳам надоранд. Ҳамон рӯзҳо тавсияи Гюлен чунин буд, ки исломро мебояд аз сарчашмаҳои ноби худ омӯхт, на ин ки аз нигоҳи гуфтор ва рафтори як қатор авбошони ба ном мусулмон. Ӯ дар рафти яке аз мусоҳибаҳояш Усома ибни Лоданро ваҳшӣ номида илова мекунад: «Барои ман яке аз шахсони манфуртарини рӯи замин Усома ибни Лодан аст, зеро ӯ чеҳраи пок ва нуронии дини мубини исломро олуда кардааст». Ҳамчунин дар мусоҳиба бо нашрияи олмонии ''«Зюддойче Цайтунг»'' ӯ қайд мекунад: ''«Дар таърихи ислом ҳамеша ёфт мешуданд гурӯҳҳои мутаассибе, ки нисбат ба ҷамъиятҳои дигар фишор меоранд, инсонҳоро ба қатл мерасонанд ва бад-ин васила ба дини худ хиёнат мекунанд. Яке аз охирини ин гурӯҳҳо ал-Қоида буд ва ҳоло ДИИШ сар задааст. Ҳаминаш намерасид. ДИИШ исломро бадном мекунад. Амалкарди онҳо аз як ваҳшигарие иборат аст. Ҳар касе ки андешаҳои зиддиисломӣ дошта бошад, дар пайи амалкарди инҳо худро ҳақ меҳисобад. Ин ҳолат хоби инсонро мепаронад. Мутаассифона, олами ислом дар муқобили чунин қазия мавқеи чандон равшану мушаххасе баён накард. Инро дар ҳаққи олимони Маккаву Мадина ҳам гуфтан мумкин аст, дар ҳаққи олимони Мисру Туркия ҳам».'' Дар давоми мусоҳиба Гюлен сифати ҷангиёни ДИИШ-ро ин зайл меорад: ''«Ҷангиёни ДИИШ афроди ҷаҳолатпешаанд ва аз дини худ андаке бошад ҳам огоҳӣ надоранд. „Ҷанги муқаддасе“, ки онҳо бофтаанд, танҳо аз ваҳшонияте иборат аст».'' == Гюлен дар матбуоти тоҷик == Атрофи таълимоти Гюлен нависандагон ва рӯзноманигорони маъруфи тоҷик солҳои зиёд дар матбуоти ватанӣ фикру андешаҳои худро иброз доштаанд. Солҳои баъдӣ тамоми он мавод ҷамъоварӣ шуда, дар шакли китоб ба нашр расид. * Фалсафаи Гюлен дар матбуоти тоҷик. — Душанбе: «Ирфон», 2014. — 310с. == Дастгирии фикрҳои Гюлен аз ҷониби олимони тоҷик == Олимони тоҷик низ доир ба таълимоти Гюлен дар расонаҳои ватанӣ зиёд ёдовар шудаанд. Маҳсули меҳнати онҳо дар шакли китоби комил ба нашр расидааст. * «Ҳикмати таҳаммул». — Душанбе: «Ирфон», 2014. — 364с. == Осори олимони ватанӣ дар бораи таълимоти Гюлен == * [[Нодир Одилов]]. Идейное пространство Гюлена". — М.:"Издательство Новый Свет", 2010. — 243с. * [[Муҳсин Раҳимов]].Толерантность основа мира. Душанбе: «Ирфон», 2013. — 196с. * [[Маҳмадулло Давлатов]]. Оила ва рушди шахсияти фарзандон.(дар ҳошияи андешаҳои Фатҳуллоҳ Гюлен). — Душанбе: «Ирфон», 2014. — 224с.<ref>[http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=13391 «Оила ва рушди шахсияти фарзандон»]</ref> == Нигаред низ == Аз соли 2014 ин ҷониб Фатҳуллоҳ Гюлен аз тарафи ҳукумати Туркия бо ташкили гурӯҳи террористӣ ва ба вуҷуд овардани ниҳодҳои ҳамсони ҳукумат гунаҳкор дониста мешавад. Додгоҳи шаҳри Истанбул ҳукми боздошти Фатҳуллоҳ Гюленро содир кард. Прокурор барои ворид кардани Гюлен ба рӯйхати Интерпол ба Вазорати адлияи ин кишвар муроҷиат кард.<ref>[https://sputnik-tj.com/investigation/20141222/1013675582.html]</ref> Вале худи Интерпол ин муроҷиатро то ҳол қабул накардааст. Фатҳуллоҳ Гюлен бо даст доштан дар табаддулоти давлатии моҳи июли соли 2016 дар Туркия алайҳи ҳукумати [[Раҷаб Таййиб Эрдуғон]] муттаҳам мешавад. Баъд аз расонаӣ шудани иттиҳоми мазкур, Гюлен тариқи ВАО-и кишварҳои олам гунаҳкор буданашро рад карда, барои аён кардани асли ҳол ташкил намудани Комиссияи ҷустуҷӯиро, ки ҳайати он ҳам аз мутахассисони ҷаҳонӣ ва ҳам аз намояндагон аз ҷониби ҳукумати Туркия иборат бошад, талаб кард. Вале ҳукумати Раҷаб Тайиб Эрдуғон то ҳол хостори ташкил шудани чунин Комиссияи ҷустуҷиӣ нест.<ref>[https://mafkura.wordpress.com/category/мусоҳиба/]</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мутафаккирони муосир]] s0udl8vr8mjnl3v9kw1v6of29xe765j 0 205706 1470745 1333191 2026-04-29T17:13:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470745 wikitext text/x-wiki [[File:NivellementExample.jpg|thumb|right|200px|Нивелиронидани ҳандасӣ.]] '''Нивелир''' (аз {{Lang-fr|niveler}} — «ба­робар намудан», «гузоштан дар сатҳ») — [[Афзор|асбоби]] [[Заминсанҷӣ|геодезиест]] барои нивелиронидан ва муайян намудани самтҳои гори­зонталӣ ҳангоми корхҳи монтажкунӣ. Бештар нивелирҳои оптики-механикӣ маъмул гаштаанд, ки дар онҳо фар­қи баландии ду нуқта тавассути шуои (хати) визирии горизонталӣ аз рӯи тахтачаҳои махсуси дар нуқтаҳои тадқиқшававда гузошташуда муайян карда мешавад. Қисмҳои асосии нивелир [[обтарозу]] (ватерпас) ва ғулбаи биниш мебошанд. == Тариқи нивелиронидан == Ба комплекти асбоб тахтачаҳои невелиронӣ низ мансубанд. Нивелирҳои обтарозуашон ба ғулбаи биниш васлшуда ва нивелирҳои обтарозуашон ба кор­пус васлшуда мавҷуданд. Пеш аз истифода хати визириро бо ёрии обтарозу ба ҳолати горизонталӣ меоранд. Дар нивелирҳои хати визириашон худ аз худ созшаванда ин кор ба таври автоматӣ иҷро мешавад. Барои зуд ба «нуқтаи нулӣ» овардани ҳубобчаи обтарозу ва баланд бардоштани саҳеҳӣ нивелирҳоро бо винти элеватсионӣ таъмии мекунанд. Нивелирҳо аз рӯи дараҷоти дақиқашон фавқуддақиқ, дақиқ ва техникӣ мешаванд. Баъзан нивелирҳои ҳидростатикиро, ки дар онҳо хосияти [[зарфҳои марбут]] истифода шудаанд, низ кор мефармоянд. == Адабиёт == * ''Куштин И. Ф., Куштин В. И'' Инженерная геодезия. == Пайвандҳо == * [http://www.gmat.unsw.edu.au/currentstudents/ug/projects/f_pall/html/l1.html Dumpy level] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080308090509/http://www.gmat.unsw.edu.au/currentstudents/ug/projects/f_pall/html/l1.html |date=2008-03-08 }} {{Ref-en}} * [http://geodesy-bases.ru/geodezicheskie-izmereniya/izmerenie-prevyshenij/geometricheskoe-nivelirovanie/niveliry-ix-ustrojstvo-poverki-issledovaniya Нивелиры: их устройство, поверки, исследования]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.sitegeodesy.com/nivelir.html Нивелир] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20171226194839/http://sitegeodesy.com/nivelir.html |date=2017-12-26 }} на сайте о геодезии и геоприборах == Сарчашма == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ]] 7qyrfhnh78f3icnk56ubpwjfnv163y2 0 213314 1470730 1426406 2026-04-29T12:50:13Z Eurohunter 5062 /* Синглҳо */ +«Ja eller nej» with [[Käärijä]] 1470730 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |замина = |ном = Basshunter |номи аслӣ = Jonas Erik Altberg |тасвир = Basshunter, 20 april 2008 in Halmstad.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = [[Halmstad]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |солҳои фаъолият = |кишвар = |касб = [[овозхон]], [[продюсери мусиқӣ]], [[DJ]] |навъи садо = |асбоб = |сабк = |номи мустаъор = |гурӯҳ = |ҳамкорӣ = |ношир = |ҷоизаҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = [https://basshunter.se Сомонаи расмӣ] }} '''Ю́нас Э́рик О́лтберг''' ({{lang-sv|Jonas Erik Altberg}}; [[22 декабр]]и соли [[1984]], [[Halmstad]]) — [[овозхон]], [[продюсери мусиқӣ]] ва [[DJ]]-и [[Суэд|шведӣ]]. == Дискография == === Альбомҳои студиявӣ === * ''[[The Bassmachine]]'' (2004) * ''[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]'' (2006) * ''[[Now You're Gone – The Album]]'' (2008) * ''[[Bass Generation]]'' (2009) * ''[[Calling Time]]'' (2013) === Синглҳо === * «The Big Show» (2004) * «[[Welcome to Rainbow]]» (2006) * «[[Boten Anna]]» (2006) * «[[Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA]]» (2006) * «[[Jingle Bells]]» (2006) * «[[Vifta med händerna]]» (2006) * «[[Now You're Gone]]» (2007) * «[[Please Don't Go]]» (2008) * «[[All I Ever Wanted]]» (2008) * «[[Angel in the Night]]» (2008) * «Russia Privjet (Hardlanger Remix)» (2008) * «[[I Miss You]]» (2008) * «[[Walk on Water]]» (2009) * «Al final» (2009) * «[[Every Morning]]» (2009) * «[[I Promised Myself]]» (2009) * «[[Saturday]]» (2010) * «[[Fest i hela huset]]» (2011) * «[[Northern Light]]» (2012) * «[[Dream on the Dancefloor]]» (2012) * «[[Crash & Burn]]» (2013) * «Calling Time» (2013) * «Elinor» (2013) * «Masterpiece» (2018) * «Home» (2019) * «Angels Ain’t Listening» (2020) * «Life Speaks to Me» (2021) * «End the Lies» <small>(& Alien Cut)</small> (2022) * «[[Boten Anna|Ingen kan slå (Boten Anna)]]» {{Small|([[Victor Leksell]])}} (2023) * «Ja eller nej» {{Small|(x [[Käärijä]])}} (2026) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{пБ}} [[Гурӯҳ:Сарояндаҳои Шветсия]] acnzssptpr206hp6i3o916y7mephs4c 0 214211 1470785 1460635 2026-04-30T04:23:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470785 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1b-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1b-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = Таҳмабон | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Нерӯи заминӣ]], [[Нерӯи ҳавоӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмабад]] | дараҷаи пойинтар = [[Таҳмадор]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон дувум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان دوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Second lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Таҳмабон''' ({{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмадор]] ва пойинтар аз [[таҳмабад]] дорад ва баробар бо [[новбон дувум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенант''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмабон''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмабад]]<br><small></small> |} ''Таҳмабон'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[ягон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмабон''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-бон'')] сохта шудааст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + '''''-бон''''' <small>({{lang-pal|''-bān''}} < {{lang-peo|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van''<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-57-6. ҷ. 3, с. 1728—1729.</ref>)</small>, ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref> </blockquote> «''Таҳмабон''» дар пайравӣ аз ''таҳмадор'' ва дар қиёс бо [[Таҳмавар|''сутвон'']] ва [[Новбон якум|''новбон'']] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои низомии нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон]] ва баробарҳои дараҷаи ''лейтенант'' ҳастанд<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>. ''Новбон'' дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''киштибон''’ оварда шудааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт Фирӯзшоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6. ҷ. XIV, с. 22279]{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.</poem></blockquote> Ҳамчунин дараҷаҳои [[размовар|гурӯҳбон]], [[сарвон]], [[новсарвон]] ва [[дарёбон]] дар нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон бо пасванди ''-бон'' сохта шудаанд<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45</ref>. «''Таҳмабон''» ба маънои «''фармондеҳи таҳм''» аст ва дар қиёсу пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» сохтаву барои ҷойгузини кардани дараҷаи низомии «''лейтенант''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref>{{cite web |last1=Сулаймонӣ |first1=Иршод |title= Умед Ҷайҳонӣ: Агар раисҷумҳур тасмим гираду дастур диҳад, рутбаҳои низомӣ бечунучаро миллӣ мешаванд |url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220223/umed-aion-agar-raisumur-tasmim-giradu-dastur-diad-rutbaoi-nizom-bechunucharo-mill-meshavand |access-date=26 July 2022 |language=tg |date=23 February 2022}}</ref>. == Пешина == ''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. Чунончи, дар сафолнавиштаҳои [[Ашкониён|ашконӣ]] аз [[даҳаи 40 пеш аз милод|солҳои 40-уми пеш аз милод]], ки аз бойгонии шаҳри бостонии Нисо бозёфт шудаанд, истилоҳи «''таҳмадор''» ({{lang-xpr|''tagm(a)dār''}}) бозхонӣ шудааст. Пажӯҳишгарон онро вомвожа аз {{lang-grc|τάγματάρχος}} «''фармондеҳи тагма''» донистаанд: {{lang-xpr|''tagmadār''}} > {{lang-grc|τάγμα}} «''[[ҳанг]]''» + {{lang-xpr|''-dār''}} «''доранда''; ''фармондеҳ''»<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. — СПб.: — Петербургское лингвистическое общество, 2010. — 400 с., ил. — (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1.</ref>. «''Тагма''» дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] ягоне номида мешуд, ки 100 — 500 [[сарбоз]]ро дар бар мегирифт<ref>Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.</ref>. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори [[Руми Қадим|Рум]]у [[Эрон]] дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|«''tahmīh''»}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahm''}} > {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''зӯрманд'', ''паҳлавон''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354—355</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]] милодӣ), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз ягонҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''[[таҳм]]е'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд «''[[рада]]''» ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенант''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмавар]]''» ва «''таҳмабон''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенанти хурд''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Ному нишони таҳмабон дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:08.AlgA-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{langx|ar|ملازم أول|Mulazim awwal}}}}<br />([[Algerian Land Forces]])<ref name="Algeria">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.mdn.dz/site_principal/sommaire/presentation/armoiries_an.php |website=mdn.dz |publisher=Ministry of National Defence (Algeria) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Angola-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Angolan Army]])<ref name="Angola_Army">{{cite web |title=Postos do Exército |url=https://faa.ao/exe/posto_exe |website=faa.ao |publisher=Angolan Army |access-date=27 June 2021 |language=pt |archive-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe |url-status=dead }}</ref> File:Argentina-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Argentine Army]])<ref name="Argentina_Army">{{cite web |title=Grados |url=https://www.argentina.gob.ar/ejercito/grados |website=argentina.gob.ar |date=14 February 2018 |publisher=Government of Argentina |access-date=27 May 2021 |language=es}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|hy|լեյտենանտ}}<br />{{lang|hy-Latn|Leytenant}}<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> File:Australian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Australian Army]])<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}</ref> File:Lt OF1b-Rockkragen AT.png|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Austrian Federal Army|Austrian Army]])<ref name="Austria_Army">{{cite web |title=Dienstgrade |url=https://www.bundesheer.at/abzeichen/dienstgrade.shtml# |website=bundesheer.at |publisher=Federal Ministry of Defence (Austria) |access-date=25 May 2021 |language=de}}</ref> File:10.AzAF-LT.png|{{lang|az|Leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Bangladesh-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|bn|লেফটেন্যান্ট}}}}<br />([[Bangladesh Army]])<ref name="Bangladesh_Army">{{cite web |title=Ranks & insignia |url=https://joinbangladesharmy.army.mil.bd/home/page/ranks-insignia |website=joinbangladesharmy.army.mil.bd |access-date=11 October 2020}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|be|Лейтэнант}}<br />{{lang|be-Latn|Liejtenant}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> File:Army-BEL-OF-01a.svg|{{lang|nl-BE|Lieutenant}}<br />([[Belgian Land Component]]) File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Belize Defence Force|Belize Ground Forces]]) File:Benin Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Benin Armed Forces|Benin Army]])<ref name="Benin">{{cite web |title=LOI N° 2005-43 DU 26 JUIN 2006 |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/94851/111467/F-404511779/BEN-94851.pdf |website=ilo.org |publisher=National Assembly (Benin) |access-date=13 June 2021 |pages=19–20, 35–36 |language=fr |date=26 June 2006}}</ref> File:TteEB.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Bolivian Army]])<ref>{{Cite tweet |author=Ministry of Defense (Bolivia) |author-link=Ministry of Defense (Bolivia) |user=mindefbolivia |number=1204529006906945544 |date=10 December 2019 |title=Conoce la jerarquía de los grados del #Ejército |language=es |access-date=28 May 2021}}</ref> File:08.Bhutan Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Royal Bhutan Army]])<ref name="Bhutan">{{cite web |title=Army ranks |url=http://www.rba.bt/rank |website=rba.bt |publisher=Royal Bhutan Army |access-date=14 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank |archive-date=5 January 2015 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2015-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank }}</ref> File:11.RBrLF-1LT.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Royal Brunei Land Force]])<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}</ref> File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang|bg|Лейтенант}}<br />{{lang|bg-Latn|Leytenant}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |archive-date=25 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> File:09. Burkina Faso Army - 1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Burkina Faso Armed Forces|Burkina Faso Ground Forces]])<ref name="BurkinaFaso1">{{cite web |title=LOI N° 037-2016/AN PORTANT CONDITIONS D'AVANCEMENT DES PERSONNELS D'ACTIVE DES FORCES ARMEES NATIONALES |url=https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |date=2015 |access-date=3 June 2021 |pages=17–21 |language=fr |archive-date=31 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf }}</ref> File:Burundi-Army-OF-1a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{langx|rn|Riyetena}}}}<br />([[National Defence Force (Burundi)|Burundi Ground Forces]])<ref name="Burundi">{{cite web |title=Loi organique N°1/ 04 du 20 février 2017 portant Missions, Organisation, Composition, Instruction, Conditions de service et Fonctionnement de la Force de Défense Nationale du Burundi |url=http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |website=fdnb.bi/ |publisher=Government of Burundi |access-date=27 June 2021 |page=45 |language=fr |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830215130/http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108234145/https://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf }}</ref> File:Cameroon-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Cameroon Armed Forces|Cameroon Ground Forces]]) File:Canadian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|fr|Lieutenant}}}}<br />([[Canadian Army]])<ref name="Canada">{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |date=23 November 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Cape Verde-army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Cape Verdean Armed Forces|Cape Verdean National Guard]])<ref name="CapeVerde_Army">{{cite web |title=Patente |url=https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |website=fa.gov.cv |publisher=Cape Verdean Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=pt |archive-date=26 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente }}</ref> File:11.CAGF-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Central African Armed Forces|Central African Ground Forces]]) File:Chad-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Chadian Ground Forces]]) File:SS.OO.3.EJER.TENIENTE.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Chilean Army]])<ref name="Chile_Army">{{cite web |url=http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |title=Distintivos de grados |access-date=2012-01-20 |website=ejercito.cl |publisher=Chilean Army |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120051649/http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |archive-date=2012-01-20 }}</ref> File:Colombia-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Colombian Army]])<ref name="Colombia_Army">{{cite book |title=RGE 4-20.1: Reglamento de Uniformes, Insignias y Distinciones |publisher=National Army of Colombia |location=Colombia |pages=301–331 |edition=7th |url=https://drive.google.com/file/d/1Unzse7pR7eJe3cJcNcEpV9ouphDSn3uU/view |access-date=28 May 2021 |language=es |chapter=Capítulo V: Insignias militares|work=Google Docs }}</ref> File:Comoros-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of the Comoros|Comorian Army]]) File:DR Congo Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Land Forces of the Democratic Republic of the Congo|Land Forces of the DR Congo]]) File:09-ROCongo Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of the Congo|Congolese Ground Forces]])<ref name="RepublicoftheCongo">{{cite web |title=Grades appellations distinctions |url=https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ |website=defense.gouv.cg |publisher=Ministry of National Defense (Republic of the Congo) |access-date=7 June 2021 |language=fr |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018120630/https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ }}</ref> File:Cuba-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Cuban Revolutionary Army]])<ref name="Cuba_Army&AirForce">{{cite web |title=Grados militares |url=https://www.minfar.gob.cu/far/grados-militares?field_clasificacion_value=tropas |website=minfar.gob.cu |publisher=Ministry of the Revolutionary Armed Forces (Cuba) |access-date=28 May 2021 |language=es}}</ref> File:Denmark-Army-OF-1a-M11.svg|{{lang|da|Løjtnant}}<br />([[Royal Danish Army]])<ref name="Denmark_Army">{{cite web |title=Hærens Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-harens-gradstegn-.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}</ref> File:Djibouti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Djiboutian Army]]) File:10.ECA-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Ecuadorian Army]])<ref name="Ecuador">{{cite web |title=Resolución No. MRL-2012 |url=https://www.trabajo.gob.ec/wp-content/plugins/download-monitor/download.php?id=887&force=1 |website=trabajo.gob.ec |publisher=Government of Ecuador |access-date=29 May 2021 |language=es |date=2012}}</ref> File:El-Salvador-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Salvadoran Army]])<ref name="ElSalvador">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |website=fuerzaarmada.mil.sv |publisher=Ministry of National Defense of El Salvador. |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |archive-date=4 March 2021 |language=es |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 }}</ref> File:08. EGLF-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Armed Forces of Equatorial Guinea|Army of Equatorial Guinea]]) File:ES-Army-OF13.svg|{{lang|et|Leitnant}}<br />([[Estonian Land Forces]])<ref name="Estonia_Army">{{cite web |title=Sümboolika: Maaväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-maavae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}</ref> File:Fijian-OF-01b.svg|Lieutenant<br />([[Fiji Infantry Regiment]]) File:Luutnantti M05.svg|{{lang|fi|Luutnantti}}<br >{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> File:Army-FRA-OF-01a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[French Army]])<ref name="France_Army">{{cite book |title=Instruction N° 10300/DEF/EMAT/LOG/ASH |date=13 June 2005 |publisher=Staff of the French Army |url=https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |access-date=30 May 2021 |language=fr |archive-date=12 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612085956/https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |url-status=dead }}</ref> File:10.GLF-LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Gabonese Army]]) File:Georgia Army OF-1b.png|{{lang|ka|ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> File:HD H 41 Leutnant FschJg.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[German Army]])<ref name="Germany_Army">{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Heer |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629133026/https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |url-status=dead }}</ref> File:08-Ghana Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Ghana Army]]) File:Guatemala-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Guatemalan Army]])<ref name="Guatemala">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |website=mindef.mil.gt |publisher=Ministry of Defence (Guatemala) |access-date=29 May 2021 |language=es |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html }}</ref> File:Mali-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Republic of Guinea Armed Forces|Guinea Ground Forces]]) File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia.svg|Lieutenant<br />([[Guyana Defence Force|Guyana Army]])<ref name="Guyana_Army">{{cite book |last1=Merrill |first1=Tim |title=Guyana and Belize: country studies |series=Area handbook series |date=1993 |publisher=Library of Congress |lccn=93010956 |page=138 |isbn=978-0-8444-0778-4 |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.guyanabelizecoun00merr_0/?sp=176&st=text |access-date=3 June 2021}}</ref> File:Haiti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Haiti|Haitian Army]]) File:HON-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Honduran Army]])<ref name="Honduras">{{cite web |title=Título VI, Capítulo II de la Ley Constitutiva de las Fuerzas Armadas de Honduras, Decreto No. 94-84 |url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |website=poderjudicial.gob.hn |publisher=National Congress of Honduras |access-date=27 May 2021 |language=es |archive-date=5 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf }}</ref> File:Lieutenant of the Indian Army.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|hi|लेफ्टिनेंट}}}}<br />([[Indian Army]])<ref name="India_Army">{{cite web |title=Indian Army Rank Badges |url=https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |website=indianarmy.nic.in |publisher=Indian Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Ireland-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|ga|Leifteanant}}}}<br />([[Irish Army]])<ref name="Ireland_Army">{{cite web |title=Army Rank Markings |url=http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |website=military.ie |publisher=Defence Forces (Ireland) |access-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |archive-date=25 April 2016 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2016-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png }}</ref> File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973).svg|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Italian Army]])<ref name="Italy_Army">{{cite web |title=i gradi dell'Esercito Italiano - distintivi di incarico e funzionali |url=http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |website=esercito.difesa.it |publisher=Italian Army |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801094145/http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |archive-date=1 August 2010 |language=it}}</ref> File:Ivory Coast-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of Ivory Coast|Ivory Coast Ground Forces]])<ref name="IvoryCoast">{{cite web |title=GRADES / APPELLATIONS / DISTINCTIONS |url=http://www.defense.gouv.ci/culture/grades |website=defense.gouv.ci |publisher=Ministère de la Défense |access-date=23 September 2020 |language=fr |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165925/https://www.defense.gouv.ci/culture/grades |url-status=dead }}</ref> File:Jamaica-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Jamaica Defence Force|Jamaican Army]])<ref name="Jamaica">{{cite web |title=BADGES OF RANK |url=https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |website=Official Jamaica Defence Force Website |access-date=16 November 2019 |date=2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820143541/https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |archive-date=20 August 2020}}</ref> File:11-RKGF-LT.svg|{{lang|kk|Лейтенант}}<br />{{lang|kk-Latn|Leytenant}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name="Kazakhstan">{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> File:08. Kenyan Army LT.svg|Lieutenant<br />([[Kenya Army]])<ref>{{cite web |title=KDF Ranks |url=https://mod.go.ke/kdf-ranks/#1604604085917-4b478bbb-9515 |website=mod.go.ke |publisher=Ministry of Defence - Kenya |access-date=29 May 2021}}</ref> File:08.Kyrgyzstan Army-LT.svg|{{lang|ky|Лейтенант}}<br />{{lang|ky-Latn|Leytenant}}<br />([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> File:LV-Army-OF1b.png|{{lang|lv|Leitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Lesotho Defence Force|Lesotho Army]])<ref name="Lesotho">{{cite web |title=Ranks in the Army |url=http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |publisher=Lesotho Defence Force |access-date=5 May 2021 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2023-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html }}</ref> File:13-Lithuania Army-2LT.svg|{{lang|lt|Leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |archive-date=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |url-status=dead }}</ref> File:Army-LUX-OF-01b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Luxembourg Army]])<ref name="Luxembourg">{{cite web |title=Grades |url=http://www.armee.lu/organisation/personnel/grades |website=Armee.lu |publisher=Luxembourg Army |access-date=24 February 2018}}</ref> File:Madagascar-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Madagascar People's Armed Forces|Madagascar Ground Forces]])<ref name="Madagascar">{{cite web |title=LOI N° 96-029 portant Statut Général des Militaires |url=http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |url-status=dead |archive-date=July 10, 2021 |website=United States Department of Defense |publisher=Ministry of Defence (Madagascar) |access-date=10 July 2021 |pages=2 |language=fr |date=15 November 1996 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf }}</ref> File:08. Malawi Army - LT.svg|Lieutenant<br />([[Malawian Defence Force|Malawian Army]])<ref name="MalawiOfficer">{{cite web |title=Commissioned Officers |url=https://mdf.gov.mw/commissioned |website=Malawi Defence Force |access-date=12 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned |archive-date=13 April 2025}}</ref> File:09.Malta Army-1LT.svg|{{lang|mt|Logutenent}}<br />([[Armed Forces of Malta|Army of Malta]])<ref name="Malta">{{cite web |title=Rank Insignia |url=https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |website=afm.gov.mt |publisher=Armed Forces of Malta |access-date=26 May 2021 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx }}</ref> File:Malaysia-army-OF-1b.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Malaysian Army]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:06.Mali Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Malian Armed Forces|Malian Army]])<ref name="Mali">{{cite web|title=2011 - Plaquette sur les insignes et blasons des Forces Armées du Mali|url=http://www.memoriamali.com/webdossier/2011-parcours-historique-de-la-region-de-segou/|language=fr|date=23 April 2011 |access-date=17 October 2020 }}</ref> File:Mexico army OF1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Mexican Army]])<ref name="Mexico_Army&AirForce">{{cite web |author1=Secretary of National Defense |author1-link=Secretariat of National Defense (Mexico) |title=Manual gráfico para el uso de Uniformes, Divisas y Equipo del Ejército y F.A.M. |trans-title=Graphic manual for the use of Uniforms, Badges and Equipment of the Army and Air Force |url=http://www.sedena.gob.mx/pdf/MGUDEFAM_2019.pdf |access-date=22 May 2021 |language=es |date=27 June 2019}}</ref> File:09-Moldovan Army-2LT.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Moldovan Ground Forces]])<ref name="Moldova">{{cite web |title=Epoleţi |url=https://www.army.md/inf/epoleti/epoleti.htm |website=army.md |publisher=Ministry of Defense |access-date=26 May 2021 |language=ro}}</ref> File:Monaco-army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of Monaco|Army of Monaco]]) File:11-Moroccan Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Royal Moroccan Army]]) File:Mozambique-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Mozambique Defence Armed Forces|Mozambican Army]]) File:08-Namibia Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Namibian Army]]) File:12.Nepalese Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|ne|उपसेनानी|Upasēnānī}}}}<br />([[Nepali Army]])<ref name="Nepal">{{cite web |author1=Nepali Army |author-link1=Nepali Army |title=Nepali Army Rank Structure |url=https://www.nepalarmy.mil.np/page/ranks |website=Nepalarmy.mil.np |publisher=Nepali Army |access-date=25 August 2018}}</ref> File:New Zealand-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[New Zealand Army]])<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020}}</ref> File:08-Nicaragua Army-2LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Nicaraguan Army]])<ref name="Nicaragua">{{cite web |title=Insignias de Grados Militares |url=https://www.ejercito.mil.ni/contenido/ejercito/grados/grados.html |website=ejercito.mil.ni |publisher=Nicaraguan Armed Forces |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Blank.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Niger Armed Forces|Niger Ground Forces]])<ref name="Niger">{{cite web |author1=Bureau international des droits des enfants |title=État des Lieux: Formation des forces de défense et de sécurité sur les droit de l'enfant au Niger |url=http://www.ibcr.org/wp-content/uploads/2016/07/%C3%89tat-des-lieux-Niger.pdf |access-date=28 September 2020 |page=34 |language=fr |date=December 2012}}</ref> File:Nigeria-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Nigerian Army]]) File:OF-1(B) Pakistan Army.svg|Lieutenant<br />{{lang|ur|لیفٹنینٹ}}<br />([[Pakistani Army]])<ref name="Pakistan_Army">{{cite web |title=Pakistan Army Ranks with Salary and Insignia |url=https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |website=pakistanforces.com |date=26 January 2021 |access-date=27 May 2021 |author1=Ali |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126212724/https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |url-status=dead }}</ref> File:Paraguay-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Paraguayan Army]])<ref name="Paraguay">{{cite book |last1=Cooke |first1=Melinda W. |editor1-last=Hanratty |editor1-first=Dennis M. |editor2-last=Meditz |editor2-first=Sandra W. |title=Paraguay: A Country Study |series=Area Handbook Series |date=1990 |edition=2nd |publisher=Library of Congress |pages=216–217 |chapter-url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.paraguaycountrys00hanr_0/?sp=252 |access-date=5 October 2021 |chapter=Chapter 5: National Security |lccn=89600299}}</ref> File:Peru-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Peruvian Army]])<ref name="Peru">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.ccffaa.mil.pe/cultura-militar/grados-militares/ |website=ccffaa.mil.pe |publisher=Joint Command of the Armed Forces of Peru |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Army-POR-OF-01a.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Portuguese Army]])<ref name="Portugal_Army">{{cite web |title=POSTOS E DISTINTIVOS EXÉRCITO |url=http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |website=antigo.mdn.gov.pt |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301024102/http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |archive-date=1 March 2010 |language=pt}}</ref> File:Romania-Army-OF-1b.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Romanian Land Forces]])<ref name="Romania">{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=Romanian Defence Staff |access-date=1 February 2021 |language=ro}}</ref> File:Russia-Army-OF-1b-2010.svg|{{lang|ru|Лейтенант}}<br />{{lang|ru-Latn|Leytenant}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army&AirForce">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> File:08-Rwanda Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Rwanda Defence Force|Rwandan Land Forces]])<ref name="Rwanda">{{cite web |title=RDF Insignia |url=https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia |website=mod.gov.rw |publisher=Government of the Republic of Rwanda |access-date=12 June 2021}}</ref> File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Saint Kitts and Nevis Defence Force|SKN Regiment]])<ref name="SaintKitts&Nevis_Army">{{cite book |title=SAINT CHRISTOPHER AND NEVIS DEFENCE FORCE ACT |date=31 December 2009 |publisher=Government of Saint Kitts and Nevis |pages=110–111}}</ref> File:Guardia di Rocca OF1b.png|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Sammarinese Armed Forces|Sammarinese Guard of the Rock]]) File:STeP OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Armed Forces of São Tomé and Príncipe|Army of São Tomé and Príncipe]]) File:Senegal-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Senegal|Senegalese Army]]) File:Seychelles Army OF-01b (2018).svg|Lieutenant<br />([[Seychelles People's Defence Force|Seychelles Infantry Unit]])<ref name="Seychelles">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.spdf.sc/rank-structure/ |website=spdf.sc |publisher=Seychelles People's Defence Forces |access-date=4 June 2021 |archive-date=19 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ }}</ref> File:02-RSA-OF01b.svg|Lieutenant<br />([[Singapore Army]])<ref name="Singapore">{{cite web |title=SAF Rank Insignias |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |website=mindef.gov.sg |publisher=Ministry of Defence (Singapore) |access-date=7 June 2021 |archive-date=19 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2018-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias }}</ref> File:SAA-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[South African Army]])<ref name="SouthAfrica_Army">{{cite web |title=Uniform: Rank insignia |url=http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |website=army.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020110337/http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |archive-date=20 October 2020}}</ref> File:Spain-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Spanish Army]])<ref name="Spain">{{cite web |title=Army Ranks & Insignia |url=https://ejercito.defensa.gob.es/en/personal/divisas-empleos.html |website=ejercito.defensa.gob.es |publisher=Ministry of Defence (Spain) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Sri Lanka-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Sri Lanka Army]])<ref name="SriLanka_Army">{{cite web |title=Dress Regulation PDF - Part I |url=https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |website=army.lk |publisher=Sri Lanka Army |pages=10-4–10-11 |date=January 2019 |access-date=20 May 2021}}</ref> File:Sweden-Field-OF-1b (2019).svg|{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Swedish Army]])<ref name="FMgrader2019">{{cite web|title=Nya gradbeteckningar införs|url=https://www.forsvarsmakten.se/sv/aktuellt/2019/10/nya-gradbeteckningar-infors/|publisher=Försvarsmakten|date=2019-10-01|access-date=2019-10-02}}</ref> File:CHE OF1b Lt.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Army]])<ref name="Switzerland">{{cite web |title=Gradabzeichen und Farben der Achselschlaufen |url=https://www.vtg.admin.ch/de/die-schweizer-armee/mittel/militaerische-abzeichen/gradabzeichen-und-farben-der-achselschlaufen.html#ui-collapse-234 |website=vtg.admin.ch |publisher=Swiss Army |access-date=27 May 2021 |language=de}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tg|Лейтенант}}<br />{{lang|tg-Latn|Lejtenant}}<br />([[Tajik Ground Forces]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |archive-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> File:09-Tanzania Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{lang|sw|Luteni}}<br />([[Tanzania People's Defence Force|Tanzanian Army]]) File:Timor-Leste-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Timor Leste Defence Force|Timor-Leste Army]]) File:Togo-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Togolese Armed Forces|Togolese Army]])<ref name="Togo">{{cite web |title=Journal officiel de la république togolaise |date=12 February 2008 |volume=5 |url=http://jo.gouv.tg/sites/default/files/annee/2008/jo%202008-5.pdf |access-date=16 June 2021 |language=fr}}</ref> File:Tonga-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[His Majesty's Armed Forces (Tonga)|Tongan Land Component]])<ref name="Tonga">{{cite journal |title=Tonga Defence Services (Amendment) Regulations 2009 |journal=Tonga Government Gazette Supplement Extraordinary |date=10 May 2010 |volume=5 |pages=151–153 |url=https://ago.gov.to/cms/phocadownload/2010-regulations/TongaDefenceServices(Amendment)Regulations2009s.pdf |access-date=26 September 2021}}</ref> File:TaT-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Trinidad and Tobago Regiment]])<ref name="Trinidad&Tobago_Officer">{{cite web |title=Rank Chart (Commissioned Officers) |url=http://69.0.195.188/HQ/Our-Organisation/Ranks-Chart-(Commissioned-Officers).aspx |website=69.0.195.188 |publisher=Trinidad and Tobago Defence Force |access-date=27 May 2021 }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tk|Leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:Uganda-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Uganda People's Defence Force|Ugandan Land Forces]])<ref name="Uganda_Army">{{cite journal |title=Uganda Peoples' Defence Forces Act |journal=The Uganda Gazette |date=18 September 2019 |volume=CXII |issue=46 |pages=1851–1854 |url=https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |access-date=29 May 2021 |publisher=Uganda Printing and Publishing Corporation |archive-date=14 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |url-status=dead }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |date=2021-08-14 }}</ref> File:UA shoulder mark 12.svg|{{lang|uk|Лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Leitenant}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> File:British Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Lieutenant (British Army and Royal Marines)|British Army]])<ref name="UK_Army">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |website=army.mod.uk |publisher=British Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Rank insignia of Leutnant (OF-1b) Pontifical Swiss Guard.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Guard]])<ref name="Vatican_City">{{cite web |title=Päpstliche Schweizergarde: Gradabzeichen |url=https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf |website=schweizergarde.ch |publisher=Pontifical Swiss Guard |access-date=26 May 2021 |language=de}}</ref> File:TTEEJB-GNB.png|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Venezuelan Army]])<ref name="Venezuela_Officer3">{{cite web |title=Grados de Oficiales Subalternos |url=http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |website=ejercito.mil.ve |publisher=Government of Venezuela |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |archive-date=17 July 2019 |date=28 August 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ }}</ref> File:Uzbekistan-army-OF-1b.svg|{{lang|uz|Leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o'tash tartibi to'g'risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Zambian Army]]) File:Zimbabwe-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Zimbabwe National Army]]) </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] tnn615y05ntdxfpk1yc3yiolqm3r9bk 0 218908 1470728 1445801 2026-04-29T12:07:25Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470728 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Малайка Арора |номи аслӣ = Malaika Arora |ном ҳангоми таваллуд = Malaika Arora |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 23.10.1973 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Тҳана}}, [[Маҳороштра]], [[Ҳиндустон]] |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = Анил Арора |модар = Ҷойс Поликарп |ҳамсар = Арбоз Хон (аз 1998 то 2017) |завҷа = |фарзандон = 1 |навъи фаъолият = [[ҳунарпеша]],[[раққоса]], [[модел]], [[сухангӯйи телевизион]] |солҳои фаъолият = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Малайка Арора''' ({{lang-hi|मलाइका अरोड़ा}}<br>{{lang-en| Malaika Arora}}; тав. [[23 октябр]]и соли [[1973]]) - [[ҳунарпеша]], [[раққоса]], [[Мудел (шахс)|модел]] ва [[рӯзноманигор]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]] мебошад. Малайка машҳуриятро бо рақсаш дар суруди '' Chaiyya Chaiyya''(1998),''Gur Naalo Ishq Mitha'' (1998), ''Maahi Ve'' (2002), ''Kaal Dhamaal'' (2005) ва ''Munni Badnaam Hui'' (2010) ба даст овардааст. Ӯ соли 2008 бо шавҳари собиқаш [[Арбоз Хон]] продюсерӣ намудааст. Компанияи онҳо бо номи Arbaaz Khan Productions филмҳои ''Dabangg 2''(2010) ва ''Dabangg''(2012) ба навор гирифтааст. == Зиндагинома == Малайка 23 августи соли 1973 дар [[Тҳана]] дар оилаи Анили панҷобӣ, ки дар флоти тиҷорӣ кор мекард ва ҳамсари католикии малаялии ӯ Ҷойс таваллуд шудааст. Хоҳари ӯ [[Амрита Арора|Амрита]] низ ҳунарпеша аст. Падару модарашон дар синни ёздаҳсолагиаш ҷудо шуданд<ref>{{cite web|url=http://www.chakpak.com/celebrity/malaika-arora-khan/biography/16865|title=Malaika Arora Khan's Biography|publisher=Chakpak.com|accessdate=2010-05-06|deadlink=yes|archiveurl=https://archive.today/20130118231520/http://www.chakpak.com/celebrity/malaika-arora-khan/biography/16865|archivedate=2013-01-18}}</ref><ref name=savvy>{{cite web|last1=Chakraborty|first1=Sumita|title=Malaika Arora Khan – "I won’t unnecessarily fool around with Salman, and nor are we on backslapping terms!"|url=http://www.magnamags.com/savvy/Malaika-Arora-Khan-I-won%E2%80%99t-unnecessarily-fool-around-with-Salman%20-and-nor-are-we-on-backslapping-terms/4742|website=Magna Magazines|accessdate=2014-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141126004459/http://www.magnamags.com/savvy/Malaika-Arora-Khan-I-won%E2%80%99t-unnecessarily-fool-around-with-Salman%20-and-nor-are-we-on-backslapping-terms/4742|archivedate=2014-11-26|deadlink=yes}}</ref><ref>{{cite web|last1=Arya|first1=Reshma|title=‘I have special memories of Thane’|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-have-special-memories-of-thane-1013318|website=Daily News and Analysis|accessdate=2014-12-08|archive-date=2014-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213215746/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-have-special-memories-of-thane-1013318|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Malaika-Arora-Khan-Arbaaz-is-a-complete-reflection-of-his-dad/articleshow/45760900.cms|title=Malaika Arora Khan: Arbaaz is a complete reflection of his dad|newspaper=[[The Times of India]]|first=Priya|last=Gupta|date=2015-01-06|accessdate=2016-03-15|archivedate=2017-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202221843/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Malaika-Arora-Khan-Arbaaz-is-a-complete-reflection-of-his-dad/articleshow/45760900.cms}}</ref>. Вай мактаби Свамӣ Вивеканандро дар [[Чембур]] хатм карда, сипас то синфи нӯҳ дар Мактаби миёнаи католикии Салиби муқаддас таҳсил кардааст. Вай таҳсилашро дар Коллеҷи Ҷай Ҳинд идома дод, аммо бинобар ӯҳдадориҳои касбӣ хатм накардааст. Пеш аз оғози касби муделӣ дар минтақаи Борла, дар наздикии Basant Talkies зиндагӣ мекард<ref>{{cite web|title=Chembur will always be our home|url=http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm|work=Mid-Day|accessdate=2011-02-21|date=2006-06-16|archive-date=2011-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20110703135015/http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm|deadlink=no|archivedate=2011-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110703135015/http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm}}</ref>. == Фаъолият == Малайка ҳамчун яке аз VJ-ҳои MTV India интихоб шуд, ки дар он ҷо касби худро ҳамчун мусоҳиб оғоз кард ва сипас дар «Love Line» ва «Style Check» ҳамроҳ шуд<ref name="bio">{{cite web|url=http://www.netglimse.com/celebs/pages/malaika_arora/index.shtml|title=Malaika Arora&nbsp;– Biography|publisher=Netglimse.com|accessdate=2010-05-06|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100406005618/http://www.netglimse.com/celebs/pages/malaika_arora/index.shtml|archivedate=2010-04-06}}</ref>. Вай баъдан мудел шуд ва дар бисёр таблиғҳо, клипи «Gur Naalo Ishq Mitha» баромад кардааст ва соли 1998 дар як намоиши мусиқии суруди «Chaiyya Chaiyya» барои филми "Муҳаббат аз нигоҳи аввал" иштирок кард. Дар солҳои 2000-ум, вай дар сурудҳои item барои филмҳои гуногун ширкат варзида, дар нақшҳои эпизодӣ дар чанд филм нақш бозидааст. Дар соли 2008, филми «EMI» бароварда шуд, ки дар он яке аз нақшҳои асосиро бозид, аммо филм дар хазина ноком шуд. Дар соли 2010 филми "Dabangg" ба намоиш гузошта шуд, ки дар он бори аввал ҳамчун продюсер (ҳамроҳи шавҳараш) ва боз ҳамчун раққоса дар суруди «Munni Badnaam» баромад кард<ref>{{cite web|title=Munnif Badnaam Hui., a big hit!|url=http://www.indiaimagine.com/munni-badnaam-hui-a-big-hit/|publisher=India Imagine|accessdate=2010-11-17|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101001054623/http://www.indiaimagine.com/munni-badnaam-hui-a-big-hit/|archivedate=2010-10-01}}</ref>. 12 марти соли 2011 ба гузоштани рекорди ҷаҳонӣ бо 1235 нафар иштирокчиён дар иҷрои рақси хореографӣ дар суруд, ки дар он нақши асосиро бозидааст, кӯмак кард<ref>{{cite news|title=Munni in Guinness Book of Records|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-16/news-interviews/28694083_1_munni-badnaam-hui-guinness-book-malaika-arora-khan/|publisher=The Times of India|accessdate=2011-03-16|date=2011-03-16|archivedate=2013-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019103524/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-16/news-interviews/28694083_1_munni-badnaam-hui-guinness-book-malaika-arora-khan}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Соли 1998 Малайка бо актёр, продюсер ва коргардон [[Арбоз Хон]], бародари ҳунарпешаи маъруф [[Салмон Хон]] издивоҷ кард. Ин ҳамсарон писаре доранд, ки Арҳан (9 ноябри соли 2002 таваллуд шудааст) ном дорад. Дар аввали соли 2016, ҷуфти Хон аз ҳам ҷудо шуданд ва баъдтар талоқ гирифтанд. == Филмнома == === Ҳамчун ҳунарпеша ва раққоса === * 1997: Gur Nalon Ishq Mitha<ref>{{cite news |last1=Shekhar |first1=Mimansa |date=23 October 2021 |title=Chaiyya Chaiyya to Gur Nalon Ishq Mitha: Malaika Arora is numero uno as Bollywood's dancing diva |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/malaika-arora-chaiyya-chaiyya-to-gur-nalon-ishq-mitha-dancing-diva-90s-music-videos-old-songs-7581369/ |work=The Indian Express |access-date=9 May 2024}}</ref> *1998: ''[[Dil Se..|Dil Se]]'' - намоиши махсус дар суруди "[[Chaiyya Chaiyya]]"<ref>{{Cite news |title='Chaiyaa Chaiyaa' girl Malaika Arora defends Bollywood item numbers, says she liked being the 'object of desire' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/hindi/chaiyaa-chaiyaa-girl-malaika-arora-defends-bollywood-item-numbers-says-she-liked-being-the-object-of-desire/videoshow/89060217.cms |access-date=28 November 2022 |newspaper=The Times of India |date=22 January 2022 |archive-date=28 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128073916/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/hindi/chaiyaa-chaiyaa-girl-malaika-arora-defends-bollywood-item-numbers-says-she-liked-being-the-object-of-desire/videoshow/89060217.cms |url-status=live }}</ref> * 1999: ''Pyar Ke Geet'' - special appearance in song "Dholna"<ref>{{Cite web |date=23 October 2015 |title=Checkout: Forgotten hits of Malaika Arora Khan! - Hollywood News |url=https://www.indiaglitz.com/forgotten-hits-of-malaika-arora-khan-hollywood-news-145304 |access-date=28 November 2022 |website=IndiaGlitz.com |archive-date=28 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128070745/https://www.indiaglitz.com/forgotten-hits-of-malaika-arora-khan-hollywood-news-145304 |url-status=live |accessdate=2024-07-02 |archivedate=2022-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221128070745/https://www.indiaglitz.com/forgotten-hits-of-malaika-arora-khan-hollywood-news-145304 }}</ref> * 2000: ''[[Bichhoo]]'' - намоиши махсус дар суруди "Ekwari Tak Le" *2001: ''[[Indian (2001 film)|Indian]]'' - намоиши махсус дар суруди "Yeh Pyar" * 2002: ''[[Maa Tujhhe Salaam (film)|Maa Tujhhe Salaam]] -'' намоиши махсус дар суруди "Sone Ke Jaisi Hai Meri Jawaani" * 2002: ''[[Kaante]]'' as Lisa *2005: ''[[Kaal (2005 film)|Kaal]]'' - намоиши махсус дар суруди "Kaal Dhamaal" * 2007: ''[[Hey Baby (film)|Heyy Babyy]]'' - намоиши махсус дар суруди "Heyy Babyy" * 2007: ''[[Athidhi (2007 film)|Athidhi]]'' - намоиши махсус дар суруди "Rathraina" ([[Telugu film]]) * 2007: ''[[Om Shanti Om]]'' - намоиши махсус дар суруди "Deewangi Deewangi" * 2007: ''[[Welcome (2007 film)|Welcome]]'' - намоиши махсус дар суруди "Hoth Rasiley" * 2008: ''[[EMI (film)|EMI]]'' as Nancy<ref>{{Cite web|url=https://specials.rediff.com/movies/2008/nov/06video3.htm|title=rediff.com: Malaika's first speaking role!|website=specials.rediff.com|access-date=1 March 2024|archive-date=1 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240301193608/https://specials.rediff.com/movies/2008/nov/06video3.htm|url-status=live}}</ref> * 2009: ''Helloo India'' * 2010: ''[[Prem Kaa Game]]'' - намоиши махсус дар суруди "I Wanna Fall in Love" * 2010: ''[[Housefull (2010 film)|Housefull]]'' as Pooja * 2010: ''[[Dabangg]]'' - намоиши махсус дар суруди "[[Munni Badnaam Hui]]" * 2012: ''[[Gabbar Singh (2012 film)|Gabbar Singh]]'' - намоиши махсус дар суруди "Kevvu Keka" * 2012: ''[[Housefull 2]]'' - намоиши махсус дар суруди "Anarkali Disco Chali" * 2012: ''[[Dabangg 2]]'' - намоиши махсус дар суруди "Pandey Ji Seeti" *2014: [[Happy New Year (2014 film)|''Happy New Year'']] - камео <ref>{{Cite news |title=Malaika Arora Khan: Just doing a cameo in Happy New Year |url=https://www.ndtv.com/entertainment/malaika-arora-khan-just-doing-a-cameo-in-happy-new-year-636970 |access-date=28 November 2022 |work=NDTV |agency=IANS |date=18 January 2014 |archive-date=2 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230802031743/https://www.ndtv.com/entertainment/malaika-arora-khan-just-doing-a-cameo-in-happy-new-year-636970 |url-status=live }}</ref> * 2015: ''[[Dolly Ki Doli]]'' - намоиши махсус дар суруди "Fashion Khatam Mujh Par"<ref>{{Cite news |title=Exclusive: Malaika Arora in item song 'Fashion Khatam Mujh Pe' in Dolly Ki Doli |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-malaika-arora-in-item-song-fashion-khatam-mujh-pe-in-dolly-ki-doli/articleshow/45585055.cms |access-date=28 November 2022 |work=The Times of India |date=22 December 2014 |archive-date=28 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128022255/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/exclusive-malaika-arora-in-item-song-fashion-khatam-mujh-pe-in-dolly-ki-doli/articleshow/45585055.cms |url-status=live }}</ref> * 2018: ''[[Pataakha]]'' - намоиши махсус дар суруди "Hello Hello"<ref>{{Cite news |last=Jain |first=Arushi |date=5 September 2018 |title=Pataakha song Hello Hello: Malaika Arora shows off her dance moves |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pataakha-song-hello-hello-malaika-arora-5340985/ |work=The Indian Express |access-date=28 November 2022 |archive-date=28 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128022253/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pataakha-song-hello-hello-malaika-arora-5340985/ |url-status=live }}</ref> * 2022: ''[[An Action Hero]]'' - намоиши махсус дар суруди "Aap Jaisa Koi"<ref>{{Cite news |title=Malaika Arora Bollywood Item Dance Aap Jaisa Koi meri An Action Hero Ayushmann Khurrana Jaideep Ahalawat । Malaika Arora Item Dance: आप जैसा कोई मेरी... गाने पर मलाइका की अदाओं ने किया घायल, डांस ने मचाई धूम |url=https://zeenews.india.com/hindi/entertainment/music/malaika-arora-bollywood-item-dance-aap-jaisa-koi-meri-an-action-hero-ayushmann-khurrana-jaideep-ahalawat/1458751/amp |access-date=28 November 2022 |work=Zee News |date=26 November 2022 |lang=hi |archive-date=28 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128021119/https://zeenews.india.com/hindi/entertainment/music/malaika-arora-bollywood-item-dance-aap-jaisa-koi-meri-an-action-hero-ayushmann-khurrana-jaideep-ahalawat/1458751/amp |url-status=live }}</ref> * 2023: ''[[Kho Gaye Hum Kahan]]'' - herself (cameo) === Ҳамчун продюсер === * 2010: ''[[Dabangg]]'' – [[Filmfare Awards|Filmfare Award for Best Film]],<ref name=":0">{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Udaan-Dabangg-top-winners-at-Fimfare-Awards/articleshow/7385103.cms |title=Udaan, Dabangg top winners at Filmfare Awards|work=The Times of India |date=29 January 2011 |access-date=13 August 2014 |archive-date=11 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160111015515/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Udaan-Dabangg-top-winners-at-Fimfare-Awards/articleshow/7385103.cms |url-status=live}}</ref> [[National Film Awards|National Film Award for Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment]]<ref name=":1">{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/dabangg-wins-national-award-for-wholesome-entertainment-106989 |title=Dabangg Wins National Award for Wholesome Entertainment&nbsp;— NDTV |publisher=Movies.ndtv.com |date=19 May 2011 |access-date=13 August 2014 |archive-date=2 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202180813/http://movies.ndtv.com/bollywood/dabangg-wins-national-award-for-wholesome-entertainment-106989 |url-status=live |accessdate=2024-07-02 |archivedate=2014-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202180813/http://movies.ndtv.com/bollywood/dabangg-wins-national-award-for-wholesome-entertainment-106989 }}</ref> * 2012: ''[[Dabangg 2]]'' * 2015: ''[[Dolly Ki Doli]]'' === Телевизион === {| class="wikitable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 1997 | ''Club MTV'' | Ровӣ | |- | 1999 | ''MTV Loveline'' | Ровӣ | |- | 2002 | ''MTV Style Check'' | Ровӣ |<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20020916-anusha-dandekar-takes-over-from-mom-to-be-malaika-arora-as-host-of-mtv-style-check-796318-2002-09-16|title=Anusha Dandekar takes over from mom-to-be Malaika Arora as host of MTV Style Check|date=16 September 2002|accessdate=23 February 2019|archive-date=24 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190224062638/https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20020916-anusha-dandekar-takes-over-from-mom-to-be-malaika-arora-as-host-of-mtv-style-check-796318-2002-09-16|url-status=live}}</ref> |- | 2004 | ''Style Mantra'' | Ровӣ |<ref>{{cite news |title=The Sunday Tribune - Spectrum - A model style guru |url=https://www.tribuneindia.com/2004/20041219/spectrum/tv.htm |access-date=11 August 2022 |work=Tribune |date=19 December 2004 |archive-date=11 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220811121232/https://www.tribuneindia.com/2004/20041219/spectrum/tv.htm |url-status=live }}</ref> |- | 2005–2006 | ''[[Nach Baliye]]'' | rowspan="2" | Аъзои ҳакамон | мавсимҳои 1–2 |- | 2008 | ''[[Zara Nachke Dikha]]'' | |- |2008 | ''Dhoom Macha De'' |Ровӣ |<ref>{{cite news |title=Hostess with the mostest |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-hostess-with-the-mostest-1148322 |access-date=11 August 2022 |work=DNA India |date=19 November 2013 |archive-date=2 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230802031745/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-hostess-with-the-mostest-1148322 |url-status=live }}</ref> |- | 2008 | ''[[Nachle Ve with Saroj Khan]]'' | Худаш | |- | 2009 | ''[[Perfect Bride]]'' | rowspan="2" | Аъзои ҳакамон | |- | 2010;2015;2023–present | ''[[Jhalak Dikhhla Jaa]]'' | мавсимҳои 4, 8, 11 |- | 2012–2018;2022 | ''[[India's Got Talent]]'' | Аъзои ҳакамон | мавсимҳои 4–8, Ҳакамони меҳмон дар мавсими 9<ref>{{cite news |title=Malaika Arora is back on India's Got Talent |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/malaika-arora-is-back-on-indias-got-talent-7822195/ |access-date=28 May 2023 |work=The Indian Express |date=16 March 2022 |archive-date=2 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202131858/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/malaika-arora-is-back-on-indias-got-talent-7822195/ |url-status=live }}</ref> |- | 2015 | ''[[Swaragini]]'' | Худаш | |- | 2015–2016 |''[[Power Couple (Indian TV series)|Power Couple]]'' |Ровӣ |- | 2017–2018 | ''[[India's Next Top Model]]'' | Аъзои ҳакамон | мавсими 3–4 |- |2019–2021 |''[[MTV Supermodel of the Year]]'' |Аъзои ҳакамон | |- |2020–2022 |''[[India's Best Dancer]]'' |Аъзои ҳакамон |<ref name="IBD">{{Cite web |url=https://news.abplive.com/entertainment/television/indias-best-dancer-malaika-arora-geeta-kapoor-terence-lewis-to-judge-new-dance-show-1120899 |title=India's Best Dancer: Malaika Arora, Geeta Kapoor & Terence Lewis To Judge New Dance Show |date=8 December 2019 |website=news.abplive.com |language=en-US |access-date=28 December 2019 |archive-date=24 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224063137/https://news.abplive.com/entertainment/television/indias-best-dancer-malaika-arora-geeta-kapoor-terence-lewis-to-judge-new-dance-show-1120899 |url-status=live}}</ref> |- |2020–2022 |''[[Fabulous Lives of Bollywood Wives]]'' |Худаш |Меҳмон<ref>{{cite news |last1=Mathur |first1=Yashika |date=2 September 2022 |title=Fabulous Lives of Bollywood Wives 2 First Impression: It's twice as dramatic as the women dig out skeletons from their designer closets |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/fabulous-lives-of-bollywood-wives-2-first-impression-twice-as-dramatic-skeletons-in-the-closet-8127450/ |work=The Indian Express |access-date=1 March 2024 |archive-date=12 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012115950/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/fabulous-lives-of-bollywood-wives-2-first-impression-twice-as-dramatic-skeletons-in-the-closet-8127450/ |url-status=live }}</ref> |- |2022 |''Moving in With Malaika'' |Худаш |<ref>{{cite web |last1=Kaur |first1=Gurpreet |date=6 December 2022 |title='Moving In With Malaika': Malaika Arora Talks About Her Separation With Arbaaz Khan, Reveals She Proposed To Him |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-moving-in-with-malaika-malaika-arora-talks-about-her-separation-with-arbaaz-khan-reveals-she-proposed-to-him-news-242890 |archive-date=19 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319105814/https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-moving-in-with-malaika-malaika-arora-talks-about-her-separation-with-arbaaz-khan-reveals-she-proposed-to-him-news-242890 |url-status=live |magazine=Outlook |access-date=28 May 2023}}</ref> |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Ҳиндустон]] hzptwlwrtt3tw2a5hvnu1ar05m91ks2 0 219282 1470799 1419178 2026-04-30T06:05:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470799 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом|сахаба}} '''Абу Ҳаммад Уқба ибни Амир ал-Ҷухонӣ''' ({{Lang-ar|عقبة بن عامر}}, {{ВД-Дебоча}}) — ҳаммаслаки Паёмбар Муҳаммад (с.а.в.). Вай дар набард барои Димишқ иштирок карда, ба артиши мусалмонон дар давраи забт шудани Миср ва дар маъракаи зидди Родос фармонравоӣ менамуд. Насаби '''Абу Ҳаммад''' ё '''Абу Амирро''' дошт <ref name="Булуг">{{Книга|автор=Ибн Хаджар аль-Аскаляни|заглавие=Булуг аль-Марам|ссылка=https://books.google.ru/books?id=HGYGBAAAQBAJ&pg=PA47&lpg=PA47&dq=Укба+ибн+Амир&source=bl&ots=40YmngRobA&sig=CTce-9kDkhW3Jx-lcvNEq3ldYvY&hl=ru&sa=X&ei=_z6VVbK-KIalsAHcp4ow&ved=0CBsQ6AEwADgK#v=onepage&q=Укба%20ибн%20Амир&f=false|ответственный=пер. Эльмира Кулиева|страницы=47}}</ref>. == Зиндагинома == Дар рӯзи [[Ҳиҷрати Муҳаммад|кӯчиданӣ]] пайғамбар Муҳаммад (с.а.с) аз Макка ба Мадина, Уқба ибни Амир гӯсфандони худро дар биёбон мечаронид. Пас аз фаҳмидани омадани Паёмбар (с.а.с), гӯсфандони худро партофт ва фавран ба пешвози ӯ рафт. Муҳаммад (с.а.с)-ро дида, Уқба аз ӯ хоҳиш кард, ки қасам хӯрад ( ''[[байъат]]'' ) {{Sfn|Инфо-ислам, 2009}}. Мисли соя, Уқба ба таври бебаҳо пайғамбари Муҳаммадр(с.а.с)-о пайравӣ мекард. Вай аксар вақт дар назди ӯ роҳ мерафт. Аксар вақт Паёмбар ӯ(с.а.с) ро дар пушти худ мешинонд, барои ҳамин Уқба ҳатто лақаби "Савораро" -ро гирифт. Баъзан Муҳаммад д(с.а.с) ар роҳ мефаромад ва ҷояшро ба Уқба медод, ва худ бошад пиёда мерафт {{Sfn|Инфо-ислам, 2009}}. Бевосита аз Муҳаммад (с.а.с)дониш гирифта, ӯ қории беҳамтои Қуръон, ва нақлкунандаи ҳадисҳо ( ''ровӣ'' ) ва олим-фақеҳи дар соҳаи мерос шуд ( ''мирос'' ). Вай инчунин нависанда, забоншинос ва шоири маъруф буд. То чанде пеш дар масҷиди Уқба ибни Амир (Миср) як дастнависи Қуръони Карим буд. Дар охири дастнавис чунин навишта шуда буд: "Муаллиф Уқба ибни Амир ал-Ҷӯҳонӣ." Ин дастнавис яке аз қадимтарин дастнависҳои маъруфи Қуръон буд, аммо, мутаассифона, ҳоло ин дастнавис гум шудааст {{Sfn|Инфо-ислам, 2009}}. Вай дар ҷанги Уҳуд ва дигар ҷанги мусалмонон бар зидди мушрикон иштирок кард. Абу Убайд ибни ал-Ҷарроҳ барои далерӣ ва ҷасорате, ки дар вақти забт кардани Димишқ нишон дода шудааст, Уқба ибни Амирро ба фиристодани халифа Умар барои фиристодани хушхабари нави ғалаба сарфароз кард. Дар Димишқ дар минтақаи Баттум зиндагӣ мекард. Дар давраи забт шудани Миср яке аз фармондеҳони лашкари мусалмонон буд. [[Муъовия|Муавия ибни Абу Суфён]] ӯро ба вазифаи ҳокими [[Миср|Миср таъйин кард]] ва дар он ҷо се сол монд <ref>{{Книга|автор=А. Г. Виноградов|заглавие=Хронология древнего Египта|ссылка=https://books.google.ru/books?id=a89uCAAAQBAJ&pg=PA201&dq=Укба+ибн+Амир&hl=ru&sa=X&ei=rUOVVcfvIsugsgHy7pfQAQ&ved=0CCEQ6AEwAQ#v=onepage&q=Укба%20ибн%20Амир&f=false|год=2014|страницы=201}}</ref>. Ӯ дар қаср дар нишеби кӯҳи Қоҳира ал-Муқаттам қарор гирифт. Сипас ӯро фармондеҳи маърака ба ҷазираи Родез фиристоданд {{Sfn|Инфо-ислам, 2009}}. Чанд муддат вай дар [[Басра]] зиндагӣ мекард. Вай дар ҷанги Сиффин дар паҳлӯи Муовия ширкат варзид <ref name="Булуг"/>. Дар Миср дар соли 678 Уқба ибни Амир ал-Ҷуҳонӣ ба таври марговар бемор шуд. Пеш аз маргаш, ӯ ба фарзандонаш бо насиҳат муроҷиат кард: "Эй фарзандони ман, дар ёд доред, ки ман ба шумо се чизро мерос мегузорам: имон оваред ба ҳадиси Расули Худо, танҳо боэътимодии он; ҳеч гоҳ пул қарз надиҳед, ҳатто агар то нисфатон урён бошед; Шеър нанависед, зеро он дилро аз Қуръон дур мекунад. ” Ӯро дар паҳлӯи ал-Мукаттам дар Қоҳира дафн карданд. Вай ҳамчун мерос зиёда аз ҳафтод камон боқӣ мондааст, ки ҳар кадоме бо тирҳо бо худ фарқ мекарданд {{Sfn|Инфо-ислам, 2009}}. == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳои берунӣ == * {{Cite web|url=http://www.info-islam.ru/publ/religija/istorii_o_spodvizhnikakh_proroka/ukba_ibn_amir_al_dzhukhani/16-1-0-12221|title=Укба ибн Амир аль-Джухани|date=2009-04-23|publisher=Инфо-ислам|accessdate=2015-07-02|ref=Инфо-ислам, 2009}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Зодагонигузаштагони соли 678]] [[Гурӯҳ:Ровиёни ҳадис]] [[Гурӯҳ:Қориҳои Қуръон]] [[Гурӯҳ:Саҳоба]] pkuxv40w6z5kxontrereiqrj6dcioew 0 219764 1470755 1433907 2026-04-29T22:42:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470755 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Рекҳа |номи аслӣ = {{lang-en|Rekha}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |нишон = |тавсифи нишон = |бари нишон = |вазифа = Узви Парламент, [[Раҷя Сабҳа]] |бо номи = |парчам = |парчам2 = |шиор = |аввалдавр = 27 апрел 2012 |охирдавр = 26 апрел 2018 |давраи ҳокимият = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_2 = |парчам_2 = |парчам2_2 = |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |пешгузашта_2 = |ҷонишин_2 = |шарҳ = |таърихи таваллуд = 10.10.1954 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Мадрас|Ченнай}}, [[иёлоти Мадрас]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |дафн = |ҷинс = |ном ҳангоми таваллуд= {{lang-en|Bhanurekha Ganesan}} |падар = Геминӣ Ганесан |модар = Пушпаваллӣ |ҳамсар = Мукеш Агарвал (аз 1990 то 1991;сабаб марги ӯ) |фарзандон = |ҳизб = [[Ҳизби демократӣ]] |маълумот = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |касб = [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[сиёсатмадор]] |фаъолият = 1966 - то ҳол |эътиқод = |ҷоизаҳо = [[Падма Шрӣ]] (2010) |соядаст = |монограмма = |бари монограммаҳо= |сайт = |викианбор = }} '''Бҳанурекҳа Ганешан''' ({{lang-ta|பானுரேகா கணேசன்}}, {{lang-hi|भानुरेखा गणेशन}}, {{lang-en|Bhanurekha Ganesan}}, {{МФА2|bʱəɳuɾe:kʰä: gəɳe:ʃən}}; с.тав. [[10 октябр]] [[1954]], [[Ченнаи|Мадрас]], [[Иёлоти Мадрас]], [[Ҳиндустон]]), бисёртар бо номи саҳнавияш машҳур мебошад — '''Рекҳа''' ({{lang-ta|ரேகா}}, {{lang-hi|रेखा}}, {{lang-en|Rekha}}, {{МФА2|ɾe:kʰä:}}) — [[ҳунарпеша]], [[сароянда]], [[сиёсатмадор]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Ӯ асосан дар филмҳои бо [[Болливуд|забони ҳиндӣ]] нақш меофарад. Ӯ дорандаи ҷоизаҳои гуногун алалхусус [[Filmfare Awards]] дар номинатсияи беҳтарин нақши занона мебошад. == Зиндагинома == Бҳанурекҳа Ганешан соли 1954 дар [[Иёлоти Мадрас|Мадрас]] (ҳоло [[Ченнай]]) дар оилаи актёри томилӣ Ҷемини Ганешан ва ҳунарпешаи синамои телугу Пушпаваллӣ таваллуд шудааст. Волидайни духтар оиладор нашудаанд, падар модарашро тарк кард, вақте ки духтарашон ҳанӯз хурд буд<ref name="Rekha">{{cite web|url=http://www.ndtv.com/people/who-is-rekha-478965|publisher=[[NDTV]]|title=Who is Rekha?|date=2012-10-10|access-date=2018-04-06|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212233621/https://www.ndtv.com/people/who-is-rekha-478965|deadlink=no}}</ref>. == Фаъолият == Рекҳа аввалин нақши худро дар соли 1966 дар филми телугуи коргардон Б.Н. Реддӣ ''Rangula Ratham'', вақте ки ӯ ҳамагӣ 12-сола буд иҷро намудааст. Вай бо хоҳиши модараш аз паи волидонаш рафт, ҳарчанд қаблан орзуи стюардесса шуданро дошт. Пас аз имзои шартномаҳои аввалини худ, Рекҳа мактабро тарк кард, то ба касби актёрии худ тамаркуз кунад ва ба оилааш дар даромадаш кӯмак кунад. Вай ҳанӯз наврас буд, ӯ алакай дар як вақт дар якчанд филм нақш мебозид. Аз серкориаш ӯ худро аз давраи бачагӣ маҳрум ҳис мекард. Дар соли 1969, вай дар филми каннадаии "Operation Jackpot Nalli C.I.D 999", дар муқобили актёри машҳури [[Карнатака]] [[Раҷкумар]] дебюти бузургсолиашро кард. Соли 1970, пас аз омӯхтани [[забони ҳиндӣ]], актриса дар филми "Sawan Bhadon" дар [[Болливуд]] дебют кард. Филм муваффақияти тиҷоратӣ дошт ва Рекҳа машҳур шуд<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-a-15-year-old-rekha-was-allegedly-molested-by-actor-biswajeet-4418730/|title=When a 15-year-old Rekha was allegedly molested by actor Biswajeet|author=Sahadevan, Sonup|work=The Indian Express|date=2016-12-09|accessdate=2016-12-25|archivedate=2020-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926212705/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-a-15-year-old-rekha-was-allegedly-molested-by-actor-biswajeet-4418730/}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/archives/jun122005/enter165418200569.asp|date=2005-06-12|title=Rekha: timeless beauty|access-date=2008-06-05|author=Raaj, Shaheen|work=[[Deccan Herald]]|archive-date=2011-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520220700/http://www.deccanherald.com/archives/jun122005/enter165418200569.asp|deadlink=no}}</ref>. Ин давра оғози тағйирот дар намуди зоҳирии вай буд. Вай ба ороиш ва либоси худ диққати зиёд дод ва барои такмил додани актёрӣ ва талаффузи ҳиндии худ кор кард. Барои аз даст додани вазн, вай парҳез мекард, ҳаёти мунтазам ва боинтизом дошт ва барои беҳтар кардани фитнесаш [[йога]] машқ мекард. Соли 1981 фильми «Umrao Jaan» ба намоиш гузошта шуд, ки он аз рӯи романи ҳамин ном сабт шудааст, ки вай дар он ҳам нависанда ва шоираро бозидааст. Филм муваффақияти тиҷоратӣ дошт ва нақши ӯ дар филм ба ӯ ҷоизаҳои зиёде, аз ҷумла [[Ҷоизаи Миллӣ|Ҷоизаи Миллиро]] соҳиб шуд. Дар соли 1988 филми "Khoon Bhari Maang" бароварда шуд, ки сюжети он филми "Бозгашт ба Адан" -ро такрор мекунад. Барои иҷрои нақши зани зиште, ки ба хотири интиқом ҷарроҳии пластикӣ карда буд, Рекҳа ҷоизаи дуюм барои беҳтарин ҳунарпеша ва инчунин лақаби "зани хашмгин"-ро гирифт. Дар соли 2014 Рекҳа розӣ шуд, ки дар филми "Fitoor" нақш бозӣ кунад, вале бо сабаби номаълум лоиҳаро тарк кард ва ба ҷои он ҳунарпеша [[Табу]] нақшро бозид. Худи ҳамон сол филми «Super Nani» ба намоиш гузошта шуд, ки қаҳрамони ӯ бо кӯмаки наберааш аз зани оддӣ ба мудели машҳур табдил меёбад<ref>{{Cite web |url=http://www.mid-day.com/articles/first-look-super-nani-theatrical-trailer-released/15625159 |title=First look: 'Super Nani' theatrical trailer released … — Mid-Day |access-date=2018-04-06 |archive-date=2014-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140923011506/http://www.mid-day.com/articles/first-look-super-nani-theatrical-trailer-released/15625159 |deadlink=no |accessdate=2024-07-08 |archivedate=2014-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140923011506/http://www.mid-day.com/articles/first-look-super-nani-theatrical-trailer-released/15625159 }}</ref>. Рекҳа дар тӯли фаъолияти худ дар беш аз 180 филм нақш бозидааст. == Ҳаёти шахсӣ == Рекҳа соли 1990 бо соҳибкор Мукеш Агарвал издивоҷ кардааст. Шавҳари ҳунарпеша майли худкушӣ дошт ва дар ҳоле ки Рекҳа соли 1991 дар [[Лондон]] буд, Агарвал пас аз чанд кӯшиши бебарор, худро бо [[дупатта]]и Рекҳа ба дор овехта, навиштаҷот гузоштааст: «Don’t blame anyone» / "Касеро гунаҳкор накун". Баъди ин фоҷиа ӯ дигар ба шавҳар набаромад<ref>{{книга |ссылка=https://books.google.com/books?id=HixlAAAAMAAJ |название=The Hundred Luminaries of Hindi Cinema |автор=Dinesh Raheja, Jitendra Kothari |заглавие=Источник |archive-date=2023-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902055325/https://books.google.com/books?id=HixlAAAAMAAJ }}</ref>. Дар охири солҳои 1970-ум, вай бо [[Амитабҳ Баччан]], ки дар он вақт аллакай бо ҳунарпешаи дигар [[Ҷая Баччан Баҳодурӣ|Ҷая Баҳодурӣ]] издивоҷ карда буд, муносибати тӯлонӣ дошт. Рекҳа медонист, ки барои вай оилаи худро тарк намекунад, тамоми кишвар муносибатҳои онҳоро муҳокима мекард, аммо ин ошиқонро боз намедошт<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/mp/2010/10/16/stories/2010101650330700.htm |title=Ever gorgeous |date=2010-10-16 |work=The Hindu |lang=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629033342/http://www.hindu.com/mp/2010/10/16/stories/2010101650330700.htm |archive-date=2011-06-29 |accessdate=2024-07-04 |archivedate=2011-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629033342/http://www.hindu.com/mp/2010/10/16/stories/2010101650330700.htm }}</ref>. Дар соли 1982 Амитабҳ дар саҳнаи наворбардорӣ сахт маҷрӯҳ шуд ва чанд ҳафта дар ҳолати кома хобид. Пас аз баромадан аз кома, ӯ тасмим гирифт, ки аз ӯ ҷудо шавад ва ба назди оилааш баргашт. Ҳарчанд худи Рекҳа иртибот бо актёрро рад мекунад. Актёр Винод Меҳра иддао кард, ки ӯ низ бо Рекҳа издивоҷ кардааст ва ӯ ӯро барои Амитабҳ Баччан тарк кардааст<ref>[https://web.archive.org/web/20071008202530/http://www.hindustantimes.in/news/specials/amitabh/affairs.htm Hindustan Times.com — Specials: Amitabh Bachchan<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Аммо, Рекҳа далели ин издивоҷро рад мекунад ва ҳеҷ далели ҳуҷҷатии ин издивоҷ вуҷуд надорад. Рекҳа ҳоло дар хонаи худ дар [[Мумбай]] бо ҷиянаш Навид ва дӯсти вафодор ва котибааш Фарзона зиндагӣ мекунад<ref>{{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-06-03/news-interviews/27147083_1_rekha-silence-private-life |title=News, Breaking News, National news, Latest Bollywood News, Sports News, Business News & Political News {{!}} Times of India<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2018-04-06 |archive-date=2012-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418230827/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-06-03/news-interviews/27147083_1_rekha-silence-private-life |deadlink=yes |accessdate=2024-07-04 |archivedate=2012-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120418230827/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2004-06-03/news-interviews/27147083_1_rekha-silence-private-life }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2004/jun/07rekha.htm |title=Rekha on Rekha |date=2004-06-07 |website=Rediff.com |lang=en |access-date=2018-04-06 |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301145230/http://www.rediff.com/movies/2004/jun/07rekha.htm |deadlink=no }}</ref>. == Филмнома == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"| Нақш !scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- |1958 ! scope="row"|''[[Inti Guttu (1958 film)|Inti Guttu]]'' | style="text-align: center;" | |[[Забони телугу|Филми телугу]] (ҳунарпешаи кӯдак) | style="text-align: center;" | |- |1966 ! scope="row"|''[[Rangula Ratnam (1966 film)|Rangula Ratnam]]'' | style="text-align: center;" | |Филми телугу (ҳунарпешаи кӯдак) | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=34}} |- |1969 ! scope="row"|''[[Operation Jackpot Nalli C.I.D 999]]'' | Mona |Филми [[Каннада]] (дебют дар нақши асосӣ) | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://scroll.in/reel/853210/rekha-before-bollywood-a-gawky-teenager-a-bond-girl |title=Rekha before Bollywood: A gawky teenager, a Bond girl |last=Nathan |first=Archana |website=[[Scroll.in]] |date=10 October 2017 |access-date=29 November 2020 }}</ref> |- | rowspan="2"|1970 ! scope="row"|''Amma Kosam'' |Geetha | Филми телугу | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |title=Want to return to Tollywood: Rekha |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2019/nov/18/want-to-return-to-tollywood-rekha-2063254.html |access-date=27 November 2020 |work=[[The New Indian Express]] |date=18 November 2019}}</ref> |- ! scope="row"|''[[Sawan Bhadon]]'' |Chanda | | style="text-align: center;" |{{sfn|Ganti|2004|p=133}} |- | rowspan="4" |1971 ! scope="row"|''[[Haseenon Ka Devata]]'' | Sunita / Chhabili | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=47}} |- ! scope="row"|''[[Elaan (1971 film)|Elaan]]'' |Mala Mehta / Mary | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=64}} |- ! scope="row"|''[[Dost Aur Dushman]]'' | |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Saaz Aur Sanam]]'' | Pushpa | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=64}} |- | rowspan="8" |1972 ! scope="row"|''[[Zameen Aasmaan (1972 film)|Zameen Aasmaan]]'' |Kalpana | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/zameen-aasman/cast/ |title=Zameen Aasman (1972) |website=Bollywood Hungama |access-date=16 December 2020 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Sazaa (1972 film)|Sazaa]]'' |Courtesan |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Gora Aur Kala]]'' |Phoolwa | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/gora-aur-kala/cast/ |title=Gora Aur Kala (1972) |website=Bollywood Hungama |access-date=16 December 2020 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Gaon Hamara Shaher Tumhara]]'' |Parvati (Paro) | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ek Bechara]]'' |Kavita | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=65}} |- ! scope="row"|''[[Do Yaar]]'' |Seema | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Double Cross (1972 film)|Double Cross]]'' |Rekha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Raampur Ka Lakshman]]'' |Rekha Chaudhary | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=72}} |- | rowspan="9" |1973 ! scope="row"|''[[Mehmaan (film)|Mehmaan]]'' |Sheela | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Khoon Khoon]]'' |Rekha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Keemat (1973 film)|Keemat]]'' |Sudha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=72}} |- ! scope="row"|''[[Kashmakash (1973 film)|Kashmakash]]'' |Seeta | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Kahani Kismat Ki]]'' |Rekha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=72}} |- ! scope="row"|''[[Dharma (1973 film)|Dharma]]'' |Asha/Radha | Нақши дугона | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/dharma-1973/article4676879.ece |title=Dharma (1973) |last=Kohli |first=Suresh |date=2 May 2013 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Barkha Bahar]]'' |Ganga | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Anokhi Ada (1973 film)|Anokhi Ada]]'' |Neeta Gupta | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/Anokhi-Ada-1973/article14639467.ece |title=Anokhi Ada (1973) |date=15 September 2016 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Namak Haraam]]'' |Shyama | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/namak-haraam-1973/article6151274.ece |title=Namak Haraam (1973) |last=Lokapally |first=Vijay |date=26 June 2014 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- | rowspan="5" |1974 ! scope="row"|''[[Woh Main Nahin]]'' |Anjali | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/woh-main-nahin-1974/article7766449.ece |title=Woh Main Nahin (1974) |last=Lokapally |first=Vijay |date=15 October 2015 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Pran Jaye Par Vachan Na Jaye]]'' |Janniya/Sheetal | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Hawas (1974 film)|Hawas]]'' |Камео | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=121}} |- ! scope="row"|''[[Duniya Ka Mela]]'' | | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Do Aankhen]]'' | | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- | rowspan="6" |1975 ! scope="row"|''[[Zorro (1975 Hindi film)|Zorro]]'' |Zorro | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/desi-superheroes-of-bollywood/zorro/photostory/53335405.cms |title=Desi superheroes of Bollywood |newspaper=The Times of India |access-date=11 September 2022 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Kahte Hain Mujhko Raja]]'' |Rina | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Dafaa 302]]'' |Rajkumari Rekhadevi | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=82}} |- ! scope="row"|''[[Dharmatma]]'' |Anu | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/dharmatma-1975/article4316386.ece |title=Dharmatma (1975) |last=Kohli |first=Suresh |date=17 January 2013 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref><br />{{sfn|Usman|2016|p=74}} |- ! scope="row"|''[[Aakraman]]'' |Sheetal | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/aakraman-1975/article19180756.ece |title=Aakraman (1975) |last=Kumar |first=Anuj |date=29 June 2017 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Dharam Karam]]'' |Basanti | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dharam-karam-1975/article8253479.ece |title=Dharam Karam (1975) |last=Salam |first=Ziya Us |date=18 February 2016 |work=The Hindu |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- | rowspan="6" |1976 ! scope="row"|''[[Suntan (1976 film)|Suntan]]'' |Sarita | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Khalifa (film)|Khalifa]]'' |Rekha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Kabeela]]'' |Shobha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Do Anjaane]]'' |Rekha Roy/Sunita Devi | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=81}} |- ! scope="row"|''[[Aaj Ka Mahaatma]]'' |Mala | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6e75af8a |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307190821/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6e75af8a |url-status=dead |archive-date=7 March 2021 |title=Aaj Ka Mahaatma (1976) |website=[[British Film Institute]] |access-date=20 February 2021 |accessdate=2024-07-08 |archivedate=2023-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230201153941/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b6e75af8a }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Nagin (1976 film)|Nagin]]'' |Sunita | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="11" |1977 ! scope="row"|''Saal Solvan Chadya'' |Сарояндаи ҷашни арӯсӣ | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Ram Bharose]]'' |Kiran | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b75f33092 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180609153338/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b75f33092 |url-status=dead |archive-date=9 June 2018 |title=Ram Bhorose (1977) |website=British Film Institute |access-date=20 February 2021 }}</ref> |- ! scope="row"|''[[Kachcha Chor]]'' |Asha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=97}} |- ! scope="row"|''[[Farishta Ya Qatil]]'' | | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=97}} |- ! scope="row"|''[[Dildaar]]'' |Lata | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=94}} |- ! scope="row"|''[[Chakkar Pe Chakkar]]'' |Shila Sahini | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=94}} |- ! scope="row"|''[[Alaap]]'' |Radha Kumari (Radhiya) | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=92}} |- ! scope="row"|''[[Aap Ki Khatir (1977 film)|Aap Ki Khatir]]'' |Sarita | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=94}} |- ! scope="row"|''[[Immaan Dharam]]'' |Durga | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=92}} |- ! scope="row"|''[[Khoon Pasina]]'' |Chanda | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=92}} |- ! scope="row"|''[[Palkon Ki Chhaon Mein]]'' |Намоиши меҳмонӣ | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- | rowspan="13" |1978 ! scope="row"|''[[Saawan Ke Geet]]'' |Radha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Ram Kasam]]'' |Radha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Rahu Ketu]]'' |Tulsi | | style="text-align: center;" |{{sfn|Usman|2016|p=97}} |- ! scope="row"|''[[Parmatma]]'' |Deepa | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''Muqaddar'' | | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Karmayogi (1978 film)|Karmayogi]]'' |Rekha | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Bhola Bhala]]'' |Champa | | style="text-align: center;" |{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1999|p=186}} |- ! scope="row"|''[[Aakhri Daku]]'' | | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ganga Ki Saugandh]]'' |Dhaniya | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ghar (1978 film)|Ghar]]'' |Aarti Chandra |Номзадӣ, [[Filmfare Best Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Kasme Vaade]]'' |Рақоса |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Do Musafir]]'' |Bijli | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Muqaddar Ka Sikander]]'' |Zohrabai |Номзадӣ—[[Filmfare Best Supporting Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- | rowspan="10" |1979 ! scope="row"|''[[Muqabla (1979 film)|Muqabla]]'' |Qawwali singer |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Mr. Natwarlal]]'' |Shanno | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jaani Dushman]]'' |Champa | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Prem Bandhan (1979 film)|Prem Bandhan]]'' |Mahua | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Kartavya (1979 film)|Kartavya]]'' |Nita | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Suhaag (1979 film)|Suhaag]]'' |Basanti | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Do Shikaari]]'' |Sunita | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ahimsa (1979 film)|Ahinsa]]'' |Radha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Gol Maal]]'' |Камео | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''Naya Bakra'' |Qawwali singer |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- | rowspan="10" |1980 ! scope="row"|''[[Ram Balram]]'' |Shobha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Maang Bharo Sajana]]'' |Radha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Khubsoorat]]'' |Manju Dayal |'''Ғолиб''', [[Filmfare Best Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Judaai (1980 film)|Judaai]]'' |Gauri |Номзадӣ, [[Filmfare Best Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Kali Ghata (1980 film)|Kali Ghata]]'' |Rekha/Rashmi |Нақши дугона | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jyoti Bane Jwala]]'' |Courtesan |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jal Mahal (1980 film)|Jal Mahal]]'' |Namita/Gayatri Devi/Rekha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Agreement (film)|Agreement]]'' |Mala Mathur | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Neeyat (1980 film)|Neeyat]]'' |Rekha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Aanchal (1980 film)|Aanchal]]'' |Tulsi | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="12" |1981 ! scope="row"|''[[Umrao Jaan (1981 film)|Umrao Jaan]]'' |Amiran/Umrao Jaan |'''Ғолиб''', [[National Film Award for Best Actress]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Saajan Ki Saheli]]'' |Moon-Moon Dhawan | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Chehre Pe Chehra]]'' |Daisy | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Kalyug (1981 film)|Kalyug]]'' |Supriya | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Mangalsutra (1981 film)|Mangalsutra]]'' |Gayatri B. Prasad | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Khoon Aur Paani]]'' |Champa | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Daasi (1981 film)|Daasi]]'' |Tara | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Silsila (1981 film)|Silsila]]'' |Chandni | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Baseraa]]'' |Purnima Kohli (Nima) | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ghungroo Ki Awaaz]]'' |Kajal/Kiran Gomes/Rani | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ek Hi Bhool]]'' |Sadhana Srivastav | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Chashme Buddoor (1981 film)|Chashme Buddoor]]'' |Камео | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="7" |1982 ! scope="row"|''[[Vijeta (1982 film)|Vijeta]]'' |Neelima | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Mehndi Rang Layegi]]'' |Kalpana | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ghazab]]'' |Jamuna | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jeevan Dhaara]]'' |Sangeeta Shrivastav |Номзадӣ, [[Filmfare Best Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Raaste Pyar Ke]]'' |Gauri | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''Apna Bana Lo'' |Roopadevi | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Deedar-E-Yaar]]'' |Husna | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="5" |1983 ! scope="row"|''[[Prem Tapasya]]'' |Bela | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Nishaan (1983 film)|Nishaan]]'' |Rita | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''Film Hi Film'' |Камео | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Mujhe Insaaf Chahiye]]'' |Shakuntala |Номзадӣ, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Agar Tum Na Hote]]'' |Purnima Mehra/Radha Bedi |Нақши дугона | style="text-align: center;" | |- | rowspan="8" |1984 ! scope="row"|''[[Bindiya Chamkegi]]'' |Radha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''Maati Maangey Khoon'' |Shyamlee (Courtesan) | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Asha Jyoti]]'' |Asha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Baazi (1984 film)|Baazi]]'' |Asha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Zameen Aasmaan (1984 film)|Zameen Aasmaan]]'' |Kanchan gupta | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Utsav]]'' |Vasantsena | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jhutha Sach (film)|Jhutha Sach]]'' |Alka | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''Paan Khaye Saiyan Hamaar'' |Камео |Филми Баҳоҷпурӣ | style="text-align: center;" | |- | rowspan="3" |1985 ! scope="row"|''[[Ram Tere Kitne Nam]]'' |Mrs. Radha Aloknath Gupta | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Faasle]]'' |Maya | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jhoothi]]'' |Kalpana Srivastav | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="6" |1986 ! scope="row"|''[[Sadaa Suhagan]]'' |Laxmi | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Musafir (1986 film)|Musafir]]'' |Saraswati Pillai | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Insaaf Ki Awaaz]]'' |Inspector Jhansi Rani | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jaal (1986 film)|Jaal]]'' |Amita S. Singh / Meenabai | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Locket (1986 film)|Locket]]'' |Shalu | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Janbaaz]]'' |Овозхони опера дар суруди "Pyaar Do Pyaar Lo" |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- | rowspan="6" |1987 ! scope="row"|''[[Pyar Ki Jeet (1987 film)|Pyar Ki Jeet]]'' |Soni | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ijaazat]]'' |Sudha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Apne Apne (1987 film)|Apne Apne]]'' |Sharda Kapoor | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Sansar (1987 film)|Sansar]]'' |Uma Sharma | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Jaan Hatheli Pe]]'' |Geeta Verma | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Khazana (1987 film)|Khazana]]'' |Anita Mathur | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="5" |1988 ! scope="row"|''[[Soorma Bhopali]]'' |Камео | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Khoon Bhari Maang]]'' |Aarti Verma/Jyoti |'''Ғолия''', [[Filmfare Best Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ek Naya Rishta]]'' |Aarti Saxena | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Biwi Ho To Aisi]]'' |Shalu Mehra | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Akarshan]]'' | Худ | | style="text-align: center;"| |- | rowspan="6" |1989 ! scope="row"|''[[Kasam Suhaag Ki]]'' | Surajmukhi/Shama | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Clerk (1989 film)|Clerk]]'' |Mrs. Sneh Kapoor | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Souten Ki Beti]]'' |Radha S. Verma | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ladaai]]'' |Shakuntala Verma | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Bhrashtachar]]'' |Bhavani | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Bahurani]]'' |Madhuri/Malti Chaudhary | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="5" |1990 ! scope="row"|''[[Sheshnaag (1990 film)|Sheshnaag]]'' |Champa | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Mera Pati Sirf Mera Hai]]'' |Sharda Dayal Sharma | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Azaad Desh Ke Gulam]]'' |Bharti Bhandari | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Amiri Garibi]]'' |Sona | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''Aag Ka Darya'' | | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |1991 ! scope="row"|''[[Yeh Aag Kab Bujhegi]]'' |Professor Radha | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Phool Bane Angaray]]'' |Namrata Singh |Номзадӣ, [[Filmfare Best Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- |1992 ! scope="row"|''[[Insaaf Ki Devi]]'' |Sadhana Verma | | style="text-align: center;" | |- |1993 ! scope="row"|''[[Geetanjali]]'' |Anjali Mehra/Geeta Bhardwaj | | style="text-align: center;" | |- |1994 ! scope="row"|''[[Madam X]]'' |Madam X/Sonu | Нақши дугона | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |1995 ! scope="row"|''[[Nishana (1995 film)|Nishana]]'' |Bharti | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Ab Insaf Hoga]]'' |Jankidevi Prasad | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="3" |1996 ! scope="row"|''[[Aurat Aurat Aurat]]'' |Sita Vajpai | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Khiladiyon Ka Khiladi]]'' |Maya |'''Ғолиб''', [[Filmfare Best Supporting Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Kama Sutra: A Tale of Love]]'' |Rasa Devi (Омӯзгор) | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |1997 ! scope="row"|''[[Aastha: In the Prison of Spring]]'' |Mansi | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Udaan (1997 film)|Udaan]]'' |Varsha Sahay | | style="text-align: center;" | |- |1998 ! scope="row"|''[[Qila]]'' |Yamini | | style="text-align: center;" | |- |1999 ! scope="row"|''[[Mother]]'' |Asha Britannia | | style="text-align: center;" | |- |2000 ! scope="row"|''[[Bulandi]]'' |Lakshmi | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="4" |2001 ! scope="row"|''[[Zubeidaa]]'' |Maharani Mandira Devi | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Censor]]'' |Ms. Shrivastav | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Mujhe Meri Biwi Se Bachaao]]'' |Kamini Mathur | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Lajja]]'' |Ramdulaari |Номзадӣ, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- |2002 ! scope="row"|''[[Dil Hai Tumhaara]]'' |Saritaji | | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |2003 ! scope="row"|''[[Bhoot]]'' |Sarita | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Koi... Mil Gaya]]'' |Sonia Mehra |Номзадӣ, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |2005 ! scope="row"|''[[Bachke Rehna Re Baba|Bachke Rehna <br />Re Baba]]'' |Rukmini/Richa/Gurpreet | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Parineeta (2005 film)|Parineeta]]'' |Moulin Rouge singer in "Kaisi Paheli Zindagaani" |Намоиши махсус | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |2006 ! scope="row"|''[[Kudiyon Ka Hai Zamana]]'' | Mayuri | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Krrish]]'' | Sonia S. Mehra | Номзадӣ, [[Filmfare Best Supporting Actress Award]] | style="text-align: center;" | |- | rowspan="2" |2007 ! scope="row"|''[[Yatra (2007 film)|Yatra]]'' | Lajwanti | | style="text-align: center;" | |- ! scope="row"|''[[Om Shanti Om]]'' |Камео | | style="text-align: center;" | |- | 2010 ! scope="row"|''[[Sadiyaan]]'' | Amrit | | style="text-align: center;" | |- |2013 ! scope="row"|''[[Krrish 3]]'' | Sonia Mehra | | style="text-align: center;" | |- |2014 ! scope="row"|''[[Super Nani]]'' | Bharti Bhatia | | style="text-align: center;" | |- |2015 ! scope="row"|''[[Shamitabh]]'' | Худ | | style="text-align: center;" | |- |2018 ! scope="row"|''[[Yamla Pagla Deewana: Phir Se]]'' |Камео дар "Rafta Rafta Medley" | | style="text-align: center;" | |- |} == Нигаред низ == * [[Феҳристи ҳунарпешаҳои зани аҳли Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] a9lme2s86c6wjba9wsjhwq69z19t25b 0 219766 1470775 1446801 2026-04-30T03:48:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470775 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Сушмита Сен |номи аслӣ = {{lang-en|}}Sushmita Sen |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Sushmita Sen |таърихи таваллуд = 19.11.1975 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҳайдаробод (Ҳиндустон)}}, [[Андра Прадеш]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[Мудел (шахс)|мудел]] |солҳои фаъолият = 1994-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Сушмита Сен''' ({{lang-en|Sushmita Sen}}, {{lang-bn|সুস্মিতা সেন}}; тав. [[19 ноябр]]и [[1975]]; [[Ҳайдаробод (Ҳиндустон)|Ҳайдаробод]], [[Андра Прадеш]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]] ва [[Мудел (шахс)|модел]]и [[Болливуд]]. Ғолиби озмуни "Miss Universe" (Бонуи Коинот), ва аввалин ҳиндудухтаре, ки ин ҷоизаро ба даст овардааст. Дорандаи ҷоизаи синамоии [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин нақши занонаи дуюмдараҷа дар соли 2000 мебошад. == Зиндагинома == Вай 19 ноябри соли 1975 дар [[Ҳайдаробод (Ҳиндустон)|Ҳайдаробод]], пойтахти [[иёлати Андра Прадеш]] дар оилаи афсари нерӯҳои ҳавоӣ таваллуд шудааст. Падараш Шубир Сен лейтенанти авиатсионии нафақахӯр аст, модараш Субҳра Сен тарроҳи ҷавоҳирот аст. Забони модарии Сушмитҳо [[Забони банголӣ|бангалӣ]] аст. Дар оила, духтарро бо номи кӯтоҳи Титу ё Суш меномиданд. Вай бародаре дорад - Раҷив Сен ва хоҳар Нилам Сен, ки бо консул Науман Малик издивоҷ кардааст<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity-profile/sushmita-sen.htm|title=Sushmita Sen|publisher=Zee News|lang=en|accessdate=2016-02-13|archive-date=2017-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170414202201/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity-profile/sushmita-sen.htm|deadlink=no}}</ref>. Сен дар "Air Force Golden Jubilee Institute" дар [[Деҳлии Нав]] ва St. Ann's High School дар [[Секундеробод]] таҳсил кардааст. Вай дар иҷлосияи академии 2007-08 дар "School of Open Learning"-и [[Донишгоҳи Деҳлӣ]] ба унвони бакалавр дар соҳаи сиёсатшиносӣ номнавис шуд, аммо баъдан қабули худро бозпас гирифт. Вай дигар маълумоти олиро нагирифтааст<ref>{{Cite news |last=Dahiya |first=Medha Shri |author-link=Medha Shri Dahiya |date=July 16, 2019 |title=Preity, Sush in DU? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/preity-sush-in-du-/articleshow/4780212.cms |url-status=live}}</ref>. She did not pursue any further higher education.<ref>{{cite news |author=Ganesh S Lakshman |agency=TNN |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-02-12/hyderabad/27814807_1_mch-hyderabad-public-school-compound-wall |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029205210/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-02-12/hyderabad/27814807_1_mch-hyderabad-public-school-compound-wall |url-status=dead |archive-date=29 October 2013 |title=MCH bulldozers may force St. Ann's to relocate |date=12 February 2006 |newspaper=[[The Times of India]] |access-date=25 August 2012 |accessdate=2024-07-11 |archivedate=2013-10-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029205210/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2006-02-12/hyderabad/27814807_1_mch-hyderabad-public-school-compound-wall }}</ref><ref>{{cite news |first=Garima |last=Sharma |agency=TNN |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-06/news-interviews/28145558_1_sushmita-sen-renee-and-alisah-maitreyi-college |archive-url=https://web.archive.org/web/20130817111446/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-06/news-interviews/28145558_1_sushmita-sen-renee-and-alisah-maitreyi-college |url-status=dead |archive-date=17 August 2013 |title=No college degree for Sushmita Sen |date=6 March 2010 |newspaper=[[The Times of India]] |access-date=25 August 2012 |accessdate=2024-07-11 |archivedate=2013-08-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130817111446/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-06/news-interviews/28145558_1_sushmita-sen-renee-and-alisah-maitreyi-college }}</ref>. == Фаъолият == === Намоишҳо === Дар соли 1994, Сен дар синни 18-солагӣ ҷоизаи унвони Бонуи Ҳиндустонро ба даст овард ва ҳуқуқи иштирок дар озмуни "Бонуи Коинот-1994"-ро гирифт<ref name=missuniverse>{{cite news |url=http://www.thehindubusinessline.in/2003/07/16/stories/2003071601940900.htm |title=The Hindu Business Line : Coke-Sushmita Sen deal cancelled |work=Business Line |date=16 July 2003 |access-date=24 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=1994 |url=http://www.pageantopolis.com/international/world_1994.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903002531/http://www.pageantopolis.com/international/world_1994.htm |archive-date=3 September 2011 |access-date=21 April 2011 |publisher=Pageontopolis}}</ref> . Дар озмуни "Бонуи Коинот" Сен дар даври муқаддамотӣ пас аз Бонуи Колумбия [[Каролина Гомес]] ва Бонуи Венесуэла [[Минорка Меркадо]] дар ҷои сеюм қарор гирифт. Сен дар давраҳои минбаъда ҷойҳои дуюм, панҷум ва сеюмро ишғол кард ва дар ниҳоят унвон ва тоҷи "Бонуи Коинот 1994"-ро ба даст овард<ref>{{cite web |title=Miss Universe 1994 |url=http://www.pageantopolis.com/international/Universe_1994.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207055111/http://www.pageantopolis.com/international/Universe_1994.htm |website=pageantopolis.com |archive-date=7 February 2012 |url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite news |last=Varma |first=Nikhil |date=14 May 2011 |title=Beauties and the B |newspaper=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/fashion/beauties-and-the-b/article2006233.ece |url-status=live |access-date=1 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110084835/http://www.hindu.com/thehindu/thscrip/print.pl?file=2011051453880300.htm&date=2011%2F05%2F14%2F&prd=mp& |archive-date=10 November 2012}}</ref>. Пас аз он ки [[The Times Group]] аз ҳуқуқи интихоби намояндаи Ҳиндустон ба Бонуи Коинот даст кашид, лоиҳаи Сен, "I Am She" – Miss Universe India, ба ӯҳда гирифт ва онро се сол (2010–2012) роҳандозӣ кард. Дар соли 2010, ширкат ва маркази истеҳсолии Сушмита Сен "Tantra Entertainment" ҳуқуқҳои беназирро барои баргузории озмуни зебоии [[Miss Universe India 2010]] ба даст овард. Номи аслии озмун «I AM SHE» (Ман ӯ мебошам) аст. Мувофиқи дастаи Сушмита, ин ном бештар ба консепсия монанд аст, аммо номи намоиши мӯд нест. Озмун аллакай баргузор шуд - ғолиб Ушошӣ Сенгупта - 23 августи соли 2010 вай Ҳиндустонро дар озмуни зебоии Miss Universe намояндагӣ кард. Дар соли 2011, «I AM SHE» франшизаро ба ду озмуни зебои дигар васеъ кард. Се финалисти «I AM SHE» Ҳиндустонро дар мусобиқаҳои зерин намояндагӣ мекунанд: * Miss Globe International * Miss Asia Pacific World * Miss Universe Дар соли 2011 Парул Дуггал дар Miss Globe International ноиби Мисс шуд. Танвӣ Сингла (Tanvi Singla) дар Miss Asia Pacific World чорум буд. Дар мавриди Miss Universe 2011, Васукӣ Сункаваллӣ, ки дар ин мусобиқа Ҳиндустонро намояндагӣ мекард, мутаассифона, ҳатто ба нимфинал нарасид. Бо вуҷуди ин, соли 2012 барои Ҳиндустон оғоз ёфт ва «I AM SHE» бо пирӯзӣ дар озмуни Miss Asia Pacific World, духтари маҷмӯи «I AM SHE» Himangini Singh Yadu ғолиб шуд. Охирин озмун дар соли 2012 баргузор шуда буд, ки баъд аз он Сушмита Сен баста шудани онро эълон кард. === Синамо === Пас аз пирӯзии худ ҳамчун [[Бонуи Коинот]], Сен ба саноати синамои ҳиндӣ ворид шуд. Нахустин филми ӯ соли 1996 триллери «Dastak» буд, ки дар он ӯ қурбонии таъқибгарро, ки [[Шарад Капур]] бозидааст, иҷро намуд. Сипас вай дар соли 1997 дар филми амалии томилӣ «Ratchagan» дар муқобили [[Нагарҷуна]] нақш бозид. Ин гаронарзиштарин филми ҳиндӣ дар замони нашраш буд. Дар соли 1998, вай дар муқобили [[Саннӣ Деол]] дар "Zor" як хабарнигори пастсифатро бозӣ кард, ки дар хазина ноком шуд<ref>{{cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA== |title=Zor Movie 1998 |publisher=Box Office India |access-date=12 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017072524/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA== |archive-date=17 October 2013 |url-status=dead |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2013-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023165558/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA%3D%3D }}</ref>. Дар соли 1999, Сен бо тасвири Рупалӣ Валия дар филми мазҳакавии "Biwi №1"-и [[Дэвид Дҳаван]] дар баробари [[Салмон Хон]] ва [[Каришма Капур]] эътирофи бештар пайдо кард. Он аз ҷониби мунаққидон баррасиҳои мусбӣ гирифт ва ҳамчун дуввумин филми сердаромади соли 1999 баромад. Вай барои бозӣ дар филм барандаи ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин нақши занонаи дуюмдараҷа шуд. Худи ҳамон сол вай барои иҷрои нақши Аартӣ дар драмаи ошиқонаи "Sirf Tum" ҷоизаи дуюми "Filmfare Awards"-ро барои беҳтарин нақши зани дуюмро гирифт. Барои ин намоишнома, Шармила Таликулам аз Rediff.com ӯро "ситораи филм" номид. Филми охирини ӯ дар он сол "Hindustan Ki Kasam" дар муқобили [[Аҷай Девган]] буд. Ягона филми ӯ дар соли 2000, "Aaghaaz" дар нақши афсари полис дар муқобили [[Сунил Шеттӣ]] буд. Анҷалӣ Аброл аз ''Planet Bollywood'' изҳор дошт, ки Сен дар нақши худро "ба таври шоиста" иҷро кард. Дар соли 2001, вай бори аввал дар муқобили [[Говинда]] дар комедияи фантастикии "Kyo Kii... Main Jhuth Nahin Bolta" баромад. Филми дуюми солаш "Bas Itna Sa Khwaab Hai" буд, ки бо ҳунарпешаҳо [[Абҳишек Баччан]], [[Ҷекӣ Шрофф]], [[Ранӣ Мукҳерҷӣ]] иҷро намудааст ва дар хазина ноком шуд. Сен дар филми ягонаи худ дар соли 2003, филми триллери маъруфи "Samay: When Time Strikes", нақши полиси бевазадаро бозидааст. Сен дар соли 2004 се филм дошт. Вай аввал дар "Vaastu Shastra" ба ҳайси табиб дар муқобили [[Ҷ.Д. Чакравартӣ]] баромад кард. Муваффақияти бузургтарини касби ӯ бо филми "Main Hoon Na" ба даст омад, ки дар он ӯ нақши муаллими химияро дар муқобили [[Шоҳрух Хон]] бозидааст. Филм дар маҷмӯъ ₹ 330,000,000 ба даст овард ва дуввумин филми сердаромад дар он сол буд. Таран Адарш аз ''Bollywood Hungama'' қайд кард, ки "Сушмита Сен ба як миллион доллар монанд аст ва химияи экрани ӯ бо Шоҳрух Хон афсонавӣ аст. Нақши ӯ аслан гистрионикаро талаб намекунад, аммо вай онро ба таври услубӣ иҷро мекунад." Дар филми охирини худ, вай дар баробари [[Маниша Коирала]] дар "Paisa Vasool" баромад кард. Сен бо ду филми худ дар соли 2005 муваффақияти бештар ба даст овард. Вай дар филми сеюмаш бори аввал бо [[Салмон Хон]], дар комедияи ошиқонаи "Maine Pyaar Kyun Kiya?" нақш бозид. Он ҳамчун панҷумин филми сердаромади сол гардид. Дар охири сол, вай ҳуқуқшиносро дар "Main Aisa Hi Hoon" дар муқобили [[Аҷай Девган]] тасвир кард. [[Би-би-сӣ]] гуфт, ки Сен дар намоишҳои худ ҳамчун муштарии бегуноҳ ва адвокати некхоҳ "медурахшад". Ӯ дар филмҳо нашқ иҷро намуданро идома дода истодааст. == Ҳаёти шахсӣ == Дар тӯли чанд сол, аз соли 1996, вай бо коргардони маъруф Викрам Бҳатт мулоқот кард ва сабаби ҷудо шудани ӯ аз ҳамсараш буд<ref>''Прийя Гупта.'' [http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ameesha-and-I-never-loved-each-other-Vikram-Bhatt/articleshow/16296838.cms? Ameesha and I never loved each other: Vikram Bhatt] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160306113202/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ameesha-and-I-never-loved-each-other-Vikram-Bhatt/articleshow/16296838.cms |date=2016-03-06 }} {{ref-en}} на сайте ''[[The Times of India|timesofindia.indiatimes.com]]'', 8 сентября 2012</ref><ref>''Бхаратхи С. Прадхан.'' [http://www.thefilmstreetjournal.com/generalarticle.aspx?id=149 Vikram & Krishna Bhatt — the Most Heartwarming Father-Daughter Story for Valentine’s Day!] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150629222627/http://www.thefilmstreetjournal.com/generalarticle.aspx?id=149 |date=2015-06-29 }} {{ref-en}} на сайте ''thefilmstreetjournal.com'', февраль 2012</ref>. Дар ҳоли ҳозир ҳунарпеша фаъолияташро идома дода, ду духтари фарзандхондаро ба воя мерасонад<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1101202/jsp/entertainment/story_13245790.jsp|title=“I want a man I can look up to, irrespective of whether he is taller or not”|author=Priyanka Roy|date=2010-12-02|work=The Telegraph|lang=en|accessdate=2016-02-13|archive-date=2017-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730072452/https://www.telegraphindia.com/1101202/jsp/entertainment/story_13245790.jsp|deadlink=no}}</ref>. Соли 2000 духтарчаеро ба фарзандӣ гирифт ва ба ӯ Рене (аз забони фаронсавӣ Renaissance) ном гузошт. Сушмита мегӯяд, ки пас аз ба фарзандӣ қабул кардани Рене, вай хеле тағйир ёфт, бештар ба хоксор ва масъулиятшинос шуд. Дар соли 2010, Сушмита Сен духтари дуюмашро ба фарзандӣ гирифт, ки ӯро Алиша номид<ref name="ibtimes">{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/sushmita-sens-birthday-former-miss-universe-turns-39-rare-unseen-pictures-614346|title=Sushmita Sen's Birthday: Former Miss Universe Turns 39 Tomorrow; Rare and Unseen Pictures|date=2014-11-18|work=International Business Times|lang=en|accessdate=2016-02-13|archive-date=2017-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730015724/http://www.ibtimes.co.in/sushmita-sens-birthday-former-miss-universe-turns-39-rare-unseen-pictures-614346|deadlink=no}}</ref>. == Филмнома == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" |+ !scope="col" | Сол !scope="col" | Филм !scope="col" | Нақш !scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! class="unsortable" | Иқт. |- |1996 !scope="row"|''[[Dastak (1996 film)|Dastak]]'' |Herself | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Chopra |first=Anupama |author-link=Anupama Chopra |date=15 December 1996 |title=Movie review: Dastak, starring Mukul Dev, Sushmita Sen, Sharad Kapoor |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19961215-movie-review-dastak-starring-mukul-dev-sushmita-sen-sharad-kapoor-833336-1996-12-15 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054131/https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/films/story/19961215-movie-review-dastak-starring-mukul-dev-sushmita-sen-sharad-kapoor-833336-1996-12-15 |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[India Today]]}}</ref> |- |1997 !scope="row"|''[[Ratchagan]]'' | Sonia Sriram | Филми томилӣ | style="text-align:center;"| <ref name="Tamil">{{Cite web |last=Warrier |first=Shobha |date=2 August 1997 |title=Will Rakshakan resurrect Sushmita's career? |url=http://www.rediff.com/movies/aug/02sush.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063652/http://www.rediff.com/movies/aug/02sush.htm |archive-date=4 March 2016 |access-date=28 September 2020 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- |1998 !scope="row"|''[[Zor (film)|Zor]]'' | Aarti | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |title=Zor |url=https://www.rottentomatoes.com/m/zor |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125050924/https://www.rottentomatoes.com/m/zor |archive-date=25 November 2020 |access-date=17 January 2021 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> |- | rowspan="4" |1999 !scope="row"|''[[Sirf Tum]]'' | Neha |Намоиши махсус | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Devesh |date=23 June 2020 |title=Filmfare recommends: Best films of Sushmita Sen |url=https://www.filmfare.com/features/filmfare-recommends-best-films-of-sushmita-sen-41762.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200817104606/https://www.filmfare.com/features/filmfare-recommends-best-films-of-sushmita-sen-41762.html |archive-date=17 August 2020 |access-date=17 January 2021 |website=[[Filmfare]] |accessdate=2024-07-11 |archivedate=2020-08-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817104606/https://www.filmfare.com/features/filmfare-recommends-best-films-of-sushmita-sen-41762.html }}</ref> |- !scope="row"|''[[Hindustan Ki Kasam (1999 film)|Hindustan Ki Kasam]]'' | Priya | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |title=Hindustan Ki Kasam (1999) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/hindustan_ki_kasam |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171208013302/https://www.rottentomatoes.com/m/hindustan_ki_kasam/ |archive-date=8 December 2017 |access-date=17 January 2021 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Biwi No.1]]'' | Rupali Walia |[[Filmfare Award for Best Supporting Actress]] | style="text-align:center;"| <ref name="Filmfare">{{Cite magazine |last=Sharma |first=Devesh |date=23 June 2020 |title=Filmfare recommends: Best films of Sushmita Sen |url=https://www.filmfare.com/features/filmfare-recommends-best-films-of-sushmita-sen-41762.html |url-status=live |magazine=[[Filmfare]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20200817104606/https://www.filmfare.com/features/filmfare-recommends-best-films-of-sushmita-sen-41762.html |archive-date=17 August 2020 |access-date=17 January 2021}}</ref> |- !scope="row"|''[[Mudhalvan]]'' | Худ | Филми томилӣ<br />Намоиши махсус дар суруди "Shakalaka Baby" | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Panicker |first=Prem |date=7 September 2001 |title=Shankar: messiah or false dawn? |url=https://www.rediff.com/movies/2001/sep/07nayak2.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20030809201745/http://www.rediff.com/movies/2001/sep/07nayak2.htm |archive-date=9 August 2003 |access-date=4 October 2020 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- | rowspan="2" |2000 !scope="row"|''[[Aaghaaz]]'' | Sudha | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |title=Aaghaaz (2000) |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b83fdc628 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128054703/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b83fdc628 |archive-date=28 November 2020 |access-date=17 January 2021 |website=[[British Film Institute]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Fiza]]'' | Reshma | Намоиши махсус дар суруди "Mehboob Mere" | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite magazine |last=Kanyal |first=Jyoti |date=22 July 2020 |title=Sushmita Sen refused to shoot Fiza's Mehboob Mere for its suggestive lyrics: Ganesh Hegde |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/sushmita-sen-refused-to-shoot-fiza-s-mehboob-mere-for-its-suggestive-lyrics-ganesh-hegde-1703169-2020-07-22 |url-status=live |magazine=[[India Today]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807081309/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/sushmita-sen-refused-to-shoot-fiza-s-mehboob-mere-for-its-suggestive-lyrics-ganesh-hegde-1703169-2020-07-22 |archive-date=7 August 2020 |access-date=17 January 2021}}</ref> |- | rowspan="3" |2001 !scope="row"|''[[Kyo Kii... Main Jhuth Nahin Bolta]]'' | Sonam | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |title=Kyonkii Main Jhuth Nahi bolta |url=https://boxofficeindia.com/movie-story.php?movieid=673 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054118/https://boxofficeindia.com/movie-story.php?movieid=673 |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Box Office India]] |accessdate=2024-07-11 |archivedate=2021-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210118054118/https://boxofficeindia.com/movie-story.php?movieid=673 }}</ref> |- !scope="row"|''[[Nayak (2001 Hindi film)|Nayak]]'' |Худ | Намоиши махсус дар суруди "Shakalaka Baby" | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Das |first=Ronjita |date=5 July 2001 |title=Nayak – the real music |url=https://www.rediff.com/entertai/2001/jul/05nayak1.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126143959/https://www.rediff.com/entertai/2001/jul/05nayak1.htm |archive-date=26 January 2021 |access-date=19 January 2021 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Bas Itna Sa Khwaab Hai]]'' |{{Sort|Oberoi|Lara Oberoi}} | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |date=19 August 2001 |title=I have matured as an actress: Sushmita |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-have-matured-as-an-actress-Sushmita/articleshow/1902123807.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054134/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-have-matured-as-an-actress-Sushmita/articleshow/1902123807.cms |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="3" |2002 !scope="row"|''[[Aankhen (2002 film)|Aankhen]]'' |{{Sort|Srivastav|Neha Srivastav}} | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Ganapati |first=Priya |date=5 April 2002 |title=The Great Bank Robbery |url=https://www.rediff.com/movies/2002/apr/05aank.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171226092914/http://www.rediff.com/movies/2002/apr/05aank.htm |archive-date=26 December 2017 |access-date=17 January 2021 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Tumko Na Bhool Paayenge]]'' | Mehak | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |title=Tumko Na Bhool Paayenge |url=https://www.digit.in/digit-binge/movies/tumko-na-bhool-paayenge-1279.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054148/https://www.digit.in/digit-binge/movies/tumko-na-bhool-paayenge-1279.html |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Digit (magazine)|Digit]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Filhaal...]]'' |{{Sort|Sheth|Sia Sheth}} | | style="text-align:center;"| <ref name="Filmfare" /> |- | rowspan="2" |2003 !scope="row"|''[[Samay: When Time Strikes]]'' |{{Sort|Chauhan|ACP Malvika Chauhan}} | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=N |first=Anjum |date=10 October 2003 |title=Sushmita's time out! |url=https://www.rediff.com/movies/2003/oct/10samay.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160410004714/http://www.rediff.com/movies/2003/oct/10samay.htm |archive-date=10 April 2016 |access-date=17 January 2021 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Praan Jaye Par Shaan Na Jaye]]'' | Sushmita |Нақлкунанда | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |title=Praan Jaye Par Shaan Na Jaye (2003) |url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8b01d527 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130040251/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8b01d527 |archive-date=30 January 2021 |access-date=19 January 2021 |website=[[British Film Institute]] |accessdate=2024-07-11 |archivedate=2021-01-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210130040251/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b8b01d527 }}</ref> |- | rowspan="3" |2004 !scope="row"|''[[Vaastu Shastra (film)|Vaastu Shastra]]'' |{{Sort|Rao|Dr. Jhilmil Rao}} | | style="text-align:center;"| |- !scope="row"|''[[Main Hoon Na]]'' |{{Sort|Chopra|Chandni Chopra}} | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |title=Bollywood's best teachers |url=https://www.sify.com/movies/bollywood-s-best-teachers-imagegallery-4-movies-jdwmSkbieaisi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054216/https://www.sify.com/movies/bollywood-s-best-teachers-imagegallery-4-movies-jdwmSkbieaisi.html |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Sify]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Paisa Vasool (2004 film)|Paisa Vasool]]'' | Baby | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Kulkarni |first=Ronjita |date=9 January 2004 |title=Manisha, Sushmita are paisa vasool! |url=https://www.rediff.com/movies/2004/jan/09paisa.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133301/http://www.rediff.com/movies/2004/jan/09paisa.htm |archive-date=4 March 2016 |access-date=17 January 2021 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- | rowspan="5" |2005 !scope="row"|''[[Maine Pyaar Kyun Kiya?]]'' | Naina Kapoor | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=15 July 2005 |title=David Dhawan does it again with MPKK |url=https://www.rediff.com/movies/2005/jul/15mpkk.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034053/http://www.rediff.com/movies/2005/jul/15mpkk.htm |archive-date=4 March 2016 |access-date=17 January 2021 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Main Aisa Hi Hoon]]'' | Advocate Neeti Khanna | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite news |last=Pandohar |first=Jaspreet |title=Main Aisa Hi Hoon (I Am Like This) (2005) |work=[[BBC]] |url=http://www.bbc.co.uk/films/2005/05/06/main_aisa_hi_hoon_2005_review.shtml |url-status=live |access-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217200955/http://www.bbc.co.uk/films/2005/05/06/main_aisa_hi_hoon_2005_review.shtml |archive-date=17 February 2020}}</ref> |- !scope="row"|''[[Bewafaa (2005 film)|Bewafaa]]'' | Aarti | Намоиши махсус | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |date=26 February 2005 |title=At the BO: Love and Sins |url=https://economictimes.indiatimes.com/news-in-pictures/at-the-bo-love-and-sins/articleshow/1033209.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054215/https://economictimes.indiatimes.com/news-in-pictures/at-the-bo-love-and-sins/articleshow/1033209.cms |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[The Economic Times]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Kisna: The Warrior Poet]]'' |{{sortname|Naima|Begum|nolink=1}} | Намоиши махсус дар суруди "Chilman Uthegi Nahin" | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |date=20 June 2014 |title=Kareena, Madhuri, Rekha: The mujra queens of Bollywood (see pics) |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/bollywood-actresses-who-have-done-mujra-15101.html/page/2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054119/https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/bollywood-actresses-who-have-done-mujra-15101.html/page/2 |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[India TV]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[It Was Raining That Night]]'' |{{Sort|Sahani|Ayesha Sahani}} | Филми дузабони бенгалӣ-англисӣ (нашрнашудааст) | style="text-align:center;"| <ref name="Bengali">{{Cite news |date=18 June 2014 |title=Sushmita Sen in Bengali film |work=[[India TV]] |agency=Independent News Services Private Ltd. |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/sushmita-sen-in-bengali-film-15080.html |url-status=live |access-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101121430/https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/sushmita-sen-in-bengali-film-15080.html |archive-date=1 November 2020}}</ref> |- | rowspan="3" |2006 !scope="row"|''[[Chingaari]]'' | Basanti | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite news |last=Guha |first=Diganta |date=18 February 2006 |title=Poor screenplay mars Chingaari |work=[[Hindustan Times]] |url=https://www.hindustantimes.com/india/poor-screenplay-mars-chingaari/story-ecOz0qGKSmv255hxEtAzII.html |url-status=live |access-date=17 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054120/https://www.hindustantimes.com/india/poor-screenplay-mars-chingaari/story-ecOz0qGKSmv255hxEtAzII.html |archive-date=18 January 2021}}</ref> |- !scope="row"|''[[Zindaggi Rocks]]'' | Kriya | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Guha |first=Diganta |date=6 June 2006 |title=Zindagi Rocks for Tanuja |url=https://www.hindustantimes.com/india/zindagi-rocks-for-tanuja/story-svisHRGp77TmX0rmhaMjiJ.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054118/https://www.hindustantimes.com/india/zindagi-rocks-for-tanuja/story-svisHRGp77TmX0rmhaMjiJ.html |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Hindustan Times]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Alag]]'' |Худ | Намоиши махсус дар суруди "Sabse Judaa Sabse" | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite news |date=16 June 2006 |title=Alag: He Is Different |work=[[The Times of India]] |agency=The Times Group |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/alag-he-is-different/movieshow/61323890.cms |url-status=live |access-date=26 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200829024438/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/alag-he-is-different/movieshow/61323890.cms |archive-date=29 August 2020}}</ref> |- |2007 !scope="row"|''[[Ram Gopal Varma Ki Aag]]'' | Durga Devi | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Tuteja |first=Joginder |date=19 August 2007 |title='I was intimidated by Sushmita' |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-was-intimidated-by-sushmita-1116517 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054119/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-was-intimidated-by-sushmita-1116517 |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Daily News and Analysis]]}}</ref> |- | rowspan="2" |2009 !scope="row"|''[[Karma Aur Holi]]'' | Meera Kohli | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Iyer |first=Meena |date=6 March 2009 |title=Karma Aur Holi: Colourless |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/karma-aur-holi-colourless/articleshow/22200349.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054201/https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews/karma-aur-holi-colourless/articleshow/22200349.cms |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Bangalore Mirror]]}}</ref> |- !scope="row"|''[[Do Knot Disturb]]'' | Kiran Saxena | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Anderson |first=John |date=1 October 2009 |title=Do Knot Disturb |url=https://variety.com/2009/film/markets-festivals/do-knot-disturb-1200477130/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054149/https://variety.com/2009/film/markets-festivals/do-knot-disturb-1200477130/ |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 !scope="row"|''[[Dulha Mil Gaya]]'' |{{Sort|Kanhai|Shimmer Kanhai}} | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Chopra |first=Anupama |date=7 March 2014 |title=Dulha Mil Gaya |url=https://movies.ndtv.com/movie-reviews/dulha-mil-gaya-467 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128032951/https://movies.ndtv.com/movie-reviews/dulha-mil-gaya-467 |archive-date=28 November 2020 |access-date=17 January 2021 |website=[[NDTV]] |accessdate=2024-07-11 |archivedate=2020-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128032951/https://movies.ndtv.com/movie-reviews/dulha-mil-gaya-467 }}</ref> |- !scope="row"|''[[No Problem (2010 film)|No Problem]]'' | {{Sort|Khurana|Kajal Khurana}} | | style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Chettiar |first=Blessy |date=10 December 2010 |title=Review: Star cast just about rescues 'No Problem' |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-star-cast-just-about-rescues-no-problem-1479232 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210118054125/https://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-star-cast-just-about-rescues-no-problem-1479232 |archive-date=18 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=[[Daily News and Analysis]]}}</ref> |- |2011 !scope="row"|''[[F.A.L.T.U]]'' |Худ |Намоиши махсус | style="text-align:center;"| <ref name="Faltu">{{Cite news |last=Baksi |first=Dibyojyoti |date=30 June 2014 |title=Sushmita Sen all set for her Bengali debut with Nirbaak |work=[[Hindustan Times]] |agency=HT Media Ltd. |url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/sushmita-sen-all-set-for-her-bengali-debut-with-nirbaak/story-ewoDOHVb8ePNGwNVo152SL.html |url-status=live |access-date=2 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024101106/http://www.hindustantimes.com/regional-movies/sushmita-sen-all-set-for-her-bengali-debut-with-nirbaak/story-ewoDOHVb8ePNGwNVo152SL.html |archive-date=24 October 2015}}</ref> |- |2015 !scope="row"|''[[Nirbaak]]'' | | Филми банголӣ | style="text-align:center;"|<ref name="Faltu" /> |} == Телевизион == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"| Нақш ! class="unsortable" | Иқт. |- |2008 !scope="row"|''[[Ek Khiladi Ek Haseena (TV series)|Ek Khiladi Ek Haseena]] |Довар |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20080901-dance-with-me-737350-2008-08-22|title=Dance with me|website=[[India Today]]|access-date=23 January 2023|archive-date=23 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230123180251/https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20080901-dance-with-me-737350-2008-08-22|url-status=live}}</ref> |- |2015 !scope="row"|''[[Comedy Superstars]] |Довар |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |title=Know all about 'Comedy Superstar' |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Know-all-about-Comedy-Superstar/photostory/48653339.cms?from=mdr |access-date=2023-05-08 |archive-date=11 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511194133/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Know-all-about-Comedy-Superstar/photostory/48653339.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> |- |2017 !scope="row"|''[[Kapuso Mo, Jessica Soho]]'' |Худ |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |last=Acar |first=Aedrianne |date=1 February 2017 |title=WATCH: Sushmita Sen's priceless reaction when she meets Pinays named after her |work=[[GMA News Online]] |agency=HT Media Ltd. |url=https://www.gmanetwork.com/entertainment/showbiznews/news/28470/watch-sushmita-sens-priceless-reaction-when-she-meets-pinays-named-after-her/storyl |access-date=25 December 2021}}</ref> |- |2020 !scope="row" |''[[Myntra Fashion Superstar]]'' |Довар |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |date=2 November 2020 |title=Myntra's fully-shoppable fashion reality show returns with a renewed focus on inclusivity |work=Vogue India |url=https://www.vogue.in/fashion/content/myntras-fully-shoppable-fashion-reality-show-returns-with-a-renewed-focus-on-inclusivity |access-date=16 August 2023}}</ref> |- |2020–2024 !scope="row"|''[[Aarya (TV series)|Aarya]]'' |Aarya Sareen |style="text-align:center;"| <ref name="Series">{{Cite news |last=Purkayastha |first=Pallabi Dey |date=31 July 2020 |title=Aarya Season 1 Review : It's an out and out Sushmita Sen show |work=[[The Times of India]] |publisher=[[The Times Group]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/hindi/aarya/seasonreview/76265360.cms |url-status=live |access-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009180954/https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/hindi/aarya/seasonreview/76265360.cms |archive-date=9 October 2020}}</ref><ref>{{cite news|date=23 July 2021|title=Sushmita-sen-begins-shooting-for-second-season-of-her-web-series-|url=https://www.india.com/entertainment/aarya-2-is-coming-sushmita-sen-begins-shooting-for-second-season-of-her-web-series-and-fans-cant-wait-4453018/|access-date=23 June 2021|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624222338/https://www.india.com/entertainment/aarya-2-is-coming-sushmita-sen-begins-shooting-for-second-season-of-her-web-series-and-fans-cant-wait-4453018/amp/|url-status=live}}</ref> |- |2023 !scope="row"|''[[Taali (TV series)|Taali]]'' |[[Gauri Sawant]] |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/binge-watch/story/sushmita-sen-share-first-look-as-transgender-activist-gauri-sawant-from-her-upcoming-series-taali-2008880-2022-10-06|title=Sushmita Sen share first look as transgender activist Gauri Sawant from her upcoming series Taali|website=India Today |first=Shweta |last=Keshri |date=6 October 2022 |access-date=14 December 2022}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == ;[[IIFA Awards]] * 2000 — Беҳтарин нақши занонаи дуюмдараҷа - "Biwi No. 1"<ref name="IIFA-2000">{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2000/jun/27iifa.htm |title='I am not very expensive' |author=Paran Balakrishnan |date=2000-06-27 |publisher=Rediff.com |lang=en |accessdate=2015-01-31 |archive-date=2017-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730014633/http://www.rediff.com/movies/2000/jun/27iifa.htm |deadlink=no }}</ref> ;[[Filmfare Awards]] * 2000 - [[Filmfare Award барои беҳтарин нақши занонаи дуюмдараҷа|Беҳтарин нақши зани дуюмдараҷа]] - "Biwi No. 1" Star Screen Awards * 2000 — Беҳтарин нақши занонаи дуюмдараҷа - "Biwi No. 1" Zee Cine Awards * 2000 — Беҳтарин нақши зани дуюмдараҷа - "Biwi No. 1" * 2003 — Беҳтарин нақши занонаи дуюмдараҷа - ''Filhaal'' == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои банголӣ]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони озмуни «Бонуи Коинот»]] e8s2zc9r1l3fywbuw64o5lbw8cjilb6 0 219767 1470764 1408936 2026-04-30T02:53:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470764 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Соналӣ Бендре |номи аслӣ = {{lang-en|Sonali Bendre}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Sonali Bendre |таърихи таваллуд = 01.01.1975 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Бомбей|Мумбай}}, [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[Ҳунарпеша]], [[нависанда]], [[Мудел (шахс)|мудел]] |солҳои фаъолият = 1994-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Соналӣ Бендре Беҳл''' ({{lang-en|Sonali Bendre}}, {{lang-hi|सोनाली बेंद्रे}}; [[1 январ]] [[1975]], [[Бомбай]], [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[нависанда]], [[Мудел (шахс)|мудел]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Фаъолияташ аз соли 1994 шурӯъ шудааст. Секарата гирандаи мукофоти Star Screen Award дар номинатсияҳои гуногун мебошад<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0007114/awards Sonali Bendre — Awards]</ref>. == Зиндагинома == Соналӣ 1 январи соли 1975 дар [[Бомбей]] таваллуд шудааст. Дар оила ғайр аз вай се духтари дигар низ буданд. Вай дар мактабҳои Kendriya Vidyalaya Malleswaram дар [[Бангалор]], мактаби миёна дар [[Тҳана]] ва сипас дар мактаби духтарона дар [[Деҳродун]] таҳсил кардааст. == Фаъолият == Дар оғози фаъолияти касбиаш ба ҳайси мудел кор мекард, аммо пас аз гузаштан аз озмуни "Star Dust Talent Search" тасмим гирифт, ки ҳунарпеша шавад. Қарор қабул кард, ки ҳунармандиро омӯзад. Дар соли 1994, вай дар филми "Aag" ҳамроҳ бо ҳунарпешаи он вақт машҳур [[Говинда]] дебюти худро гузошт. Филм дар хазина ноком шуд, аммо ба актриса ду ҷоиза барои беҳтарин ҳунарпешаи дебютӣ овард. Дар охири солҳои 1990 филмҳои ҳиндӣ бо иштироки ӯ дар хазина ноком шуданд. Дар соли 1999, ҳунарпеша дар синамои томилӣ бо филми "Kadhalar Dhinam", ки муваффақияти тиҷоратӣ дошт, аввалин маротиба баромад. Дар соли 2000, вай бори аввал дар филми каннадаӣ бозӣ кард. Филм "Preethse" ном дошт ва ремейки триллери "Зиндагӣ дар тарс" буд ва ҳунарпеша бо ҳунармандони маъруфи иёлот [[Упендра]] ва [[Шива Раҷкумар]] ҷуфт карда шуд. Дебют дар филми телугуи "Murari" дар муқобили [[Маҳеш Бабу]], ки соли 2000 бароварда шуда буд, низ муваффақ буд. Филми охирини Сонали то имрӯз ин ремейки ба забони телугу "Shankar Dada M.B.B.S" буд, ки дар он [[Чиранҷевӣ]] нақш бозидааст. Ба ғайр аз истеъдоди актёрии худ, ӯ раққоса низ ҳаст ва дар таронаҳои "Humma Humma" барои филми "Бомбей", "Aara Hile Chapara Hile" барои филми "Apne Dam Par" ва "Mujhe Saajan Ke Ghar Jaana Ha" барои филми "Гуреза" рақс кардааст. Тобистони соли 2012 овозаҳое паҳн шуда буданд, ки Соналӣ дар мавсими чоруми барномаи "[[India's Got Talent]]" узви ҳакамон хоҳад буд, аммо таъйид нашуд. Дар соли 2013 вай дар филми "Once Upon a Time in Mumbai Dobaara!" нақш бозидааст<ref>{{cite web| url=http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/9624f08bbff2ad366066e3d501a0ef92/i-might-never-do-another-film-role| title=I might never do another film role| date=2012-07-03| work=NY Daily News| lang=en| deadlink=yes| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914031838/http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/9624f08bbff2ad366066e3d501a0ef92/i-might-never-do-another-film-role| archivedate=2012-09-14}}</ref><ref>{{cite web| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori| title=Sonali Bendre returns to films| date=2012-07-02| work=[[The Times of India]]| lang=en| access-date=2018-01-31| archive-date=2012-07-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori| deadlink=yes| accessdate=2024-07-12| archivedate=2012-07-05| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori}}</ref>. Хислати вай ба қолаби муқаррарии ҳамаи қаҳрамонҳои зани пуштибон мувофиқ набуд, балки шахсияти худро дошт. Маҳз ҳамин чиз ӯро махсус гардонидааст<ref>{{cite web| url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/030712-Sonali-Bendre-makes-a-comeback-in-films.htm| title=Sonali Bendre makes a comeback in films| date=2012-07-03| work=Mid-Day| lang=en| access-date=2018-01-31| archive-date=2012-07-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20120706125054/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/030712-Sonali-Bendre-makes-a-comeback-in-films.htm| deadlink=no| accessdate=2024-07-12| archivedate=2012-07-06| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120706125054/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/030712-Sonali-Bendre-makes-a-comeback-in-films.htm}}</ref><ref>{{cite web| url=http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/c2197de7db5bf13889eab256e31916c3/i-feel-like-i-m-coming-home-sonali-bendre| title=I feel like I'm coming home: Sonali Bendre| date=2012-07-03| work=NY Daily News| lang=en| deadlink=yes| archiveurl=https://web.archive.org/web/20130612015046/http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/c2197de7db5bf13889eab256e31916c3/i-feel-like-i-m-coming-home-sonali-bendre| archivedate=2013-06-12}}</ref>. Дар соли 2022, филми ба таъхир афтодаи ӯ дар соли 1997 дар [[YouTube]] нашр шуд. Вай инчунин довари мавсими 5-уми "DID Li'ls Masters" дар соли 2022 шуд, ки пас аз 4 сол бозгашти телевизионии худро қайд кард. Дар кори ниҳоии сол, Бендре дебюти ҷараёнро бо The Broken News, тасвири роҳбари шабакаи хабариро анҷом дод<ref>{{Cite web |date=2022-05-14 |title=Watch video! Sonali Bendre reveals why she chose 'The Broken News' as her OTT debut |url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sonali-bendre-reveals-why-she-chose-the-broken-news-as-her-ott-debut-23227167 |access-date=2022-05-23 |website=Mid Day |language=en}}</ref>. Намрата Таккер қайд кард, "Соналӣ барҷаста аст ва намоиши нозукро пешкаш мекунад. Вай саҳнаҳои эҳсосиро ба худ ҷалб мекунад." Дар соли 2024, Бендре хислати худро дар мавсими дуюми The Broken News такрор кард. Шубҳра Гупта, ки барои "The Indian Express" навишта буд, аз иҷрои ӯ қадрдонӣ кард ва ӯро "қавитарин сабаб" барои тамошои ин силсила номид<ref>{{Cite web |title=The Broken News 2 review: Top-notch Sonali Bendre, Jaideep Ahlawat show us how the news is spun |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/the-broken-news-2-review-top-notch-sonali-bende-jaideep-ahlawat-show-us-how-the-news-is-spun-9305252/lite/ |access-date=3 May 2024 |website=The Indian Express}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Соналӣ аз 12 ноябри соли 2002 бо коргардон Голдӣ Беҳл издивоҷ кардааст. Ҳамсарон як писар доранд, Ранвир Беҳл (тав. 08/11/2005)<ref>{{cite web|title=bollyvista.com|work=Sonali Bendre's set to tie the knot!|url=http://www.bollyvista.com/article/a/32/56|accessdate=2007-08-09|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DVZVFhJw?url=http://www.bollyvista.com/article/a/32/56|archivedate=2013-01-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Sonali Bendre delivers a baby boy|url=http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=52619|publisher=ExpressIndia.com|accessdate=2010-10-18|date=2005-08-12|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DVZWAiNl?url=http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=52619|archivedate=2013-01-08}}</ref>. 4 июли соли 2018, Бендре дар [[Твиттер]] эълон кард, ки ба ӯ бемории саратони шадид ташхис шудааст, ки аллакай метастаз карда буд; ва ӯ дар яке аз беморхонаҳои [[Ню-Йорк]] табобат мегирад<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/sonali-bendre-diagnosed-with-metastatic-cancer-know-what-it-is/articleshow/64853066.cms/ |title=Sonali Bendre diagnosed with metastatic cancer! Know what it .. |access-date=2018-07-07 |archive-date=2018-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181006024323/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/sonali-bendre-diagnosed-with-metastatic-cancer-know-what-it-is/articleshow/64853066.cms |deadlink=no }}</ref>. Сарфи назар аз ташхиси ҷиддӣ, вай тавонист дар соли 2021 ин бемориро паси сар кунад<ref>{{cite web |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/cancer-warrior-sonali-bendre-reveals-doctors-told-her-she-had-30-per-cent-chance-of-survival-bollywood-news-entertainment-news-article-93436192/amp |title=Cancer warrior Sonali Bendre reveals doctors told her she had '30 per cent chance' of survival |work=Times Now |access-date=2022-08-10 |accessdate=2023-06-19 |archivedate=2023-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230206055553/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/cancer-warrior-sonali-bendre-reveals-doctors-told-her-she-had-30-per-cent-chance-of-survival-bollywood-news-entertainment-news-article-93436192/amp }}</ref>. == Филмнома == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" | Забон ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | rowspan="2"|1994 ! scope= "row" |''[[Aag (1994 film)|Aag]]'' | Parul | rowspan="5" | [[Ҳиндӣ]] | Ғолиб- [[Filmfare Award for Best Female Debut]] | style="text-align: center;"|<ref name="Aag">{{cite web |title=Aag (1993) |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/aag-3/cast/ |website=[[Bollywood Hungama]] |date=19 August 1994 |access-date=21 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406131219/https://www.bollywoodhungama.com/movie/aag-3/cast/ |archive-date=6 April 2020 |url-status=live}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Naaraaz]]'' | Sonali | Ғолиб- [[Filmfare Awards|Filmfare Award for Sensational Debut]] | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/naaraaz/cast/ |title=Naaraaz (1994) |website=Bollywood Hungama |date=19 August 1994 |access-date=21 November 2021}}</ref> |- | rowspan="4"|1995 ! scope= "row" |''[[The Don (1995 film)|The Don]]'' | Anita Malik | | style="text-align:center;" |<ref name="1995Awards">{{Cite web |url=https://www.easterneye.biz/5-best-movies-of-sonali-bendre/ |title=5 best movies of Sonali Bendre |last=Azad |first=Tasnim |date=11 September 2018 |website=EasternEye |language=en-GB |access-date=8 June 2019}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Gaddaar (1995 film)|Gaddaar]]'' | Priya | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Gaddaar Movie Review|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539274|archive-url=https://web.archive.org/web/20120508095207/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539274|url-status=dead|archive-date=8 May 2012|access-date=15 January 2012|work=Bollywood Hungama}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Takkar (1995 film)|Takkar]]'' | Mohini | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |title=Sonali Bendre leaves fans mesmerised as she shares a video of her different avatars from the 90s |work=The Times of India |access-date=22 January 2023 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sonali-bendre-leaves-fans-mesmerised-as-she-shares-a-video-of-her-different-avatars-from-the-90s/articleshow/97228828.cms}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Bombay (film)|Bombay]]'' | Худ | [[Забони томилӣ|Томилӣ]] | Намоиши махсус дар суруди "[[Humma Humma]]" | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=30 May 2008 |title=Bombay |work=The Times of India |url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&Type=text/html&Locale=english-skin-custom&Path=TOICH/2008/05/30&ChunkNum=0&ID=Ar05300 |url-status=dead |access-date=13 August 2013 |archive-url=https://archive.today/20170612102234/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getimage.dll?path=TOICH/2008/05/30/53/Img/Ar0530000.png |archive-date=12 June 2017}}</ref> |- | rowspan="5" | 1996 ! scope= "row" |''[[Rakshak]]'' | Dr. Pooja Malhotra | rowspan="15" | Ҳиндӣ | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19961231-movie-review-rakshak-starring-sunil-shetty-karisma-kapoor-sonali-bendre-833344-1996-12-30|title=Movie review: Rakshak, starring Sunil Shetty, Karisma Kapoor, Sonali Bendre|website=India Today |access-date=30 May 2007}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[English Babu Desi Mem]]'' | Bijuriya | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/534284 |title=English Babu Desi Mem (1996) |website=[[Bollywood Hungama]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518172356/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/534284 |archive-date=18 May 2014 |access-date=21 November 2014}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Diljale]]'' | Radhika | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Diljale Review by Avinash Ramchandani |url=https://planetbollywood.com/displayReview.php?id=040506024551 |access-date=20 June 2008 |work=Planet Bollywood}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Apne Dam Par]]'' | Худ | Намоиши махсус дар суруди "Aara Hile Chapara Hile" | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web |url=http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&edlabel=AMIR&mydateHid=11-08-2011&pubname=&edname=&articleid=Ar01201&format=&publabel=MM|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214095308/http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&edlabel=AMIR&mydateHid=11-08-2011&pubname=&edname=&articleid=Ar01201&format=&publabel=MM|url-status=dead|archive-date=14 December 2014|title=@RANDOM – Which is your favourite patriotic film and why|work=The Times of India|author=Nisha Mehta|date=11 August 2011|access-date=14 December 2014}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Sapoot]]'' | Kajal Singhania | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/trending-news/story/this-scene-from-akshay-kumar-suniel-shetty-s-film-sapoot-is-so-dumb-that-it-s-funny-watch-video-1981414-2022-07-29|title=This scene from Akshay Kumar-Suniel Shetty's film Sapoot is so dumb that it's funny. Watch video|first=Shubhi |last=Mishra|date=29 July 2022|website=India Today}}</ref> |- | rowspan="3"|1997 ! scope= "row" |''[[Bhai (1997 film)|Bhai]]'' | Meenu | | style="text-align:center;"|<ref name=":3">{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sonali-bendre-stars-in-her-first-commercial-since-cancer-diagnosis-watch-it-here/story-JuSOkAkPeh0d95wynlAO4L.html |title=Sonali Bendre stars in her first commercial since cancer diagnosis. Watch it here |date=16 March 2019 |website=Hindustan Times |language=en |access-date=8 April 2019}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Tarazu]]'' | Pooja | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Tarazu - Movie - Box Office India|url=https://www.boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2661|access-date=2021-12-18|website=www.boxofficeindia.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Qahar]]'' | Neelam | | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Qahar Movie Review|website=[[Bollywood Hungama]] |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508465|archive-url=https://web.archive.org/web/20120707204235/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508465|url-status=dead|archive-date=7 July 2012|access-date=15 January 2012}}</ref> |- | rowspan="6"|1998 ! scope= "row" |''[[Keemat - They Are Back]]'' | Mansi | | style="text-align:center;"|<ref name=r1>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA==|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010125407/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA%3D%3D|date=10 October 2012|archive-date=10 October 2012|title=Box Office 1998|work=Box Office India|accessdate=2024-07-12|archivedate=2013-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115230127/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA==}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Duplicate (1998 film)|Duplicate]]'' | Lily | | style="text-align:center;"|<ref name=":3" /> |- ! scope= "row" |''[[Humse Badhkar Kaun]]'' | Anu | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |title=Humse Badhkar Kaun |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/humse-badhkar-kaun/movieshow/62508294.cms |access-date=2023-12-13 |issn=0971-8257}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Major Saab]]'' | Nisha | | style="text-align:center;"|<ref name="BookClub">{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/cancer-cannot-stop-sonali-bendre-from-being-a-bookworm-check-out-the-proof-1870733.html |title=Cancer Cannot Stop Sonali Bendre from Being a Bookworm; Check Out the Proof |website=News18 |date=7 September 2018 |access-date=6 June 2019}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Angaaray (1998 film)|Angaaray]]'' | Roma | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/1998/jul/22ang.htm|title=Rediff On The Net, Movies: The review and real video file of Angaarey|website=Rediff.com|access-date=4 June 2022}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Zakhm]]'' | Sonia Maheshwari | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Film Review – Zakhm|url=http://www.planetbollywood.com/Film/zakhm.html|website=Planet Bollywood|access-date=6 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20081105175423/http://www.planetbollywood.com/Film/zakhm.html|first=Anish|last=Khanna|archive-date=5 November 2008|date=25 December 1998|accessdate=2024-07-12|archivedate=2008-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081105175423/http://www.planetbollywood.com/Film/zakhm.html}}</ref> |- | rowspan="5"|1999 ! scope= "row" |''[[Sarfarosh]]'' | Seema Nagrath | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Suparn |date=30 April 1999 |title=The enemy within |url=https://m.rediff.com/movies/1999/apr/30sar.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118213250/https://m.rediff.com/movies/1999/apr/30sar.htm |archive-date=18 January 2022 |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Kadhalar Dhinam]]'' | Roja | rowspan="2" | Томилӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Gangadhar |first=V |date=22 April 2000 |title=Old wine, old bottle |url=http://www.rediff.com/movies/2000/apr/22dil.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116173345/http://www.rediff.com/movies/2000/apr/22dil.htm |archive-date=16 November 2018 |access-date=18 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Kannodu Kanbathellam]]'' | Kalyani | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Vijayan |first=K.N. |date=4 September 1999 |title=Greenhorn director flops |url=https://news.google.com/newspapers?id=ihQWAAAAIBAJ&sjid=-xQEAAAAIBAJ&pg=4392,784310 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316194533/https://news.google.com/newspapers?id=ihQWAAAAIBAJ&sjid=-xQEAAAAIBAJ&pg=4392,784310 |archive-date=16 March 2022 |access-date=26 October 2019 |work=[[New Straits Times]]}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Hum Saath Saath Hain]]'' | Dr. Preeti Shukla | rowspan="6" | Ҳиндӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-blushes-as-he-shoots-with-sonali-bendre-for-hum-saath-saath-hain-in-old-video-watch-101658658175415-amp.html |title=Salman Khan blushes as he shoots with Sonali Bendre in old BTS video from Hum Saath-Saath Hain set. Watch |website=Hindustaan Times |accessdate=12 September 2022}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Dahek]]'' | Sabina / Neelima Bahkshi | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Suparn |date=17 December 1999 |title=As bad as it gets |url=https://m.rediff.com/entertai/1999/dec/17dahek.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220414132238/https://m.rediff.com/entertai/1999/dec/17dahek.htm |archive-date=14 April 2022 |access-date=14 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="5" | 2000 ! scope= "row" |''[[Chal Mere Bhai]]'' | Piya | Камео | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news |title=Chal Mere Bhai |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/chal-mere-bhai/article28572733.ece |access-date=11 November 2022 |work=The Hindu |date=23 March 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510112351/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/chal-mere-bhai/article28572733.ece |archive-date=10 May 2022 |language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Hamara Dil Aapke Paas Hai]]'' | Khushi Malhotra | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=25 August 2000 |title=Sir Anil to the rescue! |url=https://m.rediff.com/movies/2000/aug/25hamara.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517194904/https://m.rediff.com/movies/2000/aug/25hamara.htm |archive-date=17 May 2021 |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Dhai Akshar Prem Ke]]'' | Nisha | Камео | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=737|title=Dhaai Akshar Prem Ke – Movie|website=Box Office India}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Jis Desh Mein Ganga Rehta Hain]]'' | Saavni | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Taliculam |first=Sharmila |date=13 October 2000 |title=Move over, David Dhawan. Enter Mahesh Manjrekar! |url=https://m.rediff.com/movies/2000/oct/13ganga.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180603050753/https://m.rediff.com/movies/2000/oct/13ganga.htm |archive-date=3 June 2018 |access-date=18 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Preethse]]'' | Kiran | [[Каннада]] | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Ritti |first=MD |date=31 January 2000 |title=Mindless entertainment! |url=https://m.rediff.com/movies/2000/jan/31preet.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130225505/https://m.rediff.com/movies/2000/jan/31preet.htm |archive-date=30 January 2016 |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="4"|2001 ! scope= "row" |''[[Murari (2001 film)|Murari]]'' | Vasundhara | [[Забони телугу|Телугу]] | Номзадӣ- [[Filmfare Award for Best Actress – Telugu]] | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=Movie Review – Murari |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-murari.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108083627/http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-murari.html |archive-date=8 November 2021 |access-date=15 April 2022 |website=[[Idlebrain.com]]}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Love Ke Liye Kuch Bhi Karega]]'' | Sapna Chopra | rowspan="3" | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=29 June 2001 |title=A fun rollercoaster ride! |url=https://m.rediff.com/movies/2001/jun/29love.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418071731/https://m.rediff.com/movies/2001/jun/29love.htm |archive-date=18 April 2022 |access-date=18 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Lajja (2001 film)|Lajja]]'' | Худ | Намоиши махсус дар суруди "Mujhe Saajan Ke Ghar Jaana Hai" | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |last=Adarsh |first=Taran |title=Lajja: Movie Review |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/6794/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005112602/http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/6794/index.html |url-status=dead |archive-date=5 October 2008 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=1 July 2011 |date=29 August 2001}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Tera Mera Saath Rahen]]'' | Madhuri Khanna | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Priyanka |date=15 November 2001 |title=Straight from the heart |url=https://m.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429022058/https://m.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm |archive-date=29 April 2022 |access-date=10 May 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="3"|2002 ! scope= "row" |''[[Indra (2002 film)|Indra]]'' | Pallavi | rowspan="3" | Телугу | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Jain |first=Saudamini |date=5 March 2015 |title=Why Indra The Tiger is a permanent fixture on Indian television |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/why-indra-the-tiger-is-a-permanent-fixture-on-indian-television/story-ofjy0fOTqSMm7Bh8CClEGN.html |access-date=13 November 2022 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Khadgam]]'' | Swathi | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=Movie Review – Khadgam |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-khadgam.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20030127085535/http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-khadgam.html |archive-date=27 January 2003 |access-date=10 May 2022 |website=Idlebrain.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Manmadhudu]]'' | Harika | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Is Nagarjuna miffed with Trivikram Srinivas because of Akhil Akkineni? |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/is-nagarjuna-miffed-with-trivikram-srinivas-because-of-akhil-akkineni-1578738-2019-08-08 |access-date=6 July 2020 |website=India Today |language=en}}</ref> |- | rowspan="5"|2003 ! scope= "row" |''[[Anahat (film)|Anahat]]'' | Queen Sheelavathi | [[Забони маратҳӣ|Маратҳӣ]] | Ғолиб- [[Screen Awards|Screen Award for Best Actress – Marathi]] | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Ashraf |first=Syed Firdaus |date=25 September 2003 |title=Why would anyone deny Anaahat? |url=https://www.rediff.com/movies/2003/sep/25sonali.htm |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com |language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Pyaar Kiya Nahin Jaatha]]'' | Disha | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201612|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516155217/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201612|url-status=dead|archive-date=16 May 2012|title=Pyaar Kiya Nahin Jaata Movie |website=[[Bollywood Hungama]] |accessdate=21 February 2015}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Palnati Brahmanayudu]]'' | Siva Nageswari | Телугу | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://m.rediff.com/movies/2003/jun/06bonda.htm|title=Overconfidence is Palnati Brahmanaidu's downfall|access-date=23 October 2021|archive-date=23 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023071447/https://m.rediff.com/movies/2003/jun/06bonda.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Chori Chori (2003 film)|Chori Chori]]'' | Pooja | rowspan="2" | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2003/aug/01chori.htm|title=Chori Chori is heartwarming|website=Rediff.com|access-date=26 April 2022}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Шояд фардое набошад]]'' | Dr. Priya Malhotra | Камео | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Chopra |first=Anupama |date=8 December 2003 |title=Beyond formula |url=http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-kal-ho-naa-ho-starring-shah-rukh-khan-saif-ali-khan-preity-zinta/1/205047.html |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180102115816/http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-kal-ho-naa-ho-starring-shah-rukh-khan-saif-ali-khan-preity-zinta/1/205047.html |archive-date=2 January 2018 |access-date=2 January 2018 |website=India Today}}</ref> |- | rowspan="2"|2004 ! scope= "row" |''[[Shankar Dada MBBS]]'' | Dr. Sunita "Chitti" | Телугу | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|date=2018-10-16|title=The film's phenomenal 100-day run|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/14-years-for-shankar-dada-mbbs-interesting-facts-about-the-chiranjeevi-starrer/photostory/66248141.cms|access-date=2020-08-06|website=The Times of India|language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Aga Bai Arrecha!]]'' | Худ | Маратҳӣ | Намоиши махсус дар суруди "Cham Cham Karta Hai" | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |url=http://www.deccanherald.com/Content/Aug42007/metrosat2007080316960.asp |title=I love being a mommy |last=Prathyusha |first=B V |date=4 August 2007 |work=Deccan Herald |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929122900/http://www.deccanherald.com/Content/Aug42007/metrosat2007080316960.asp |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |access-date=7 April 2019}}</ref> |- | 2013 ! scope= "row" |''[[Once Upon ay Time in Mumbai Dobaara!|Once Upon a Time in Mumbai Dobaara!]]'' | Mumtaz Khan | rowspan="2" | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori |url-status=dead |archive-date=5 July 2012 |work=The Times of India |title=Sonali Bendre returns to films |date=2 July 2012 |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori }}</ref> |- | 2022 ! scope= "row" |''[[Love You Hamesha]]'' | Shivani | |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=1 October 2019 |title=When Sonali, Deepika, Aishwarya celebrated Navratri |url=https://www.rediff.com/movies/special/when-mouni-deepika-aishwarya-celebrated-navratri/20191001.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128173847/https://m.rediff.com/movies/special/when-mouni-deepika-aishwarya-celebrated-navratri/20191001.htm |archive-date=28 January 2022 |access-date=13 April 2022 |work=Rediff.com |language=en}}</ref> |} == Телевизион == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | 2001–2002 ! scope= "row" | ''Kya Masti Kya Dhoom'' | Баранда | | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=http://starplus.indya.com/kmkd/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20010805163725/http://starplus.indya.com/kmkd/index.htm |archive-date=5 August 2001 |title=Kya Masti Kya Dhuum |access-date=6 July 2010 |work=Star Plus |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2001-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20010805163725/http://starplus.indya.com/kmkd/index.htm }}</ref> |- | 2008 ! scope= "row" | ''Mr & Mrs Television'' | rowspan="4" | Довар | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/tv/20080328.htm|title=Dulhann's Divya turns modern!|first=Srabanti|last=Chakrabarti|website=Rediff.com|accessdate=30 September 2017}}</ref> |- | 2008–2009 ! scope= "row" |[[''Indian Idol 4'']] | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.masala.com/bollywood-news/sonali-bendre-comforts-indian-idol-contestant-9003|title=WATCH! Sonali Bendre comforts Indian Idol contestant |work=Masala News|date=10 December 2008|accessdate=21 September 2019}}</ref> |- | 2009–2012 ! scope= "row" |''[[India's Got Talent]]'' | Мавсими 1–3 | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.indias-got-talent.com/indias-got-talent-hunar-hi-winner-judges/ |title=India's Got Talent Judges |access-date=9 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901183450/http://www.indias-got-talent.com/indias-got-talent-hunar-hi-winner-judges/ |archive-date=1 September 2009 |url-status=dead |work=India's Got Talent |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2009-09-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090901183450/http://www.indias-got-talent.com/indias-got-talent-hunar-hi-winner-judges/ }}</ref> |- | 2012 ! scope= "row" |''[[Hindustan Ke Hunarbaaz]]'' | | style="text-align: center;"|<ref>{{cite news |title=No crying and weeping please. Just Enjoy! |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/No-crying-and-weeping-please-Just-Enjoy/Article1-950708.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028165336/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/No-crying-and-weeping-please-Just-Enjoy/Article1-950708.aspx |url-status=dead |archive-date=28 October 2012 |work=Hindustan Times |date=27 October 2012 |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2012-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121102142654/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/No-crying-and-weeping-please-Just-Enjoy/Article1-950708.aspx }}</ref> |- | 2014 ! scope= "row" |''[[Mission Sapne]]'' | | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/play/sonali-bendre-on-her-new-role-as-narrator-of-mission-sapne/|title=Sonali Bendre on her new role as the narrator of ‘Mission Sapne’|date=9 May 2014 |accessdate=29 November 2020|work=The Indian Express}}</ref> |- | 2014–2015 ! scope= "row" |''[[Ajeeb Daastaan Hai Ye]]'' | Shobha Sachdev | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/i-never-thought-of-doing-a-fiction-show-sonali-bendre/502145-8-66.html |title=I never thought of doing a fiction show: Sonali Bendre |work=IBN Live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927124243/http://ibnlive.in.com/news/i-never-thought-of-doing-a-fiction-show-sonali-bendre/502145-8-66.html |access-date=15 October 2015 |archive-date=27 September 2014 |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2014-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140927124243/http://ibnlive.in.com/news/i-never-thought-of-doing-a-fiction-show-sonali-bendre/502145-8-66.html }}</ref> |- | 2013–2016 ! scope= "row" | ''[[India's Best Dramebaaz]]'' | Довар | Мавсими 1–2 | style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Badhaai Ho with India's Best Dramebaaz|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-22/tv/37241256_1_zee-tv-maternity-wards-mumbai-and-delhi|archive-url=https://web.archive.org/web/20130225213017/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-22/tv/37241256_1_zee-tv-maternity-wards-mumbai-and-delhi|url-status=dead|archive-date=25 February 2013|accessdate=27 February 2013|work=The Times of India|date=22 February 2013|archivedate=2013-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225213017/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-22/tv/37241256_1_zee-tv-maternity-wards-mumbai-and-delhi}}</ref> |- | 2021 ! scope= "row" | ''[[Super Dancer|Super Dancer 4]]'' | Довари меҳмон | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/amp/news/movies/super-dancer-chapter-4-sonali-bendre-to-replace-shilpa-shetty-as-guest-judge-this-weekend-4047293.html |title=Super Dancer Chapter 4: Sonali Bendre to replace Shilpa Shetty as guest judge this weekend |work=News18 |access-date=10 November 2021}}</ref> |- | 2022 ! scope= "row" | ''[[Dance India Dance|DID Li'ls Masters 5]]'' | Довар | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/sonali-bendre-on-returning-with-did-lil-masters-5-there-was-no-guarantee-that-i-d-ever-return-101648384365027-amp.html |title=Sonali Bendre on returning with DID Lil Masters 5: There was no guarantee, that I’d ever return |work=Hindustan Times |access-date=25 October 2022}}</ref> |- | 2023 ! scope= "row" | ''[[India's Best Dancer season 3|India's Best Dancer 3]]'' | Довар | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/features/indias-best-dancer-3-judges-sonali-bendre-geeta-kapur-terence-lewis-pay-tribute-popular-characters-bollywood-films/ |title=India’s Best Dancer 3: Judges Sonali Bendre, Geeta Kapur and Terence Lewis pay tribute to popular characters from Bollywood films |work=Bollywood Hungama |access-date=21 August 2023}}</ref> |} == Силсилафилмҳои интернетӣ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | 2022 ! scope= "row" | ''[[The Broken News]]'' | rowspan="2"|Amina Qureshi | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Sonali Bendre announces her OTT debut with ZEE5's The Broken News: 'Feels so good to be back on sets' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/sonali-bendre-announces-her-ott-debut-with-zee5-the-broken-news-7911496/ |access-date=2022-05-23 |website=The Indian Express |date=11 May 2022 |language=en}}</ref> |- | 2024 ! scope= "row" | ''[[The Broken News 2]]'' | |<ref>{{Cite web |title=The Broken News 2 review: Top-notch Sonali Bendre, Jaideep Ahlawat show us how the news is spun |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/the-broken-news-2-review-top-notch-sonali-bende-jaideep-ahlawat-show-us-how-the-news-is-spun-9305252/lite/ |access-date=3 May 2024 |website=The Indian Express}}</ref> |} == Нигаред низ == [[Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои маротҳӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои каннада]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] a56vwu6ydd93d5z2e5vwqqwjr5msdm8 1470765 1470764 2026-04-30T02:53:19Z KiranBOT 59410 пайгирии AMP аз URL хориҷ карда шуд ([[:m:User:KiranBOT/AMP|тафсилот]]) ([[User talk:Usernamekiran|дар бораи хато хабар диҳед]]) v2.2.9s 1470765 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Соналӣ Бендре |номи аслӣ = {{lang-en|Sonali Bendre}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Sonali Bendre |таърихи таваллуд = 01.01.1975 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Бомбей|Мумбай}}, [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[Ҳунарпеша]], [[нависанда]], [[Мудел (шахс)|мудел]] |солҳои фаъолият = 1994-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Соналӣ Бендре Беҳл''' ({{lang-en|Sonali Bendre}}, {{lang-hi|सोनाली बेंद्रे}}; [[1 январ]] [[1975]], [[Бомбай]], [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[нависанда]], [[Мудел (шахс)|мудел]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Фаъолияташ аз соли 1994 шурӯъ шудааст. Секарата гирандаи мукофоти Star Screen Award дар номинатсияҳои гуногун мебошад<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0007114/awards Sonali Bendre — Awards]</ref>. == Зиндагинома == Соналӣ 1 январи соли 1975 дар [[Бомбей]] таваллуд шудааст. Дар оила ғайр аз вай се духтари дигар низ буданд. Вай дар мактабҳои Kendriya Vidyalaya Malleswaram дар [[Бангалор]], мактаби миёна дар [[Тҳана]] ва сипас дар мактаби духтарона дар [[Деҳродун]] таҳсил кардааст. == Фаъолият == Дар оғози фаъолияти касбиаш ба ҳайси мудел кор мекард, аммо пас аз гузаштан аз озмуни "Star Dust Talent Search" тасмим гирифт, ки ҳунарпеша шавад. Қарор қабул кард, ки ҳунармандиро омӯзад. Дар соли 1994, вай дар филми "Aag" ҳамроҳ бо ҳунарпешаи он вақт машҳур [[Говинда]] дебюти худро гузошт. Филм дар хазина ноком шуд, аммо ба актриса ду ҷоиза барои беҳтарин ҳунарпешаи дебютӣ овард. Дар охири солҳои 1990 филмҳои ҳиндӣ бо иштироки ӯ дар хазина ноком шуданд. Дар соли 1999, ҳунарпеша дар синамои томилӣ бо филми "Kadhalar Dhinam", ки муваффақияти тиҷоратӣ дошт, аввалин маротиба баромад. Дар соли 2000, вай бори аввал дар филми каннадаӣ бозӣ кард. Филм "Preethse" ном дошт ва ремейки триллери "Зиндагӣ дар тарс" буд ва ҳунарпеша бо ҳунармандони маъруфи иёлот [[Упендра]] ва [[Шива Раҷкумар]] ҷуфт карда шуд. Дебют дар филми телугуи "Murari" дар муқобили [[Маҳеш Бабу]], ки соли 2000 бароварда шуда буд, низ муваффақ буд. Филми охирини Сонали то имрӯз ин ремейки ба забони телугу "Shankar Dada M.B.B.S" буд, ки дар он [[Чиранҷевӣ]] нақш бозидааст. Ба ғайр аз истеъдоди актёрии худ, ӯ раққоса низ ҳаст ва дар таронаҳои "Humma Humma" барои филми "Бомбей", "Aara Hile Chapara Hile" барои филми "Apne Dam Par" ва "Mujhe Saajan Ke Ghar Jaana Ha" барои филми "Гуреза" рақс кардааст. Тобистони соли 2012 овозаҳое паҳн шуда буданд, ки Соналӣ дар мавсими чоруми барномаи "[[India's Got Talent]]" узви ҳакамон хоҳад буд, аммо таъйид нашуд. Дар соли 2013 вай дар филми "Once Upon a Time in Mumbai Dobaara!" нақш бозидааст<ref>{{cite web| url=http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/9624f08bbff2ad366066e3d501a0ef92/i-might-never-do-another-film-role| title=I might never do another film role| date=2012-07-03| work=NY Daily News| lang=en| deadlink=yes| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914031838/http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/9624f08bbff2ad366066e3d501a0ef92/i-might-never-do-another-film-role| archivedate=2012-09-14}}</ref><ref>{{cite web| url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori| title=Sonali Bendre returns to films| date=2012-07-02| work=[[The Times of India]]| lang=en| access-date=2018-01-31| archive-date=2012-07-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori| deadlink=yes| accessdate=2024-07-12| archivedate=2012-07-05| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori}}</ref>. Хислати вай ба қолаби муқаррарии ҳамаи қаҳрамонҳои зани пуштибон мувофиқ набуд, балки шахсияти худро дошт. Маҳз ҳамин чиз ӯро махсус гардонидааст<ref>{{cite web| url=http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/030712-Sonali-Bendre-makes-a-comeback-in-films.htm| title=Sonali Bendre makes a comeback in films| date=2012-07-03| work=Mid-Day| lang=en| access-date=2018-01-31| archive-date=2012-07-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20120706125054/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/030712-Sonali-Bendre-makes-a-comeback-in-films.htm| deadlink=no| accessdate=2024-07-12| archivedate=2012-07-06| archiveurl=https://web.archive.org/web/20120706125054/http://www.mid-day.com/entertainment/2012/jul/030712-Sonali-Bendre-makes-a-comeback-in-films.htm}}</ref><ref>{{cite web| url=http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/c2197de7db5bf13889eab256e31916c3/i-feel-like-i-m-coming-home-sonali-bendre| title=I feel like I'm coming home: Sonali Bendre| date=2012-07-03| work=NY Daily News| lang=en| deadlink=yes| archiveurl=https://web.archive.org/web/20130612015046/http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/c2197de7db5bf13889eab256e31916c3/i-feel-like-i-m-coming-home-sonali-bendre| archivedate=2013-06-12}}</ref>. Дар соли 2022, филми ба таъхир афтодаи ӯ дар соли 1997 дар [[YouTube]] нашр шуд. Вай инчунин довари мавсими 5-уми "DID Li'ls Masters" дар соли 2022 шуд, ки пас аз 4 сол бозгашти телевизионии худро қайд кард. Дар кори ниҳоии сол, Бендре дебюти ҷараёнро бо The Broken News, тасвири роҳбари шабакаи хабариро анҷом дод<ref>{{Cite web |date=2022-05-14 |title=Watch video! Sonali Bendre reveals why she chose 'The Broken News' as her OTT debut |url=https://www.mid-day.com/entertainment/web-series/article/sonali-bendre-reveals-why-she-chose-the-broken-news-as-her-ott-debut-23227167 |access-date=2022-05-23 |website=Mid Day |language=en}}</ref>. Намрата Таккер қайд кард, "Соналӣ барҷаста аст ва намоиши нозукро пешкаш мекунад. Вай саҳнаҳои эҳсосиро ба худ ҷалб мекунад." Дар соли 2024, Бендре хислати худро дар мавсими дуюми The Broken News такрор кард. Шубҳра Гупта, ки барои "The Indian Express" навишта буд, аз иҷрои ӯ қадрдонӣ кард ва ӯро "қавитарин сабаб" барои тамошои ин силсила номид<ref>{{Cite web |title=The Broken News 2 review: Top-notch Sonali Bendre, Jaideep Ahlawat show us how the news is spun |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/the-broken-news-2-review-top-notch-sonali-bende-jaideep-ahlawat-show-us-how-the-news-is-spun-9305252/lite/ |access-date=3 May 2024 |website=The Indian Express}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Соналӣ аз 12 ноябри соли 2002 бо коргардон Голдӣ Беҳл издивоҷ кардааст. Ҳамсарон як писар доранд, Ранвир Беҳл (тав. 08/11/2005)<ref>{{cite web|title=bollyvista.com|work=Sonali Bendre's set to tie the knot!|url=http://www.bollyvista.com/article/a/32/56|accessdate=2007-08-09|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DVZVFhJw?url=http://www.bollyvista.com/article/a/32/56|archivedate=2013-01-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Sonali Bendre delivers a baby boy|url=http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=52619|publisher=ExpressIndia.com|accessdate=2010-10-18|date=2005-08-12|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DVZWAiNl?url=http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=52619|archivedate=2013-01-08}}</ref>. 4 июли соли 2018, Бендре дар [[Твиттер]] эълон кард, ки ба ӯ бемории саратони шадид ташхис шудааст, ки аллакай метастаз карда буд; ва ӯ дар яке аз беморхонаҳои [[Ню-Йорк]] табобат мегирад<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/sonali-bendre-diagnosed-with-metastatic-cancer-know-what-it-is/articleshow/64853066.cms/ |title=Sonali Bendre diagnosed with metastatic cancer! Know what it .. |access-date=2018-07-07 |archive-date=2018-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181006024323/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/sonali-bendre-diagnosed-with-metastatic-cancer-know-what-it-is/articleshow/64853066.cms |deadlink=no }}</ref>. Сарфи назар аз ташхиси ҷиддӣ, вай тавонист дар соли 2021 ин бемориро паси сар кунад<ref>{{cite web |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/cancer-warrior-sonali-bendre-reveals-doctors-told-her-she-had-30-per-cent-chance-of-survival-bollywood-news-entertainment-news-article-93436192/amp |title=Cancer warrior Sonali Bendre reveals doctors told her she had '30 per cent chance' of survival |work=Times Now |access-date=2022-08-10 |accessdate=2023-06-19 |archivedate=2023-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230206055553/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/cancer-warrior-sonali-bendre-reveals-doctors-told-her-she-had-30-per-cent-chance-of-survival-bollywood-news-entertainment-news-article-93436192/amp }}</ref>. == Филмнома == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" | Забон ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | rowspan="2"|1994 ! scope= "row" |''[[Aag (1994 film)|Aag]]'' | Parul | rowspan="5" | [[Ҳиндӣ]] | Ғолиб- [[Filmfare Award for Best Female Debut]] | style="text-align: center;"|<ref name="Aag">{{cite web |title=Aag (1993) |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/aag-3/cast/ |website=[[Bollywood Hungama]] |date=19 August 1994 |access-date=21 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406131219/https://www.bollywoodhungama.com/movie/aag-3/cast/ |archive-date=6 April 2020 |url-status=live}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Naaraaz]]'' | Sonali | Ғолиб- [[Filmfare Awards|Filmfare Award for Sensational Debut]] | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/naaraaz/cast/ |title=Naaraaz (1994) |website=Bollywood Hungama |date=19 August 1994 |access-date=21 November 2021}}</ref> |- | rowspan="4"|1995 ! scope= "row" |''[[The Don (1995 film)|The Don]]'' | Anita Malik | | style="text-align:center;" |<ref name="1995Awards">{{Cite web |url=https://www.easterneye.biz/5-best-movies-of-sonali-bendre/ |title=5 best movies of Sonali Bendre |last=Azad |first=Tasnim |date=11 September 2018 |website=EasternEye |language=en-GB |access-date=8 June 2019}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Gaddaar (1995 film)|Gaddaar]]'' | Priya | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Gaddaar Movie Review|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539274|archive-url=https://web.archive.org/web/20120508095207/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539274|url-status=dead|archive-date=8 May 2012|access-date=15 January 2012|work=Bollywood Hungama}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Takkar (1995 film)|Takkar]]'' | Mohini | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |title=Sonali Bendre leaves fans mesmerised as she shares a video of her different avatars from the 90s |work=The Times of India |access-date=22 January 2023 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sonali-bendre-leaves-fans-mesmerised-as-she-shares-a-video-of-her-different-avatars-from-the-90s/articleshow/97228828.cms}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Bombay (film)|Bombay]]'' | Худ | [[Забони томилӣ|Томилӣ]] | Намоиши махсус дар суруди "[[Humma Humma]]" | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news |date=30 May 2008 |title=Bombay |work=The Times of India |url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&Type=text/html&Locale=english-skin-custom&Path=TOICH/2008/05/30&ChunkNum=0&ID=Ar05300 |url-status=dead |access-date=13 August 2013 |archive-url=https://archive.today/20170612102234/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getimage.dll?path=TOICH/2008/05/30/53/Img/Ar0530000.png |archive-date=12 June 2017}}</ref> |- | rowspan="5" | 1996 ! scope= "row" |''[[Rakshak]]'' | Dr. Pooja Malhotra | rowspan="15" | Ҳиндӣ | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/19961231-movie-review-rakshak-starring-sunil-shetty-karisma-kapoor-sonali-bendre-833344-1996-12-30|title=Movie review: Rakshak, starring Sunil Shetty, Karisma Kapoor, Sonali Bendre|website=India Today |access-date=30 May 2007}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[English Babu Desi Mem]]'' | Bijuriya | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/534284 |title=English Babu Desi Mem (1996) |website=[[Bollywood Hungama]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140518172356/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/534284 |archive-date=18 May 2014 |access-date=21 November 2014}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Diljale]]'' | Radhika | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Diljale Review by Avinash Ramchandani |url=https://planetbollywood.com/displayReview.php?id=040506024551 |access-date=20 June 2008 |work=Planet Bollywood}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Apne Dam Par]]'' | Худ | Намоиши махсус дар суруди "Aara Hile Chapara Hile" | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web |url=http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&edlabel=AMIR&mydateHid=11-08-2011&pubname=&edname=&articleid=Ar01201&format=&publabel=MM|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214095308/http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=12&edlabel=AMIR&mydateHid=11-08-2011&pubname=&edname=&articleid=Ar01201&format=&publabel=MM|url-status=dead|archive-date=14 December 2014|title=@RANDOM – Which is your favourite patriotic film and why|work=The Times of India|author=Nisha Mehta|date=11 August 2011|access-date=14 December 2014}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Sapoot]]'' | Kajal Singhania | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/trending-news/story/this-scene-from-akshay-kumar-suniel-shetty-s-film-sapoot-is-so-dumb-that-it-s-funny-watch-video-1981414-2022-07-29|title=This scene from Akshay Kumar-Suniel Shetty's film Sapoot is so dumb that it's funny. Watch video|first=Shubhi |last=Mishra|date=29 July 2022|website=India Today}}</ref> |- | rowspan="3"|1997 ! scope= "row" |''[[Bhai (1997 film)|Bhai]]'' | Meenu | | style="text-align:center;"|<ref name=":3">{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sonali-bendre-stars-in-her-first-commercial-since-cancer-diagnosis-watch-it-here/story-JuSOkAkPeh0d95wynlAO4L.html |title=Sonali Bendre stars in her first commercial since cancer diagnosis. Watch it here |date=16 March 2019 |website=Hindustan Times |language=en |access-date=8 April 2019}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Tarazu]]'' | Pooja | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web|title=Tarazu - Movie - Box Office India|url=https://www.boxofficeindia.com/movie.php?movieid=2661|access-date=2021-12-18|website=www.boxofficeindia.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Qahar]]'' | Neelam | | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Qahar Movie Review|website=[[Bollywood Hungama]] |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508465|archive-url=https://web.archive.org/web/20120707204235/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508465|url-status=dead|archive-date=7 July 2012|access-date=15 January 2012}}</ref> |- | rowspan="6"|1998 ! scope= "row" |''[[Keemat - They Are Back]]'' | Mansi | | style="text-align:center;"|<ref name=r1>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA==|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010125407/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA%3D%3D|date=10 October 2012|archive-date=10 October 2012|title=Box Office 1998|work=Box Office India|accessdate=2024-07-12|archivedate=2013-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130115230127/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=204&catName=MTk5OA==}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Duplicate (1998 film)|Duplicate]]'' | Lily | | style="text-align:center;"|<ref name=":3" /> |- ! scope= "row" |''[[Humse Badhkar Kaun]]'' | Anu | | style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |title=Humse Badhkar Kaun |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/humse-badhkar-kaun/movieshow/62508294.cms |access-date=2023-12-13 |issn=0971-8257}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Major Saab]]'' | Nisha | | style="text-align:center;"|<ref name="BookClub">{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/cancer-cannot-stop-sonali-bendre-from-being-a-bookworm-check-out-the-proof-1870733.html |title=Cancer Cannot Stop Sonali Bendre from Being a Bookworm; Check Out the Proof |website=News18 |date=7 September 2018 |access-date=6 June 2019}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Angaaray (1998 film)|Angaaray]]'' | Roma | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/1998/jul/22ang.htm|title=Rediff On The Net, Movies: The review and real video file of Angaarey|website=Rediff.com|access-date=4 June 2022}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Zakhm]]'' | Sonia Maheshwari | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|title=Film Review – Zakhm|url=http://www.planetbollywood.com/Film/zakhm.html|website=Planet Bollywood|access-date=6 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20081105175423/http://www.planetbollywood.com/Film/zakhm.html|first=Anish|last=Khanna|archive-date=5 November 2008|date=25 December 1998|accessdate=2024-07-12|archivedate=2008-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081105175423/http://www.planetbollywood.com/Film/zakhm.html}}</ref> |- | rowspan="5"|1999 ! scope= "row" |''[[Sarfarosh]]'' | Seema Nagrath | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Suparn |date=30 April 1999 |title=The enemy within |url=https://m.rediff.com/movies/1999/apr/30sar.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118213250/https://m.rediff.com/movies/1999/apr/30sar.htm |archive-date=18 January 2022 |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Kadhalar Dhinam]]'' | Roja | rowspan="2" | Томилӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |author=Gangadhar |first=V |date=22 April 2000 |title=Old wine, old bottle |url=http://www.rediff.com/movies/2000/apr/22dil.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181116173345/http://www.rediff.com/movies/2000/apr/22dil.htm |archive-date=16 November 2018 |access-date=18 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Kannodu Kanbathellam]]'' | Kalyani | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Vijayan |first=K.N. |date=4 September 1999 |title=Greenhorn director flops |url=https://news.google.com/newspapers?id=ihQWAAAAIBAJ&sjid=-xQEAAAAIBAJ&pg=4392,784310 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316194533/https://news.google.com/newspapers?id=ihQWAAAAIBAJ&sjid=-xQEAAAAIBAJ&pg=4392,784310 |archive-date=16 March 2022 |access-date=26 October 2019 |work=[[New Straits Times]]}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Hum Saath Saath Hain]]'' | Dr. Preeti Shukla | rowspan="6" | Ҳиндӣ | | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-blushes-as-he-shoots-with-sonali-bendre-for-hum-saath-saath-hain-in-old-video-watch-101658658175415-amp.html |title=Salman Khan blushes as he shoots with Sonali Bendre in old BTS video from Hum Saath-Saath Hain set. Watch |website=Hindustaan Times |accessdate=12 September 2022}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Dahek]]'' | Sabina / Neelima Bahkshi | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Suparn |date=17 December 1999 |title=As bad as it gets |url=https://m.rediff.com/entertai/1999/dec/17dahek.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220414132238/https://m.rediff.com/entertai/1999/dec/17dahek.htm |archive-date=14 April 2022 |access-date=14 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="5" | 2000 ! scope= "row" |''[[Chal Mere Bhai]]'' | Piya | Камео | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news |title=Chal Mere Bhai |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/chal-mere-bhai/article28572733.ece |access-date=11 November 2022 |work=The Hindu |date=23 March 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510112351/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/chal-mere-bhai/article28572733.ece |archive-date=10 May 2022 |language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Hamara Dil Aapke Paas Hai]]'' | Khushi Malhotra | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=25 August 2000 |title=Sir Anil to the rescue! |url=https://m.rediff.com/movies/2000/aug/25hamara.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517194904/https://m.rediff.com/movies/2000/aug/25hamara.htm |archive-date=17 May 2021 |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Dhai Akshar Prem Ke]]'' | Nisha | Камео | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=737|title=Dhaai Akshar Prem Ke – Movie|website=Box Office India}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Jis Desh Mein Ganga Rehta Hain]]'' | Saavni | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Taliculam |first=Sharmila |date=13 October 2000 |title=Move over, David Dhawan. Enter Mahesh Manjrekar! |url=https://m.rediff.com/movies/2000/oct/13ganga.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180603050753/https://m.rediff.com/movies/2000/oct/13ganga.htm |archive-date=3 June 2018 |access-date=18 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Preethse]]'' | Kiran | [[Каннада]] | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Ritti |first=MD |date=31 January 2000 |title=Mindless entertainment! |url=https://m.rediff.com/movies/2000/jan/31preet.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130225505/https://m.rediff.com/movies/2000/jan/31preet.htm |archive-date=30 January 2016 |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="4"|2001 ! scope= "row" |''[[Murari (2001 film)|Murari]]'' | Vasundhara | [[Забони телугу|Телугу]] | Номзадӣ- [[Filmfare Award for Best Actress – Telugu]] | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=Movie Review – Murari |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-murari.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108083627/http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-murari.html |archive-date=8 November 2021 |access-date=15 April 2022 |website=[[Idlebrain.com]]}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Love Ke Liye Kuch Bhi Karega]]'' | Sapna Chopra | rowspan="3" | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=29 June 2001 |title=A fun rollercoaster ride! |url=https://m.rediff.com/movies/2001/jun/29love.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220418071731/https://m.rediff.com/movies/2001/jun/29love.htm |archive-date=18 April 2022 |access-date=18 April 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Lajja (2001 film)|Lajja]]'' | Худ | Намоиши махсус дар суруди "Mujhe Saajan Ke Ghar Jaana Hai" | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web |last=Adarsh |first=Taran |title=Lajja: Movie Review |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/6794/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20081005112602/http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/6794/index.html |url-status=dead |archive-date=5 October 2008 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=1 July 2011 |date=29 August 2001}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Tera Mera Saath Rahen]]'' | Madhuri Khanna | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Bhattacharya |first=Priyanka |date=15 November 2001 |title=Straight from the heart |url=https://m.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429022058/https://m.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm |archive-date=29 April 2022 |access-date=10 May 2022 |work=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="3"|2002 ! scope= "row" |''[[Indra (2002 film)|Indra]]'' | Pallavi | rowspan="3" | Телугу | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Jain |first=Saudamini |date=5 March 2015 |title=Why Indra The Tiger is a permanent fixture on Indian television |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/why-indra-the-tiger-is-a-permanent-fixture-on-indian-television/story-ofjy0fOTqSMm7Bh8CClEGN.html |access-date=13 November 2022 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Khadgam]]'' | Swathi | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |title=Movie Review – Khadgam |url=http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-khadgam.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20030127085535/http://www.idlebrain.com/movie/archive/mr-khadgam.html |archive-date=27 January 2003 |access-date=10 May 2022 |website=Idlebrain.com}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Manmadhudu]]'' | Harika | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Is Nagarjuna miffed with Trivikram Srinivas because of Akhil Akkineni? |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/is-nagarjuna-miffed-with-trivikram-srinivas-because-of-akhil-akkineni-1578738-2019-08-08 |access-date=6 July 2020 |website=India Today |language=en}}</ref> |- | rowspan="5"|2003 ! scope= "row" |''[[Anahat (film)|Anahat]]'' | Queen Sheelavathi | [[Забони маратҳӣ|Маратҳӣ]] | Ғолиб- [[Screen Awards|Screen Award for Best Actress – Marathi]] | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Ashraf |first=Syed Firdaus |date=25 September 2003 |title=Why would anyone deny Anaahat? |url=https://www.rediff.com/movies/2003/sep/25sonali.htm |access-date=15 April 2022 |work=Rediff.com |language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Pyaar Kiya Nahin Jaatha]]'' | Disha | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201612|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516155217/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201612|url-status=dead|archive-date=16 May 2012|title=Pyaar Kiya Nahin Jaata Movie |website=[[Bollywood Hungama]] |accessdate=21 February 2015}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Palnati Brahmanayudu]]'' | Siva Nageswari | Телугу | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://m.rediff.com/movies/2003/jun/06bonda.htm|title=Overconfidence is Palnati Brahmanaidu's downfall|access-date=23 October 2021|archive-date=23 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023071447/https://m.rediff.com/movies/2003/jun/06bonda.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Chori Chori (2003 film)|Chori Chori]]'' | Pooja | rowspan="2" | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2003/aug/01chori.htm|title=Chori Chori is heartwarming|website=Rediff.com|access-date=26 April 2022}}</ref> |- ! scope= "row" | ''[[Шояд фардое набошад]]'' | Dr. Priya Malhotra | Камео | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |last=Chopra |first=Anupama |date=8 December 2003 |title=Beyond formula |url=http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-kal-ho-naa-ho-starring-shah-rukh-khan-saif-ali-khan-preity-zinta/1/205047.html |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180102115816/http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-kal-ho-naa-ho-starring-shah-rukh-khan-saif-ali-khan-preity-zinta/1/205047.html |archive-date=2 January 2018 |access-date=2 January 2018 |website=India Today}}</ref> |- | rowspan="2"|2004 ! scope= "row" |''[[Shankar Dada MBBS]]'' | Dr. Sunita "Chitti" | Телугу | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|date=2018-10-16|title=The film's phenomenal 100-day run|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/14-years-for-shankar-dada-mbbs-interesting-facts-about-the-chiranjeevi-starrer/photostory/66248141.cms|access-date=2020-08-06|website=The Times of India|language=en}}</ref> |- ! scope= "row" |''[[Aga Bai Arrecha!]]'' | Худ | Маратҳӣ | Намоиши махсус дар суруди "Cham Cham Karta Hai" | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web |url=http://www.deccanherald.com/Content/Aug42007/metrosat2007080316960.asp |title=I love being a mommy |last=Prathyusha |first=B V |date=4 August 2007 |work=Deccan Herald |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929122900/http://www.deccanherald.com/Content/Aug42007/metrosat2007080316960.asp |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |access-date=7 April 2019}}</ref> |- | 2013 ! scope= "row" |''[[Once Upon ay Time in Mumbai Dobaara!|Once Upon a Time in Mumbai Dobaara!]]'' | Mumtaz Khan | rowspan="2" | Ҳиндӣ | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori |url-status=dead |archive-date=5 July 2012 |work=The Times of India |title=Sonali Bendre returns to films |date=2 July 2012 |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2012-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120705101644/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-03/news-interviews/32509495_1_sonali-bendre-milan-luthria-chori-chori }}</ref> |- | 2022 ! scope= "row" |''[[Love You Hamesha]]'' | Shivani | |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |date=1 October 2019 |title=When Sonali, Deepika, Aishwarya celebrated Navratri |url=https://www.rediff.com/movies/special/when-mouni-deepika-aishwarya-celebrated-navratri/20191001.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128173847/https://m.rediff.com/movies/special/when-mouni-deepika-aishwarya-celebrated-navratri/20191001.htm |archive-date=28 January 2022 |access-date=13 April 2022 |work=Rediff.com |language=en}}</ref> |} == Телевизион == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | 2001–2002 ! scope= "row" | ''Kya Masti Kya Dhoom'' | Баранда | | style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=http://starplus.indya.com/kmkd/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20010805163725/http://starplus.indya.com/kmkd/index.htm |archive-date=5 August 2001 |title=Kya Masti Kya Dhuum |access-date=6 July 2010 |work=Star Plus |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2001-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20010805163725/http://starplus.indya.com/kmkd/index.htm }}</ref> |- | 2008 ! scope= "row" | ''Mr & Mrs Television'' | rowspan="4" | Довар | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/tv/20080328.htm|title=Dulhann's Divya turns modern!|first=Srabanti|last=Chakrabarti|website=Rediff.com|accessdate=30 September 2017}}</ref> |- | 2008–2009 ! scope= "row" |[[''Indian Idol 4'']] | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://www.masala.com/bollywood-news/sonali-bendre-comforts-indian-idol-contestant-9003|title=WATCH! Sonali Bendre comforts Indian Idol contestant |work=Masala News|date=10 December 2008|accessdate=21 September 2019}}</ref> |- | 2009–2012 ! scope= "row" |''[[India's Got Talent]]'' | Мавсими 1–3 | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://www.indias-got-talent.com/indias-got-talent-hunar-hi-winner-judges/ |title=India's Got Talent Judges |access-date=9 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901183450/http://www.indias-got-talent.com/indias-got-talent-hunar-hi-winner-judges/ |archive-date=1 September 2009 |url-status=dead |work=India's Got Talent |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2009-09-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090901183450/http://www.indias-got-talent.com/indias-got-talent-hunar-hi-winner-judges/ }}</ref> |- | 2012 ! scope= "row" |''[[Hindustan Ke Hunarbaaz]]'' | | style="text-align: center;"|<ref>{{cite news |title=No crying and weeping please. Just Enjoy! |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/No-crying-and-weeping-please-Just-Enjoy/Article1-950708.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028165336/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/No-crying-and-weeping-please-Just-Enjoy/Article1-950708.aspx |url-status=dead |archive-date=28 October 2012 |work=Hindustan Times |date=27 October 2012 |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2012-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121102142654/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/No-crying-and-weeping-please-Just-Enjoy/Article1-950708.aspx }}</ref> |- | 2014 ! scope= "row" |''[[Mission Sapne]]'' | | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/play/sonali-bendre-on-her-new-role-as-narrator-of-mission-sapne/|title=Sonali Bendre on her new role as the narrator of ‘Mission Sapne’|date=9 May 2014 |accessdate=29 November 2020|work=The Indian Express}}</ref> |- | 2014–2015 ! scope= "row" |''[[Ajeeb Daastaan Hai Ye]]'' | Shobha Sachdev | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/i-never-thought-of-doing-a-fiction-show-sonali-bendre/502145-8-66.html |title=I never thought of doing a fiction show: Sonali Bendre |work=IBN Live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927124243/http://ibnlive.in.com/news/i-never-thought-of-doing-a-fiction-show-sonali-bendre/502145-8-66.html |access-date=15 October 2015 |archive-date=27 September 2014 |accessdate=2024-07-12 |archivedate=2014-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140927124243/http://ibnlive.in.com/news/i-never-thought-of-doing-a-fiction-show-sonali-bendre/502145-8-66.html }}</ref> |- | 2013–2016 ! scope= "row" | ''[[India's Best Dramebaaz]]'' | Довар | Мавсими 1–2 | style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Badhaai Ho with India's Best Dramebaaz|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-22/tv/37241256_1_zee-tv-maternity-wards-mumbai-and-delhi|archive-url=https://web.archive.org/web/20130225213017/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-22/tv/37241256_1_zee-tv-maternity-wards-mumbai-and-delhi|url-status=dead|archive-date=25 February 2013|accessdate=27 February 2013|work=The Times of India|date=22 February 2013|archivedate=2013-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130225213017/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-22/tv/37241256_1_zee-tv-maternity-wards-mumbai-and-delhi}}</ref> |- | 2021 ! scope= "row" | ''[[Super Dancer|Super Dancer 4]]'' | Довари меҳмон | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/super-dancer-chapter-4-sonali-bendre-to-replace-shilpa-shetty-as-guest-judge-this-weekend-4047293.html |title=Super Dancer Chapter 4: Sonali Bendre to replace Shilpa Shetty as guest judge this weekend |work=News18 |access-date=10 November 2021}}</ref> |- | 2022 ! scope= "row" | ''[[Dance India Dance|DID Li'ls Masters 5]]'' | Довар | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/sonali-bendre-on-returning-with-did-lil-masters-5-there-was-no-guarantee-that-i-d-ever-return-101648384365027-amp.html |title=Sonali Bendre on returning with DID Lil Masters 5: There was no guarantee, that I’d ever return |work=Hindustan Times |access-date=25 October 2022}}</ref> |- | 2023 ! scope= "row" | ''[[India's Best Dancer season 3|India's Best Dancer 3]]'' | Довар | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/indias-best-dancer-3-judges-sonali-bendre-geeta-kapur-terence-lewis-pay-tribute-popular-characters-bollywood-films/ |title=India’s Best Dancer 3: Judges Sonali Bendre, Geeta Kapur and Terence Lewis pay tribute to popular characters from Bollywood films |work=Bollywood Hungama |access-date=21 August 2023}}</ref> |} == Силсилафилмҳои интернетӣ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- | 2022 ! scope= "row" | ''[[The Broken News]]'' | rowspan="2"|Amina Qureshi | | style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web |title=Sonali Bendre announces her OTT debut with ZEE5's The Broken News: 'Feels so good to be back on sets' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/sonali-bendre-announces-her-ott-debut-with-zee5-the-broken-news-7911496/ |access-date=2022-05-23 |website=The Indian Express |date=11 May 2022 |language=en}}</ref> |- | 2024 ! scope= "row" | ''[[The Broken News 2]]'' | |<ref>{{Cite web |title=The Broken News 2 review: Top-notch Sonali Bendre, Jaideep Ahlawat show us how the news is spun |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/the-broken-news-2-review-top-notch-sonali-bende-jaideep-ahlawat-show-us-how-the-news-is-spun-9305252/lite/ |access-date=3 May 2024 |website=The Indian Express}}</ref> |} == Нигаред низ == [[Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои маротҳӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои каннада]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] kbia7r6to3xb5et70jeatpy8cyjyu83 0 219902 1470756 1442197 2026-04-29T22:53:07Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470756 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Ришӣ Капур |номи аслӣ = {{lang-en|Rishi Kapoor}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Rishi Kapoor |таърихи таваллуд = 04.09.1952 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Мумбай}}, [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Мумбай}}, [[Ҳиндустон]] |шаҳрвандӣ = {{парчам|Ҳиндустон}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[коргардон]], [[продюсер]] |солҳои фаъолият = [[1970]]-[[2020]] |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Ришӣ Капур''' ({{lang-hi|ऋषि कपूर}}; {{lang-en|Rishi Kapoor}}, тав. [[4 сентябр]] [[1952]], [[Мумбай]], [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]] — [[30 апрел]] [[2020]], [[Мумбай]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[коргардон]] ва [[продюсер]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Молики студияи R.K. Films буд. Лауерати ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин нақши мардона мебошад. Ришӣ писари миёнаи ҳунарпешаи ҳинд [[Раҷ Капур]] мебошад. == Зиндагинома == Капур 4 сентябри соли 1952 дар оилаи [[Раҷ Капур]] ва Кришна Малҳотра таваллуд шудааст<ref>{{cite web |url=https://www.juggernaut.in/books/khullam-khulla-rishi-kapoor-uncensored/preview |title=Archived copy |website=www.juggernaut.in |access-date=6 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200806165402/https://www.juggernaut.in/books/khullam-khulla-rishi-kapoor-uncensored/preview |archive-date=6 August 2020 |accessdate=2025-06-03 |archivedate=2020-08-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200806165402/https://www.juggernaut.in/books/khullam-khulla-rishi-kapoor-uncensored/preview }}</ref><ref name="books.google.co.in">{{cite book|last=Gooptu|first=Sharmistha|url=https://books.google.com/books?id=pzEdHF5UYcMC&pg=PA124|title=Bengali Cinema: 'An Other Nation'|date=2010|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-0-203-84334-5|via=Google Books}}</ref><ref>[[Stella Bruzzi|Bruzzi, Stella]], and Pamela Church Gibson. 2013. {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uYeMAQAAQBAJ|title=Fashion Cultures: Theories, Explorations and Analysis|isbn=978-1-136-29544-7|url-access=limited|last1=Bruzzi|first1=Stella|last2=Gibson|first2=Pamela Church|date=18 October 2013|publisher=Routledge |access-date=20 September 2020|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011194311/https://books.google.com/books?id=uYeMAQAAQBAJ&dq=|url-status=live}} London: Routledge. {{ISBN|9781136295447}}. – via Google Books</ref><ref>{{cite web|title=South star Taapsee surprises Rishi Kapoor by turning out to be Punjabi|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/south-star-taapsee-surprises-rishi-kapoor-by-turning-out-to-be-punjabi-610930|last=Mid-Day.com|date=2013|website=NDTV Movies|publisher=NDTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151717/http://movies.ndtv.com/bollywood/south-star-taapsee-surprises-rishi-kapoor-by-turning-out-to-be-punjabi-610930|archive-date=2 April 2015|access-date=3 March 2015}}</ref>. Вай дар Colonel Brown Cambridge School, [[Деҳродун]], Campion School дар [[Бомбей]] ва Mayo College дар [[Аҷмир]] таҳсил кардааст<ref>{{Cite web|date=2013|title=Rishi Kapoor {{!}} 2013 Celebrity 100 {{!}} Forbes India Lists|url=https://www.forbesindia.com/celebprofile/rishi-kapoor/1439/142|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011194315/https://www.forbesindia.com/celebprofile/rishi-kapoor/1439/142|archive-date=11 October 2020|access-date=30 April 2020|website=Forbes India|publisher=Network18|language=en|accessdate=2025-06-03|archivedate=2020-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011194315/https://www.forbesindia.com/celebprofile/rishi-kapoor/1439/142}}</ref>. Як қисми оилаи Капурҳо буда, ӯ писари дуюми ҳунарпеша-коргардони ҳинд [[Раҷ Капур]] ва Кришна Раҷ Капур (аввал Малҳотра) буд<ref>{{Cite web|title=Krishna Raj Kapoor, wife of Raj Kapoor, dies at 87|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/krishna-raj-kapoor-wife-of-raj-kapoor-dies-at-87/cid/1670674|website=www.telegraphindia.com|language=en|access-date=30 April 2020|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011194410/https://www.telegraphindia.com/entertainment/krishna-raj-kapoor-wife-of-raj-kapoor-dies-at-87/cid/1670674|url-status=live}}</ref>. Ба ҳамин монанд, оилаи ӯ як қатор ҳунарпешаҳои муваффақро дар бар мегирад, аз ҷумла бародарон, [[Рандҳир Капур|Рандҳир]] ва [[Раҷив Капур]]; бобои падарӣ [[Притҳвираҷ Капур]]; амаки падараш [[Трилок Капур]], тағоҳояш [[Прем Натҳ|Прем]], Раҷендра ва Нарендра Нат, инчунин [[Прем Чопра]]; амакҳояш [[Шашӣ Капур]] ва [[Шаммӣ Капур]]<ref name="ff-obit">{{Cite web|title=Rishi Kapoor no more|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/rishi-kapoor-no-more-40537.html|last=Sharma|first=Devesh|date=2020|website=Filmfare|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011194313/https://www.filmfare.com/news/bollywood/rishi-kapoor-no-more-40537.html|archive-date=11 October 2020|access-date=30 April 2020}}</ref>. Ду хоҳараш Риту Нанда, ки агенти суғурта буд ва Рима Ҷейн мебошанд. Ҳунарпешаҳо [[Каришма Капур]] ва [[Карина Капур]] ҷиянҳои ӯ ҳастанд. == Фаъолият == Ришӣ Капур (номи кӯтоҳшудааш Чинту) бори аввал дар соли 1970 дар филми падараш "Номи ман масхарабоз" дар экран пайдо шуд<ref name=it-obit>{{Cite web|title=Rishi Kapoor in films: Mera Naam Joker to Bobby to 102 Not Out|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/rishi-kapoor-in-films-mera-naam-joker-to-bobby-to-102-not-out-1672732-2020-04-30|website=India Today|date=30 April 2020 |access-date=30 April 2020|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011194318/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/rishi-kapoor-in-films-mera-naam-joker-to-bobby-to-102-not-out-1672732-2020-04-30|url-status=live}}</ref>. Бо вуҷуди синни ҷавониаш Чинту аллакай ба таври касбӣ бозӣ мекард. Актёри навқадам сазовори мукофоти «[[Мукофоти миллии синамо]]»-ро гирифт. Раҷ Капур бо ифтихор иқрор шуд: "Имрӯз писари ман Ришӣ ҷоизаи беҳтарин ҳунарпешаро гирифт. Хеле аҷиб аст, ки Чинту (Ришӣ) барои иҷрои худ дар филми ман "Номи ман масхарабоз" барандаи Ҷоизаи миллии филм шуд. Чӣ падарро хушбахттар аз дидани пешрафти писараш ва ноил шудан ба комёбӣ мекунад? Мардум ӯро баракат медиҳанд ва метавонистанд беҳтар бигӯям, аммо ҳоло ҳам беҳтар мешуд." Пас аз се сол, Ришӣ Капур боз дар мелодрамаи падараш «Боббӣ» баромад кард<ref name="boi70s">{{cite web|title=Top Earners 1970–1979|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=124&catName=MTk3MC0xOTc5|publisher=Boxofficeindia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014062240/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=124&catName=MTk3MC0xOTc5|archive-date=14 October 2013|access-date=1 June 2011|accessdate=2025-06-06|archivedate=2013-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014062240/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=124&catName=MTk3MC0xOTc5}}</ref>. Вай нақши асосии Раҷ ном ҷавонеро бозидааст, ки ба духтари 16-сола бо номи Боббӣ (ҳунарпеша [[Димпл Кападия]]) ошиқ мешавад. Филм дар [[Ҳиндустон]] муваффақияти беандоза дошт ва даромадҳои азими хазинаҳоро ҷамъоварӣ кард ва Ришӣ ва Димпл беҳтарин ҳунармандони сол эътироф шуданд. Филм дар хориҷа ҳам машҳур гардид — масалан, дар [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] бисёр тамошобинон ба туфайли «Боббӣ» бо синамои Ҳиндустон шинос шуданд. Образи як ҷавони ошиқе, ки Ришӣ Капур дар филми «Боббӣ» офаридааст, дар корҳои минбаъдаи актёр осори худро гузошт. Аксари нақшҳои Капур дар солҳои 1970 ва 1980 дар ин нақш бозидаанд. Аз ҷумлаи филмҳои машҳур бо иштироки ӯ "Rafoo Chakkar", "Barood", "Prem Rog", "Jhoota Kahin Ka", "Karz", "Zamaane Ko Dikhana Hai!", "Duniya", "Saagar"<ref>{{Cite web|title=Ramesh Sippy remembers Rishi Kapoor: He conveyed so much through his eyes|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/ramesh-sippy-remembers-rishi-kapoor-he-conveyed-so-much-through-his-eyes-1673262-2020-05-01|website=IndiaToday|language=en|access-date=30 April 2020|archive-date=7 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200507115502/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/ramesh-sippy-remembers-rishi-kapoor-he-conveyed-so-much-through-his-eyes-1673262-2020-05-01|url-status=live}}</ref> ва "Chandni" мебошанд. Дар охири солҳои 1980-ум Ришӣ Капур дар филми шӯравӣ ва ҳиндии «Чёрный принц Аджуба», ки коргардонҳо [[Шашӣ Капур]] ва [[Геннадий Василев]] дар якҷоягӣ таҳия кардаанд, нақш бозид. Дар ин филм шарикони Ришӣ амаки ӯ [[Шаммӣ Капур]], ҳунарпешаҳои машҳури Ҳиндустон [[Амитабҳ Баччан]] ва [[Димпл Кападия]], инчунин ҳунарпешаи машҳури шӯравӣ [[Ариадна Шенгелая]], [[Вячеслав Богачёв]], [[Тамара Яндиева]] буданд. Дар охири солҳои 1990-ум, Ришӣ Капур ба продюсерӣ ва коргардонӣ машғул шуд. Вай филмҳои «Бозгашт ба хона» (Aa Ab Laut Chalen) ва «Китоби ишқ» (PremGranth) барин филмҳоро баровард. Аммо ин соҳаи кори ӯ рушди минбаъдаро нагирифт. Худи ӯ дар яке аз мусоҳибаҳояш чунин шарҳ додааст: "Ман ягон сенарияе надоштам, ки маро ҳаяҷоннок кунад. Ҳоло танҳо ба ҳунарнамоӣ тамаркуз кардаам. Аммо агар чунин як сенария пайдо кунам, ҳеҷ чиз маро аз сохтани филми дигар боздошта наметавонад." Соли 2006, Ришӣ Капур дар маросими супурдани ҷоизаҳои [[Zee Cine Awards]], ки дар [[Маврикий]] баргузор шуд, ҷоизаи бонуфузро барои дастовардҳои умри худ гирифт. Вай мунтазам ҳунарнамоиро давом дода, кӯшиш мекард, ки аз мӯҳрҳои муқарраршуда раҳо ёбад. "Ман дарро барои сурудхонӣ ва румонтикӣ бастам. Ҳоло Ришӣ Капури ҳақиқӣ пайдо шуд", - изҳор дошт актёр. == Ҳаёти шахсӣ == [[Акс:Ranbir with family on Jhalak.jpg|alt=|thumb|250x250px|Капур бо завҷааш [[Ниту Сингҳ]] ва писараш [[Ранбир Капур]] дар барномаи ''[[Jhalak Dikhhla Jaa]]'' соли 2012]] Капур соли 1980 бо ҳунарпеша [[Ниту Сингҳ]] аз [[Деҳлии Нав]] издивоҷ кард. Ҳамсарон соҳиби ду фарзанд гаштанд - писар, ҳунарпеша [[Ранбир Капур]] ва духтар Риддҳима Капур. Тарҷумаи ҳоли Капур «Khullam Khulla: Rishi Kapoor Uncensored», 15 январи соли 2017 аз чоп баромад. Капур китобро дар якҷоягӣ бо Мина Айер навиштааст ва дар матбааи [[HarperCollins]] нашр шудааст<ref>{{Cite web |last= |date=23 December 2016 |title=Khullam Khulla: Rishi Kapoor Uncensored |url=https://www.vowelor.com/book/khullam-khulla-rishi-kapoor-biography-review/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223171903/https://www.vowelor.com/book/khullam-khulla-rishi-kapoor-biography-review/ |archive-date=23 February 2020 |access-date=30 April 2020 |website=Vowelor |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 April 2020|title=Khullam Khulla: Rishi Kapoor had no clue his engagement with Neetu was 'plotted'|url=https://indianexpress.com/article/books-and-literature/rishi-kapoor-neetu-kappor-engagement-6386323/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011194318/https://indianexpress.com/article/books-and-literature/rishi-kapoor-neetu-kappor-engagement-6386323/|archive-date=11 October 2020|access-date=30 April 2020|website=The Indian Express|language=en-US}}</ref>. == Беморӣ ва вафот == Капур соли 2018 ба бемории [[лейкоз]] ташхис шуда буд ва барои табобат ба шаҳри [[Ню-Йорк]] рафт. Пас аз муолиҷаи муваффақи як сол, ӯ 26 сентябри соли 2019 ба Ҳиндустон баргашт<ref>{{Cite web |date=3 September 2019 |title=Rishi Kapoor, Neetu open up on his cancer treatment in New York: We just treated it as any disease |url=https://www.firstpost.com/entertainment/rishi-kapoor-neetu-open-up-on-his-cancer-treatment-in-new-york-we-just-treated-it-as-any-disease-7276971.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191011042751/https://www.firstpost.com/entertainment/rishi-kapoor-neetu-open-up-on-his-cancer-treatment-in-new-york-we-just-treated-it-as-any-disease-7276971.html |archive-date=11 October 2019 |access-date=26 September 2019 |publisher=Firstpost}}</ref>. Бо вуҷуди ин, ӯ 29 апрели соли 2020 бо сабаби мушкилоти нафаскашӣ дар беморхонаи Sir H. N. Reliance Foundation Hospital бистарӣ шуд<ref>{{Cite web|date=30 April 2020|title=Rishi Kapoor hospitalised, brother Randhir Kapoor says he has breathing problems|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/rishi-kapoor-hospitalised-brother-randhir-kapoor-says-he-is-not-well/story-PksuEwf5X9laDxmsYcqw1O.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200430022043/https://www.hindustantimes.com/bollywood/rishi-kapoor-hospitalised-brother-randhir-kapoor-says-he-is-not-well/story-PksuEwf5X9laDxmsYcqw1O.html|archive-date=30 April 2020|access-date=30 April 2020|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>. Ӯ 30 апрели соли 2020 соати 8:45 субҳ аз хуруҷи лейкоз даргузашт<ref>{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/rishi-kapoor-dies-at-67/story-GFUg1K99cu3gCDE5HSMa5L.html |title=Rishi Kapoor, Bollywood's Original Chocolate Boy, Dies at 67 | date=30 April 2020 }}</ref><ref>{{citation|url=https://variety.com/2020/film/obituaries-people-news/rishi-kapoor-dead-dies-indian-film-legend-1234593824/#!|title=Rishi Kapoor, Indian Film Legend, Dies at 67|publisher=Variety|date=29 April 2020}}</ref>. Маросими сӯзондани Капур дар Chandanwadi Crematorium гузаронида шуда, хокистари ӯ дар Банганга ғарқ карда шуд<ref>{{cite news|title=Rishi Kapoor Last Rites Videos: Actor Ashes Immersed in Banganga Tank With Ranbir, Neetu, Riddhima And Alia in Attendance|publisher=India.com|url=https://www.india.com/entertainment/bollywood-news-rishi-kapoor-last-rites-videos-actor-ashes-immersed-in-banganga-tank-with-ranbir-neetu-riddhima-and-alia-in-attendance-4018685/|url-status=live|access-date=15 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200615042425/https://www.india.com/entertainment/bollywood-news-rishi-kapoor-last-rites-videos-actor-ashes-immersed-in-banganga-tank-with-ranbir-neetu-riddhima-and-alia-in-attendance-4018685/|archive-date=15 June 2020}}</ref>. == Филмнома == {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%;" ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable"|Иқт. |- | 1955 ! scope="row" | ''[[Shree 420]]'' | Худ | Ҳунарпеша-кӯдак; нақши даъвати дар суруди "Pyar Hua Iqrar Hua" | style="text-align:center;" | <ref name="IndianCinema100NDTV">{{Cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/indian-cinema-100-35-fun-facts-about-the-kapoors-of-bollywood-632971 |title=Indian cinema@100: 35 fun facts about the Kapoors of Bollywood |date=29 April 2013 |website=[[NDTV]] |archive-url=https://archive.today/20170313073709/http://movies.ndtv.com/bollywood/indian-cinema-100-35-fun-facts-about-the-kapoors-of-bollywood-632971 |archive-date=13 March 2017 |access-date=13 March 2017}}</ref> |- | 1970 ! scope="row" | ''[[Mera Naam Joker]]'' | Young Raju | Ҳунарпеша-кӯдак | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2001/sep/01jha1.htm |title=Movies: Strike 10! |website=Rediff.com |access-date=10 May 2017 |archive-date=3 February 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030203104138/http://www.rediff.com/movies/2001/sep/01jha1.htm |url-status=live }}</ref> |- | 1973 ! scope="row" | ''[[Bobby (1973 film)|Bobby]]'' | Raj Nath (Raja) | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://archive.indianexpress.com/news/when-bobby-met-raj/740181/ |title=When Bobby met Raj |work=The Indian Express |access-date=10 May 2017 |language=en-gb |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221080220/http://archive.indianexpress.com/news/when-bobby-met-raj/740181/ |url-status=live }}</ref> |- | 1974 ! scope="row" | ''[[Zehreela Insaan]]'' | Arjun Singh | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news |date=10 February 2017 |title=11 khullam khulla confessions by Rishi Kapoor |work=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/11-khullam-khulla-confessions-by-rishi-kapoor/articleshow/57064974.cms |url-status=live |access-date=10 September 2018 |archive-url=https://archive.today/20180910131644/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/11-khullam-khulla-confessions-by-rishi-kapoor/articleshow/57064974.cms |archive-date=10 September 2018}}</ref> |- | rowspan="4" | 1975 ! scope="row" | ''[[Khel Khel Mein (1975 film)|Khel Khel Mein]]'' | Ajay Anand | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/khel-khel-mein-1975/article5325782.ece |title=Khel Khel Mein (1975) |last=Malhotra |first=A.P.S. |date=7 November 2013 |work=[[The Hindu]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313130932/http://www.thehindu.com/features/cinema/khel-khel-mein-1975/article5325782.ece |archive-date=13 March 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Rafoo Chakkar]]'' | Dev | | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news |last=Sharma |first=Sampada |date=26 August 2023 |title=Rishi Kapoor's Rafoo Chakkar has men in drag getting sexually harassed, as the film presents its villain as the comedian |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rishi-kapoor-rafoo-chakkar-men-in-drag-sexual-harassment-asrani-villain-comedian-8909158/ |work=[[The Indian Express]] |location=New Delhi |access-date=17 April 2024 |url-access=subscription |archive-date=28 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240128053123/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rishi-kapoor-rafoo-chakkar-men-in-drag-sexual-harassment-asrani-villain-comedian-8909158/ |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Zinda Dil (1975 film)|Zinda Dil]]'' | Arun Sharma | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Zinda-Dil-1975/article17156921.ece|title=Zinda Dil (1975)|first=Vijay|last=Lokapally|newspaper=The Hindu |date=3 February 2017|via=www.thehindu.com}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Raaja]]'' | Raaja / Inspector Ram | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="5" | 1976 ! scope="row" | ''[[Kabhie Kabhie (1976 film)|Kabhie Kabhie]]'' | Vikram Khanna (Vicky) | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/kabhi_kabhie_love_is_life_sometimes |title=Kabhi Kabhie&nbsp;— Love Is Life (Sometimes) |website=Rotten Tomatoes |access-date=4 June 2017 |archive-date=26 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171126173632/https://www.rottentomatoes.com/m/kabhi_kabhie_love_is_life_sometimes |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Laila Majnu (1976 film)|Laila Majnu]]'' | Majnu / Qais Al Amri | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/laila_majnu |title=Laila Majnu |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en |access-date=5 June 2017 |archive-date=7 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207055201/https://www.rottentomatoes.com/m/laila_majnu |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Rangila Ratan]]'' | Ratan | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Ginny Aur Johnny]]'' | N/A | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Barood (1976 film)|Barood]]'' | Anup D. Saxena (Pappu) | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="4" | 1977 ! scope="row" | ''[[Amar Akbar Anthony]]'' | Akbar Illhabadi | | style="text-align:center;" | <ref name="IndianCinema100NDTV" /> |- ! scope="row" | ''[[Hum Kisise Kum Naheen]]'' | Rajesh | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Doosra Aadmi]]'' | Karan Saxena | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Chala Murari Hero Banne]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" |{{sfn|Kapoor|Iyer|2017|p=260}} |- | rowspan="5" | 1978 ! scope="row" | ''[[Naya Daur (1978 film)|Naya Daur]]'' | Mahesh Chopra | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Badaltey Rishtey]]'' | Manohar Dhani | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Anjane Mein]]'' | Raja | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Pati Patni Aur Woh (1978 film)|Pati Patni Aur Woh]]'' | Овозхон | Нақши даъвати дар суруди "Tere Naam Tere Naam - Dil Karta Hai Ke Dil..." | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Phool Khile Hain Gulshan Gulshan (film)|Phool Khile Hain Gulshan Gulshan]]'' | Vishal Rai | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="4" | 1979 ! scope="row" | ''[[Sargam (1979 film)|Sargam]]'' | Raju | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Jhoota Kahin Ka]]'' | Ajay Rai | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Duniya Meri Jeb Mein]]'' | Vishal Khanna | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Salaam Memsaab]]'' | Ramesh | Камео | style="text-align:center;" | |- | rowspan="6" | 1980 ! scope="row" | ''[[Do Premee (1980 film)|Do Premee]]'' | Chetan Prakash | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Dhan Daulat]]'' | Lucky R. Saxena | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Aap Ke Deewane]]'' | Ram | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Karz (film)|Karz]]'' | Monty Oberoi | | style="text-align:center;" | {{Sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|pp=446-447}} |- ! scope="row" | ''Ek Do Teen Chaar'' | N/A | | |- ! scope="row" | ''Gunehgaar'' | Amar | | |- | rowspan="4" | 1981 ! scope="row" | ''[[Naseeb (1981 film)|Naseeb]]'' | Sunny | | style="text-align:center;" | {{Sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|p=450}} |- ! scope="row" | ''[[Biwi-O-Biwi]]'' | Овозхон дар меҳмонхона | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Zamaane Ko Dikhana Hai]]'' | Ravi Nanda | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Katilon Ke Kaatil]]'' | Munna | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/katilon_ke_kaatil |title=Katilon Ke Kaatil |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en |access-date=5 June 2017 |archive-date=5 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170605081053/https://www.rottentomatoes.com/m/katilon_ke_kaatil |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" | 1982 ! scope="row" | ''[[Yeh Vaada Raha (film)|Yeh Vaada Raha]]'' | Vikram Rai Bahadur | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Prem Rog]]'' | Devdhar (Dev) | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/prem_rog |title=Prem Rog |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en |access-date=5 June 2017 |archive-date=7 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207055149/https://www.rottentomatoes.com/m/prem_rog |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Deedar-E-Yaar]]'' | Javed Sayeed Ali Khan | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/deeder_e_yaar |title=Deeder-E-Yaar |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en |access-date=5 June 2017 |archive-date=5 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170605080830/https://www.rottentomatoes.com/m/deeder_e_yaar |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" | 1983 ! scope="row" | ''[[Bade Dil Wala|Bade Dilwala]]'' | Amrit Kumar Saxena / Vijay Kumar Gupta | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Coolie (1983 Hindi film)|Coolie]]'' | Sunny Khan (Tinguji) | | style="text-align:center;" | {{Sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|p=459}} |- ! scope="row" | ''[[Naukar Biwi Ka]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | |- | rowspan="3" | 1984 ! scope="row" | ''[[Aan Aur Shaan]]'' | Vijay Singh | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Duniya (1984 film)|Duniya]]'' | Ravi Kumar | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Yeh Ishq Nahin Aasaan]]'' | Salim Ahmed Salim | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="6" | 1985 ! scope="row" | ''[[Zamana (1985 film)|Zamana]]'' | Ravi S. Kumar | | |- ! scope="row" | ''[[Tawaif (film)|Tawaif]]'' | Dawood Mohammed Ali Khan Yusuf Zahir | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Rahi Badal Gaye]]'' | Amar Lal / Pawan Kumar Saxena | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Sitamgar]]'' | Jai Kumar | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Saagar (1985 film)|Saagar]]'' | Ravi | | style="text-align:center;" | {{Sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|p=473}} |- ! scope="row" | ''[[Ram Tere Kitne Nam]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | |- | rowspan="6" | 1986 ! scope="row" | ''Pahunche Huwey Log'' | Худ | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Allah Rakha (film)|Allah Rakha]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | |- ! scope="row" | ''[[Ek Chadar Maili Si]]'' | Mangal | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Dosti Dushmani]]'' | Prakash | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Nagina (1986 film)|Nagina]]'' | Rajiv | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Naseeb Apna Apna (1986 film)|Naseeb Apna Apna]]'' | Kishan Singh | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="6" | 1987 ! scope="row" | ''[[Pyar Ke Kabil]]'' | Amar Kapoor | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Hawalaat]]'' | Shyam | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Khudgarz]]'' | Singing Tramp | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Khazana (1987 film)|Khazana]]'' | Овозхон | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Sindoor (film)|Sindoor]]'' | Kumar | Камео | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''Raj Kapoor'' | Худ | Ҳуҷҷатӣ | |- | rowspan="5" | 1988 ! scope="row" | ''[[Ghar Ghar Ki Kahani (1988 film)|Ghar Ghar Ki Kahani]]'' | Ram Dhanraj | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Vijay (1988 film)|Vijay]]'' | Vikram Bhardwaj | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Janam Janam]]'' | Sunil / Vinay | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Hamara Khandaan]]'' | Vishal | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Akarshan]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | |- | rowspan="9" | 1989 ! scope="row" | ''[[Bade Ghar Ki Beti]]'' | Gopal | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Paraya Ghar]]'' | Arun | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Khoj (1989 film)|Khoj]] '' | Ravi Kapoor | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Chandni (film)|Chandni]]'' | Rohit Gupta | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Naqab 1989|Naqab]]'' | Imran | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Hathyar (1989 film)|Hathyar]]'' | Samiulla Khan | | style="text-align:center;" | {{Sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|p=489}} |- ! scope="row" | ''[[Gharana (1989 film)|Gharana]]'' | Vijay Mehra | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Nigahen: Nagina Part II|Nighaen]]'' | Rajiv | Камео | |- ! scope="row" | ''Apna Ghar'' |N/A | | |- | rowspan="4" | 1990 ! scope="row" | ''[[Amiri Garibi]]'' | Deepak Bhardwaj | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Azaad Desh Ke Gulam]]'' | Vijay Srivastav | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Sher Dil (Indian film)|Sher Dil]]'' | Sanjay R. Saxena | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Sheshnaag (film)|Sheshnaag]]'' | Bhola | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="5" | 1991 ! scope="row" | ''[[Ajooba]]'' | Hassan | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Henna (film)|Henna]]'' | Chander Prakash | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Ranbhoomi]]'' | Bhola | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Banjaran]]'' | Kumar Singh Sesodia / Suraj | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Ghar Parivar]]'' | Birju | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="6" | 1992 ! scope="row" | ''[[Kasak (1992 film)|Kasak]]'' | Vijay | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b7f4f1e14 |title=Kasak (1992) |website=[[British Film Institute]] |archive-url=https://archive.today/20170313110315/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b7f4f1e14 |archive-date=13 March 2017 |access-date=13 March 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''Inteha Pyar Ki'' | Rohit Shankar Walia | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Deewana (1992 film)|Deewana]]'' | Ravi Ahuja | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Bol Radha Bol]]'' | Kishan Malhotra / Tony | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/25-films-that-became-legendary-for-their-memorable-double-roles-245836.html |title=25 Films With Memorable Double Roles |last=Shekhar |first=Mimansa |date=3 October 2015 |work=[[Times Internet|Indiatimes]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313095503/http://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/25-films-that-became-legendary-for-their-memorable-double-roles-245836.html |archive-date=13 March 2017 |accessdate=2025-06-06 |archivedate=2017-03-13 |archiveurl=https://archive.today/20170313095503/http://www.indiatimes.com/entertainment/bollywood/25-films-that-became-legendary-for-their-memorable-double-roles-245836.html }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Honeymoon (1992 film)|Honeymoon]]'' | Suraj Verma | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Rishta To Ho Aisa (1992 film)|Rishta To Ho Aisa]]'' | Vijay | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="8" | 1993 ! scope="row" | ''[[Shreemaan Aashique]]'' | Dushant Kumar Mehra | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Damini]]'' | Shekhar Gupta | | style="text-align:center;" | {{Sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|pp=512-513}} |- ! scope="row" | ''[[Izzat Ki Roti]]'' | Krishna | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Dhartiputra]]'' |Shiva | Камео | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Anmol]]'' | Prem | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/anmol |title=Anmol |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en |access-date=5 June 2017 |archive-date=13 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190413094141/https://www.rottentomatoes.com/m/anmol |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Gurudev (film)|Gurudev]]'' | Dev Kumar Illhabadi | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Sahibaan]]'' | Gopi | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''Sadhna'' | Karan | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="6" | 1994 ! scope="row" | ''[[Saajan Ka Ghar]]'' | Amar Khanna | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Pehla Pehla Pyar]]'' | Raj | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3137 |title=Pehla Pehla Pyar |website=Box Office India |archive-url=https://archive.today/20170606082643/http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3137 |archive-date=6 June 2017 |access-date=6 June 2017 |accessdate=2025-06-06 |archivedate=2017-06-06 |archiveurl=https://archive.today/20170606082643/http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3137 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Mohabbat Ki Arzoo'' | Raja | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3136 |title=Mohabbat Ki Arzoo&nbsp;— Movie |website=Box Office India |access-date=6 June 2017 |archive-date=22 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180422062239/http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3136 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Eena Meena Deeka (film)|Eena Meena Deeka]]'' | Inder (Eena) | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.amazon.in/Eena-Meena-Deeka-Anupam-Kher/dp/B0077BJYCK |title=Eena Meena Deeka |website=[[Amazon.com|Amazon.in]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170605060317/http://www.amazon.in/Eena-Meena-Deeka-Anupam-Kher/dp/B0077BJYCK |archive-date=5 June 2017 |access-date=5 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Prem Yog]]'' | Yuvraaj | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3076 |title=Prem Yog&nbsp;— Movie |website=Box Office India |access-date=6 June 2017 |archive-date=22 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180422062243/http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=3076 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Ghar Ki Izzat (1994 film)|Ghar Ki Izzat]]'' | Mohan Kumar | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="3" | 1995 ! scope="row" | ''[[Saajan Ki Baahon Mein]]'' | Saagar | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Hum Dono (1995 film)|Hum Dono]]'' | Rajesh | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Yaraana (1995 film)|Yaraana]]'' | Raj | | style="text-align:center;" | |- | rowspan="2" | 1996 ! scope="row" | ''[[Prem Granth]]'' | Somen | | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | ''[[Daraar (film)|Daraar]]'' | Raj Malhotra | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/daraar |title=Daraar |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en |access-date=5 June 2017 |archive-date=31 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831021245/https://www.rottentomatoes.com/m/daraar |url-status=live }}</ref> |- | 1997 ! scope="row" | ''[[Kaun Sachcha Kaun Jhootha]]'' | Karan | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com/movie-story.php?movieid=2692 |title=Kaun Sachcha Kaun Jhootha |website=[[Box Office India]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604094500/http://boxofficeindia.com/movie-story.php?movieid=2692 |archive-date=4 June 2017 |access-date=4 June 2017}}</ref> |- | 1999 ! scope="row" | ''Jai Hind'' | Gulroz | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=2426 |title=Jai Hind |website=Box Office India |archive-url=https://archive.today/20170604095000/http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=2426 |archive-date=4 June 2017 |access-date=4 June 2017 |accessdate=2025-06-06 |archivedate=2017-06-04 |archiveurl=https://archive.today/20170604095000/http://boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=2426 }}</ref> |- | rowspan="2" | 2000 ! scope="row" | ''[[Karobaar: The Business of Love]]'' | Amar Saxena / Rohit Sinha | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/bollywood/Karobaar-/articleshow/981069787.cms |title=Karobaar |last=Ashar |first=Urvashi |date=27 September 2000 |work=[[The Times of India]] |access-date=4 June 2017 |archive-url=https://archive.today/20170604090542/http://timesofindia.indiatimes.com/bollywood/Karobaar-/articleshow/981069787.cms |archive-date=4 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Raju Chacha]]'' | Siddhant Rai | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2000/dec/29raj.htm |title=Movies: The Rediff Review: Raju Chacha |website=Rediff.com |access-date=3 June 2017 |archive-date=15 August 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030815004755/http://www.rediff.com/movies/2000/dec/29raj.htm |url-status=live }}</ref> |- | 2001 ! scope="row" | ''[[Kuch Khatti Kuch Meethi]]'' | Raj Khanna | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://zeenews.india.com/home/kuch-khatti-kuch-meethi-life-is-like-that_7695.html |title=Kuch Khatti Kuch Meethi: Life is like that |last=Rao |first=Svasti |date=30 January 2001 |work=Zee News |access-date=4 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604082547/http://zeenews.india.com/home/kuch-khatti-kuch-meethi-life-is-like-that_7695.html |archive-date=4 June 2017}}</ref> |- | 2002 ! scope="row" | ''[[Yeh Hai Jalwa]]'' | Rajesh Mittal | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/entertai/2002/jul/26jalwa.htm |title=Movies: The Rediff Review: Yeh Hai Jalwa |website=Rediff.com |access-date=3 June 2017 |archive-date=3 August 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020803000723/http://www.rediff.com/entertai/2002/jul/26jalwa.htm |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" | 2003 ! scope="row" | ''[[Kucch To Hai]]'' | Bakshi | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2003/jan/24kucch.htm |title=The Kucch Toh Hai review |last=Verma |first=Sukanya |date=25 January 2003 |website=Rediff.com |archive-url=https://archive.today/20170604085138/http://www.rediff.com/movies/2003/jan/24kucch.htm |archive-date=4 June 2017 |access-date=4 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Love at Times Square]]'' | Satellite Channel CEO | Камео | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/love-at-times-square/details |title=Love at Times Square |date=14 February 2003 |website=[[Metacritic]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604085902/http://www.metacritic.com/movie/love-at-times-square/details |archive-date=4 June 2017 |access-date=4 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Tehzeeb (2003 film)|Tehzeeb]]'' | Anwar Jamaal | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/tehzeeb/ |title=Tehzeeb |website=[[Rotten Tomatoes]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604085425/https://www.rottentomatoes.com/m/tehzeeb/ |archive-date=4 June 2017 |access-date=4 June 2017}}</ref> |- | 2004 ! scope="row" | ''[[Hum Tum (film)|Hum Tum]]'' | Arjun Kapoor | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/hum-tum/cast/ |title=Hum Tum Cast & Crew |website=[[Bollywood Hungama]] |date=28 May 2004 |archive-url=https://archive.today/20170603103427/http://www.bollywoodhungama.com/movie/hum-tum/cast/ |archive-date=3 June 2017 |url-status=live |access-date=3 June 2017}}</ref> |- | 2005 ! scope="row" | ''[[Pyaar Mein Twist]]'' | Yash Khurana | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2005/sep/02pyaar.htm |title=Pyaar Mein Twist: Good stuff |date=2 September 2005 |website=Rediff.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20200812102917/https://www.rediff.com/movies/2005/sep/02pyaar.htm |archive-date=12 August 2020 |url-status=live |access-date=3 June 2017}}</ref> |- | rowspan="2" | 2006 ! scope="row" | ''[[Fanaa (film)|Fanaa]]'' | Zulfikar Ali Beg | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2006/may/26fansuk.htm |title=Watch Fanaa for Aamir, Kajol! |last=Verma |first=Sukanya |date=26 May 2006 |website=Rediff.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304112439/http://www.rediff.com/movies/2006/may/26fansuk.htm |archive-date=4 March 2016 |url-status=live |access-date=3 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Love Ke Chakkar Mein]]'' | Armaan Kochar | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/love-ke-chakkar-mein/critic-review/love-ke-chakkar-mein-movie-review/ |title=Love Ke Chakkar Mein Review |last=Adarsh |first=Taran |date=3 June 2006 |website=Bollywood Hungama |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180504045121/http://www.bollywoodhungama.com/movie/love-ke-chakkar-mein/critic-review/ |archive-date=4 May 2018 |access-date=4 May 2018}}</ref> |- | rowspan="4" | 2007 ! scope="row" | ''[[Namastey London]]'' | Manmohan | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2007/mar/23nl.htm |title=Namastey London is a fun ride |date=23 March 2007 |website=Rediff.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20070416215805/http://www.rediff.com/movies/2007/mar/23nl.htm |archive-date=16 April 2007 |url-status=live |access-date=3 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Don't Stop Dreaming]]'' | Groovy |[[Забони англисӣ|Филми англисӣ]] | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/films/2007/03/12/dont_stop_dreaming_2007_review.shtml |title=BBC&nbsp;— Movies&nbsp;— review&nbsp;— Don't Stop Dreaming |website=BBC |access-date=3 June 2017 |archive-date=14 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914003657/https://www.bbc.co.uk/films/2007/03/12/dont_stop_dreaming_2007_review.shtml |url-status=live }}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=http://www.news18.com/photogallery/movies/birthday-bumps-things-you-didnt-know-about-rishi-kapoor-852287.html |title=Birthday Bumps: Things you didn't know about Rishi Kapoor |access-date=3 June 2017 |website=News18 |archive-date=3 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203103925/https://www.news18.com/photogallery/movies/birthday-bumps-things-you-didnt-know-about-rishi-kapoor-852287.html |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Om Shanti Om]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/om_shanti_om |title=Om Shanti Om |website=[[Rotten Tomatoes]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604093717/https://www.rottentomatoes.com/m/om_shanti_om |archive-date=4 June 2017 |access-date=4 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Sambar Salsa]]'' | Om Suri | Филми англисӣ | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.ethnicnow.com/media/tv/kaybee-pictures-launches-new-film-sambar-salsa/ |title=Kaybee Pictures launches new film Sambar Salsa |website=Ethnic Now |language=en-GB |access-date=3 June 2017}}</ref> |- | rowspan="2" | 2008 ! scope="row" | ''[[Thoda Pyaar Thoda Magic]]'' | God | Камео | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/review-thoda-pyaar-thoda-magic-review-bollywood-pclwDWjcheiaa.html |title=Review: Thoda Pyaar Thoda Magic |date=27 June 2008 |website=[[Sify]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170603101842/http://www.sify.com/movies/review-thoda-pyaar-thoda-magic-review-bollywood-pclwDWjcheiaa.html |archive-date=3 June 2017 |access-date=3 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Halla Bol]]'' | Худ | Нақши даъватӣ | style="text-align:center;" |{{sfn|Kapoor|Iyer|2017|p=258}} |- | rowspan="5" | 2009 ! scope="row" | ''[[Luck by Chance]]'' | Romi Rolly | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/review-luck-by-chance/story-WwQIxior8xhkMoCcAfmmjM.html |title=Review: Luck by Chance |last=Mohamed |first=Khalid |date=30 January 2009 |work=Hindustan Times |access-date=25 April 2017 |language=en |archive-date=13 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190413010432/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/review-luck-by-chance/story-WwQIxior8xhkMoCcAfmmjM.html |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Delhi-6]]'' | Ali Beg | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.zoomtv.com/bollywood-hindi-movies/delhi-6/9881 |title=Delhi 6 |date=19 February 2009 |website=[[Zoom (Indian TV channel)|Zoom]] |archive-url=https://archive.today/20170324104203/http://www.zoomtv.com/bollywood-hindi-movies/delhi-6/9881 |archive-date=24 March 2017 |access-date=24 March 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Kal Kissne Dekha]]'' | Siddharth Verma | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.mid-day.com/articles/kal-kissne-dekha---movies-reviews/48419 |title=Kal Kissne Dekha&nbsp;— Movies Reviews |last=Tanwar |first=Sarita |date=13 June 2009 |website=[[Mid-Day]] |archive-url=https://archive.today/20170313082519/http://www.mid-day.com/articles/kal-kissne-dekha---movies-reviews/48419 |archive-date=13 March 2017 |access-date=13 March 2017 |accessdate=2025-06-06 |archivedate=2017-03-13 |archiveurl=https://archive.today/20170313082519/http://www.mid-day.com/articles/kal-kissne-dekha---movies-reviews/48419 }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Love Aaj Kal (2009 film)|Love Aaj Kal]]'' | Veer Singh Panesar | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-love-aaj-kal-is-the-perfect-date-movie-1278796 |title=Review: Love Aaj Kal is the perfect date movie |date=31 July 2009 |work=Daily News & Analysis |access-date=25 April 2017 |language=en-US |archive-date=6 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140106100802/http://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-love-aaj-kal-is-the-perfect-date-movie-1278796 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Chintu Ji]]'' | Chintuji | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/chintu-ji/movie-review/4968297.cms |title=Chintu Ji Movie Review |work=The Times of India |access-date=25 April 2017 |archive-date=28 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328132640/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/chintu-ji/movie-review/4968297.cms |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" | 2010 ! scope="row" | ''[[Sadiyaan]]'' | Rajveer Singh | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/review-debutante-luv-sinha-fails-to-impress-with-sadiyaan_57794.html?pfrom=article-next-story |title=Review: Debutante Luv Sinha fails to impress with 'Sadiyaan' |date=2 April 2010 |work=Zee News |access-date=10 May 2017 |archive-date=21 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221080227/https://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/review-debutante-luv-sinha-fails-to-impress-with-sadiyaan_57794.html?pfrom=article-next-story |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Do Dooni Chaar]]'' | Santosh Duggal | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/bollywood/Do-Dooni-Chaar-Movie-Review/articleshow/6705403.cms |title=Do Dooni Chaar: Movie Review |date=7 October 2010 |work=[[The Times of India]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313152802/http://timesofindia.indiatimes.com/bollywood/Do-Dooni-Chaar-Movie-Review/articleshow/6705403.cms |archive-date=13 March 2017}}</ref> |- | rowspan="2" | 2011 ! scope="row" | ''[[Patiala House (film)|Patiala House]]'' | Gurtej Singh Kahlon | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21678652.cms? |title=Patiala House: The same old pitch |last=Tejpa |first=Minty |work=Bangalore Mirror |access-date=25 April 2017 |archive-url=https://archive.today/20170425090607/http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21678652.cms? |archive-date=25 April 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Tell Me O Kkhuda]]'' | Altaf Zardari | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-blessy-chettiar-reviews-tell-me-o-kkhuda-1603850 |title=Blessy Chettiar reviews 'Tell Me O Kkhuda' |last=Chettiar |first=Blessy |date=27 October 2011 |work=Daily News & Analysis |access-date=10 May 2017 |language=en-US |archive-date=28 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200328132644/https://www.dnaindia.com/entertainment/review-blessy-chettiar-reviews-tell-me-o-kkhuda-1603850 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="4" | 2012 ! scope="row" | ''[[Agneepath (2012 film)|Agneepath]]'' | Rauf Lala | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/i-had-refused-agneepath-rishi-kapoor/story-O8EAWoqVCcrlmkYHdVlu1H.html |title=I had refused Agneepath: Rishi Kapoor |last=Kaur Marwah |first=Navdeep |date=4 February 2012 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313111300/http://www.hindustantimes.com/bollywood/i-had-refused-agneepath-rishi-kapoor/story-O8EAWoqVCcrlmkYHdVlu1H.html |archive-date=13 March 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Housefull 2]]'' | Chintu Kapoor | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.firstpost.com/entertainment/movie-review-housefull-2-is-a-jolly-con-ride-268531.html |title=Movie Review: Housefull 2 is a 'jolly' con ride |date=6 April 2012 |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313142506/http://www.firstpost.com/entertainment/movie-review-housefull-2-is-a-jolly-con-ride-268531.html |archive-date=13 March 2017 |website=[[Firstpost]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Student of the Year]]'' | Yoginder Vashisht | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/student-of-the-year-movie-review/1/225450.html |title=Movie review: Student Of The Year |last=Chakravorty |first=Vinayak |date=19 October 2012 |work=[[India Today]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313131621/http://indiatoday.intoday.in/story/student-of-the-year-movie-review/1/225450.html |archive-date=13 March 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Jab Tak Hai Jaan]]'' | Imraan Sharqazi | Махсус | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=https://www.rottentomatoes.com/m/jab_tak_hai_jaan/ |title=Jab Tak Hai Jaan (2012) |website=[[Rotten Tomatoes]] |archive-url=https://archive.today/20170313133604/https://www.rottentomatoes.com/m/jab_tak_hai_jaan/ |archive-date=13 March 2017 |access-date=13 March 2017}}</ref> |- | rowspan="5" | 2013 ! scope="row" | ''[[Chashme Baddoor (2013 film)|Chashme Buddoor]]'' | Joseph Furtado | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.firstpost.com/entertainment/movie-review-david-dhawans-chashme-buddoor-has-infectious-energy-687788.html |title=Movie Review: David Dhawan's Chashme Baddoor has infectious energy |date=5 April 2013 |work=Firstpost |access-date=25 April 2017 |language=en-US |archive-date=19 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170519111240/http://www.firstpost.com/entertainment/movie-review-david-dhawans-chashme-buddoor-has-infectious-energy-687788.html |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Aurangzeb (film)|Aurangzeb]]'' | DCP Ravikant Phogat | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.news18.com/news/india/aurangzeb-review-the-cruel-persuasion-of-power-609809.html |title='Aurangzeb' review: The cruel persuasion of power |last=Vats |first=Rohit |date=17 May 2013 |access-date=24 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170324102706/http://www.news18.com/news/india/aurangzeb-review-the-cruel-persuasion-of-power-609809.html |archive-date=24 March 2017 |website=CNN-News18}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[D-Day (2013 film)|D-Day]]'' | Iqbal Seth | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/dday-mission-emotional/article4935135.ece |title=D-Day: Mission Emotional |last=Kamath |first=Sudhish |date=20 July 2013 |work=The Hindu |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313113035/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/dday-mission-emotional/article4935135.ece |archive-date=13 March 2017 |author-link=Sudhish Kamath}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Shuddh Desi Romance]]'' | Goyal | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.tehelka.com/2013/09/shuddh-desi-romance-refreshingly-abandons-traditional-bollywood-romance/ |title=Shuddh Desi Romance refreshingly abandons traditional Bollywood romance |last=Chakrabarti |first=Ajachi |date=7 September 2013 |website=Tehelka |archive-url=https://archive.today/20170324101214/http://www.tehelka.com/2013/09/shuddh-desi-romance-refreshingly-abandons-traditional-bollywood-romance/ |archive-date=24 March 2017 |access-date=24 March 2017 |accessdate=2025-06-06 |archivedate=2017-03-24 |archiveurl=https://archive.today/20170324101214/http://www.tehelka.com/2013/09/shuddh-desi-romance-refreshingly-abandons-traditional-bollywood-romance/ }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Besharam (2013 film)|Besharam]]'' | Chulbul Chautala | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://archive.indianexpress.com/news/film-review-besharam/1177359/0 |title=Film review: 'Besharam' |last=Gupta |first=Shubhra |date=4 October 2013 |work=[[The Indian Express]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313113636/http://archive.indianexpress.com/news/film-review-besharam/1177359/0 |archive-date=13 March 2017}}</ref> |- | rowspan="2" | 2014 ! scope="row" | ''[[Bewakoofiyaan]]'' | V. K. Sehgal | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-bewakoofiyaan-tries-to-be-too-many-things-at-once/20140314.htm |title=Review: Bewakoofiyaan tries to be too many things at once |last=Verma |first=Sukanya |date=14 March 2014 |website=Rediff.com |archive-url=https://archive.today/20170313134154/http://www.rediff.com/movies/review/review-bewakoofiyaan-tries-to-be-too-many-things-at-once/20140314.htm |archive-date=13 March 2017 |access-date=13 March 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Kaanchi: The Unbreakable]]'' | Jumar B. Kakda | | style="text-align:center;" | <ref>{{cite web |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kaanchi-film-review-this-is-subhash-ghai-mining-his-usual-patriotic-this-is-my-india-self/ |title=Kaanchi film review: This is Subhash Ghai mining his usual patriotic 'this is my India' self |publisher=The Indian Express |date=26 April 2014 |access-date=3 May 2020 |archive-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171031010300/http://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kaanchi-film-review-this-is-subhash-ghai-mining-his-usual-patriotic-this-is-my-india-self/ |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" | 2015 ! scope="row" | ''[[All Is Well (2015 film)|All Is Well]]'' | Bhajanlal Bhalla | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.thenational.ae/arts-lifestyle/bollywood/film-review-all-is-well-has-hardly-anything-good-going-for-it |title=Film review: All Is Well has hardly anything good going for it |last=Purohit |first=Abhinav |date=22 August 2015 |work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]] |access-date=4 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604092538/http://www.thenational.ae/arts-lifestyle/bollywood/film-review-all-is-well-has-hardly-anything-good-going-for-it |archive-date=4 June 2017}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Wedding Pullav]]'' | Luv Kapoor | Камео | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.financialexpress.com/entertainment/wedding-pullav-all-you-need-to-know-about-film-without-actually-having-watching-it/152541/ |title=Wedding Pullav: All you need to know about the film without actually having watched it |date=16 October 2015 |work=The Financial Express |access-date=4 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604092417/http://www.financialexpress.com/entertainment/wedding-pullav-all-you-need-to-know-about-film-without-actually-having-watching-it/152541/ |archive-date=4 June 2017 |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="3" | 2016 ! scope="row" | ''[[Chalk n Duster|Chalk N Duster]]'' |Host Of The Quiz Contest | Камео | |- ! scope="row" | ''[[Sanam Re]]'' | Daddu | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/120216/sanam-re-movie-review-will-take-you-to-ice-age.html |title=Sanam Re movie review: Will take you to ice age |last=Bhatnagar |first=Rohit |date=12 February 2016 |work=[[Deccan Chronicle]] |access-date=4 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170604091756/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/120216/sanam-re-movie-review-will-take-you-to-ice-age.html |archive-date=4 June 2017 |url-status=live |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Kapoor & Sons]]'' | Amarjeet Kapoor | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.livemint.com/Leisure/FCaVpl2aekoSJIgSVcrmpL/Film-review-Kapoor--Sons-Since-1921.html |title=Film review: Kapoor & Sons (Since 1921) |last=Bhatia |first=Uday |date=18 March 2016 |work=[[Mint (newspaper)|Livemint]] |access-date=13 March 2017 |archive-url=https://archive.today/20170313100949/http://www.livemint.com/Leisure/FCaVpl2aekoSJIgSVcrmpL/Film-review-Kapoor--Sons-Since-1921.html |archive-date=13 March 2017}}</ref> |- | 2017 ! scope="row" | ''[[Patel Ki Punjabi Shaadi]]'' | Guggi Tandon | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/patel-ki-punjabi-shaadi-movie-review-rishi-kapoor-paresh-rawal-s-idiotic-film/story-ZavzcjoV8OHUp0lk0IO6AP.html |title=Patel Ki Punjabi Shaadi movie review: Rishi Kapoor, Paresh Rawal's film is distasteful |work=Hindustan Times |access-date=27 September 2017 |archive-date=22 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190622032525/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/patel-ki-punjabi-shaadi-movie-review-rishi-kapoor-paresh-rawal-s-idiotic-film/story-ZavzcjoV8OHUp0lk0IO6AP.html |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="4" | 2018 ! scope="row" | ''[[102 Not Out]]'' | Babulal Vakharia | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=https://www.ndtv.com/entertainment/102-not-out-movie-review-amitabh-bachchan-and-rishi-kapoor-cant-bring-alive-a-dull-film-1846916 |title=102 Not Out Movie Review: Amitabh Bachchan And Rishi Kapoor Can't Bring Alive A Dull Film |last=Sen |first=Raja |date=4 May 2018 |access-date=4 May 2018 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180504044915/https://www.ndtv.com/entertainment/102-not-out-movie-review-amitabh-bachchan-and-rishi-kapoor-cant-bring-alive-a-dull-film-1846916 |archive-date=4 May 2018 |author-link=Raja Sen |website=NDTV}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Manto (2018 film)|Manto]]'' | Продюсер | | |- ! scope="row" | ''[[Mulk (film)|Mulk]]'' | Murad Ali Mohammed | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=http://www.dnaindia.com/bollywood/report-mulk-taapsee-pannu-and-rishi-kapoor-share-one-another-s-first-look-posters-from-the-court-room-drama-2630751 |title=Mulk: Taapsee Pannu and Rishi Kapoor share one another's first look posters from the court room drama |date=28 June 2018 |work=[[Daily News and Analysis]] |access-date=29 June 2018 |archive-date=5 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180805062944/http://www.dnaindia.com/bollywood/report-mulk-taapsee-pannu-and-rishi-kapoor-share-one-another-s-first-look-posters-from-the-court-room-drama-2630751 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" | ''[[Rajma Chawal]]'' | Raj Mathur | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news |url=https://www.firstpost.com/entertainment/on-fathers-day-2018-a-look-at-upcoming-films-featuring-father-son-duos-from-sanju-to-rajma-chawal-4526121.html |title=On Father's Day 2018, a look at upcoming films featuring father-son duos, from Sanju to Rajma Chawal |access-date=20 July 2018 |website=FirstPost |archive-date=14 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190714084146/https://www.firstpost.com/entertainment/on-fathers-day-2018-a-look-at-upcoming-films-featuring-father-son-duos-from-sanju-to-rajma-chawal-4526121.html |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" | 2019 ! scope="row" | ''[[Jhootha Kahin Ka]]'' | Yograj Singh | |<ref>{{cite web|url= https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/hindi/amid-his-cancer-treatment-in-new-york-rishi-kapoor-returns-to-big-screen-with-jhootha-kahin-ka/videoshow/69984985.cms|title= Amid his cancer treatment in New York, Rishi Kapoor returns to big screen with 'Jhootha Kahin Ka'|website= The Times Of India|date= 28 June 2019|access-date= 28 June 2019|archive-date= 28 June 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20190628061344/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/hindi/amid-his-cancer-treatment-in-new-york-rishi-kapoor-returns-to-big-screen-with-jhootha-kahin-ka/videoshow/69984985.cms|url-status= live}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[The Body (2019 film)|The Body]]'' | SP Jairaj Rawal | |<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/the-body-movie-review-rishi-kapoor-is-effortless-in-film-that-isnt-quite-what-it-could-have-been-2-s-2148489|title=The Body Movie Review: Rishi Kapoor Is Effortless In Film That Isn't Quite What It Could Have Been|website=NDTV.com|access-date=21 January 2024|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108143406/https://www.ndtv.com/entertainment/the-body-movie-review-rishi-kapoor-is-effortless-in-film-that-isnt-quite-what-it-could-have-been-2-s-2148489|url-status=live}}</ref> |- | 2022 ! scope="row" | ''[[Sharmaji Namkeen]]'' | Brij Gopal Sharma "Sharmaji" | |<ref>{{Cite news |title=Honouring late Rishi Kapoor, Sharmaji Namkeen starring Paresh Rawal and Juhi Chawla to premiere on Amazon Prime Video on March 31 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/honouring-late-rishi-kapoor-sharmaji-namkeen-starring-paresh-rawal-and-juhi-chawla-to-premiere-on-amazon-prime-video-on-march-31/ |date=9 March 2022 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=9 March 2022 |archive-date=9 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309050905/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/honouring-late-rishi-kapoor-sharmaji-namkeen-starring-paresh-rawal-and-juhi-chawla-to-premiere-on-amazon-prime-video-on-march-31/ |url-status=live }}</ref> |} == Нигаред низ == *[[Феҳристи ҳунарпешагони Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (мардон)-и Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳои Ҳиндустон]] r64kqmbpf43przq822vc3y0no5c8o2r 0 221154 1470736 1286031 2026-04-29T13:41:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470736 wikitext text/x-wiki [[Акс:Turkey_Regions.png|рост|мини|350x350пкс| Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия]] Вилоятҳои (элҳо)-и [[Туркия]] ба 7 минтақаи ҷуғрофӣ (''bölge'') гурӯҳбандӣ шудаанд. Ин амал танҳо барои мақсадҳои [[омор]]ӣ анҷом дода мешавад ва тақсимоти воҳидҳои маъмурӣ нест. == Феҳристи минтақаҳо == {| class="references-small" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse" | colspan="6" style="background:#eee;" |[[Акс:Turkey_Regions_map-en.svg|марказ|600x600пкс]] |- bgcolor="#ECECEC" ! № ! Номи минтақа ! Масоҳат (км²) ! Аҳолӣ (нафар) 31.XII.2013 <ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-10 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> ! Шумораи вилоятҳо (элҳо) ! Маркази маъмурӣ |- | 1 | '''[[Минтақаи Эгей]]''' (''Ege bölgesi'') | align="right" | 88 000 | align="right" | 9.897.313 | align="center" | 8 | Измир |- | 2 | '''[[Минтақаи Баҳри Сиёҳ]]''' (''Karadeniz Bölgesi'') | align="right" | 115 000 | align="right" | 7.572.465 | align="center" | 18 | Трабзон |- | 3 | '''[[Анатулии Марказӣ|Анатулии марказӣ]]''' (''İç Anadolu Bölgesi'') | align="right" | 190.000 | align="right" | 12.226.350 | align="center" | 13 | [[Анқара]] |- | 4 | '''[[Анатулии Шарқӣ|Анатулии шарқӣ]]''' (''Doğu Anadolu Bölgesi'') | align="right" | 148 000 | align="right" | 5.906.564 | align="center" | 14 | |- | 5 | '''[[Минтақаи Баҳри Мармар]]''' (''Marmara Bölgesi'') | align="right" | 72 000 | align="right" | 23.202.727 | align="center" | 11 | [[Истанбул]] |- | 6 | '''[[Минтақаи Баҳри Миёназамин]]''' (''Akdeniz Bölgesi'') | align="right" | 93 000 | align="right" | 9.766.093 | align="center" | 8 | |- | 7 | '''[[Анатулии Ҷанубу Шарқӣ]]''' (''Güneydoğu Anadolu Bölgesi'') | align="right" | 75 000 | align="right" | 8.096.352 | align="center" | 9 | Газиантеп |- | | '''ҷамъ''' | align="right" | 781.978 | align="right" | 76.667.864 | align="center" | 81 | |} == [[Минтақаи Эгей]] (Ege Bölgesi) == [[Акс:Turkey_aegean_region.png|рост|мини|250x250пкс| Минтақаи Эгей]] Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: # [[Вилояти Афион|Афионқараҳисор]] # [[Вилояти Айдин|Айдин]] # [[Вилояти Денизли|Денизли]] # [[Вилояти Измир|Измир]] # [[Вилояти Кутаҳя|Кутоҳиё]] # [[Вилояти Маниса|Монисо]] # [[Вилояти Муғла|Муғла]] # [[Вилояти Ушак|Ушақ]] == [[Минтақаи Баҳри Сиёҳ]] (Karadeniz Bölgesi) == [[Акс:Turkey_black_sea_region.png|рост|мини|250x250пкс| Минтақаи Баҳри Сиёҳ]] Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: # [[Вилояти Амасия|Амасия]] # [[Вилояти Артвин|Артвин]] # [[Вилояти Бартин|Бартин]] # [[Вилояти Байбурт|Байбурт]] # [[Вилояти Болу|Болу]] # [[Вилояти Чорум|Чорум]] # [[Вилояти Дюзче|Duzce]] # [[Вилояти Герисун|Гиресун]] # [[Вилояти Гюмюшане|Гумюшхан]] # [[Вилояти Карабюк|Карабук]] # [[Вилояти Кастамону|Кастамону]] # [[Вилояти Орду|Орда]] # [[Вилояти Ризе|Ризо]] # [[Вилояти Самсун|Самсун]] # [[Вилояти Синоп|Синоп]] # [[Вилояти Токат|Токат]] # [[Вилояти Трабзон|Трабзон]] # [[Вилояти Зонгулдак|Зонгулдак]] == [[Анатулии Марказӣ]] (İç Anadolu Bölgesi) == [[Акс:İç_Anadolu_Bölgesi.png|рост|мини|250x250пкс| Минтақаи Анатулии Марказӣ]] Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Оқсарой|Оқсарой]] * [[Вилояти Анкара|Анкара]] * [[Вилояти Чанкири|Чонкири]] * [[Вилояти Эскишаҳр|Эскишаҳр]] * [[Вилояти Қаромон|Қаромон]] * [[Вилояти Кайсари|Кайсари]] * [[Вилояти Қириққалъа|Қириққалъа]] * [[Вилояти Қиршаҳр|Қиршаҳр]] * [[Вилояти Қуния|Қуния]] * [[Вилояти Навшаҳр|Навшаҳр]] * [[Вилояти Ниғде|Ниғде]] * [[Вилояти Сивас|Сивас]] * [[Вилояти Ёзгат|Йозгат]] == [[Анатулии Шарқӣ]] (Doğu Anadolu Bölgesi) == [[Акс:Turkey_Eanatolia_region.png|рост|мини|250x250пкс| Минтақаи Анатулии Шарқӣ]] Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Ағри|Ағри]] * [[Вилояти Ардаҳон|Ардаҳон]] * [[Вилояти Бингӯл|Бингёл]] * [[Вилояти Битлис|Битлис]] * [[Вилояти Елазиғ|Елазиғ]] * [[Вилояти Ерзиндҷан|Ерзиндҷан]] * [[Вилояти Ерзурум|Ерзурум]] * [[Вилояти Ҳаккорӣ|Ҳаккарӣ]] * [[Вилояти Иғдир|Иғдир]] * [[Вилояти Қорс|Қарс]] * [[Вилояти Малатия|Малатиё]] * [[Вилояти Муш|Муш]] * [[Вилояти Тунчелӣ|Тунҷели]] * [[Вилояти Ван|Ван]] == [[Минтақаи Баҳри Мармар]] (Marmara Bölgesi) == [[Акс:Turkey_marmara_region.png|рост|мини|250x250пкс| Минтақаи Баҳри Мармар]] Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: # [[Вилояти Баликесир|Болиқасир]] # [[Вилояти Билечик|Билеҷик]] # [[Вилояти Бурса|Бурса]] # [[Вилояти Чаноққалъа|Чаноққалъа]] # [[Вилояти Одрин|Эдирне]] # [[Вилояти Истанбул|Истанбул]] # [[Вилояти Киркларели|Киркларели]] # [[Вилояти Коҷаели|Коҷаели]] # [[Вилояти Сакария|Сакаря]] # [[Вилояти Текирдағ|Текирдағ]] # [[Вилояти Ёлуво|Ёлуво]] == [[Минтақаи Баҳри Миёназамин]] (Akdeniz Bölgesi) == [[Акс:Turkey_mediterranean_region.png|рост|мини|250x250пкс| Минтақаи Баҳри Миёназамин]] Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: # [[Вилояти Адана|Адана]] # [[Вилояти Анталя|Анталия]] # [[Вилояти Бурдур|Бурдур]] # [[Вилояти Хатай|Хатай]] # [[Вилояти Испарта|Испарта]] # [[Вилояти Кахраманмараш|Каҳраманмарас]] # Мерсин # [[Вилояти Османие|Осмония]] == [[Анатулии Ҷанубу Шарқӣ]] (Güneydoğu Anadolu Bölgesi) == Ба минтақа элҳои (вилоятҳо)-и зерин дохил мешаванд: # [[Вилояти Адияман|Адибаам]] # [[Вилояти Батман|Батман]] # [[Вилояти Диарбекир|Диёрбек]] # [[Вилояти Газиантеп|Газиантеп]] # [[Вилояти Килис|Килис]] # Мардин # [[Вилояти Шанлиурфа|Шанлиурфа]] # [[Вилояти Сиирт|Сиирт]] # [[Вилояти Ширнак|Сирнак]] == Нигаред низ == * [[Тақсимоти маъмурии Туркия]] * [[Шаҳрҳои Туркия]] * [[Ноҳияҳои Туркия]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] awjdhykke32124sw8lwg0n1eq2yqkjt 0 221157 1470735 1307702 2026-04-29T13:40:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470735 wikitext text/x-wiki {{ВМ }} [[Акс:Turkey_aegean_region.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои Минтақаи Эгей]] '''Минтақаи Эгей''' ( {{Lang-tr|Ege Bölgesi}} ) — [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия|минтақаи ғарбии]] [[Туркия]] мебошад. Эгей дорои 8 вилоят (элҳо) мебошад. == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Афион|Афионқараҳисор]] ( {{Lang-tr|Afyonkarahisar}} [[Вилояти Афион|<span lang="tr" style="font-style:italic;">Афионқараҳисор</span>]] ) * [[Вилояти Айдин|Айдин]] ( {{Lang-tr|Aydın}} [[Вилояти Айдин|<span lang="tr" style="font-style:italic;">Айдин</span>]] ) * [[Вилояти Денизли|Денизли]] ( {{Lang-tr|Denizli}} <span lang="tr" style="font-style:italic;">Денизли</span> ) * [[Вилояти Измир|Измир]] ( {{Lang-tr|İzmir}} ''Измир'' ) * [[Вилояти Кутаҳя|Кутоҳиё]] ( {{Lang-tr|Kütahya}} [[Вилояти Кутаҳя|<span lang="tr" style="font-style:italic;">Кутоҳиё</span>]] ) * [[Вилояти Маниса|Монисо]] ( {{Lang-tr|Manisa}} <span lang="tr" style="font-style:italic;">[[Вилояти Маниса|Монисо]]</span> ) * [[Вилояти Муғла|Муғла]] ( {{Lang-tr|Muğla}} <span lang="tr" style="font-style:italic;">[[Вилояти Муғла|Муғла]]</span> ) * [[Вилояти Ушак|Ушақ]] ( {{Lang-tr|Uşak}} [[Вилояти Ушак|Ушақ]]) == Иқлим == Иқлим дар соҳил — баҳримиёназаминӣ аст : тобистони гарм бо ҳадди аққали бориш, зимистони сард; дуртар аз соҳил, иқлим континенталӣ: тобистони гарм, хушк, вале зимистонҳои хунук ва барфӣ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 9897313 нафарро ташкил мекард. Таркиби миллӣ: туркҳо - 89%, юнониҳо - 10%, дигарон - 1%. {| class="sortable wikitable" ! Вилоят ! Аҳолӣ <br /> <nowiki></br></nowiki> нафар <br /> <nowiki></br></nowiki> 31. XII. <br /> <nowiki></br></nowiki> 2013 <ref>{{Cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1|title=Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-10 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Афион|Афионқараҳисор]] | align="right" | 707123 |- | [[Вилояти Айдин|Айдин]] | align="right" | 1020957 |- | [[Вилояти Денизли|Денизли]] | align="right" | 963464 |- | [[Вилояти Измир|Измир]] | align="right" | 4061074 |- | [[Вилояти Кутаҳя|Кутоҳиё]] | align="right" | 572059 |- | [[Вилояти Маниса|Монисо]] | align="right" | 1359463 |- | [[Вилояти Муғла|Муғла]] | align="right" | 866665 |- | [[Вилояти Ушак|Ушақ]] | align="right" | 346508 |- | ҷамъ | align="right" | 9897313 |} == Нигаред == * [[Баҳри Эгей]] * [[Тақсимоти маъмурии Туркия]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] s53tuttm8r0c8o06acg4i4vzwclauc1 0 221168 1470734 1286029 2026-04-29T13:40:47Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470734 wikitext text/x-wiki [[Акс:Turkey_black_sea.jpg|мини|400x400пкс| Минтақаи Баҳри Сиёҳ дар харитаи Туркия]] [[Акс:Turkey_black_sea_region.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои минтақаи Баҳри Сиёҳ]] '''Минтақаи Баҳри Сиёҳ''' ( {{Lang-tr|Karadeniz Bölgesi}} ) — яке аз ҳафт минтақаҳои ҷуғрофӣ (оморӣ) [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия|-и]] Туркия мебошад. Сеюмин калонтарин минтақаи Туркия, ки 18% қаламрави онро ишғол мекунад. Минтақа 18 аз 81 (вилоятҳои кишвар) -ро дар бар мегирад. Дар канори ғарби он як маркази истихроҷи ангишт мавҷуд аст. Дар минтақа панҷяки ҷангалҳои кишвар воқеъ мебошанд. == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Амасия|Амасия]] * [[Вилояти Артвин|Артвин]] * [[Вилояти Бартин|Бартин]] * [[Вилояти Байбурт|Байбурт]] * [[Вилояти Болу|Болу]] * [[Вилояти Чорум|Чорум]] * [[Вилояти Дузча|Дузча]] * [[Вилояти Герисун|Гиресун]] * [[Вилояти Гюмюшане|Гумюшхан]] * [[Вилояти Карабюк|Карабук]] * [[Вилояти Кастамону|Кастамону]] * [[Вилояти Орду|Орду]] * [[Вилояти Ризе|Ризо]] * [[Вилояти Самсун|Самсун]] * [[Вилояти Синоп|Синоп]] * [[Вилояти Токат|Токат]] * [[Вилояти Трабзон|Трабзон]] * [[Вилояти Зонгулдак|Зонгулдак]] == Аҳолӣ == Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 7572465 нафарро ташкил мекард. {| class="sortable wikitable" ! Лифт !Аҳолӣ, наф. 31.XII. 2013<ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-10 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Амасия|Амасия]] | align="right" | 321977 |- | [[Вилояти Артвин|Артвин]] | align="right" | 169334 |- | [[Вилояти Бартин|Бартин]] | align="right" | 189139 |- | [[Вилояти Байбурт|Байбурт]] | align="right" | 75620 |- | [[Вилояти Болу|Болу]] | align="right" | 283496 |- | [[Вилояти Чорум|Чорум]] | align="right" | 532080 |- | [[Вилояти Дюзче|Дузҷе]] | align="right" | 351509 |- | [[Вилояти Герисун|Гиресун]] | align="right" | 425007 |- | [[Вилояти Гюмюшане|Гумюшхан]] | align="right" | 141412 |- | [[Вилояти Карабюк|Карабук]] | align="right" | 230251 |- | [[Вилояти Кастамону|Кастамону]] | align="right" | 368093 |- | [[Вилояти Орду|Орда]] | align="right" | 731452 |- | [[Вилояти Ризе|Ризо]] | align="right" | 328205 |- | [[Вилояти Самсун|Самсун]] | align="right" | 1261810 |- | [[Вилояти Синоп|Синоп]] | align="right" | 204568 |- | [[Вилояти Токат|Токат]] | align="right" | 598708 |- | [[Вилояти Трабзон|Трабзон]] | align="right" | 758237 |- | [[Вилояти Зонгулдак|Зонгулдак]] | align="right" | 601567 |- | ҷамъ | align="right" | 7572465 |} Аҳолии минтақа аз рӯи барӯйхатгирии соли 2000-ум 8,439,213 нафарро ташкил дод, ки аз он 4,137,166 нафар дар шаҳрҳо ва 4,301,747 нафар дар деҳаҳо зиндагӣ мекунанд. Ин минтақа дар Туркия ягона буд, ки дар он ҷо назар ба шаҳрҳо шумораи бештари мардуми деҳот зиндагӣ мекарданд. Суръати афзоиши аҳолӣ 3,65% -ро ташкил медиҳад, ки ин нишондиҳандаи пасттарин дар тамоми минтақаҳои Туркия мебошад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] shwy72t2a416afky1eesgtc2dz8nl8x 0 221241 1470732 1286027 2026-04-29T13:40:45Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470732 wikitext text/x-wiki [[Акс:Turkey_marmara.jpg|мини|400x400пкс| Минтақаи Баҳри Мармар дар харитаи Туркия ]] [[Акс:Turkey_marmara_region.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои Минтақаи Баҳри Мармар ]] '''Минтақаи Баҳри Мармар''' ( {{Lang-tr|Marmara Bölgesi}} ) — <span lang="tr" style="font-style:italic;">ғарбтарин</span> минтақаи ҷуғрофӣ (оморӣ) [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия|дар]] [[Туркия]] аст. Ҳам дар ҳудуди ҷуғрофии Аврупо ва Осиё ҷойгир шудааст. Минтақа 11 вилоятҳое, ки дар наздикии се баҳр ( [[Баҳри мармара|Мармар]], [[Баҳри сиёҳ|Сиёҳ]] ва Эгей ) ва ду гулӯгоҳ ( Босфор ва Дарданелл ) воқеанд, дар бар мегирад. Маркази ин минтақа [[Истанбул|— шаҳри Истамбул аст]] . == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Баликесир|Баликесир]] ( {{Lang-tr|Balıkesir}} ) * [[Вилояти Билечик|Билечик]] ( {{Lang-tr|Bilecik}} ) * [[Вилояти Бурса|Бурса]] ( {{Lang-tr|Bursa}} ) * [[Вилояти Истанбул|Истанбул]] ( {{Lang-tr|İstanbul}} ) * [[Вилояти Коҷаели|Коҷаели]] ( {{Lang-tr|Kocaeli}} ) * [[Вилояти Киркларели|Қирқларели]] ( {{Lang-tr|Kırklareli}} ) * [[Вилояти Сакария|Сакария]] ( {{Lang-tr|Sakarya}} ) * [[Вилояти Текирдағ|Текирдағ]] ( {{Lang-tr|Tekirdağ}} ) * [[Вилояти Чаноққалъа|Чаноққалъа]]<nowiki/>ъа ( {{Lang-tr|Çanakkale}} ) * [[Вилояти Одрин|Едирне]] ( {{Lang-tr|Edirne}} ) * [[Вилояти Ёлуво|Ёлуво]]<nowiki/>о ( {{Lang-tr|Yalova}} ) == Аҳолӣ == Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 23202727 нафарро ташкил медиҳад. {| class="sortable wikitable" ! Вилоят ! Аҳолӣ <br />нафар<br />31. XII. <br />2013 <ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-11 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Баликесир|Баликесир]] | align="right" | 1162761 |- | [[Вилояти Билечик|Билечик]] | align="right" | 208888 |- | [[Вилояти Бурса|Бурса]] | align="right" | 2740970 |- | [[Вилояти Чаноққалъа|Чаноққалъа]] | align="right" | 502328 |- | [[Вилояти Одрин|Едирне]] | align="right" | 398582 |- | [[Вилояти Истанбул|Истанбул]] | align="right" | 14160467 |- | [[Вилояти Киркларели|Қирқларели]] | align="right" | 340559 |- | [[Вилояти Коҷаели|Коҷаели]] | align="right" | 1676202 |- | [[Вилояти Сакария|Сакария]] | align="right" | 917373 |- | [[Вилояти Текирдағ|Текирдағ]]<nowiki/>ғ | align="right" | 874475 |- | [[Вилояти Ёлуво|Ёлуво]] | align="right" | 220122 |- | умумӣ | align="right" | 23202727 |} == Нигаред низ == * [[Тақсимоти маъмурии Туркия]] * [[Баҳри Мармар]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] [[Гурӯҳ:Минтақаи Баҳри Мармар]] oqy608gj3y6r5ro3qa5ydz1l8mg8bq5 0 221245 1470733 1286028 2026-04-29T13:40:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470733 wikitext text/x-wiki [[Акс:Turkey_mediterranean.jpg|рост|мини|400x400пкс| Минтақаи Баҳри Миёназамин дар харитаи Туркия ]] [[Акс:Turkey_mediterranean_region.png|рост|мини|400x400пкс| Вилоятҳои минтақа ]] '''Минтақаи Баҳри Миёназамин''' ( {{Lang-tr|Akdeniz Bölgesi}} ) — яке аз 7 минтақаҳои ҷуғрофӣ (оморӣ) [[Минтақаҳои ҷуғрофии Туркия|дар]] [[Туркия|Туркия мебошад]] . Минтақа 8 вилоятро дар наздикии [[Баҳри миёназамин|Баҳри Миёназамин]] дар ҷануби кишвар фаро мегирад. == Вилоятҳо == Ба минтақа вилоятҳои зерин дохил мешаванд: * [[Вилояти Одоно|Адана]] * [[Вилояти Анталя|Анатулиё]] * [[Вилояти Бурдур|Бурдур]] * [[Вилояти Ҳатой|Хатой]] * [[Вилояти Испарта|Испарта]]<nowiki/>о * [[Вилояти Қаҳрамонмаръаш|Қаҳрамонмаръаш]] * [[Вилояти Мерсин|Мерсин]] * [[Вилояти Усмония|Усмония]] == Аҳолӣ == Аҳолии вилоят то 1 январи соли 2014 9766093 нафарро ташкил медиҳад. {| class="sortable wikitable" ! Лифт ! Аҳолӣ, <br />нафар<br /> 31. XII. 2013 <ref>[http://www.turkstat.gov.tr/HbGetir.do?id=15974&tb_id=1 Table-1: Population of Province/District Centers and Towns/Villages and Population Growth Rate by Provinces]{{Пайванди мурда|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=15974 Туркстат (The Results of Address Based Population Registration System, 2013-12-31)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181226013102/http://www.turkstat.gov.tr/jsp/hata/body/hata.jsp;jsessionid=HGjjcvZFPzJRWLtt5XnWKh0zTzfWZ1F78DYr0jTsygZWkPpWNxSX!-604987181 |date=2018-12-26 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm |title=Turkey-division |accessdate=2019-12-11 |archivedate=2015-10-10 |archiveurl=https://archive.today/20151010143607/http://pop-stat.mashke.org/turkey-division.htm }}</ref> |- | [[Вилояти Одоно|Адана]] | align="right" | 2149260 |- | [[Вилояти Анталя|Анатулиё]] | align="right" | 2158265 |- | [[Вилояти Бурдур|Бурдур]] | align="right" | 257267 |- | [[Вилояти Ҳатой|Хатой]] | align="right" | 1503066 |- | [[Вилояти Испарта|Испарта]] | align="right" | 417774 |- | [[Вилояти Қаҳрамонмаръаш|Каҳрамонмаръаш]] | align="right" | 1075706 |- | [[Вилояти Мерсин|Мерсин]] | align="right" | 1705774 |- | [[Вилояти Усмония|Усмония]] | align="right" | 498981 |- | ҷамъ | align="right" | 9766093 |} == Нигаред низ == * [[Баҳри Миёназамин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Тақсимоти маъмурии Туркия}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Минтақаҳои Туркия]] 2ol8bhvazhyfj9utqn424eulxch9pm4 0 221823 1470729 1409699 2026-04-29T12:35:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470729 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Мария Ҳелено Доеринг |номи аслӣ = {{lang-es|‌María Helena Doering}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = María Helena Doering Monsalve |таърихи таваллуд = 16.11.1962 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Калӣ}}, [[Колумбия]]<ref>https://m.imdb.com/name/nm0133189/</ref> |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчам|Колумбия}} |касб = [[ҳунарпеша]]<br>[[Мудел (шахс)|модел]] |солҳои фаъолият = 1991-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Мария Ҳелено Доеринг Монсалве''' ({{lang-es|María Helena Doering Monsalve}}); тав. [[16 ноябр]] [[1962]] [[Калӣ]] [[Колумбия]]) — ҳунарпеша ва модели колумбӣ. Ӯ дар [[теленовела|теленовелаҳои]] [[Амрикои Лотинӣ]] ҳунарнамоӣ менамояд. == Зиндагинома == Мария Ҳелено Доеринг [[16 ноябр]]и соли [[1962]] дар шаҳри Калии [[Колумбия]] таваллуд шудааст. Ӯ хатмкунандаи [[адабиёти муосир]] мебошад. Бобои Мария (Хорхе Доеринг) олмонӣ ва бибияш (Мария Ҳелено Монсалве) боливӣ  мебошад, модараш колумбист. Мария духтари калони оила буда, панҷ бародари аз худаш хурдтар дорад. Ӯ дар [[Лондон]] таҳсил карда донандаи забонҳои [[забони англисӣ|англисӣ]], [[забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] ва [[забони итолиёӣ|итолиёви]]ро мебошад.  Фаъолияти касбии ӯ аз ҳунарнамоӣ дар филмҳо оғоз ёфтааст.  Дар синни 13-солагӣ бо аксбардорони маъруф дар зодгоҳаш Калӣ кор карда, соли 1980 ба [[Италия]] рафтааст ва дар он ҷо 13 сол зиндагӣ кардааст.  Соли 1986, вақте ки ӯ дар намоиши мошинҳои Fiat [[тарҷумон]] шуда кор мекард, ӯро намояндаи Alfa Romeo  мушоҳида намуда ӯро ба [[шуъбаи тарҳсозӣ]] ба [[Милан]] даъват намуд.  Дар тӯли 5 соли корӣ, Мария Ҳелено Доеринг дар 67 [[таблиғоти телевизионӣ]] зоҳир шуда, дар [[Ҷопон]], [[Олмон]], [[Испониё]] ва [[Фаронса]] кор кардааст.  == Фаъолият == Мария фаъолияти худро дар [[театр]] дар синни 12 солаги  бо нависанда ва коргардон [[Сандро Ромеро Рей]]  оғоз кард.  Шавқу ҳаваси зиёд боис шуд якчанд соли таҳсилро  дар [[Лондон]] тарк кунад. Ӯ дар 13-солагӣ бо аксгирони машҳур аз [[Калӣ]]: [[Фернел Франко]], [[Освалдо Лопез]], [[Микӣ Калеро]] ва [[Ҷайме Андрес Орозко]] кор кардааст.  Ӯ аввал дар таблиғи Колинос рӯи навор баромадааст баъдан дар Coffee Delight.  Ӯ соли [[1980]] ба [[Италия]] сафар кард ва 13 сол дар он ҷо монд. Ҳангоми машғул буданаш бо корҳои моделияш дар [[Италия]], ӯ ҳамчун ҳунарпеша дар филми ҳаҷвии Casa Vianello  бо ҳунарпешаҳои машҳури итолиёӣ ба монанди [[Раймондо Вианелло]], [[Сандра Мондаинӣ]] ва дигарон ҳунарнамоӣ намудааст. Соли [[1992]] [[Ҷулио Санчес Кристо]] ба ӯ таклиф кард, то дар нахустин операи  ӯ - "La maldición del paraíso" дар [[Колумбия]] нақши марказиро иҷро карда бошад.  Соли [[1993]] ӯ дар чор қисми силсилафилми шашқисмаи "Crónicas de una generación trágica"-ро, ки нақши Магдалена Ортега де Нариноро тасвир мекунад, ҳунарнамоӣ намудааст. Ин теленовела соли 1993 ба намоиш гузошта аз рӯи асари нависандаи колумбӣ [[Габриэл Гарсиа Маркес]] ба навор гирифта шудааст. [[Хулио Хименес]] ба ӯ нақши асосиро дар операи  La viuda de Blanco пешниҳод намуд, ки бо ҳунарпешаи пуэрторикоӣ [[Освалдо Риос]] дар соли 1996 иҷро намудааст. Ин опера дар чанд кишвари [[Амрикои Лотинӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] ба намоиш гузошта шудааст.  Барои иҷрои ин нақш , Мария Ҳелена дар  [[TVy Novelas]] ва ACPE ҳамчун беҳтарин ҳунарпеша дар нақши марказӣ сарфароз шудааст. Мария солҳои пайдарпай дар ҳаргуна [[теленовела]] даъват шуда аз уҳдаи иҷрояш ба хубӣ баромадааст. Соли [[2004]] ӯ дар теленовелаи "La Saga: negocio de familia"  нақши Марлен Ромеро де Манрикеро бозидааст.  Дар ҳамон сол ӯ бо [[Данна Гарсия]], [[Мигел Варонӣ]], [[Мишел Браун]], [[Ана Лусия Домингез]], [[Катрин Сиачоке]] ва [[Мартин Карпан]] дар теленовелаи "Te voy a enseñar a querer"  (Ман ба ту дӯст доштанро меомӯзам) ҳунарнамоӣ намудааст, ки дар он нақши Изобел де Мендез ҳамсари [[Мигел Варонӣ|Мигел Варониро]] бозидааст.  Ҳамон сол бо Варонӣ инчунин дар филми истеҳсоли [[Колумбия]] " Mi abuelo, mi papá y yo" нақш бозидааст. Соли [[2005]] ӯ дар якчанд силсилафилмҳои [[Телемундо]] нақшҳои хурдро бозидааст.  Дар соли 2006, ӯ нақши Розаура Суарес де Де ла Пенаро дар теленовелаи комедиявии  [[RCN Televisión]] "Hasta que la plata nos separe" зани баландпояи ҷомеа, ки ба ҳайси фурӯшанда дар як ширкати мошинсозӣ кор мекунад тасвир намудааст. Аз уҳдаи иҷрои нақш хуб баромада, яке аз теленовелаи муваффақ гардид. Соли [[2008]] ӯ ба [[Телемундо]] баргашта, дар силсилафилми Виктория, дар нақши Ҳелено де Корденас бо ҳунармандони машҳур ба монанди [[Виктория Руффо]], [[Артуро Пенич]], [[Маурисио Очманн]], [[Диана Кихано]], [[Хавиер Делгиудит]] ва дигарон ҳунарнамоӣ намудааст. Соли [[2009]] ӯ барои шабакаи [[RCN Televisión]]  дар теленовелаи "El penúltimo beso" нақши собиқ [[ҳиппӣ|ҳиппиро]] иҷро кард. Дар тӯли солҳои 2009 ва [[2010]] ӯ бо [[Данна Гарсия]], [[Сегундо Сернадас]], [[Диана Кихано]], [[Адриана Кампос]], [[Кэтӣ Барберӣ]] ва дигарон, дар теленовелаи машҳури "Тилисми зебо" (Bella Calamidades), ки нашркардаи  силсилафилми "Lola Calamidades"-и [[Хулио Хименес]] мебошад. Мария Ҳелено нақши Лоренза Кардона Мачадо, модархондаи Лола ва модари Морселоро бозидааст, ки зани дорои хислатҳои хуб мебошад, тасвир намудааст.  Барои иҷрояш аз тарафи ҷомеъа ва мунаққидон баҳои баланд гирифтааст. Соли 2010, ӯ дуюмин нақши таърихии худро дар RCN,  дар теленовелаи "La Pola" иҷро намудааст. Дар охири соли 2011, филми филмнавис ва коргардони колумбӣ  [[Даго Гарсия]] ба рӯи навор омад. Дар ин филм, Мария Ҳелена нақши Анабелла, бузурги оила бо хислати қавӣ ва шавқи пинҳонӣ ба санъатдоштаро  бозидааст. Моҳи майи [[2012]], ӯ дар комедияи [[RCN Televisión]]-и [[Колумбия]] "Pobres Rico", ҳамроҳ бо [[Поала Рей]] ва [[Хуан Пабло Раба]] ҳунарнамоӣ намудааст.  Қаҳрамони ӯ Ана Мария Фернандес де Рико, зани сарватманд, ки чаҳор сагашро аз се фарзандаш бештар дӯст медорад тасвир мекунад.  Ӯ ба шаробнушӣ сахт вобастагӣ дорад, гарчанде ки онро эътироф намекунад.  Орзуи бузургтарини ӯ дар [[Рим]] зиндагӣ кардан аст, аммо ба далели шароити зиндагӣ ва найрангҳои ҷиянаш ӯ ба бадбахтӣ дучор мешавад. Дар охири соли 2012, Мария фаъолияти моделиро аз сари нав оғоз кард, вақте ки вай аз ҷониби Almacenes Exito интихоб шуд, то чеҳраи расмии бренди истисноии Bluss бошад.  == Ҳаёти шахсӣ == Мария Ҳелено Доеринг [[сурудхонӣ]], [[аспсаворӣ]], [[хондан]], хусусан адабиёти итолиёӣ ва [[таърих]]ро дӯст медорад.  Ӯ бо аввал бо марди фаронсавию итолиёӣ  Даниэле Мореллӣ издивоҷ кардааст. Ин муносибат якчанд сол тӯл кашид ва пеш аз бозгашт ба [[Колумбия]] хотима ёфт.  Моҳи марти соли 1995 ва пас аз ду соли номзадӣ, Мария Ҳелено Доеринг тӯйи дуввуми худро бо меъмор Эдуардо Эскобар Ботеро издивоҷ кардааст.  Соли 2000 писари ягонааш Александр Эскобар Доеринг таваллуд шудааст. Мария ба таври ҳуқуқӣ яке аз зеботарин занҳои [[Колумбия]] ва нишони услуб ҳисобида мешавад. == Филмнома == === Силсилафилмҳо === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Бо заб. тоҷикӣ !! Шабакаи намоиш |- |1991 |''Casa Vianello'' |Люсия | |RTI Rete Televisiva Italiana |- | 1992-1993 ||''[[:en:La maldición del paraíso|La maldición del paraíso]]''|| Камила Синистерра || | [[:en:Canal A|Canal A]] [[:en:Producciones JES|Producciones JES]] |- | 1993 ||''[[:en:Crónicas de una generación trágica|Crónicas de una generación trágica]]''|| Магдалина Ортега де Нарино|| || [[:en:Canal A|Canal A]] |- | 1994-1995 ||''[[:en:Las aguas mansas|Las aguas mansas]]''|| Мелисса Маури|| || rowspan="2" |[[:en:Canal 1 (Colombia)|Cadena Uno]] [[:en:RTI Televisión|R.T.I.]] |- | 1996-1997 ||''[[:en:La viuda de Blanco (telenovela de 1996)|La viuda de Blanco]]''|| Олисиё Гардиола де Бланко|| |- | 2001-2002 ||''[[:en:Luzbel está de visita|Luzbel está de visita]]'' ё ''[[:en:Adrián está de visita|Adrián está de visita]]''|| Элза Эстрада де Франко || || [[:en:Telemundo|Telemundo]] [[:en:RTI Televisión|R.T.I.]] [[:en:Caracol Televisión|Caracol Televisión]] |- | 2002 ||''[[:en:Milagros de amor|Milagros de amor]]''|| Каталина Пизарро де Ҳансен|| ||[[:en:RCN Televisión|RCN Televisión]] |- | 2002-2003 ||''[[:en:La venganza (telenovela colombiana)|La venganza]]''|| Ҳелена Фонтана Биззо|| || rowspan="2" | [[:en:Telemundo|Telemundo]] [[:en:RTI Televisión|R.T.I.]] [[:en:Caracol Televisión|Caracol Televisión]] |- | 2004 ||''[[:en:Te voy a enseñar a querer|Te voy a enseñar a querer]]''|| Изобел де Мендез/Орхидея Фернандез || |- | 2004-2005 ||''[[:en:La saga, negocio de familia|La saga, negocio de familia]]''|| Марлене Ромеро де Манрике. Соли 70 || ||[[:en:Caracol Televisión|Caracol Televisión]] |- |2005-2006 |''[[:en:Decisiones (serie de televisión)|Decisiones]]'' | | |[[:en:Telemundo|Telemundo]] [[:en:RTI Televisión|R.T.I.]] |- | 2006-2007 ||''[[:en:Hasta que la plata nos separe|Hasta que la plata nos separe]]''|| Росаура Суарез де Де ла Пена|| || [[:en:RCN Televisión|RCN Televisión]] |- | 2007-2008 ||''[[:en:Victoria (telenovela de 2007)|Victoria]]''|| Ҳелена де Карденас|| || [[:en:Caracol Televisión|Caracol Televisión]] |- | 2008 ||''[[:en:El penúltimo beso|El penúltimo beso]]''|| Лупе Присиадо де Изгуердо|| || [[:en:RCN Televisión|RCN Televisión]] |- | 2009-2010 ||''[[:en:Bella Calamidades|Bella Calamidades]]''||Лорензо Кордонӣ де Мочодо | Тилисми зебо || [[:en:Telemundo|Telemundo]] [[:en:RTI Televisión|R.T.I.]] [[:en:Caracol Televisión|Caracol Televisión]] |- |2010-2011 |''[[:en:La Pola (telenovela)|La Pola]]'' |Эусебия Кайседо Сантамария-де-Валенсия | |[[:en:Canal RCN|RCN Televisión]] |- |2012 |''[[:en:Lynch (serie de televisión)|Lynch]]'' |Пересило | |[[:en:Moviecity|Moviecity Latinoamérica]] |- | 2012-2013 ||''[[:en:Pobres Rico|Pobres Rico]]''|| Ана Мария Фернандез де Рико|| || [[:en:RCN Televisión|RCN Televisión]] |- |2013-2015 |''[[:en:Cumbia Ninja|Cumbia Ninja]]'' |Модари Ҷуоно | |[[:en:FOX Channel|FOX Channel]] |- |2016 |''[[:en:Mujeres asesinas (Colombia)|Mujeres asesinas]]'' |Офелия, маъшуқа | |[[:en:Canal RCN|RCN Televisión]] |- | 2017 ||''[[:en:Venganza (serie de televisión)|Venganza]]''|| Виктория Пидраҳита || || [[:en:RCN Televisión|RCN Televisión]] |- |2018 |''[[:en:Sitiados (serie de televisión)|Sitiados]]'' |Доня Марина де Астуриас | |[[:en:FOX Channel|FOX Channel]] |- |2018-2019 |''[[:en:La ley del corazón|La ley del corazón 2]]'' | | |[[:en:RCN Televisión|RCN Televisión]] |- Беатриз де Дуперли |} == Филм == {| class="wikitable" !'''Сол''' !'''Номгӯй ''' !'''Нақш''' |- |2005 |''[[:es:Mi abuelo, mi papá y yo|Mi abuelo, mi papá y yo]]'' |Эсперанза Ариас |- |2005 |''[[:es:Rosario Tijeras|Rosario Tijeras]]'' | |- |2006 |''Las cartas del gordo'' |Доня Мария Элена |- |2011 |''[[:es:El escritor de telenovelas|El escritor de telenovelas]]'' | |- |2013 |''La luciernaga'' |Мерседес |- |2014 |''[[:es:Todas para uno|Todas para uno]]'' |Лилӣ |- |2017 |''[[:es:Mariposas Verdes|Mariposas Verdes]] ([[Колумбия]])'' |Ана |} == Театр == {| class="wikitable" !'''Сол''' !'''Номгӯй ''' !'''Нақш''' |- |2002-2003 |La Ratonera | |- |2017 |Técnicas para Amar |Дора |} == Ҷоизаҳо == === Premios TVyNovelas === {| class="wikitable" |- ! '''Сол''' !! '''Категория''' !! '''Филм ва силсилафилм''' !! Натиҷа |- | '''2017''' || [[:es:Anexo:TVyNovelas (Colombia) a la mejor actriz antagónica de serie|Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши манфӣ]] || ''[[:es:Venganza (serie de televisión)|Venganza]]'' || {{Ғолиб}} |- | '''1997''' || [[:es:Anexo:TVyNovelas (Colombia) a la mejor actriz protagónica|Беҳтарин ҳунарпеша]] || ''[[:es:La viuda de Blanco (telenovela de 1996)|La viuda de Blanco]]'' || {{Ғолиб}} |} === Premios India Catalina === {| class="wikitable" |- ! '''Сол''' !! '''Категория''' !! '''Филм ва силсилафилм''' !! Resultado |- | '''[[:es:Anexo:XXXIV Premios India Catalina|2018]]'''<ref>{{Cite web |url=http://www.premiosindiacatalinatv.com/interna_l.php?esec=1$$-1$$-GBVvgBWadmY0ZyLnNBVvgB&ecod=U9wzSbZnX0dzVnMBVvgB |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180811100947/http://www.premiosindiacatalinatv.com/interna_l.php?esec=1$$-1$$-GBVvgBWadmY0ZyLnNBVvgB&ecod=U9wzSbZnX0dzVnMBVvgB |archivedate=2018-08-11 }}</ref> || [[:es:Anexo:Premio India Catalina a la mejor actriz antagónica de telenovela o serie|Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши манфӣ]] || ''[[:es:Venganza (serie de televisión)|Venganza]]'' || Номзад |- | '''2013''' || [[:es:Anexo:Premio India Catalina a la mejor actriz de reparto|Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши дуюмдараҷа]] || ''[[:es:Pobres Rico|Pobres Rico]]'' || Номзад |} ===Дигар ҷоизаю ҷоизаҳо=== Asociación Colombiana de Periodistas del Espectáculo '''ACPE''' * Ҳунарпешаи дӯстдошта дар нақши асосӣ дар силсилафилми ''[[:es:La viuda de Blanco (telenovela de 1996)|La viuda de Blanco]]'' '''Баҳогузогии Колумбия''' * Беҳтарин ҳунарпеша дар нақши дуюмдараҷа барои нақши Ана Мария Фернандез де Рико дар силсилафилми ''[[:es:Pobres Rico|Pobres Rico]]'' (2012) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} *[http://www.telemundo.com] Telemundo Website *[http://msnlatino.telemundo.com/novelas/Victoria/]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Official "Victoria" Website *{{IMDb name|id=0246846}} *[https://web.archive.org/web/20070325043500/http://www.colarte.com/colarte/conspintores.asp?idartista=12690 Gallery of images] {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Испониё ва Амрикои Лотинӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Колумбия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Колумбия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Колумбия]] hzdjuq0t0qw08ic9xckpyguemvixye9 0 278228 1470731 1328731 2026-04-29T13:04:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470731 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Маҳдии Суҳайлӣ''' ({{lang-fa|مهدی سهیلی}}; {{ВД-Дебоча}}) — {{шоир}} ва {{нависанда}}и [[эрон]]ӣ. == Зиндагинома == Маҳдии Суҳайлӣ 7 тирмоҳи соли 1303 дар [[Теҳрон]] мутаваллид шудааст. Вай фарзанди Ғуломризо аз наводагони Ҳоҷҷ Акбари Симнонӣ аз шоирони бузурги муосир аст. Пас аз поёни таҳсилоти ибтидоӣ ба фарогирифтани улуми қадимия ва сарфу наҳви арабӣ ва мантиқу маъонӣ назди устодони фанн пардохт ва давраи мутавасситаро дар дабиристони Низомобод ба поён овард. Сипас вориди хадамоти матбуотӣ ва рӯзноманигорӣ шуд<ref>{{Cite web|url=https://persian-man.ir/senior/poets/%d9%85%d9%87%d8%af%db%8c-%d8%b3%d9%87%db%8c%d9%84%db%8c/|title=زندگی نامه مهدی سهیلی|website=مردان پارس|date=1970-01-01|lang=fa|accessdate=2022-11-04}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Номи хонаводагии худро аз Ҳоҷӣ Аликбарии Симнонӣ ба Суҳайлӣ дар соли 1322 тағйир дод. Дар солҳои 1345—1356 илова бар анҷоми корҳои матбуотӣ ва ҳамкорӣ бо рӯзномаҳои фукоҳии Теҳрон, сарпарастии корвони шеър ва мусиқии родию ва доварии барномаи «Мушоира»-ро бар уҳда дошт. Ӯ дар заминаи намоишноманависӣ низ фаъолият доштааст. Дар соли 1957 чанд асар аз вайро дар [[Маскав]] ба чоп расонданд. Маҳдии Суҳайлӣ дар 18 мурдоди 1366 дар синни 63 солагӣ даргузашт. == Намунаи ашъор == {{иқтибоси академикӣ|<poem> Боз омадам ба пурсиши ҳоли ту эй умед, Эй модаре ҳар нафасам гуфтугӯйи туст. Боз омадам ки бӯса занам бар мазори ту, Эй қиблае, ки ҷону дили ман ба сӯйи туст. Боз омадам ки шиква кунам аз ғами фироқ, В-аз бонги нола рӯҳи туро бохабар кунам. Модар! Ғами ту ҳамсафарам шуд ба ҷойи ту, Бо ин ғами бузург чи хоке ба сар кунам? Ҷони писар фидои ту эй модари азиз, Кай донӣ аз фироқ чиҳо бар писар гузашт. Ҳар лаҳзае, ки дар ғами маргат зи раҳ расид, Бо сӯзи оҳ омаду бо чашми тар гузашт. Ғамхона аст синаи ман дар фироқи ту, Он кас, ки ҳаст аз ғами ман бохабар Худост. Огаҳ набудам аз ғами бемодарӣ вале Маргат паём дод, ки бемодарӣ балост. Рафтӣ зи дасти мову намонд аз барои мо, Ғайр аз ғаме, шикаста диле, ҷони хастае, Ту мурғи ҷовидони биҳиштӣ шудӣ вале Донад Худо, ки пушти писарро шикастаӣ. Модар! Бихоб хуш, ки зи ёдам намеравӣ, Ҷонам фидои туву манзил муборакат. Модар бихоб каъбаи ман хоки кӯйи туст, Қурбони хоки кӯйи ту манзил муборакат. </poem>|сарчашма=}} == Осор == * Асрор магӯ * Биё бо ҳам бигирйем * Дар хотири манӣ * Бӯи баҳор медиҳад * Базми шоирон * Шоҳкорҳои Соиби Табрезӣ ва Калими Кошонӣ… == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{зиндагинома-нопурра}} {{ПБ}} rjoqffw6s8yb4nn914bjef8kx69xhzj 0 283978 1470749 1467779 2026-04-29T18:34:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470749 wikitext text/x-wiki {{Синамогар | ном = Нозим Меликов | номи аслӣ = Меликов Нозим | тасвир = | тавсифи тасвир = | ном ҳангоми таваллуд = | таърихи таваллуд = 5 ноябри соли 1966 | зодгоҳ = {{Парчам|Тоҷикистон}}, [[Ноҳияи Ёвон]] | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = | шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = [[коргардон]], [[ҳунарпешаи театр ва синамо|ҳунарпеша]] | солҳои фаъолият = 1991 – то ҳол | самт = Театри давлатии ҷавонон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов | imdb_id = | anim_id = | сайт = | ҷоизаҳо = [[Ҷашнвораи Парасту]] - Шоҳҷоиза (2017)<br>[[Ҷашнвораи Парасту]] - Беҳтарин коргардон (2019)<br>Ҷашнвораи байналмилалии «ART-ORDO» - Беҳтарин коргардон (2015) }} '''Нозим Меликов''' (тав. 5 ноябри соли 1966, [[Ноҳияи Ёвон]], [[Тоҷикистон]]) — коргардон ва ҳунарпешаи театр, [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. Ӯ яке аз шогирдони мактаби [[Фаррух Қосимов]] буда, беш аз 15 намоишномаро рӯи саҳна овардааст, ки аксари онҳо дар ҷашнвораҳои театрӣ соҳиби ҷоиза гардидаанд <ref name="ozodi-profile">{{cite web|url=https://www.ozodi.org/a/27342651.html|title=Ҳолномаи Нозим Меликов|author=|date=2015-11-03|website=Ozodi.org|language=tg}}</ref>. == Зиндагинома == Нозим Меликов 5 ноябри соли 1966 дар деҳаи Тағойободи ноҳияи Ёвон, дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст <ref name="your-profile">{{cite web|url=http://your.tj/tj/s_zan-tasviri-zindag-ch-tavr-pan-akent-sha-ri-a-onii-unarmand-jetirof-shud/|title=Нозим Меликов: "Дар театр хато кардан нобахшиданист"|author=|date=2024-11-20|website=Your.tj|language=tg}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ӯ соли 1991 [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода]]ро бо тахассуси ҳунарманди театр хатм намудааст <ref name="ozodi-profile" />. Баъди хатми донишкада то соли 2003 дар [[Театри Аҳорун]] фаъолият карда, аз соли 2003 то имрӯз дар [[Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон|Театри давлатии ҷавонон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов]] ба ҳайси коргардон кор мекунад <ref name="ozodi-profile" />. == Коргардонӣ ва намоишномаҳо == Нозим Меликов яке аз коргардонҳои муваффақи театри муосири тоҷик ба ҳисоб меравад. Нахустин кори коргардонии ӯ намоишномаи «Шаби бепоёни фохта» аз рӯи асари драматурги эронӣ Ҳамидризо Наимӣ буд, ки дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвораи «Парасту»]]-и соли 2005 ҷоизаи «Кори нахустини муваффақонаи коргардонӣ»-ро ба даст овард <ref name="achievements">{{cite web|url=http://example.com/achievements|title=Дастовардҳои коргардон Нозим Меликов (Маълумоти иловагӣ)|author=|date=|website=|language=tg}}</ref>. === «Шабе дур аз ватан» === Яке аз машҳуртарин намоишномаҳои ӯ «Шабе дур аз ватан» мебошад, ки бар пояи ашъори шоири тоҷик [[Бозор Собир]] таҳия шудааст <ref name="dialog">{{cite web|url=https://dialog.tj/politics-parties/politics/foundation/foundation/aktery-gosudarstvennogo-molodyozhnogo-teatra-tadzhikistana-primut-uchastie-v-mezhdunarodnom-festivale-vo-vladikavkaze/|title=Актёры Государственного молодёжного театра Таджикистана примут участие в Международном фестивале во Владикавказе|author=|date=2017-11-20|website=Dialog.tj|language=ru}}</ref>. Ин намоишнома дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвораи «Парасту»-и соли 2011]] ҷои дуввум ва ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона»-ро соҳиб шуд <ref name="achievements" />. «Шабе дур аз ватан» дар саҳнаҳои театрҳои хориҷӣ, аз ҷумла дар [[Афғонистон]], [[Молдова]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]] ва [[Русия]] муаррифӣ гардида, дар ҷашнвораҳои байналмилалӣ соҳиби ҷоизаҳо шудааст <ref name="dialog" /><ref name="ptj">{{cite web|url=https://ptj.spb.ru/blog/opyat-dusha-kak-rodina-bolna/|title=ОПЯТЬ ДУША, КАК РОДИНА, БОЛЬНА|author=|date=|website=ptj.spb.ru|language=ru}}</ref>. Намоишнома дар бораи танҳоӣ ва орзуи бозгашт ба Ватан дар зиндагии муҳоҷир нақл мекунад <ref name="ptj" />. === «Кӯҳҳо вақте суқут мекунанд» === Намоишномаи «Кӯҳҳо вақте суқут мекунанд» аз рӯи асари [[Чингиз Айтматов]] дар таҳияи Нозим Меликов соли 2019 дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвораи «Парасту»]] ба намоиш гузошта шуд. Ин намоишнома сазовори ҷоизаи «Беҳтарин коргардон» ва ҷои дуввуми ҷашнвора гардид <ref name="pressa-parastu">{{cite web|url=https://pressa.tj/parastu-2019-pobediteli-opredeleny/|title=«Парасту-2019»: победители определены|author=|date=2022-06-06|website=Pressa.tj|language=ru}}</ref>. === «Иштибоҳ» === Соли 2015 Нозим Меликов намоишномаи «Иштибоҳ»-ро аз рӯи асари драматурги фаронсавӣ [[Албер Камю]] рӯи саҳна овард <ref name="ozodi-ishtiboh">{{cite web|url=https://www.ozodi.org/a/27342780.html|title=Намоишномаи "Иштибоҳ"-и коргардони тоҷик Нозим Меликов дар 5-умин ҷашнвораи байналмилалии театрии “АРТ-ОРДО”...|author=|date=2015-11-03|website=Ozodi.org|language=tg}}</ref>. Ин намоишнома дар [[Ҷашнвораи байналмилалии «ART-ORDO»]] дар Қирғизистон ҷоизаи «Беҳтарин кори коргардонӣ»-ро ба даст овард <ref name="ozodi-ishtiboh" />. Намоишнома дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвораи «Парасту»-и соли 2023]] низ баҳогузорӣ шуда, соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин нақши занона» ва ҷоизаи махсуси ба номи [[Хушназар Майбалиев|Х. Майбалиев]] гардид <ref name="achievements" />. === «Достони Пирсар» === Дар моҳи ноябри соли 2025 Нозим Меликов намоишномаи «Достони Пирсар»-ро бар пояи достони «Зол ва Рудоба»-и [[Шоҳнома]]и [[Абулқосим Фирдавсӣ]] рӯи саҳнаи Театри «Аҳорун» гузошт <ref name="asiaplus-pirsar">{{cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2025/11/20/nahustnamoishi-dostoni-pirsar-i-nozim-melikov-bo-shirkati-vaziri-far%d2%b3angi-kishvar/|title=Нахустнамоиши “Достони Пирсар”-и Нозим Меликов бо ширкати вазири фарҳанги кишвар|author=Шоираи Қудрат|date=2025-11-20|website=Asia-Plus.tj|language=tg}}</ref>. Дар нахустнамоиши ин асар [[Матлубахон Сатториён]], вазири фарҳанги Тоҷикистон, ширкат намуд <ref name="asiaplus-pirsar" />. Ба гуфтаи худи коргардон, паёми асосии намоиш васфи ишқ аст, ки «низоъро барҳам мезанад» ва «тавлидкунандаи сулҳ» мебошад <ref name="asiaplus-pirsar" />. == Дастовардҳо == Нозим Меликов дар тӯли фаъолияти эҷодии худ соҳиби ҷоизаҳои зиёди ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ шудааст <ref name="achievements" />: * Соли 2005: [[Ҷашнвораи Парасту]] - Ҷои дуввум, «Беҳтарин нақши мардона» ва «Кори нахустини муваффақонаи коргардонӣ» (намоиши «Шаби бепоёни фохта»). * Соли 2011: [[Ҷашнвораи Парасту]] - Ҷои дуввум ва «Беҳтарин нақши мардона» (намоиши «Шабе дур аз ватан»). * Соли 2014: Ҷашнвораи фарҳангии «Ҷило» - «Беҳтарин намоиш». * Соли 2015: Ҷашнвораи байналмилалии «ART-ORDO» (Қирғизистон) - «Беҳтарин коргардон» (намоиши «Иштибоҳ»). * Соли 2015: Ҷашнвораи байналмилалӣ (Қазоқистон, шаҳри Тараз) - «Беҳтарин нақши мардона» (намоиши «Шабе дур аз ватан»). * Соли 2016: Ҷашнвораи байналмилалӣ (Қазоқистон, шаҳри Талдиқурғон) - «Беҳтарин иҷрои дунафараи ҳунармандӣ» (намоиши «Шабе дур аз ватан»). * Соли 2017: [[Ҷашнвораи Парасту]] - Шоҳҷоиза (намоиши «Диравши коваёнӣ»). * Соли 2017: Ҷашнвораи байналмилалӣ (Русия, шаҳри Налчик) - «Беҳтарин нақши мардона» ва «Беҳтарин нақши занонаи дараҷаи 2» (намоиши «Шабе дур аз ватан»). * Соли 2017: Ҷашнвораи байналмилалӣ (Русия, шаҳри Владиқафқоз) - «Беҳтарин нақши мардона» (намоиши «Шабе дур аз ватан»). * Соли 2019: [[Ҷашнвораи Парасту]] - Ҷои дуввум, «Беҳтарин коргардон» ва «Беҳтарин нақши занона» (намоиши «Кӯҳҳо вақте суқут мекунанд») <ref name="pressa-parastu" />. * Соли 2019: Ҷашнвораи байналмилалӣ (Қазоқистон, шаҳри Ҷесқасғон) - Ҷои аввал (намоиши «Диравши коваёнӣ»). * Соли 2023: [[Ҷашнвораи Парасту]] - «Беҳтарин нақши занона» ва ҷоизаи махсуси ба номи [[Хушназар Майбалиев|Х. Майбалиев]] (намоиши «Иштибоҳ»). == Эзоҳ == {{Reflist|2}} == Пайвандҳои беруна == * [https://dialog.tj/politics-parties/politics/foundation/foundation/aktery-gosudarstvennogo-molodyozhnogo-teatra-tadzhikistana-primut-uchastie-v-mezhdunarodnom-festivale-vo-vladikavkaze/ Актёры Государственного молодёжного театра Таджикистана примут участие в Международном фестивале во Владикавказе] (Dialog.tj) * [https://asiaplus.news/tg/2025/11/20/nahustnamoishi-dostoni-pirsar-i-nozim-melikov-bo-shirkati-vaziri-far%d2%b3angi-kishvar/ Нахустнамоиши “Достони Пирсар”-и Нозим Меликов бо ширкати вазири фарҳанги кишвар] (Asia-Plus.tj) * [https://ptj.spb.ru/blog/opyat-dusha-kak-rodina-bolna/ ОПЯТЬ ДУША, КАК РОДИНА, БОЛЬНА] (ptj.spb.ru) * [https://www.ozodi.org/a/27342651.html Ҳолномаи Нозим Меликов] (Ozodi.org) * [https://pressa.tj/parastu-2019-pobediteli-opredeleny/ «Парасту-2019»: победители определены] (Pressa.tj) * [https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=15925 Намоишномаи "Иштибоҳ"-и коргардони тоҷик Нозим Меликов дар 5-умин ҷашнвораи байналмилалии театрии “АРТ-ОРДО”...] (Ozodagon.com) * [https://www.ozodi.org/a/27342780.html Нозим Меликов... дар 5-умин ҷашнвораи байналмилалии театрии “АРТ-ОРДО”...] (Ozodi.org) [[Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои ноҳияи Ёвон]] 34rh64r9zhz7a7rjbqv8htfcsmlt57j 0 287800 1470741 1432519 2026-04-29T15:23:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470741 wikitext text/x-wiki {{Шахсият}} {{Ҳамномҳо|Муҳаммад (Ҳамном)|Муҳаммад }} '''Муҳамма́д Юну́с''' ({{lang-bn|মুহাম্মদ ইউনুস}}; {{ВД-Дебоча}}) — бонкдор, иқтисоддон ва пешвои ҷомеаи мадании Бангладеш мебошад, ки барои таъсиси Grameen Bank ва пешрави консепсияҳои қарздиҳии хурд ва маблағгузории хурд [[Ҷоизаи сулҳи Нобел|бо ҷоизаи сулҳи Нобел]] сарфароз гардонида шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2006/yunus/biographical/|title=The Nobel Peace Prize 2006|website=NobelPrize.org|lang=en-US|accessdate=9 June 2020}}</ref> Раиси ҳукумати муваққати Бангладеш аз 6 августи соли 2024 интихоб шудааст<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/bangladesh-unrest-live-updates-nobel-laureate-muhammad-yunus-named-chief-adviser-of-interim-government-6280732|title=Bangladesh Unrest LIVE Updates: Interim Government To Take Oath Tomorrow, Nobel Winner Is Caretaker Leader|website=NDTV.com|accessdate=2024-08-07}}</ref>. Ин қарзҳо ба соҳибкороне дода мешаванд, ки барои гирифтани қарзҳои анъанавии бонкҳо дасти тавоное надоранд. Юнус ва Бонки Грамен якҷоя ба ҷоизаи сулҳи Нобел "''барои талошҳояшон тавассути қарздиҳии хурд ҷиҳати эҷоди рушди иқтисодӣ ва иҷтимоӣ " сарфароз гардонида шуданд''. Кумитаи Нобелии Норвегия гуфтааст, ки «то даме ки гурӯҳҳои зиёди аҳолӣ роҳҳои баромадан аз фақрро пайдо накунанд, сулҳи пойдор ба даст оварда ғайримумкин аст» ва «дар байни фарҳангҳову тамаддунҳо Юнус ва бонки Грамин нишон доданд, ки ҳатто фақиртарин фуқаро метавонанд барои рушди худ ва тағири некӯаҳволи худ саъйу талош ба амал биоварад».<ref name="Nobel">{{Cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2006/press.html|title=The Nobel Peace Prize for 2006|website=Nobel Foundation|date=13 October 2006|accessdate=13 October 2006}}</ref> Юнус чандин ҷоизаҳои дигари миллӣ ва байналмилалиро соҳиб ба даст оварда аст. Вай соли 2009 Медали президентии озодии Иёлоти Муттаҳида ва соли 2010 Медали тиллоии Конгрессро ба даст овард. Дар соли 2008, ӯ дар феҳристи маҷаллаи ''Foreign Policy'' дар шумораи 2 'Top 100 Thinker Global' дар қатори сад мутафаккири барҷастаи олам ҷой гирифтааст.<ref>FP Top 100 Global Thinkers</ref> Моҳи феврали соли 2011 Юнус дар якҷоягӣ бо Саския Брюйстен, Софи Эйзенманн ва Ҳанс Рейтс муассисаи Тиҷорати Иҷтимоии Юнус — Ташаббусҳои Глобалӣ (YSB) -ро таъсис доданд. YSB корхонаҳои иҷтимоиро барои ҳалли мушкилоти иҷтимоӣ дар саросари ҷаҳон дастгирӣ ва ташвиқ мекунад Ҳамчун дасти байналмилалии татбиқи дидгоҳҳои Юнус дар бораи капитализми нави башардӯстона, YSB маблағҳои инкубаториро барои тиҷорати иҷтимоӣ дар кишварҳои рӯ ба инкишоф идора мекунад ва ба ширкатҳо, ҳукуматҳо, фондҳо ва ташкилотҳои ҷамъиятӣ хидамоти машваратӣ ироа мекунад. Дар соли 2012, ӯ ректори Донишгоҳи Глазго Каледонияи Шотландия баргузида шуд ва дар ин вазифа то соли 2018 фаъолият кард.<ref name="BBC-Glasgow">{{Cite news|date=1 July 2012|title=Muhammad Yunus accepts Glasgow Caledonian University post|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-18653792|work=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.parliament.uk/edm/2012-13/417|title=Muhammad Yunus Chancellor of Glasgow Caledonian University|website=UK Parliament|date=16 July 2012}}</ref> Қаблан, ӯ ба ҳайси профессори улуми иқтисодии Донишгоҳи Читтагонги Бангладеш кор карда аст.<ref>{{Cite web|url=https://keough.nd.edu/muhammad-yunus/|title=Professor Muhammad Yunus|website=Keough School - University of Notre Dame|lang=en-US|accessdate=9 June 2020|archivedate=2022-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220410103540/https://keough.nd.edu/muhammad-yunus/}}</ref> Ӯ якчанд китобҳои марбут ба фаъолиятҳои молиявии худро мунташир кардааст. Муҳаммад Юнус узви шӯрои муассисони Grameen America ва Grameen Foundation мебошад, ки қарздиҳии хурдро дастгирӣ мекунанд. Юнус инчунин дар Шӯрои директорони Бунёди Созмони Милали Муттаҳид, як созмони хайрияи ҷамъиятӣ, ки соли 1998 аз ҷониби хайрхоҳони амрикоӣ Тед Тернер бо маблағи 1 миллиард доллар таъсис ёфтааст, кор ва фаъолият мекунад.<ref name="test">[http://www.unfoundation.org/ United Nations Foundation], additional text.</ref> Дар моҳи марти соли 2011, ҳукумати [[Бангладеш]] Юнусро бо далели нақзи қонун ва маҳдудияти синну солӣ аз мақомаш аз раёсати Grameen Bank барканор кард.<ref name="Sacking">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/03/03/world/asia/03yunus.html|title=Microcredit Pioneer Ousted, Head of Bangladeshi Bank Says|work=The New York Times|first=Lydia|author=Polgreen|date=2 March 2011}}</ref> == Зиндагӣ ва таҳсилот == [[Акс:Young-muhammad-yunus.jpg|мини|Юнус ҳамчун бойкаут, дар соли 1953]] [[Акс:Muhammad_Yunus_at_Chittagong_Collegiate_School.JPG|мини|Соли 2003 Юнус аз Мактаби Коллеҷи Читтагонг боздид мекунад]] Ӯ сеюмин фарзанд аз нуҳ фарзанд мебошад.<ref>{{Cite web|url=http://muhammadyunus.org/content/view/19/34/lang,en/|title=About Dr. Yunus: Family|publisher=MuhammadYunus.ORG|accessdate=14 May 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080416113101/http://muhammadyunus.org/content/view/19/34/lang,en/|archivedate=16 April 2008}}</ref> Муҳаммад Юнус дар 28 июни соли 1940 оилаи мусулмони бенгалӣ дар деҳаи Басуа (Bathua), дар канори роҳи Каптаи (Kaptai) дар музофоти Ҳасазари, Читтагонг дар раёсати Бенгал(Bengal) -и Раҷ Бритониё (Raj Бритониё) [[Банглодеш|Бангладеш]] -и имрӯза таваллуд шудааст.<ref name="$27">{{Cite news|date=14 October 2006|title=First loan he gave was $27 from own pocket|url=http://archive.thedailystar.net/2006/10/14/d6101401033.htm|work=The Daily Star|accessdate=22 August 2007|archivedate=2015-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518074321/http://archive.thedailystar.net/2006/10/14/d6101401033.htm}}</ref><ref name="Hero">{{Cite news|author=Haider|first=Mahtab|date=1 January 2007|title=Muhammad Yunus: The triumph of idealism|url=http://www.newagebd.com/2006/dec/28/newyear07/heroes01.html|work=New Year Special: Heroes|publisher=New Age|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070107075121/http://www.newagebd.com/2006/dec/28/newyear07/heroes01.html|archivedate=7 January 2007|accessdate=11 September 2007}}</ref> Падари ӯ Ҳази Дула Миа Шоудагар, заргар ва модараш Сӯфия Хотун буданд. Кӯдакии ӯ дар деҳа сипарӣ шудааст. Соли 1944 оилаи ӯ ба шаҳри Читтагонг кӯчид ва ӯ аз мактаби деҳааш ба мактаби ибтидоии Ламабазар рафт. Соли 1949, модараш гирифтори бемории равонӣ шуд. Баъдтар, ӯ аз имтиҳони хатмкунӣ аз Мактаби Коллеҷи Читтагонг гузашт, ки ҷойи 16-умро дар миёни 39,000 донишҷӯ дар Покистони Шарқӣ ба даст оварда буд. Дар солҳои мактабхонӣ, ӯ аз бойскаутҳои фаъол буд ва соли 1952 ба Покистони Ғарбӣ ва Ҳиндустон ва соли 1955 бошад ба Канада ҷиҳати ширкат кардан дар Ҷамбори мусофират кард. Баъдтар, вақте ки Юнус дар коллеҷи Читтагонг таҳсил мекард, дар фаъолиятҳои фарҳангӣ фаъол шуд ва ҷоизаҳоро барои драматургияро низ ба даст овард. Дар соли 1957, ӯ ба шуъбаи иқтисодии Донишгоҳи Дакка дохил шуда, зинаи бакалаврро дар соли 1960 ва риштаи коршиносияшро (MA) дар соли 1961 ба даст овардааст. === Пас аз хатм === Пас аз итмоми донишгоҳ Юнус ба ҳайси ёрдамчии илмӣ дар пажӯҳишҳои иқтисодии профессор Нурул Ислом ва Раҳмон Субҳон дар Идораи Иқтисод ба фаъолият оғоз кард. Баъдтар, ӯ соли 1961 устоди иқтисодии коллеҷи Читтагонг таъйин шуд. Дар ин муддат, ӯ инчунин як корхонаи бастабанди муфидро таъсис дод.<ref name="Hero"/> Дар соли 1965, ӯ барои таҳсил дар Иёлоти Муттаҳида стипендияи Фулбрайт -ро ба даст овард. Вай дараҷаи доктори улуми иқтисодиро аз барномаи баъдидипломии Донишгоҳи Вандербилт дар рушди иқтисод (GPED)<ref>{{Cite web|url=http://www.vanderbilt.edu/gped/|title=The Graduate Program in Economic Development - Vanderbilt University …|date=11 December 2012|archiveurl=https://archive.today/20121211155230/http://www.vanderbilt.edu/gped/|archivedate=11 December 2012}}</ref> дар соли 1971 ба даст овард. Аз соли 1969 то 1972, Юнус профессори иқтисод дар Донишгоҳи давлатии Теннеси Миёна дар Мурфрисборо буд. Ҳангоми ҷанги озодихоҳии Бангладеш дар соли 1971, Юнус кумитаи шаҳрвандон таъсис дод ва Маркази иттилоотии Бангладешро бо ҳамроҳии дигар бангладешиҳои муқими Иёлоти Муттаҳида барои мусоидати озодӣ ба роҳ монд. Бо кшишу талошҳои ӯ ҳамчунин ''номаи ахбори Бангладешро'' аз манзилаш дар [[Нашвилл|Нашвилл мунташир карданд]]. Пас аз интиҳои ҷанг, ӯ ба кишвараш Бангладеш баргашт ва ба Комиссияи банақшагирии ҳукуматӣ таҳти роҳбарии Нурул Ислом ворид карда шуд. Ба ҳаммаи ин нигоҳ накарда ӯ аз мақомаш истеъфо дод чунки ин корро барояш дилгиркунанда донист. Сипас ӯ ба Донишгоҳи Читтагонг ба ҳайси мудири бахши иқтисод ба таълиму тадрис машғул шуд.<ref name="B2P">{{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|year=2003|title=Banker to the Poor: micro-lending and the battle against world poverty|last2=Jolis, Alan|publisher=Public Affairs|location=New York|isbn=978-1-58648-198-8|pages=[https://archive.org/details/bankertopoormicr00yunu/page/20 20–29]|url=https://archive.org/details/bankertopoormicr00yunu/page/20}}</ref> Пас аз мушоҳидаи гуруснагии соли 1974, ӯ хост дар паст кардани сатҳи камбизоатӣ ширкат варзад ва ҳамчун як лоиҳаи илмӣ барномаи иқтисодии рушди деҳотро ба роҳ андохт. Дар соли 1975, ӯ як лоиҳаеро бо номи Набажуг (Аҳди ҷадид) Тебҳага Хамар (се хоҷагии саҳҳомӣ) таҳия кард, ки ҳукумат онро ҳамчун Барномаи Вуруди Бастабандӣ қабул кард. Бо мақсади самараноктар гардонидани лоиҳа, Юнус ва шарикони ӯ барномаи ''Грам Саркар'' (ҳукумати деҳа) -ро пешниҳод карданд.<ref name="Ramon">{{Cite web|url=http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/profile/265|title=Yunus, Muhammad|website=Ramon Magsaysay Award Foundation|accessdate=17 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161014221226/http://www.rmaf.org.ph/newrmaf/main/awardees/awardee/profile/265|archivedate=14 October 2016}}</ref> Ин лоиҳа дар интиҳои солҳои 70-ум аз ҷониби президент Зиёур Раҳман муаррифӣ шуда буд, Ҳукумат дар соли 2003 ҳамчун табақаи чоруми ҳукумат 40.392 ҳукумати деҳотро ташкил кард. 2 августи соли 2005, дар посух ба дархости эътимоди ҳуқуқии кумак ва хидматҳои Бангладеш (BLAST), Суди Олӣ ҳукуматҳои деҳотро ғайриқонунӣ ва ғайриконститутсионӣ эълон кард.<ref>{{Cite web|url=http://www.ecoi.net/file_upload/432_1184159231_bangladesh-280607.doc|title=Bangladesh: Country of Origin Information Report|website=Country of Origin Information Service|date=15 June 2007|format=DOC|location=UK|publisher=Border & Immigration Agency|accessdate=9 September 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927140733/http://www.ecoi.net/file_upload/432_1184159231_bangladesh-280607.doc|archivedate=27 September 2007}}</ref> Консепсияи қарздиҳии хурди ӯ ҷиҳати дастгирии навоварон сарчашмаи илҳоми соҳибкорони кишварҳои рӯ ба инкишоф барои дастгирии афзоиши барномаи Соҳибкории иҷтимоӣ ё Social Entrepreneurship Programme гардидааст.<ref>{{Cite news|author=Hossain|first=Farid|date=1 November 2012|title=Internet Rolls Into Bangladesh Villages on a Bike|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2012/11/01/internet-rolls-into-bangladesh-villages-on-a-bike|work=U.S. News & World Report|accessdate=21 February 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://amaderkotha.com.bd/2012/11/08/info-ladies-riding-internet-into-rural-bangladesh|title=Info Ladies – Riding Internet into Rural Bangladesh!|website=Amader Kotha|date=8 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140317182454/http://amaderkotha.com.bd/2012/11/08/info-ladies-riding-internet-into-rural-bangladesh/|archivedate=17 March 2014}}</ref><ref>{{Cite news|author=Bouissou|first=Julien|date=30 July 2013|title='Info ladies' go biking to bring remote Bangladeshi villages online|url=https://www.theguardian.com/global-development/2013/jul/30/bangladesh-bikes-skype-info-ladies|location=London|work=The Guardian|accessdate=21 February 2017}}</ref> == Оғози кор == [[Акс:Grameen.JPG|рост|мини| Дафтари марказии Бонки Grameen дар Мирпур-2, [[Дака|Дакка]]]] Соли 1976, ҳангоми боздид аз хонаводаҳои фақири деҳаи Ҷобра воқеъ дар наздикии Донишгоҳи Читтагонг, Юнус дарк кард, ки қарзҳои хеле хурд метавонанд барои шахси камбағал фарқияти номутаносиб дошта бошанд. Занҳои деҳа, ки аз бамбук мебел месохтанд, маҷбур буданд барои харидани бамбук вомҳои рибаваӣ бигиранд ва судашонро на барои равнақи корҳояшон балки ба арбобони қарз баргардонанд. Бонкҳои анъанавӣ бошад, намехостанд, ки бо сабаби хавфи баланди пардохтпазирӣ қарзҳои хурдро бо судҳои (фоидаи) оқилона барои камбизоатон диҳанд.<ref name="bbc2Mar2011">{{Cite news|title=Profile: Muhammad Yunus, 'world's banker to the poor'|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6047234.stm|work=BBC News|date=2 March 2011|accessdate=16 October 2006}}</ref> Аммо Юнус боварӣ дошт, ки бо назардошти имконият, камбизоатон пулро бармегардонанд ва аз ин рӯ, қарздиҳии хурд як модели қобили тиҷорат буд.<ref>{{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|year=2003|title=Banker to the Poor: micro-lending and the battle against world poverty|last2=Jolis, Alan|publisher=PublicAffairs hc|location=New York|isbn=978-1-58648-198-8|pages=[https://archive.org/details/bankertopoormicr00yunu/page/46 46–49]|url=https://archive.org/details/bankertopoormicr00yunu/page/46}}</ref> Юнус 27 доллари ИМА пулашро ба 42 зани деҳа қарз дод, ки аз ҳар як қарз 0,50 [[Такаи Банглодеш|BDT (0,02 доллари ИМА) фоида ба даст оварданд.]] Ҳамин тариқ, Юнус идеяи қарздиҳии хурдро ба вуҷуд омада дар Бангладеш рушд ёфт. Дар моҳи декабри 1976, Юнус билохира аз Бонки давлатии Ҷаната қарз гирифт, то ба мардуми камбизоати минтақаи Ҷобра вом диҳад. Муассисаи молии ӯ фаъолияташро идома дода, аз дигар бонкҳо барои лоиҳаҳои худ қарз мегирифт. То соли 1982 он 28000 аъзо дошт. 1 октябри соли 1983 лоиҳаи озмоишӣ ҳамчун як бонки комил барои бангладешиҳои камбизоат ба кор шурӯъ кард ва номи Grameen Bank («Бонки деҳот») -ро гирифт. То моҳи июли соли 2007, Grameen 6.38 миллиард доллари ИМА 7,4 миллион қарзгир вом дода буд.<ref>[http://www.grameen-info.org/index.php?option=com_content&task=view&id=26&Itemid=175 «GB at a glance»], Muhammad Yunus, Grameen Info. Retrieved 9 September 2007</ref> Барои кафолати пардохтпазирӣ бонк аз системаи ''«гурӯҳҳои ҳамбастагӣ''» -ро истифода мебарад. Ин гурӯҳҳои хурди ғайрирасмӣ ҳамҷоя барои гирифтани қарз муроҷиат мекунанд ва аъзоёни он ҳамчун кафили пардохт баромад мекунанд. Онҳо талошҳои ҳамдигариро барои пешрафти иқтисодӣ дастгирӣ мекунанд.<ref name="Ramon"/> Ибтидо аз соли 1980 Грамен ба гуногунсозии систмеаи қарздиҳии худ сар кард ва кӯлҳои камистифодашавандаи моҳипарварӣ ва насосҳои обёриро маблағгзорӣ кард.<ref name="IntFam">{{Cite web|url=http://203.112.193.71/grameen/gc/gfly.htm|title=Introduction|author=Yunus|first=Muhammad|website=Grameen Family|accessdate=7 September 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080618033835/http://203.112.193.71/grameen/gc/gfly.htm|archivedate=18 June 2008}}</ref> Дар соли 1989 ин ҳадафҳои гуногуни ӯ ба ду лоиҳои алоҳида табдил ёфтанд. Лоиҳаи моҳипарварии Грамен ба Grameen Motsho ("Фонди хоҷагиҳои моҳипарварии Грамен ") ва лоиҳаи обёрии он ба Grameen Krishi («Фонди хоҷагии қишлоқ») табдил ёфтанд. Бо гузашти замон, ташаббусҳои Grameen ба як гурӯҳи бисёрсоҳаи корхонаҳои судовар ва ғайритиҷоратӣ, аз ҷумла лоиҳаҳои бузурге ба монанди Grameen Trust ва Grameen Fund, ки лоиҳаҳои саҳҳомӣ ба монанди Grameen Software Limited, Grameen CyberNet Limited ва Grameen Knitwear Limited муттаҳид мекарданд, ба вуҷуд овард.<ref>{{Cite web|url=http://www.grameen-info.org/grameen/gfund/venture.htm|title=Grameen Fund ventures on Grameen official website|publisher=Grameen-info.org|accessdate=14 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012173538/http://grameen-info.org/grameen/gfund/venture.htm|archivedate=12 October 2007}}</ref> Инчунин Grameen Telecom, ки бо номи Grameenphone (GP), машҳур аст, аз бузургтарин ширкати хусусии телефонӣ дар Бангладеш ба ҳисоб меравад, ки Муҳаммад Юнус низ саҳмдори он мебошад.<ref>{{Cite web|url=http://www.grameenphone.com/index.php?id=64|title=About Grameenphone|quote=Grameenphone is now the leading telecommunications service provider in the country with more than 10 million subscribers as of November 2006.|date=16 November 2006|publisher=Grameenphone|accessdate=22 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070810022333/http://www.grameenphone.com/index.php?id=64|archivedate=10 August 2007}}</ref> Аз моҳи марти соли 1997 то 2007, лоиҳаи GP’s Village Phone (Ҷ.П Виллеҷ фон яъне ''лоиҳаи телефони деҳа'') ба 260,000 камбизоати деҳотӣ ки зиёда аз 50,000 деҳаро дар бар мегирифт телефонҳои мобилӣ дод.<ref>{{Cite web|url=http://www.grameenphone.com/index.php?id=64|title=Village Phone|website=About Grameenphone|publisher=Grameenphone|accessdate=22 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070810022333/http://www.grameenphone.com/index.php?id=64|archivedate=10 August 2007|year=2006}}</ref>{{quote box|quote=In 1974 we ended up with a famine in the country. People were dying of hunger and not having enough to eat. And that's a terrible situation to see around you. And I was feeling terrible that here I teach elegant theories of economics, and those theories are of no use at the moment with the people who are going hungry. So I wanted to see if as a person, as a human being, I could be of some use to some people.|source=- Dr. Muhammad Yunus while talking about reason behind creating Grameen Bank <ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/11/05/talkasia.yunus/index.html|title=Interview with Muhammad Yunus|work=CNN|accessdate=2021-03-21|archivedate=2022-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220818164542/http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/11/05/talkasia.yunus/index.html}}</ref>|width=25%|align=right}}''Соли 1974 гуруснагии сахт боиси марги одамони зиёде гашт. Мардумон аз гуруснагӣ ва надоштани ғизои кофӣ вафот мекараданд. Ин вазъияти мудҳиш барои назар кардан ба атроф буд. Худ ба худ таасуф мехӯрадам, ки дар ин ҷо ман доир ба назарияҳои зебои иқтисодиро дарс медиҳам, вале ин назарияҳо ба одамоне ки гурусна ҳастанд ҳеч манифатеро дар пай нахоҳад дошт. Пасон, чун инсон мехостам бидонам, ки банда ҳамчун як фард, ва як инсон метвонам барои баъзе одамон фоидае дошта бошам. '''Порае аз суҳбати Доктор Муҳаммад Юнус дар бораи сабабҳои таъсиси бонки Грамен''''' Муваффақияти модели маблағгузории хурди Grameen тақрибан дар 100 кишвари рӯ ба инкишоф ва ҳатто дар кишварҳои пешрафта, аз ҷумла Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, талошҳои мушобеҳеро ба вуҷуд оварда аст.<ref>{{Cite news|date=23 October 2006|title=Grameen Bank, a Nobel-winning concept|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-business/article3208913.ece|work=The Hindu|accessdate=9 September 2007}}</ref> Бештари лоиҳаҳои қарзии хурди Grameen рӯи занон тамаркуз карда аст. Зиёда аз 94 % қарзҳои Grameen ба заноне дода шудаанд, ки аз сатҳи камбизоатӣ ба таври номутаносиб азият мекашанд ва эҳтимол дорад, ки даромади мардони онҳо барои пардохти масрафҳои хонаводаҳояшон кифоягӣ кунад. Барои фаъолиятҳояш бо Grameen, Юнусро Ashoka : Навовари Академияи Иҷтимоии ҷаҳонӣ (Public Global Public Academy) дар соли 2001 номида аст.<ref>{{Cite web|url=http://www.ashoka.org/node/3798|title=Muhammad Yunus, Ashoka's Global Academy Member, Wins Nobel Peace Prize|date=13 October 2006|publisher=Ashoka.org|accessdate=17 August 2007}}</ref> Дар китоби<ref>{{Cite news|author=Posman|first=Jerald|date=26 January 2008|title=In thrall to an agent of change|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/story.php?nid=20577|work=The Daily Star|accessdate=2021-03-21|archivedate=2016-02-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160204130407/http://archive.thedailystar.net/newDesign/story.php?nid=20577}}</ref> Модели тиҷорати иҷтимоии Грамен(''Grameen Social Business Model)'', муаллифи он Рашидул Бори гуфтааст, ки модели бизнеси иҷтимоии Grameen (GSBM) аз назария ба амалияи илҳомбахше, ки аз ҷониби донишгоҳҳои пешрафта (масалан, Глазго), соҳибкорон (масалан, Франк Рибуд) қабул шудааст, табдил ёфтааст. ва корпоратсияҳое (масалан, Danone) дар саросари ҷаҳон аз он истифода мекунанд. Тавассути Grameen Bank, Рашидул Барӣ изҳор медорад, ки Юнус нишон дод, ки чӣ гуна Модели тиҷорати иҷтимоии Грамен метавонад рӯҳияи соҳибкориро барои тавонманд сохтани занони камбизоат ва паст кардани сатҳи камбизоатиашон истифода барад. Як хулосае, ки Бари аз консепсияҳои Юнус пешниҳод кард, ин аст, ки камбизоатон ба «дарахти бонсай» шабеҳанд ва онҳо дар сурати дастрасӣ ба тиҷорати иҷтимоӣ, ки қобилияти мустаҳкам кардани онҳо барои худкифо шуданро доранд, метавонанд корҳои бузургеро сомон расонанд. == Эътироф == Муҳаммад Юнус ҷиҳати талошҳояш барои эҷоди рушди иқтисодӣ ва иҷтимоӣ дар ҳамҷоягӣ бо Бонки Грамин (Grameen Bank) сазовори [[ҷоизаи сулҳи Нобел]] дар соли 2006 дониста шуданд. Дар эълони мукофот Кумитаи Норвегии Нобели чунин зикр карда буд:<ref name="Nobel"/> [[Акс:Muhammad_Yunus_in_Oslo_Norway_at_the_Nobel_Awards_by_Don_Ramey_Logan.jpg|чап|мини| Юнус дар Grand Hotel-и Осло, Норвегия]] ''Муҳаммад Юнус худро ҳамчун як пешво нишон дода аст, ки қодир аст дидгоҳҳоро ба манфиати миллионҳо одамонро на танҳо дар Бангладеш, балки дар бисёре аз кишварҳои дигар ба амал табдил диҳад. Қарзҳо ба мардуми камбизоат бидуни амнияти молиявӣ як фикри ғайримумкин менамуданд. Аз оғози хоксоронаи се даҳсола пеш, Юнус, пеш аз ҳама тавассути Grameen Bank, қарзҳои хурдро ба як василаи ҳамешагии муҳим дар мубориза алайҳи камбизоатӣ тадил додааст.'' Юнус аввалин бангладешӣ буд, ки бори аввал сазовори ҷоизаи Нобел шуд. Пас аз гирифтани хабари ҷоизаи муҳим, Юнус эълом дошт, ки як қисми ҳиссаи худро аз 1,4 миллион долларро барои таъсиси як ширкат барои сохтани ғизои арзон ва серғизо барои камбизоатон истифода хоҳад бурд (Дар соли 2019 он ба {{Inflation|US|1.4|2006}} миллион барорбар буд); ин дар ҳолест, ки боқимондаи маблағ барои таъсиси Донишгоҳи илмӣ ва технологии Юнус дар ноҳияи зодгоҳаш ва инчунин ташкили беморхонаи чашм барои камбизоатон дар Бангладеш равона мешуданд.<ref>{{Cite news|title=Yunus wins peace Nobel for anti-poverty efforts|url=http://www.nbcnews.com/id/15246216|date=13 October 2006|accessdate=16 August 2007}}</ref> Президенти собиқи ИМА [[Билл Клинтон]] ҷонибдори сарсупурдаи ба Юнус додани ҷоизаи Нобел буд. Вай инро дар ''маҷаллаи Роллинг Стоун''<ref>{{Cite news|first=Jim|author=Boulden|date=29 March 2001|title=The birth of micro credit|url=http://edition.cnn.com/BUSINESS/programs/yourbusiness/stories2001/lending/|work=CNN|accessdate=19 August 2007|archivedate=2017-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170707151541/http://edition.cnn.com/BUSINESS/programs/yourbusiness/stories2001/lending/}}</ref> ва инчунин дар китоби ёддоштҳояш дар бораи <nowiki><i id="mw7Q">Ҳаёти ман баён кардааст</i></nowiki> ''.''<ref>{{Cite book|last=Clinton|first=Bill|author-link=Bill Clinton|title=My Life: The Presidential Years|year=2004|publisher=Vintage Books|location=New York|page=[https://archive.org/details/mylifecl00clin/page/329 329]|isbn=978-0-375-41457-2|quote=Muhammad Yunus should have been awarded the Nobel Prize in Economics years ago.}}</ref> Дар суханронии худ дар Донишгоҳи Калифорния, Беркли, дар соли 2002, президент Клинтон Юнусро «''инсоне тавсиф карда, ки кайҳо бояд ҷоизаи Нобелро [дар соҳаи иқтисод ва] ба даст меовард ман инро то он даме мегӯям, ки онро ба ӯ это накунанд''.»<ref>{{Cite web|url=http://www.berkeley.edu/news/features/2002/clinton/clinton-transcript.html|title=Transcript of the Jan. 29, 2002 talk by former President Bill Clinton at the University of California, Berkeley|author=Ainsworth|first=Diane|website=Clinton: education, economic development key to building a peaceful, global village|date=29 January 2002|publisher=[[University of California|UC]] Regents|accessdate=22 August 2007}}</ref> Ва баръакс, ''The Economist'' ба таври возеҳ изҳор дошт, дар ҳоле ки Юнус дар самти мубориза бо камбизоатӣ корҳои наҷиберо барои аз байн бурдани фақр ба анҷом расонида аст, ба ӯ додани ҷоизаи сулҳ мувофиқи мақсад нахоҳад буд, ва маҷаллаи мазкур чунин менигорад : "…кумитаи Нобел бояд интихоби ҷасуртар, ва душвортареро рӯи даст гирад, ки ҳеч гуна қабулкунанда нахоҳад дошт. " [[Акс:Muhammad_yunus_at_weforum.jpg|рост|мини| Юнус дар ҷаласаи солонаи 2009 Форуми Умумиҷаҳонии Иқтисодӣ , Давоси Швейтсария]] Ӯ аз шумори ҳафт нафарест, ки ҷоизаи сулҳи Нобел, медали президентии озодӣ,<ref>[https://obamawhitehouse.archives.gov/the_press_office/President-Obama-Names-Medal-of-Freedom-Recipients/ «President Obama Names Medal of Freedom Recipients»], White House Office of the Press Secretary, 30 July 2009</ref> ва медали тилои Конгрессро ба даст овардааст.<ref name="gpo.gov">{{Cite web|url=http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/PLAW-111publ253/pdf/PLAW-111publ253.pdf|title=Public Law 111–253—OCT. 5, 2010|website=US Government Publishing Office}}</ref> Ҷоизаҳои дигари намоёни ӯ аз ҷумла ҷоизаи Рамон Магсайсай дар соли 1984,<ref name="Ramon"/> Ҷоизаи ҷаҳонии озуқаворӣ,<ref>{{Cite web|url=http://www.worldfoodprize.org/en/laureates/19871999_laureates/1994_yunus/|title=Dr. Muhammad Yunus|website=World Food Prize|accessdate=29 August 2007}}</ref> ҷоизаи байналмилалии Саймон Боливар (1996),<ref>{{Cite web|url=http://www.unesco.org/bpi/eng/unescopress/96-183e.htm|title=MUHAMMAD YUNUS RECEIVES 1996 INTERNATIONAL SIMON BOLIVAR PRIZE AT UNESCO|website=UNESCO|accessdate=13 August 2012}}</ref> ҷоизаи шоҳзодаи Астуриас барои Конкорд<ref>{{Cite web|url=http://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/1998-nicolas-castellanos-vicente-ferrer-joaquin-sanz-gadea-and-muhammad-yunus.html?especifica=0&idCategoria=0&anio=1998&especifica=0|title=Nicolás Castellanos, Vicente Ferrer, Joaquín Sanz Gadea and Muhammad Yunus, 1998 Prince of Asturias Award for Concord|website=Fundación Princesa de Asturias|accessdate=13 August 2012|archivedate=2022-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220301071901/https://www.fpa.es/en/princess-of-asturias-awards/laureates/1998-nicolas-castellanos-vicente-ferrer-joaquin-sanz-gadea-and-muhammad-yunus.html?especifica=0&idCategoria=0&anio=1998&especifica=0}}</ref> ва ҷоизаи сулҳи Сидней дар 1998,<ref>{{Cite web|url=http://sydneypeacefoundation.org.au/peace-prize-recipients/1998-professor-muhammed-yunus/|title=1998 Professor Muhammed Yunus|publisher=Sydney Peace Foundation|accessdate=13 August 2012}}</ref> ва ҷоизаи сулҳи Сеул дар соли 2006 ба ҳисоб мераванд. Ғайр аз ин, Юнус бо 50 унвони доктори фахрии донишгоҳҳои 20 кишварҳои ҷаҳонӣ ва 113 ҷоизаи байналмилалӣ аз 26 кишвари мухталиф, аз ҷумла ифтихономаҳои давлатии 10 кишвар сарфароз гардонида шудааст.<ref>{{Cite web|url=http://muhammadyunus.org/index.php/professor-yunus/awards?limitstart=0|title=Awards|website=Yunus Centre|accessdate=2021-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010210802/http://muhammadyunus.org/index.php/professor-yunus/awards?limitstart=0|archivedate=2017-10-10}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 October 2006|title=Profile: Dr. Muhammad Yunus|url=http://www.bangladeshnews.com.bd/2006/10/14/profile-dr-muhammad-yunus/|work=Bangladesh News|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061017160138/http://www.bangladeshnews.com.bd/2006/10/14/profile-dr-muhammad-yunus/|archivedate=17 October 2006}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.muhammadyunus.org/index.php/professor-yunus/cv|title=CV of Professor Muhammad Yunus|website=Yunus Centre|accessdate=1 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151021055019/http://www.muhammadyunus.org/index.php/professor-yunus/cv|archivedate=21 October 2015}}</ref> Ҳукумати Бангладеш барои эҳтироми ҷоизаи Нобели ӯ муҳри ёдгорие мунташир карда аст.<ref name="sydney">[http://sydneypeacefoundation.wordpress.com/2007/09/03/muhammad-yunus-commemorative-stamps/ Sydney Peace Prize recipients], Sydney Peace Prize Foundation website; ''Retrieved: 9 September 2007''</ref> Маҷаллаи Fortune (Фочун) Юнусро моҳи марти соли 2012 ҳамчун яке аз 12 соҳибкори бузургтарин замони муосир ном бурдааст.<ref>{{Cite news|author=Byrne|first=John A.|date=9 April 2012|title=The 12 greatest entrepreneurs of our time|url=https://money.cnn.com/galleries/2012/news/companies/1203/gallery.greatest-entrepreneurs.fortune/13.html|work=Fortune|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120324163515/http://money.cnn.com/galleries/2012/news/companies/1203/gallery.greatest-entrepreneurs.fortune/13.html|archivedate=24 March 2012}}</ref> Маҷаллаи Fortune дар иқтибосаш гуфтааст, ки «''ғояҳои Юнус теъдоди бешумори ҷавононро илҳом бахшид, ки худро машғули корҳои иҷтимоӣ дар тамоми ҷаҳон созанд.''» Дар моҳи январи соли 2008, дар [[Хюстон, Техас|Ҳюстони]] Техас 14 январро «'''Рӯзи Муҳаммад Юнус'''» эълон карданд.<ref>{{Cite news|title=Houston mayor declares 14 January 'Yunus Day'|url=http://www.thedailystar.net/story.php?nid=19502|work=The Daily Star|date=16 January 2008|accessdate=16 January 2008}}</ref> Соли 2009 тибқи раддабандии Форейн Полиси Юнус дар қатори 100 (Бонуфузтарин элитаи ҷаҳон) беҳтарин мутафаккирони олам номбар карда шуд. [[Акс:Muhammad_Yunus_com_presidente_Lula.jpg|чап|мини| Юнус бо президенти Бразилия Лула Да Силва дар соли 2008 пас аз ба даст овардани ҷоизаи сулҳи Нобел]] Соли 2010 маҷаллаи бритониёии Ню Стейтмэн ''New Statesman'' Юнусро дар раддабандии «50 чеҳраи муассири ҷаҳон дар соли 2010» дар мақоми 40-ум қарор дод. Юнус зиёда аз 50 унвонҳоидоктории фахрии донишгоҳҳои Аргентина, Австралия, Бангладеш, Белгия, Канада, Коста-Рика, Ҳиндустон, Италия, Ҷопон, Корея, Лубнон, Малайзия, Перу, Русия, Африқои Ҷанубӣ, Испания, Тайланд, Туркия, Британияи Кабир, ва ИМА-ро ба даст оварда аст.<ref>{{Cite web|url=http://muhammadyunus.org/index.php/professor-yunus/honourary-degrees|title=Honourary Degrees|website=Yunus Centre|accessdate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222171529/http://www.muhammadyunus.org/index.php/professor-yunus/honourary-degrees|archivedate=22 February 2013}}</ref> Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид, [[Пан Ги Мун|Бан Ки Мун]] Юнусро ба ҳайси як ҳомии Ҳадафҳҳои Рушди Ҳазорсола ном бурда аст. Юнус дар садри ҳайати Шӯрои Бунёди Созмони Милали Муттаҳид, Бунёди Шваб, шоҳзода Алберти II аз Бунёди Монако, Фонди қарзии хурди Grameen Credit Agricole нишаста аст. Вай узви ифтихории кумитаи Фонди Ширак<ref>{{Cite web|url=http://www.fondationchirac.eu/en/foundation/honour-committee/|title=Honor Committee|website=Fondation Chirac}}</ref> аз рӯзи бунёди он дар соли 2008 аз ҷониби президенти собиқи Фаронса [[Жак Ширак]] бо мақсади мусоидат ба сулҳи ҷаҳон таъсис дода шудааст, мебошад. Юнус ба як чеҳраи маъруфи сатҳи ҷаҳонӣ табдил ёфтааст. Вай дар саросари ҷаҳон суханрониҳои зиёде эрод карда аст,<ref>{{Cite web|url=http://www.nelsonmandela.org/publications/entry/seventh-nelson-mandela-annual-lecture-address1|title=Seventh Nelson Mandela Annual Lecture address – Nelson Mandela Centre of Memory|website=Nelsonmandela.org|accessdate=13 August 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.grameensocialbusiness.org/index.php?option=com_content&view=article&id=197:professor-muhammad-yunus-commencement-speech&catid=46:transcripts-of-speeches&Itemid=92|title=Professor Muhammad Yunus' Commencement Speech|date=17 May 2009|publisher=Grameensocialbusiness.org|accessdate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424175357/http://www.grameensocialbusiness.org/index.php?option=com_content&view=article&id=197:professor-muhammad-yunus-commencement-speech&catid=46:transcripts-of-speeches&Itemid=92|archivedate=24 April 2013}}</ref><ref>[http://tech.mit.edu/V128/N28/commencement/yunus.html «Yunus Speaks About Capitalism, Poverty, and the Future of 'Social Business'»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160216024701/http://tech.mit.edu/V128/N28/commencement/yunus.html |date=2016-02-16 }} — The Tech, Volume 128, Issue 28: Friday, 13 June 2008</ref><ref>{{Cite web|url=http://muhammadyunus.org/index.php/news-media/speeches/210-adam-smith-lecture-at-glasgow-university|title=Adam Smith Lecture at Glasgow University|website=Yunus Centre|accessdate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171009143647/http://muhammadyunus.org/index.php/news-media/speeches/210-adam-smith-lecture-at-glasgow-university|archivedate=2017-10-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ox.ac.uk/news-and-events/The-University-Year/romanes-lecture|title=Romanes Lecture|website=University of Oxford}}</ref> ва дар барномаҳои телевизионии машҳур баромад кардааст, ки метавон ба ''Daily Show бо Ҷон Стюарт'' ва ''Шоуи Опра Уинфри'' дар соли 2006, ''Ҳисоботи Колберт'' соли 2008, ''Замони воқеӣ бо Билл Махер'' дар соли 2009 ва ''Симпсонҳо'' дар соли 2010 ишора кард. Дар Google+ Юнус яке аз бештарин пайравони дар саросари ҷаҳонро дорад, ки шумораи он беш аз ду миллион мерасад.<ref>{{Cite web|url=http://socialstatistics.com/profile/114848435876861502546|title=Muhammad Yunus Google+ Statistics|website=Socialstatistics.com|accessdate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120806054035/http://socialstatistics.com/profile/114848435876861502546|archivedate=6 August 2012}}</ref> == Фаъолияти сиёсӣ == [[Акс:Yunus_at_LSE.jpg|мини|Юнус (аз рост) ҳангоми имзои китоб дар Мактаби Иқтисоди Лондон]] Дар аввали соли 2006 Юнус, дар якҷоягӣ бо дигар аъзои ҷомеаи шаҳрвандӣ, аз ҷумла профессор Раҳмон Субҳон, додрас Муҳаммад Ҳабибурраҳмон, Дуктур Камол Ҳусайн, Матиур Раҳмон, Маҳфуз Аннон ва Дебаприя Бҳаттачаря, дар як маъракаи номзадҳои ростқавл ва пок дар интихоботи миллӣ ширкат карданд.<ref>{{Cite news|url=http://www.cpd-bangladesh.org/media/press_N17.html|title=Parliament with honest, efficient must for development|publisher=The New Nation|date=21 March 2006|accessdate=22 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929175614/http://www.cpd-bangladesh.org/media/press_N17.html|archivedate=29 September 2007}}</ref> Вай дар поёни он масъалаи сол ворид шудан ба сиёсатро баррасӣ кард.<ref>{{Cite news|date=18 October 2006|title=Yunus not willing to be caretaker chief|url=http://www.thedailystar.net/2006/10/18/d6101801022.htm|work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|accessdate=18 August 2007}}</ref> 11 феврали соли 2007 Юнус дар як номаи кушода навишт, ки дар рӯзномаи Бангладеши ''Daily Star чоп шудааст'', аз шаҳрвандон дар бораи нақшаи бунёди ҳизби сиёсӣ барои ташкили ҳусни сиёсӣ, роҳбарии хубу идоракунии хуб даъват ба амал оварда буд. Дар ин нома ӯ аз ҳама даъват карда аст, то мухтасар шарҳ диҳад, ки ӯ чӣ гуна бояд барои иҷрои ин вазифа амал кунад ва чӣ гуна онҳо дар иҷрои он саҳм гузошта метавонанд.<ref>{{Cite news|date=12 February 2007|title=Yunus seeks people's views on floating political party|url=http://archive.thedailystar.net/2007/02/12/d7021201011.htm|work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|accessdate=18 August 2007|archivedate=2016-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160119140554/http://archive.thedailystar.net/2007/02/12/d7021201011.htm}}</ref> Дар ниҳоят Юнус эълом дошт, ки ӯ мехоҳад як ҳизби сиёсиро бо ''шарти пешрафта'' бо номи Ҳокимияти шаҳрвандон (Нагорик Шакти) ибтидо аз 18 феврали соли 2007 таъсис диҳад.<ref>{{Cite news|first=Islam|author=Siddique|date=18 February 2007|title=Bangladesh Nobel Laureate Announces His Political Party's Name|url=http://www.allheadlinenews.com/articles/7006502326|work=All Headline News|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070220050932/http://www.allheadlinenews.com/articles/7006502326|archivedate=20 February 2007|accessdate=18 August 2007}}</ref><ref>{{Cite news|title='I will do politics of unity': Yunus names his party Nagorik Shakti|url=http://nation.ittefaq.com/artman/publish/article_34138.shtml|publisher=The New Nation|id=34138|date=12 February 2007|accessdate=18 August 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927175525/http://nation.ittefaq.com/artman/publish/article_34138.shtml|archivedate=27 September 2007}}</ref> Гумону занҳо вуҷуд доштанд, ки артиши кишвар аз иқдоми Юнус ба сиёсат пуштибонӣ мекунад.<ref>{{Cite news|first=Sabir|author=Mustafa|date=5 April 2007|title=Bangladesh at a crossroads|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/6530781.stm|work=BBC News|accessdate=18 August 2007|quote=At first glance, the current state of Bangladesh appears to be a paradox: a country under a state of emergency, but where the general public seem quite content.}}</ref> Аммо 3 май Юнус эълом дошт, ки пас аз мулоқот бо сарвари ҳукумати муваққат Фахруддин Аҳмад тасмим гирифтааст, ки аз нақшаҳои сиёсии худ даст кашад.<ref name="aljazeera">{{Cite news|date=3 May 2007|title=Yunus drops plans to enter politics|url=http://www.aljazeera.com/news/asia/2007/05/2008525143142288159.html|work=Al Jazeera|accessdate=18 August 2007}}</ref> Моҳи июли соли 2007 дар шаҳри Йоханнесбурги Африқои Ҷанубӣ, [[Нелсон Мандела]], Граса Мачел ва Десмонд Туту гурӯҳи пешвоёни ҷаҳонро даъват карданд, ки ''«барои ҳалли баъзе мушкилоти сангинтарин дар ҷаҳон бо хиради худ, роҳбарии мустақилона ва ҳамгироӣ барои муқобила бо он саҳмгузор бошанд»''.<ref>{{Cite news|title=Nelson Mandela and Desmond Tutu announce The Elders|url=http://www.theelders.org/article/nelson-mandela-and-desmond-tutu-announce-elders|publisher=TheElders.org|date=18 July 2007|accessdate=1 May 2013|archivedate=2013-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002064243/http://theelders.org/article/nelson-mandela-and-desmond-tutu-announce-elders}}</ref> Нелсон Мандела ҳангоми суханронии худ ба муносибати 89-умин солгарди худ аз таъсиси ин гурӯҳи нави «Пирон» хабар дод.<ref>{{Cite news|date=20 July 2007|title=Mandela joins 'Elders' on turning 89|url=http://www.nbcnews.com/id/19836050|work=NBC News|accessdate=24 August 2007}}</ref> Юнус дар маросими муаррифии гурӯҳ ширкат варзид ва яке аз аъзоён -муассисони он буд. Вай моҳи сентябри соли 2009 ҳамчун пир истеъфо дод ва изҳор дошт, ки бинобар талаботи кориаш натавонистааст дар аъзогии он бимонад.<ref>{{Cite news|title=Muhammad Yunus steps down|url=http://www.theelders.org/article/muhammad-yunus-steps-down|publisher=TheElders.org|date=21 September 2009|accessdate=1 May 2013|archivedate=13 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130513012658/http://www.theelders.org/article/muhammad-yunus-steps-down}}</ref> Юнус узви Панели Африқоии Пешрафт (APP), ва аз шумори даҳ шахси машҳур аст, ки дар сатҳи баландтарин барои рушди баробар ва устувор Африқоро ҳимоят мекунанд. Ҳамасола гурӯҳи мазкур гузоришеро бо номи «Гузориши пешрафти Африқо» мунташир мекунад, ки дар он як масъалаи дорои аҳамияти фаврӣ барои қитъаро нишон медиҳад ва як қатор сиёсатҳои алоқаманднибат ба он пешниҳод мекунанд.<ref>{{Cite web|url=http://africaprogresspanel.org/en/publications/annual-reports/annual-report-2012/|title=Jobs, Justice and Equity: Seizing opportunities in times of global change|website=Africa Progress Panel|date=May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130109214313/http://www.africaprogresspanel.org/en/publications/annual-reports/annual-report-2012/|archivedate=9 January 2013}}</ref> Дар моҳи июли соли 2009, Юнус узви Шӯрои Байналмилалии Машваратии Созмони Рушди SNV Нидерланд шуд, то дар умури паст кардани сатҳи фақр ба ташкилот мусоидат кунад.<ref>{{Cite web|url=http://www.snvworld.org/en/aboutus/news/Pages/NewsPage0907001.aspx|title=SNV Netherlands Development Organisation establishes International Advisory Board|date=8 July 2009|publisher=Snvworld.org|accessdate=12 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728035635/http://www.snvworld.org/en/aboutus/news/Pages/NewsPage0907001.aspx|archivedate=28 July 2011}}</ref> Ибтидо аз соли 2010 инҷониб Юнус ҳамчун Комиссари Комиссияи фарохмаҷро оид ба рушди рақамии ташаббусҳои СММ, ки истифодаи хидамоти интернети фарохмаҷро барои суръат бахшидан ба рушди иҷтимоӣ ва иқтисодии ҷаҳон фаъолият мекунад.<ref>{{Cite web|url=http://www.broadbandcommission.org/commissioners.html|title=Commissionners<!--sic-->|publisher=Broadbandcommission.org|accessdate=12 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100514094219/http://www.broadbandcommission.org/commissioners.html|archivedate=14 May 2010}}</ref> Моҳи марти соли 2016, ӯро [[Дабирони Кулли СММ|Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид]] [[Пан Ги Мун|Бан Ки Мун]] ба Комиссияи сатҳи баланд оид ба тандрустӣ шуғли аҳолӣ ва рушди иқтисодӣ таъйин кард, ки бо [[Франсуа Олланд]] аз Фаронса ва Ҷейкоб Зума аз Африқои Ҷанубӣ ҳамраис буданд.<ref>[https://www.who.int/hrh/com-heeg/comm_heeg_commissioners/en/ High-Level Commission on Health Employment and Economic Growth — Commissioners] [[World Health Organization]].</ref> Пас аз наслкушии Роҳинҷа дар солҳои 2016—2017 Юнус аз [[Мянма]]р даъват ба амал овард, ки ба хушунат алайҳи [[Роҳинҷа (халқият)|мусалмонони Роҳинҷа]] хотима диҳад.<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/world/yunus-suggests-7-point-proposal-resolving-rohingya-crisis-1461097|title=Yunus suggests 7-point proposal for resolving Rohingya crisis|work=The Daily Star|date=12 September 2017}}</ref> === Мушовири аршади Бангладеш === Дар пасманзари тазоҳуроти ҷунбиши ғайриҳамкорӣ дар Бангладеш, Юнус аз донишҷӯён ва бадбинияш аз ҳукумати кунунӣ изҳори пуштибонӣ кард ва дар моҳи августи соли 2024, пас аз истеъфои Шайх Ҳасина ва фирори ӯ ба Ҳинд, эълон шуд, ки Юнус сармушовири ҳукумати муваққатии кишвар хоҳад буд.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/world/celebrations-all-over-bangladesh-nobel-laureate-muhammad-yunus-lauds-student-protests-says-anger-against-hasina-erupted-8991374.html|title=‘Celebrations All Over’: Bangladesh Nobel Laureate Muhammad Yunus Lauds Student Protests, Says Anger Against Hasina Erupted|website=News18|date=2024-08-05|lang=en|accessdate=2024-08-11}}</ref> Муҳаммад Юнус 7 августи соли 2024 аз ҷониби президент [[Муҳаммад Шаҳобуддин]] раҳбари муваққатии ҳукумати муваққат таъин шуд.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/6/nobel-laureate-yunus-to-lead-bangladesh-interim-govt-presidents-office|title=Muhammad Yunus to lead Bangladesh interim government|website=Al Jazeera|lang=en|accessdate=2024-08-11}}</ref> 8 августи соли 2024 ӯ [[савганд]] ёд кард ва ҳамчун Сармушовири ҳукумати муваққати Бангладеш дар соли 2024 кор мекунад.<ref>{{Cite web|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/yunus-led-interim-govt-sworn-3672581|title=Yunus-led interim govt sworn in|author=Star Digital Report|website=The Daily Star|date=2024-08-08|lang=en|accessdate=2024-08-11}}</ref> Ӯ дар беморхонаи Рангпур донишҷӯёни дар натиҷаи тазоҳурот маҷрӯҳшударо аёдат кард. == Ихтилофҳо == Ҳукумати Бангладеш рӯзи 11 январи соли 2011 баррасии фаъолияти Grameen Bank-ро эълон кард,<ref name="Ahmed">{{Cite news|author=Ahmed|first=Farid|date=14 January 2011|title=Nobel-winning microcredit bank comes under scrutiny|url=http://www.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/01/14/bangladesh.microcredit/|work=CNN|accessdate=9 March 2011}}</ref> то ба ҳол ки идома дорад. Дар моҳи феврали ҳамон сол, чандин раҳбарони байналмилалӣ, ба мисли Мэри Робинсон, бо таъсиси шабакаи расмии тарафдорони маъруф ба «Дӯстони Грамин», кӯшиш карданд, то аз Муҳаммад Юнусва ҳайсияти он ҳимоят кунанд.<ref>{{Cite news|date=18 February 2011|title=Huge support for Yunus|url=http://www.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174549|work=The Daily Star|accessdate=9 March 2011}}</ref> 15 феврали соли 2011, вазири молияи Бангладеш, Абул Маал Абдул Муҳит изҳор дошт, ки Юнус бояд ҳангоми аудити бонк бояд аз Grameen Bank «дурӣ ҷӯяд».<ref>{{Cite news|date=15 February 2011|title=Bangladesh Nobel winner Yunus should 'stay away'|url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hSRutw1eN77XQl0Bg550Bt8RUKCQ?docId=CNG.894a7c75aef1b21ccc3d7b40f8d06875.9b1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120525032942/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hSRutw1eN77XQl0Bg550Bt8RUKCQ?docId=CNG.894a7c75aef1b21ccc3d7b40f8d06875.9b1|archivedate=25 May 2012|accessdate=10 March 2011}}</ref> 2 марти 2011 Музаммел Ҳуқ — корманди собиқи Бонк, ки ҳукумат ӯро моҳи январ раис таъйин карда буд<ref name="nytimes.com">{{Cite news|author=Polgreen|first=Lydia|date=29 January 2011|title=Bangladesh Inspects Grameen Bank and Muhammad Yunus|url=https://www.nytimes.com/2011/01/30/world/asia/30bangladesh.html|work=The New York Times}}</ref> — эълон кард, ки Юнус аз вазифаи мудири иҷроияи бонк барканор карда шудааст.<ref>{{Cite news|date=2 March 2011|title=Bangladesh Trying To Fire Muhammad Yunus, Nobel Laureate, From Microlender Grameen|url=http://www.huffingtonpost.com/2011/03/02/bangladesh-fires-nobel-yunus-microlender_n_830176.html|work=HuffPost|accessdate=9 March 2011}}</ref> Дар ин ҳангом, мудири кулли бонк Ҷаннат-Е Куанин изҳороте пахш кард, ки Юнус то баррасии масъалаҳои ҳуқуқии мавриди баҳс «дар дафтари худ фаъолияташро идома хоҳад дод».<ref>{{Cite web|url=http://grameen.com/dmdocuments/Statement/Statement_of_GB_English.gif|title=Statement of Grameen Bank|website=Grameen|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711121854/http://grameen.com/dmdocuments/Statement/Statement_of_GB_English.gif|archivedate=11 July 2011}}</ref> Дар моҳи марти соли 2011, Юнус ба Суди олии Бангладеш шикоят бурд, то машрӯияти қарори Бонки марказии Бангладешро дар бораи аз вазифаи Директори Идоракунии Grameen Bank хориҷ кардани худашро талаб кунад.<ref>{{Cite news|date=3 March 2011|title=Yunus files writ petition against his removal|url=http://bdnews24.com/bangladesh/2011/03/03/yunus-files-writ-petition-against-his-removal|work=bdnews24.com|accessdate=9 March 2011}}</ref> Худи ҳамон рӯз, нуҳ директори интихобшудаи Grameen Bank дархости шикояти дуюмро пешниҳод карданд.<ref>{{Cite news|date=3 March 2011|title=Another writ petition filed challenging govt decision|url=http://www.thedailystar.net/newDesign/latest_news.php?nid=28711|work=The Daily Star|accessdate=9 March 2011}}</ref> Сенатори вақти ИМА Ҷон Керрӣ дар як изҳорот рӯзи 5 марти соли 2011 Юнус пуштибонӣ кард ва изҳор дошт, ки ӯ аз чунин шакл гирифтани кор «шадидан нигарон аст».<ref>{{Cite news|date=5 March 2011|title=US senator Kerry 'deeply concerned' at Yunus removal|work=Daily Nation|url=http://www.nation.co.ke/news/world/1068-1119414-15tfcmv/|accessdate=29 June 2017}}</ref> Худи ҳамон рӯз дар Бангладеш ҳазорон нафар ба эътироз баромадан ва занҷираҳои инсониро барои дастгирӣ ва мусоидати Юнус ба вуҷуд оварданд.<ref>{{Cite news|author=Alam|first=Shafiq|date=5 March 2011|title=Thousands in Bangladesh protest at Yunus sacking|url=https://sg.news.yahoo.com/thousands-bangladesh-protest-yunus-sacking-20110305-052741-786.html|work=Yahoo News|accessdate=28 March 2011}}</ref> Муҳокимаи Додгоҳи олӣ оид ба дархостҳо, 6 марти соли 2011 ба нақша гирифта шуда буд, вале мавқуф гузошта шуд. 8 марти 2011 Додгоҳ барканории Юнусро расамн тасдиқ кард.<ref>{{Cite news|date=8 March 2011|title=Bangladesh judge confirms Yunus sacking|url=http://www.brecorder.com/top-news/1/6141-bangladesh-judge-confirms-yunus-sacking.html|work=Business Recorder|location=Karachi|accessdate=9 March 2011}}</ref> === Иттиҳоми судҷӯӣ ва самаранокии маблағгузории хурд === [[Акс:Dr._Yunus_Reveals_his_new_Bbook_at_Muktadhara.jpg|рост|мини| Юнус дар рӯнамоии китоби нави худ дар шаҳри Ню Йорк дар соли 2008]] Иттиҳомот алайҳи Муҳаммад Юнус ва Грамин Бонк дар шароите садо доданд, ки баъзеҳо ба самаранокии системаи маблағгузории хурд шубҳа мекарданд, ки ин шубҳаҳо аз фаъолияти баъзе ташкилотҳои маблағгузории хурди (ТМХ) Ҳиндустон<ref name="microfinanceinsights">{{Cite web|url=http://www.microfinanceinsights.com/blog-details.php?bid=167|title=SKS IPO Opens Today, Reactions Mixed|author=Kashyap|first=Arjun|website=Microfinance Insights|date=28 July 2010|accessdate=9 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731125332/http://www.microfinanceinsights.com/blog-details.php?bid=167|archivedate=31 July 2010}}</ref> ва Мексика бармеомад.<ref name="Epstein">{{Cite news|author=Epstein|first=Keith|date=13 December 2007|title=Compartamos: From Nonprofit to Profit|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/07_52/b4064045919628.htm|work=Bloomberg BusinessWeek|accessdate=9 March 2011}}</ref> Бино бар гузоришҳо, маҷбуркунӣ, фишори ҳамсон ва таъқиби ҷисмонӣ ҳамчун амалияи пардохти қарз дар баъзе Ташкилотҳои Маблағгузории Хурди мушаххас барои баргардонидани қарз истифода шудаанд.<ref>{{Cite news|url=http://morungexpress.com/the-need-for-a-balanced-development-policy/|title=The need for a balanced development policy|work=The Morung Express|accessdate=10 March 2011|archivedate=2017-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171030055953/http://morungexpress.com/the-need-for-a-balanced-development-policy/}}</ref> Тиҷоратикунонии қарзҳои хурд<ref>{{Cite news|date=21 February 2011|title=Profit-focused MFIs are loan sharks: Yunus|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Profit-focused-MFIs-are-loan-sharks-Yunus/articleshow/7537341.cms|work=The Times of India|accessdate=10 March 2011}}</ref> Юнусро водор кард, то изҳор кунад, ки ''«ҳеҷ гоҳ тасаввур намекард, ки рӯзе мерасаду қарзҳои хурд дар зоти худ акулаҳои қарзиро ба вуҷуд меоранд.»''<ref>{{Cite web|url=http://www.muhammadyunus.org/Yunus-Centre-Highlights/from-microcredit-to-loan-shark/|title=Sacrificing Microcredit for Megaprofits|website=Yunus Centre|accessdate=10 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110210155437/http://www.muhammadyunus.org/Yunus-Centre-Highlights/from-microcredit-to-loan-shark/|archivedate=10 February 2011}}</ref> Фиреби суд дар баъзе ТМХ сармоягузории молии судмандро барои гузаронидани пешниҳоди аввалияи судманд (IPO) ҷазб кард, аз ҷумла бузургтарин ТМХ-и Ҳиндустон, SKS Microfinance, ки моҳи июли соли 2010 IPO яшро баргузор карда буд.<ref>{{Cite news|author=Kinetz|first=Erika|date=28 July 2010|title=SKS Launches India's First Microfinance IPO|url=http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9H86ICG2.htm|work=Bloomberg Businessweek|accessdate=10 March 2011}}</ref> Моҳи сентябри соли 2010 Юнус IPO-ро шадаидан интиқод кард; дар мубоҳисае бо муассиси SKS Викрам Акула дар мулоқоти Ташаббусҳои Глобалии Клинтон<ref>{{Cite news|author=Bahree|first=Megha|date=11 October 2010|title=A Big Split Over Microfinance|url=https://www.forbes.com/global/2010/1011/companies-akula-yunus-iskenderian-clinton-global-big-split.html|work=Forbes|accessdate=10 March 2011}}</ref> ӯ иброз дошт, "Қарздиҳии хурд на барои одамони тасоудфие мебошад, ки аз ҳисоби камбизоатон пул кор кунанд. Ин дақиқан ҳамон корест, ки шумо мекунед. Ин комилан паёми хатост. " Ҳисобкунии фоизи воқеӣ гуногун аст, аммо бо як ҳисоб, меъёрҳои миёнаи Grameen тақрибан 23 % фоизро ташкил медиҳанд (бо сатҳи таваррум муқоиса карда мешаванд).<ref>{{Cite web|url=http://www.cgdev.org/blog/quick-whats-grameen-banks-interest-rate|title=Quick: What's the Grameen Bank's Interest Rate?|website=Center For Global Development}}</ref> Ҳамзамон, ин ташкилот ба муддати якчанд сол аз андоз озод карда шуда буд дошт, ки ҳоло бардошта шуда аст.<ref>{{Cite web|url=https://mises.org/daily/2375|title=Microcredit or Macrowelfare: The Myth of Grameen|website=Mises Institute|accessdate=2021-03-21|archivedate=2014-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141108220718/http://mises.org/daily/2375}}</ref> Ҳаводори Муҳаммад Юнус иддао доранд, ки ҳукумати Бангладеш аз ин «бӯҳрони ахлоқӣ дар атрофи қарзҳои хурд» истифода бурда, Юнусро аз маснадаш барканор карда аст.<ref>{{Cite web|url=http://desirsdafrique.blogspot.com/2011/02/3-fevrier-2011-mohammad-yunus.html|title=Haro sur le " banquier des pauvres "|author=Fontaine|first=Jacques|website=Désirs d'Afrique|date=3 February 2011|lang=fr|accessdate=10 March 2011}}</ref> === Ангезаҳои сиёси паси иттиҳомот === Гарчанде ки Grameen Bank аз ҷониби ҳукумати Норвегия дар моҳи декабри соли 2010 аз ҳама иттиҳомоти марбут ба маблағгузориҳои нодуруст ва ғайриқонунӣ мубарро эълон карда шуд, аммо моҳи марти соли 2011 ҳукумати Бангладеш тафтиши семоҳаи тамоми фаъолияти Grameen Bank-ро оғоз кард.<ref name="Ahmed"/> Ин боис шуд, ки Муҳаммад Юнус аз ширкат дар форуми ҷашонии иқтисодӣ худдорӣ кунад (World Economic Forum).<ref>{{Cite web|url=http://www.forumblog.org/socialentrepreneurs/2011/01/social-entrepreneurs-impact-world-leaders.html|title=Social Entrepreneurs Impact World Leaders|website=Schwab Foundation for Social Entrepreneurship|date=25 January 2011|accessdate=10 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110202102633/http://www.forumblog.org/socialentrepreneurs/2011/01/social-entrepreneurs-impact-world-leaders.html|archivedate=2 February 2011}}</ref> Моҳи январи соли 2011 Юнус дар мурофиаи додгоҳӣ дар натиҷаи туҳматии як сиёсатмадори маҳаллӣ аз ҳизби хурди чапгарое дар соли 2007 маҷбур шуд ба додгоҳ ҳозир шавад. Ӯ аз изҳороте, ки Юнус ба хабаргузории AFP дода буд, шикоят карда буд: Юнус дар изҳороти хеш мегуяд: "Сиёсатмадорон дар Бангладеш танҳо барои қудрат кор мекунанд. Дар ин ҷо идеология вуҷуд надорад ".<ref>{{Cite web|url=http://www.newstoday.com.bd/index.php?option=details&news_id=17832&date=2011-01-18|title=Prof Yunus appears in court today|author=Hafez Ahmed|website=Newstoday.com.bd|accessdate=10 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210303021446/http://www.newstoday.com.bd/index.php?option=details&news_id=17832&date=2011-01-18|archivedate=2021-03-03}}</ref> Дар мурофиаи додгоҳӣ, Юнусро тавонистанд бо гаравпулӣ озод кунанд ва ин боис шуд ки дар мурофиаҳои минбаъда аз ҳузури шахсияш дар додгоҳ озод карда шавад.<ref name="bbc18Jan2011">{{Cite news|title=Grameen's Muhammad Yunus in court for defamation case|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-12213255|work=BBC News|date=18 January 2011|accessdate=10 March 2011}}</ref> Чунин тафтишот шубҳаҳоро дар бораи он, ки бисёр ҳамлаҳо метавонанд ангезаи сиёсӣ дошта бошанд, афзоиш дод.<ref>{{Cite news|author=Jason Burke|date=21 February 2011|title=Microfinance guru Muhammad Yunus faces removal from Grameen Bank|url=https://www.theguardian.com/world/2011/feb/21/muhammad-yunus-microfinance-grameen-bank-bangladesh|location=London|work=The Guardian|accessdate=10 March 2011}}</ref> Бинобар муносибатҳои душвори Шайх Ҳасина ва Юнус аз оғози соли 2007, вақте ки Юнус хост ҳизби сиёсии худро таъсис диҳад, Ҳасина талош кард, ки вай дар моҳи майи соли 2007 аз ин иқдомаш даст бикашад.<ref name="aljazeera"/> === Иддаои марбут ба шарикон: парвандаи хӯрокворӣ ва парвандаи телефон === Санаи 27 январи соли 2011 Юнус дар мурофиаи судӣ оид ба тақаллуби озуқаворӣ, ки аз ҷониби Додгоҳи Сити Корпоратсияи Дакка (DCC) оид ба бехатарии озуқаворӣ пешниҳод шуда буд, ӯро ба истеҳсоли йогурти «дурӯғин» муттаҳам карданд<ref>{{Cite news|author=Farid Ahmed|date=28 January 2011|title=Bangladeshi Nobel laureate faces fresh legal trouble at home|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/01/27/bangladesh.nobel.yogurt/|work=CNN|accessdate=12 March 2011|archivedate=2011-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110628202857/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/01/27/bangladesh.nobel.yogurt/}}</ref> ки равғанаш аз ҳадди ақали қонунӣ буд. Ин йогурт аз ҷониби Grameen Danone, як корхонаи муштараки тиҷорати иҷтимоӣ байни Grameen Bank ва Danone истеҳсол мешавад, ки ҳадафи он фароҳам овардани имконият барои фурӯшандаҳои кӯча, ки йогурт мефурӯшанд ва беҳтар намудани ғизои кӯдакон бо йогурти серғизо мебошад. Ба гуфтаи вакили Юнус, иттиҳомот «дурӯғ ва беасос» мебошанд.<ref>{{Cite news|date=28 January 2011|title=Contaminated yoghurt lands Yunus in dock|url=http://www.deccanchronicle.com/international/contaminated-yoghurt-lands-yunus-dock-107|work=Deccan Chronicle|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110213072239/http://www.deccanchronicle.com/international/contaminated-yoghurt-lands-yunus-dock-107|archivedate=13 February 2011|accessdate=12 March 2011}}</ref> Бо дархости вакилони дифои Юнус бо ишора ба қонуншиканиҳо ва иштибоҳҳои мурофиавӣ, ин парвандаро акнун Додгоҳи олӣ баррасӣ мекунад. Тафтиши як комиссияи ҷамъиятии мустақили 2012, ки Grameen Bank-ро таҳқиқ мекунад, тасдиқ мекунад, ки Юнус ваколати ӯро нодуруст нишон додааст ва аз ваколатҳои худ дар давраи роҳбарияш сӯиистифода кардааст. Дар ин гузориш муқаррар карда мешавад, ки барои мақомоти ваколатдори Grameen Bank ҳамчун кафил баромад кардан ва додани қарз ба корхонаҳои мустақили хусусӣ дар давраи доктор Юнус мушкилоти ҳуқуқӣ вуҷуд доранд. Дар ин гузориш саволҳои мушаххас вобаста ба (а) таъсис ва маблағгузории Grameenphone, як ташкилоти телекоммуникатсионии фоидаовар, ки дар аввал ҳамчун эътимод барои қарзгирандагони Бонки Grameen дар якҷоягӣ бо Telenor ширкати фаромиллии давлатии Норвегия таъсис ёфтааст ва аз ҷониби доктор Юнус таҳия шудааст ва (б) ҳамзамон идоракунӣ ва маблағгузории амалии корхонаҳои хусусие, ки доктор Юнус таъсис додааст, бо истифода аз захираҳои Grameen Bank. Комиссия инчунин вазъи ҳуқуқии Grameen Bank-ро таҳқиқ карда, ба хулосае омад, ки он де-юре ҷамъиятӣ, яъне як ҳукумати аст, ки назорати номукаммали он аз ҷониби давлат ва (эҳтимолан нохоста) пешниҳоди нодурусти доктор Юнус дар гузашта боиси дарки маъмули моликияти хусусӣ гардида аст. Гузориши комиссия ба монеъ шудан ба тафтишоти комиссия аз ҷониби роҳбарияти ҳозираи Grameen Bank, намояндагони Telenor, ҳукумати Бангладеш ва партизанҳои доктор Юнус ишора мекунад. Ҳанӯз оқибатҳои пурраи гузориш дар ҳарду унсури таҳти назорати давлатии ВАО-и Бангладеш буда ё пресс-релизҳои тарафдори Юнус, ки дар он доктор Юнус ҳадди аққал дастёбӣ ба фасод дар пайванди муассисаи тиҷоратии ҷамъиятии Бангладеш аст, то кунун дар созиш бо тарафҳои дигар аз наздик баррасӣ нашудаанд. Маблағгузории хурд дар расонаҳои хориҷӣ зери танқид гирифта шудааст. Гардиан (аз Бритониё) мепурсад, ки оё маблағгузории хурд «афсонаи неолибералӣ» аст ё хайр. Дар мақола ба танқидҳо ишора карда шудааст, аз ҷумла, ки аксари қарзҳо барои ташкили тиҷорати хурд истифода намешаванд, балки ба ҷои «ҳамворсозии масраф» истфода мешаванд.<ref>{{Cite news|author=Bunting|first=Madeleine|date=9 March 2011|title=Is microfinance a neoliberal fairytale?|url=https://www.theguardian.com/global-development/poverty-matters/2011/mar/09/microfinance-neoliberal-fairytale|work=The Guardian|accessdate=9 March 2011}}</ref> == Мурофиаҳо == '''Мурофиаи додгоҳии Муҳаммад Юнус'''<ref name="ti19Sep2013">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/nri/contributors/contributions/rashidul-bari/The-never-ending-trial-of-Muhammad-Yunus/articleshow/22757491.cms?intenttarget=no|title=The never-ending trial of Muhammad Yunus|work=The Times of India|date=19 September 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> маҷмӯаи як қатор мурофиаҳоест, ки сарвазири Бангладеш Шайх Ҳасина алайҳи Муҳаммад Юнус оғоз кардааст. Ӯ Юнусро дар соли 2010 ба додгоҳ кашид ва дар ниҳоят ӯро аз Бонки Грамин хориҷ кард.<ref name="dawn">{{Cite news|url=http://dawn.com/news/1054597/yunus-slams-destruction-of-grameen|title=Yunus slams 'destruction' of Grameen|work=Dawn|date=7 November 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> Далели асосияш ин буд, ки барои идора кардани Бонк ҳоло ӯ пир шудааст ва наметавонад мудири бонке бошад, ки соли 1983 эҷод карда буд.<ref name="theguardian">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2011/feb/21/muhammad-yunus-microfinance-grameen-bank-bangladesh|title=Microfinance guru Muhammad Yunus faces removal from Grameen Bank|work=The Guardian|accessdate=8 July 2015}}</ref> Дар соли 2013, ӯ бори дуввум ба додгоҳ кашида шуд, зеро гӯё бидуни иҷозати зарурии ҳукумат даромад, аз ҷумла маблағи пулии ҷоизаи сулҳи Нобел ва фурӯши китобҳояшро гирифта аст.<ref name="huffingtonpost">{{Cite news|title=Muhammad Yunus Accused of Tax Evasion, Bangladesh To Take Legal Action Against Nobel Laureate|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/09/10/muhammad-yunus-tax-evasion_n_3900633.html|work=HuffPost|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130914115624/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/10/muhammad-yunus-tax-evasion_n_3900633.html|archivedate=14 September 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> Гуфта мешавад, ки ин силсилаи мурофиаҳо алайҳи Юнус<ref name="nytimes">{{Cite web|url=http://opinionator.blogs.nytimes.com/2013/04/17/beyond-profit-a-talk-with-muhammad-yunus/|title=Beyond Profit: A Talk With Muhammad Yunus|author=Bornstein|first=David|website=Opinionator|date=17 April 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> миллиардҳо одам дар саросари ҷаҳон аз 8.3 миллион<ref name="nytimes2">{{Cite web|url=http://opinionator.blogs.nytimes.com/2012/08/22/an-attack-on-grameen-bank-and-the-cause-of-women/?ref=muhammadyunus&_r=0|title=An Attack on Grameen Bank, and the Cause of Women|author=Bornstein|first=David|website=Opinionator|date=22 August 2012|accessdate=8 July 2015}}</ref> занони камбизоати<ref name="nytimes3">{{Cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2011/03/09/did-hingsha-do-in-a-nobel-prize-winner/?ref=muhammadyunus|title=Did 'Hingsha' Do In a Nobel Prize Winner?|author=Nolan|first=Rachel|website=The 6th Floor|date=9 March 2011|accessdate=8 July 2015}}</ref> Бонки Грамин<ref name="nytimes4">{{Cite news|author=Sengupta|first=Somini|date=19 February 2007|title=A Nobel Prizewinner's Hat Alters the Political Ring in Bangladesh|url=https://www.nytimes.com/2007/02/19/world/asia/19bangla.html?ref=muhammadyunus|work=The New York Times|accessdate=8 July 2015}}</ref> то президенти ИМА<ref name="cnn">{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/22/bangladesh.bank.crisis/|title=Bangladesh asked to find a compromise to end bank crisis|author=Farid Ahmed|work=CNN|accessdate=8 July 2015}}</ref> Барак Обамаро шигифтзада карда аст.<ref name="nytimes5">{{Cite web|url=http://thecaucus.blogs.nytimes.com/2009/07/30/obama-to-award-medals-of-freedom-to-16/?_r=0|title=Obama to Award Medals of Freedom to 16|author=Southall|first=Ashley|website=The Caucus|date=30 July 2009|accessdate=8 July 2015}}</ref> Муқоисаи венеттаи<ref name="usatoday">{{Cite web|url=http://usatoday30.usatoday.com/money/world/2011-04-05-yunus-grameen.htm|title=Nobel laureate Yunus loses fight to keep job at microlender|website=USA Today|accessdate=8 July 2015}}</ref> алайҳи Юнус<ref name="dailysangram">{{Cite news|url=http://www.dailysangram.com/news_details.php?news_id=127762|work=The Daily Sangram|language=bn|accessdate=8 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709010443/http://www.dailysangram.com/news_details.php?news_id=127762|archivedate=9 July 2015}}</ref> ба такрори муосир<ref>{{Cite news|author=Bhuiyan|first=Mohammad|title=Professor Yunus: Grameen Bank and Bangladeshi politics|url=http://www.daily-sun.com/details_yes_06-07-2013_Professor-Yunus:-Grameen-Bank-and-Bangladeshi-politics_548_2_17_1_0.html|work=Daily Sun|location=Dhaka|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131110112712/http://www.daily-sun.com/details_yes_06-07-2013_Professor-Yunus:-Grameen-Bank-and-Bangladeshi-politics_548_2_17_1_0.html|archivedate=10 November 2013}}</ref> муноқиша<ref name="dawn2">{{Cite news|url=http://dawn.com/news/1051503/bangladesh-governments-religious-body-targets-nobel-winner-yunus|title=Bangladesh government's religious body targets Nobel winner Yunus|work=Dawn|date=24 October 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> байни [[Архимед]] ва генерал Марселлусро ба хотир меоварад, ки мақола пешгӯӣ мекунад, ки " бонкдори камбизоат "<ref name="bbc2Mar2011"/> метавонад дучори сарнавиште<ref name="state">{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/r/pa/prs/ps/2013/09/214047.htm|title=Bangladesh: Corruption Allegations Against Muhammad Yunus (Taken Question)|publisher=state.gov|accessdate=8 July 2015}}</ref> монанди падари математика шавад, ки барои дархост кардани Ҳасина ба Бонки Грамин халал нарасонад. Викас Бажай дар блоги таҳририи Тэйкинг Ноут (''Taking Note)'' ''дар New York Times'' 7 ноябри соли 2013 навишта аст: <blockquote>Ҳукумати Бангладеш дар маъракаи дарозмуддат алайҳи Бонки Грамин ва асосгузори он Муҳаммад Юнус картаи худро бохт. Ҳафтаи гузашта қонунгузорон қонунеро тасвиб карданд, ки бонкро тадриҷан миллӣ мекунад, то идеяи додани қарзҳои хурд ба занони камбизоатро пешбарӣ намуда, назорат аз болои 8.4 миллион занони деҳот, ки аксарияти саҳмияҳои онро доранд ба даст гиранд.<ref name="nytimes6">{{Cite web|url=http://takingnote.blogs.nytimes.com/2013/11/13/a-hostile-bank-takeover/?_r=0|title=A Hostile Bank Takeover|author=Vikas Bajaj|website=Taking Note|date=13 November 2013|publisher=The New York Times|accessdate=6 August 2016}}</ref></blockquote> [[Акс:Muhammad_Yunus_2.jpg|мини|Муҳаммад Юнус, ҷоизаи сулҳи Нобел, 2006]] === Заминаи ихтилофҳо === Бояд қайд кард, ки солҳои зиёде Юнус пайрави падари Ҳасина — Шайх Муҷиб, яке аз бунёдгузорони Бангладеш буд.<ref name="webs">{{Cite web|url=http://bangabandhuporisad.webs.com/|title=Home – FATHER OF BENGALEE NATION|publisher=bangabandhuporisad.webs.com|accessdate=8 July 2015|archivedate=2015-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709011442/http://bangabandhuporisad.webs.com/}}</ref> Ҳангоми тадрис дар Донишгоҳи давлатии Теннеси Миёна<ref name="mtsu">{{Cite web|url=http://www.mtsu.edu/yunus/|title=Middle Tennessee State University &#124; Middle Tennessee State University|publisher=mtsu.edu|accessdate=8 July 2015|archivedate=2022-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220305072948/https://www.mtsu.edu/yunus/}}</ref> Юнус '''Кумитаи шаҳрвандии Бангладеш'''ро таъсис дод (BCC), ҳамчун дар посух ба таҷовузи Покистони Ғарбӣ алайҳи Бангладеш ва раҳбари он Шайх Муҷиб<ref name="thefinancialexpress-bd2">{{Cite news|url=http://www.thefinancialexpress-bd.com/old/index.php?ref=MjBfMDJfMDlfMTNfMV85OV8xNTk1MjY=|title=The role of Muhammad Yunus in the Bangladesh Liberation War and thereafter|work=The Financial Express|location=Dhaka|accessdate=8 July 2015}}</ref> пас аз сар задани ҷанги озодӣ, КШБ Юнусро интихоб кард, то муҳаррири рузномаи тозанашри News Letter дар Бангладеш бошад.<ref name="bdnews24">{{Cite news|url=http://bdnews24.com/bangladesh/2013/04/18/yunus-on-congressional-medal|title=Yunus on Congressional medal|work=bdnews24.com|accessdate=8 July 2015}}</ref> Юнус аз пас таъсиси Бангладеш дар соли 1971 илҳом гирифта, соли 1972 ба кишвараш баргашт то ба Муҷиб дар барқарор кардани миллате, ки дар натиҷаи ҷанги тӯлонии хунин хароб шудааст, кумак кунад. Ин муносибати пас аз марги Муҷиб хотима наёфт. Юнус бо духтари Муҷиб Ҳасина муносибати хуби касбӣ дошт. Юнус Ҳасинаро ҳамроҳ бо хонуми аввали ИМА Ҳилларӣ Клинтон ҳамраиси ҳамоиши қарзии хурди худ таъйин кард, ки аз 2-4-уми феврали соли 1997 баргузор шуда буд. Дар чорабинии мазкур, 50 сарони давлатҳо ва мансабдорони баландпояи 137 давлати миллӣ дар Вашингтон, Округи Колумбия ҷамъ омада, роҳҳои ҳалли мушкилоти фақрро баррасӣ карданд. Дар ин ҳамоши бузург барои қарздиҳии хурд, Ҳасина ба ҷуз ситоиш аз чеҳраи падариаш чизе нагуфт. Дар изҳороти худ вай "фаъолиятҳои барҷастаи профессор Юнус ва Бонки Граминро, ки ӯ аз муассисонаш буд мавриди тамҷиду ситоиш қарор дод.... Муваффақияти Бонки Грамин ба некӯаҳволии бонкҳое, ки ба додани қарзҳои хурд ба камбизоатон машғуланд, як хушбиниеро ба вуҷуд овард. Маросими ифтитоҳи лоиҳаи Grameen Phone, бузургтарин хадамоти телефонӣ дар Бангладеш, дар дафтари Ҳасина 26 марти соли 1997 баргузор шуд. Бо истифода аз Grameen Phone, Ҳасина аввалин зангро бо Торбёрн Ягланд, сарвазири вақти Норвегия анҷом дод. Вақте ки суҳбати ӯ бо Ягланд хотима ёфт, ба ӯ як занги дигар омад, ки ин аз Лайли Бегум аз кормандони наздики, Юнус буд. Аммо, ин муносибати тӯлонӣ дар соли 2007 пас аз ифшои нияти таъсиси ҳизби сиёсии Нагорик Шакти-и, Юнус ба поён расид<ref name="bdnews24a">{{Cite news|url=http://bdnews24.com/bangladesh/2007/02/18/yunus-names-his-political-party-nagorik-shakti|title=Yunus names his political party Nagorik Shakti|work=bdnews24.com|accessdate=8 July 2015}}</ref> === Аз дӯстӣ ба душман === Ҳукумати сарвазир Шайх Ҳасина алайҳи Грамин ва асосгузори он Муҳаммад Юнус маъракаи харобиовареро ба роҳ андохт. ''Ню Йорк Таймс менависад'', ''«зоҳиран амали ӯ интиқом барои эълони ҷаноби Юнус дар соли 2007 аст, ки ӯ ба мансаби давлатӣ даст хоҳад ёфт, гарчанде ки ӯ ҳеч гоҳ ин тарҳҳояшро ҷомаи амал напӯшонида аст''».<ref name="nytimes7">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/08/07/opinion/bangladesh-takes-aim-at-grameen-bank.html|title=Bangladesh Takes Aim at Grameen Bank|work=The New York Times|date=6 August 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> Тибқи гузориши Таймс оф Индиа (Times of India), омили дигаре дар тасмими бераҳмонаи ӯ алайҳи Юнус мусоидат кардааст ин Ҷоизаи сулҳи Нобел мебошад.<ref name="amadershomoybd">{{Cite news|url=http://www.amadershomoybd.com/content/2013/09/20/middle0851.htm|work=Amader Shomoy|language=bn|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923210909/http://www.amadershomoybd.com/content/2013/09/20/middle0851.htm|archivedate=23 September 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> Хасина фикр мекард, ки Кумитаи ҷоизаҳои сулҳи Нобели Норвегия ба вай ҷоизаро барои имзои як паймони сулҳ, Читтагонг Ҳилл Ҳрасез (CHT) дар соли 1997 эъто хоҳад кард. Рӯзи 9 март, Додситони кулл Маҳбубей Алам муносибати ҳукуматро ҳангоми ифшояш гуфт: «Сарвазир Шайх Ҳасина мебоист ҷоизаи сулҳи Нобелро мегирифт …» Вай дар идома, хиради кумитаи Нобелро дар мавриди надодани ҷоиза ба устодаш, Хасина, барои тавофуқи ЧТҲ (Читтагонг Ҳиллз Ҳрасез) CHT ба чолиш кашид.<ref name="google">{{Cite book|title=Grameen Social Business Model: A Manifesto for Proletariat Revolution|last=Bari, R.|date=2011|publisher=AuthorHouse|isbn=9781468565652|url=https://books.google.com/books?id=ZvtDeyRd5UgC&pg=PA158|page=158|access-date=8 July 2015}}</ref> === Тавсифоти таърихӣ === 11 январи соли 2007, генерали артиш Моин У Аҳмед табаддулоти низомӣ ба амал овард.<ref name="wordpress">{{Cite web|url=http://rumiahmed.wordpress.com/2008/01/08/it-is-not-moeen-stupid/|title=It is NOT Moeen, Stupid! &#124; In the Middle of Nowhere|website=rumiahmed.wordpress.com|date=9 January 2008|accessdate=8 July 2015}}</ref> Дар ин ҳангом, ӯ аз Юнус дархост кард то барои чаҳорумин бор мушовири миллат пас аз хатми муҳлати Холида Зиё бошад.Аммо Юнус ин пешниҳодро рад кард, ва аз ӯ хост то Фахруддин Аҳмад<ref name="oneindia">{{Cite web|url=http://news.oneindia.in/2007/01/12/dr-fakhruddin-caretaker-head-of-bangladesh-1168612741.html|title=Dr Fakhruddin caretaker head of Bangladesh|website=Oneindia|date=12 January 2007|accessdate=8 July 2015|archivedate=2013-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203015626/http://news.oneindia.in/2007/01/12/dr-fakhruddin-caretaker-head-of-bangladesh-1168612741.html}}</ref> -ро ба кор гирад. Фахруддин рӯзи 11 январи соли 2007 ба кор шурӯъ кард ва дар рӯзи аввали худ эълон дошт, ки ӯ на танҳо интихоботи озоду одилона ташкил мекунад, балки фасодро низ решакан карданист. Ин дар ҳолест, ки Холида ва Ҳасина Фахруддинро танқид карданд ва изҳор доштанд, ки аз байн бурдани фасод кори ӯ нест, аммо Юнус аз фаъолияти ӯ изҳори қаноатмандӣ кард. Дар мусоҳиба бо хабаргузории AFP Юнус қайд кард, ки сиёсатмадорон дар Бангладеш танҳо барои пул кор мекунанд ва иброз дошт: «Дар ин ҷо идеология нест.»<ref name="bbc18Jan2011"/> Ҳасина ба эродҳои Юнус вокуниши шадид нишон дода, ӯро "'''''судхӯре номид, ки на танҳо камбизоатиро решакан карда натавонист, балки камбизоатиро низ рушд дода аст.'''''<ref name="bdnews24b">{{Cite news|title=Usurers up in arms to usurp politics, Hasina tells cultural activists|url=http://bdnews24.com/politics/2007/02/17/usurers-up-in-arms-to-usurp-politics-hasina-tells-cultural-activists|work=bdnews24.com|date=17 February 2007|accessdate=8 July 2015}}</ref> " Ин аввалин изҳороти оммавии Ҳасина алайҳи Юнус буд. Метавон шабоҳати байни иштироки Юнус ба ҳайси фарди ғайрисиёсӣ ва нақше, ки нависандаи чех Ватслав Ҳавел пас аз сарнагунии режими коммунистӣ дар кишвараш бозидааст, қиёс кард. Баъдтар Юнус номи ҳизби ояндаи сиёсиро ''Нагорик Шакти'' (Ҳокимияти Шаҳрвандӣ) эълон кард ва гуфт, ки ӯ рисолати ба арсаи сиёсии миллати худ омаданро дорад, то шахсияти худро аз «сабади бетаг» ба «палангҳои болорав» иваз кунад. Аммо, дар таърихи 3 майи ҳамон сол Юнус дар номаи сеюми саркушодае аз ин ғарази сиёсияш даст кашид.<ref name="nytimes"/> === Таъқибот === Ҳукумати Бангладеш нахустин мурофиаро алайҳи Юнус моҳи декабри соли 2010, пас аз як моҳи нашри Caught in Micro Debt,<ref name="imdb">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1844075/|title=The Micro Debt (2011)|website=IMDb|accessdate=8 July 2015}}</ref> филми мустанади Том Ҳейнеман оғоз кард. 30 ноябри соли 2010 дар телевизиони Норвегия, филмеро намоиш дод, ки дар он созандагонаш иддао доранд ки Юнус тақрибан 100 миллион долларро бо роҳи тақаллуб пинҳон кардааст. Пахши ин филм оғози таҳқиқотҳои устурда алайҳи Юнус буд.<ref name="wordpress2">{{Cite web|url=http://mygoldenbengal.wordpress.com/2013/02/02/caught-in-micro-debt-dr-yunus-siphoned-tk-7bn-for-poor/|title=Caught in Micro debt – Dr. Yunus siphoned TK 7bn for poor|website=mygoldenbengal.wordpress.com|date=2 February 2013|accessdate=8 July 2015}}</ref> Мувофиқи гуфтаи созандагони ин филми ҳуҷҷатӣ гӯё Юнус соли 1996 ба Grameen Kalyan, як ширкати хоҳарии Grameen Bank маблағи ҳангуфтеро гузаронида ва онро соҳиби карда аст, аммо, Юнус<ref>{{Cite web|url=http://www.flipthecoin.org/wp-content/2011/01/nrk-answer.pdf|title=Letter to Mr. Alex Counts|accessdate=28 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203025658/http://www.flipthecoin.org/wp-content/2011/01/nrk-answer.pdf|archivedate=3 December 2013}}</ref> иттиҳомотро рад карда ва бепоя хонд. Пас аз ба итмом расонидани тафтишоти пурра, ҳукумати Норвегия Юнусро бегуноҳ эълон кард.<ref name="thedailystar">{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=165759|title=A person is innocent until found guilty|work=The Daily Star|date=11 December 2010|accessdate=8 July 2015|archivedate=2015-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709042503/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=165759}}</ref> Ба бегуноҳии ӯ, сарвазир Ҳасина бовар накарда вазъро барои зиёд кардани ҳамлаҳои устувор алайҳи Юнус истифода бурд: аз он ҷумла даъвоҳо дар бораи он, ки синну соли Юнус маънои онро дорад, ки ӯ барои идора кардани бонк хеле пир шудааст, ва қодир нест<ref name="one">{{Cite web|url=http://www.one.org/us/2011/03/11/removal-of-muhammad-yunus-and-the-impact-on-the-poor/|title=Removal of Muhammad Yunus and the impact on the poor &#124; ONE|publisher=one.org|accessdate=8 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709115031/http://www.one.org/us/2011/03/11/removal-of-muhammad-yunus-and-the-impact-on-the-poor/|archivedate=9 July 2015}}</ref> Грамин бо роҳи ғайриқонунӣ ширкатҳои зиёде таъсис додааст,<ref name="newagebd">{{Cite news|url=http://newagebd.com/detail.php?date=2013-09-13&nid=65074|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130919011044/http://www.newagebd.com/detail.php?date=2013-09-13&nid=65074|archivedate=19 September 2013|title=7 GB cos enjoyed 'unlawful' tax exemption: NBR|work=New Age|accessdate=8 July 2015}}</ref> ва ниҳоятан мувофиқи даъвои ӯ бонк бояд ҳамчун як ташкилоти ҳукуматӣ амал кунад. Бонк ҳама даъвоҳои бепояву ғайриқонуниро рад кард ва аз ҷумла, баҳс кард, ки маҳдудияти синну сол дар ин ҳолат татбиқ намешавад, зеро Grameen, ба монанди BRAC, як бонки вижа мебошад. Юнус инчунин аз рӯи се парвандаи ҷиноӣ мавриди пайгарди қонунӣ қарор гирифта аст. Парвандаи ҷиноӣ ва туҳмат алайҳи Юнус<ref name="bbc18Jan2011"/> барои танқиди сиёсатмадорон дар соли 2007 оғоз карда шуд. Нозири соҳаи хӯрокворӣ алайҳи Юнус парвандаи дигаре боз кард,<ref name="banglanews24">{{Cite news|url=http://www.banglanews24.com/English/detailsnews.php?nssl=c052e590b0d2cc3863f42d501d7d4856&nttl=2011092213922|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203061144/http://www.banglanews24.com/English/detailsnews.php?nssl=c052e590b0d2cc3863f42d501d7d4856&nttl=2011092213922|archivedate=3 December 2013|title=Yunus secures bail in Shakti Doi adulteration case|accessdate=8 July 2015}}</ref> ки гӯё йогурти истеҳсолкардаи Грамин-Данон тақаллубӣ будааст. Дар ниҳоят зарбаи ниҳоӣ 3 марти 2011 ба амал бароварда шуд. Бонки Бангладеш дар як нома ба Grameen иттилоъ дод, ки Юнус аз Grameen хориҷ карда шуд, зеро ӯ аз синни ҳатмии нафақа 60-сола калонтар буд, бар хилофи он ки нуҳ нафар директорони бонк, ки бо 8.3 миллион нафар қарзгирандагони интихобшудаи Grameen Bank ба ӯ иҷозат доданд, ки пас аз гузаштан аз ин ҳадди ақалл дар ҷои кори худ бимонад. Бо дастгирии нуҳ шӯрои директорон, 22 ҳазор корманд,<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/gb-employees-protest-change-in-gb-law/|title=Employees protest change in GB law|work=The Daily Star|date=7 November 2013}}</ref> ва 8.3 миллион қарзгирандаи Грамин,<ref name="newagebd2">{{Cite news|url=http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-05-05&nid=17710|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203000623/http://newagebd.com/newspaper1/archive_details.php?date=2011-05-05&nid=17710|archivedate=3 December 2013|title=GB staff give govt 15 days to make Yunus bank's chair|work=New Age|accessdate=8 July 2015}}</ref> Юнус ба фармони ҳукумат саркашӣ карда, ба дафтари Грамин дар Дакка баргашт ва аз болои ин қарор ба Суди олии Дака шикоят бурд. Аммо, додрас Муҳаммад Момтазуддин Аҳмад ва дораси дигарӣ Гобинда Чандра Тагор ҳукмро алайҳи Юнус бароварда, изҳор доштанд, ки аз соли 1999 инҷониб паёми MD Grameen гузоштани Юнус ғайриқонунӣ буд, зеро ӯ то он замон ба синни 60 расидааст.<ref name="thedailystar2">{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=176987|title=Yunus removal upheld|work=The Daily Star|accessdate=8 July 2015|archivedate=2015-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709043120/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=176987}}</ref> Аммо, Юнус ҳанӯз эътимод ба низоми адлияро аз даст надодааст. Бо дастгирии пешвоёни байналмилалӣ<ref name="cnn2">{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2012/05/09/world/asia/bangladesh-clinton-comments/|title=Bangladesh chides Clinton for microlender comments|publisher=CNN|accessdate=8 July 2015}}</ref> (масалан, Ҳилларӣ ва Билл Клинтон), пешвоёни миллӣ (масалан, Ҷаноби Фазли Ҳасан Обид) ва 8.3 миллион қарзгирандаи Grameen, Юнус ба Суди Олии Бангладеш аз болои ҳукми Суди Олӣ шикоят бурд. Ҳайати комили Шуъбаи шикоятӣ бо роҳбарии судя Хайрул Ҳаку ин муроҷиатро рӯзи 15 март шунид ва ҳукмеро содир кард, ки барканории Юнусро аз ҷониби ҳукумат тасдиқ кард.<ref name="thehindu">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/international/bangladesh-supreme-court-rejects-dr-yunus-appeal/article1601856.ece|title=Bangladesh Supreme Court rejects Dr. Yunus' appeal|work=The Hindu|accessdate=8 July 2015}}</ref> === Аз соли 2012 === 2 августи соли 2012 Шайх Ҳасина лоиҳаи "Фармони Бонки Грамин 2012<ref name="bdnews24c">{{Cite news|url=http://bdnews24.com/business/2012/08/05/us-worried-over-grameen-bank-future1|title=US worried over Grameen Bank future|work=bdnews24.com|accessdate=8 July 2015|archivedate=2015-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150710053311/http://bdnews24.com/business/2012/08/05/us-worried-over-grameen-bank-future1}}</ref> " -ро барои пурзӯр намудани назорати ҳукумат аз болои бонк тасдиқ кард. Дар айни замон, ин қудрат дар ихтиёри директорони бонк аст, ки иборат аз 9 зани камбағал мебошанд, ва онҳо аз ҷониби 8.3 миллион қарзгирандаи бонки Грамин интихоб шудаанд. Ҳасина инчунин амр додааст, ки дар бораи фаъолият ва муомилоти молиявии Юнус<ref name="theguardian2">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2013/sep/10/microfinance-muhammad-yunus-accused-tax-evasion|title=Microfinance pioneer Muhammad Yunus accused of tax evasion|work=The Guardian|accessdate=8 July 2015}}</ref> дар солҳои охири худ дар вазифаи директори Grameen тафтишоти нав гузаронида шавад, аммо мардум ин иқдомро ҷуз кӯшиши вайрон кардани симои ӯ чизи дигаре намешуморанд. Сарвазири кишвар инчунин изҳор дошт, ки Юнус даромади худро бидуни иҷозати зарурии ҳукумат ба даст оварда аст, аз ҷумла даромадҳои ҷоизаи сулҳи Нобел ва роялти аз фуруши китобҳояш.<ref name="bbc3">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-24021842|title=Bangladesh: Nobel laureate Muhammad Yunus faces tax probe|work=BBC News|accessdate=8 July 2015}}</ref> 4 октябри соли 2013, кобинаи Бангладеш лоиҳаи қонуни наверо, тасвиб кард, ки дар асоси он ба бонки марказии кишвар иҷозат медод то назорат дар боли Grameen Bank-ро тақвият бахшад. Ҳамчунин<ref name="wsj">{{Cite news|url=https://online.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303492504579115392535372818|title=Grameen Bank Faces Greater Controls|work=The Wall Street Journal|accessdate=8 July 2015}}</ref> он метавонист баланд бардоштани ҳиссаҳои бонкӣ барои қарзҳои навро назорат кунад. Санади бонки Грамин 2013 рӯзи панҷшанбе дар ҷаласаи ҳукумат таҳти раёсати сарвазир Шайх Ҳасина тасдиқ карда шуд<ref>{{Cite news|author=Rahman|first=Md. Fazlur|date=8 November 2013|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/vote-for-parties-that-will-return-old-gb/|title=Vote for parties that will return old GB|work=The Daily Star}}</ref> Онро 7 ноябри соли 2013 парлумон қабул кард<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/passing-of-grameen-bank-act-2013/|title=Passing of Grameen Bank Act, 2013|work=The Daily Star|date=8 November 2013}}</ref> ва фармони қонуне ки Grameen Bank-ро , ҳамчун як ташкилоти махсуси қарздиҳии хурд дар соли 1983 дастгирӣ мекард, иваз кард.<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/beta2/news/js-passes-grameen-bank-law/|title=JS passes Grameen Bank law|work=The Daily Star|date=5 November 2013}}</ref> Ҳукумат нақша дорад, то Граминро ба 19 ширкат тақсим кунад.<ref name="nytimes7"/> ''New York Times дар ин маврид чунин менависад'' :<blockquote>Аз вақте, ки ҳукумат тафтиши ин бонкро оғоз кард ва ҳоло нақша дорад, ки аксарияти саҳмияҳои Грамин ба қарзгирандагон тааллуқ дошта бошад — ва онро ба 19 қарздиҳандаи минтақавӣ тақсим кунад, ва назорати комил дар рӯи онро ба даст орад.<ref name="nytimes7"/></blockquote> == Ҳаёти шахсӣ == Соли 1967, вақте ки Юнус дар Донишгоҳи Вандербилт таҳсил мекард, бо Вера Форостенко, як донишҷӯи риштаи [[Адабиёти русӣ|адабиёти руси]] Донишгоҳи Вандербилт ва духтари муҳоҷи рус аз [[Трентон|Трентон, Ню Ҷерсӣ]], Иёлоти Муттаҳида шиносоӣ пайдо кард. дар натиҷа онҳо соли 1970 бо ҳам издивоҷ карданд.<ref name="Hero"/><ref name="B2P"/> Издивоҷи Юнус бо Вера дар тӯли моҳҳои таваллуди духтарчаашон Моника Юнус дар соли 1979 дар Читтагонг ба охир расид, зеро Вера ба иёлати Ню-Ҷерсии ИМА баргашт. Ӯ чунин мешуморид, ки Бангладеш ҷои хубе барои тарбияи кӯдак набуд. Баъдҳо, Моника як [[Сопрано|сопранои операвӣ]] табдил шуд, ки дар шаҳри Ню-Йорк ҷойгир аст.<ref name="myunus">{{Cite web|url=http://www.monicayunus.com/newsite/biography.asp|title=Monica Yunus, Soprano|website=Biography|format=asp|publisher=VoxPagel.com|accessdate=2 September 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070127180916/http://www.monicayunus.com/newsite/biography.asp|archivedate=27 January 2007}}</ref> Баъдтар Юнус бо Афрозӣ Юнус издивоҷ кард, ки он замон пажӯҳишгари риштаи физикаи [[Донишгоҳи Манчестер|Донишгоҳи Манчестер буд]]. Баъдтар Афрозӣ ҳамчун профессори физикаи Донишгоҳи Ҷаҳонгирнагар таъйин карда шуд. Духтарашон Дина Афроз Юнус соли 1986 ба дунё омада аст. Муҳаммад Иброҳим бародари Юнус мебошад, ки собиқ профессори риштаи физикаи Донишгоҳи Дакка ва асосгузори Маркази таълими омма дар соҳаи илм (CMES) ба ҳисоб меравад, ки аз мубаллиғони илм дар байни духтарони деҳот мебошад ва онҳоро таълиму омӯзиш медиҳад.<ref>{{Cite web|url=http://cmesbd.org/index.php/about-us/history/|title=History Center for Mass Education in Science|lang=en-US|accessdate=10 July 2019|archivedate=2020-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200220204309/http://cmesbd.org/index.php/about-us/history/}}</ref> Бародари дигари ӯ Муҳаммад Ҷаҳонгир (вафот 2019) мебошад, ки ӯ як ровии телевизион ва як фаъоли иҷтимоӣ дар Бангладеш буд.<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/country/news/muhammad-jahangir-brother-of-professor-yunus-bangladesh-media-person-journalist-passes-away-1769284|title=Muhammad Jahangir passes away|date=10 July 2019|work=The Daily Star|language=en|accessdate=10 July 2019}}</ref> === Маркази Юнус === [[Маркази Юнус]] дар шаҳри Даккаи Бангладеш, як маркази таҳлилӣ оид ба масъалаҳои марбут ба тиҷорати иҷтимоӣ мебошад, ки барои паст кардани сатҳи камбизоатӣ ва рушди устуворӣ иқтисодӣ фаъолият мекунад. Он 'пеш аз ҳама ба таблиғ ва паҳн кардани фалсафа ва ҷаҳонбинии профессор Муҳаммад Юнус нигаронида шудааст. Маркази мазкур ба тиҷорати иҷтимоӣ' тавҷҷуҳи махсуси худро равона кардааст ва айни замон раёсати онро профессор Муҳаммад Юнус ба уҳда дорад. == Интишорот == * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|date=1974|title=Three Farmers of Jobra|publisher=Department of Economics, Chittagong University}} * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|date=1976|title=Planning in Bangladesh: Format, Technique, and Priority, and Other Essays; Rural Studies Project, Department of Economics|publisher=Chittagong University}} * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|last2=Isalama|first2=Saiyada Manajurula|last3=Rahman|first3=Arifa|date=1991|title=Jorimon and Others: Faces of Poverty|publisher=Grameen Bank}} * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|date=1994|title=Grameen Bank, as I See it|publisher=Grameen Bank}} * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|date=1999|title=Banker to the Poor: Micro-Lending and the Battle Against World Poverty|publisher=PublicAffairs|location=New York|isbn=978-1-58648-198-8}}<bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFYunus1999">[[Махсус: Манбаъҳои китоб / 978-1-58648-198-8|978-1-58648-198-8]]</cite></bdi> * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|date=2007|title=Creating a World without Poverty: Social Business and the Future of Capitalism|publisher=PublicAffairs|location=New York|isbn=978-1-58648-493-4}}<bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFYunus2007">[[Махсус: Манбаъҳои китоб / 978-1-58648-493-4|978-1-58648-493-4]]</cite></bdi> * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|date=2010|title=Building Social Business: The New Kind of Capitalism that Serves Humanity's Most Pressing Needs|publisher=Public Affairs|location=New York|isbn=978-1-58648-824-6}}<bdi><cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFYunus2010">[[Махсус: Манбаъҳои китоб / 978-1-58648-824-6|978-1-58648-824-6]]</cite></bdi> * Юнус, Муҳаммад, Мингин, Бертран ва Лоренс Леман-Ортега (2010), [http://www.businessmodelcommunity.com/fs/Root/8jqhk-building_SBM.pdf "Сохтани моделҳои тиҷорати иҷтимоӣ: дарсҳо аз таҷрибаи Грамин] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220304115405/http://www.businessmodelcommunity.com/fs/Root/8jqhk-building_SBM.pdf |date=2022-03-04 }} ", апрел-июн, ҷилди 43, шумораи 2-3, Банақшагирии дарозмуддат, саҳ. 308—325 * {{Cite book|last=Yunus|first=Muhammad|author-mask=2|date=2017|title=A World of Three Zeroes: the new economics of zero poverty, zero unemployment, and zero carbon emissions|publisher=Scribe Publications}} == Филмҳои мустанад == * 2010 — ''Дастгир кардани доллар'' * 2011 — ''Bonsai People — Мардумони Бонсай -Рӯъёи Муҳаммад Юнус'' == Мерос ва ифтихорот == * Дар соли 2006 барои фаъолиятҳои молиявиаш [[Ҷоизаи сулҳи Нобел|ҷоизаи сулҳи Нобелро гирифт.]] * Мактаби тиҷорати Вартон дар Филаделфия ҳамчун яке аз ''25 нафар бонуфузтарин соҳибкорони 25 соли охир интихоб кардааст'', ки дар филми мустанади PBS фаро гирифта шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/nbr/site/features/special/25-most-influential_home/|title=25 Most Influential|website=Nightly Business Report|publisher=PBS|accessdate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080801081246/http://www.pbs.org/nbr/site/features/special/25-most-influential_home/|archivedate=1 August 2008}}</ref> * Дар соли 2006 маҷаллаи Time ӯро ҳамчун яке аз 12 пешвоёни беҳтарини соҳа, аз ҷумла, дар қатори «60 соли Қаҳрамонони Осиё» ҷой дод. * Дар соли 2008, Юнус дар пурсиши кушодаи онлайн, ки аз ҷониби ''Prospect Magazine'' (Бритониё) ва ''Foreign Foreign'' (Иёлоти Муттаҳида) гузаронида шуд, дар рӯйхати Top 100 зиёиёни ҷамъиятӣ 2-юм овоз гирифт. * Дар соли 2009, Юнус бо ҷоизаи олие, ки аз ҷониби Клуби Иқтисодии Форуми Ғайрирасмии Иқтисодии Словакия супорида шудааст, бо ҷоизаи тилоӣ Biatec мукофотонида шуд, барои шахсоне, ки дар Ҷумҳурии Словакия дастовардҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ, илмӣ, маърифатӣ ва фарҳангӣ нишон медиҳанд.<ref>{{Cite news|date=13 October 2010|title=Dr Yonus awarded Golden Biatec 2008|url=http://www.thefinancialexpress-bd.com/old/more.php?news_id=114540&date=2010-10-13|location=Dhaka|work=The Financial Express}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|muhammadyunus.org}} * {{Imdb name|1944474|Muhammad Yunus}} {{Барандагони Ҷоизаи сулҳи Нобел}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи сулҳи Нобел]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Бангладеш]] r33ylhshacy5p18lrwky61d6y3jg03w 0 299165 1470751 1316029 2026-04-29T19:03:40Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470751 wikitext text/x-wiki {{ВМ | кишвар = {{парчам|Қазоқистон}} | type = | CoordScale = | ISO = | FIPS = }} '''Ноҳияи Сариағоч''' (Сариағош, Сариёғош) — ноҳия дар вилояти [[Вилояти Туркистон|Туркистони]] Ҷумҳурии Қазоқистон аст. Маркази маъмурӣ шаҳри [[Сариағоч]] мебошад. Аҳолӣ — 186 109 нафар (2019). Деҳаҳои калон: Сариағоч, Ҷибек-Ҷолӣ == Таърих == Ноҳияи Сариағоч соли [[Соли 1939|1939]] бо номи '''ноҳияи Сариағоч''' (Сарыағач) таъсис ёфтааст. Соли 1992 бо [[ноҳияи Келес]] бо марказаш дар деҳаи Абай иуттаҳид шуд. Ноҳияи Сариағоч бо сабаби сераҳолӣ будан 5 июни 2018 аз он ноҳияи Келес бо марказаш дар деҳаи Абай бо фармони Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон ҷудо шуд.<ref>[http://adilet.zan.kz/rus/docs/U1800000698 Указ Президента Республики Казахстан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Южно-Казахстанской области» от 5 июня 2018 года № 698]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://informburo.kz/novosti/deputaty-yuko-podderzhali-predlozhenie-razdelit-dva-gustonaselyonnyh-rayona.html |title=''Дубовая М.'' Депутаты ЮКО поддержали предложение разделить два густонаселённых района // informБЮРО. — 20.02.2018. |accessdate=2022-06-03 |archivedate=2018-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612163457/https://informburo.kz/novosti/deputaty-yuko-podderzhali-predlozhenie-razdelit-dva-gustonaselyonnyh-rayona.html }}</ref> == Аҳолӣ == Таркиби миллӣ дар (аввали [[соли 2019]]): * [[қазоқҳо]] — 158 351 нафар (85.09 %) * [[тоҷикон]] — 9301 нафар (5.00 %) * [[ӯзбекҳо]] — 5543 нафар (2,98 %) * [[Озарбойҷонҳо|озарбойҷониҳо]] — 3166 нафар (1,70 %) * [[русҳо]] — 2306 нафар (1,24 %) * туркҳо — 2623 нафар (1,41 %) * тоторҳо — 1522 нафар (0,82 %) * [[Ӯйғӯрҳо|уйғурҳо]] — 1315 нафар (0,71 %) * [[қирғизҳо]] — 512 нафар (0,28 %) * дигарон — 1470 нафар (0,79 %) * ҳамагӣ — 186 109 нафар (71.26 %) == Тақсимоти маъмурӣ == # Абай # Оқҷар # Оқтеппа # Олимтов # Бозой # Бирлесу # Бирлик # Биртилек # Дарвоза # Дербисек # Ҷомбул # Ҷартитеппа # Ҷемистӣ # Ҷузумдик # Ҷибекҷолӣ # Куркелес # Ҷилгӣ # Қапланбек # Қошқарота # Қизилҷар # Алпамис ботир # Ошакта # Тегисшил # Ушкин == Раҳбарон == # ? # Байгонов Ҷомбил Ширакбоевич # ? # Уласбек Садибекулӣ Садибеков (2007—2009 годы) # Мирзобоев Мақсад Сайлаубоевич (?—2014) # Парманов Бухарбой Рисқулович (02.2014—08.2016) # Абдуалиев Қайрат Амонкелдинович (08.2016—08.2019) # Отаршиев Муҳит Боймуханбетович (аз 08.2019) == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Ноҳияи Сариағоч}} {{Вилояти Туркистон}} == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=http://www.uko.kz/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=77&Itemid=90|title=Информация о районе на сайте Южно-Казахстанской области.|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Ноҳияи Сариағоч|*]] cdxjptmv8tikkeb9q16ft957zksvv93 0 299751 1470744 1443147 2026-04-29T16:57:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470744 wikitext text/x-wiki {{Қуттии Қатъномаи Шӯрои Амният}}'''Нақшаи СММ барои тақсими Фаластин тарҳест''', ки [[29 ноябр|29 ноябри ]] [[Соли 1947|соли 1947]] бо қатъномаи № 181 <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Резолюция_Генеральной_Ассамблеи_ООН_№_A/RES/181_(II) Резолюция ГА ООН № 181/ІІ].</ref> [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] (33 раъйи тарафдор, 13 раъйи мухолиф, 10 раъйи бетараф) қабул шудааст. То [[1 август|1 августи ]] [[Соли 1948|соли 1948]] мандати [[Бритониёи Кабир]] дар [[Фаластин]] қатъ карда шуд ва тавсия дода шуд, ки дар қаламрави он ду давлати беном: [[Яҳудият|яҳудӣ]] ва [[Арабҳо|арабӣ]] таъсис дода шаванд <ref name="оон24">{{Cite web|url=http://www.un.org/russian/peace/palestine/book/03-4.shtml|title=Раздел Палестины // Часть II. 1947—1977 годы // Истоки и история проблемы Палестины|website=Подготовлено для Комитета по осуществлению неотъемлемых прав палестинского народа|quote=издано согласно следующим руководящим указаниям Комитета: «Исследование должно показать эту проблему в её исторической перспективе, при этом следует особо подчеркнуть национальную самобытность и права палестинского народа. В нём должно быть прослежено развитие этой проблемы в период действия мандата Лиги Наций и показано, как этот вопрос возник в Организации Объединённых Наций…»|date=1978—1990|publisher=Отдел по делам палестинцев Секретариата Организации Объединённых Наций|accessdate=2013-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120608035008/http://www.un.org/russian/peace/palestine/book/03-4.shtml|archivedate=2012-06-08}}</ref> == Аз ҷониби [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид| Маҷмаи Умумии СММ]] кабул карда шудани нақша == == Муноқишаи мусаллаҳона == == Эзоҳ == * Bregman, Ahron (2002), A History of Israel, Palgrave Macmillan, <nowiki>ISBN 0333676319</nowiki>  * Bregman, Ahron (2002). ''Israel’s Wars: A History Since 1947''. London: Routledge. * Arieh L. Avneri (1984). ''The Claim of Dispossession: Jewish Land Settlement and the Arabs, 1878—1948''. Transaction Publishers. * Fischbach, Michael R. (2003). ''Records of Dispossession: Palestinian Refugee Property and the Arab-Israeli Conflict''. Columbia University Press. * Gelber, Yoav (1997). ''Jewish-Transjordanian Relations: Alliance of Bars Sinister''. London: Routledge. * Khalaf, Issa (1991). ''Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration,''. University at Albany, SUNY. * Louis, Wm. Roger (1986). ''The British Empire in the Middle East,: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism''. Oxford University Press. * [http://school.eb.com/eb/article-45071 «Palestine»]. [[Донишномаи Бритоннико|Encyclopædia Britannica]] Online School Edition, 15 May 2006. * Sicker, Martin (1999). ''Reshaping Palestine: From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831—1922''. Praeger/Greenwood. * {{Книга|заглавие=1948: A History of the First Arab-Israeli War|ссылка=https://books.google.com/books?id=CC7381HrLqcC&pg=PA332|издательство=[[Издательство Йельского университета|Yale University Press]]|isbn=978-0-300-14524-3|автор=Benny Morris|год=2008}} * {{Книга|заглавие=Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez, and Decolonization|ссылка=https://books.google.com/books?id=NQnpQNKeKKAC&pg=PA420|год=2006|издательство=[[I.B. Tauris|I.B.Tauris]]|isbn=978-1-84511-347-6|автор=William Roger Louis}} * {{Книга|заглавие=The British Empire in the Middle East, 1945-1951: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism|ссылка=https://books.google.com/books?id=ATQQ0FMS1FQC&pg=PA474|год=1985|издательство=[[Издательство Оксфордского университета|Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-822960-5|автор=William Roger Louis}} * {{Книга|автор=John B. Quigley.|заглавие=The case for Palestine: an international law perspective|ссылка=https://books.google.ca/books?id=VaUvqHNd6m0C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|издание=2nd Ed.|место=|издательство=Duke University Press|год=2005|страниц=344|isbn=0-8223-3539-5}} == Пайвандҳо == * [http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/181(II) Қатъномаи 181 (II) СММ: Ҳукумати ояндаи Фаластин] . Дар www.un.org. 28 июли 2018 дастрас карда шуд. * [https://undocs.org/A/RES/181(II) Матни Қарор дар undocs.org] * [http://www.mlwerke.de/NatLib/Pal/UN1947_Palestine-Minority-Report_start.htm Матни пурраи гузориши Зеркумита 2 бо ҳама замимаҳо, ҷадвалҳо ва харитаҳо] * [http://www.shapell.org/manuscript.aspx?jfk-partition-plan-1948-truman JFK дар дастгирии тақсимот, 1948]{{Пайванди мурда|date=August 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Бунёди дастнависии Шапелл * [http://www.globalpolitician.com/articleshow.asp?ID=3309&cid=2&sid=72 Вазъи ҳуқуқии соҳили Ғарбӣ, Ғазза ва Ерусалими Шарқӣ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (пайванди дастнорас) * [https://web.archive.org/web/20150427023903/http://www.passia.org/palestine_facts/MAPS/1947-un-partition-plan-reso.html Харитаҳои Фаластин] * [https://web.archive.org/web/20050308151232/http://www.cdn-friends-icej.ca/un/unscop.html Иван Ранд ва Ҳуҷҷатҳои UNSCOP] * [https://web.archive.org/web/20090124212115/http://domino.un.org/maps/m0103_1b.gif Харитаи расмӣ аз ҷониби UNSCOP таҳия шудааст] * [http://www.jcpa.org/quiz/November29.html Викторина 29 ноябр] * {{YouTube|QrIjzUK0FKg|Firsthand testimonies from the men and women who helped found the State of Israel}}</img> * [http://www.krugosvet.ru/articles/123/1012327/1012327a14.htm#1012327-L-157 Нақшаи СММ дар бораи тақсими Фаластин] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090127055252/http://www.krugosvet.ru/articles/123/1012327/1012327a14.htm#1012327-L-157 |date=2009-01-27 }} дар [http://www.krugosvet.ru энсиклопедияи Кругосвет] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090813200639/http://www.krugosvet.ru/ |date=2009-08-13 }} * Леонид Млечин . [http://www.liberty-people.narod.ru/p4.html Сикли «ПАППАИ МАХСУС». Қатъномаи Ассамблеяи Генералии СММ № 181]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (пайванди дастнорас) * [https://web.archive.org/web/20110517010756/http://www.zman.com/news/2009/10/31/58962.html Арабҳо замоне Исроилро эътироф карданд] * [http://jerusalem-temple-today.com/maamarim/11/Grif/01-24.html ''Ховард Грифф'' .] [http://jerusalem-temple-today.com/maamarim/11/Grif/01-24.html Ҳуқуқҳои қонунии мардуми яҳудӣ ба сарзамини Исроил дар партави ҳуқуқи байналмилалӣ.] * {{Cite web|url=http://www.ajc.org/atf/cf/%7B42d75369-d582-4380-8395-d25925b85eaf%7D/MANDATEDESTINY.PDF|title=Mandate OF Destiny. The 1947 United Nations Decision to Partition Palestine|date=2008-03|publisher=The Jacob Blaustein Institute for the Advancement of Human Rights (JBI)|lang=en|deadlink=yes|accessdate=2012-12-15|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CxpeZLXW?url=http://www.ajc.org/atf/cf/%7B42d75369-d582-4380-8395-d25925b85eaf%7D/MANDATEDESTINY.PDF|archivedate=2012-12-16}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фаластин]] [[Гурӯҳ:Созмони Милали Муттаҳид]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] otdrtgtbxgud7q6pkwxbrut4qda5jb7 0 300779 1470811 1452300 2026-04-30T08:09:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470811 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Абулфазли Назарӣ''' ({{lang-fa|ابوالفضل نظری}}) мутахаллис ба '''Фозили Назарӣ''' ({{lang-fa|فاضل نظری}}) {{ВД-Дебоча}}) — {{шоир}}<nowiki/>и эронӣ. Яке аз нависандагони пуртирожтарин китобҳои шеърӣ дар Эрон<ref>{{Cite web|url=https://www.mashreghnews.ir/news/890590/%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%87-%DB%B9%DB%B0/|title=فاضل نظری در صدر پرفروش‌ترین دفتر شعرهای دهه ۹۰ - مشرق نیوز|website=www.mashreghnews.ir|accessdate=2022-08-29}}</ref>. == Зиндагинома == Фозил Назарӣ дар соли 10 шаҳривари 1358 шамсӣ (мутобиқ ба 1 сентябри 1979 мелодӣ) дар шаҳристони Хумийн воқеъ дар ҷануби устони Марказӣ мутаваллид шуд. Таҳсилоти аввалияи худро дар шаҳрҳои Хумайн ва Хонсор гузарондааст. == Эҷод == Токунун аз ин шоъир шаш маҷмӯъаи шеърӣ «Гиряҳои имперотур», «Ақаллият», «Онҳо», «Зидд», «Китоб» ва «Акнун» ба чоп расидааст. Осори ӯ дар бастабандиҳои муҷаззо таҳти унвони «Сегонаи шеърии Фозил Назарӣ» ва «Панҷ дафтар» низ ироъа шудааст. Дар урдибиҳишти 1397 (апрели 2008) ҷашни интишори 500-ҳазорумин нусха аз китобҳои ӯ дар фурӯшгоҳи марказии Нашр сураи меҳр бо ҳузури алоқамандон баргузор шуд. Аз китоби ӯ ба унвони китоби соли Ҷумҳурии исломӣ дар соли 2008 тақдир шуд, ҳамчунин аз ӯ ба унвони шоири баргузидаи даҳаи 2000 ба интихоби мардум дар ҳафтумин Ҷашнвораи шеъри Фаҷр<ref name=":0">{{Cite web|url=http://fajr.adabiatirani.com/|title=سایت شعر فجر|website=جشنواره شعر فجر|date=2018-01-27|lang=fa|accessdate=2022-08-29}}</ref> ва ҳамчунин пурмухотабтарин шоъир бо муаррифии Бунёди адабиёти достонӣ вобаста ба Вазорати фарҳанг ва иршоди исломӣ<ref name=":0" /> таҷлил ба амал омадааст. Назарӣ ба унвони «Шоъири ҷараёнсоз», дар канори Иброҳим Ҳотамикиё, Наргис Обёр, Муртазо Сарҳангӣ ва Масъуд Наҷобатӣ номзади чеҳраи шохиси ҳунари Инқилоби исломии соли 2014 дар Эрон шуд.<ref>{{Cite web|url=https://iqna.ir/fa/news/3103299|title=کاندیداهای جایزه چهره برگزیده سال 93 معرفی شدند|author=iqna ir {{!}} خبرگزاری بین المللی قرآن|website=fa|date=۱۳۹۴/۰۱/۱۸ - ۱۳:۰۲|lang=fa|accessdate=2022-08-29}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Гузидаи бархе осори ӯ дар кишварҳои форсизабон мунташир шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://www.ibna.ir/fa/longint/260635/%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86|title=فاضل نظری شاعر محبوبی در افغانستان است {{!}} ایبنا|author=Behnegarsoft.com|website=خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)|date=2018-05-07|lang=fa|accessdate=2022-08-29|archivedate=2022-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829095844/https://www.ibna.ir/fa/longint/260635/%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%A8%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86}}</ref> Ҳамчунин, гузидаи ашъори вай дар соли 2013 дар интишороти «Марворид» мунташир шудааст, ки ба чопи ҳаждаҳум расидааст.<ref>{{Cite web|url=https://morvarid.pub/%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C|title=گزینه اشعار فاضل نظری (رقعی) {{!}} فروشگاه انتشارات مروارید|website=morvarid.pub|accessdate=2022-08-29}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Панҷумин асари ӯ бо номи «Китоб» бо ҳаждаҳ ҳазор нусха фурӯш дар даҳ рӯз пурфурӯштарин китоби намоишгоҳ дар соли 2016 шуд. == Намунаи ашъор == {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба худоҳофизии талхи ту савганд, нашуд, Ки ту рафтиву дилам сонияе банд нашуд. Лаби ту меваи мамнӯъ, вале лабҳоям, Ҳарчи аз тамъи лаби сурхи ту дил канд, нашуд. Бо чароғе ҳама ҷо гаштаму гаштам дар шаҳр, Ҳеч кас, ҳеч кас ин ҷо ба ту монанд нашуд. Ҳар касе дар дили ман ҷойи худашро дорад, Ҷонишини ту дар ин сина Худованд нашуд. Хостанд аз ту бигӯянд шабе шоъирҳо, Оқибат бо қалами шарм навиштанд: Нашуд! *** Беқарори туаму дар дили тангам гилаҳост, Оҳ, бетоб шудан одати камҳавсалаҳост. Ҳамчу акси рухи маҳтоб, ки уфтода ба об, Дар дилам ҳастиву байни ману ту фосилаҳост. Осмон бо қафаси танг чи фарқе дорад, Бол вақте қафаси пар задани чилчилаҳост. Бе ту ҳар лаҳза маро бими фурӯ рехтан аст, Мисли шаҳре, ки ба рӯи гусали силсилаҳост. Боз мепурсамат аз масъалаи дуриву ишқ, Ва сукути ту ҷавоби ҳамаи масъалаҳост. *** Ҳам дуо кун гиреҳ аз кори ту бугшояд ишқ Ҳам дуо кун гиреҳи тоза наяфзояд ишқ Қаиқe дар талаби мавҷ ба дарё заду рафт Бояд аз марг натарсид, агар бояд ишқ Оқибат рози диламро ба лабонаш гуфтам Шояд ин бӯса ба нафрат бирасад, шояд ишқ Шамъ равшан шуду парвона ба оташ пайваст метавон сӯхт агар амр бифармояд ишқ Пилаи ранҷи ман абрешими пероҳан шуд Шамъ ҳаққ дошт, ба парвона намеояд ишқ </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://player.iranseda.ir/music-player/?VALID=TRUE&g=67797&t=1&w=4 суруди «ҳам дуо кун гириҳ аз кори ту бигушоед ишқ»- сароянда: ҳуҷҷат ашрафзода] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250121084939/http://player.iranseda.ir/music-player/?VALID=TRUE&g=67797&t=1&w=4 |date=2025-01-21 }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шоирони Эрон]] 35dsw9g8jixecd8lnfpa1aurwq6rt02 0 303264 1470754 1325163 2026-04-29T21:32:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470754 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Абдурраҳмон Порсо Тӯйсирконӣ''' ({{lang-fa|عبدالرحمان پارسا تویسرکانی}}; {{ВД-Дебоча}}) — {{шоир|Эрон}} ва {{нависанда}}<nowiki/>и муосири Эрон<ref>{{Cite web|url=https://www.aftabir.com/lifestyle/view/65233/عبدالرحمان-پارسا-تویسرکانی|title=عبدالرحمان پارسا تویسرکانی|website=Aftabir.com|lang=fa|accessdate=2022-12-07}}</ref>. Шуҳрати вай бештар ба ғазалиёти ӯст. Аз ҷумлаи корҳои ӯ ба назм даровардани масалҳову ҳикоятҳои ақвоми мухталифи дунё ва чопи онҳо дар маҷаллаи «Гавҳар» байни солҳои 1352 то 1357 буд<ref>{{Cite web|url=http://persian-man.ir/senior/poets/%d9%be%d8%a7%d8%b1%d8%b3%d8%a7-%d8%aa%d9%88%db%8c%d8%b3%d8%b1%da%a9%d8%a7%d9%86%db%8c/|title=زندگی نامه پارسا تویسرکانی|author=احمدیزدانیگفت:|website=مردان پارس|date=1970-01-01|lang=fa|accessdate=2022-12-07|archivedate=2022-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207183828/http://persian-man.ir/senior/poets/%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7-%D8%AA%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C/}}</ref>. == Зиндагинома == Порсо улуми ибтидоӣ ва мутавасситаро дар шаҳрҳои [[Тӯйсиркон]], Мозандарон ва Теҳрон ба поён расонд ва аз дорулмуаллимини марказӣ фориғуттаҳсил шуд. Пас аз поёни таҳсилот, дар дабиристонҳои Теҳрон ва мадрасаи олии сипаҳсолор ба муаллимӣ пардохт. Ӯ ҳамчунин дар давлати азҳорӣ мушовири матбуотии нахуствазир буд; Аммо умдаи фаъолият вай дар матбуот ва сардабирии маҷаллаҳо ва рӯзномаҳое чун «Маориф» ва «Кирмоншоҳ» низ хулоса мешуд. == Шоирӣ == Ӯ аз ҷавонӣ ба сурудани шеър пардохт. Шумори абёти ӯро беш аз панҷҳазор донистаанд. Қолабҳои мавриди алоқаи ӯ низ ғазал, қитъа, маснавӣ ва рубоӣ буд. Ҳарчанд девони ашъори ӯ ҳанӯз ба чоп нарасидааст, аммо бештари шеърҳои ӯ дар маҷаллаҳои «Армуғон», «Ваҳид», «Гавҳар» ва маҷаллаҳои кишварҳои Афғонистону Покистон мунташир шуд. Бархе аз ашъори ӯро ба забони русӣ ва ба забони инглисӣ тарҷума кардаанд<ref>مقالهٔ شاعران گزیدهٔ معاصر: پارسا تویسرکانی، مرتضی کامران، نشریهٔ گوهر، شمارهٔ ۱۵.</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} qop7kmuwgd6vhtkiyqx7o0orwa33x8x 2 303594 1470752 1327954 2026-04-29T20:18:05Z James500 37479 Remove template 1470752 wikitext text/x-wiki {{UserPage}} {{Babel|en}} {{Userbox/Корбари Викианбор}} {{Корбари Викидода}} [[en:User:James500]] 5xz7wwgjdef7m11o1vx904sm2nvfil2 0 305107 1470762 1443105 2026-04-30T00:40:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470762 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Сайфиддин (Ҳамном)| Сайфиддин}} {{Ҳамнасабҳо |Давлатзода (Ҳамнасаб)|Давлатзода}} {{Олим |ном = Сайфиддин Давлатзода |номи аслӣ = Давлатзода Сайфиддин Хайриддин |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 25.09.1970 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}} |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = |маҳалли даргузашт= |фазои илмӣ = |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои биология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АМИТ|0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе]] (1996) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2011), [[Медали «Хидмати шоиста»]](2021) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Сайфиддин Давлатзода''' (''Давлатзода Сайфиддин Хайриддин''; зод. [[25 сентябр]]и [[1970]], деҳаи Талхоб, [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Кӯлоб]]) — [[Зистшиносӣ|зистшинос]], доктори илмҳои биология (2013)<ref name=":0" />, [[узви вобастаи АМИТ]] (2017). == Зиндагинома == Сайфиддин Давлатзода 25 сентябри соли 1970 дар деҳаи Талхоби [[ноҳияи Данғара]] ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://hkhdtkhatlon.tj/khovaling/view_leader.php?view=18|title=Давлатзода Сайфиддин|website=hkhdtkhatlon.tj|accessdate=2023-02-03|archivedate=2023-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230203134448/https://hkhdtkhatlon.tj/khovaling/view_leader.php?view=18}}</ref>. Баъди хатми мактаби миёна соли 1988 дар идораи савдои шаҳри Норак ба ҳайси борбардор фаъолияти худро оғоз намудааст Солҳои 1988—1990 дар сафҳои Қувваҳои мусаллаҳи Иттифоқи Шӯравӣ хидмат кардааст. Соли 1991 дар мактаби миёнаи рақами 51-и ноҳияи Данғара ба ҳайси сарпешоҳанг кор карда, соли 1991 ба факултаи химия ва биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе|Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Қ. Ш. Ҷӯраев]] дохил шуда, соли 1996 факултети мазкурро хатм намудааст. == Корнома == * 1996—1998 — ба ҳайси ассистенти кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон; * 2000—2005 — омӯзгори калони кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии ДАТ; * 2006—2007 — дотсенти кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон; * 2007—2009 — ба ҳайси мудири кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон; * 2009—2010 — мутахассиси пешбари Раёсати таҳсилоти олии касбӣ ва баъдидипломии [[Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * 2010—2014 — сармутахассиси Раёсати таҳсилоти олии касбӣ ва баъдидипломии Вазорати маориф; * 2014—2015 — сардори Раёсати таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии [[Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * 2015—2018 — сардори Раёсати илму маърифати Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2018—2020 — муовини вазири [[Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * 2020—2024 — ректори [[Донишгоҳи давлатии Бохтар]]; * Аз 29 январи соли 2024 — раиси Муассисаи давлатии «[[Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]»<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/old/index.php/ru/26-other-articles/5699-davlatzoda-sajfiddin-khajriddin|title=Давлатзода Сайфиддин Хайриддин|website=vak.tj|accessdate=2025-09-25}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Фаъолияти илмӣ == Солҳои 1998—2000 дар шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Институти ботаникаи АИ ҶТ таҳсил кардааст<ref>{{Cite web|url=http://btsu.tj/%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%B3%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE/%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%82/%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B7%D0%BE%D0%B4%D0%B0-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%84%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD-%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%82/|title=Давлатзода Сайфиддин Хайриддин — Доктори илмҳои биологӣ|publisher=Донишгоҳи давлатии Бохтар|accessdate=2023-02-03|archivedate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518171711/https://btsu.tj/%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%88%D0%B3%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE/%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%82/%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B7%D0%BE%D0%B4%D0%B0-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D1%84%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD-%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%82/}}</ref>. Рисолаи номзадӣ ва докториро солҳои 2005 ва 2013 дар шаҳри Новосибрскии Шуъбаи сибирии Академияи илмҳои Федератсияи Русия дифоъ намудааст. Аз соли 2017 [[узви вобастаи АМИТ]] мебошад. == Таълифот == Муаллифи беш аз 60 мақолаи илмӣ, се монография, 5 барномаи таълимӣ, 4 китоби дарсӣ ва дастурҳои таълимӣ мебошад == Ҷоизаҳо == Бо «Ифтихорнома»-и Вазорати маориф (2009), нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2011) ва [[медали «Хидмати шоиста»]] (2021)<ref name=":0">Давлатзода Сайфиддин Хайриддин // Донишномаи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав. — Д. : [[СИЭМТ]], 2021 С. 48-49. — 328 с. — ISBN 978-99985-0-003-7</ref> қадрдонӣ шудааст. === Хонавода === Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] iphw8ni679l22rz9u4lwhxyw6auymow 0 308019 1470766 1462255 2026-04-30T02:57:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470766 wikitext text/x-wiki {{манбаъ}} {{сабк}} {{Ҷаъбаи БФ |ном = КФ «Соро компания» |таъсис = [[2013]] |логотип = |номи пурра = Клуби футзали «Соро компания» |лақаб = Соро |майдон = Маҷмааи варзишии Кумитаи андози ҶТ ([[Душанбе]]) |ғунҷоиш = 1500 нафар |президент = {{Парчами Тоҷикистон}} Тоҷиддин Давлатов |мураббӣ = {{Парчами Тоҷикистон}} [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2,_%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B2_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Пайрав Воҳидов] |капитан = {{Парчами Тоҷикистон}} [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2,_%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#:~:text=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8%CC%81%20%D0%90%D0%B7%D0%B8%CC%81 Файзалӣ Сардоров] |сарпараст = {{Парчами Тоҷикистон}} [[ҶДММ «Соро Компания»]] |мусобиқа = Суперлигаи футзали Тоҷикистон |мавсим = [[Лигаи футзали Тоҷикистон 2024/2025|2024/2025]] |мавқеъ = [[Акс:golden star.svg|20px|Қаҳрамони кунунӣ]] '''Қаҳрамон''' (5-ум бор) |сайт = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ffffff | body1 = ffffff | rightarm1 = ffffff | shorts1 = 4cc369 | socks1 = ffffff <!-- гостевая форма --> | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 4cae63 | body2 = 4cae63 | rightarm2 = 4cae63 | shorts2 = 2a2c29 | socks2 = 4cae63 }} '''Бошгоҳи футзали «Соро компания»''' ({{lang-en| FC Soro Company}}) — бошгоҳи футзал аз шаҳри [[Душанбе]] аст. Соли [[2013]] аз ҷониби ширкати ватании [[ҶДММ «Соро Компания»]] таъсис ёфтааст. Серҷоизатарин бошгоҳи [[Тоҷикистон]] буда, 11-то ҷоми расмӣ, аз ҷумла 5 маротиба қаҳрамонии Тоҷикистон (2018, 2019, 2021, 2022, 2025), 3-то [[Ҷоми Тоҷикистон]], 3-то [[Суперҷоми Тоҷикистон]] дорад. ==Таърих== [[Акс:Soro win SuperCup 2023.jpg|мини|чап]] * Пеш аз баромади аввалинаш дар [[Лигаи касбии футзали Тоҷикистон]] даста гоҳ-гоҳ дар мусобиқаҳои гуногуни ҳаваскорон ширкат мекард. * Соли 2015 «Соро компания» баромади худро дар чемпионати Тоҷикистон - Серияи «PRO» оғоз карда, ҳамон сол соҳиби медалҳои нуқра гардид. * Соли 2018 қаҳрамони Лигаи касбии футзали Тоҷикистон шуда, ба [https://en.wikipedia.org/wiki/2019_AFC_Futsal_Club_Championship чемпионати Осиё миёни бошгоҳҳо] роҳхат гирифт. Аз рӯи натиҷагирӣ дар Лигаи қаҳрамонҳои Осиё «Соро компания» ба 10 гонаи беҳтарини дастаҳои Осиё дохил шуд. * Соли 2020 бори нахуст дар таърихи худ барандаи [[Ҷоми Тоҷикистон]] шуда, инчунин медалҳои нуқраи Лигаи касбии футзалро ба даст овард. * Соли 2021 ба хазинаи дастовардҳои даста медалҳои тиллои Серияи «PRO», Лигаи касбии футзал ва [[Ҷоми Тоҷикистон]] зам шуд. * Соли 2022 низ "хет-трики тиллоӣ" кард. * Дар мавсими 2024/2025 «Соро компания» таҳти роҳбарии Пайрав Воҳидов дар финали Суперлигаи футзали Тоҷикистон бар дастаи «Истиқлол» пирӯз шуда, маротибаи панҷум ба унвони қаҳрамонӣ даст ёфт. ==Роҳбарияти бошгоҳ== * Тоҷиддин Давлатов — Президенти бошгоҳ * Нуриддин Давлатов — Директори варзишӣ * Элчибек Элчибеков — Менеҷер * Аҳмад Саидов — Сардори даста * Суҳроб Раҳмонов - Маъмур * Шарофиддин Талабов - Мураббӣ-таҳлилгар * Фаррух Нозимзода - Сухангӯй ==Дастовардҳои даста== * Қаҳрамони Тоҷикистон (5): 2018, 2019, 2021, 2022, 2024/2025 * Ғолиби мусобиқаи байналмилалии Ҷоми «Олимп» (1): 2019 * Барандаи Ҷоми Тоҷикистон (3): 2020, 2021, 2022 * Барандаи Суперҷоми Тоҷикистон (3): 2020, 2021, 2022 == Ширкати «Соро» дар [https://en.wikipedia.org/wiki/2019%20AFC%20Futsal%20Club%20Championship Чемпионати Осиё оид ба футзал миёни бошгоҳҳо-2019] == {| class="wikitable" |- ! Давр !! Даста !! Ҳисоб !! Даста |- | style="text-align:center;" | 1 || {{Парчами Индонезия}} «Вамос» ([[Индонезия]]) || style="text-align:center;" | 6:4 || {{Парчами Тоҷикистон}} «Соро компания» ([[Тоҷикистон]]) |- | style="text-align:center;" | 2 ||{{Парчами Тоҷикистон}} «Соро компания» ([[Тоҷикистон]]) || style="text-align:center;" | 2:7 ||{{Парчами Лубнон}} «Бейрут» ([[Лубнон]]) |- | style="text-align:center;" | 3 ||{{Парчами Тоҷикистон}} «Соро компания» ([[Тоҷикистон]]) || style="text-align:center;" | 6:5 ||{{Парчами Мянма}} «Виктория» ([[Мянма]]) |- |} ==Дастовардҳои бозингарон== {{Парчами Тоҷикистон}}[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2,_%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Файзалӣ Сардоров] * Беҳтарин футзалбози дар Тоҷикистон: 2017, 2021, 2022 * Беҳтарин бозингари Ҷоми Қирғизистон 2019 == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=R9K1W3u_uE4 Барномаи махсуси «Мегӯянд, ки...» дар бораи дастаи «Соро компания»] — ''«ТВ Сафина», 2024'' * [https://fft.tj/soro-kompaniya-chempion-superligi-tadzhikistana-2025-po-futzalu/ «Соро компания» – чемпиони Суперлигаи Тоҷикистон-2025 оид ба футзал]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — ''«fft.tj», 2025'' * [https://ftv.tj/news/7644-soro-kompanija-soli-sejum-barandai-superomi-toikiston-megardad.html/ «Соро компания» соли сеюм барандаи Суперҷоми Тоҷикистон мегардад] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230516171454/https://ftv.tj/news/7644-soro-kompanija-soli-sejum-barandai-superomi-toikiston-megardad.html |date=2023-05-16 }} — ''«ТВ Футбол», 2023'' * [https://varzishtv.tj/tj/news/soro-kompaniya-a-ramoni-chorkaratai-to-ikiston-oid-ba-futzal-shud/ «Соро компания» қаҳрамони чоркаратаи Тоҷикистон оид ба футзал шуд] — ''«ТВ Варзиш», 2022'' * [https://asiaplustj.info/news/sports/20210607/soro-kompaniya-superomi-futzali-toikistonro-soib-shud/ «Соро-компания» Суперҷоми футзали Тоҷикистонро соҳиб шуд] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230530161459/https://asiaplustj.info/news/sports/20210607/soro-kompaniya-superomi-futzali-toikistonro-soib-shud/ |date=2023-05-30 }} — ''«Азия-Плюс», 2021'' * [https://www.ozodi.org/a/31852753.html/ "Соро компания" бори дуюм паиҳам барандаи Суперҷоми футзали Тоҷикистон шуд] — ''Ozodi.org, 2022'' * [https://tj.sputniknews.ru/20230514/soro-kompaniya-superkubok-tadjikistan-futzal-1057097043.html/ "Соро компания" в третий раз выиграла Суперкубок Таджикистана по футзалу] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240415190221/https://tj.sputniknews.ru/20230514/soro-kompaniya-superkubok-tadjikistan-futzal-1057097043.html |date=2024-04-15 }} — ''sputniknews.ru», 2023'' ; Шабакаҳои иҷтимоӣ * [https://t.me/SOROCOMPANY Телеграм] * [https://www.instagram.com/fcsoro_futsal/ Инстаграм] * [https://www.facebook.com/FCSorocompany/ Фейсбук] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футзали Тоҷикистон]] isd03k0je9vy7d8ilcz3o7c6ai6y7ce 0 309371 1470763 1372679 2026-04-30T02:37:57Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470763 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон}} '''Соиб Хосир''' ({{lang-ar|سائب خاثر}}), '''Абуҷаъфар Соиб ибни Ясор''' ({{lang-ar|أبو جعفر سائب بن يسار}}; {{ВД-Дебоча}}) — хонанда, навозанда ва мусиқидони эронитабори араб, муъарифи вазни сақили аввал, аз шогирдони [[Нашити Форсӣ]]. Ӯ нахустин касест, ки дар Мадина овози худро бо барбат ҳамроҳӣ кардааст. == Зиндагинома == Падараш Бушоъ аз бардагони озодшуда буд. Соиб монанди Нашити Форсӣ аз ғуломони Абдуллоҳ ибни Ҷаъфар буд. Ӯ бо дастури Абдуллоҳ ибни Ҷаъфар овози арабиро аз Нашити Форсӣ, ки тоза ба Мадина омада буд омӯхт. Ибтидо овозро бидуни ҳамроҳии соз мехонд ва зарби онро бо чӯбе, ки рӯйи замин менавохт ҳифз мекард. Баъдҳо уд омӯхт ва аввал касе аст, ки дар Мадина уд сохтаву навохтааст<ref>{{Cite web|url=http://persian-man.ir/senior/musician/%d8%b3%d8%a7%d8%a6%d8%a8-%d8%ae%d8%a7%d8%ab%d8%b1/|title=زندگی نامه سائب خاثر|website=مردان پارس|date=2012-06-25|lang=fa|accessdate=2023-07-28}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{cite book |author-last1=Faizer|author-first1=Rizwi|editor1-last=Meri |editor1-first=Josef W. |title=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia (Vol. 1, A-K, Index) |date=2006 |publisher=Routledge |isbn=978-1135455965}} * {{EI2|last=Wright|first=O.|title=Ṣāʾib K̲h̲āt̲h̲ir|volume=8|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/saib-khathir-SIM_6481?s.num=184&s.rows=20&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&s.start=180&s.q=Persian}} * {{cite book |last1=Zelli |first1=Bijan |editor1-last=Grajter |editor1-first=Małgorzata |title=The Orient in Music - Music of the Orient |date=2017 |publisher=Cambridge Scholars Publishing |isbn=978-1527510265 |chapter=Zaryab: The Cultural Meeting of East and West}} {{ПБ}} p6l2z32w2qofr7undiwacwqida18gxq 0 311527 1470760 1440660 2026-04-29T23:44:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470760 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Рустам Ятимов |ҷинс = м |номи пурра = Рустам Бобораҳимович Ятимов<br>({{lang-en|''Rustam Boborahimovich Yatimov''}}) |лақаб = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 13.07.1998 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Нижний Новгород}}, [[Русия]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]] <br> {{Парчами Русия|20px}} [[Русия]] |қад = 194 |вазн = |мавқеъ = дарвозабон |бошгоҳи кунунӣ = {{Парчами Русия|20px}} «[[Ростов (бошгоҳи футбол)|Ростов]]» |шумора = 1 |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |2016|{{Парчами Русия|20px}} «Волга НН»| |2017|{{Парчами Тоҷикистон|20px}} «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»| |2017|{{Парчами Русия|20px}} «[[Пари Нижний Новгород (бошгоҳи футбол)|Олимпиетс]]»|}} |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |2018—2024|{{Парчами Тоҷикистон|20px}} «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»|84 (-?) |2024—{{Т.ҳ.}}|{{Парчами Русия|20px}} «[[Ростов (бошгоҳи футбол)|Ростов]]»|20 (-26)}} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |2018|{{Парчами Тоҷикистон}} Тоҷикистон (то 23 сола)|3 (-?) |2019—{{Т.ҳ.}}|{{Парчами Тоҷикистон}} [[Тими миллии футболи Тоҷикистон|Тоҷикистон]]|40 (-40)}} | медалҳо = |азнавсозии маълумот дар бораи бошгоҳ = |азнавсозии маълумот дар бораи мунтахаб = |викианбор = }} '''Рустам Ятимов''' ({{lang-fa|''رستم یتیموف''}}; [[14 июл]]и [[1998]], [[Нижний Новгород]], [[Русия]]) — футболбози [[Тоҷикистон|тоҷик]], дарвозабони бошгоҳи «[[Ростов (бошгоҳи футбол)|Ростов]]» ва [[Тими миллии футболи Тоҷикистон|тими миллии Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Рустам Ятимов 13 июли соли 1998 дар Нижний Новогороди Русия ба дунё омадааст<ref name=":0">{{Cite web|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=2281|title=«Истиклол» подписал воспитанника «Волги»|website=fc-istiklol.tj|date=2017-02-24|publisher=Официальный сайт ФК Истиклол|accessdate=2023-10-02|archivedate=2019-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190626074343/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1}}</ref>. Ӯ ба футболи тоҷик бори аввал моҳи октябри соли 2016 омад<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20200824/Orzui-boz-Angliya-darvozabon-Rustam-Yatimov-dar-borai-futbol-va-zindag---video-1031786275.html|title=Орзуи бозӣ дар Англия: дарвозабон Рустам Ятимов дар бораи футбол ва зиндагӣ - видео|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2020-08-24|lang=tg|accessdate=2023-10-02}}</ref> ва 24 феврали соли 2017 бошгоҳи «Истиқлол» имзои Рустам Ятимовро бо қарордоди панҷсола эълом кард<ref name=":0" />. == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Дастовардҳо == === «Истиқлол» === * [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон]] ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (6):''' 2018<ref>{{cite web|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=3615|title=Истиклол стал семикратным чемпионом Таджикистана!|language=ru|website=fc-istiklol.tj|date=2018-11-07|publisher=FC Istiklol|accessdate=2018-11-14|archive-date=2018-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20181114224344/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=3615|url-status=live|archivedate=2018-11-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181114224344/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=3615}}</ref>, 2019<ref>{{cite web|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4194|title=Истиклол — восьмикратный чемпион Таджикистана!|language=ry|website=fc-istiklol.tj/|date=2019-09-27|publisher=FC Istiklol|accessdate=2019-09-27|archive-date=2021-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118225011/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4194|url-status=live|archivedate=2021-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211118225011/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4194}}</ref>, 2020<ref>{{cite web|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4792|title=Истиклол в седьмой раз подряд завоевал золотые медали|language=ru|website=fc-istiklol.tj/|date=2020-09-20|publisher=FC Istiklol|accessdate=2020-09-20|archive-date=2020-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113191313/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4792|url-status=live|archivedate=2020-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201113191313/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4792}}</ref>, 2021<ref>{{cite web |title=ИСТИКЛОЛ ПОЛУЧИЛ КУБОК ЗА ПОБЕДУ В COCA-COLA-ЧЕМПИОНАТЕ ТАДЖИКИСТАНА-2021! |url=http://fft.tj/istiklol-poluchil-kubok-za-pobedu-v-coca-cola-chempionate-tadzhikistana-2021/ |website=fc-istiklol.tj/ |publisher=FC Istiklol |access-date=2021-12-01 |language=ru |date=2021-11-24 |archive-date=2021-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201080335/http://fft.tj/istiklol-poluchil-kubok-za-pobedu-v-coca-cola-chempionate-tadzhikistana-2021/ |url-status=live |accessdate=2025-06-27 |archivedate=2021-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201080335/http://fft.tj/istiklol-poluchil-kubok-za-pobedu-v-coca-cola-chempionate-tadzhikistana-2021/ }}</ref>, 2022<ref>{{cite web|url=http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5763|title=Истиқлол маротибаи 11-ум чемпиони Тоҷикистон шуд!|language=tj|website=fc-istiklol.tj/|date=2022-11-04|publisher=FC Istiklol|access-date=2022-11-05|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105111721/http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5763|url-status=live|accessdate=2025-06-27|archivedate=2022-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221105111721/http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5763}}</ref>, 2023<ref>{{cite web|url=https://fft.tj/istiklolu-vruchen-chempionskij-kubok-za-pobedu-v-chempionate-tadzhikistana-2023/|title=«ИСТИКЛОЛУ» ВРУЧЕН ЧЕМПИОНСКИЙ КУБОК ЗА ПОБЕДУ В ЧЕМПИОНАТЕ ТАДЖИКИСТАНА-2023|language=ru|website=fft.tj|date=2023-12-10|publisher=Football Federation Tajikistan|access-date=2023-12-11|archive-date=2023-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20231211074721/https://fft.tj/istiklolu-vruchen-chempionskij-kubok-za-pobedu-v-chempionate-tadzhikistana-2023/|url-status=live|accessdate=2025-06-27|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211074721/https://fft.tj/istiklolu-vruchen-chempionskij-kubok-za-pobedu-v-chempionate-tadzhikistana-2023/}}</ref> * [[Ҷоми футболи Тоҷикистон]] ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (4):''' 2018<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/sports/20181029/istiklol-stal-semikratnim-obladatelem-kubka-tadzhikistana|title=«Истиклол» стал семикратным обладателем Кубка Таджикистана {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|access-date=2023-12-23}}</ref>, 2019<ref>{{cite web |title=Истиклол - восьмикратный обладатель Кубка Таджикистана! |url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4280 |website=fc-istiklol.tj/ |publisher=FC Istiklol |accessdate=2019-11-24 |language=Russian |date=2019-11-24 |archive-date=2019-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191207044323/http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4280 |url-status=live |archivedate=2019-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207044323/http://www.fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4280 }}</ref>, 2022<ref>{{cite web |title=«ИСТИКЛОЛ» ПО ПЕНАЛЬТИ ОБЫГРАЛ «КУКТОШ» И СТАЛ ДЕВЯТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ КУБКА ТАДЖИКИСТАНА |url=https://fft.tj/istiklol-po-penalti-obygral-kuktosh-i-stal-devyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/ |website=fft.tj/ |publisher=Football Federation of Tajikistan |access-date=2022-10-31 |language=ru |date=2022-10-29 |archive-date=2022-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030053259/https://fft.tj/istiklol-po-penalti-obygral-kuktosh-i-stal-devyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/ |url-status=live |accessdate=2025-06-27 |archivedate=2022-10-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221030053259/https://fft.tj/istiklol-po-penalti-obygral-kuktosh-i-stal-devyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/ }}</ref>, 2023<ref>{{cite web |title=«ИСТИКЛОЛ» ОБЫГРАЛ «РАВШАН» И СТАЛ ДЕСЯТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ КУБКА ТАДЖИКИСТАНА |url=https://fft.tj/istiklol-obygral-ravshan-i-stal-desyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/ |website=fft.tj |publisher=Football Federation Tajikistan |access-date=2023-11-02 |language=Russian |date=2023-11-01 |archive-date=2023-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120171417/https://fft.tj/istiklol-obygral-ravshan-i-stal-desyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/ |url-status=live |accessdate=2025-06-27 |archivedate=2023-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231120171417/https://fft.tj/istiklol-obygral-ravshan-i-stal-desyatikratnym-obladatelem-kubka-tadzhikistana/ }}</ref> * [[Суперҷоми Тоҷикистон]] ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (4):''' 2019<ref>{{Cite web|url=https://fft.tj/superkubok-tadzhikistana-2019-fotoobzor-matcha-istiklol-hudzhand-3-0/|title=Суперкубок Таджикистана-2019: фотообзор матча «Истиклол» – «Худжанд» – 3:0 – Федерация Футбола Таджикистана|lang=ru-RU|access-date=2023-12-23|archive-date=2023-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223191036/https://fft.tj/superkubok-tadzhikistana-2019-fotoobzor-matcha-istiklol-hudzhand-3-0/|url-status=live|accessdate=2025-06-27|archivedate=2023-12-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231223191036/https://fft.tj/superkubok-tadzhikistana-2019-fotoobzor-matcha-istiklol-hudzhand-3-0/}}</ref>, 2020<ref>{{cite web|url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4495|title=Истиклол стал девятикратным обладателем Суперкубка Таджикистана|language=ru|website=fc-istiklol.tj/|date=2020-04-04|publisher=FC Istiklol|accessdate=2020-04-04|archive-date=2020-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200918144431/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4495|url-status=live|archivedate=2020-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200918144431/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=4495}}</ref>, 2021<ref>{{cite web |title=Истиклол выиграл первый трофей в сезоне! |url=http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5037 |website=fc-istiklol.tj/ |publisher=FC Istiklol |access-date=2021-04-03 |language=ru |date=2021-04-03 |archive-date=2021-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211106114709/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5037 |url-status=live |accessdate=2025-06-27 |archivedate=2021-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211106114709/http://fc-istiklol.tj/index.php?view=1&news=5037 }}</ref>, 2022<ref>{{cite web|url=http://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/|title=ИСТИКЛОЛ СТАЛ ОДИННАДЦАТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ СУПЕРКУБКА ТАДЖИКИСТАНА|language=ru|website=fft.tj/|date=2022-05-08|publisher=Tajikistan Football Federation|access-date=2022-05-09|archive-date=2022-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221024095555/https://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/|url-status=live|accessdate=2025-06-27|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508225111/http://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/}}</ref> === «Ростов» === * [[Ҷоми футболи Русия]] ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2018 === Мунтахаби миллии Тоҷикистон === * [[Ҷоми шоҳи Тайланд (футбол)|Ҷоми шоҳи Тайланд]]: 2022<ref>{{Cite web|url=https://fft.tj/sbornaya-tadzhikistana-stala-pobeditelem-turnira-king-s-cup-2022-v-tailande/|title=Сборная Таджикистана стала победителем турнира «King’s Cup 2022» в Таиланде! – Федерация Футбола Таджикистана|lang=ru-RU|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926022323/https://fft.tj/sbornaya-tadzhikistana-stala-pobeditelem-turnira-king-s-cup-2022-v-tailande/|url-status=live|accessdate=2025-06-27|archivedate=2022-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926022323/https://fft.tj/sbornaya-tadzhikistana-stala-pobeditelem-turnira-king-s-cup-2022-v-tailande/}}</ref> === Инфиродӣ === * Дарвозабони соли Тоҷикистон 2022<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/sports/20221213/futbolnaya-liga-tadzhikistana-nazvala-luchshego-trenera-i-futbolista-sezona-2022|title=Футбольная лига Таджикистана назвала лучшего тренера и футболиста сезона-2022 {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|access-date=2024-07-01}}</ref> * Беҳтарин футболбози Тоҷикистон 2023<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/sports/20231230/v-tadzhikistane-nazvani-luchshie-futbolisti-2023-goda|title=В Таджикистане названы лучшие футболисты 2023 года {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|access-date=2024-07-01|archive-date=2024-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240724212521/https://www.asiaplustj.info/ru/news/sports/20231230/v-tadzhikistane-nazvani-luchshie-futbolisti-2023-goda|url-status=live}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Футболбозони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Нижний Новгород»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Истиқлол»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ростов»]] ftx1t9rdfsr8ilb3iadldne74nu80l4 0 311971 1470810 1450712 2026-04-30T08:00:55Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470810 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = |таърихи таваллуд = 25.11.1970 |маҳалли таваллуд = }} '''Фирдавс Муқаддасзода ''' (зод. [[25 ноябр]]и [[1970]], [[Ворух|деҳаи Ворух]], [[Исфара]]) — [[иқтисоддон]], доктори илмҳои иқтисодӣ (2019)<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/old/images/pdf_files/Farmoish_83_2019.pdf|title=Фармоиши №83 (Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас)|website=vak.tj|publisher=Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=|accessdate=2025-12-30}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти [[Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон|Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]<ref>{{Cite web|url=https://tguk.tj/failes/sovet_exploler/sovet_tj/davlatov_nasimjon/3-%D0%9C%D0%B0%D1%8A%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%BE%D1%82%20%D0%B4%D0%B0%D1%80%20%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8%20%D1%80%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B8%20%D0%B8%D0%BB%D0%BC%D3%A3.pdf|title=Маълумот дар бораи роҳбари илмӣ|website=tguk.tj|accessdate=2026-01-08}}</ref>. == Зиндагинома == Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас 25 ноябри соли 1970 дар деҳаи Ворухи [[ноҳияи Исфара]] дар хонаводаи тоҷик,ба дунё омадааст. Соли 1988 мактаби миёнаи №22-и ноҳияи Исфара ва соли 1993 Академияи иқтисодии Русия ба номи Г. В. Плехановро бо ихтисоси иқтисоддон хатм намуда, соли 2010 рисола барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисодӣ ва соли 2018 рисола барои дарёфти дараҷаи илмии доктори илмҳои иқтисодиро дар мавзӯи «Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ» дифоъ намудааст<ref name=":0" />. Оиладор соҳиби се писар мебошад. == Корнома == * 1993—2000 — молрасон, иқтисодчии шуъбаи таъминоти моддию техникии Заводи гидрометаллургии Исфара (ҳоло ҶСК «Тамохуш-ИГМЗ», шаҳри Исфараи Ҷумҳурии Тоҷикистон); * 2000—2002 — сармутахассиси кумитаи иқтисод ва робитаҳои иқтисодии хориҷии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Исфараи Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2002—2006 — сардори шӯъбаҳои идоракуни амволи давлатӣ ва робитаҳои иқтисодии хориҷии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Исфараи Ҷумҳурии Тоҷикистон; * Аз соли 2006 то ба имрӯз дар Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кор мекунад; * 2007 —2010 — дар кафедраи назарияи иқтисодии Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон (Донишгоҳи молияи Тоҷикистон) корҳои илмӣ-тадқиқотӣ анҷом додааст; * 2011 — 2022 — муаллими калон, дотсент, иҷрокунандаи вазифаи профессори кафедраи иқтисоди ҷаҳонии Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон. * 2023 то ҳоло — дотсенти Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref name=":0">{{Cite web|url=http://farzonagon.tj/tg/employee/1339-1270|title=Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас|website=Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Фаъолияти илмию эҷодӣ == Муаллифи беш аз 65 асари илмӣ ва илмию методӣ мебошад, ки дар маҷаллаҳои бонуфузу тақризшавандаи ватаниву хориҷӣ ба нашр расидаанд. == Осор == * Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ / Ҷанбаҳои назариявӣ, методологӣ ва амалӣ // зери таҳрири узви вобастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон Саидмуродова Л. Х. -Душанбе: Ирфон, 2018. * Дастури таълимӣ ва методӣ оид ба омӯзиши фанни «Фаъолияти иқтисодии хориҷӣ» // Душанбе, 2020. * Дастури методӣ оид ба омузиши фаъолияти савдои берунӣ (Масъалаҳо ва мисолҳо ба забони тоҷикӣ). — Душанбе, 2015 * Тоҷикистон ва Созмони Умумиҷаҳонии Савдо // Дастури таълимӣ ва методӣ оид ба омӯзиши фан (ҳаммуаллифӣ). — Душанбе: Ирфон, 2015. * Масъалаҳо ва дурнамои ҷалби сармояи хориҷӣ ба иқтисоди кушоди Ҷумҳурии Тоҷикистон / Монография. -Душанбе: «Ирфон», 2011. == Ҷоизаҳо == Соли 2019 бо «Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» қадрдонӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} riux4kqbndvg6tv1j2hhbtpdmtd9hjn 0 323998 1470747 1448934 2026-04-29T17:32:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470747 wikitext text/x-wiki {{Шахс | исм = Николас Уинтон | оригинал имени = {{lang-en|Nicholas Winton}} | изображение = Winton Nicholas 4647.jpg | ширина = | описание изображения = | имя при рождении = Николас Ҷорҷ Уинтон | род деятельности = | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҳампстед}}, [[Ноҳияи Камден]], [[Лондон]], [[Англия]], [[Империяи Британия]] | таърихи таваллуд = 19.05.1909 | подданство = {{GBR}} | маҳалли даргузашт= {{МаҳаллиМарг|Слау}}, [[Беркшир]], [[Англия]], [[Британияи Кабир]] | дата смерти = 01.07.2015 | отец = | мать = | супруга = | дети = | награды и премии = {{{!}} {{!}}{{Орден Британской империи|гражданский|MBE}}{{!}}{{!}}{{Рыцарь-бакалавр}} {{!}}- {{!}}{{Большой Крест ордена Белого льва (с 1992)}}{{!}}{{!}}{{Орден Томаша Гаррига Масарика 4 класса}} {{!}}- {{!}}{{Золотой Похвальный крест Министра обороны Чешской Республики}} {{!}}} }}Сэр '''Николас Ҷорҷ Уинтон''' ({{Lang-en|Sir Nicholas George Winton}}; [[19 май|19 майи соли]] [[Соли 1909|1909]], [[Ҳампстед]] – [[1 июл|1 июли]] [[Соли 201|соли 2015]], [[Слау]]) — [[башардӯст]] ва [[брокер]]и [[Британияи Кабир|бритониёӣ]] буд, ки дар арафаи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] наҷоти 669 кӯдаки аз ду то ҳабдаҳсоларо (асосан насли яҳудиён) аз амалиёти баъдан аз ҷониби [[Чехословакия|Олмон]] ишғолкардаи Чехословакия маълум буд. Уинтон барои кӯдакон оилаҳои парастор ёфт ва интиқоли онҳоро ба Британияи Кабир ташкил кард. Матбуоти Бритониё Уинтонро " Шиндлери Бритониё" номид<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-berkshire-11356875|title=Statue for 'British Schindler' Sir Nicholas Winton|deadlink=no|accessdate=2012-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141029080549/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-berkshire-11356875|archivedate=2014-10-29}}</ref>. 49 сол асрори наҷоти кӯдаконро нигоҳ дошт. == Зиндагинома == Николас Ҷорҷ Уинтон аз оилаи яҳудиёни олмонӣ аст, ки соли 1907 ба Бритониё муҳоҷират карда, таъмид гирифтанд ва насаби аслии худро аз Вертҳайм ({{Lang-de|Wertheim}}) ба Уинтони инглисӣ иваз карданд, маълумоти расмӣ нагирифтааст ва бидуни хатми мактаб дар бонк кор кард. На танҳо дар Англия, балки дар Олмон ва Фаронса таҷрибаи бонкӣ андӯхта, солҳои 1930-юм дар [[Биржаи фондии Лондон|биржаи Лондон]] ба ҳайси брокер кор кардааст. Дар охири [[соли 1938]] Уинтон бо хоҳиши як дӯсташ, ки дар он ҷо дар як ташкилоти хайрияи яҳудӣ кор мекард, ба [[Прага]] рафт. Дарк кард, ки аҳолии яҳудиёни Ҷумҳурии Чех зери хатари ҷиддӣ қарор доранд, ӯ дар Прага монд ва дар меҳмонхонае, ки дар он ҷо буд, як навъ офис кушод. Вазифаи Уинтон ташкили интиқоли осони кӯдакони яҳудӣ ба Бритониё буд; барои ин бо ҳукуматдорони Ҳолланд, ки ба воситаи ҳудуди онҳо интиқол гузаронда мешуд, созишномаҳо ба даст оварданд ва кафолатҳои ташкилию молиявиро талаб мекард, ки бе онҳо Британияи Кабир ба дохилшавй иҷозат намедиҳад. Дар Англия модари Уинтон ба ӯ кӯмак кард, оилаҳоеро пайдо кард, ки фарзандони яҳудиро қабул кунанд. Пас аз сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, Уинтон ба Англия баргашт, ҳамчун радкунандаи виҷдонӣ сабти ном шуд ва дар [[Ҷунбиши байнулмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар|Салиби Сурх]] ба кор шурӯъ кард. Пас аз он ӯ ақидаашро дигар кард ва [[соли 1940]] ба[[Королевские военно-воздушные силы Великобритании|нерӯҳои ҳавоии бритониёӣ]] пайваст. Соли [[Соли 1954|1954]] бо рутбаи лейтенант ба нафақа баромад. Уинтон баъдтар дар ташкили хонаи пиронсолон дар Сент Олбанс иштирок кард. Хизматҳои ӯ дар ин кор дар [[соли 1983]] бо ҷоизаи Фармондеҳи ордени Империяи Бритониё қадр карда шуданд. Ӯ 1 июли соли 2015 дар синни 107-солагӣ даргузашт. == Эътироф == Фаъолияти Уинтон дар Прага соли 1988, пас аз он ки завҷаи Уинтон дафтарчаи соли 1939-и ӯро пайдо кард, дар он суроғаҳои оилаҳои инглисӣ, ки кӯдакони наҷотёфтаро гирифта буданд, маълум шуд. Худи Уинтон ҳеҷ гоҳ дар ин бора нагуфта буд. Ба ҳама суроғаҳо мактубҳо фиристода шуданд ва тақрибан 80 нафари наҷотёфта пайдо шуданд. Ток-шоу «''That’s Life!»-и'' [[Би-би-сӣ|BBC]] аз Уинтон даъват кард, ки узви шунавандагон дар студия бошад; барои ӯ ғайричашмдошт баранда Эстер Рантзен достони ӯро нақл кард ва пас аз он аз одамоне, ки ӯ наҷот дода буд, хоҳиш кард, ки бархезанд, ки дар студияи хурд зиёда аз бист нафар ҷамъ омада буданд<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6_nFuJAF5F0|title=Sir Nicholas Winton's meeting with many of the people he saved (BBC Programme "That's Life" aired in 1988)|author=|website=|date=|format=[[HTML]]|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2017-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010223550/https://www.youtube.com/watch?v=6_nFuJAF5F0|archivedate=2017-10-10}}</ref>. Оҳиста-оҳиста тақдири Уинтон торафт бештар маълум гардид. Моҳи сентябри соли 1994 ӯ аз президенти Исроил Эзер Вайтзман номаи ташаккурӣ гирифт; соли [[Соли 1998|1998]] бо ордени Масарики Чехия мукофотонида шудааст. Дар соли 2002, малика Елизавета II ӯро мубориз хонд<ref name="autogenerated1">{{Cite web|url=http://www.newsru.com/world/22may2014/winton.html|title=105-летнему «британскому Шиндлеру», спасшему 669 еврейских детей в войну, присуждена высшая награда Чехии|deadlink=no|accessdate=2014-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140522162238/http://newsru.com/world/22may2014/winton.html|archivedate=2014-05-22}}</ref>. Соли 2014 дар синни 105-солагӣ бо ҷоизаи олии Ҷумҳурии Чех – [[Нишони Шери сафед|ордени «Шери сафед»]] сарфароз гардид<ref>{{Cite web|url=http://www.jewish.ru/history/facts/2014/10/news994326617.php|title=669 детей сэра Николаса Уинтона|author=|authorlink=|website=jewish.ru|date=|format=[[HTML]]|publisher={{abbr|ФЕОР|Федерация еврейских общин России|2}}|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2014-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141103130557/http://www.jewish.ru/history/facts/2014/10/news994326617.php|archivedate=2014-11-03}}</ref>. == Поезди Уинтон == 1 сентябри соли 2009 ба муносибати 70-солагии «Киндертранспорт»-и охирин, ки барои 3 сентябри соли 1939 ба нақша гирифта шуда буд, вале бинобар сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ҳеҷ гоҳ иҷро нашуд, як [[Поезд Уинтона|қатораи махсуси "Уинтон]] ", ки аз локомотив ва вагонҳои солҳои 1930 иборат буд, аз истгоҳи марказии Прага ба самти Лондон дар масири Киндертранспорт рафт. Дар Лондон мусофирони қатора - «Кӯдакони Уинтон»-и зиндамонда ва хешу табори онҳоро худи Уинтон пешвоз гирифт, ки қабл аз рафтани қатора дар истгоҳи марказии Прага муҷассамаи онҳо ботантана кушода шуд. == Кӯдакони машҳури наҷотёфта == * Карел Рейш —коргардони бритониёӣ. * Рената Лаксова — ҷенетики амрикоӣ * Ҷозеф Шлезингер — рӯзноманигор ва нависандаи конодоӣ * Алфред Дабс — барон, вакили бритониёӣ * Исҳоқ Тувия Вайс — С * сарраввини «Эда Ҳаредит», ҷомеаи православии Байтулмуқаддас == Мукофотҳо == [[Акс:Wintons_Prague_memorial_by_Flor_Kent_-_1.jpg|мини|267x267пкс|<center> Яке аз ёдгориҳои Николас Уинтон</center>]] * Узви ордени Империяи Бритониё (MBE) барои хидматҳо дар таъсиси ҷамъияти «Аббифилд» (1983) * Ордени Чехия Томаш Гарриге Масарик, дараҷаи чорум (1998) * Ҷанговарӣ барои эътирофи кор дар Киндертранспорти чехӣ (2002) * Ҷоизаи ифтихори Британияи Кабир (2003) * Сайёраи хурд, 19384 Уинтон, ки аз ҷониби астрономҳои чех Яна Тиха ва Милош Тиха (1998) кашф шудааст, ба номи Уинтон номгузорӣ шудааст * Мактаби ибтидоӣ дар шаҳри Кунжак (Ҷумҳурии Чех) бо номи Уинтон гузошта шудааст * Ордени фахрии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Чех, дараҷаи якум (2008) * Номзад ба Ҷоизаи сулҳи Нобел (2008) * Қаҳрамони Ҳолокости Бритониё (2010) * Муҷассама дар истгоҳи роҳи оҳан дар Майденҳед (Бритониё, 2010) * Муҷассама дар Платформаи 1 дар истгоҳи марказии Прага, ки дар он Уинтон кӯдакро дар даст дорад (2009) * [[Нишони Шери сафед|Ордени Шери Сафед]] (2014)<ref name="autogenerated1"/> Ҳарчанд Николас Уинтон масеҳӣ буд, асли яҳудии ӯ ба гирифтани унвони исроилии Одил дар байни миллатҳо монеъ шуд, ки ба ғайрияҳудиён дода мешавад, ки ҷони худро барои наҷоти яҳудиён дар замони ишғоли фашистӣ дар Аврупо зери хатар гузоштанд. == Низ нигаред == * [[Карл Плагге]] * [[Раул Валленберг]] * [[Як умр (филм, 2023)|Як умр]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://amnesia.pavelbers.com/Straniza%20istorii%20voyni%2078.htm Николас Винтон ва 669 фарзандаш] * [http://sari-s.livejournal.com/284000.html Поездҳои Винтон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161212145241/http://sari-s.livejournal.com/284000.html |date=2016-12-12 }} * [http://berkovich-zametki.com/2010/Zametki/Nomer5/Dolgopolova1.php Сэр Николас Оскар Шиндлери бритониёӣ аст] * {{Cite web|url=http://www.just-powell.co.uk/winton/scrapbook.htm|title=Extracts from the Winton Scrapbook|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120123133412/http://www.just-powell.co.uk/winton/scrapbook.htm|archivedate=2012-01-23}}{{Ref-en}} * {{Cite web|url=http://www.just-powell.co.uk/winton/list.htm|title=Partial list of chilndren saved|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325103219/http://www.just-powell.co.uk/winton/list.htm|archivedate=2012-03-25}}{{Ref-en}} * [http://www.wintonschildren.com/ фарзандони Винтон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160305205935/http://www.wintonschildren.com/ |date=2016-03-05 }} 77mnoo15o2nzm8fnzc0ezk9srn10846 0 325713 1470804 1459367 2026-04-30T06:41:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470804 wikitext text/x-wiki {{Адиб|Ном=Фаридун Солиев|тасвир=Фаридун Салиев.png|таърихи таваллуд=15 ноябр 1981|зодгоҳ=Ҳисор|шаҳрвандӣ={{flag|Тоҷикистон}}|самт=расонанигорӣ|забони осор=тоҷикӣ|викианбор=Фаридун Солиев}} '''Солиев Фаридун Ҳикматович''' (15 ноябри 1981, [[Ҳисор]], [[Тоҷикистон]]) — рӯзноманигори варзишӣ ва котиби матбуотии тоҷик. Аз моҳи феврали соли 2012 котиби матбуотии [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]] мебошад. Аз 7 майи соли 2025 инчунин роҳбарии дафтари матбуоти [[Лигаи футболи Тоҷикистон]]ро низ ба ӯҳда дорад. == Зиндагинома == Фаридун Солиев 15 ноябри соли 1981 дар шаҳри Ҳисор таваллуд шудааст. Соли 2004 [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]]-ро бо ихтисоси «ҳисобдорӣ» хатм намудааст. == Фаъолият == Аз соли 2002 то 2011 дар рӯзномаи варзишии «[[Варзиш-Спорт]]» фаъолият намудааст ва доир ба рӯйдодҳои футболи дохилӣ ва байналмилалӣ матлаб менавишт. Соли 2011 котиби матбуотии бошгоҳи футболи [[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|«Истиқлол»]] таъин гардид. Аз моҳи феврали соли 2012 то имрӯз дар вазифаи котиби матбуотии [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]] ва аз 7 майи соли 2025 дар вазифаи роҳбари дафтари матбуоти Лигаи футболи Тоҷикистон фаъолият дорад. == Инчунин нигаред == * [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]] * [[Футбол дар Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://fft.tj/ Сомонаи расмии Федератсияи футболи Тоҷикистон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://t.me/footballtvj/12143 * https://www.youtube.com/watch?v=-SlUeb2lVHM * https://www.championat.com/football/news-5258098-v-federacii-futbola-tadzhikistana-prizvali-dopustit-komandy-rossii-v-turniry-fifa-i-uefa.html [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Варзиш дар Тоҷикистон]] dgwnrm2evze82dnaxmt6ui9rgg2k2wz 0 326071 1470738 1439463 2026-04-29T14:01:11Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470738 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Мишел Сони''' ({{lang-fr|Michel Sogny}}; тав, [[21 ноябр|21 ноябри]] [[соли 1947]] дар По, [[Фаронса]]) пианисти фаронсавӣ, композитор ва нависандаи нажодмояи маҷорӣ мебошад.<ref>Valérie Sasportas (23 April 2010). [http://www.lefigaro.fr/livres/2010/04/22/03005-20100422ARTFIG00623-michel-sogny-la-musique-sans-soupir-.php «&nbsp;Michel Sogny, La musique sans soupirs&nbsp;»]. ''[[Le Figaro]]''.</ref><ref>Radio Classique (December 2015). [http://www.radioclassique.fr/actu-classique/dossiers/dossiers-detail/lart-et-la-methode-de-michel-sogny.html "L’art et la Méthode de Michel Sogny"].</ref> Ӯ равиши навини таълими пианино таҳия кардааст. Усули ӯ ба бисёр донишҷӯёни синну соли гуногун имкон додааст, ки аз машқи ин созро лаззат баранд, зеро пианино навохтан маъмулан ғайриқобили дастрас ҳисоб карда мешавад, агар дар кӯдакӣ таълим дода нашавад.<ref>«&nbsp;L'histoire d'une adulte prodige&nbsp;», Piano n°19, 2005–2006.</ref> ==Тарҷумаи ҳол== Мишел Сони дар École Normale de Musique de Paris таҳсил кардааст, ки дар он ҷо пианиноро зери роҳнамоии Жул Жантил ва Ивон Депорт омӯхтааст. Ӯ дараҷаи коршиносии арширо дар психология, дараҷаи бакалаврро дар адабиёт ва дараҷаи доктории фалсафаро дорад,<ref>''Le Processus de l'esprit créateur chez Liszt'' {{SUDOC|040853942}}</ref> ки дар соли 1974 дар [[Сорбон (нависанда)|Сорбонна]] зери роҳнамоии Владимир Янкелевич анҷом додааст. Мишел Сони муассиси фонди SOS Talents мебошад. Якҷоя бо [[Валери Жискар д'Естен]] ва набираи Франц Лист, Бландин Оливиер де Прево, Сони яке аз аъзоёни муассиси Анҷумани Франц Листи Фаронса буд.<ref>Association française Franz Liszt 1972 », Documentation Association Franz Liszt,‎ octobre 1972</ref><ref>{{cite news |title=Une Association Franz Liszt|work=[[Le Figaro]]|date=16 October 1973|page=29|url=https://www.flickr.com/photos/60784876@N06/49472640182/in/dateposted-public}}</ref> ==Усули пианинои Мишел Сони== Методологияи Сони дар мактабҳои ӯ дар Париж ва Женева таълим дода мешавад. Аз соли 1974 инҷониб, зиёда аз 20,000 донишҷӯ пианиноро бо усули Сони омӯхтаанд.<ref>{{cite news |first=Thierry |last=Hillériteau|title=Les antiques accords de Michel Sogny|work=[[Le Figaro]]|date=2 May 2014|url=http://www.lefigaro.fr/mon-figaro/2014/05/02/10001-20140502ARTFIG00286-les-antiques-accords-de-michel-sogny.php}}</ref><ref>{{cite news |title=L'HUMANISTEDE LA MUSIQUE|date=18 May 2017|url=https://studylibfr.com/doc/5076546/de-la-musique---%C3%A9ditions-michel-de-maule}}</ref> Усул аз ду ҷузъи асосӣ иборат аст: Корҳои дидактикӣ - Пролегомен, ки машқҳои хурдро ифода мекунанд.<ref>François Lancel, "En avant la musique", ''Le Parisien'',‎ mai 1981</ref> Полегоменҳо дарки симфонияи мусиқӣ ва садоро инкишоф медиҳанд.<ref>Stephan Friedrich, ''"L'Art et la Méthode", Classica L'Express"'',‎ décembre 2015, p. 4</ref> Самти дуюм аз давраи этюдҳо иборат аст, ки дар он ҷо таваҷҷуҳ ба инкишофи маҳоратҳои техникӣ, монанди ҳаракат ва мавқеитҳои дастҳо равона карда мешавад.<ref>Georges Hilleret, "Le bonheur de jouer Bach après quelques mois de pratique", Télé 7 Jours,‎ 26 mai 1984</ref> Яке аз шогирдони Сони, ки машқи пианиноро ҳамчун калонсол оғоз кардааст, устоди забони фаронсавӣ Мишел Парис буд.<ref>Stephan Friedrich, ''"Michèle Paris – L'adulte prodige"'', Classica L'Express,‎ décembre 2014, p. 9</ref> Пас аз хатми курси 4-солаи методологии Сони, дар синни 30-солагӣ ӯ концерти соло дар Théâtre des Champs-Élysée зери ҳимояи Вазорати Фарҳанг иҷро кард.<ref>Edgar Schneider, ''"Jours de France"'', Le Carnet de la Semaine,‎ 3 mai 1980</ref> Шогирди дигари муваффақи Мишел Сони Клодин Зевако буд, ки дар солҳои 1983 ва 1984 дар Théâtre des Champs-Élysée иҷро кард.<ref>"En Bref- Récital à la Fondation Cziffra", ''Le Monde'',‎ 26 mai 1984</ref> Дар соли 1981 Сенат расман ба вазири фарҳанг Жак Ланг муроҷиат кард, то дар бораи ҷорӣ кардани методологияи Мишел Сони дар тамоми [[Фаронса]] муҳокима кунад.<ref>{{cite news |title=Enseignement de la musique : extension du centre Michel Sogny – Sénat|url=https://www.flickr.com/photos/60784876@N06/25294925464}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.michelsogny.ch/ Michel Sogny Official Website] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221017174615/http://www.michelsogny.ch/ |date=2022-10-17 }} * [https://www.lefigaro.fr/musique/michel-sogny-l-art-de-la-resilience-20220605 Michel Sogny, l’art de la résilience] [[Le Figaro]] * [http://www.academie-michel-sogny.ch Michel Sogny Academy] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221017174620/http://www.academie-michel-sogny.ch/ |date=2022-10-17 }} * [http://www.michelsogny.com Michel Sogny Personal Website] * [http://www.sos-talents.ch SOS Talents Foundation] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221021030101/http://www.sos-talents.ch/ |date=2022-10-21 }} * [https://web.archive.org/web/20150822211931/http://www.artchipel.net/fr/compositeur/sogny-michel/ Works at Artchipel] * [https://www.laflutedepan.com/recherche?Effiltre=1&Effiltre2=0&tri=0&page=0001&boutique=&instrument=&style=&motcle=michel+sogny laflutedepan.com] [[Гурӯҳ:Оҳангсозони Фаронса]] 6c9eh1g1lh13errjwo0pzre6a51niq4 0 328239 1470809 1453756 2026-04-30T07:57:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470809 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Фирдавс Арабов |номи аслӣ = Арабов Фирдавс Пулодович |тасвир = |таърихи таваллуд = 13.08.1987 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Шӯробод}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таҳсилот = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (2011) |дараҷаи илмӣ = [[Доктори илмҳои иқтисодӣ]] (2025) |унвонҳои илмӣ = [[Дотсент]] (2025) |касб = [[иқтисодшинос]] |ҷоизаҳо = [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]], [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] }} '''Фирдавс Пулодович Арабов''' ([[13 август]]и [[1987]], [[ноҳияи Шамсиддин Шоҳин]]) — [[иқтисодшинос]], доктори илмҳои иқтисодӣ (2025), дотсент. Муовини якуми директори Институти илмию таҳқиқотии рушди устувор ва иқтисоди сабзи Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон (аз соли 2025). == Зиндагинома == Фирдавс Арабов 13 августи соли 1987 дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳини вилояти Хатлон ба дунё омадааст. Соли 2005 мактаб-интернати № 13-и ноҳияи мазкурро хатм намуда, ба факултаи иқтисоди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шудааст. Соли 2011 донишгоҳи мазкурро бо ихтисоси «Молия ва қарз» хатм намудааст. Оиладор ва соҳиби 3 фарзанд мебошад. == Корнома == Фаъолияти кории Фирдавс Арабов зинаҳои гуногуни соҳаҳои молия, омор ва маорифро дар бар мегирад: * 2009—2012: Муҳосиб дар ҶДММ «Запорожец»; * 2012—2015: Сармутахассиси Сарраёсати Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе; * 2015—2017: Омӯзгори кафедраи иқтисодиёти Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ; * 2017—2025: Сардори раёсати таълими Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода; * 2025: Мудири шуъбаи кишоварзии устувор ва амнияти озуқавории Институти рушди устувор ва иқтисоди сабз; * 2025 — то ҳол: Муовини якум, муовини директори Институти илмию таҳқиқотии рушди устувор ва иқтисоди сабз. == Фаъолияти илмӣ == Фирдавс Арабов дар самти иқтисоди сабз ва идоракунии сармоягузорӣ дар соҳаи кишоварзӣ пажӯҳишҳои назаррас анҷом додааст. Соли 2020 рисолаи номзадиро дар мавзуи «Механизмҳои идоракунии сармоягузориҳо ба истифодабарии экологию иқтисодии захираҳои замину об» ҳимоя кард. Соли 2025 рисолаи докториро дар мавзуи «Такмили механизми сармоягузорӣ ба рушди экологӣ-иқтисодии соҳаи кишоварзӣ: назария, методология, амалия» дифоъ намуд<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/hac_new/index.php/navgoni/ehlonho-oid-ba-imoya/1162-imoyai-arabov-firdavs-pulodovich|title=Ҳимояи Арабов Фирдавс Пулодович|author=|website=vak.tj|date=2025-03-06|lang=|accessdate=2026-02-10|archivedate=2025-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251018171950/https://vak.tj/hac_new/index.php/navgoni/ehlonho-oid-ba-imoya/1162-imoyai-arabov-firdavs-pulodovich}}</ref>. Муаллифи зиёда аз 65 мақолаи илмӣ, 2 монография ва 2 китоби дарсӣ мебошад. Нишондиҳандаи Хирши (H-index) ӯ дар пойгоҳи РИНЦ 18 ва дар Scopus 3-ро ташкил медиҳад, ки яке аз нишондиҳандаҳои баланд дар байни олимони ҷавони соҳа мебошад. == Ҷоизаҳо == * Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020); * Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2022). == Осор == * Асосҳои сармоягузорӣ (ҳаммуаллиф). Душанбе: Абдураҳмон-Р, 2022. 475 с. * Маркетинг дар соҳаи фарҳанг. Душанбе, 2024. 280 с<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-novaya-kniga-firdavs-arabov-marketing-v-sfere-kultury/|title=Новая книга. Фирдавс Арабов: «Маркетинг в сфере культуры»|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-02-13|lang=ru|accessdate=2026-02-10}}</ref>. * Инвестиции в земельно-водных ресурсов Таджикистана (ҳаммуаллиф). Душанбе, 2021. 194 с. * Механизми ҷалби сармоягузорӣ ба соҳаи кишоварзӣ: ҷанбаҳои экологӣ-иқтисодӣ. Душанбе: Абдураҳмон-Р, 2024. 214 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 7k0opmi42v73upfg6z86am09p84o71u 0 328265 1470746 1453915 2026-04-29T17:22:02Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470746 wikitext text/x-wiki '''Муноқиша''' ё '''низои дохилӣ'''&nbsp;— ихтилоф, ихтилофи дохилӣ, муноқиша байни ҳама гуна [[гурӯҳҳои иҷтимоӣ]] ё [[афрод]] дар як [[давлат]] (асосан дар в) , ки дар баъзе мавридҳо ба '''низои хунин''', '''интиқом''', '''қасоси хунӣ''', '''ҷанги байни қабилавӣ''', '''ҷанги гурӯҳӣ''' ё '''ҷанги байни афрод''' '''дар оила''' ишора мекунад, як муноқиша ё муборизаи тӯлонӣ аст, ки аксар вақт байни [[Гурӯҳи иҷтимоӣ|гурӯҳҳои иҷтимоии]] одамон, махсусан [[Хонавода|оилаҳо]] ё қавмҳо ба вуҷуд меояд. [[Низоъ|Низоъҳо]] аз он сабаб сар мешаванд, ки як ҷониб худро (дуруст ё не) ҳамчун [[ҳамла]], таҳқир ё [[Ситам|зулму ситам]] аз ҷониби дигар дарк карда мешавад. [[Эҳсос]]<nowiki/>и қавии норозигӣ боиси қасосгирӣ мегардад, ки боиси ҳамон эҳсоси норозигӣ ва интиқомҷӯӣ аз ҷониби муқобил мегардад. Низоъ пайваста аз ҷониби давраи тӯлонии [[Зӯроварӣ|зӯроварии]] мутақобила авҷ мегирад. Ин давраи пайвастаи таҳрик ва интиқом хотима додан ба низоъро бо роҳи осоишта хеле душвор мегардонад. [[Низоъ|Низоъҳо]] аксар вақт аъзои оила ва/ё робитаҳоро бо ҷонибҳои байниҳадигарӣ дар бар мегиранд ва аз ин рӯ, метавонанд барои наслҳо идома ёбанд ва боиси амалҳои шадиди [[зӯроварӣ]] шаванд. Онҳоро метавон ҳамчун густариши шадиди муносибатҳои иҷтимоӣ, ки бар асоси шарафи оилавӣ [[асос]] ёфтаанд, тафсир кард Дар ибтидои давраи муосир, низоъҳо ҳамчун абзорҳои қонунии ҳуқуқӣ ҳисобида мешуданд ва то андозае [[Танзими ҳуқуқӣ|танзим]] мешуданд.<ref>{{cite web |url=http://www.manaraefan.co.uk/index_files/Page3400.htm |title=Revenue, Lordship, Kinship & Law |publisher=Manaraefan.co.uk |date= |accessdate=2012-07-26 |archive-date=2012-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325033932/http://www.manaraefan.co.uk/index_files/Page3400.htm |archivedate=2012-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325033932/http://www.manaraefan.co.uk/index_files/Page3400.htm }}</ref> Масалан, фарҳанги сербҳо онро {{Lang-sr|krvna osveta}}, ки маънояш "интиқоми хунин" аст, ки қоидаҳои ногуфта, вале хеле муҳим дошт. <ref>{{cite book|last=Boehm|first=Christopher|title=Blood Revenge: The Anthropology of Feuding in Montenegro and Other Tribal Societies|url=https://archive.org/details/bloodrevengeanth00unse|year=1984|publisher=The University of Kansas|location=Lawrence, Kansas|isbn=0-7006-0245-3}}</ref>. Дар [[ҷомеъа|ҷомеъаҳои]] қабилавӣ, интиқоми хунин, ҳамчун як шакли муассири назорати иҷтимоӣ барои маҳдуд ва хотима додан ба низоъҳо байни [[афрод]] ва гурӯҳҳое, ки бо хешовандӣ - қавмӣ алоқаманданд, амал мекард, чунон ки дар мақолаи "Сулҳ дар низоъ" ( {{Lang-en|The Peace in the Feud}} ) аз ҷониби антрополог Макс Глакман <ref>Gluckman, Max. «The Peace in the Feud». ''Past and Present'', 1955, 8(1):1-14</ref>дар [[соли 1955]] ишора шудааст. == Инчунин нигаред == * [[Ҷангҳои байнидавлатӣ]] * [[Интиқоми хунин]] {{Викилуғат|Низои дохилӣ}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://news.bbc.co.uk/1/low/in_pictures/4562071.stm BBC: "Дар расмҳо: Интиқоми Миср ба охир мерасад" майи соли 2005. "Яке аз пойдортарин ва хунинтарин низоъҳои оилавии замони муосир дар Мисри Боло бо маросими шадиди таҳқир ва бахшиш ба поён расид. […] Полис асабонӣ аст. Пас аз музокироти тӯлонии сулҳ, ҳеҷ кас намедонад, ки оё тавба&nbsp;— ва пардохти калони хунӣ&nbsp;— ба интиқом, ки соли 1991 бо ҷанги кӯдакон оғоз шуда буд, хотима хоҳад дод.»] * [http://www.mindanews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2836&Itemid=75 15 низои қабилаӣ дар Ланао маскан гирифтанд; аз вебсайти MindaNews, rido сабаби кӯчониданро бештар аз ҷанг меҳисобад]. Интишор шудааст 13 июли соли 2007. * [http://www.mindanews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3737&Itemid=50 Ду қабила дар Матаног дар Ридо маскан гирифта, паймони сулҳро имзо карданд], аз вебсайти MindaNews. Интишор шудааст 30 январи соли 2008. * [http://meero.worldvision.org/news_article.php?newsID=527 Албания: Оилаҳои бо ҳам душман... зиндагии талх] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927223744/http://meero.worldvision.org/news_article.php?newsID=527 |date=2007-09-27 }} * [http://www.haaretz.com/hasen/spages/892435.html Низоъи оилавии бодиянишинон] * [https://web.archive.org/web/20071009030600/http://www.peaceinthecaucasus.org/background/bg_society.htm Низоъи хунин дар Қафқоз] * [http://www.c3.hu/scripta/books/98/34/zanic.htm Муноқишаи хун дар Меджугорже, 1991—1992] * [http://news.bbc.co.uk/2/low/europe/4273020.stm Низоъҳои хунин ҷони албаниҳоро хароб карданд] * [http://www.guardian.co.uk/world/2007/apr/03/israel Низоъҳои хунин Ғаззаро пора-пора мекунанд] * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101720424-213669,00.html Хун дар кӯчаҳо: Зерфарҳанги зӯроварӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090114074148/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101720424-213669,00.html |date=2009-01-14 }} * [http://news.bbc.co.uk/2/low/europe/6947247.stm Дар куштор гумонбар ба низои қабилавии Калабрия] * [http://coalitionfordarfur.blogspot.com/2007/03/chad-clan-feuds-creating-tinderbox-of.html Чад: Низоъҳои қабилаӣ як қуттии низоъро эҷод мекунанд] * [http://www.inquirer.net/specialreports/education/view.php?db=1&article=20070929-91528 Кӯдакон ҳамчун муаллимон-мусоидаткунандагон барои сулҳ] , аз вебсайти Inquirer. Интишор шудааст 29 сентябри соли 2007. * [https://web.archive.org/web/19970430122602/http://www.usd.edu/anth/crow/crow1.html Қатли Кроу Крик] * [http://news.bbc.co.uk/1/low/northern_ireland/7531880.stm Низои оилавӣ дар Ирландия 200 ошӯбгарро дар бар мегирад] * [http://observer.guardian.co.uk/world/story/0,,2036580,00.html Бетартибии гурӯҳҳо Лос-Анҷелесро фаро гирифт] * [http://news.bbc.co.uk/2/low/africa/6942086.stm Дар шаҳри нафтии Нигерия даргириҳои гурӯҳҳои ифротгаро ба амал омаданд] * [https://web.archive.org/web/20071001060540/http://news.independent.co.uk/world/middle_east/article347806.ece Гурӯҳҳои марги Ироқ: Дар остонаи ҷанги шаҳрвандӣ] * [http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20070330/ai_n18789763 Низоъҳои мафия хунрезиро ба кӯчаҳои Неапол оварданд] * [https://web.archive.org/web/20091001010804/http://jamalashley.blogsome.com/2007/05/01/maratabat-and-the-maranaos/ Маратабат ва Маранаос], аз блоги Дату Ҷамол Эшли Яҳё Аббос, "Мулоҳизаҳо дар бораи Бангса Моро." Интишори 1 майи соли 2007. * [http://news.bbc.co.uk/2/low/americas/6563051.stm Низоъ байни картелҳои маводи мухаддир дар Мексика авҷ гирифт] * [http://www.abc.net.au/news/stories/2007/05/06/1915520.htm Мақомоти Зеландияи Нав аз ҳамлаҳои интиқомӣ байни гурӯҳҳои рақиб метарсанд] * ''[https://web.archive.org/web/20090804000401/http://ridomap.com/ Ридо]'', аз вебсайти харитаи ''[[Rido|Ридо]]'' -и Бунёди Осиё . * [https://web.archive.org/web/20091128013415/http://www.balaymindanaw.org/bmfi/essays/2007/02rido.html ''Ридо'' ва таъсири он ба академия, созмонҳои ғайриҳукуматӣ ва низомӣ], эссе аз вебсайти Бунёди Balay Mindanaw, Inc. Интишорёфта 28 феврали соли 2007. * [http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/regions/view/20061118-33325/%91Rido%92_seen_major_Mindanao_security_concern?ModPagespeed=noscript "Ридо" &#x5B; нигаронии &#x5D; амнияти Минданао дида мешавад] , аз вебсайти Inquirer. Интишор шудааст 18 ноябри соли 2006. * [http://www.nbc6.net/news/9337747/detail.html Прокурори давлатӣ: Мушкилоте, ки гурӯҳҳои мусаллаҳи Ҳаитӣ афзоиш медиҳанд] * [http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/06/03/wfeud03.xml Ҳазорон нафар аз ҷангҳои хунин дар Албания нигаронанд] * [http://www.head-hunter.com/warfare.html Ҷанги қабилавӣ ва интиқоми хунин] * [http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/EKOI-6Z87A2?OpenDocument Дар Папуа, Индонезия, дар натиҷаи ҷанги қабилавӣ нӯҳ нафар кушта шуданд] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090617175331/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/EKOI-6Z87A2?OpenDocument |date=2009-06-17 }} * [http://www.mindanews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3181&Itemid=50 Деҳаҳо дар минтақаи "ридо" аз вебсайти MindaNews ба хона бармегарданд] . Интишор шудааст 1 ноябри соли 2007. * [http://moderntribalist.blogspot.com/2005/10/violent-ethnic-war-looms-between.html Ҷанги шадиди қавмӣ байни гурӯҳҳои ҷиноии филиппинӣ ва ветнамӣ таҳдид мекунад] * [http://www.stippy.com/japan-news-and-media/a-yakuza-war-has-started-in-central-tokyo/ Дар маркази Токио "Ҷанги якудза" оғоз ёфт]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Зӯроварӣ]] [[Гурӯҳ:Низоъҳои дохилӣ]] h18thgu9g62gyadi2alfbds9vwzbx2o 0 328376 1470737 1454558 2026-04-29T13:59:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470737 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар |ном = Михаил Шайдоров |тасвир = Mikhail Shaidorov during the free skate at the 2024-25 Grand Prix Final.jpg |бар = 250px |тавсифи тасвир = Дар финали Гран-при (2024) |ҷинс = мард |номи пурра = Михаил Станиславович Шайдоров |номи аслӣ = {{lang-ru|Михаил Шайдоров}} |ном ҳангоми таваллуд = |лақабҳо = |лақаб = |шаҳрвандӣ = {{KAZ}} |тахассус = [[Яхмолакбозии бадеӣ]] (рақобати яккасаи мардон) |бошгоҳ = Altynalmas |таърихи таваллуд = 25.06.2004 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Олмотӣ}}, [[Қазоқистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |солҳои корнома = 2017 — то ҳол |тарафи корӣ = |мураббӣ = [[Алексей Урманов|Алексей Урманов]] |қад = 174 см |вазн = |унвон = [[Қаҳрамони олимпӣ]] (2026) |медалҳо = {{турнир|[[Бозиҳои олимпии зимистона|Бозиҳои олимпӣ]]}} {{медал|Тило|[[Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026|Милан—Кортина 2026]]|рақобати яккаса}} {{турнир|[[Чемпионати ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ|Чемпионати ҷаҳон]]}} {{медал|Нуқра|[[Чемпионати ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ 2025|Бостон 2025]]|рақобати яккаса}} {{турнир|[[Чемпионати чаҳор қитъа оид ба яхмолакбозии бадеӣ|Чемпионати чаҳор қитъа]]}} {{медал|Тило|[[Чемпионати чаҳор қитъа оид ба яхмолакбозии бадеӣ 2025|Сеул 2025]]|рақобати яккаса}} {{турнир|[[Бозиҳои Осиёии зимистона|Бозиҳои Осиё]]}} {{медал|Биринҷӣ|[[Бозиҳои Осиёии зимистонаи 2025|Ҳарбин 2025]]|рақобати яккаса}} |вебгоҳ = |викианбор = }} '''Михаил Станиславович Шайдоров''' ( {{ВД-Дебоча}}) [[Рақси намоиши руйи ях|раққоси фигурии]] Қазоқистонӣ аст, ки дар рақси якка рақобат мекунад. Ӯ қаҳрамони Бозиҳои олимпӣ ( 2026 ), барандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон (2025 ), қаҳрамони чор қора( 2025), барандаи медали нуқра ( 2024 ) ва биринҷӣ ( 2023 ) дар Ҷоми Чин, барандаи медали биринҷӣ дар Бозиҳои Осиё ( 2025 ), барандаи панҷкаратаи қаҳрамони Қазоқистон (2020–2024) ва барандаи медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон байни ҷавонон (2022) мебошад. Ӯ яке аз ду қаҳрамони Бозиҳои зимистонаи олимпӣ дар таърихи Қазоқистон дар ҳама намудҳои варзиш мебошад. Аввалин иҷрокунандаи каскад аз Аксели сегона ва чаҳоркарата Тулуп (бори аввал дар мусобиқаи Grand Prix de France 2024 иҷро шудааст) ва инчунин каскад аз тройной Аксел, Ойлер ва чаҳоркарата Салхов (Финали Гран-при 2024)<ref>{{Cite web|url=http://www.isuresults.com/bios/isufs00104418.htm|title=Mikhail SHAIDOROV|website=[[Иттиҳоди байналмилалии конкибозон|ИСУ]]|lang=en|access-date=2025-04-09}}</ref>. Ба ҳолати 13 феврали соли 2026 дар раддабандии [[Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозӣ]] ҷойи 3-юмро ишғол мекунад<ref>{{Cite web|url=https://www.isuresults.com/ws/ws/wsmen.htm|title=ISU World Standings 2025/2026 — Men|lang=en|publisher=''[[Иттиҳоди байналмилалии конкибозон|ИСУ]]''|archive-url=https://web.archive.org/web/20260214051447/https://www.isuresults.com/ws/ws/wsmen.htm|archive-date=2026-02-14|access-date=2026-02-14}}</ref>. Қаҳрамони варзишии Шайдоров яхмолакбози ҷопонӣ Юдзуру Ҳаню мебошад<ref name=":2022 WJC">{{cite web |url=https://www.goldenskate.com/2022-world-junior-figure-skating-championships-men-free-skate/ |title=USA's Ilia Malinin takes gold in Tallinn |date=2022-04-16 |lang=en |website=Golden Skate |access-date=2023-11-11 |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111135354/https://www.goldenskate.com/2022-world-junior-figure-skating-championships-men-free-skate/ |url-status=live }}</ref><ref name=":vecher">{{cite web|url=https://vecher.kz/kazakhstanskiy-figurist-zavoeval-serebro-chm-sredi-yuniorov-po-figurnomu-kataniyu|title=Казахстанский фигурист завоевал «серебро» ЧМ среди юниоров по фигурному катанию|lang=ru|website=Вечерний Алматы|date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111135355/https://vecher.kz/kazakhstanskiy-figurist-zavoeval-serebro-chm-sredi-yuniorov-po-figurnomu-kataniyu|archive-date=2023-11-11|access-date=2023-11-11|url-status=live|accessdate=2026-02-16|archivedate=2023-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111135355/https://vecher.kz/kazakhstanskiy-figurist-zavoeval-serebro-chm-sredi-yuniorov-po-figurnomu-kataniyu}}</ref>. == Зиндагинома == Михаил Шайдоров соли 2010 таҳти роҳбарии падараш — Станислав Шайдоров, қаҳрамони чандинкаратаи Қазоқистон, ба машқи яхмолакбозии бадеӣ оғоз кард. Соли 2018 ба шаҳри Сочи кӯчид, ки дар он ҷо мураббии ӯ қаҳрамони олимпӣ Алексей Урманов гардид. Соли 2022 медали нуқраи Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ байни наврасон 2022-ро ба даст овард. Пас аз барномаи кӯтоҳ дар ҷойи ҳаштум қарор дошт, аммо дар барномаи озод ва аз рӯи ҷамъбасти умумӣ дуюм шуд ва танҳо аз варзишгари амрикоӣ [[Иля Малинин]] ақиб монд. Медали Шайдоров аввалин медал барои яхмолакбозони Қазоқистон дар қаҳрамониҳои ҷаҳон байни наврасон гардид. Пеш аз ин, беҳтарин натиҷаи Қазоқистон ҷойҳои чаҳоруми Денис Тен ва Элизабет Турсунбаева буданд<ref name=":2022 WJC" /><ref name=":vecher" />. Соли 2022 ӯ барои марҳилаҳои силсилаи калонсолони Гран-прии яхмолакбозии бадеӣ номнавис шуд, аммо бинобар гирифторӣ ба Мононуклеози сироятӣ аз мусобиқаҳо даст кашид<ref name=":2023 4CC">{{cite web |url=https://www.goldenskate.com/japans-kao-miura-takes-four-continents-gold/ |title=Japan's Kao Miura takes Four Continents gold |date=2023-02-12 |lang=en |website=Golden Skate |access-date=2023-11-11 |archive-date=2023-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924132415/https://www.goldenskate.com/japans-kao-miura-takes-four-continents-gold/ |url-status=live }}</ref>. Дебюти худро дар Гран-при дар мавсими баъдӣ анҷом дод. Дар Гран-при Канада 2023 ҷойи панҷумро ишғол кард<ref name=":2023 SKI">{{cite web |url=https://www.goldenskate.com/sota-yamamoto-captures-first-grand-prix-gold/ |title=Sota Yamamoto captures first Grand Prix gold in Vancouver |date=2023-10-29 |lang=en |website=Golden Skate |access-date=2023-11-11 |archive-date=2023-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109235802/https://www.goldenskate.com/sota-yamamoto-captures-first-grand-prix-gold/ |url-status=live }}</ref>. Дар Қаҳрамонии ҷаҳон мавсими 2024/2025 дар Бостон медали нуқра ба даст оварда, бо натиҷаи умумии 287,47 хол ҷойи дуюмро соҳиб шуд. Соли 2026 қаҳрамони олимпӣ дар сабқати рақси рӯи яхи яккаи мардона дар [[Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026]] дар Милан гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.nur.kz/sport/olympiad/2343501-kazahstanskiy-figurist-mihail-shaydorov-stal-olimpiyskim-chempionom/|title=Казахстанский фигурист Михаил Шайдоров стал олимпийским чемпионом|lang=ru|website=NUR.KZ|date=2026-02-13|access-date=2026-02-13}}</ref>. == Барномаҳо == {| class="wikitable" !Мавсим ![[Барномаи кӯтоҳ]] ![[Барномаи озод]] !Намоишҳои намоишӣ |- !2025—2026 | * «Eclipse» {{small|(аз филми «[[Дюна: Қисми дуюм]]»)}} * «Gom Jabbar» {{small|(аз филми «[[Дюна (филм, 2021)|Дюна]]») <br> [[Ҳанс Циммер]]}} * «Trailer 1 Music» {{small|(аз «Дюна: Қисми дуюм») <br> Solstice Beats}} * «Worm Army» {{small|(аз «Дюна: Қисми дуюм») <br> Ҳанс Циммер <br> хореография: [[Иван Ригини]]}} | * «[[Панҷум унсур]]» ** «Confessa – The Diva Dance» {{small|дар иҷрои [[Димаш Қудайберген]]}} ** «The Diva Dance» {{small|[[Эрик Серра]] <br> хореография: Иван Ригини}} | * «The Storm» {{small|Temirlan & Yernat <br> хореография: Иван Ригини}} |- !2024—2025 | * «Eclipse» {{small|(аз «Дюна: Қисми дуюм»)}} * «Gom Jabbar» {{small|(аз «Дюна») <br> Ҳанс Циммер}} | * «[[Соната барои фортепиано № 14]]» {{small|[[Людвиг ван Бетховен]]}} * «[[Take On Me]]» {{small|[[A-ha]] <br> хореография: Иван Ригини}} | * «[[Кунг-фу панда]]» ** «Hero» {{small|Ҳанс Циммер ва [[Ҷон Пауэлл]]}} |- !2023—2024 | * «Clubbed to Death» {{small|(аз филми «[[Матритса (филм)|Матритса]]») <br> [[Роб Дуган]]}} | * «[[Carmina Burana]]» {{small|[[Карл Орф]]}} | * «Luna» {{small|[[Алессандро Сафина]]}} |- !2022—2023 | * «Luna» {{small|Алессандро Сафина}} |- !2021—2022 | * «[[Ва-банк]]» {{small|Ҳенрик Кузняк}} | * «[[Боре дар Амрико]]» {{small|[[Эннио Морриконе]]}} | * «Lemon Tree» {{small|[[Fools Garden]]}} |- !2019—2020 | * «Rain Fall Down» {{small|[[The Rolling Stones]]}} | * «Victory» {{small|[[Томас Бергерсен]]}} | |} == Натиҷаҳо == CS: Challenger Series {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! Мусобиқа ! {{Comment|17/18|Мавсими 2017—2018}} ! 18/19 ! 19/20 ! 20/21 ! 21/22 ! 22/23 ! 23/24 ! 24/25 ! 25/26 |- ! style="background-color: #e9cfec;" colspan=10 | Байналмилалӣ |- | align=left | '''Бозиҳои олимпӣ''' || || || || || || || || || bgcolor=gold | [[Яхмолакбозии бадеӣ дар Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 — яккасаи мардон|1]] |- | align=left | Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ || || || || [[Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ 2021|32]] || || [[Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ 2023|14]] || [[Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ 2024|14]] || bgcolor=silver | [[Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ 2025|2]] || |- | align=left | Қаҳрамонии Чаҳор қитъа оид ба яхмолакбозии бадеӣ || || || || || [[Қаҳрамонии Чаҳор қитъа 2022|5]] || [[Қаҳрамонии Чаҳор қитъа 2023|5]] || [[Қаҳрамонии Чаҳор қитъа 2024|6]] || bgcolor=gold | [[Қаҳрамонии Чаҳор қитъа 2025|1]] || [[Қаҳрамонии Чаҳор қитъа 2026|5]] |- | align=left | Финали Гран-при оид ба яхмолакбозии бадеӣ || || || || || || || || [[Финали Гран-при 2024/2025|5]] || [[Финали Гран-при 2025/2026|6]] |- | align=left | Ҷоми Чин || || || || || || || bgcolor=cc9966 | [[Cup of China 2023|3]] || bgcolor=silver | [[Cup of China 2024|2]] || bgcolor=cc9966 | [[Cup of China 2025|3]] |- | align=left | [[Skate Canada International|Гран-при Канада]] || || || || || || || [[Skate Canada International 2023|5]] || || |- | align=left | [[Grand Prix de France|Гран-при Фаронса]] || || || || || || || || [[Grand Prix de France 2024|4]] || |- | align=left | [[Skate America|Гран-при ИМА]] || || || || || || || || || bgcolor=silver | [[Skate America 2025|2]] |- | align=left | {{small|CS}} [[Finlandia Trophy]] || || || || || || [[Finlandia Trophy 2022|8]] || || || |- | align=left | {{small|CS}} [[Золотой конёк Загреба|Золотой конёк Загреба]] || || || || || || 4 || bgcolor=silver | 2 || || |- | align=left | {{small|CS}} [[Мемориал Дениса Тена]] || || || || || 9 || || || bgcolor=gold | [[Мемориал Дениса Тена 2024|1]] || bgcolor=gold | [[Мемориал Дениса Тена 2025|1]] |- | align=left | [[Яхмолакбозии бадеӣ дар Бозиҳои осиёӣ|Бозиҳои осиёӣ]] || || || || || || || || bgcolor=cc9966 | [[Яхмолакбозии бадеӣ дар Бозиҳои зимистонаи осиёии 2025|3]] || |- | align=left | Бозиҳои умумиҷаҳонии донишҷӯён || || || || || || [[Универсиадаи зимистонаи 2023|4]] || || [[Универсиадаи зимистонаи 2025|4]] || |- | align=left | Challenge Cup || || || || || || || bgcolor=gold | 1 || || |- | align=left | Sofia Trophy || || || || bgcolor=cc9966 | 3 || || || || || |- ! style="background-color: #e9cfec;" colspan=10 | Байналмилалӣ байни наврасон |- | align=left | Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба яхмолакбозии бадеӣ байни наврасон || || || [[Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон 2020|22]] || || bgcolor=silver | [[Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон 2022|2]] || || || || |- | align=left | Гран-при байни наврасон оид ба яхмолакбозии бадеӣ (Полша) || || || || || bgcolor=silver | 2 || || || || |- | align=left | Bosphorus Cup || || bgcolor=silver | 2 || || || || || || || |- | align=left | Egna Trophy || 4 || || || || || || || || |- | align=left | Santa Claus Cup || 9 || || || || || || || || |- ! style="background-color: #e9cfec;" colspan=10 | Миллӣ |- | align=left | Қаҳрамонии Қазоқистон оид ба яхмолакбозии бадеӣ || || || bgcolor=gold | 1 || bgcolor=gold | 1 || || || || || |} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * [https://www.isuresults.com/bios/isufs00104418.htm Михаил Шайдоров дар сомонаи Иттиҳодияи ҷаҳонии конкибозӣ] {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Зодагони Алмаато]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Афроди зинда]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 2004]] [[Гурӯҳ:Зодагони 25 июн]] h3x6yom9sxoft59iikjead2h3djjmm5 0 328391 1470767 1454620 2026-04-30T03:13:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470767 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Султон Усмонов |номи_аслӣ = Усмонов Султон |тасвир = |тавсифи_тасвир = |таърихи_таваллуд = 11.7.1958 |маҳалли_таваллуд = [[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{flag|Tajikistan}} |пеша = [[коргардон]], [[ҳунарпеша]] |мактаб = [[Донишкадаи давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарский|ГИТИС (Москва)]] |солҳои_фаъолият = 1980 — то ҳол |вазифа = Саркоргардони [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри ба номи А. Лоҳутӣ]] |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]], Шоҳҷоизаи фестивали «Парасту» }} '''Султон Усмонов''' (зод. 11 июли 1958) — [[коргардон]] ва ҳунарпешаи маъруфи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]]. Саркоргардони [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] (аз соли 2018). == Зиндагинома == Султон Усмонов 11 июли соли 1958 ба дунё омадааст. Хатмкардаи шуъбаи актёрии Донишкадаи санъати Тоҷикистон ва факултаи коргардонии [[Донишкадаи давлатии санъати театрии Россия]] (ГИТИС, Москва) мебошад. == Фаъолияти ҳунарӣ == Ӯ дар театрҳои мухталифи кишвар, аз ҷумла Театри опера ва балет, Театри драмаи русии ба номи Маяковский ва Театри ҷавонон фаъолият кардааст. Тӯли 10 сол дар Театри давлатии академии тамошобини ҷавони шаҳри [[Алматӣ]] (Қазоқистон) ба ҳайси коргардон кор намудааст.<ref name="javonon">{{Cite web|url=http://javonon.tj/news/culture/sulton-usmonov-teatr-boyad-az-tamoshobin-du-adam-peshtar-boshad/|title=СУЛТОН УСМОНОВ: “ТЕАТР БОЯД АЗ ТАМОШОБИН ДУ ҚАДАМ ПЕШТАР БОШАД”|website=javonon.tj|accessdate=2026-02-17}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Соли 2018 саркоргардони [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри Лоҳутӣ]] таъин гардид. === Намоишномаҳои машҳур: === * «Рустам ва Суҳроб» (Шоҳҷоизаи ҷашнвораи «Фаҷр», Эрон);<ref name="pressa">{{Cite web|url=https://pressa.tj/sulton-usmonov-sarrezhissyori-teatri-lo-ut-tain-shud/|title=Султон Усмонов – саррежиссёри театри Лоҳутӣ таъин шуд|website=pressa.tj|accessdate=2026-02-17}}</ref> * «Фирдавсӣ» (Гран-прии «Парасту-2019»);<ref name="vecherka">{{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/37777|title=Гран-при фестивали «Парасту-2019» ба намоишномаи «Фирдавсӣ» дода шуд|website=vecherka.tj}}</ref> * «Пораабри сафеди Чингизхон» (Ҷойи аввал, «Парасту-2023»); * «Калигула» (А. Камю). == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]]; * Шоҳҷоизаи Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр» (Эрон, 2009). == Эзоҳ == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Коргардони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1958]] 76mskqbkj9t7b8ue83l0vlerafgstim 0 328524 1470793 1455423 2026-04-30T04:53:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470793 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |замина = |ном = Тобиш Ҳилолӣ |номи аслӣ = Тоҷиддин |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Тоҷиддин |номи пурра = Тоҷиддин (Тобиш Ҳилолӣ) |таърихи таваллуд = 25.09.1966 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|деҳаи Сангев|ноҳияи Дарвоз|Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |солҳои фаъолият = 1991 — то имрӯз |кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} Тоҷикистон |касб = овозхон, оҳангсоз, омӯзгор |навъи садо = тенор <!-- агар маълум набошад, метавонед холӣ гузоред --> |асбоб = [[Фортепиано]] |сабк = ватандӯстона, ҳамосӣ, лирикӣ |номи мустаъор = Тобиш Ҳилолӣ |гурӯҳ = Ансамбли «Марзбон»-и Қӯшунҳои сарҳадӣ |ҳамкорӣ = [[Малика Саидова]], [[Ҷаъфар Ҷалол]], [[Нигина Амонқулова]] |ношир = |ҷоизаҳо = |викианбор = |викитека = |вебгоҳ = }} '''Тобиш Ҳилолӣ''' (номи аслиаш '''Тоҷиддин'''; тав. [[25 сентябр]]и [[1961]], деҳаи Сангев, [[ноҳияи Дарвоз]]) — овозхон ва оҳангсози маъруфи тоҷик, ки бештар бо иҷрои таронаҳои ватандӯстона ва ҳамосӣ машҳур гардидааст. == Зиндагинома == Тобиш Ҳилолӣ 25 сентябри соли 1966 дар деҳаи Сангеви ноҳияи Дарвоз ба дунё омадааст. Дар даврони наврасии ӯ оилаашон ба [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] (собиқ Колхозобод) кӯч баст ва ӯ мактаби миёнаро дар ҳамон ҷо хатм намуд. Соли 1984 ба шуъбаи мусиқӣ ва суруди факултаи мусиқӣ-педагогии [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода]] дохил мешавад. Аз соли 1985 то 1987 дар сафи Артиши Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат карда, пас аз бозгашт таҳсилро дубора аз курси аввал оғоз мекунад ва соли 1991 донишкадаро хатм мекунад. == Фаъолияти ҳунарӣ == Пас аз хатми донишкада, Тобиш Ҳилолӣ дар мактаби миёнаи №53-и шаҳри Душанбе ба ҳайси омӯзгори фанни суруд ва мусиқӣ ба фаъолият шурӯъ кард. Дар ҳамон солҳои душвори ҷанги шаҳрвандӣ ӯ ба эҷоди оҳангҳо машғул шуд. Нахустин муваффақияти ӯ ҳамчун оҳангсоз соли 1995 буд, вақте таронаи «Мусофирӣ»-и ӯ дар иҷрои [[Малика Саидова]] ба рӯйхати 15 таронаи беҳтарини сол шомил гардид. === Силсилаи таронаҳои ватандорӣ === Шӯҳрати воқеии Тобиш Ҳилолӣ соли 2006 бо таронаи '''«Номуси ватандорӣ»''' (ҳамроҳ бо [[Ҷаъфар Ҷалол]]) оғоз ёфт. Ин тарона дар ҷашни 15-солагии Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳузури Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷро гардид. Силсилаи таронаҳои ватанхоҳии ӯ, аз ҷумла: * «Савганди ватандорӣ» (маъруф ба «Қасам»); * «Ғурури ниёгон»; * «Сарсупурдаи ватан»; * «Муноҷот». Тобиш Ҳилолӣ дар саҳна бо тарзи хоси иҷрои худ машҳур аст<ref name="javonon">{{cite web|author=Сайёраи Қиёмиддин|url=http://www.javonon.tj/news/culture/tobish-ilol-az-vatan-nametavonam-bee-sos-arf-zanam/|title=Тобиш Ҳилолӣ: «Аз Ватан наметавонам беэҳсос ҳарф занам»|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон|date=2022-06-27}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Бастакорӣ == Тобиш Ҳилолӣ муаллифи садҳо оҳангҳои лирикӣ ва шӯх аст, ки ҳунармандони маъруфи тоҷик онҳоро иҷро кардаанд: * [[Нигина Амонқулова]]; * Сангалӣ Мирзоев; * Валиҷон Азизов; * Ситораи Кароматулло; * Шабнами Тоҷиддин ва дигарон. Чандин оҳангҳои ӯ аз ҷониби ҳунармандони форсизабони берун аз Тоҷикистон низ бозхонӣ шудаанд. == Эзоҳ == {{reflist}} == Пайвандҳои беруна == * [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/950-tobish-hiloli-tarona-biboyad-muhabbat-bizoyad-9224.html Тобиш Ҳилолӣ: Тарона бибояд муҳаббат бизояд] — мусоҳиба бо «Радиои Озодӣ». * [http://www.javonon.tj/news/culture/tobish-ilol-az-vatan-nametavonam-bee-sos-arf-zanam/ Тобиш Ҳилолӣ: «Аз Ватан наметавонам беэҳсос ҳарф занам»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230916053932/http://javonon.tj/news/culture/tobish-ilol-az-vatan-nametavonam-bee-sos-arf-zanam/ |date=2023-09-16 }} — нашрияи «Ҷавонони Тоҷикистон». [[Гурӯҳ:Овозхонони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Бастакорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Дарвоз]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] hxvst0c1rj8myc7vzlwr8b6kz2g2jpz 0 328782 1470780 1456751 2026-04-30T04:06:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470780 wikitext text/x-wiki {{Шахсият | ном = Тал Арбел | тасвир = | таърихи таваллуд = | зодгоҳ = [[Монреал]] | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият = [[Профессор]], [[Муҳандис]] }} '''Тал Арбел''' ({{lang-en|Tal Arbel}}) — профессори муҳандисии барқ ​​дар [[Донишгоҳи МакГилл]] аст, ки ба диди компютер тахассус дорад. Вай ба татбиқи зеҳни сунъӣ дар соҳаи тандурустӣ таваҷҷӯҳ дорад. == Зиндагинома == Арбел дар [[Монреал]] таваллуд шудааст. Падари Арбел [[муҳандис]]и барқ ​​буд. Дар кӯдакӣ ба Арбел як [[компютер]]и [[TRS-80]] дода шуд, ки ба ӯ [[бозиҳои видеоӣ]] ба мисли теннис бозӣ мекард. Дар баробари компютер падари Арбел ӯро ташвиқ кард, ки бо модели [[ҳавопаймо]]ҳо ва [[Лего]] бозӣ кунад. Вай пеш аз дохил шудан ба [[Донишгоҳи МакГилл]] барои дараҷаи бакалаврӣ дар [[муҳандисии барқ]] дар [[CEGEP]] илм омӯхт. Вай [[бакалавр]] (1992), [[магистр]] (1995) ва [[PhD]] (2000)-ро дар [[Донишгоҳи МакГилл]] хатм кардааст. Доктори доктори вай [[шинохти объект]]ро бо истифода аз [[харитаҳои энтропия]] баррасӣ кардааст. Рисолаи номзадии ӯ бо унвони доктории Д.В. [[Ҷоизаи Амбридж]] барои беҳтарин рисола дар [[илмҳои физика]] ва [[муҳандисӣ]] дар [[Донишгоҳи МакГилл]]. Пас аз хатми рисолаи докториаш, Арбел дар [[беморхона]]и [[неврология]]и [[Монреал]] кор карда, дар он ҷо усулҳои [[биниши компютерӣ]]ро барои [[неврология]] ва [[нейрохирургия]] таҳия кардааст. Вай ба истифодаи [[нармафзор]] барои ошкор кардани варамҳо ва осебҳо дар тасвирҳои [[мағзи сар]] шавқ пайдо кард. == Фаъолият == Вай дар [[алгоритм]]ҳои тафсири тасвирҳои тиббӣ кор мекунад, ки барои кӯмак дар [[кашф]] ва [[ташхис]]и маводи мухаддир истифода мешаванд. Вай махсусан ба моделҳои графикии патология дар маҷмӯаҳои бузурги тасвирҳои бемор таваҷҷӯҳ дорад. Нармафзори вай метавонад барои [[нейрохирургия]]и тасвирӣ истифода шавад. Вай соли 2000 ба [[Донишгоҳи МакГилл]] ҳамчун корманди илмӣ таъин шуд ва дар соли 2001 ассистенти [[профессор]] шуд. Вай дар таснифоти атрибутҳои чеҳра ва тамғагузорӣ дар [[видео]]ҳои воқеии ҷаҳон кор кардааст. Вай аз [[Шӯрои тадқиқоти илмҳои табиӣ ва муҳандисӣ]] маблағгузорӣ кард, то барномаи муштараки тадқиқотӣ ва таҷрибаомӯзиро дар таҳлили тасвири тиббӣ (CREATE-MIA) оғоз кунад. == Таҳқиқот == Дар [[МакГилл]], Арбел гурӯҳи эҳтимолии рӯъёро роҳбарӣ мекунад, ки як қисми [[Маркази мошинҳои интеллектуалӣ]] мебошад. Вай инчунин узви вобастаи [[Институти омӯзиши алгоритмҳои Монреал]] (MILA) мебошад. Вай ба [[биомаркер]]ҳо, ки метавонанд барои беҳтар кардани [[нигоҳубини тиббӣ]] ба одамони гирифтори [[склероз]]ҳои гуногун истифода шаванд, таваҷҷӯҳ дорад. Лоиҳаи мазкур ҳамкорӣ бо доктор [[Арнолд]] дар [[Донишкадаи асабшиносии Монреал]] ва [[беморхона]] буда, барои муайян кардани осебҳои [[склерози сершумор]] аз тасвирҳои [[резонанси магнитӣ]] нигаронида шудааст. Вай чаҳорчӯбаи Мутобиқсозии бисёрсатҳаи Шартӣ Майдони Тасодуфӣ (AMCRF), ки метавонад иттилооти фазоӣ ва муваққатиро истифода барад, эҷод кард. Вай нишон дод, ки шаклҳои қабати кортикалӣ дар [[майна]] дар байни аҳолӣ фарқ мекунанд. Кори охирини ӯ ба назар мерасад, ки омӯзиши амиқ дар таҳлили тасвирҳои тиббӣ истифода шавад. Барои ташхиси MS, аз ҷумла сегментатсияи 3D MS lesion Network Neural Convolutional Network (CNN). Бо мақсади фаҳмидани морфометрияи майна, Арбел моделҳои нейроанатомияи ҳисоббарориро таҳия кардааст. == Ҷоизаҳо ва эътирофҳо == Арбел аввалин занест, ки дар [[Донишгоҳи МакГилл]] профессори мукаммали [[муҳандисии барқ]] шудааст. Вай ба беҳбуди гуногунии муҳандисӣ содиқ аст ва қисми чанд зан дар кумитаҳои диди компютерӣ мебошад. Вай мураббии чавонзанони дар илм коркунанда мебошад. == Адабиёт == Вай узви [[Ordre des ingénieurs du Québec]] мебошад. Вай соли 2019 ҷоизаи тадқиқотии McGill Engineering Christophe Pierre-ро ба даст овард. Вай узви [[Академияи муҳандисии Канада]] мебошад. == Пайвандҳо == * [https://www.mcgill.ca/engineering/tal-arbel/ Сомонаи расмии Тал Арбел] * [https://www.mcgill.ca/engineering/research/areas/computer-engineering/ Диди компютерӣ дар Донишгоҳи МакГилл]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.mcgill.ca/engineering/departments/ece/ Департаменти муҳандисии барқ дар Донишгоҳи МакГилл]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} n0y4nbkuon057sb7mb1459556vizyrm 0 330120 1470832 1462469 2026-04-30T09:23:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470832 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Дасин | nativename = 北京大兴国际机场 | IATA = PKX | ICAO = ZBAD | type = Ҷамъиятӣ | operator = Capital Airports Holding | city-served = [[Пекин]] | location = [[Дасин]], [[Пекин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 47 | coordinates = {{coord|39|30|35|N|116|24|41|E|type:airport}} | website = {{URL|pkx-airport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 01L/19R | r1-length-m = 3400 | r1-surface = Бетон | r2-number = 11L/29R | r2-length-m = 3400 | r2-surface = Бетон | r3-number = 17L/35R | r3-length-m = 3400 | r3-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Дасин''' — фурудгоҳи нави байналмилалии [[Пекин]] буда, дар ноҳияи Дасин дар ҷанубии пойтахти [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] воқеъ аст.<ref>[https://www.pkx-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ дар [[25 сентябр]]и [[2019]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин фурудгоҳҳои ҷаҳон мебошад. Терминали асосии он аз ҷониби меъмори машҳур [[Заҳо Ҳадид]] тарҳрезӣ шудааст.<ref>[https://www.bbc.com/news/business-49817985 Beijing's giant new airport opens]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. BBC News, 2019.</ref> Масоҳати терминал 700 000 метри мураббаъ буда, иқтидори он 72 миллион мусофир дар сол аст. == Таърих == === Лоиҳа ва сохтмон === Лоиҳаи сохтмони фурудгоҳи дуюми Пекин дар солҳои 2000-ум пешниҳод шуд, зеро [[Фурудгоҳи байналмилалии Пекин]] дигар иқтидори кофӣ надошт. Сохтмони фурудгоҳ дар соли [[2014]] оғоз шуд. Беш аз 40 000 коргар ва муҳандис дар сохтмон ширкат доштанд. === Кушоиш === Фурудгоҳ дар [[25 сентябр]]и [[2019]] бо ширкати [[Си Ҷинпин]] — Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин — расман кушода шуд. Аввалин парвозҳо аз [[China Southern Airlines]], [[China Eastern Airlines]] ва [[China United Airlines]] буданд. Дар рӯзи аввал беш аз 200 парвоз анҷом дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-china-airport Beijing Daxing airport opens]. Reuters, 2019.</ref> === Замони муосир === Пас аз кушоиш, пандемияи [[COVID-19]] рушди фурудгоҳро суст кард. Аммо аз соли [[2023]] шумораи мусофирон ба суръат зиёд шуд. Дар оянда фурудгоҳ бо рохи парвозҳои иловагӣ то 100 миллион мусофир дар сол қабул карда метавонад. Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[China Southern Airlines]] хизмат мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == Фурудгоҳ ҳамчун маркази иттиҳоди [[SkyTeam]] дар Пекин хизмат мекунад. {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Гуанчжоу, Шанхай, Ченду, Лондон, Париж, Амстердам |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай, Куньмин, Нью-Йорк |- | [[China United Airlines]] || Шенжен, Далян, Ченду |- | [[Air China]] || Ченду, Чунтсин |- | [[British Airways]] || Лондон |- | [[Finnair]] || Ҳелсинкӣ |- | [[LOT Polish Airlines]] || Варшава |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ чор рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 01L/19R || 3 400 || Бетон |- | 01R/19L || 3 400 || Бетон |- | 11L/29R || 3 400 || Бетон |- | 17L/35R || 3 400 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали ягонаи бузург дорад, ки шакли ситораи баҳрӣ дорад. Ин тарҳро [[Заҳо Ҳадид]] — меъмори ироқӣ-британиягӣ — тарҳрезӣ кардааст. Терминал панҷ бозуи асосӣ дорад ва мусофирон аз ягон нуқтаи терминал дар камтар аз 8 дақиқа ба дарвоза мерасанд. Фурудгоҳ бо хатти метрои Дасин ва роҳи оҳани суръатнок ба маркази Пекин пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 3,1 |- | [[2020]] || 16,0 |- | [[2021]] || 25,1 |- | [[2022]] || 17,6 |- | [[2023]] || 39,7 |} == Нигаред низ == * [[Пекин]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Пекин]] * [[Заҳо Ҳадид]] * [[China Southern Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.pkx-airport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/PKX Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Пекин]] 4pcrtp3ozmiivf1wikjbflfjexicbf0 0 330123 1470856 1462512 2026-04-30T10:26:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470856 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Сингапур Чангӣ | nativename = Lapangan Terbang Antarabangsa Singapura Changi | IATA = SIN | ICAO = WSSS | type = Ҷамъиятӣ | operator = Changi Airport Group | city-served = [[Сингапур]] | location = [[Чангӣ]], [[Сингапур]] | elevation-m = 7 | coordinates = {{coord|1|21|33|N|103|59|22|E|type:airport}} | website = {{URL|changiairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 02L/20R | r1-length-m = 4000 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 02C/20C | r2-length-m = 4000 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Сингапур Чангӣ''' — фурудгоҳи асосии [[Сингапур]] буда, дар қисмати шарқии ин давлати ҷазиравӣ воқеъ аст.<ref>[https://www.changiairport.com/en/about-changi.html Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Ин яке аз беҳтарин ва серодамтарин фурудгоҳҳои ҷаҳон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 68,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.changiairport.com/corporate/media-centre/resources/fact-sheets.html Факнома]. Changi Airport Group.</ref> Фурудгоҳи Чангӣ борҳо ҳамчун «беҳтарин фурудгоҳи ҷаҳон» аз ҷониби Skytrax эътироф шудааст. == Таърих == === Бунёд === Дар солҳои 1970-ум ҳукумати Сингапур тасмим гирифт, ки фурудгоҳи нав барои иваз кардани пойгоҳи кӯҳнаи Паяг Лебар бисозад. Макони Чангӣ — дар шарқи ҷазира — интихоб шуд ва сохтмон дар соли [[1975]] оғоз гардид. === Кушоиш ва рушд === Фурудгоҳ дар [[1 июл]]и [[1981]] кушода шуд ва дарҳол ба яке аз муҳимтарин марказҳои авиатсионии Осиёи Ҷанубу Шарқӣ табдил ёфт. Терминали 2 дар соли [[1990]], Терминали 3 дар соли [[2008]] кушода шуданд.<ref>[https://www.bbc.com/news/business-38607437 Why Changi Airport is the world's best]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. BBC News.</ref> Ҳар терминал бо тарҳи муосир ва хизматрасонии олӣ сохта шудааст. === Замони муосир === Дар соли [[2019]] маҷмааи Jewel Changi кушода шуд — маркази савдо ва фароғатӣ бо шаршараи дохилии 40-метра, ки бузургтарин шаршараи дохилии ҷаҳон мебошад. Терминали 5 — ки бузургтарин лоиҳаи зерсохтории Сингапур хоҳад буд — дар ҳоли сохтмон аст. Пас аз анҷоми он, иқтидори фурудгоҳ ба 140 миллион мусофир дар сол мерасад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[Singapore Airlines]] ва [[Scoot]] хизмат мекунад. Парвозҳо ба 400+ шаҳри 100+ кишвар анҷом дода мешаванд. {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Singapore Airlines]] || Лондон, Нью-Йорк, Сидней, Токио, Ҳонгконг ва 130+ хат |- | [[Scoot]] || Токио, Сеул, Афина, Берлин, Мелбурн |- | [[Jetstar Asia]] || Бангкок, Куала-Лумпур, Манила |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Cathay Pacific]] || Ҳонгконг |- | [[Qantas]] || Сидней, Мелбурн |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 02L/20R || 4 000 || Асфалт |- | 02C/20C || 4 000 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ чор терминал дорад. Терминалҳои 1, 2 ва 3 барои парвозҳо хизмат мекунанд, ва Терминали 4 дар соли [[2017]] кушода шуд. Ҳар терминал боғ, истироҳатгоҳ ва мағозаҳои бодуты дорад. Маҷмааи Jewel — бо шаршараи 40-метраи дохилӣ ва боғи тропикӣ — терминалҳоро пайваст мекунад. Фурудгоҳ бо хатти MRT дар 30 дақиқа ба маркази Сингапур пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 55,4 |- | [[2016]] || 58,7 |- | [[2017]] || 62,2 |- | [[2018]] || 65,6 |- | [[2019]] || 68,3 |} == Нигаред низ == * [[Сингапур]] * [[Singapore Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.changiairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/SIN Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Сингапур]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Сингапур]] 53is63q53x0mne8gxaygn750wvqi4dx 0 330126 1470844 1462547 2026-04-30T09:48:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470844 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Куала-Лумпур | nativename = Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur | IATA = KUL | ICAO = WMKK | type = Ҷамъиятӣ | operator = Malaysia Airports Holdings | city-served = [[Куала-Лумпур]] | location = Сепанг, [[Куала-Лумпур]], [[Малайзия]] | elevation-m = 21 | coordinates = {{coord|2|44|45|N|101|41|52|E|type:airport}} | website = {{URL|klia.com.my}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 14L/32R | r1-length-m = 4050 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 14R/32L | r2-length-m = 4050 | r2-surface = Асфалт | r3-number = 15/33 | r3-length-m = 4000 | r3-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Куала-Лумпур''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Малайзия]] буда, дар 50 километрии ҷанубии [[Куала-Лумпур]] дар шаҳри Сепанг воқеъ аст.<ref>[https://www.klia.com.my Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221020100144/https://klia.com.my/ |date=2022-10-20 }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мебошад. Соли [[2019]] он 62,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Бунёд === Лоиҳаи сохтмони фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд, зеро фурудгоҳи кӯҳнаи Субанг иқтидори кофӣ надошт. Тарҳрезиро меъмори ҷопонӣ [[Кишо Курокава]] анҷом дод, ки концепсияи «фурудгоҳ дар ҷангал, ҷангал дар фурудгоҳ»-ро пешниҳод кард. === Кушоиш === Фурудгоҳ дар [[27 июн]]и [[1998]] — пеш аз [[Бозиҳои Кишварҳои Мушатаракаи Миллатҳо|Бозиҳои Коммонвелс]] дар Куала-Лумпур — расман кушода шуд.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15098823 KLIA history]. BBC News.</ref> Дар соли [[2014]] терминали KLIA2 барои ширкатҳои арзонқимат кушода шуд. === Замони муосир === Фурудгоҳ ҳамчун маркази муҳими транзитӣ дар Осиёи Ҷанубу Шарқӣ шинохта шудааст. Барномаи васеъшавӣ идома дорад ва иқтидори оянда ба 100 миллион мусофир дар сол мерасад. Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[Malaysia Airlines]] ва [[AirAsia]] хизмат мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Malaysia Airlines]] || Лондон, Токио, Сидней, Ҳонгконг, Деҳлӣ ва 60+ хат |- | [[AirAsia]] || Бангкок, Ҷакарта, Манила, Сеул, Токио ва 100+ хат |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Cathay Pacific]] || Ҳонгконг |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ се рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 14L/32R || 4 050 || Асфалт |- | 14R/32L || 4 050 || Асфалт |- | 15/33 || 4 000 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад. KLIA — терминали асосӣ — барои ширкатҳои бузурги байналмилалӣ хизмат мекунад. KLIA2 — ки дар соли [[2014]] кушода шуд — барои ширкатҳои арзонқимат, аз ҷумла [[AirAsia]], тахассус дорад. Фурудгоҳ бо хатти KLIA Ekspres дар 28 дақиқа ба маркази Куала-Лумпур пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 48,9 |- | [[2016]] || 52,6 |- | [[2017]] || 58,5 |- | [[2018]] || 59,9 |- | [[2019]] || 62,3 |} == Нигаред низ == * [[Куала-Лумпур]] * [[Малайзия]] * [[Malaysia Airlines]] * [[AirAsia]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.klia.com.my Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/KUL Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Малайзия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Куала-Лумпур]] fu40ef24igkznyape89bs923eyg2ofe 0 330127 1470876 1462559 2026-04-30T11:09:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470876 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чатрапати Шиваҷӣ | nativename = छत्रपति शिवाजी महाराज अंतरराष्ट्रीय हवाई अड्डा | IATA = BOM | ICAO = VABB | type = Ҷамъиятӣ | operator = Adani Airport Holdings | city-served = [[Мумбай]] | location = [[Мумбай]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 11 | coordinates = {{coord|19|05|19|N|72|52|05|E|type:airport}} | website = {{URL|csmia.aero}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 09/27 | r1-length-m = 3660 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 14/32 | r2-length-m = 2987 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чатрапати Шиваҷӣ''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Мумбай]] буда, дуюмин фурудгоҳи серодами [[Ҳиндустон]] мебошад.<ref>[https://www.csmia.aero Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи [[Чатрапати Шиваҷӣ]] — асосгузори Империяи Маратҳа — номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 49,8 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Бритониё дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] сохта шуд. Пас аз ҷанг ва истиқлолияти [[Ҳиндустон]] дар соли [[1947]], фурудгоҳ ба фурудгоҳи мусофирбарӣ табдил ёфт. Дар соли [[1999]] номи он ба Чатрапати Шиваҷӣ иваз карда шуд. === Тараққиёт === Дар солҳои 2000-ум фурудгоҳ аз навсозии бузург гузашт. Терминали 2 (T2) — бо меъмории муосир ва унсурҳои санъати ҳиндӣ — дар соли [[2014]] кушода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/india-mumbai-airport Mumbai airport new terminal opens]. Reuters, 2014.</ref> Ин терминал борҳо ҳамчун яке аз зеботарин терминалҳои ҷаҳон эътироф шудааст. === Замони муосир === Фурудгоҳ дар маркази шаҳри Мумбай воқеъ аст, ки ин ҳам авзоиш ва ҳам маҳдудият мебошад. Рохҳои парвоз ба кӯчаҳои зичи шаҳрӣ наздик буда, сохтмони рохи парвози нав имконнопазир аст. Бо вуҷуди ин, фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[Air India]] ва дарвозаи асосии молиявии Ҳиндустон хизмат мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air India]] || Лондон, Нью-Йорк, Франкфурт, Сингапур, Ҳонгконг |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Бангалор, Дубай, Бангкок ва 80+ хат |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[British Airways]] || Лондон |- | [[Lufthansa]] || Франкфурт |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Cathay Pacific]] || Ҳонгконг |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 09/27 || 3 660 || Асфалт |- | 14/32 || 2 987 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад. Терминали 1 барои парвозҳои дохилии ширкатҳои арзонқимат хизмат мекунад. Терминали 2 (T2) — ки дар соли [[2014]] кушода шуд — барои парвозҳои байналмилалӣ ва дохилии ширкатҳои бузург тахассус дорад. Фурудгоҳ бо хатти метрои Мумбай ба маркази шаҳр пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 36,7 |- | [[2016]] || 40,8 |- | [[2017]] || 45,2 |- | [[2018]] || 49,8 |- | [[2019]] || 49,8 |} == Нигаред низ == * [[Мумбай]] * [[Ҳиндустон]] * [[Air India]] * [[Чатрапати Шиваҷӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.csmia.aero Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250320043609/https://csmia.aero/ |date=2025-03-20 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/BOM Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Мумбай]] matt08543e4vmt35heqpu4kvf5klyht 0 330140 1470858 1462765 2026-04-30T10:36:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470858 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Сукарно-Ҳатта | nativename = Bandar Udara Internasional Soekarno-Hatta | IATA = CGK | ICAO = WIII | type = Ҷамъиятӣ | operator = PT Angkasa Pura II | city-served = [[Ҷакарта]] | location = Тангеранг, [[Ҷакарта]], [[Индонезия]] | elevation-m = 10 | coordinates = {{coord|6|07|31|S|106|39|26|E|type:airport}} | website = {{URL|soekarnohatta-airport.co.id}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 07L/25R | r1-length-m = 3660 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 07R/25L | r2-length-m = 3660 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Сукарно-Ҳатта''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Индонезия]] ва серодамтарин фурудгоҳи Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мебошад.<ref>[https://www.soekarnohatta-airport.co.id Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи ду асосгузори Индонезия — [[Сукарно]] ва [[Муҳаммад Ҳатта]] — номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] он 54,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Бунёд === Фурудгоҳ дар [[1 апрел]]и [[1985]] кушода шуд ва фурудгоҳи кӯҳнаи Кемаёранро иваз кард. Фурудгоҳ дар шаҳри Тангеранг, дар 20 километрии ғарби маркази Ҷакарта воқеъ аст. === Тараққиёт === Дар солҳои 2000-ум фурудгоҳ борҳо васеъ карда шуд. Терминали 3 дар соли [[2016]] кушода шуд ва яке аз муосиртарин терминалҳои кишвар мебошад.<ref>[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ Jakarta airport Terminal 3 opens]. Reuters, 2016.</ref> Индонезия бо 270 миллион аҳолӣ бузургтарин бозори авиатсионии Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мебошад. === Замони муосир === Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[Garuda Indonesia]] ва [[Lion Air]] хизмат мекунад. Лоиҳаи рохи парвози сеюм дар ҷараён мебошад. Хатти оҳани SKY Train терминалҳоро ба ҳам пайваст мекунад. Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ҷаҳон мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Garuda Indonesia]] || Сингапур, Токио, Ҷидда, Амстердам ва 40+ хат |- | [[Lion Air]] || Куала-Лумпур, Сингапур, Ҷидда ва 80+ хати дохилӣ |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Cathay Pacific]] || Ҳонгконг |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 07L/25R || 3 660 || Асфалт |- | 07R/25L || 3 660 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад. Терминали 1 ва 2 барои парвозҳои дохилӣ, ва терминали 3 — ки дар соли [[2016]] кушода шуд — барои парвозҳои байналмилалӣ хизмат мекунад. Хатти SKY Train терминалҳоро ба ҳам пайваст мекунад. Хатти оҳани фурудгоҳ ба маркази Ҷакарта расида мерасад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 54,1 |- | [[2016]] || 60,0 |- | [[2017]] || 63,0 |- | [[2018]] || 66,9 |- | [[2019]] || 54,0 |} == Нигаред низ == * [[Ҷакарта]] * [[Индонезия]] * [[Garuda Indonesia]] * [[Сукарно]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.soekarnohatta-airport.co.id Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/CGK Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Индонезия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Ҷакарта]] ip0xy5s1i9bmexgxvzpweypokz3k9uf 0 330142 1470853 1462789 2026-04-30T10:18:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470853 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ной Бай | nativename = Cảng hàng không quốc tế Nội Bài | IATA = HAN | ICAO = VVNB | type = Ҷамъиятӣ | operator = ACV | city-served = [[Ҳаной]] | location = [[Ҳаной]], [[Ветнам]] | elevation-m = 12 | coordinates = {{coord|21|13|16|N|105|48|26|E|type:airport}} | website = {{URL|noibaiairport.vn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 11L/29R | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Бетон | r2-number = 11R/29L | r2-length-m = 3800 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ной Бай''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии шимоли [[Ветнам]] буда, дар 25 километрии шимоли маркази [[Ҳаной]] воқеъ аст.<ref>[https://www.noibaiairport.vn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Ветнам пас аз [[Фурудгоҳи байналмилалии Тан Сон Нят]] мебошад. Соли [[2019]] он 29,4 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1978]] ҳамчун пойгоҳи ҳарбӣ ба истифода дода шуд. Дар давраи [[Ҷанги Ветнам]] ин минтақа пойгоҳи нерӯҳои ҳавоии Ветнами Шимолӣ буд. Пас аз ҷанг ба фурудгоҳи мусофирбарӣ табдил ёфт. === Тараққиёт === Дар солҳои 2000-ум бо кӯмаки Ҷопон терминали байналмилалӣ (T2) сохта шуд ва дар соли [[2014]] кушода гардид.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia Hanoi airport Terminal 2]. BBC News, 2014.</ref> Ин терминал иқтидори 10 миллион мусофирро дорад ва бо тарҳи муосир сохта шудааст. === Замони муосир === Фурудгоҳ ба суръат рушд мекунад ва лоиҳаи васеъшавии терминал ва рохи парвоз дар ҷараён мебошад. Ҳаной ҳамчун пойтахт ва маркази сиёсии Ветнам шумораи зиёди мусофиронро ҷалб мекунад. Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[Vietnam Airlines]] хизмат мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Vietnam Airlines]] || Токио, Сеул, Лондон, Франкфурт, Сингапур ва 40+ хат |- | [[VietJet Air]] || Бангкок, Сеул, Деҳлӣ ва 60+ хат |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Japan Airlines]] || Токио |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 11L/29R || 3 200 || Бетон |- | 11R/29L || 3 800 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад. Терминали 1 (T1) барои парвозҳои дохилӣ ва терминали 2 (T2) — ки дар соли [[2014]] бо кӯмаки [[Ҷопон]] кушода шуд — барои парвозҳои байналмилалӣ хизмат мекунад. Фурудгоҳ бо автобус ва такси ба маркази Ҳаной пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 18,7 |- | [[2016]] || 22,0 |- | [[2017]] || 25,0 |- | [[2018]] || 27,3 |- | [[2019]] || 29,4 |} == Нигаред низ == * [[Ҳаной]] * [[Ветнам]] * [[Vietnam Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.noibaiairport.vn Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/HAN Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ветнам]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳаной]] 56dptsudviqsoicu4hhx4aof46kifvn 0 330144 1470862 1462813 2026-04-30T10:42:44Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470862 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Таоюан | nativename = 臺灣桃園國際機場 | IATA = TPE | ICAO = RCTP | type = Ҷамъиятӣ | operator = Taoyuan International Airport Corporation | city-served = [[Тайпей]] | location = Таоюан, [[Тайван]] | elevation-m = 32 | coordinates = {{coord|25|04|40|N|121|13|31|E|type:airport}} | website = {{URL|taoyuan-airport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 05L/23R | r1-length-m = 3660 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 05R/23L | r2-length-m = 3800 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Таоюан''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Тайван]] буда, дар 40 километрии ғарби [[Тайпей]] воқеъ аст.<ref>[https://www.taoyuan-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Осиёи Шарқӣ мебошад. Соли [[2019]] он 48,7 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1979]] бо номи «Фурудгоҳи байналмилалии Чан Кайши» кушода шуд. Тарҳрезиро меъмори амрикоӣ анҷом дод ва он фурудгоҳи кӯҳнаи Сунгшанро ба сифати фурудгоҳи асосии байналмилалӣ иваз кард. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2000]] кушода шуд. Дар соли [[2006]] фурудгоҳ бо номи нави «Фурудгоҳи байналмилалии Тайвани Таоюан» номгузорӣ шуд. Хатти метрои фурудгоҳ дар соли [[2017]] кушода шуд ва Таоюанро ба Тайпей пайваст кард.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia Taoyuan airport metro]. BBC News, 2017.</ref> === Замони муосир === Терминали 3 дар ҳоли сохтмон мебошад ва иқтидори фурудгоҳро ба назаррасӣ зиёд хоҳад кард. Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[China Airlines]] ва [[EVA Air]] хизмат мекунад. Тайван яке аз марказҳои муҳими саноати нимноқилҳо дар ҷаҳон мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар логистика мебозад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Airlines]] || Токио, Лос-Анҷелес, Лондон, Сингапур ва 50+ хат |- | [[EVA Air]] || Нью-Йорк, Чикаго, Виен, Бангкок ва 40+ хат |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Japan Airlines]] || Токио |- | [[Emirates]] || Дубай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 05L/23R || 3 660 || Асфалт |- | 05R/23L || 3 800 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад. Терминали 1 дар соли [[1979]] ва терминали 2 дар соли [[2000]] кушода шудааст. Терминали 3 дар ҳоли сохтмон мебошад. Хатти метрои фурудгоҳ (ки дар соли [[2017]] кушода шуд) Таоюанро дар 35 дақиқа ба Тайпей пайваст мекунад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 38,5 |- | [[2016]] || 42,3 |- | [[2017]] || 45,6 |- | [[2018]] || 46,5 |- | [[2019]] || 48,7 |} == Нигаред низ == * [[Тайпей]] * [[Тайван]] * [[China Airlines]] * [[EVA Air]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.taoyuan-airport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/TPE Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Тайван]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Тайпей]] ac453of2h4t2yxlu6qxc4chuxj1dbt6 0 330145 1470878 1462825 2026-04-30T11:13:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470878 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ченнай | nativename = சென்னை பன்னாட்டு வானூர்தி நிலையம் | IATA = MAA | ICAO = VOMM | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airports Authority of India | city-served = [[Ченнай]] | location = Тирусулам, [[Ченнай]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 16 | coordinates = {{coord|12|59|24|N|80|10|57|E|type:airport}} | website = {{URL|chennaiairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 07/25 | r1-length-m = 3658 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 12/30 | r2-length-m = 2895 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ченнай''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Ченнай]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Ҳиндустон]] аз рӯйи трафики байналмилалӣ мебошад.<ref>[https://www.chennaiairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ дарвозаи асосии Ҳиндустони Ҷанубӣ ба кишварҳои Халиҷи Форс ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ мебошад. Соли [[2019]] он 22,6 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1954]] кушода шуд ва яке аз қадимтарин фурудгоҳҳои Ҳиндустон мебошад. Дар солҳои аввал ҳамчун пойгоҳи нерӯҳои ҳавоии ҳарбии Бритониё фаъолият мекард. Пас аз истиқлолияти [[Ҳиндустон]] ба фурудгоҳи мусофирбарӣ табдил ёфт. === Тараққиёт === Дар солҳои 2000-ум терминали байналмилалии нав сохта шуд ва дар соли [[2013]] кушода гардид. Фурудгоҳ борҳо васеъ карда шудааст то ба талаботи рӯзафзуни мусофирони минтақаи Тамил Наду ҷавобгӯ шавад.<ref>[https://www.reuters.com/world/india/ Chennai airport expansion]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Ченнай ҳамчун маркази IT ва саноати мошинсозии Ҳиндустон шумораи зиёди мусофирони корӣ дорад. Фурудгоҳ алоқаи зиёд бо кишварҳои [[Халиҷи Форс]] дорад, зеро теъдоди зиёди коргарони ҳиндӣ дар он минтақа кор мекунанд. Лоиҳаи терминали нав дар ҷараён аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Дубай, Сингапур, Куала-Лумпур ва 60+ хат |- | [[Air India]] || Лондон, Сингапур, Деҳлӣ |- | [[SpiceJet]] || Деҳлӣ, Мумбай, Дубай |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[SriLankan Airlines]] || Коломбо |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 07/25 || 3 658 || Асфалт |- | 12/30 || 2 895 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад. Терминали 1 (Камараҷ) барои парвозҳои дохилӣ, терминали 3 (Анна) барои парвозҳои байналмилалӣ ва терминали 4 (нав) барои парвозҳои иловагӣ хизмат мекунад. Фурудгоҳ бо хатти метрои Ченнай ба маркази шаҳр пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 16,0 |- | [[2016]] || 18,5 |- | [[2017]] || 19,5 |- | [[2018]] || 20,8 |- | [[2019]] || 22,6 |} == Нигаред низ == * [[Ченнай]] * [[Ҳиндустон]] * [[IndiGo]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.chennaiairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/MAA Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Ченнай]] r4l4ekyxb9lc5yhr6diwpgn6o27y2wq 0 330146 1470889 1462838 2026-04-30T11:32:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470889 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ҳайдаробод | nativename = రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం | IATA = HYD | ICAO = VOHS | type = Ҷамъиятӣ | operator = GMR Hyderabad International Airport | city-served = [[Ҳайдаробод (Ҳиндустон)|Ҳайдаробод]] | location = Шамшобод, [[Ҳайдаробод (Ҳиндустон)|Ҳайдаробод]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 617 | coordinates = {{coord|17|14|01|N|78|25|53|E|type:airport}} | website = {{URL|hyderabad.aero}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 09L/27R | r1-length-m = 4260 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 09R/27L | r2-length-m = 3800 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ҳайдаробод''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Ҳайдаробод (Ҳиндустон)|Ҳайдаробод]] буда, бо номи расмии Раҷив Гандӣ маъруф аст.<ref>[https://www.hyderabad.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ яке аз суръатнокрушдтарин фурудгоҳҳои [[Ҳиндустон]] мебошад. Соли [[2019]] он 21,7 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> == Таърих == === Бунёд === Фурудгоҳ дар [[23 март]]и [[2008]] кушода шуд ва фурудгоҳи кӯҳнаи Бегумпет дар маркази шаҳрро иваз кард. Лоиҳа тавассути ширкатҳои GMR Group ва Malaysia Airports иҷро гардид. === Тараққиёт === Фурудгоҳ аз ибтидо ба суръат рушд кард. Ҳайдаробод ҳамчун маркази IT ва фармасевтикаи Ҳиндустон шумораи зиёди мусофирони корӣ дорад. Рохи парвози дуюм дар ҳоли сохтмон мебошад.<ref>[https://www.reuters.com/world/india/ Hyderabad airport expansion]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ борҳо ҷоизаи «беҳтарин фурудгоҳ» дар ҷаҳон ва Осиёро гирифтааст. Терминали нав барои васеъшавии иқтидор дар ҳоли сохтмон мебошад. Фурудгоҳ ҳамчун маркази муҳими [[IndiGo]] ва [[Air India]] хизмат мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Дубай, Сингапур, Бангкок ва 50+ хат |- | [[Air India]] || Лондон, Чикаго, Деҳлӣ |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Etihad Airways]] || Абу Дабӣ |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 09L/27R || 4 260 || Асфалт |- | 09R/27L || 3 800 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали бузурги ягона дорад ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ хизмат мекунад. Терминал бо тарҳи муосир ва иқтидори 12 миллион мусофир дар сол сохта шудааст. Лоиҳаи терминали нав иқтидорро ба 34 миллион мусофир хоҳад расонид. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 12,4 |- | [[2016]] || 15,1 |- | [[2017]] || 18,3 |- | [[2018]] || 20,5 |- | [[2019]] || 21,7 |} == Нигаред низ == * [[Ҳайдаробод (Ҳиндустон)|Ҳайдаробод]] * [[Ҳиндустон]] * [[IndiGo]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.hyderabad.aero Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/HYD Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳайдаробод]] q633h1is6256ymzyxb65q1wtzzapzbk 0 330147 1470843 1462850 2026-04-30T09:44:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470843 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Коломбо | nativename = බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ | IATA = CMB | ICAO = VCBI | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airport & Aviation Services | city-served = [[Коломбо]] | location = Катунаяке, [[Коломбо]], [[Шри-Ланка]] | elevation-m = 9 | coordinates = {{coord|7|10|51|N|79|53|01|E|type:airport}} | website = {{URL|airport.lk}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04/22 | r1-length-m = 3350 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Коломбо''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Шри-Ланка]] буда, бо номи расмии Бандоронаике маъруф аст.<ref>[https://www.airport.lk Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи [[Соломон Бандоронаике]] — сарвазири собиқи Шри-Ланка — номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] он 10,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1944]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии нерӯҳои Бритониё дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] сохта шуд. Пас аз истиқлолияти Шри-Ланка дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи мусофирбарӣ табдил ёфт. === Тараққиёт === Дар солҳои 1980–90-ум фурудгоҳ борҳо навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[1999]] бо кӯмаки [[Ҷопон]] кушода шуд. Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[SriLankan Airlines]] хизмат мекунад.<ref>[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ Colombo airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ ба маркази муҳими транзитии байни Хавари Миёна ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ табдил ёфтааст. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҷараён мебошад. Шри-Ланка ҳамчун мақсади сайёҳӣ рушд мекунад ва фурудгоҳ шумораи зиёди сайёҳонро қабул мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[SriLankan Airlines]] || Лондон, Токио, Сингапур, Деҳлӣ, Дубай ва 30+ хат |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Ченнай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ як рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04/22 || 3 350 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад ки дар соли [[1999]] навсозӣ шуд. Терминал аз ду қисм иборат аст: бахши ворид ва хориҷшавӣ. Фурудгоҳ дар Катунаяке, дар 32 километрии шимоли Коломбо воқеъ аст ва бо автобус ба маркази шаҳр пайваст мебошад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 8,5 |- | [[2016]] || 9,3 |- | [[2017]] || 9,7 |- | [[2018]] || 10,2 |- | [[2019]] || 10,3 |} == Нигаред низ == * [[Коломбо]] * [[Шри-Ланка]] * [[SriLankan Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.airport.lk Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/CMB Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Шри-Ланка]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Коломбо]] oj2g83wzjtzurd81crtm0txypfhbpyq 0 330148 1470840 1462862 2026-04-30T09:37:52Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470840 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Карочӣ | nativename = جناح بین الاقوامی ہوائی اڈہ | IATA = KHI | ICAO = OPKC | type = Ҷамъиятӣ | operator = Pakistan Civil Aviation Authority | city-served = [[Карочӣ]] | location = [[Карочӣ]], [[Покистон]] | elevation-m = 30 | coordinates = {{coord|24|54|23|N|67|09|41|E|type:airport}} | website = {{URL|karachiairport.com.pk}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 07L/25R | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 07R/25L | r2-length-m = 3400 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Карочӣ''' — фурудгоҳи серодамтарини [[Покистон]] буда, бо номи расмии Ҷинноҳ маъруф аст.<ref>[https://www.karachiairport.com.pk Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи [[Муҳаммад Алӣ Ҷинноҳ]] — асосгузори [[Покистон]] — номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] он 10,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1929]] ҳамчун аэродроми Дриг Род кушода шуд ва яке аз қадимтарин фурудгоҳҳои Осиёи Ҷанубӣ мебошад. Дар давраи мустамликаи [[Бритониё]] ва [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] нақши муҳим дошт. === Тараққиёт === Пас аз таъсиси [[Покистон]] дар соли [[1947]], фурудгоҳ борҳо навсозӣ ва васеъ карда шуд. Дар солҳои 1990-ум терминали нави байналмилалӣ кушода шуд. Карочӣ — бузургтарин шаҳр ва маркази иқтисодии Покистон — ба фурудгоҳи бузург ниёз дошт.<ref>[https://www.reuters.com/world/asia-pacific/ Karachi airport history]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ ҳамчун маркази асосии [[Pakistan International Airlines]] хизмат мекунад. Лоиҳаи навсозии терминал ва васеъшавии иқтидор дар ҷараён мебошад. Фурудгоҳ алоқаи зиёд бо кишварҳои [[Халиҷи Форс]] дорад, зеро миллионҳо коргарони покистонӣ дар он минтақа кор мекунанд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Pakistan International Airlines|PIA]] || Лондон, Торонто, Ҷидда, Дубай, Пекин ва 20+ хат |- | [[Serene Air]] || Исломобод, Лоҳур, Дубай |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Saudia]] || Ҷидда, Риёд |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 07L/25R || 3 200 || Асфалт |- | 07R/25L || 3 400 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад ки аз ду қисм — байналмилалӣ ва дохилӣ — иборат аст. Терминали ҳоҷиён барои парвозҳои мавсими [[Ҳаҷ]] тахассус дорад. Фурудгоҳ бо роҳи мошинравӣ ба маркази Карочӣ пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 8,0 |- | [[2016]] || 8,5 |- | [[2017]] || 8,8 |- | [[2018]] || 9,5 |- | [[2019]] || 10,2 |} == Нигаред низ == * [[Карочӣ]] * [[Покистон]] * [[Pakistan International Airlines]] * [[Муҳаммад Алӣ Ҷинноҳ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.karachiairport.com.pk Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/KHI Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Покистон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Карочӣ]] 0rffe9iivi5hmf4g7d471pb1mkuun88 0 330169 1470835 1462991 2026-04-30T09:29:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470835 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Исломобод | nativename = اسلام آباد بین الاقوامی ہوائی اڈا | IATA = ISB | ICAO = OPIS | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи авиатсияи мулкии Покистон (PCAA) | city-served = [[Исломобод]] | location = [[Исломобод]], [[Покистон]] | elevation-m = 507 | coordinates = {{coord|33|33|40|N|72|49|52|E|type:airport}} | website = {{URL|isb.com.pk}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10L/28R | r1-length-m = 3600 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 10R/28L | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Исломобод''' — фурудгоҳи байналмилалии нави [[Исломобод]] ва [[Равалпиндӣ]] буда, аз соли [[2018]] фаъолият мекунад.<ref>[https://isb.com.pk Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ ба ҷои фурудгоҳи кӯҳнаи Беназир Бхутто сохта шуд ва бузургтарин фурудгоҳи [[Покистон]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 6,6 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳи кӯҳнаи Исломобод (Чаклала) аз солҳои 1940-ум фаъолият мекард ва барои ҳам парвозҳои мулкӣ ва ҳам ҳарбӣ истифода мешуд. Бо афзоиши мусофирон дар солҳои 2000-ум, фурудгоҳ иқтидори кофӣ надошт ва зарурати сохтмони фурудгоҳи нав пайдо шуд. === Сохтмон === Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар соли [[2005]] тасдиқ шуд. Сохтмон аз ҷониби ширкати CPG Consultants тарҳрезӣ шуд. Арзиши лоиҳа 400 миллион доллари амрикоиро ташкил дод. Сохтмон дар соли [[2007]] оғоз шуд аммо борҳо ба таъхир афтод. === Замони муосир === Фурудгоҳи нав дар [[20 апрел]]и [[2018]] расман кушода шуд ва ҳамаи парвозҳо аз фурудгоҳи кӯҳна ба ин ҷо кӯчонида шуданд.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-43855498 Pakistan opens new Islamabad airport]. BBC News, 2018.</ref> Фурудгоҳ иқтидори қабули 25 миллион мусофирро дар сол дорад. [[Pakistan International Airlines|PIA]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Pakistan International Airlines|PIA]] || Лондон, Ҷидда, Дубай, Карочӣ, Лоҳур |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Saudia]] || Ҷидда, Риёз |- | [[Flydubai]] || Дубай |- | [[Air China]] || Пекин |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10L/28R || 3 600 || Асфалт |- | 10R/28L || 3 600 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад ки масоҳаташ 55 000 метри мурабба мебошад. Терминал 15 дарвозаи савор шудан дорад ва бо системаи муосири коркарди чамадонҳо муҷаҳҳаз аст. Бахши VIP ва бахши ҳоҷиён ба таври алоҳида фаъолият мекунанд. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2018]] || 4,8 |- | [[2019]] || 6,6 |- | [[2020]] || 3,1 |- | [[2021]] || 5,0 |- | [[2022]] || 6,2 |} == Нигаред низ == * [[Исломобод]] * [[Покистон]] * [[Pakistan International Airlines]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Карочӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://isb.com.pk Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250223183948/https://isb.com.pk/ |date=2025-02-23 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/ISB Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Покистон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Исломобод]] tvgnp60g77l390r7zfbrtt2umcf3u5g 0 330171 1470888 1463015 2026-04-30T11:32:28Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470888 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ҳазрат Шоҳҷалол | nativename = হযরত শাহজালাল আন্তর্জাতিক বিমানবন্দর | IATA = DAC | ICAO = VGHS | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи авиатсияи мулкии Бангладеш | city-served = [[Дакка]] | location = [[Дакка]], [[Бангладеш]] | elevation-m = 9 | coordinates = {{coord|23|50|49|N|90|23|57|E|type:airport}} | website = {{URL|caab.gov.bd}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 14/32 | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ҳазрат Шоҳҷалол''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Бангладеш]] буда, дар [[Дакка]] воқеъ аст.<ref>[https://caab.gov.bd Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Идораи авиатсияи мулкии Бангладеш.</ref> Фурудгоҳ бо номи сӯфии асримиёнагии бангладешӣ Ҳазрат Шоҳҷалол номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 8,4 миллион мусофир қабул намуд ва серодамтарин фурудгоҳи кишвар мебошад.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1941]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии Тезгаон дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] сохта шуд. Пас аз истиқлолияти [[Бангладеш]] дар соли [[1971]], фурудгоҳ ба фурудгоҳи байналмилалии асосии кишвар табдил ёфт. === Тараққиёт === Дар соли [[1980]] терминали нав кушода шуд ва фурудгоҳ ба макони кунунии худ дар Курмитола кӯчонида шуд. Дар соли [[2010]] фурудгоҳ расман бо номи Ҳазрат Шоҳҷалол номгузорӣ шуд.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia Dhaka airport renamed]. BBC News.</ref> Терминали 2-и нав дар ҳоли сохтмон аст. === Замони муосир === Фурудгоҳ серодамтарин маркази ҳавоии [[Бангладеш]] мебошад. Лоиҳаи терминали 3 бо кӯмаки [[Ҷопон]] (JICA) дар ҳоли сохтмон аст ва иқтидорро ба 20 миллион мусофир дар сол мерасонад. [[Biman Bangladesh Airlines]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Biman Bangladesh Airlines]] || Лондон, Сингапур, Дубай, Куала-Лумпур |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Колкатта |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ як рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 14/32 || 3 200 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои дохилӣ ва терминали 2 барои парвозҳои байналмилалӣ истифода мешавад. Терминали 3 дар ҳоли сохтмон аст ва дар соли [[2026]] кушода мешавад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 5,8 |- | [[2016]] || 6,2 |- | [[2017]] || 7,0 |- | [[2018]] || 7,8 |- | [[2019]] || 8,4 |} == Нигаред низ == * [[Дакка]] * [[Бангладеш]] * [[Biman Bangladesh Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://caab.gov.bd Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260325111415/https://caab.gov.bd/ |date=2026-03-25 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/DAC Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Бангладеш]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Дакка]] 8561psj4dztwb9rr5lghu0twdnxzupj 0 330175 1470827 1463063 2026-04-30T09:08:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470827 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ваттай | nativename = ທ່າອາກາດສະຍານສາກົນວັດໄຕ | IATA = VTE | ICAO = VLVT | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи авиатсияи мулкии Лаос | city-served = [[Вентян]] | location = [[Вентян]], [[Лаос]] | elevation-m = 171 | coordinates = {{coord|17|59|17|N|102|33|47|E|type:airport}} | website = | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 13/31 | r1-length-m = 3000 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ваттай''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Лаос]] буда, дар пойтахти кишвар [[Вентян]] воқеъ аст.<ref>[https://www.civilaviation.gov.la/ Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Идораи авиатсияи мулкии Лаос.</ref> Фурудгоҳ серодамтарин маркази ҳавоии кишвар мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 2,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар давраи мустамликаи [[Фаронса]] дар солҳои 1940-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Ветнам]] пойгоҳ аз ҷониби нерӯҳои ҳавоии ИМА низ истифода мешуд. === Тараққиёт === Пас аз барқарории сулҳ дар солҳои 1970-ум фурудгоҳ ба мақсадҳои мулкӣ баргашт. Дар солҳои 2000-ум терминали нав бо кӯмаки [[Ҷопон]] сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ афзоиш ёфтанд. === Замони муосир === Фурудгоҳ имрӯз парвозҳои мунтазамро ба Бангкок, Ханой, Куала-Лумпур ва шаҳрҳои Чин хизмат мерасонад. [[Lao Airlines]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. Иқтидори кунунии фурудгоҳ 2,5 миллион мусофир дар сол мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Lao Airlines]] || Бангкок, Ханой, Хошимин, Сиемреп |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |- | [[Vietnam Airlines]] || Ханой, Хошимин |- | [[China Eastern Airlines]] || Куньмин |- | [[Korean Air]] || Сеул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ як рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 13/31 || 3 000 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад ки дар соли [[2018]] навсозӣ шуд. Терминал иқтидори қабули 2,5 миллион мусофирро дорад. Соҳаи дохилӣ ва байналмилалӣ дар як бино ҷойгир аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 1,4 |- | [[2016]] || 1,6 |- | [[2017]] || 1,8 |- | [[2018]] || 2,0 |- | [[2019]] || 2,2 |} == Нигаред низ == * [[Вентян]] * [[Лаос]] * [[Lao Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.civilaviation.gov.la Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/VTE Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Лаос]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Вентян]] sru0pla4pnpiz723hnr2cc2wi9uuxhb 0 330177 1470881 1463087 2026-04-30T11:21:14Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470881 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чингиз Хон | nativename = Чингис хааны нэрэмжит олон улсын нисэх онгоцны буудал | IATA = UBN | ICAO = ZMCK | type = Ҷамъиятӣ | operator = Ширкати фурудгоҳи нави Улонбатор | city-served = [[Улонбатор]] | location = [[Улонбатор]], [[Муғулистон]] | elevation-m = 1350 | coordinates = {{coord|47|50|56|N|106|49|4|E|type:airport}} | website = {{URL|newairport.mn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 15/33 | r1-length-m = 3600 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чингиз Хон''' — фурудгоҳи байналмилалии нави [[Муғулистон]] буда, дар 52 км ҷанубу ғарби [[Улонбатор]] воқеъ аст.<ref>[https://newairport.mn Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи [[Чингиз Хон]] — асосгузори [[Империяи Муғул]] — номгузорӣ шудааст. Фурудгоҳ дар соли [[2021]] кушода шуд ва фурудгоҳи кӯҳнаи Буянт-Ухааро иваз кард.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-asia Mongolia opens new airport]. BBC News, 2021.</ref> == Таърих == === Пешина === Фурудгоҳи кӯҳнаи Буянт-Уха дар маркази Улонбатор аз соли [[1957]] фаъолият мекард. Бо рушди шаҳр ва афзоиши мусофирон иқтидори он кофӣ набуд. Рохи парвоз кӯтоҳ буд ва тайёраҳои бузург наметавонистанд фуруд оянд. === Сохтмон === Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар соли [[2007]] тасдиқ шуд. Сохтмон бо қарзи [[Ҷопон]] (JICA) оғоз шуд ва арзиши он 553 миллион доллари амрикоиро ташкил дод. Тарҳрезиро ширкатҳои ҷопонии Mitsubishi ва Azusa Sekkei анҷом доданд. === Замони муосир === Фурудгоҳ дар [[4 июл]]и [[2021]] расман кушода шуд. Иқтидори он 3 миллион мусофир дар сол мебошад ва дар оянда ба 10 миллион мерасад. [[MIAT Mongolian Airlines]] маркази асосии худро ба ин ҷо кӯчонид. Фурудгоҳ аввалин бор имконияти қабули тайёраҳои дуркунандаи навъи Boeing 787-ро ба Муғулистон фароҳам овард. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[MIAT Mongolian Airlines]] || Сеул, Токио, Пекин, Берлин, Истанбул |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Air Busan]] || Сеул |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Air China]] || Пекин |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ як рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 15/33 || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки масоҳаташ 34 000 метри мурабба мебошад. Терминал 8 дарвозаи савор шудан дорад ва бо системаи муосири коркарди чамадонҳо муҷаҳҳаз аст. Автобуси тез (BRT) фурудгоҳро ба маркази Улонбатор мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2021]] || 0,3 |- | [[2022]] || 1,5 |- | [[2023]] || 2,5 |- | [[2024]] || 3,0 |} == Нигаред низ == * [[Улонбатор]] * [[Муғулистон]] * [[Чингиз Хон]] * [[MIAT Mongolian Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://newairport.mn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/UBN Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Муғулистон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Улонбатор]] 0wjx2e3laxsziaiucda82kvg858cdkh 0 330179 1470882 1463111 2026-04-30T11:22:37Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470882 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чэнду Тянфу | nativename = 成都天府国际机场 | IATA = TFU | ICAO = ZUTF | type = Ҷамъиятӣ | operator = Sichuan Province Airport Group | city-served = [[Чэнду]] | location = [[Чэнду]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 439 | coordinates = {{coord|30|18|34|N|104|26|20|E|type:airport}} | website = {{URL|cdtfairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 11L/29R | r1-length-m = 4000 | r1-surface = Бетон | r2-number = 11R/29L | r2-length-m = 3800 | r2-surface = Бетон | r3-number = 12/30 | r3-length-m = 3200 | r3-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чэнду Тянфу''' — фурудгоҳи байналмилалии нави [[Чэнду]] буда, аз соли [[2021]] фаъолият мекунад.<ref>[https://cdtfairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ чаҳорумин фурудгоҳи Чин аст ки се рохи парвоз дорад. Чэнду бо ду фурудгоҳи байналмилалӣ яке аз кам шаҳрҳои Чин аст ки ду маркази ҳавоӣ дорад.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/ Chengdu opens second airport]. BBC News, 2021.</ref> == Таърих == === Лоиҳа === Лоиҳаи фурудгоҳи дуюми Чэнду дар соли [[2011]] тасдиқ шуд, зеро фурудгоҳи кӯҳнаи Шуангулю иқтидори кофӣ надошт. Сохтмон дар соли [[2016]] оғоз шуд ва арзиши он 11,5 миллиард долларро ташкил дод. === Кушоиш === Фурудгоҳ дар [[27 июн]]и [[2021]] расман кушода шуд. Дар рӯзи аввал парвозҳои дохилӣ оғоз шуданд ва парвозҳои байналмилалӣ минбаъд илова шуданд. Тарҳрезии терминалро бюрои архитектурии ҷинисии CNADRI анҷом дод. === Замони муосир === Фурудгоҳ иқтидори қабули 60 миллион мусофирро дар сол дорад ва дар оянда ба 120 миллион мерасад. Аксари парвозҳои байналмилалии Чэнду ба ин фурудгоҳ кӯчонида шуданд. [[Air China]], [[Sichuan Airlines]] ва [[China Eastern Airlines]] маркази худро дар ин ҷо доранд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air China]] || Пекин, Шанхай, Токио, Лондон |- | [[Sichuan Airlines]] || Пекин, Шанхай, Бангкок |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай, Куньмин |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ се рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 11L/29R || 4 000 || Бетон |- | 11R/29L || 3 800 || Бетон |- | 12/30 || 3 200 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 ва терминали 2. Масоҳати умумии онҳо 710 000 метри мурабба мебошад. Терминалҳо бо тарҳи паранда сохта шуданд ки рамзи фарҳанги Чэнду мебошад. Хатти метро фурудгоҳро ба маркази шаҳр дар 40 дақиқа мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2021]] || 5,2 |- | [[2022]] || 17,8 |- | [[2023]] || 42,0 |- | [[2024]] || 50,6 |} == Нигаред низ == * [[Чэнду]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[Sichuan Airlines]] * [[Air China]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://cdtfairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/TFU Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Чэнду]] hi5tdp7gdtjeinp7g4t8n8o25q6uyvm 0 330186 1470826 1463195 2026-04-30T09:06:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470826 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Бруней | nativename = Lapangan Terbang Antarabangsa Brunei | IATA = BWN | ICAO = WBSB | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи авиатсияи мулкии Бруней | city-served = [[Бандар-Сери-Бегаван]] | location = [[Бандар-Сери-Бегаван]], [[Бруней]] | elevation-m = 22 | coordinates = {{coord|4|56|29|N|114|56|27|E|type:airport}} | website = {{URL|civil-aviation.gov.bn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 03/21 | r1-length-m = 3658 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Бруней''' — ягона фурудгоҳи байналмилалии [[Бруней]] буда, дар пойтахт [[Бандар-Сери-Бегаван]] воқеъ аст.<ref>[https://civil-aviation.gov.bn Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170522222002/http://civil-aviation.gov.bn/ |date=2017-05-22 }}. Идораи авиатсияи мулкии Бруней.</ref> Фурудгоҳ маркази асосии [[Royal Brunei Airlines]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 1,9 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар давраи мустамликаи [[Британияи Кабир|Британия]] дар солҳои 1940-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] аз ҷониби нерӯҳои ҷопонӣ ва баъдан мутаффиқин истифода мешуд. === Тараққиёт === Пас аз истиқлолияти Бруней дар соли [[1984]] фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар солҳои 1990-ум сохта шуд ва иқтидори фурудгоҳ зиёд гардид. === Замони муосир === Фурудгоҳ ягона маркази ҳавоии байналмилалии Бруней мебошад. [[Royal Brunei Airlines]] парвозҳо ба Лондон, Мелбурн, Токио ва шаҳрҳои Осиёро иҷро мекунад. Терминали кунунӣ иқтидори қабули 3 миллион мусофирро дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Royal Brunei Airlines]] || Лондон, Мелбурн, Токио, Сеул, Сингапур |- | [[AirAsia]] || Куала-Лумпур |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Malaysia Airlines]] || Кота-Кинабалу |- | [[Cebu Pacific]] || Манила |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ як рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 03/21 || 3 658 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад ки иқтидори қабули 3 миллион мусофирро дорад. Терминал бо тарҳи исломии муосир сохта шудааст. Лоиҳаи васеъшавӣ дар ҳоли тарҳрезӣ аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 1,5 |- | [[2016]] || 1,6 |- | [[2017]] || 1,7 |- | [[2018]] || 1,8 |- | [[2019]] || 1,9 |} == Нигаред низ == * [[Бандар-Сери-Бегаван]] * [[Бруней]] * [[Royal Brunei Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://civil-aviation.gov.bn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/BWN Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Бруней]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Бандар-Сери-Бегаван]] 2n7y6sdafl819c4gbcvbjuxjrlmeoxz 0 330189 1470846 1463450 2026-04-30T09:53:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470846 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Кунмин Чаншуй | nativename = 昆明长水国际机场 | IATA = KMG | ICAO = ZPPP | type = Ҷамъиятӣ | operator = Yunnan Airport Group | city-served = [[Куньмин]] | location = [[Куньмин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 2102 | coordinates = {{coord|25|06|08|N|102|55|27|E|type:airport}} | website = {{URL|kmairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 03/21 | r1-length-m = 4500 | r1-surface = Бетон | r2-number = 04/22 | r2-length-m = 4000 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Кунмин Чаншуй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Кунмин]] ва яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.kmairport.com Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20251205215142/http://www.kmairport.com/ |date=2025-12-05 }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ дар баландии 2102 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, яке аз баландтарин фурудгоҳҳои бузурги ҷаҳон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 48,1 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳи кӯҳнаи Кунмин (Вуҷяба) аз соли [[1923]] фаъолият мекард ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойгоҳи муҳими ҳавоӣ буд. Бо рушди шаҳр фурудгоҳи кӯҳна иқтидори кофӣ надошт. === Фурудгоҳи нав === Фурудгоҳи нави Чаншуй дар [[28 июн]]и [[2012]] кушода шуд. Арзиши лоиҳа 3,5 миллиард доллар буд. Тарҳрезии терминалро ширкатҳои чинӣ анҷом доданд ва он ба шакли мурғи ҷавонмарг сохта шудааст.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/ Kunming opens new airport]. BBC News, 2012.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази асосии [[China Eastern Airlines]] дар Юннан мебошад. Кунмин ҳамчун дарвозаи ҳавоии Чин ба ҷанубу шарқии Осиё хизмат мекунад. Терминали дуюм дар ҳоли сохтмон аст ва иқтидорро ба 100 миллион мусофир мерасонад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Eastern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу ва 100+ хат |- | [[Kunming Airlines]] || Бангкок, Дакка, Калкатта |- | [[Lucky Air]] || Пекин, Шанхай |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |- | [[Vietnam Airlines]] || Ханой |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === Фурудгоҳ ду рохи парвоз дорад: {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 03/21 || 4 500 || Бетон |- | 04/22 || 4 000 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали бузург дорад ки масоҳаташ 548 000 метри мурабба мебошад. Терминал 55 дарвозаи савор шудан дорад. Хатти метрои 6-и Кунмин фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 37,5 |- | [[2016]] || 41,9 |- | [[2017]] || 44,7 |- | [[2018]] || 46,1 |- | [[2019]] || 48,1 |} == Нигаред низ == * [[Кунмин]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[China Eastern Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.kmairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20251205215142/http://www.kmairport.com/ |date=2025-12-05 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/KMG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Кунмин]] qdqrfsm1sspx64gxu50vzo1op3c3j8k 0 330198 1470880 1463339 2026-04-30T11:19:57Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470880 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай | nativename = ท่าอากาศยานเชียงใหม่ | IATA = CNX | ICAO = VTCC | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airports of Thailand | city-served = [[Чиангмай]] | location = [[Чиангмай]], [[Таиланд]] | elevation-m = 316 | coordinates = {{coord|18|46|08|N|98|57|42|E|type:airport}} | website = {{URL|chiangmaiairportthai.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 18/36 | r1-length-m = 3404 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Чиангмай]] ва чаҳорумин фурудгоҳи серодами [[Таиланд]] мебошад.<ref>[https://www.chiangmaiairportthai.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Чиангмай маркази фарҳангии шимоли Таиланд ва мақсади маъруфи сайёҳон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ истифода мешуд. === Тараққиёт === Дар солҳои 1990–2000-ум фурудгоҳ борҳо васеъ карда шуд. Терминали байналмилалӣ навсозӣ шуд. Бо рушди сайёҳӣ шумораи мусофирон ба суръат афзоиш ёфт.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Chiang Mai airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо ба Бангкок, Сингапур, Сеул, Ҳонгконг ва шаҳрҳои Чинро хизмат мерасонад. Лоиҳаи терминали нав иқтидорро ба 16 миллион мусофир мерасонад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок, Куала-Лумпур |- | [[Thai Smile]] || Бангкок |- | [[Thai Lion Air]] || Бангкок |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[China Eastern Airlines]] || Куньмин, Шанхай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 18/36 || 3 404 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Иқтидори кунунӣ 10 миллион мусофир дар сол аст. Терминали нав дар ҳоли тарҳрезӣ мебошад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 8,2 |- | [[2016]] || 9,0 |- | [[2017]] || 9,8 |- | [[2018]] || 10,6 |- | [[2019]] || 11,3 |} == Нигаред низ == * [[Чиангмай]] * [[Таиланд]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Суварнабҳумӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.chiangmaiairportthai.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/CNX Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Чиангмай]] b8nlz1nltoogvujcyorj6sup3w4wctn 0 330199 1470831 1463351 2026-04-30T09:19:07Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470831 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Дананг | nativename = Sân bay quốc tế Đà Nẵng | IATA = DAD | ICAO = VVDN | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airports Corporation of Vietnam | city-served = [[Дананг]] | location = [[Дананг]], [[Ветнам]] | elevation-m = 10 | coordinates = {{coord|16|02|22|N|108|11|58|E|type:airport}} | website = {{URL|danangairportterminal.vn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 17L/35R | r1-length-m = 3500 | r1-surface = Бетон | r2-number = 17R/35L | r2-length-m = 3048 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Дананг''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Дананг]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Ветнам]] мебошад.<ref>[https://danangairportterminal.vn Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20241120063335/https://danangairportterminal.vn/ |date=2024-11-20 }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Дананг маркази Ветнами марказӣ ва мақсади маъруфи сайёҳон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 15,5 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар давраи мустамликаи [[Фаронса]] сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Ветнам]] пойгоҳи бузурги ҳавоии ИМА буд. === Тараққиёт === Пас аз ҷанг фурудгоҳ ба мулкии давлат гузашт. Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2017]] кушода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Da Nang airport new terminal]. Reuters, 2017.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо ба Сеул, Токио, Сингапур, Бангкок ва шаҳрҳои Чинро хизмат мерасонад. Дананг маркази сайёҳии марказии Ветнам мебошад. [[VietJet Air]] ва [[Vietnam Airlines]] парвозҳои зиёд доранд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Vietnam Airlines]] || Ханой, Хошимин, Сеул, Токио |- | [[VietJet Air]] || Ханой, Хошимин, Сеул, Бангкок |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Asiana Airlines]] || Сеул |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 17L/35R || 3 500 || Бетон |- | 17R/35L || 3 048 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ (нав, кушодашуда дар [[2017]]). Масоҳати терминали нав 48 000 метри мурабба мебошад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 6,9 |- | [[2016]] || 9,0 |- | [[2017]] || 10,9 |- | [[2018]] || 13,3 |- | [[2019]] || 15,5 |} == Нигаред низ == * [[Дананг]] * [[Ветнам]] * [[Vietnam Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://danangairportterminal.vn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/DAD Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ветнам]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Дананг]] slxbmu5no8c1ljq8syxxyb54fgvriuc 0 330204 1470850 1463411 2026-04-30T10:06:37Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470850 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Нанкин Лукоу | nativename = 南京禄口国际机场 | IATA = NKG | ICAO = ZSNJ | type = Ҷамъиятӣ | operator = Eastern Airports Group | city-served = [[Нанкин]] | location = [[Нанкин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 15 | coordinates = {{coord|31|44|02|N|118|51|36|E|type:airport}} | website = {{URL|njiairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 06/24 | r1-length-m = 3600 | r1-surface = Бетон | r2-number = 07/25 | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Нанкин Лукоу''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Нанкин]] — маркази устони [[Ҷянсу]] мебошад.<ref>[https://www.njiairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Нанкин пойтахти таърихии Чин ва яке аз бузургтарин шаҳрҳои шарқи кишвар мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 30,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1997]] кушода шуд ва фурудгоҳи кӯҳнаи Дагиаочанро иваз кард. Нанкин ҳамчун пойтахти кишвар дар давраи [[Ҷумҳурии Чин]] (1927–1949) таърихи бой дорад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2014]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ду баробар зиёд кард. Арзиши лоиҳа 8,5 миллиард юань буд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Nanjing airport T2]. Reuters, 2014.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази [[China Eastern Airlines]] ва [[Juneyao Airlines]] дар Нанкин мебошад. Хатти метрои S1 фурудгоҳро ба маркази шаҳр ва истгоҳи роҳи оҳани суръатнок мепайвандад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Eastern Airlines]] || Пекин, Гуанҷжоу, Шэнчжэн |- | [[Juneyao Airlines]] || Шанхай, Чэнду |- | [[Hainan Airlines]] || Пекин, Ҳайкоу |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 06/24 || 3 600 || Бетон |- | 07/25 || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад (T1 ва T2). Масоҳати умумии онҳо 420 000 метри мурабба мебошад. Хатти метрои S1 фурудгоҳро ба маркази Нанкин мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 17,2 |- | [[2016]] || 19,5 |- | [[2017]] || 22,4 |- | [[2018]] || 26,0 |- | [[2019]] || 30,2 |} == Нигаред низ == * [[Нанкин]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[China Eastern Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.njiairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220122141018/http://www.njiairport.com/ |date=2022-01-22 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/NKG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Нанкин]] t9pubkn2ig981cb03d4fj1bwgytjnnz 0 330243 1470825 1463616 2026-04-30T09:05:03Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470825 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател | nativename = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક | IATA = AMD | ICAO = VAAH | type = Ҷамъиятӣ | operator = Adani Airport Holdings | city-served = [[Аҳмадобод]] | location = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 57 | coordinates = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}} | website = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 05/23 | r1-length-m = 3505 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.<ref>[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Adani Airport Holdings.</ref> Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд. === Тараққиёт === Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.</ref> === Замони муосир === Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай |- | [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон |- | [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Air Arabia]] || Шарҷа |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 05/23 || 3 505 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 6,8 |- | [[2016]] || 7,7 |- | [[2017]] || 9,2 |- | [[2018]] || 10,3 |- | [[2019]] || 11,6 |} == Нигаред низ == * [[Аҳмадобод]] * [[Ҳиндустон]] * [[Гуҷарот]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.adaniairports.com/ahmedabad Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/AMD Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Аҳмадобод]] ifdr85d2xt880rdvfhtb23gm3b4icuj 0 330244 1470885 1463588 2026-04-30T11:27:04Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470885 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз | nativename = فرودگاه بین‌المللی شیراز | IATA = SYZ | ICAO = OISS | type = Ҷамъиятӣ | operator = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон | city-served = [[Шероз]] | location = [[Шероз]], [[Эрон]] | elevation-m = 1491 | coordinates = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}} | website = {{URL|shirazairport.ir}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 11L/29R | r1-length-m = 4572 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 11R/29L | r2-length-m = 3400 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.<ref>[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт. === Тараққиёт === Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай |- | [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Flydubai]] || Дубай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 11L/29R || 4 572 || Асфалт |- | 11R/29L || 3 400 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 4,2 |- | [[2016]] || 4,5 |- | [[2017]] || 5,0 |- | [[2018]] || 5,4 |- | [[2019]] || 5,8 |} == Нигаред низ == * [[Шероз]] * [[Эрон]] * [[Тахти Ҷамшед]] * [[Ҳофиз]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://shirazairport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/SYZ Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Шероз]] ar94r0x8r3nlirfirzlc71tlkwg2i3l 0 330245 1470836 1463600 2026-04-30T09:31:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470836 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон | nativename = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان | IATA = IFN | ICAO = OIFM | type = Ҷамъиятӣ | operator = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон | city-served = [[Исфаҳон]] | location = [[Исфаҳон]], [[Эрон]] | elevation-m = 1550 | coordinates = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}} | website = {{URL|isfairport.ir}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 08/26 | r1-length-m = 3700 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.<ref>[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад. === Тараққиёт === Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш |- | [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 08/26 || 3 700 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 2,3 |- | [[2016]] || 2,5 |- | [[2017]] || 2,7 |- | [[2018]] || 3,0 |- | [[2019]] || 3,2 |} == Нигаред низ == * [[Исфаҳон]] * [[Эрон]] * [[Империяи Сафавиён]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://isfairport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/IFN Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Исфаҳон]] i4jl1yf9tvyve2k1rcyptr9y1zmsd9n 0 330247 1470860 1465259 2026-04-30T10:41:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470860 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци | nativename = 厦门高崎国际机场 | IATA = XMN | ICAO = ZSAM | type = Ҷамъиятӣ | operator = Xiamen Airport Group | city-served = [[Сямэн]] | location = [[Сямэн]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 18 | coordinates = {{coord|24|32|40|N|118|07|37|E|type:airport}} | website = {{URL|xmairport.com.cn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 05/23 | r1-length-m = 3400 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сямэн]] — шаҳри соҳилии устони [[Фуҷян]] дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.xmairport.com.cn Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Xiamen Airport Group.</ref> Сямэн яке аз минтақаҳои махсуси иқтисодии Чин ва дарвозаи муҳим ба [[Тайван]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 27,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1983]] кушода шуд. Сямэн аз қадим бандари муҳими тиҷоратӣ ва яке аз чор минтақаи махсуси иқтисодии Чин мебошад. === Тараққиёт === Терминали 3 дар соли [[2014]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2018]] ба истифода дода шуд ва иқтидорро ба 27 миллион мусофир расонд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Xiamen airport T4 opens]. Reuters, 2018.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази [[Xiamen Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Тайбей, Сеул, Токио, Сингапур ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд. Фурудгоҳи нави Сянган дар ҳоли сохтмон аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Xiamen Airlines]] || Пекин, Шанхай, Амстердам, Сиэтл |- | [[China Southern Airlines]] || Гуанҷжоу, Шанхай |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Philippine Airlines]] || Манила |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 05/23 || 3 400 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ чор терминал дорад (T1–T4). Терминали 4 навтарин аст ва дар соли [[2018]] кушода шуд. Хатти BRT фурудгоҳро ба маркази Сямэн мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 23,2 |- | [[2017]] || 25,1 |- | [[2018]] || 26,6 |- | [[2019]] || 27,0 |} == Нигаред низ == * [[Сямэн]] * [[Фуҷян]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[Xiamen Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.xmairport.com.cn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/XMN Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Сямэн]] rbsmnmul0glh844m9d76pxtl5lxj2dp 0 330273 1470869 1463756 2026-04-30T10:59:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470869 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Уҳон Тянхэ | nativename = 武汉天河国际机场 | IATA = WUH | ICAO = ZHHH | type = Ҷамъиятӣ | operator = Hubei Airport Group | city-served = [[Уҳон]] | location = [[Уҳон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 34 | coordinates = {{coord|30|47|05|N|114|12|38|E|type:airport}} | website = {{URL|whairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04L/22R | r1-length-m = 3400 | r1-surface = Бетон | r2-number = 04R/22L | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Уҳон Тянхэ''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Уҳон]] — маркази устони [[Ҳубэй]] мебошад.<ref>[https://www.whairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Уҳон маркази нақлиётии марказии Чин мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 27,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1995]] кушода шуд ва фурудгоҳи кӯҳнаи Уҳон (Наньху)-ро иваз кард. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2008]] ва терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуданд. Терминали 3 яке аз бузургтарин дар марказии Чин мебошад.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Wuhan airport T3]. Reuters, 2017.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]] ва [[China Eastern Airlines]] дар Уҳон мебошад. Хатти метрои 2 фурудгоҳро ба маркази шаҳр ва истгоҳи роҳи оҳани суръатнок мепайвандад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Гуанҷжоу, Шанхай |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай, Куньмин |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04L/22R || 3 400 || Бетон |- | 04R/22L || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад. Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 490 000 метри мурабба мебошад. Хатти метро фурудгоҳро ба маркази Уҳон мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 18,9 |- | [[2016]] || 20,5 |- | [[2017]] || 23,1 |- | [[2018]] || 24,9 |- | [[2019]] || 27,2 |} == Нигаред низ == * [[Уҳон]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.whairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/WUH Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Уҳон]] jjygcy0fc4ybgaz1gvdlxrjppcm2xoo 0 330280 1470842 1463840 2026-04-30T09:44:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470842 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Кларк | nativename = Clark International Airport | IATA = CRK | ICAO = RPLC | type = Ҷамъиятӣ | operator = Luzon International Premiere Airport | city-served = [[Анхелес]] | location = Мабалакат, [[Пампанга]], [[Филиппин]] | elevation-m = 148 | coordinates = {{coord|15|11|14|N|120|33|40|E|type:airport}} | website = {{URL|clarkairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 02/20 | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Кларк''' — фурудгоҳи байналмилалии дуюми минтақаи [[Манила]] буда, дар пойгоҳи собиқи ҳарбии ИМА Кларк воқеъ аст.<ref>[https://www.clarkairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ ба фурудгоҳи барандаро (hub) табдил шуда истодааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Пойгоҳи ҳавоии Кларк аз соли [[1903]] аз ҷониби Артиши ИМА истифода мешуд. Яке аз бузургтарин пойгоҳҳои ҳарбии ИМА дар Осиё буд. === Тараққиёт === Пас аз баромадани нерӯҳои ИМА дар соли [[1991]] (пас аз оташфишонии [[Пинатубо]]) пойгоҳ ба минтақаи озоди иқтисодӣ табдил ёфт. Парвозҳои мулкӣ дар солҳои 1990-ум оғоз шуданд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Clark airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Терминали нав дар соли [[2021]] кушода шуд ва иқтидори 8 миллион мусофирро дорад. Фурудгоҳ ба иваз кардани қисме аз бори [[Фурудгоҳи байналмилалии Нинои Акино]] тавсеа ёфтааст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Cebu Pacific]] || Сеул, Тайбей, Сингапур |- | [[Philippine Airlines]] || Сеул, Ҳонгконг |- | [[Jin Air]] || Сеул |- | [[Jeju Air]] || Сеул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 02/20 || 3 200 || Бетон |} === Терминалҳо === Терминали нав дар соли [[2021]] кушода шуд. Масоҳати он 110 000 метри мурабба мебошад ва иқтидори 8 миллион мусофирро дорад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 1,6 |- | [[2016]] || 1,9 |- | [[2017]] || 2,3 |- | [[2018]] || 2,8 |- | [[2019]] || 3,3 |} == Нигаред низ == * [[Анхелес]] * [[Филиппин]] * [[Фурудгоҳи байналмилалии Нинои Акино]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.clarkairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/CRK Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] 880tdj7jpiu88g4pmw5py1vd5k8nj7u 0 330282 1470837 1463864 2026-04-30T09:34:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470837 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Йогякарта | nativename = Yogyakarta International Airport | IATA = YIA | ICAO = WAHI | type = Ҷамъиятӣ | operator = PT Angkasa Pura I | city-served = [[Йогякарта]] | location = Кулон Прого, [[Йогякарта]], [[Индонезия]] | elevation-m = 27 | coordinates = {{coord|7|54|08|S|110|03|37|E|type:airport}} | website = {{URL|yogyakarta-airport.co.id}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 09/27 | r1-length-m = 3250 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Йогякарта''' — фурудгоҳи байналмилалии нави [[Йогякарта]] буда, аз соли [[2020]] фаъолият мекунад.<ref>[https://yogyakarta-airport.co.id Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Йогякарта маркази фарҳангии [[Ява]] ва дарвозаи маконҳои таърихии [[Боробудур]] ва [[Прамбанан]] мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 6,5 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Пешина === Фурудгоҳи кӯҳнаи Адисуципто дар маркази шаҳр аз соли [[1940]] фаъолият мекард аммо иқтидори кофӣ надошт. === Фурудгоҳи нав === Фурудгоҳи нав дар соли [[2020]] дар минтақаи Кулон Прого дар соҳили баҳри Ҳинд кушода шуд. Арзиши лоиҳа 10 триллион рупия буд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Yogyakarta new airport]. Reuters, 2020.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ иқтидори 20 миллион мусофирро дорад. Парвозҳо ба Ҷакарта, Балӣ, Сингапур ва Куала-Лумпур иҷро мешаванд. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Garuda Indonesia]] || Ҷакарта |- | [[Lion Air]] || Ҷакарта, Балӣ |- | [[AirAsia]] || Куала-Лумпур |- | [[Batik Air]] || Ҷакарта |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 09/27 || 3 250 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки масоҳаташ 74 000 метри мурабба мебошад. Тарҳрезиро бюрои архитектурии индонезиягӣ анҷом додааст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2020]] || 1,2 |- | [[2021]] || 2,0 |- | [[2022]] || 4,8 |- | [[2023]] || 6,5 |} == Нигаред низ == * [[Йогякарта]] * [[Индонезия]] * [[Боробудур]] * [[Прамбанан]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://yogyakarta-airport.co.id Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/YIA Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Индонезия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Йогякарта]] 190mtjq53nywzxjvlo647r0aw2gjile 0 330284 1470848 1463888 2026-04-30T09:57:47Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470848 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Манохар | nativename = Manohar International Airport | IATA = GOX | ICAO = VOGA | type = Ҷамъиятӣ | operator = GMR Goa International Airport Ltd. | city-served = [[Гоа]] | location = Мопа, [[Гоа]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 170 | coordinates = {{coord|15|44|09|N|73|52|45|E|type:airport}} | website = {{URL|goamopa-airport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-m = 3500 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Манохар''' — фурудгоҳи байналмилалии нави [[Гоа]] буда, аз соли [[2023]] фаъолият мекунад.<ref>[https://www.goamopa-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи Манохар Парикар — сарвазири собиқи Гоа — номгузорӣ шудааст. Гоа яке аз маъруфтарин мақсадҳои сайёҳии [[Ҳиндустон]] мебошад.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/ Goa opens new airport]. BBC News, 2023.</ref> == Таърих == === Лоиҳа === Лоиҳаи фурудгоҳи дуюми Гоа дар солҳои 2010-ум тасдиқ шуд, зеро фурудгоҳи кӯҳнаи Даболим иқтидори кофӣ надошт. === Кушоиш === Фурудгоҳ дар [[5 январ]]и [[2023]] расман кушода шуд. Арзиши лоиҳа 30 миллиард рупия буд. Ширкати GMR Group сохтмонро иҷро кард.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Goa Mopa airport opens]. Reuters, 2023.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ иқтидори 13 миллион мусофирро дорад ва дар оянда ба 33 миллион мерасад. Парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дар ҳоли афзоиш мебошанд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур |- | [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай |- | [[SpiceJet]] || Деҳлӣ |- | [[Go First]] || Деҳлӣ, Мумбай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10/28 || 3 500 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки масоҳаташ 52 000 метри мурабба мебошад. Тарҳрезиро ширкати GMR анҷом додааст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2023]] || 3,5 |- | [[2024]] || 5,2 |} == Нигаред низ == * [[Гоа]] * [[Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.goamopa-airport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/GOX Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Гоа]] 02scmmo4wi6ghsdzz6k1o66x6oneonn 0 330285 1470834 1463900 2026-04-30T09:29:05Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470834 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ислом Каримов | nativename = Islom Karimov nomidagi Toshkent xalqaro aeroporti | IATA = TAS | ICAO = UTTT | type = Ҷамъиятӣ | operator = Uzbekistan Airports | city-served = [[Тошканд]] | location = [[Тошканд]], [[Ӯзбекистон]] | elevation-m = 432 | coordinates = {{coord|41|15|32|N|69|16|54|E|type:airport}} | website = {{URL|uzairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 08L/26R | r1-length-m = 4000 | r1-surface = Бетон | r2-number = 08R/26L | r2-length-m = 3000 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ислом Каримов''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Ӯзбекистон]] буда, дар пойтахт [[Тошканд]] воқеъ аст.<ref>[https://www.uzairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ бо номи [[Ислом Каримов]] — аввалин Президенти Ӯзбекистон — номгузорӣ шудааст. Бузургтарин ва серодамтарин фурудгоҳи Осиёи Марказӣ мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 6,5 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1932]] кушода шуд ва яке аз қадимтарин фурудгоҳҳои Осиёи Марказӣ мебошад. Дар давраи Иттиҳоди Шӯравӣ маркази ҳавоии муҳим буд. === Тараққиёт === Пас аз истиқлолияти Ӯзбекистон дар соли [[1991]] фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2001]] кушода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Tashkent airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Лоиҳаи навсозии бузурги фурудгоҳ бо кӯмаки ширкатҳои фаронсавӣ ва ҷопонӣ дар ҷараён аст. Терминали нав иқтидори 20 миллион мусофирро дорад. [[Uzbekistan Airways]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Uzbekistan Airways]] || Маскав, Истанбул, Лондон, Сеул, Нью-Йорк |- | [[Qanot Sharq]] || Дубай, Самарқанд |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[Aeroflot]] || Маскав |- | [[Air Astana]] || Олмаото |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 08L/26R || 4 000 || Бетон |- | 08R/26L || 3 000 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 2 (байналмилалӣ, навсозишуда) ва терминали 3 (дохилӣ). Лоиҳаи навсозии бузург иқтидорро ба 20 миллион мусофир мерасонад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 3,8 |- | [[2016]] || 4,0 |- | [[2017]] || 4,5 |- | [[2018]] || 5,5 |- | [[2019]] || 6,5 |} == Нигаред низ == * [[Тошканд]] * [[Ӯзбекистон]] * [[Uzbekistan Airways]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.uzairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/TAS Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Тошканд]] 875jibptqk7pgglejf4zjbo101tdsef 0 330311 1470753 1464060 2026-04-29T21:11:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470753 wikitext text/x-wiki {{Short description|Маҳсули моеъи иловагии метаболизми ҳайвонот}} {{pp-semi-indef|small=yes}} [[акс:Human urine sample.jpg|thumb|upright=0.5|Намунаи пешоби инсон]] '''Пешоб''' моеъест, ки аз ҷониби гурдаҳои мӯҳрадорон [[Ихроҷ|хориҷ карда мешавад]], то [[Гардиши хун|ҷараёни хунро]] аз оби зиёдатӣ ва маҳсулоти иловагии метаболизм, аз ҷумла мочевина, кислотаи пешоб ва креатинин тоза кунад. Дар ширхорон, пешоб аз гурдаҳо тавассути найҳои пешоб ба масона барои нигоҳдорӣ то вақти пешоб кардан ҳаракат мекунад. Ширхорони ҳамроҳдор пешобро аз масона тавассути маҷрои пешоб хориҷ мекунанд, дар ҳоле ки дигар мӯҳрадорон тавассути [[Клоака|клоака]] пешоб мекунанд.<ref name="Wake1992">{{cite book|Marvalee H. Wake|title=Hyman's Comparative Vertebrate Anatomy|url=https://books.google.com/books?id=VKlWjdOkiMwC&pg=PA583|access-date=16 April 2024|date=15 September 1992|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-87013-7|page=583}}</ref> Пешоб дар гардиши нитрогени замин нақши муҳим мебозад. Дар [[Экосистема|экосистема]]ҳои мутавозин, пешоб [[Хок|хокро]] бордор мекунад ва ҳамин тавр ба рушди [[Растанӣ|растаниҳо]] кӯмак мерасонад. Бинобар ин, пешоб метавонад ҳамчун [[Нурӣ|нурӣ]] истифода шавад. Баъзе ҳайвонот қаламравҳои худро бо пешоб нишон медиҳанд.<ref>MacDonald, David W. [https://originalwisdom.com/wp-content/uploads/bsk-pdf-manager/2019/03/MacDonald_1980_PatternsOfScentMarkingWithUrineAndFecesAmongstCarnivoreCommunities.pdf "Patterns of scent marking with urine and faeces amongst carnivore communities."] ''Symposia of the Zoological Society of London''. Vol. 45. No. 107. 1980.</ref><ref>{{Cite book |last=Ewer |first=R. F. |url=https://books.google.com/books?id=0LTzBwAAQBAJ&dq=urine&pg=PA115 |title=Ethology of Mammals |date=2013-12-11 |publisher=Springer |isbn=978-1-4899-4656-0 |language=en}}</ref> Таърихан, пешоби кӯҳнашуда ё туршшуда (бо номи лант маъруф аст) инчунин дар истеҳсоли [[Борут|доруи туфанг]], тозакунии хона, [[Даббоғӣ|ош додани чарм]] ва рангубори нассоҷӣ истифода мешуд. Пешоб ва наҷосати инсон, ки партовҳои инсонӣ ё ихроҷи инсон номида мешаванд, тавассути системаҳои санитарӣ идора карда мешаванд. Пешоб ва наҷосати [[Чорво|чорво]] низ идоракунии дурустро талаб мекунанд, агар зичии саршумори чорво баланд бошад. == Физиология == {{Main|Физиологияи гурда}} [[акс:Harnstoff.svg|thumb|Сохти кимиёвии мочевина]] Аксари ҳайвонот системаҳои ихроҷ барои нест кардани партовҳои заҳрноки ҳалшаванда доранд. Дар одамон, партовҳои ҳалшаванда асосан тавассути системаи пешоб ва ба андозаи камтар аз нигоҳи мочевина, тавассути [[Арақ|арақ кардан]] хориҷ карда мешаванд.<ref>{{cite book|author1=Arthur C. Guyton|author2=John Edward Hall|title=Textbook of medical physiology|url=https://books.google.com/books?id=sTZHAQAAIAAJ|access-date=26 September 2011|year=2006|publisher=Elsevier Saunders|edition=11|isbn=978-0-8089-2317-6|chapter=25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130526111029/http://books.google.com/books?id=sTZHAQAAIAAJ|archive-date=26 May 2013|url-status=live}}</ref> Дар ширхорони ҳамроҳдор, системаи пешоб аз [[Гурда|гурдаҳо]], найҳои пешоб, масонаи пешоб ва маҷрои пешоб иборат аст. Система пешобро тавассути раванди филтратсия, ҷабби дубора ва секретсияи каналчаҳо ҳосил мекунад. Гурдаҳо партовҳои ҳалшавандаро аз ҷараёни хун, инчунин оби зиёдатӣ, қандҳо ва як қатор пайвастагиҳои дигарро ҷудо мекунанд. Пешоби ҳосилшуда дорои консентратсияи баланди мочевина ва дигар моддаҳо, аз ҷумла токсинҳо мебошад. Пешоб аз гурдаҳо тавассути найи пешоб, масона ва ниҳоят маҷрои пешоб пеш аз гузаштан аз сӯрохии пешоб мегузарад. === Давомнокӣ === Тадқиқоте, ки ба давомнокии пешобкунӣ дар як қатор намудҳои [[Ширхорон|ширхорон]] нигаристааст, нишон дод, ки нӯҳ намуди калонтар новобаста аз андозаи бадан барои 21 ± 13 сония пешоб кардаанд.<ref name="Yang">{{cite journal|last1=Yang|first1=P. J.|last2=Pham|first2=J.|last3=Choo|first3=J.|last4=Hu|first4=D. L.|title=Duration of urination does not change with body size|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|date=26 June 2014|volume=111|issue=33|pages=11932–11937|doi=10.1073/pnas.1402289111|pmc=4143032|pmid=24969420|bibcode=2014PNAS..11111932Y|doi-access=free| issn=0027-8424 }}</ref> Намудҳои хурдтар, аз ҷумла [[Хояндаҳо|хояндаҳо]] ва [[Кӯршабпарак|кӯршабпаракҳо]], наметавонанд ҷараёни доимии пешобро ҳосил кунанд ва ба ҷои ин бо як силсила қатраҳо пешоб мекунанд.<ref name="Yang" /> == Хусусиятҳо == === Миқдор === {{CSS image crop|Image=Tiger_Tadoba_NP.jpg|bSize=1100|cWidth=250|cHeight=150|oTop=280|oLeft=780|Description=[[Паланг]]ҳо миқдори ками пешобро мепошанд, то қаламравҳои худро нишон диҳанд.<ref>{{Cite book |last=Watson |first=Lyall |url=https://books.google.com/books?id=e_KPAgAAQBAJ&pg=PT36 |title=Jacobson's Organ: And the Remarkable Nature of Smell |date=2000-04-17 |publisher=W. W. Norton & Company |isbn=978-0-393-24493-9 |language=en}}</ref>}} Масонаи одами болиғ одатан аз 300 то {{nowrap|500 мл}} (10 ва {{nowrap|17 fl oz}}) пешобро пеш аз пешоб кардан нигоҳ медорад, аммо он метавонад миқдори ба таври назаррас бештарро нигоҳ дорад.<ref name="medphys">{{cite book |last1=Boron |first1=Walter F. |url=https://books.google.com/books?id=6QzhCwAAQBAJ&pg=PA738 |title=Medical Physiology |last2=Boulpaep |first2=Emile L. |date=2016 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=9781455733286 |page=738 |access-date=1 June 2016}}</ref><ref name="Cardozo99">{{cite book |last1=Walker-Smith |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=EMMUyiKOOiEC&pg=PA16 |title=Diseases of the Small Intestine in Childhood |last2=Murch |first2=Simon |date=1999 |publisher=CRC Press |isbn=9781901865059 |editor1-last=Cardozo |editor1-first=Linda |edition=4 |page=16 |language=en-US |access-date=1 June 2016}}</ref> Истеҳсоли миёнаи пешоб дар одамони болиғ тақрибан {{cvt|1.4|L}} пешоб барои як нафар дар як рӯз бо меъёри муқаррарии {{cvt|0.6 to 2.6|L}} барои як нафар дар як рӯз мебошад, ки дар ҳудуди 6 то 8 пешобкунӣ дар як рӯз вобаста аз ҳолати гидратсия, сатҳи фаъолият, омилҳои муҳити зист, вазн ва саломатии шахс тавлид мешавад.<ref name="RoseParker2015">{{cite journal|last1=Rose|first1=C.|last2=Parker|first2=A.|last3=Jefferson|first3=B.|last4=Cartmell|first4=E.|year=2015|title=The Characterization of Feces and Urine: A Review of the Literature to Inform Advanced Treatment Technology|journal=Critical Reviews in Environmental Science and Technology|volume=45|issue=17|pages=1827–1879|doi=10.1080/10643389.2014.1000761|issn=1064-3389|pmc=4500995|pmid=26246784|bibcode=2015CREST..45.1827R |doi-access=free}}</ref> Истеҳсоли аз ҳад зиёд ё хеле ками пешоб ниёз ба диққати тиббӣ дорад. Полиурия ҳолати истеҳсоли аз ҳад зиёди пешоб (> 2.5 л/рӯз), Олигурия вақте ки < 400 мл истеҳсол мешавад ва [[Анурия]] камтар аз 100 мл дар як рӯз мебошад. === Ҷузъҳо === {{Further|Таҳлили пешоб}} [[акс:Urine under the microscope.jpg|thumb|Пешоб дорои кристаллҳои кислотаи пешоб дар зери микроскоп]] Тақрибан 91–96% пешоб аз об иборат аст.<ref name="RoseParker2015" /> Қисми боқимондаро ба таври васеъ ба намакҳои ғайриорганикӣ, мочевина, пайвастагиҳои органикӣ ва намакҳои аммонийи органикӣ тасниф кардан мумкин аст.<ref name="RoseParker2015" /><ref name=":0">{{Cite journal |date=1872 |title=Composition Of The Urine |url=[suspicious link removed] |journal=The British Medical Journal |volume=1 |issue=579 |pages=133 |jstor=25231362 |issn=0007-1447}}</ref> Пешоб инчунин дорои сафедаҳо, гормонҳо ва доираи васеи метаболитҳо мебошад,<ref name=":1">{{Cite web |title=What Is in Your Urine? Take a Look at the Chemical Composition |url=https://www.thoughtco.com/the-chemical-composition-of-urine-603883 |access-date=2024-05-08 |website=ThoughtCo |language=en}}</ref> ки вобаста ба он чизе, ки ба бадан ворид мешавад, тағйир меёбад. Моддаҳои сахти умумӣ дар пешоб ба ҳисоби миёна {{cvt|59|g}} дар як рӯз барои як нафарро ташкил медиҳанд.<ref name=":1" /> Мочевина калонтарин ҷузъи моддаҳои сахт буда, зиёда аз 50%-и ҳаҷми умумиро ташкил медиҳад. Ҳаҷми шабонарӯзӣ ва таркиби пешоб барои ҳар як шахс дар асоси миқдори заҳмати ҷисмонӣ, шароити муҳити зист, инчунин истеъмоли об, намак ва сафеда фарқ мекунад.<ref name="RoseParker2015" /> Дар шахсони солим, пешоб сафедаи хеле кам дорад ва миқдори зиёдатӣ аз беморӣ шаҳодат медиҳад, чуноне ки бо қанд. <ref name=":1" /> Моддаҳои органикӣ, дар шахсони солим, инчунин ба ҳадди аксар 1,7 маротиба бештар аз маъданҳо гузориш дода мешаванд.<ref name=":0" /> Аммо, ҳар чизе бештар аз он аз беморӣ шаҳодат медиҳад.<ref name=":0" /> {| class="wikitable sortable" |+ Нишондиҳандаҳои маъмулии тарҳрезӣ барои консентратсияи ҷузъҳо дар пешоби тоза, дар асоси маълумот дар Шветсия ва Швейтсария<ref>{{cite book |last1=von Münch |first1=Elisabeth |last2=Winker |first2=Martina |title=Technology review of urine diversion components |date=May 2011 |publisher=Deutsche Gesellschaft fürInternationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH |page=12 |url=https://www.susana.org/_resources/documents/default/2-875-giz2011-en-technology-review-urine-diversion.pdf |access-date=2020-11-28 |archive-date=2020-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028103013/http://www.susana.org/_resources/documents/default/2-875-giz2011-en-technology-review-urine-diversion.pdf |url-status=live }}</ref>{{rp|12}}<ref>{{Cite journal|last1=Udert|first1=K.M.|last2=Larsen|first2=T.A.|last3=Gujer|first3=W.|date=2006-12-01|title=Fate of major compounds in source-separated urine|url=https://iwaponline.com/wst/article/54/11-12/413/13916/Fate-of-major-compounds-in-sourceseparated-urine|journal=Water Science and Technology|language=en|volume=54|issue=11–12|pages=413–420|doi=10.2166/wst.2006.921|pmid=17302346|bibcode=2006WSTec..54..413U |issn=0273-1223|access-date=2021-08-02|archive-date=2022-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308032230/https://iwaponline.com/wst/article/54/11-12/413/13916/Fate-of-major-compounds-in-sourceseparated-urine|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> |- ! Параметр !! Арзиш |- | pH || 6.2 |- | Нитрогени умумӣ || 8,830 мг/л |- | Аммоний/аммиак-N || 460 мг/л |- | Нитрат ва нитрит || 0.06 мг/л |- | Талаботи кимиёвии оксиген || 6,000 мг/л |- | Фосфори умумӣ || 800–2,000 мг/л |- | Калий || 2,740 мг/л |- | Сулфат || 1,500 мг/л |- | Натрий || 3,450 мг/л |- | Магний || 120 мг/л |- | Хлорид || 4,970 мг/л |- | Калсий || 230 мг/л |} Миқдор ва консентратсияи камтари дигар пайвастагиҳо ва [[Ион|ионҳо]] аксар вақт дар пешоби одамон мавҷуданд.<ref name=":1" /> === Ранг === {{see also|Рангҳои ғайримуқаррарии пешоб}} [[акс:P. 28 a chart showing urine colours and their meaning.jpg|thumb|Экспертҳои тиббӣ муддати тӯлонӣ ранги пешобро бо баъзе ҳолатҳои тиббӣ алоқаманд кардаанд. Ҷадвали асримиёнагӣ, ки оқибатҳои тиббии рангҳои гуногуни пешобро нишон медиҳад]] Намуди зоҳирии пешоб пеш аз ҳама вобаста ба сатҳи гидратсияи бадан, таъсир бо доруҳо, пайвастагиҳо ва пигментҳо ё [[Ранг|рангҳои]] дар ғизо ё бемориҳо мавҷудбуда фарқ мекунад.<ref name=":1" /> Одатан, пешоб маҳлули шаффоф аст, ки аз беранг то янтарӣ фарқ мекунад, аммо одатан зардчаи паст аст.<ref name=":1" /> Одатан ранги пешоб пеш аз ҳама аз мавҷудияти уробилин сарчашма мегирад.<ref name="Voet">{{cite book |author1=John E. Hall |title=Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 13th edition |publisher=Elsevier |year=2016 |isbn=978-1455770052 |page=885 |chapter=The liver as an organ |author1-link=John E. Hall (science writer)}}</ref> Уробилин маҳсули ниҳоии партов аст, ки аз таҷзияи гем аз [[Гемоглобин|гемоглобин]] ҳангоми нобудшавии ҳуҷайраҳои кӯҳнаи хун ба вуҷуд меояд.<ref>{{Cite journal |last1=Hall |first1=Brantley |last2=Levy |first2=Sophia |last3=Dufault-Thompson |first3=Keith |last4=Arp |first4=Gabriela |last5=Zhong |first5=Aoshu |last6=Ndjite |first6=Glory Minabou |last7=Weiss |first7=Ashley |last8=Braccia |first8=Domenick |last9=Jenkins |first9=Conor |last10=Grant |first10=Maggie R. |last11=Abeysinghe |first11=Stephenie |last12=Yang |first12=Yiyan |last13=Jermain |first13=Madison D. |last14=Wu |first14=Chih Hao |last15=Ma |first15=Bing |date=January 2024 |title=BilR is a gut microbial enzyme that reduces bilirubin to urobilinogen |journal=Nature Microbiology |language=en |volume=9 |issue=1 |pages=173–184 |doi=10.1038/s41564-023-01549-x |pmid=38172624 |issn=2058-5276 |pmc=10769871}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rayne |first=Inish |date=2024-01-27 |title=Gotta go? We've finally found out what makes urine yellow |url=https://arstechnica.com/science/2024/01/gotta-go-weve-finally-found-out-what-makes-urine-yellow/ |access-date=2024-01-28 |website=[[Ars Technica]] |language=en-us}}</ref> Пешоби беранг аз ҳад зиёд будани гидратсияро нишон медиҳад. Пешоби беранг дар санҷишҳои маводи мухаддир метавонад кӯшиши пешгирӣ аз ошкор шудани маводи мухаддири ғайриқонунӣ дар ҷараёни хунро тавассути гидратсияи аз ҳад зиёд пешниҳод кунад. '''Пешоби хунин''' — [[Гематурия]] номида мешавад, ки нишонаи намудҳои зиёди ҳолатҳои тиббӣ мебошад. '''Пешоби сурхчатоб ё қаҳваранг''' — метавонад аз ҷониби Порфирия ба вуҷуд ояд (набояд бо тобиши гулобӣ ё сурхчатоби безарар<ref name=":1" /> ва муваққатӣ аз сабаби истеъмоли лаблабу омехта шавад). '''Пешоби гулобӣ''' — метавонад дар натиҷаи истеъмоли [[Лаблабу|лаблабу]] (Битурия) ба вуҷуд ояд.<ref name=":1" /> '''Пешоби зарди тира''' — аксар вақт нишонаи беобшавӣ (дегидратсия) мебошад. '''Пешоби норанҷӣ''' — аз сабаби баъзе доруҳо ба монанди Рифампин ва Феназопиридин. '''Пешоби норанҷии тира то қаҳваранг''' — метавонад нишонаи [[Зардпарвин|зардӣ]], Рабдомиолиз ё Синдроми Жилбер бошад. '''Пешоби сабзчатоб''' — метавонад дар натиҷаи истеъмоли сарсабил ё ғизоҳо, нӯшокиҳо бо пигментҳои сабз ё аз сирояти роҳҳои пешоб ба вуҷуд ояд.<ref name=":1" /> '''Пешоби кабуд''' — метавонад аз сабаби ворид шудани Метилении кабуд (масалан, дар доруҳо) ё ғизоҳо ё нӯшокиҳо бо рангҳои кабуд ба вуҷуд ояд. '''Доғҳои кабуди пешоб''' — метавонанд аз ҷониби Синдроми памперси кабуд ба вуҷуд оянд. '''Пешоби бунафш''' — метавонад аз сабаби Синдроми халтаи пешоби бунафш бошад. '''Пешоби сиёҳ ё тираранг''' — ҳамчун меланурия номида мешавад ва метавонад аз ҷониби Меланома ё порфирияи шадиди фосилавии ғайримеланинӣ ба вуҷуд ояд. <gallery> акс:Dark urine due low fluid intake.jpg|Пешоби тира аз сабаби камистеъмолии моеъ. акс:HematuriaGross.jpg|Пешоби сурхи тира аз сабаби [[Хун|хун]] ([[гематурия]]). акс:Choluria.svg|Пешоби сурхи тира аз сабаби Холурия. акс:Pinkish urine beetroots 1.jpg|Пешоби гулобӣ аз сабаби истеъмоли [[Лаблабу|лаблабу]]. акс:IMAG0466.jpg|Пешоби сабз ҳангоми инфузияи дарозмуддати седативи Пропофол. </gallery> === Бӯй === [[акс:Urinating dog (7768361246).jpg|thumb|Сагҳо бо истифода аз сигналҳои бӯёӣ дар пешоб муошират мекунанд.<ref>{{Cite book |last=Miklósi |first=Ádám |url=https://books.google.com/books?id=_6BIDwAAQBAJ&pg=PA110 |title=The Dog: A Natural History |date=2018-04-03 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-8999-0 |language=en}}</ref>]] Чанд вақт пас аз хориҷ шудан аз бадан, пешоб метавонад аз сабаби таҷзияи бактериявии мочевина ба [[Аммиак|аммиак]] бӯи сахти аммиакро пайдо кунад.<ref>{{Cite web |title=What Is Urine? |url=https://my.clevelandclinic.org/health/body/urine |archive-url=http://web.archive.org/web/20260215192751/https://my.clevelandclinic.org/health/body/urine |archive-date=2026-02-15 |access-date=2026-02-28 |website=Cleveland Clinic |language=en}}</ref> Пешоби тозаи одамони солим одатан танҳо бӯи ҳалим дорад. Бӯи ғайримуқаррарии сахт ё нохуши пешоб метавонад дар иртибот бо беобшавӣ, парҳез ё сирояти роҳҳои пешоб ба вуҷуд ояд.<ref>{{Cite web |title=Strong smelling urine: causes of smelly urine and what it can indicate |url=https://tena.com.au/blogs/understanding-incontinence/strong-smelling-urine-causes |access-date=2026-02-28 |website=TENA |language=en-au}}</ref> Бӯи пешоби муқаррарии инсон метавонад он чизеро, ки истеъмол шудааст ё бемориҳои мушаххасро инъикос кунад.<ref name=":1" /> Барои мисол, шахси дорои диабети қанд метавонад бӯи пешоби шириншуда дошта бошад. Ин метавонад инчунин аз сабаби бемориҳои гурда бошад, ба монанди бемории санги гурда. Илова бар ин, мавҷудияти [[Аминокислотаҳо|аминокислотаҳо]] дар пешоб (ташхисшуда ҳамчун Бемории пешоби шарбати чинор) метавонад боиси бӯи шарбати чинор гардад.<ref>{{Cite web |title=Maple syrup urine disease |url=https://medlineplus.gov/genetics/condition/maple-syrup-urine-disease/ |access-date=2022-06-10 |website=National Library of Medicine |language=en}}</ref> Истеъмоли сарсабил метавонад бӯи сахтеро ба вуҷуд орад, ки ба ин сабзавот шабоҳат дорад ва аз сабаби таҷзияи кислотаи сарсабил дар бадан ба вуҷуд меояд.<ref>{{cite journal |vauthors=Lison M, Blondheim SH, Melmed RN | title = A polymorphism of the ability to smell urinary metabolites of asparagus | journal = Br Med J | volume = 281 | issue = 6256 | pages = 1676–8 | year = 1980 | pmid = 7448566 | pmc = 1715705 | doi = 10.1136/bmj.281.6256.1676 }}</ref> Ҳамин тавр, истеъмоли [[Заъфарон|заъфарон]], [[Этанол|алкогол]], [[Қаҳва|қаҳва]], Моҳии тунес ва [[Пиёз|пиёз]] метавонад боиси бӯйҳои ошкор гардад.<ref>{{cite web |url=https://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/124274/1/000000024821.pdf |title=Fate of Nitrogen in Urine Separated Toilet Systems |last=Hashemi |first=Shervin |date= |website=s-space.snu.ac.kr |publisher= |access-date=March 15, 2021 |quote="Likewise consumption of saffron, alcohol, coffee, tuna fish, and onion can result in telltale scents." |archive-date=July 27, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210727175010/https://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/124274/1/000000024821.pdf |url-status=live }}</ref> Махсусан ғизоҳои тунд метавонанд таъсири монанд дошта бошанд, зеро пайвастагиҳои онҳо аз гурдаҳо бидуни таҷзияи пурра пеш аз хориҷ шудан аз бадан мегузаранд.<ref>{{cite book|author1=Stefan Gates|author2=Max La Riviere-Hedrick|title=Gastronaut: adventures in food for the romantic, the foolhardy, and the brave|url=https://books.google.com/books?id=dlSXXguGw9UC&pg=PA87|access-date=27 April 2011|date=15 March 2006|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-0-15-603097-7|pages=87–|archive-url=https://web.archive.org/web/20130526060911/http://books.google.com/books?id=dlSXXguGw9UC&pg=PA87|archive-date=26 May 2013|url-status=live}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110713222322/http://www.livestrong.com/article/248141-foods-that-affect-the-odor-of-urine/ Foods that Affect the Odor of Urine]. ''livestrong.com''. December 27, 2010.</ref> == Инчунин нигаред == * [[Пешобнӯшӣ]] (urophagia) * [[Уреотелик]] * [[Пешобдармонӣ]] * [[Уролагния]], шавқ ба пешоб == Ёддоштҳо == {{Notelist}} == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} == Пайвандҳои беруна == {{Wiktionary|пешоб}} * [[{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}Таҳлили пешоб] дар Китобхонаи илмҳои тандурустии Экклзи Донишгоҳи Юта * [[https://www.drugs.com/enc/urine-chemistry.html](https://www.drugs.com/enc/urine-chemistry.html) Химияи пешоб] дар drugs.com {{Физиологияи гурда|state=collapsed}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Физиологияи ҳайвонот]] [[Гурӯҳ:Моеъҳои бадан]] [[Гурӯҳ:Санитария]] [[Гурӯҳ:Пешоб| ]] bbsifuchsdsihrs8lw0dskr1lz0biy5 0 330330 1470758 1464156 2026-04-29T23:06:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470758 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Робияи Холмирзо |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = Дугонаи Баҳор |таърихи таваллуд = 1968 |зодгоҳ = [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[Шоир]], [[Рӯзноманигор]], Муҳаррир |солҳои фаъолият = Аз солҳои 80-ум |самт = |жанр = Шеъри муосир, публитсистика |забони осор = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |дебют = "Баҳор" (шеър) |ҷоизаҳо = Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2026) |ҷоизаҳои адабӣ = |сайт = |викитека = |викигуфтовард = |викианбор = |имзо = }} '''Робияи Холмирзо''' (соли таваллудаш 1968) — шоира, рӯзноманигор ва муҳаррири тоҷик. Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] ва узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] мебошад. == Зиндагинома == Робияи Холмирзо соли 1968 дар деҳаи зебоманзари Баҳористони [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]] таваллуд шудааст.<ref name="oila">{{cite web |last= admin |date= 05.04.2025 |title= Робиаи Холмирзо: Бо муҳаббат зистан хушбахтист |url= https://oila.tj/news/robiai-kholmirzo-bo-muabbat-zistan-khushbakhtist |publisher= Oila.tj |language= tg |access-date= 2025-04-10}}</ref><ref name="ozodagon">{{cite web |last= |first= |date= |title= Робияи Холмирзо (1968)- нависанда |url= https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=26065 |publisher= Озодагон |language= tg |access-date= 2025-04-10}}</ref> Дар синни 25-солагӣ, ҳангоми [[Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] (соли 1992), шавҳари ӯ Нуриддин бар асари ин ҷанг ба ҳалокат расида, Робияи Холмирзо бо се фарзанди хурдсол танҳо мондааст.<ref name="bbc">{{cite web |last= |first= |date= 2009-06-26 |title= Робияи Холмирзо: Аз ҷанги хонумонсӯз як дунё алам дорам |url= https://www.bbc.com/tajik/news/2009/06/090626_ea_postcards |publisher= BBC Tajik |language= tg |access-date= 2025-04-10}}</ref> Ба гуфтаи худи ӯ, ӯ дар рустои Оби Ошиқ омӯзгор буд, ки ҷанг ба деҳаашон расид ва шавҳараш қурбони он шуд.<ref name="bbc"/> Робияи Холмирзо мушкилиҳои бехонагиро дар шаҳри Душанбе паси сар намуда, бо заҳмати худ фарзандонашро ба камол расонидааст.<ref name="oila"/> == Фаъолияти эҷодӣ == === ^{Эҷодиёт ва адабиёт} === Робияи Холмирзо фаъолияти эҷодии худро бо [[шеър]]нависӣ дар синни мактабӣ оғоз намудааст. Аввалин шеъри ӯ "Баҳор" ном дошт ва дар рӯзномаи "Пионери Тоҷикистон" ва рӯзномаи ноҳиявии "Ба пеш" чоп шудааст.<ref name="oila"/> Аҳли эҷод ӯро ба хотири муҳаббаташ ба баҳор "Дугонаи Баҳор" ном мебаранд.<ref name="oila"/> Ӯ яке аз даҳ шоирбонуи Тоҷикистон аст, ки шеърҳояш дар маҷмӯаи "Сапедорони озодӣ" (чопи Кобул) нашр гардидаанд.<ref name="jumhuriyat">{{cite web |last= |first= |date= |title= «САПЕДОРОНИ ОЗОДӢ» ЧОП ШУД |url= https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=46083 |publisher= Ҷумҳурият |language= tg |access-date= 2025-04-10}}</ref> Китобҳои чопшудаи ӯ: * "Атри алам" * "Вақте ки ангурҳо ранг меоранд" * "Алами сабзи ёдҳо" * "Баҳор боз меояд" Шеъри ӯ "Деҳаи матрук" ("Деҳаи партофташуда") дар бораи фоҷиаи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] дар зодгоҳаш қисса мекунад, ки бори аввал соли 2009 аз ҷониби BBC нашр шудааст.<ref name="bbc"/> === ^{Фаъолияти рӯзноманигорӣ ва муҳаррирӣ} === Робияи Холмирзо 15 сол дар нашрияи бонуфузи [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] "Адабиёт ва санъат" кор кардааст.<ref name="oila"/> Ӯ ҳамнишини устодони сухан Аскар Ҳаким, Меҳмон Бахтӣ, Мӯъмин Қаноат, Абдулҳамид Самад, Гулназар, Гулрухсор, Саидалӣ Маъмур, Кароматулло Мирзоев ва Нуқраи Суннатниё будааст.<ref name="oila"/> Баъдтар сармуҳаррири маҷаллаи адабии наврасону ҷавонони Тоҷикистон "Истиқбол" таъин гашта, айни замон сарварии нашрияи кӯдаконаи "Амбоз"-ро ба ӯҳда дорад.<ref name="oila"/> == Ҷоизаҳо == Соли 2026 Робияи Холмирзо сазовори [[Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]] гардидааст.<ref name="khovar">{{cite web |last= |first= |date= 11.03.2026 |title= Дар Душанбе маросими ҷашни Рӯзи матбуоти тоҷик доир гардид |url= https://khovar.tj/2026/03/dar-dushanbe-marosimi-zhashni-r-zi-matbuoti-tozhik-doir-gardi/ |publisher= АМИТ "Ховар" |language= tg |access-date= 2025-04-10 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Эзоҳ == {{Reflist}} == Пайвандҳои беруна == * [https://oila.tj/news/robiai-kholmirzo-bo-muabbat-zistan-khushbakhtist Мусоҳибаи "Бо муҳаббат зистан хушбахтист" бо Робияи Холмирзо] дар Oila.tj * [https://www.bbc.com/tajik/news/2009/06/090626_ea_postcards Саргузашти Робияи Холмирзо: Аз ҷанги хонумонсӯз як дунё алам дорам] дар BBC Tajik [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]] 6rdcfwak9fyagtduavdhh94k5kllmdb 0 330349 1470887 1464334 2026-04-30T11:28:10Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470887 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Шоҳзода Муҳаммад | nativename = مطار الأمير محمد بن عبد العزيز الدولي | IATA = MED | ICAO = OEMA | type = Ҷамъиятӣ | operator = GACA | city-served = [[Мадина]] | location = [[Мадина]], [[Арабистони Саудӣ]] | elevation-m = 636 | coordinates = {{coord|24|33|14|N|39|42|19|E|type:airport}} | website = {{URL|gaca.gov.sa}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 17/35 | r1-length-m = 3050 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 18/36 | r2-length-m = 3050 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Шоҳзода Муҳаммад''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Мадина]] — яке аз ду шаҳри муқаддаси [[ислом]] мебошад.<ref>[https://www.gaca.gov.sa Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260228221651/https://gaca.gov.sa/ |date=2026-02-28 }}. GACA.</ref> Фурудгоҳ дарвозаи асосии зиёраткунандагони [[Масҷиди Набавӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 9,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд. Мадина шаҳри дуюми муқаддаси ислом ва макони қабри [[Муҳаммад]] мебошад. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[2015]] кушода шуд ва яке аз муосиртарин терминалҳои Арабистони Саудӣ мебошад.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Medina airport new terminal]. Reuters, 2015.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ иқтидори 12 миллион мусофирро дорад. Дар мавсими [[Ҳаҷ]] ва [[Умра]] шумораи мусофирон назаррас зиёд мешавад. Хатти роҳи оҳани суръатнок фурудгоҳро ба [[Макка]] мепайвандад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Saudia]] || Ҷидда, Риёз, Қоҳира |- | [[Flynas]] || Қоҳира, Истанбул |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |- | [[EgyptAir]] || Қоҳира |- | [[Pakistan International Airlines|PIA]] || Исломобод, Лоҳур |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 17/35 || 3 050 || Асфалт |- | 18/36 || 3 050 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2015]] кушода шуд. Тарҳрезии терминал аз меъмории исломӣ илҳом гирифтааст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 7,2 |- | [[2017]] || 7,8 |- | [[2018]] || 8,5 |- | [[2019]] || 9,0 |} == Нигаред низ == * [[Мадина]] * [[Арабистони Саудӣ]] * [[Масҷиди Набавӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.gaca.gov.sa Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260228221651/https://gaca.gov.sa/ |date=2026-02-28 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/MED Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Мадина]] 6imoipu39418q0ybzi7ke68fmupm8xt 0 330350 1470886 1464346 2026-04-30T11:28:05Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470886 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Шоҳ Фаҳд | nativename = مطار الملك فهد الدولي | IATA = DMM | ICAO = OEDF | type = Ҷамъиятӣ | operator = GACA / Dammam Airports Company | city-served = [[Даммом]] | location = [[Даммом]], [[Арабистони Саудӣ]] | elevation-m = 22 | coordinates = {{coord|26|28|14|N|49|47|58|E|type:airport}} | website = {{URL|dfrsa.com.sa}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 16L/34R | r1-length-m = 4000 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 16R/34L | r2-length-m = 4000 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Шоҳ Фаҳд''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Даммом]] ва минтақаи шарқии [[Арабистони Саудӣ]] мебошад.<ref>[https://dfrsa.com.sa Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Аз ҷиҳати масоҳат бузургтарин фурудгоҳи ҷаҳон мебошад (780 км²). Соли [[2019]] фурудгоҳ 10,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1999]] кушода шуд. Минтақаи шарқии Арабистони Саудӣ маркази саноати нафт мебошад. === Тараққиёт === Фурудгоҳ бо масоҳати 780 км² бузургтарин фурудгоҳи ҷаҳон аз ҷиҳати масоҳати умумӣ мебошад — бузургтар аз [[Баҳрайн]].<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/ King Fahd largest airport]. BBC News.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази нафт ва газ ва тиҷорати минтақавиро хизмат мерасонад. Лоиҳаи навсозӣ иқтидорро ба 26 миллион мусофир мерасонад. Парвозҳо ба Дубай, Қоҳира, Мумбай ва шаҳрҳои дигар иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Saudia]] || Ҷидда, Риёз, Қоҳира |- | [[Flynas]] || Қоҳира, Истанбул |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Kuwait Airways]] || Кувайт |- | [[Air India Express]] || Мумбай, Кочин |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 16L/34R || 4 000 || Асфалт |- | 16R/34L || 4 000 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ дорад. Масоҳати умумии фурудгоҳ 780 км² мебошад — бузургтар аз масоҳати давлати Баҳрайн. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 8,5 |- | [[2017]] || 9,0 |- | [[2018]] || 9,8 |- | [[2019]] || 10,3 |} == Нигаред низ == * [[Даммом]] * [[Арабистони Саудӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://dfrsa.com.sa Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/DMM Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Даммом]] pvbiuw7hh5562nct9apwswvauwdx6yd 0 330353 1470884 1464384 2026-04-30T11:26:01Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470884 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Шарм-аш-Шайх | nativename = مطار شرم الشيخ الدولي | IATA = SSH | ICAO = HESH | type = Ҷамъиятӣ | operator = Egyptian Airports Company | city-served = [[Шарм-аш-Шайх]] | location = [[Шарм-аш-Шайх]], [[Мисър]] | elevation-m = 52 | coordinates = {{coord|27|58|42|N|34|23|34|E|type:airport}} | website = {{URL|eac.gov.eg}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04L/22R | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 04R/22L | r2-length-m = 3100 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Шарм-аш-Шайх''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарм-аш-Шайх]] — маъруфтарин курорти [[Мисър]] дар [[Нимҷазираи Синай]] мебошад.<ref>[https://www.eac.gov.eg Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Egyptian Airports Company.</ref> Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Баҳри Сурх мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 6,8 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1968]] кушода шуд. Пас аз баргашти Синай ба Мисър дар соли [[1982]] фурудгоҳ тавсеа ёфт. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2007]] кушода шуд. Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои сайёҳии Баҳри Сурх мебошад.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Sharm el Sheikh airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо аз Русия, Олмон, Британия, Италия ва кишварҳои дигарро қабул мекунад. Шарм-аш-Шайх маркази бузурги ғаввосӣ ва истироҳати соҳилӣ мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[EgyptAir]] || Қоҳира |- | [[Wizz Air]] || Будапешт, Вена |- | [[Corendon Airlines]] || Амстердам |- | [[Aeroflot]] || Маскав |- | [[Ryanair]] || Рим, Берлин |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04L/22R || 3 200 || Асфалт |- | 04R/22L || 3 100 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 ва терминали 2. Иқтидори умумӣ 10 миллион мусофир дар сол аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 2,1 |- | [[2017]] || 3,5 |- | [[2018]] || 5,2 |- | [[2019]] || 6,8 |} == Нигаред низ == * [[Шарм-аш-Шайх]] * [[Мисър]] * [[Нимҷазираи Синай]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.eac.gov.eg Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/SSH Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Мисър]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Шарм-аш-Шайх]] pdpoydblgilgd0h4qj6ppyp8fyadnzi 0 330357 1470874 1464421 2026-04-30T11:07:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470874 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Хат Яй | nativename = ท่าอากาศยานหาดใหญ่ | IATA = HDY | ICAO = VTSS | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airports of Thailand | city-served = [[Хат Яй]] | location = [[Хат Яй]], [[Таиланд]] | elevation-m = 27 | coordinates = {{coord|6|55|51|N|100|23|18|E|type:airport}} | website = {{URL|aot.co.th}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 08/26 | r1-length-m = 3048 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Хат Яй''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Хат Яй]] — маркази тиҷоратии ҷанубии [[Таиланд]] мебошад.<ref>[https://www.aot.co.th Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Airports of Thailand.</ref> Соли [[2019]] фурудгоҳ 4,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум сохта шуд. Хат Яй маркази тиҷоратии ҷанубии Таиланд ва наздик ба марзи [[Малайзия]] мебошад. === Тараққиёт === Фурудгоҳ борҳо навсозӣ шуд. Парвозҳо ба Бангкок, Куала-Лумпур ва Сингапур иҷро мешаванд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Hat Yai airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ҷанубии Таиланд мебошад. Парвозҳои дохилӣ ва байналмилалиро хизмат мерасонад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |- | [[Nok Air]] || Бангкок |- | [[AirAsia]] || Куала-Лумпур |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 08/26 || 3 048 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 3,5 |- | [[2018]] || 3,8 |- | [[2019]] || 4,2 |} == Нигаред низ == * [[Хат Яй]] * [[Таиланд]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.aot.co.th Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/HDY Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Хат Яй]] t60s7ssw9z8gbldmc2mnqxuy3p07kms 0 330358 1470839 1464433 2026-04-30T09:37:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470839 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Кам Рань | nativename = Sân bay quốc tế Cam Ranh | IATA = CXR | ICAO = VVCR | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airports Corporation of Vietnam | city-served = [[Нячанг]] | location = Кам Рань, [[Нячанг]], [[Ветнам]] | elevation-m = 12 | coordinates = {{coord|11|59|52|N|109|13|11|E|type:airport}} | website = {{URL|camranhairport.com.vn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 02L/20R | r1-length-m = 3048 | r1-surface = Бетон | r2-number = 02R/20L | r2-length-m = 3048 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Кам Рань''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Нячанг]] — маъруфтарин курорти [[Ветнам]] мебошад.<ref>[https://camranhairport.com.vn Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Соли [[2019]] фурудгоҳ 8,5 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Пойгоҳи ҳавоии Кам Рань дар давраи [[Ҷанги Ветнам]] пойгоҳи муҳими ИМА буд. === Тараққиёт === Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2018]] кушода шуд. Сайёҳии Нячанг аз Русия, Чин ва Кореяи Ҷанубӣ зиёд аст.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Cam Ranh airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳии Нячанг мебошад. Парвозҳо аз Русия, Чин, Кореяи Ҷанубӣ ва кишварҳои дигар иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[VietJet Air]] || Ханой, Хошимин, Сеул |- | [[Vietnam Airlines]] || Ханой, Хошимин |- | [[Korean Air]] || Сеул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 02L/20R || 3 048 || Бетон |- | 02R/20L || 3 048 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ (нав, [[2018]]). == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 6,2 |- | [[2018]] || 7,5 |- | [[2019]] || 8,5 |} == Нигаред низ == * [[Нячанг]] * [[Ветнам]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://camranhairport.com.vn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/CXR Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ветнам]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Нячанг]] tqiq6encgk748jign1b9kle7mlyvw5e 0 330359 1470870 1464445 2026-04-30T11:00:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470870 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Фукуок | nativename = Sân bay quốc tế Phú Quốc | IATA = PQC | ICAO = VVPQ | type = Ҷамъиятӣ | operator = Airports Corporation of Vietnam | city-served = [[Фукуок]] | location = [[Фукуок]], [[Ветнам]] | elevation-m = 11 | coordinates = {{coord|10|10|15|N|103|59|30|E|type:airport}} | website = {{URL|phuquocairport.vn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-m = 3000 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Фукуок''' — фурудгоҳи байналмилалии ҷазираи [[Фукуок]] — бузургтарин ҷазираи [[Ветнам]] мебошад.<ref>[https://phuquocairport.vn Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фукуок мақсади маъруфи сайёҳон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази ҷазира аз солҳои 2000-ум фаъолият мекард. === Тараққиёт === Фурудгоҳи нав дар соли [[2012]] кушода шуд. Бо рушди суръатноки сайёҳии ҷазира парвозҳои байналмилалӣ афзоиш ёфтанд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Phu Quoc new airport]. Reuters, 2012.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо ба Хошимин, Ханой, Сеул, Шанхай ва Масковро хизмат мерасонад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[VietJet Air]] || Хошимин, Ханой, Сеул |- | [[Vietnam Airlines]] || Хошимин, Ханой |- | [[Bamboo Airways]] || Ханой |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10/28 || 3 000 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2012]] кушода шуд. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 2,8 |- | [[2018]] || 3,8 |- | [[2019]] || 5,2 |} == Нигаред низ == * [[Фукуок]] * [[Ветнам]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://phuquocairport.vn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/PQC Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ветнам]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Фукуок]] 7po4qrgrr8hr3xm9ga24xrbzz49qj2h 0 330360 1470859 1464548 2026-04-30T10:38:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470859 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Султон Ҳасаниддин | nativename = Bandar Udara Internasional Sultan Hasanuddin | IATA = UPG | ICAO = WAAA | type = Ҷамъиятӣ | operator = PT Angkasa Pura I | city-served = [[Макассар]] | location = [[Макассар]], [[Индонезия]] | elevation-m = 14 | coordinates = {{coord|5|04|18|S|119|33|26|E|type:airport}} | website = {{URL|hasanuddin-airport.co.id}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 03/21 | r1-length-m = 3100 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Султон Ҳасаниддин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Макассар]] ва серодамтарин фурудгоҳи шарқи [[Индонезия]] мебошад.<ref>[https://hasanuddin-airport.co.id Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260418131611/http://www.hasanuddin-airport.co.id/ |date=2026-04-18 }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Соли [[2019]] фурудгоҳ 10,6 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Макассар маркази ҷазираи [[Сулавесӣ]] мебошад. === Тараққиёт === Терминал борҳо навсозӣ шуд. Иқтидор ба 12 миллион мусофир расид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Makassar airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии шарқи Индонезия мебошад. [[Lion Air]] ва [[Garuda Indonesia]] парвозҳои зиёд доранд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Lion Air]] || Ҷакарта, Сурабая, Балӣ |- | [[Garuda Indonesia]] || Ҷакарта |- | [[Citilink]] || Ҷакарта, Сурабая |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 03/21 || 3 100 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Иқтидори он 12 миллион мусофир дар сол аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 10,1 |- | [[2018]] || 10,5 |- | [[2019]] || 10,6 |} == Нигаред низ == * [[Макассар]] * [[Сулавесӣ]] * [[Индонезия]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://hasanuddin-airport.co.id Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260418131611/http://www.hasanuddin-airport.co.id/ |date=2026-04-18 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/UPG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Индонезия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Макассар]] 4umqvmx8m8ps55017e0o8mco6fo7pv1 0 330370 1470845 1464575 2026-04-30T09:49:52Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470845 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Куаланаму | nativename = Bandar Udara Internasional Kualanamu | IATA = KNO | ICAO = WIMM | type = Ҷамъиятӣ | operator = PT Angkasa Pura II | city-served = [[Медан]] | location = [[Медан]], [[Индонезия]] | elevation-m = 27 | coordinates = {{coord|3|38|23|N|98|53|14|E|type:airport}} | website = {{URL|kualanamuairport.co.id}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 05/23 | r1-length-m = 3750 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Куаланаму''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Медан]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Индонезия]] мебошад.<ref>[https://kualanamuairport.co.id Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Фурудгоҳ дар соли [[2013]] кушода шуд. Соли [[2019]] фурудгоҳ 9,8 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳи кӯҳнаи Полония дар маркази Медан аз соли [[1928]] фаъолият мекард аммо иқтидори кофӣ надошт. === Тараққиёт === Фурудгоҳи нави Куаланаму дар соли [[2013]] кушода шуд. Арзиши лоиҳа 9 триллион рупия буд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Medan new airport]. Reuters, 2013.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии шимоли [[Суматра]] мебошад. Парвозҳо ба Ҷакарта, Куала-Лумпур, Сингапур ва Пенанг иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Lion Air]] || Ҷакарта, Сурабая |- | [[Garuda Indonesia]] || Ҷакарта |- | [[AirAsia]] || Куала-Лумпур |- | [[Scoot]] || Сингапур |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 05/23 || 3 750 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2013]] кушода шуд. Иқтидори он 12 миллион мусофир дар сол аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 8,8 |- | [[2018]] || 9,3 |- | [[2019]] || 9,8 |} == Нигаред низ == * [[Медан]] * [[Суматра]] * [[Индонезия]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://kualanamuairport.co.id Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/KNO Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Индонезия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Медан]] 99l66tpm9ch43cyba0ldr7ta3ef3in6 0 330371 1470877 1464589 2026-04-30T11:13:19Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470877 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чаудҳарӣ Чаран Сингҳ | nativename = चौधरी चरण सिंह अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा | IATA = LKO | ICAO = VILK | type = Ҷамъиятӣ | operator = Adani Airport Holdings | city-served = [[Лакнау]] | location = [[Лакнау]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 128 | coordinates = {{coord|26|45|42|N|80|53|14|E|type:airport}} | website = {{URL|adaniairports.com/lucknow}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 09/27 | r1-length-m = 2850 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чаудҳарӣ Чаран Сингҳ''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лакнау]] — маркази устони [[Уттар-Прадеш]] мебошад.<ref>[https://www.adaniairports.com/lucknow Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Adani Airports.</ref> Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1932]] кушода шуд. Лакнау маркази таърихии устони бузурги Уттар-Прадеш мебошад. === Тараққиёт === Терминали нав дар солҳои 2010-ум кушода шуд. Парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Маскат оғоз шуданд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Lucknow airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо ба Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай ва Масковро хизмат мерасонад. [[IndiGo]] парвозҳои зиёд дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай |- | [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай |- | [[Air India Express]] || Дубай, Маскат |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 09/27 || 2 850 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки навсозӣ шудааст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 3,8 |- | [[2018]] || 4,8 |- | [[2019]] || 5,8 |} == Нигаред низ == * [[Лакнау]] * [[Ҳиндустон]] * [[Уттар-Прадеш]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.adaniairports.com/lucknow Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/LKO Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Лакнау]] h4i46m4pdbq9mt5lig87170i4uopn72 0 330372 1470863 1464605 2026-04-30T10:47:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470863 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Тируванантапурам | nativename = തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം | IATA = TRV | ICAO = VOTV | type = Ҷамъиятӣ | operator = Adani Airport Holdings | city-served = [[Тируванантапурам]] | location = [[Тируванантапурам]], [[Ҳиндустон]] | elevation-m = 5 | coordinates = {{coord|8|28|50|N|76|55|09|E|type:airport}} | website = {{URL|adaniairports.com/thiruvananthapuram}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 14/32 | r1-length-m = 3374 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Тируванантапурам''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Тируванантапурам]] — пойтахти устони [[Керала]] мебошад.<ref>[https://www.adaniairports.com/thiruvananthapuram Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Adani Airports.</ref> Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Тируванантапурам пойтахти устони Керала мебошад. === Тараққиёт === Терминали байналмилалӣ навсозӣ шуд. Парвозҳо ба кишварҳои [[Халиҷи Форс]] барои корҳои муҳоҷирин муҳим аст.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Trivandrum airport]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо ба Дубай, Маскат, Доҳа, Деҳлӣ ва шаҳрҳои дигарро хизмат мерасонад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Дубай |- | [[Air India Express]] || Дубай, Маскат, Шарҷа |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[SriLankan Airlines]] || Коломбо |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 14/32 || 3 374 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 4,4 |- | [[2018]] || 4,9 |- | [[2019]] || 5,2 |} == Нигаред низ == * [[Тируванантапурам]] * [[Керала]] * [[Ҳиндустон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.adaniairports.com/thiruvananthapuram Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/TRV Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Тируванантапурам]] sb1tlkkpjbdpufb4vy4s3pohx1epzfl 0 330444 1470868 1465086 2026-04-30T10:59:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470868 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Уҳан Тянхэ | nativename = 武汉天河国际机场 | IATA = WUH | ICAO = ZHHH | type = Ҷамъиятӣ | operator = Hubei Airport Group | city-served = [[Уҳан]] | location = [[Уҳан]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 34 | coordinates = {{coord|30|46|25|N|114|12|29|E|type:airport}} | website = {{URL|whairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04L/22R | r1-length-m = 3400 | r1-surface = Бетон | r2-number = 04R/22L | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Уҳан Тянхэ''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Уҳан]] — маркази устони [[Хубей]] ва яке аз бузургтарин шаҳрҳои марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.whairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Hubei Airport Group.</ref> Уҳан маркази муҳими нақлиётии Чин дар талоқии дарёҳои Янтсзи ва Ханшуй мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 27,7 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1995]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Наньху гардид. Уҳан яке аз бузургтарин шаҳрҳои марказии Чин бо зиёда аз 11 миллион аҳолӣ мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2008]] ва терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд. Терминали 3 бо тарҳи «ақоби парвозкунанда» маъруф аст.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Wuhan T3 phoenix design]. Reuters, 2017.</ref> Рохи парвози дуюм дар соли [[2016]] ба истифода дода шуд. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии марказии Чин мебошад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Токио, Сингапур, Бангкок ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд. Дар соли [[2020]] Уҳан маркази пандемияи [[COVID-19]] буд ва фурудгоҳ 76 рӯз баста шуд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Гуанҷжоу, Шанхай |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай, Куньмин |- | [[Hainan Airlines]] || Пекин, Хайкоу |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai Smile]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04L/22R || 3 400 || Бетон |- | 04R/22L || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад. Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва аз нигоҳи меъморӣ «ақоби парвозкунанда» номида мешавад. Хатти метрои 2 фурудгоҳро ба маркази Уҳан мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 20,7 |- | [[2017]] || 23,1 |- | [[2018]] || 24,9 |- | [[2019]] || 27,7 |} == Нигаред низ == * [[Уҳан]] * [[Хубей]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.whairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260418125448/http://www.whairport.com/ |date=2026-04-18 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/WUH Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Уҳан]] so2bwbwijboxgiib6rsc8lyv0qh613t 0 330452 1470852 1465189 2026-04-30T10:17:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470852 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Наҷаф | nativename = مطار النجف الأشرف الدولي | IATA = NJF | ICAO = ORNI | type = Ҷамъиятӣ | operator = Al-Najaf Al-Ashraf International Airport Company | city-served = [[Наҷаф]] | location = [[Наҷаф]], [[Ироқ]] | elevation-m = 54 | coordinates = {{coord|31|59|34|N|44|24|22|E|type:airport}} | website = {{URL|najafairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 14/32 | r1-length-m = 3000 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Наҷаф''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Наҷаф]] — яке аз муқаддастарин шаҳрҳои [[шиа]] ва макони мақбараи [[Имом Алӣ]] мебошад.<ref>[https://www.najafairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Наҷаф ҳар сол миллионҳо зиёраткунанда аз тамоми ҷаҳон қабул мекунад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[2008]] кушода шуд. Наҷаф макони мақбараи Имом Алӣ ибни Абӯтолиб — халифаи чорум ва имоми аввали шиаён мебошад. === Тараққиёт === Терминал дар солҳои 2010-ум навсозӣ шуд. Шумораи мусофирон бо рушди зиёрати мазҳабӣ зиёд шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Najaf airport pilgrims]. Reuters, 2015.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ дарвозаи асосии зиёраткунандагони Наҷаф ва [[Карбало]] мебошад. Дар мавсими [[Арбаин]] (40-рӯзагии шаҳодати Имом Ҳусейн) миллионҳо зиёраткунанда меоянд. Парвозҳо ба Теҳрон, Машҳад, Бағдод, Кувайт ва Баҳрайн иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iraqi Airways]] || Бағдод, Теҳрон |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон, Исфаҳон |- | [[Kuwait Airways]] || Кувайт |- | [[Jazeera Airways]] || Кувайт |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 14/32 || 3 000 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Дар мавсими зиёрат терминалҳои муваққатӣ илова мешаванд. Фурудгоҳ дар 8 км аз маркази Наҷаф ҷойгир аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 3,0 |- | [[2017]] || 3,8 |- | [[2018]] || 4,5 |- | [[2019]] || 5,0 |} == Нигаред низ == * [[Наҷаф]] * [[Ироқ]] * [[Имом Алӣ]] * [[Карбало]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.najafairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/NJF Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ироқ]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Наҷаф]] d54tjuat4d33mbocv7gtti195laruj8 0 330461 1470849 1465295 2026-04-30T09:59:07Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470849 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Машҳад | nativename = فرودگاه بین‌المللی مشهد | IATA = MHD | ICAO = OIMM | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи фурудгоҳҳои Эрон | city-served = [[Машҳад]] | location = [[Машҳад]], [[Эрон]] | elevation-m = 995 | coordinates = {{coord|36|14|08|N|59|38|29|E|type:airport}} | website = {{URL|mashhad.airport.ir}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 13L/31R | r1-length-m = 3702 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 13R/31L | r2-length-m = 4136 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Машҳад''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Машҳад]] — дуюмин шаҳри бузурги [[Эрон]] ва маркази зиёрат ба мақбараи [[Имом Ризо]] мебошад.<ref>[https://www.mashhad.airport.ir Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Идораи фурудгоҳҳо.</ref> Машҳад муҳимтарин маркази зиёратии Эрон ва яке аз муқаддастарин шаҳрҳои [[шиа]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 14,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум кушода шуд. Машҳад маркази устони Хуросони Разавӣ ва шаҳри муқаддаси шиаён мебошад. === Тараққиёт === Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Рохи парвози дуюм навсозӣ шуд ва иқтидор ба 14 миллион мусофир расид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Mashhad airport international terminal]. Reuters, 2009.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ дуюмин серодами Эрон мебошад. Зиёраткунандагони мақбараи Имом Ризо аз тамоми кишварҳои исломӣ меоянд. Парвозҳо ба Теҳрон, Исфаҳон, Дубай, Истанбул, Ҷидда ва Наҷаф иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Исфаҳон, Ҷидда |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон, Дубай, Истанбул |- | [[Taban Air]] || Теҳрон |- | [[Iraqi Airways]] || Наҷаф, Бағдод |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 13L/31R || 3 702 || Асфалт |- | 13R/31L || 4 136 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: дохилӣ ва байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2009]] навсозӣ шуд. Дар мавсими [[Ҳаҷ]] ва мавлуди имомон шумораи мусофирон назаррас зиёд мешавад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 10,5 |- | [[2017]] || 11,8 |- | [[2018]] || 13,0 |- | [[2019]] || 14,0 |} == Нигаред низ == * [[Машҳад]] * [[Эрон]] * [[Имом Ризо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.mashhad.airport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/MHD Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Машҳад]] qbhloqs7b00qnjqslgu3dc4vcn40fkl 0 330462 1470861 1465307 2026-04-30T10:42:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470861 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Табрез | nativename = فرودگاه بین‌المللی تبریز | IATA = TBZ | ICAO = OITT | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи фурудгоҳҳои Эрон | city-served = [[Табрез]] | location = [[Табрез]], [[Эрон]] | elevation-m = 1367 | coordinates = {{coord|38|07|59|N|46|14|07|E|type:airport}} | website = {{URL|tabriz.airport.ir}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 12/30 | r1-length-m = 3262 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Табрез''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Табрез]] — маркази устони Озарбойҷони Шарқӣ ва сеюмин шаҳри бузурги [[Эрон]] мебошад.<ref>[https://www.tabriz.airport.ir Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220808230133/https://tabriz.airport.ir/ |date=2022-08-08 }}. Идораи фурудгоҳҳо.</ref> Табрез маркази таърихӣ ва тиҷоратии шимолу ғарбии Эрон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум кушода шуд. Табрез аз қадим маркази муҳими тиҷоратии [[Роҳи абрешим]] буд. === Тараққиёт === Терминали нав дар солҳои 2010-ум навсозӣ шуд. Иқтидори фурудгоҳ ба 5 миллион мусофир расид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Tabriz airport renovation]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии шимолу ғарбии Эрон мебошад. Парвозҳо ба Теҳрон, Машҳад, Исфаҳон, Истанбул ва Ал-Наҷаф иҷро мешаванд. [[Бозори Табрез]] аз мероси ҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон |- | [[ATA Airlines]] || Теҳрон, Киш |- | [[Turkish Airlines]] || Истанбул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 12/30 || 3 262 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки навсозӣ шудааст. Фурудгоҳ дар 18 км аз маркази Табрез ҷойгир аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 3,2 |- | [[2017]] || 3,8 |- | [[2018]] || 4,5 |- | [[2019]] || 5,0 |} == Нигаред низ == * [[Табрез]] * [[Эрон]] * [[Бозори Табрез]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.tabriz.airport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/TBZ Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Табрез]] ozl22fj913ampq9trcfuc8cnrbwv2ii 0 330476 1470879 1465403 2026-04-30T11:14:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470879 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чжэнчжоу Синчжэн | nativename = 郑州新郑国际机场 | IATA = CGO | ICAO = ZHCC | type = Ҷамъиятӣ | operator = Henan Airport Group | city-served = [[Чжэнчжоу]] | location = [[Чжэнчжоу]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 151 | coordinates = {{coord|34|31|07|N|113|50|31|E|type:airport}} | website = {{URL|hnairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 12L/30R | r1-length-m = 3400 | r1-surface = Бетон | r2-number = 12R/30L | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чжэнчжоу Синчжэн''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Чжэнчжоу]] — маркази устони [[Хэнан]] ва яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.hnairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Henan Airport Group.</ref> Чжэнчжоу маркази муҳими нақлиётӣ ва логистикии Чин дар чорроҳаи роҳҳои оҳани шимол-ҷануб ва шарқ-ғарб мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 29,1 миллион мусофир қабул намуд ва яке аз бузургтарин марказҳои борҳои ҳавоии Чин мебошад.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1997]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Дунцзяо гардид. Чжэнчжоу маркази устони Хэнан бо зиёда аз 12 миллион аҳолӣ ва яке аз қадимтарин шаҳрҳои Чин мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2015]] кушода шуд бо иқтидори 29 миллион мусофир ва масоҳати 487 000 метри мураббаъ. Рохи парвози дуюм низ дар соли [[2015]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Zhengzhou airport T2 opens]. Reuters, 2015.</ref> Минтақаи озоди тиҷоратии ҳавоии Чжэнчжоу дар соли [[2013]] таъсис ёфт. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази муҳими логистикии ҳавоии Чин ва дарвозаи устони Хэнан мебошад. Чжэнчжоу маркази истеҳсоли iPhone барои [[Apple Inc.|Apple]] мебошад ва борҳои ҳавоии зиёд аз ин фурудгоҳ интиқол мешаванд. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Сеул, Бангкок ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд.<ref>[https://www.nytimes.com/2016/12/29/technology/apple-iphone-china-foxconn.html iPhone production in Zhengzhou]. The New York Times, 2016.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Гуанҷжоу, Шанхай, Урумчи |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[Hainan Airlines]] || Пекин, Хайкоу, Далян |- | [[West Air]] || Чунтсин, Куньмин |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 12L/30R || 3 400 || Бетон |- | 12R/30L || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2. Терминали 2 дар соли [[2015]] кушода шуд ва бузургтарин аст. Хатти метрои Чэнҷи фурудгоҳро ба маркази Чжэнчжоу мепайвандад. Қатори суръатноки Чжэнчжоу—Пекин 2,5 соат аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 20,8 |- | [[2017]] || 24,0 |- | [[2018]] || 27,3 |- | [[2019]] || 29,1 |} == Нигаред низ == * [[Чжэнчжоу]] * [[Хэнан]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.hnairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/CGO Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Чжэнчжоу]] 09idu3jxt9ge5mj8pinx090ynemnwjo 0 330477 1470851 1465415 2026-04-30T10:13:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470851 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Наннин Усюй | nativename = 南宁吴圩国际机场 | IATA = NNG | ICAO = ZGNN | type = Ҷамъиятӣ | operator = Guangxi Airport Group | city-served = [[Наннин]] | location = [[Наннин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 128 | coordinates = {{coord|22|36|31|N|108|10|27|E|type:airport}} | website = {{URL|nnairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 05/23 | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Бетон | r2-number = 06/24 | r2-length-m = 3800 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Наннин Усюй''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Наннин]] — маркази минтақаи худмухтори [[Гуансӣ]] дар ҷанубии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.nnairport.com Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161201052641/http://www.nnairport.com/ |date=2016-12-01 }}. Guangxi Airport Group.</ref> Наннин дарвозаи муҳими Чин ба [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ва маркази ASEAN Expo мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 16,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1962]] кушода шуд. Наннин маркази минтақаи худмухтори Гуансӣ бо аҳолии зиёда аз 8 миллион нафар ва ҷойгоҳи наздик ба сарҳади [[Ветнам]] мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2014]] кушода шуд бо иқтидори 16 миллион мусофир. Рохи парвози дуюм дар соли [[2019]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Nanning airport T2 expansion]. Reuters, 2014.</ref> Минтақаи озоди тиҷоратии Наннин-ASEAN дар наздикии фурудгоҳ рушд меёбад. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ҷанубу ғарбии Чин ва дарвозаи ASEAN мебошад. Наннин мизбони солонаи ASEAN Expo буда, парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Ханой, Бангкок, Сингапур ва Куала-Лумпур иҷро мешаванд. Лоиҳаи терминали 3 тасдиқ шудааст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Гуанҷжоу, Шанхай |- | [[GX Airlines]] || Пекин, Чэнду, Ханчжоу |- | [[Hainan Airlines]] || Пекин, Хайкоу |- | [[Vietnam Airlines]] || Ханой |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |- | [[AirAsia]] || Куала-Лумпур |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 05/23 || 3 200 || Бетон |- | 06/24 || 3 800 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад (T1 ва T2). Терминали 2 навтарин аст ва дар соли [[2014]] кушода шуд. Хатти метрои 1 фурудгоҳро ба маркази Наннин мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 12,8 |- | [[2017]] || 14,0 |- | [[2018]] || 15,2 |- | [[2019]] || 16,0 |} == Нигаред низ == * [[Наннин]] * [[Гуансӣ]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.nnairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/NNG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Наннин]] dprz6rgrnfafbsr08muom3z15kz9sfo 0 330479 1470872 1465439 2026-04-30T11:04:19Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470872 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Фучжоу Чанлэ | nativename = 福州长乐国际机场 | IATA = FOC | ICAO = ZSFZ | type = Ҷамъиятӣ | operator = Fujian Airport Group | city-served = [[Фучжоу]] | location = [[Фучжоу]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 14 | coordinates = {{coord|25|56|05|N|119|39|47|E|type:airport}} | website = {{URL|fzairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 03/21 | r1-length-m = 3600 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Фучжоу Чанлэ''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Фучжоу]] — маркази устони [[Фуҷян]] дар ҷанубу шарқии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.fzairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Fujian Airport Group.</ref> Фучжоу маркази устони Фуҷян ва яке аз қадимтарин шаҳрҳои соҳилии Чин мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 15,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1997]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ичжэн гардид. Фучжоу маркази устони Фуҷян бо таърихи беш аз 2200 сола ва мавқеъ дар соҳили Баҳри Чин мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд бо масоҳати 227 000 метри мураббаъ ва иқтидори 20 миллион мусофир. Рохи парвоз дар соли [[2015]] то 3600 метр дароз карда шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Fuzhou airport T2]. Reuters, 2019.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии устони Фуҷян мебошад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Тайбей, Сингапур ва Сеул иҷро мешаванд. Фучжоу дарвозаи наздиктарин ба [[Тайван]] ва маркази диаспораи чинии ҷанубу шарқии Осиё мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Xiamen Airlines]] || Пекин, Шанхай, Амстердам |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[China Southern Airlines]] || Гуанҷжоу, Шанхай |- | [[Mandarin Airlines]] || Тайбей |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 03/21 || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад (T1 ва T2). Терминали 2 навтарин аст ва дар соли [[2019]] кушода шуд. Хатти метрои 5 фурудгоҳро ба маркази Фучжоу мепайвандад. Масофа аз маркази шаҳр 45 км мебошад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 11,6 |- | [[2017]] || 12,9 |- | [[2018]] || 14,2 |- | [[2019]] || 15,3 |} == Нигаред низ == * [[Фучжоу]] * [[Фуҷян]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.fzairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20251207215243/http://fzairport.com/ |date=2025-12-07 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/FOC Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Фучжоу]] 1bf9nh3ibs3zvnd8qjl8b40sudmq8mt 0 330483 1470823 1465487 2026-04-30T08:59:02Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470823 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Абҳо | nativename = مطار أبها الدولي | IATA = AHB | ICAO = OEAB | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи умумии авиатсияи граждании Арабистони Саудӣ | city-served = [[Абҳо]] | location = [[Абҳо]], [[Арабистони Саудӣ]] | elevation-m = 2072 | coordinates = {{coord|18|14|23|N|42|39|26|E|type:airport}} | website = {{URL|gaca.gov.sa}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 06/24 | r1-length-m = 3050 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Абҳо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Абҳо]] — маркази минтақаи [[Асир]] дар ҷанубу ғарбии [[Арабистони Саудӣ]] мебошад.<ref>[https://www.gaca.gov.sa Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260228221651/https://gaca.gov.sa/ |date=2026-02-28 }}. GACA.</ref> Абҳо дар кӯҳҳои Асир дар баландии 2200 метр ҷойгир аст ва яке аз хунуктарин ва сабзтарин минтақаҳои Арабистон мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1977]] кушода шуд. Абҳо маркази минтақаи Асир ва яке аз зеботарин минтақаҳои табиии нимҷазираи Арабистон бо кӯҳҳои баланд ва ҷангалзорҳо мебошад. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[2011]] кушода шуд бо иқтидори 3 миллион мусофир. Рохи парвоз дар соли [[2016]] навсозӣ шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Abha airport modernization]. Reuters, 2016.</ref> Абҳо мақсади муҳими сайёҳии дохилии Арабистон мебошад. === Замони муосир === Фурудгоҳ дарвозаи ҳавоии минтақаи кӯҳии Асир мебошад. Парвозҳо ба Ҷидда, Риёд, Доммом, Қоҳира ва Дубай иҷро мешаванд. Абҳо дар доираи лоиҳаи «Рӯъяи 2030» маркази сайёҳии назаррас мешавад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Saudia]] || Ҷидда, Риёд, Доммом |- | [[Flynas]] || Ҷидда, Риёд, Қоҳира |- | [[Flyadeal]] || Ҷидда, Риёд |- | [[EgyptAir]] || Қоҳира |- | [[Nile Air]] || Қоҳира |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 06/24 || 3 050 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Фурудгоҳ дар баландии 2072 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ки онро яке аз баландтарин фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ мекунад. Масофа аз маркази Абҳо 15 км мебошад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 3,5 |- | [[2017]] || 3,9 |- | [[2018]] || 4,5 |- | [[2019]] || 5,0 |} == Нигаред низ == * [[Абҳо]] * [[Асир]] * [[Арабистони Саудӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.gaca.gov.sa Сайти расмии GACA] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260228221651/https://gaca.gov.sa/ |date=2026-02-28 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/AHB Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Абҳо]] 2icponcjmnitc9alidpykx1qrig4bj7 0 330487 1470855 1465535 2026-04-30T10:22:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470855 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Рас-ал-Хайма | nativename = مطار رأس الخيمة الدولي | IATA = RKT | ICAO = OMRK | type = Ҷамъиятӣ | operator = RAK Airport | city-served = [[Рас-ал-Хайма]] | location = [[Рас-ал-Хайма]], [[Аморати Муттаҳидаи Араб]] | elevation-m = 31 | coordinates = {{coord|25|36|51|N|55|56|17|E|type:airport}} | website = {{URL|rasalkhaimahairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 17/35 | r1-length-m = 3750 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Рас-ал-Хайма''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Рас-ал-Хайма]] — яке аз ҳафт аморатҳои [[Аморати Муттаҳидаи Араб]] мебошад.<ref>[https://www.rasalkhaimahairport.com Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190916035842/http://rasalkhaimahairport.com/ |date=2019-09-16 }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Рас-ал-Хайма шимолитарин аморат буда, бо кӯҳҳои [[Ҳаҷар]] ва соҳили зебо маъруф аст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 1,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар солҳои 1970-ум кушода шуд. Рас-ал-Хайма яке аз қадимтарин аморатҳо бо таърихи беш аз 7000 сола мебошад ва маркази қадимии тиҷорати баҳрии Халиҷи Форс буд. === Тараққиёт === Фурудгоҳ дар солҳои 2000 навсозӣ шуд ва терминали нав кушода шуд. Рохи парвоз дар соли [[2012]] то 3750 метр дароз карда шуд ки онро қобили қабули тайёраҳои бузург мекунад.<ref>[https://www.reuters.com/article/ RAK airport expansion]. Reuters, 2012.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ алтернативаи фурудгоҳҳои серодами Дубай ва Шорҷа мебошад. Парвозҳо ба Мумбай, Қоҳира, Александрия ва шаҳрҳои дигар иҷро мешаванд. Рас-ал-Хайма маркази рушдёбандаи сайёҳӣ бо баландтарин зиплайни ҷаҳон мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air India Express]] || Мумбай, Каликут |- | [[SpiceJet]] || Делӣ, Мумбай |- | [[Air Arabia]] || Қоҳира, Александрия |- | [[Smartwings]] || Прага (мавсимӣ) |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 17/35 || 3 750 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Масофа аз маркази Рас-ал-Хайма 18 км ва аз Дубай 100 км мебошад. Фурудгоҳ ба сифати алтернативаи арзонтар ба фурудгоҳи Дубай маъруф аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (ҳазор) |- | [[2016]] || 600 |- | [[2017]] || 700 |- | [[2018]] || 850 |- | [[2019]] || 1 000 |} == Нигаред низ == * [[Рас-ал-Хайма]] * [[Аморати Муттаҳидаи Араб]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.rasalkhaimahairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/RKT Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Аморати Муттаҳидаи Араб]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Рас-ал-Хайма]] jp2xfq66w1dp4fmkx5uuxq0k1s1w9y0 0 330507 1470759 1465758 2026-04-29T23:17:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470759 wikitext text/x-wiki [[Акс:Busy_Grand_Trunk_Road_in_India,_section_Ambala_←→_Delhi_1940s.jpg|мини|Роҳи бузурги чархӣ байни Амбала ва [[Деҳлӣ]] (тақрибан соли 1900)]] [[Акс:Renumbered_National_Highways_map_of_India_(Schematic).jpg|мини|Дар Ҳиндустон, Роҳи бузурги чархӣ бо NH 19 ва NH 44 рост меояд.]] '''Роҳи бузурги чархӣ''' ({{Lang-en|Great Trunk Road (GTR), Shah Rah-e-Azam}} , {{Lang-ur|{{Nastaliq|شاہراہ اعظم}}}} ''Садақи Аъзам'' ё ''Бадшоҳи Садақ'' ) — як [[Роҳ|роҳи]] қадимӣ дар [[Осиёи Ҷанубӣ]] буда[[Осиёи Ҷанубӣ|,]] дарозии он зиёда аз 2500 км аст ва дар қисмати шимолии нимҷазираи Ҳиндустон аз [[Банглодеш|Бангладеш]] то [[Пешовар]] дар [[Покистон]] ва [[Кобул]] дар [[Афғонистон]] тӯл мекашад. Шаҳрҳои [[Калкутта]], [[Банорас (шаҳр)|Бенорас]], [[Деҳлӣ]] ва [[Лоҳур]] дар ин роҳ ҷойгиранд. [[Акс:Road_to_Jalalabad.jpg|мини|Роҳи бузурги чархӣ байни [[Ҷалолобод (шаҳр)|Ҷалолобод]] ва [[Кобул]] . Имрӯз.]] Роҳҳое, ки қисматҳои ғарбӣ ва шарқии Ҳиндустонро мепайванданд, аз замонҳои қадим вуҷуд доштанд. Ҳанӯз дар асри III пеш аз милод, мауриягиҳо роҳи васеъеро барои [[ароба]]<nowiki/>ҳо байни Таксила ва Паталипутра кушоданд. Барои мустаҳкам кардани фатҳҳои худ, Шершоҳ дар асри XVI аз зодгоҳаш Сасарам дар [[Иёлати Биҳар|Биҳор]] то пойтахт [[Агра]] "Роҳи бузург"-ро сохт. Дар замони генерал-губернатори Далҳузӣ, [[Ҳиндустони Бритониё]], роҳ навсозӣ карда шуд ва ба самти шимолу ғарб то [[Мултон]] дар Панҷоб тӯл мекашид. Дар давраи ҳукмронии император [[Акбари Бузург|Акбари Бузург,]] дар қисми зиёди ин роҳ нишонаҳои муҳим — кос-манораҳо насб карда шуданд, ки масофаи тақрибан се километрро (кос) нишон медоданд. Саворон метавонистанд [[асп]] иваз кунанд ва дар кос-манор об нӯшанд. Роҳ дар давраи [[Ҳиндустони Бритониё]] байни солҳои 1833 ва 1860 ба таври назаррас навсозӣ шуд. Таҳқиқот нишон медиҳад, ки ин роҳ аллакай дар замони таваллуди [[Буддо]] вуҷуд дошт ва Уттара ном дошт, ки маънояш "роҳ ба самти шимол" аст. Салмон Рашид сохтмони ин роҳро ба Чандрагупта Маурия нисбат медиҳад. Дар давраи имперотурии Маурия дар асри 3 пеш аз милод, тиҷорати байналмилалӣ байни [[Ҳиндустон]] ва бисёр кишварҳои Осиёи Ғарбӣ ва ҷаҳони эллинистӣ тавассути шаҳрҳои шимолу ғарб, асосан Таксила (ҳоло дар [[Покистон]]) сурат мегирифт. Таксила бо дигар қисматҳои имперотурии Маурия тавассути роҳ хуб пайваст буд. Мауриягиҳо ин роҳи асосии қадимаро аз Таксила то Паталипутра (имрӯз [[Патна]], Ҳиндустон) нигоҳ медоштанд. Чандрагупта Маурия як артиши пурра дошт, ки барои нигоҳдории ин роҳ бахшида шудааст, чунон ки дипломати юнонӣ Мегастен, ки понздаҳ сол дар дарбори Маурия зиндагӣ мекард, қайд кардааст. Гуфта мешавад, ки роҳ дар ҳашт марҳила сохта шудааст ва шаҳрҳои [[Пешовар|Пурушапура]], Таксила, Ҳастинапур, Каннауҷ, Праяг, Паталипутра ва Тамралиптаро дар масофаи тақрибан 2600 километр мепайвандад. Шершоҳ ягона шахсе боқӣ мемонад, ки ҳамчун сохтмончии тамоми қисмати роҳ, ки Шоҳ Раҳи-Аъзам (урду: شاہراہ اعظم ё "Роҳи бузург") ном дорад, зикр шудааст. Дар давраи ҳукмронии ӯ [[Корвонсаро|,]] дар тамоми қитъа, дар ҳарду тарафи роҳ[[Корвонсаро|, корвонсаройҳо]] сохта шуда, дарахтон шинонда шуданд, то барои сайёҳон сояафканӣ фароҳам оваранд. Чоҳҳо, бахусус дар қисмати Таксила, кофта шуданд. Баъдтар, муғулҳо роҳро ба шарқ то Читтагонг ва ба ғарб то Кобул дароз карда, онро Сарак-и-Аъзам (урду: سڑک اعظم) номиданд, ки маънояш "Роҳи бузург" аст. Дар солҳои 1830, Ширкати Бритониёии Ҳиндустони Шарқӣ ба нақша гирифтани сохтани роҳи сангфарш барои мақсадҳои тиҷоратӣ ва маъмурӣ шурӯъ кард. Роҳи бузурги чархӣ аз [[Калкутта]] то [[Пешовар]] (ҳоло дар Покистон) тавассути [[Деҳлӣ]] бо арзиши 1000 фунт стерлинг барои як мил аз нав сохта шуд ва Департаменти корҳои ҷамъиятӣ ва Институти технологии Ҳиндустон Руркӣ барои омӯзонидан ва ба кор қабул кардани нозирон, муҳандисон ва нозирони маҳаллӣ барои анҷом додан ва дар оянда нигоҳ доштани ҳарду корҳои роҳсозӣ таъсис дода шуданд. Дар тӯли асрҳо, ин роҳ яке аз роҳҳои асосии тиҷоратӣ дар минтақа буд, ки ҳам сафар ва ҳам муоширати почтаро осон мекард. Ин роҳ то ҳол дар [[Ҳиндустон]] барои нақлиёти автомобилӣ истифода мешавад ва қисматҳои он васеъ карда шуда, ба системаи миллии шоҳроҳҳо дохил карда шудаанд ва номи аслии худро нигоҳ доштаанд. Он бо N1 (Бангладеш) (Читтагонг ба Дака), N4 (Бангладеш) ва N405 (Дакка ба Сиражганҷ), N5 (Бангладеш) (Сиражганҷ ба Наторе) ва N6 (Бангладеш) (Наторе то Раҷшай то Пурнеа дар Ҳиндустон) мувофиқат мекунад. ; NH 12 (Ҳиндустон) (Раҷшаҳӣ то Пурнеа), NH 27 (Ҳиндустон) (Пурнеа то Патна), NH 19 (Ҳиндустон) (Патна то Агра), NH 44 (Ҳиндустон) (Агра ба Ҷаландҳар тавассути Деҳлӣ, Сонипат, Амбала ва Лудхиана) ва NH 3 (Ҷаландҳо, Покистон ба Амсарре, дар Покистон); N-5 (аз Лоҳур, Гуҷранвала, Гуҷрат, Ҷелум, Равалпиндӣ, Пешовар ва ағбаи Хайбар, то Ҷалолободи Афғонистон) дар Покистон ва AH1 (Афғонистон) (аз Торхам, Ҷалолобод то Кобул) дар Афғонистон. == Дар адабиёт == Редярда Киплинг. «Ким»<ref>{{Книга|автор=Редярд Джозеф Киплинг|заглавие=Ким|ответственный=Переводчик: М. Клягина-Кондратьева|издание=|место=|издательство=|год=1990|страницы=|страниц=288|isbn=5-06-002124-6|isbn2=}}</ref>:{{Аввали иқтибос/Ҳуҷҷатнок}}Барои ман, ин мисли дарёест, ки пас аз обхезӣ маро мисли чӯб берун кашиданд. Дарёи ҳаёт, ки дар тамоми ҷаҳон беназир аст. Дар асл, '''«Роҳи Бузурги чархӣ»''' як манзараи аҷибест. Он рост меравад ва издиҳоми ғафси ҳаракаткунандаи ҳиндиро дар тӯли якуним ҳазор мил мебардорад.{{конец цитаты|источник=Редярд Киплинг. «Ким (роман)».}} == Адабиёт == * {{Книга|автор=Рыжакова С., Чекурова Н.|часть=Великий колёсный путь|ссылка часть=http://136.243.13.116:88/Viewer.html?file=/Book/pdf/55271.pdf&embedded=true#page=266|заглавие=Энциклопедия. Штаты и регионы: Ладакх, Химачал Прадеш…|ссылка=http://136.243.13.116:88/Viewer.html?file=/Book/pdf/55271.pdf&embedded=true|место=М.|издательство=Директ-Медиа|год=2010|страниц=495|серия=Загадочная Индия|isbn=9785998961748}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180702233349/http://136.243.13.116:88/Viewer.html?file=/Book/pdf/55271.pdf&embedded=true |date=2018-07-02 }} == Пайвандҳо == * [http://www.vesti.ru/videos/show/vid/654958/# Роҳи бузурги чархдор. Маълумот дар бораи канали телевизионии "Россия 24" (28 августи соли 2015)] == Нигаред низ == [[Роҳи бузурги абрешим]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Роҳҳои Покистон]] [[Гурӯҳ:Роҳҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] [[Гурӯҳ:Дунёи қадим]] [[Гурӯҳ:Роҳҳои таърихӣ]] phdnt6qzm1nh5u9s15dvjuk1tarz38p 0 330512 1470864 1465786 2026-04-30T10:55:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470864 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Урумчи Дивопу | nativename = 乌鲁木齐地窝堡国际机场 | IATA = URC | ICAO = ZWWW | type = Ҷамъиятӣ | operator = Xinjiang Airport Group | city-served = [[Урумчи]] | location = [[Урумчи]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 647 | coordinates = {{coord|43|54|27|N|87|28|26|E|type:airport}} | website = {{URL|xjairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 07/25 | r1-length-m = 3600 | r1-surface = Бетон | r2-number = 08/26 | r2-length-m = 3200 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Урумчи Дивопу''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Урумчи]] — маркази минтақаи худмухтори [[Синҷон]] дар ғарби дури [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.xjairport.com Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260403141902/https://www.xjairport.com/ |date=2026-04-03 }}. Xinjiang Airport Group.</ref> Урумчи бузургтарин шаҳри Осиёи Марказии Чин ва дарвозаи муҳим ба кишварҳои [[Осиёи Марказӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 24,1 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1973]] кушода шуд. Урумчи аз ҳама баҳрҳо дуртарин шаҳри бузурги ҷаҳон буда, дар Роҳи Абрешим ҷойгир аст. Минтақаи Синҷон бо фарҳанги бой ва табиати гуногун маъруф мебошад. === Тараққиёт === Терминали 3 дар соли [[2009]] кушода шуд бо иқтидори 18 миллион мусофир. Рохи парвози дуюм дар соли [[2015]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Urumqi airport T3 expansion]. Reuters, 2009.</ref> Фурудгоҳи нави Урумчи дар ҳоли сохтмон аст ва дар соли [[2026]] кушода мешавад. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ғарби дури Чин ва пули ҳавоӣ ба [[Осиёи Марказӣ]] мебошад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Олмаато, Душанбе, Тошканд, Исломобод ва шаҳрҳои Осиёи Ғарбӣ иҷро мешаванд. Ин фурудгоҳ маркази асосии [[China Southern Airlines]] дар минтақаи Синҷон мебошад.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/ Urumqi as Belt and Road hub]. Bloomberg.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Олмаато |- | [[Urumqi Air]] || Пекин, Чэнду, Ланчжоу |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[Air Astana]] || Олмаато |- | [[Somon Air]] || Душанбе |- | [[Pakistan International Airlines]] || Исломобод |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 07/25 || 3 600 || Бетон |- | 08/26 || 3 200 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 бузургтарин ва навтарин аст. Фурудгоҳи нав бо иқтидори 80 миллион мусофир дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метро ва автобус фурудгоҳро ба маркази Урумчи мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 20,0 |- | [[2017]] || 21,5 |- | [[2018]] || 23,0 |- | [[2019]] || 24,1 |} == Нигаред низ == * [[Урумчи]] * [[Синҷон]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[Роҳи Абрешим]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.xjairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/URC Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Урумчи]] 5f80umtk4unqoanpvis9g7thhf1i5yg 0 330517 1470821 1465813 2026-04-30T08:55:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470821 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Тоиф | nativename = مطار الطائف الإقليمي | IATA = TIF | ICAO = OETF | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи умумии авиатсияи граждании Арабистони Саудӣ | city-served = [[Тоиф]] | location = [[Тоиф]], [[Арабистони Саудӣ]] | elevation-m = 1478 | coordinates = {{coord|21|28|59|N|40|32|32|E|type:airport}} | website = {{URL|gaca.gov.sa}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 12/30 | r1-length-m = 3700 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи Тоиф''' — фурудгоҳи [[Тоиф]] — шаҳри кӯҳии зебо дар минтақаи [[Маккаи Мукаррама (минтақа)|Макка]] дар [[Арабистони Саудӣ]] мебошад.<ref>[https://www.gaca.gov.sa Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260228221651/https://gaca.gov.sa/ |date=2026-02-28 }}. GACA.</ref> Тоиф бо номи «Боғи Арабистон» маъруф аст ва дар кӯҳҳои Ҳиҷоз дар баландии 1800 метр ҷойгир мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 4,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1968]] кушода шуд. Тоиф аз қадим тобистонгоҳи халифаҳо ва подшоҳони араб буд. Шаҳр бо гулҳои садбарг (вард) ва ангурҳои худ маъруф мебошад. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[2012]] кушода шуд бо тарҳи муосир. Рохи парвоз дар соли [[2018]] навсозӣ шуд ва дарозиаш ба 3700 метр расонда шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Taif airport new terminal]. Reuters, 2012.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ мақсади муҳими сайёҳии дохилӣ ва дарвозаи алтернативии ҳаҷ мебошад. Парвозҳо ба Ҷидда, Риёд, Доммом ва Қоҳира иҷро мешаванд. Тоиф ба [[Макка]] наздик аст ва дар мавсими ҳаҷ мусофирони зиёд қабул мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Saudia]] || Ҷидда, Риёд, Доммом |- | [[Flynas]] || Риёд, Қоҳира |- | [[Flyadeal]] || Риёд, Ҷидда |- | [[EgyptAir]] || Қоҳира |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 12/30 || 3 700 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Фурудгоҳ дар баландии 1478 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Масофа аз маркази Тоиф 30 км ва аз [[Макка]] 80 км мебошад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 2,5 |- | [[2017]] || 3,0 |- | [[2018]] || 3,5 |- | [[2019]] || 4,0 |} == Нигаред низ == * [[Тоиф]] * [[Арабистони Саудӣ]] * [[Макка]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.gaca.gov.sa Сайти расмии GACA] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260228221651/https://gaca.gov.sa/ |date=2026-02-28 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/TIF Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ]] [[Гурӯҳ:Тоиф]] 4agnq7yoszgqgfjj1a5ir4tb0wsg0d6 0 330518 1470824 1465826 2026-04-30T09:00:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470824 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Аҳвоз | nativename = فرودگاه بین‌المللی اهواز | IATA = AWZ | ICAO = OIAW | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи фурудгоҳҳои Эрон | city-served = [[Аҳвоз]] | location = [[Аҳвоз]], [[Эрон]] | elevation-m = 22 | coordinates = {{coord|31|20|22|N|48|45|39|E|type:airport}} | website = {{URL|ahvaz.airport.ir}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 14/32 | r1-length-m = 3398 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Аҳвоз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳвоз]] — маркази устони [[Хузистон]] дар ҷанубу ғарбии [[Эрон]] мебошад.<ref>[https://www.ahvaz.airport.ir Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20101008130503/http://ahvaz.airport.ir/ |date=2010-10-08 }}. Идораи фурудгоҳҳои Эрон.</ref> Аҳвоз маркази устони нафтхези Хузистон бо зиёда аз 1 миллион аҳолӣ мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Аҳвоз маркази устони Хузистон ва яке аз гармтарин шаҳрҳои ҷаҳон мебошад. Дар давраи [[Ҷанги Эрону Ироқ]] (1980—1988) фурудгоҳ зарари бузург дид. === Тараққиёт === Пас аз ҷанг фурудгоҳ барқарор шуд. Терминал дар соли [[2008]] навсозӣ шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Ahvaz airport modernization]. Reuters, 2008.</ref> Устони Хузистон яке аз бузургтарин минтақаҳои нафтхези ҷаҳон мебошад. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии устони Хузистон мебошад. Парвозҳо ба Теҳрон, Машҳад, Кеш, Исфаҳон ва Дубай иҷро мешаванд. Аҳвоз маркази саноати нафт ва газ ва мусофирони тиҷоратии зиёд дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш |- | [[Varesh Airlines]] || Теҳрон |- | [[Caspian Airlines]] || Теҳрон, Машҳад |- | [[Iran Airtour]] || Теҳрон, Исфаҳон |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 14/32 || 3 398 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Масофа аз маркази шаҳр 10 км мебошад. Фурудгоҳ дар гармтарин минтақаи Эрон ҷойгир аст ва дар тобистон дамои ҳаво ба 50°C мерасад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 2,0 |- | [[2017]] || 2,4 |- | [[2018]] || 2,7 |- | [[2019]] || 3,0 |} == Нигаред низ == * [[Аҳвоз]] * [[Хузистон]] * [[Эрон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.ahvaz.airport.ir Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20101008130503/http://ahvaz.airport.ir/ |date=2010-10-08 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/AWZ Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Аҳвоз]] 7zfh9rlfend11rqrqa1sap2uo12qpr0 0 330519 1470814 1465838 2026-04-30T08:29:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470814 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Кирмон | nativename = فرودگاه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی | IATA = KER | ICAO = OIKK | type = Ҷамъиятӣ | operator = Идораи фурудгоҳҳои Эрон | city-served = [[Кирмон]] | location = [[Кирмон]], [[Эрон]] | elevation-m = 1754 | coordinates = {{coord|30|16|24|N|56|57|44|E|type:airport}} | website = {{URL|kerman.airport.ir}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 16/34 | r1-length-m = 3500 | r1-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи Кирмон''' — фурудгоҳи [[Кирмон]] — маркази устони [[Кирмон (устон)|Кирмон]] дар ҷанубу шарқии [[Эрон]] мебошад.<ref>[https://www.kerman.airport.ir Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Идораи фурудгоҳҳои Эрон.</ref> Кирмон яке аз қадимтарин шаҳрҳои Эрон бо таърихи беш аз 2000 сола ва маъруф бо қолинбофии худ мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 2,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1956]] кушода шуд. Кирмон маркази устони Кирмон дар назди биёбони Лут ва яке аз бузургтарин марказҳои қолинбофии Эрон мебошад. === Тараққиёт === Терминал дар соли [[2010]] навсозӣ шуд ва иқтидор ба 2 миллион мусофир расид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Kerman airport modernization]. Reuters, 2010.</ref> Фурудгоҳ дар баландии 1754 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии устони Кирмон мебошад. Парвозҳо ба Теҳрон, Машҳад, Исфаҳон ва Кеш иҷро мешаванд. Кирмон дарвозаи наздиктарин ба биёбони [[Лут]] — яке аз гармтарин нуқтаҳои замин ва мероси ҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад |- | [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш |- | [[Caspian Airlines]] || Теҳрон |- | [[Varesh Airlines]] || Теҳрон |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 16/34 || 3 500 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад. Масофа аз маркази шаҳр 15 км мебошад. Фурудгоҳ дар минтақаи биёбонии хушк ва баланд ҷойгир аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 1,2 |- | [[2017]] || 1,5 |- | [[2018]] || 1,8 |- | [[2019]] || 2,0 |} == Нигаред низ == * [[Кирмон]] * [[Кирмон (устон)|Устони Кирмон]] * [[Эрон]] * [[Лут]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.kerman.airport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/KER Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Кирмон]] p4x77j1b7t1mpuurudibnbg4trhysmc 0 330528 1470828 1465899 2026-04-30T09:14:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470828 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Вэнчжоу Лунван | nativename = 温州龙湾国际机场 | IATA = WNZ | ICAO = ZSWZ | type = Ҷамъиятӣ | operator = Wenzhou Airport Group | city-served = [[Вэнчжоу]] | location = [[Вэнчжоу]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 5 | coordinates = {{coord|27|54|48|N|120|51|00|E|type:airport}} | website = {{URL|wzairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 03/21 | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Вэнчжоу Лунван''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Вэнчжоу]] — шаҳри бузурги тиҷоратии устони [[Чжэҷян]] дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.wzairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Wenzhou Airport Group.</ref> Вэнчжоу яке аз марказҳои муҳими соҳибкории хусусии Чин ва маркази истеҳсоли пойафзол ва либос мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 12,4 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Вэнчжоу аз қадим маркази тиҷоратии соҳилии ҷанубии устони Чжэҷян ва яке аз шаҳрҳои пешқадами ислоҳоти иқтисодии Чин мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2018]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 16 миллион мусофир расонд. Рохи парвоз дар соли [[2014]] аз 2800 метр ба 3200 метр дароз карда шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Wenzhou airport T2 opens]. Reuters, 2018.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ҷанубии Чжэҷян мебошад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Шэнчжэн, Тайбей, Сеул ва Бангкок иҷро мешаванд. Вэнчжоу маркази калони диаспораи чинӣ дар Аврупо мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай, Пекин |- | [[China Southern Airlines]] || Гуанҷжоу, Шэнчжэн |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[Xiamen Airlines]] || Сямэн, Фуҷжоу |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 03/21 || 3 200 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад (T1 ва T2). Терминали 2 дар соли [[2018]] кушода шуд ва барои парвозҳои байналмилалӣ ва дохилӣ истифода мешавад. Хатти автобусӣ фурудгоҳро ба маркази Вэнчжоу мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 9,0 |- | [[2017]] || 10,2 |- | [[2018]] || 11,6 |- | [[2019]] || 12,4 |} == Нигаред низ == * [[Вэнчжоу]] * [[Чжэҷян]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.wzairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/WNZ Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Вэнчжоу]] 8whfb87trkcn0dexi6cf3uxn1rrgz8n 0 330529 1470892 1465912 2026-04-30T11:46:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470892 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ҷинан Яотсян | nativename = 济南遥墙国际机场 | IATA = TNA | ICAO = ZSJN | type = Ҷамъиятӣ | operator = Shandong Airport Group | city-served = [[Ҷинан]] | location = [[Ҷинан]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 23 | coordinates = {{coord|36|51|27|N|117|12|58|E|type:airport}} | website = {{URL|jnairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 01/19 | r1-length-m = 3600 | r1-surface = Бетон | r2-number = 02/20 | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ҷинан Яотсян''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Ҷинан]] — маркази устони [[Шандун]] дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.jnairport.com Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Shandong Airport Group.</ref> Ҷинан «шаҳри чашмасорон» номида мешавад ва маркази маъмурӣ ва фарҳангии яке аз серодамтарин устонҳои Чин мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 18,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1992]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи ҳарбии кӯҳна гардид. Ҷинан маркази устони Шандун бо таърихи беш аз 2600 сола мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2021]] кушода шуд бо иқтидори 22 миллион мусофир. Рохи парвози дуюм низ дар соли [[2021]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Jinan airport T2 opens 2021]. Reuters, 2021.</ref> Арзиши умумии лоиҳа 16,3 миллиард юан буд. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии устони Шандун мебошад. [[Shandong Airlines]] маркази худро дар ин ҷо дорад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Шэнчжэн, Сеул, Токио, Бангкок ва Сингапур иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Shandong Airlines]] || Пекин, Шанхай, Чэнду, Гуанҷжоу |- | [[China Eastern Airlines]] || Шанхай, Куньмин |- | [[Air China]] || Пекин, Чэнду |- | [[China Southern Airlines]] || Гуанҷжоу, Шэнчжэн |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai Lion Air]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 01/19 || 3 600 || Бетон |- | 02/20 || 3 600 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад (T1 ва T2). Терминали 2 дар соли [[2021]] кушода шуд ва бо меъмории муосир сохта шудааст. Хатти метро фурудгоҳро ба маркази Ҷинан мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 12,6 |- | [[2017]] || 14,3 |- | [[2018]] || 16,6 |- | [[2019]] || 18,3 |} == Нигаред низ == * [[Ҷинан]] * [[Шандун]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.jnairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/TNA Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Ҷинан]] 43yihudbk2k6q0ga6ld74jc1awlbjsz 0 330530 1470891 1465924 2026-04-30T11:39:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470891 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ҷеян Чаошан | nativename = 揭阳潮汕国际机场 | IATA = SWA | ICAO = ZGOW | type = Ҷамъиятӣ | operator = Guangdong Airport Authority | city-served = [[Шантоу]] | location = [[Ҷеян]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 8 | coordinates = {{coord|23|25|48|N|116|30|00|E|type:airport}} | website = {{URL|jsairport.cn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-m = 2800 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ҷеян Чаошан''' — фурудгоҳи байналмилалии минтақаи [[Шантоу]], [[Чаочжоу]] ва [[Ҷеян]] дар устони [[Гуандун]] дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.jsairport.cn Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Guangdong Airport Authority.</ref> Минтақаи Чаошан маркази фарҳангии чаочжоуиҳо ва яке аз марказҳои муҳоҷирати чинӣ ба [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 10,2 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[2011]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Шантоу Вайша гардид. Минтақаи Чаошан бо таърихи тиҷорати баҳрӣ ва маданияти хоси ғизоӣ маъруф аст. === Тараққиёт === Терминал дар соли [[2018]] васеъ карда шуд. Иқтидори фурудгоҳ ба 12 миллион мусофир расид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Jieyang Chaoshan expansion]. Reuters, 2018.</ref> Рохи парвоз ба 3200 метр дароз карда мешавад. === Замони муосир === Фурудгоҳ се шаҳри калони минтақаро хизмат мерасонад: Шантоу, Чаочжоу ва Ҷеян бо маҷмӯъ 15 миллион аҳолӣ. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Бангкок, Сингапур ва Ҳонконг иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Чэнду |- | [[Shenzhen Airlines]] || Шэнчжэн, Уҳан |- | [[Spring Airlines]] || Шанхай, Ханчжоу |- | [[AirAsia]] || Бангкок, Куала-Лумпур |- | [[Cathay Dragon]] || Ҳонконг |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10/28 || 2 800 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2018]] васеъ карда шуд. Хатти роҳи оҳани суръатнок фурудгоҳро ба Шантоу, Чаочжоу ва Ҷеян мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 6,1 |- | [[2017]] || 7,6 |- | [[2018]] || 9,1 |- | [[2019]] || 10,2 |} == Нигаред низ == * [[Шантоу]] * [[Гуандун]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.jsairport.cn Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/SWA Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Шантоу]] nypy6921gvo9egig4iq8vjvc2f07nb0 0 330538 1470815 1466020 2026-04-30T08:33:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470815 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Лондон Ҳитроу | nativename = London Heathrow Airport | IATA = LHR | ICAO = EGLL | type = Ҷамъиятӣ | operator = Heathrow Airport Holdings | city-served = [[Лондон]] | location = [[Лондон]], [[Британияи Кабир]] | elevation-m = 25 | coordinates = {{coord|51|28|39|N|000|27|41|W|type:airport}} | website = {{URL|heathrow.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 09L/27R | r1-length-m = 3902 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 09R/27L | r2-length-m = 3660 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи Лондон Ҳитроу''' — бузургтарин фурудгоҳи [[Британияи Кабир]] ва яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ҷаҳон мебошад.<ref>[https://www.heathrow.com Дар бораи фурудгоҳ]. Heathrow Airport Holdings.</ref> Фурудгоҳ дар ғарби [[Лондон]] ҷойгир аст ва маркази асосии [[British Airways]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 80,9 миллион мусофир қабул намуд ва серодамтарин фурудгоҳи [[Аврупо]] буд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Ҳитроу яке аз муҳимтарин қубаҳои нақлиёти ҳавоии ҷаҳон мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1946]] ба таври расмӣ кушода шуд, гарчанде ки минтақа аз давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба сифати пойгоҳи ҳарбӣ истифода мешуд. Дар солҳои 1950-ум фурудгоҳ ба асосии Лондон табдил ёфт. === Тараққиёт === Терминали 5 дар соли [[2008]] кушода шуд бо арзиши 4,3 миллиард фунт стерлинг ва пурра барои [[British Airways]] ихтисос дода шуд. Терминали 2 дар соли [[2014]] бозсозӣ шуд ва «The Queen's Terminal» номида гашт.<ref>[https://www.bbc.com/news/uk-43461853 Heathrow Terminal 5]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. BBC News.</ref> Лоиҳаи рохи парвози сеюм мавзӯъи баҳсҳои тӯлонии сиёсӣ мебошад. === Замони муосир === Ҳитроу серодамтарин фурудгоҳи Аврупо ва ҳафтумин фурудгоҳи серодами ҷаҳон мебошад. Фурудгоҳ ба зиёда аз 200 шаҳри 84 кишвар парвоз дорад. [[British Airways]], [[Virgin Atlantic]] ва ширкатҳои дигар маркази худро дар ин ҷо доранд. Хатти парвози Ҳитроу—Нюйорк (JFK) яке аз даромадноктарин хатҳои ҷаҳон аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[British Airways]] || Нюйорк, Дубай, Ҳонконг, Лос-Анҷелес |- | [[Virgin Atlantic]] || Нюйорк, Лос-Анҷелес, Делҳӣ |- | [[American Airlines]] || Нюйорк, Чикаго, Далас |- | [[Lufthansa]] || Франкфурт, Мюнхен |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Cathay Pacific]] || Ҳонконг |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Qatar Airways]] || Доҳа |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 09L/27R || 3 902 || Асфалт |- | 09R/27L || 3 660 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ чор терминал дорад: T2, T3, T4 ва T5 (терминали 1 дар соли [[2015]] баста шуд). Терминали 5 бузургтарин аст ва барои [[British Airways]] ихтисос дода шудааст. Хатти метро (Piccadilly line), қатори Heathrow Express ва Elizabeth line фурудгоҳро ба маркази Лондон мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 75,7 |- | [[2017]] || 78,0 |- | [[2018]] || 80,1 |- | [[2019]] || 80,9 |} == Нигаред низ == * [[Лондон]] * [[Британияи Кабир]] * [[British Airways]] * [[Фурудгоҳи Лондон Гатвик]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.heathrow.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/LHR Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Лондон]] a3sf4b56ecpeehb4e1rxqbun16zf6ud 0 330559 1470812 1466276 2026-04-30T08:25:05Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470812 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Варшава Шопен | nativename = Lotnisko Chopina w Warszawie | IATA = WAW | ICAO = EPWA | type = Ҷамъиятӣ | operator = Polskie Porty Lotnicze | city-served = [[Варшава]] | location = [[Варшава]], [[Лаҳистон]] | elevation-m = 110 | coordinates = {{coord|52|09|57|N|020|58|05|E|type:airport}} | website = {{URL|lotnisko-chopina.pl}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 11/29 | r1-length-m = 3690 | r1-surface = Бетон | r2-number = 15/33 | r2-length-m = 2800 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи Варшава Шопен''' — фурудгоҳи асосии [[Варшава]] — пойтахти [[Лаҳистон]] буда, бузургтарин фурудгоҳи ин кишвар мебошад.<ref>[https://www.lotnisko-chopina.pl Дар бораи фурудгоҳ]. Polskie Porty Lotnicze.</ref> Фурудгоҳ ба номи оҳангсози машҳури лаҳистонӣ [[Фредерик Шопен]] номгузорӣ шудааст. Соли [[2023]] фурудгоҳ 19 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> Фурудгоҳ дар 10 км ҷанубу ғарби маркази Варшава ҷойгир аст. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1934]] кушода шуд ва яке аз кӯҳантарин фурудгоҳҳои Аврупои Шарқӣ мебошад. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] вайрон шуд ва дар солҳои баъдиҷангӣ бозсозӣ гардид. === Тараққиёт === Дар соли [[2001]] номи Фредерик Шопен ба фурудгоҳ дода шуд. Терминали нав дар соли [[2008]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 20 миллион мусофир расонд.<ref>[https://www.reuters.com Warsaw Chopin new terminal]. Reuters, 2008.</ref> Бозсозии минтақаи транзитӣ дар соли [[2015]] анҷом ёфт. === Замони муосир === Варшава маркази асосии [[LOT Polish Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 120 самт дар саросари Аврупо, Осиё ва Амрикои Шимолӣ иҷро мешаванд. Ҳукумати Лаҳистон лоиҳаи сохтани фурудгоҳи нави «CPK» дар назди Варшаваро дар ҳоли иҷро дорад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[LOT Polish Airlines]] || Лондон, Париж, Нюйорк, Токио, Сеул |- | [[Wizz Air]] || Лондон, Барселона, Рим |- | [[Ryanair]] || Лондон, Дублин, Малага |- | [[Lufthansa]] || Фронкфурт, Мюнхен |- | [[Turkish Airlines]] || Истамбул |- | [[Emirates]] || Дубай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 11/29 || 3 690 || Бетон |- | 15/33 || 2 800 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали бузург дорад, ки дар соли [[2008]] кушода шуд. Хатти қатора ва автобуси 175 фурудгоҳро ба маркази Варшава мепайвандад. Истгоҳи қатораи Warszawa Lotnisko Chopina дар назди терминал ҷойгир аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2018]] || 17,8 |- | [[2019]] || 18,9 |- | [[2022]] || 15,8 |- | [[2023]] || 19,0 |} == Нигаред низ == * [[Варшава]] * [[Лаҳистон]] * [[Фредерик Шопен]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.lotnisko-chopina.pl Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/WAW Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Лаҳистон]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Варшава]] 2alxb94z1073amenvatikethapyy8kc 0 330560 1470820 1466288 2026-04-30T08:48:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470820 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Прага Вацлав Ҳавел | nativename = Letiště Václava Havla Praha | IATA = PRG | ICAO = LKPR | type = Ҷамъиятӣ | operator = Letiště Praha, a.s. | city-served = [[Прага]] | location = [[Прага]], [[Чехия]] | elevation-m = 380 | coordinates = {{coord|50|06|06|N|014|15|36|E|type:airport}} | website = {{URL|prg.aero}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 06/24 | r1-length-m = 3715 | r1-surface = Бетон | r2-number = 12/30 | r2-length-m = 3250 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи Прага Вацлав Ҳавел''' — фурудгоҳи асосии [[Прага]] — пойтахти [[Чехия]] буда, бузургтарин фурудгоҳи ин кишвар мебошад.<ref>[https://www.prg.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Letiště Praha.</ref> Фурудгоҳ ба номи [[Вацлав Ҳавел]] — аввалин президенти Чехия номгузорӣ шудааст. Соли [[2023]] фурудгоҳ 18 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aeo/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ACI World.</ref> Фурудгоҳ дар 17 км ғарби маркази Прага ҷойгир аст. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1937]] кушода шуд. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] тасарруфи Олмони нотсистӣ буд. Баъди ҷанг ба маркази авиатсияи Чехословакия табдил ёфт. === Тараққиёт === Баъди [[Инқилоби бахмалӣ]] дар соли [[1989]] фурудгоҳ ба суръат тараққӣ кард. Терминали 2 барои парвозҳои Шенген дар соли [[2006]] кушода шуд.<ref>[https://www.reuters.com Prague airport terminal 2]. Reuters, 2006.</ref> Дар соли [[2012]] фурудгоҳ ба номи Вацлав Ҳавел номгузорӣ гардид. === Замони муосир === Прага маркази [[Czech Airlines]] ва пойгоҳи муҳими [[Smartwings]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт иҷро мешаванд. Прага яке аз маъруфтарин мақсадҳои сайёҳӣ дар Аврупои Марказӣ мебошад ва фурудгоҳ маркази муҳими транзитӣ аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Smartwings]] || Анталя, Ҳирот, Пальма |- | [[Ryanair]] || Лондон, Барселона, Рим |- | [[Wizz Air]] || Лондон, Рим, Бухарест |- | [[Czech Airlines]] || Амстердам, Париж |- | [[Lufthansa]] || Фронкфурт, Мюнхен |- | [[Turkish Airlines]] || Истамбул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 06/24 || 3 715 || Бетон |- | 12/30 || 3 250 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал (1 ва 2) дорад. Терминали 1 барои парвозҳои ғайришенгенӣ ва терминали 2 барои парвозҳои шенгенӣ хизмат мекунад. Автобуси Airport Express фурудгоҳро дар 35 дақиқа ба истгоҳи марказии Прага мерасонад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2018]] || 16,8 |- | [[2019]] || 17,8 |- | [[2022]] || 13,8 |- | [[2023]] || 18,0 |} == Нигаред низ == * [[Прага]] * [[Чехия]] * [[Вацлав Ҳавел]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.prg.aero Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/PRG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чехия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Прага]] qudbbocx726ifha28zh5l2y6rm41hxc 0 330601 1470819 1466687 2026-04-30T08:47:26Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470819 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Нитса Кот-д'Азур | nativename = Aéroport Nice Côte d'Azur | IATA = NCE | ICAO = LFMN | type = Ҷамъиятӣ | operator = Aéroports de la Côte d'Azur | city-served = [[Нитса]] | location = [[Нитса]], [[Фаронса]] | elevation-m = 4 | coordinates = {{coord|43|39|47|N|7|12|06|E|type:airport}} | website = {{URL|nice.aeroport.fr}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04L/22R | r1-length-m = 2960 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 04R/22L | r2-length-m = 2570 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи Нитса Кот-д'Азур''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Нитса]] буда, сеюмин фурудгоҳи серодами [[Фаронса]] баъд аз [[Фурудгоҳи Шарл де Голл|Шарл де Голл]] ва [[Фурудгоҳи Орли|Орли]] мебошад.<ref>[https://www.nice.aeroport.fr Дар бораи фурудгоҳ]. Aéroports de la Côte d'Azur.</ref> Фурудгоҳ дар соҳили [[Баҳри Миёназамин]] дар минтақаи Ривераи Фаронса ҷойгир аст. Соли [[2023]] фурудгоҳ 14,4 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1944]] барои мақсадҳои ҳарбӣ сохта шуд ва баъд аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи граждании Нитса табдил ёфт. Нитса яке аз марказҳои калонтарини сайёҳии [[Баҳри Миёназамин]] мебошад. === Тараққиёт === Терминали 1 дар соли [[1957]] ва терминали 2 дар соли [[2000]] кушода шуд. Фурудгоҳ борҳо васеъ карда шуд ва рохи парвози дуюм дар соли [[1962]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Nice airport expansion]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии Ривераи Фаронса ва [[Монако]] мебошад. Парвозҳо ба Париж, Лондон, Амстердам, Франкфурт, Дубай ва шаҳрҳои дигари Аврупо иҷро мешаванд. Ин фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои сайёҳии Аврупо мебошад.<ref>[https://www.nice.aeroport.fr/en/the-airport/key-figures Рақамҳои асосӣ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Nice Airport.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air France]] || Париж-CDG, Париж-Орли |- | [[easyJet]] || Лондон-Гатвик, Париж, Берлин |- | [[Ryanair]] || Лондон-Станстед, Дублин |- | [[Lufthansa]] || Франкфурт, Мюнхен |- | [[British Airways]] || Лондон-Ҳитроу |- | [[Emirates]] || Дубай |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04L/22R || 2 960 || Асфалт |- | 04R/22L || 2 570 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 ва Терминали 2. Терминали 2 дар соли [[2000]] кушода шуд ва барои парвозҳои байналмилалӣ истифода мешавад. Трамвай фурудгоҳро ба маркази Нитса мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 13,3 |- | [[2018]] || 14,0 |- | [[2019]] || 14,5 |- | [[2023]] || 14,4 |} == Нигаред низ == * [[Нитса]] * [[Фаронса]] * [[Ривераи Фаронса]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.nice.aeroport.fr Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/NCE Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Фаронса]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Нитса]] ou3e0xsb9zk4zj6g7kgryin5hqvchfg 0 330603 1470817 1466711 2026-04-30T08:43:45Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470817 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Марсел Прованс | nativename = Aéroport de Marseille Provence | IATA = MRS | ICAO = LFML | type = Ҷамъиятӣ | operator = Aéroport Marseille Provence | city-served = [[Марсел]] | location = [[Марсел]], [[Фаронса]] | elevation-m = 21 | coordinates = {{coord|43|26|12|N|5|12|54|E|type:airport}} | website = {{URL|mrs.aero}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 13L/31R | r1-length-m = 3500 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 13R/31L | r2-length-m = 2370 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи Марсел Прованс''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Марсел]] буда, чорумин фурудгоҳи серодами [[Фаронса]] мебошад.<ref>[https://www.mrs.aero Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Aéroport Marseille Provence.</ref> Марсел бузургтарин бандари [[Баҳри Миёназамин]] ва дуюмин шаҳри бузурги Фаронса аз рӯйи аҳолӣ мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 10,4 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1922]] кушода шуд ва яке аз қадимтарин фурудгоҳҳои Фаронса мебошад. Марсел аз давраи юнониён бандари муҳими тиҷоратӣ дар соҳили Миёназамин мебошад. === Тараққиёт === Терминали 1 борҳо навсозӣ шуд. Терминали 2 (лоукостер) дар соли [[2006]] кушода шуд. Биноҳои нав дар солҳои 2010-ум сохта шуданд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Marseille airport mp2 terminal]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ҷанубии Фаронса ва дарвозаи Прованс мебошад. Парвозҳо ба Париж, Лондон, Амстердам, Рим, Алҷазоир ва шаҳрҳои Африқои Шимолӣ иҷро мешаванд. Марсел Пойтахти фарҳангии Аврупо дар соли [[2013]] буд.<ref>[https://www.mrs.aero/en/the-airport Маълумот]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Marseille Airport.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air France]] || Париж-CDG, Париж-Орли |- | [[Ryanair]] || Лондон, Порту, Мадрид |- | [[easyJet]] || Лондон-Гатвик, Нитса, Берлин |- | [[Air Algérie]] || Алҷазоир |- | [[Transavia]] || Амстердам, Марокаш |- | [[Vueling]] || Барселона |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 13L/31R || 3 500 || Асфалт |- | 13R/31L || 2 370 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад. Терминали 1 барои парвозҳои асосӣ ва Терминали 2 (mp2) барои авиакомпанияҳои лоукостер истифода мешавад. Автобус ва қатор фурудгоҳро ба маркази Марсел мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 9,0 |- | [[2018]] || 9,4 |- | [[2019]] || 10,1 |- | [[2023]] || 10,4 |} == Нигаред низ == * [[Марсел]] * [[Фаронса]] * [[Прованс]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.mrs.aero Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/MRS Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Фаронса]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Марсел]] 1tyfam0wxhhg5j33wjnivrbw15kxaa3 0 330604 1470822 1466723 2026-04-30T08:57:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470822 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Тулуза-Бланяк | nativename = Aéroport de Toulouse-Blagnac | IATA = TLS | ICAO = LFBO | type = Ҷамъиятӣ | operator = Aéroport Toulouse-Blagnac | city-served = [[Тулуза]] | location = [[Тулуза]], [[Фаронса]] | elevation-m = 153 | coordinates = {{coord|43|37|49|N|1|22|02|E|type:airport}} | website = {{URL|toulouse.aeroport.fr}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 14L/32R | r1-length-m = 3500 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 14R/32L | r2-length-m = 3000 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи Тулуза-Бланяк''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Тулуза]] буда, панҷумин фурудгоҳи серодами [[Фаронса]] мебошад.<ref>[https://www.toulouse.aeroport.fr Дар бораи фурудгоҳ]. Aéroport Toulouse-Blagnac.</ref> Тулуза маркази саноати ҳавонавардии Аврупо ва маркази асосии [[Airbus]] мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 10,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1919]] кушода шуд ва яке аз қадимтарин фурудгоҳҳои Фаронса мебошад. Тулуза аз солҳои 1920 маркази саноати ҳавонавардии Фаронса буд. === Тараққиёт === Фурудгоҳ дар баробари заводи [[Airbus]] ҷойгир аст. Терминалҳо дар солҳои 2010-ум навсозӣ шуданд. Рохи парвози дуюм дар соли [[1960]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Toulouse airport Airbus hub]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ҷанубу ғарбии Фаронса мебошад. Парвозҳо ба Париж, Лондон, Амстердам, Франкфурт, Барселона ва шаҳрҳои Африқо иҷро мешаванд. Заводи ниҳоии Airbus A320 ва A380 дар назди фурудгоҳ ҷойгир аст.<ref>[https://www.toulouse.aeroport.fr/en/passengers Маълумот]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Toulouse Airport.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air France]] || Париж-CDG, Париж-Орли |- | [[easyJet]] || Лондон-Гатвик, Нитса, Лисбон |- | [[Ryanair]] || Лондон-Станстед, Дублин |- | [[Volotea]] || Нант, Венетсия, Неапол |- | [[Transavia]] || Марокаш, Порту |- | [[Lufthansa]] || Франкфурт |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 14L/32R || 3 500 || Асфалт |- | 14R/32L || 3 000 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад. Заводи Airbus дар назди фурудгоҳ ҷойгир буда, ҳавопаймоҳои нав дар ҳамин ҷо парвози санҷишӣ мекунанд. Хатти метрои Тулуза фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 9,3 |- | [[2018]] || 9,6 |- | [[2019]] || 9,6 |- | [[2023]] || 10,3 |} == Нигаред низ == * [[Тулуза]] * [[Фаронса]] * [[Airbus]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.toulouse.aeroport.fr Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/TLS Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Фаронса]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Тулуза]] q8p4ztxn4efd9uoes4eeucuf27sa6dk 0 330606 1470813 1469690 2026-04-30T08:27:23Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470813 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Венетсия Марко Поло | nativename = Aeroporto di Venezia Marco Polo | IATA = VCE | ICAO = LIPZ | type = Ҷамъиятӣ | operator = SAVE S.p.A. | city-served = [[Венетсия]] | location = [[Венетсия]], [[Италия]] | elevation-m = 2 | coordinates = {{coord|45|30|19|N|12|21|05|E|type:airport}} | website = {{URL|veneziaairport.it}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04R/22L | r1-length-m = 3300 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 04L/22R | r2-length-m = 2760 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи Венетсия Марко Поло''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Венетсия]] буда, ба номи ҷаҳонгарди маъруфи венетсиягӣ [[Марко Поло]] номгузорӣ шудааст.<ref>[https://www.veneziaairport.it Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240704080201/https://www.veneziaairport.it/ |date=2024-07-04 }}. SAVE S.p.A.</ref> Венетсия яке аз маъруфтарин шаҳрҳои сайёҳии ҷаҳон ва мероси ҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 11,3 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1960]] кушода шуд. Венетсия аз қарнҳо пеш маркази бузурги тиҷоратии байни Аврупо ва Осиё буд. === Тараққиёт === Терминал дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд ва иқтидорро ба 12 миллион мусофир расонд. Рохи парвози дуюм барои кам кардани таъхир илова гардид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Venice airport expansion]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии шимолу шарқии [[Италия]] мебошад. Парвозҳо ба Лондон, Париж, Амстердам, Франкфурт, Нью-Йорк ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд. Венетсия ҳар сол зиёда аз 25 миллион сайёҳ қабул мекунад.<ref>[https://www.veneziaairport.it/en/facts Маълумот]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Venice Airport.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Ryanair]] || Лондон-Станстед, Барселона, Дублин |- | [[easyJet]] || Лондон-Гатвик, Париж, Берлин |- | [[Volotea]] || Неапол, Катания, Афин |- | [[Lufthansa]] || Франкфурт, Мюнхен |- | [[British Airways]] || Лондон-Ҳитроу |- | [[Delta Air Lines]] || Нью-Йорк-JFK (мавсимӣ) |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04R/22L || 3 300 || Асфалт |- | 04L/22R || 2 760 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд. Автобуси обӣ (вапоретто) ва автобуси хушкигард фурудгоҳро ба маркази Венетсия мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 10,3 |- | [[2018]] || 11,2 |- | [[2019]] || 11,6 |- | [[2023]] || 11,3 |} == Нигаред низ == * [[Венетсия]] * [[Италия]] * [[Марко Поло]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.veneziaairport.it Сайти расмии фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240704080201/https://www.veneziaairport.it/ |date=2024-07-04 }} * [https://www.flightradar24.com/airport/VCE Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Италия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Венетсия]] ee6xp598zgchyj957944kr9x2qhcel6 0 330615 1470841 1466882 2026-04-30T09:43:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470841 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Кефлавик | nativename = Keflavíkurflugvöllur | IATA = KEF | ICAO = BIKF | type = Ҷамъиятӣ | operator = Isavia | city-served = [[Рейкявик]] | location = [[Кефлавик]], [[Исландия]] | elevation-m = 52 | coordinates = {{coord|63|59|06|N|22|36|21|W|type:airport}} | website = {{URL|isavia.is/keflavik-airport}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 01/19 | r1-length-m = 3054 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 10/28 | r2-length-m = 3065 | r2-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Кефлавик''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Исландия]] буда, дарвозаи ҳавоии ин кишвар мебошад.<ref>[https://www.isavia.is/keflavik-airport Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Isavia.</ref> Фурудгоҳ дар 50 км ғарби [[Рейкявик]] ҷойгир аст ва маркази асосии [[Icelandair]] мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 10,0 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1943]] аз ҷониби Артиши [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ҳамчун пойгоҳи ҳарбӣ дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] сохта шуд. Кефлавик маркази стратегии НАТО дар Атлантики Шимолӣ буд. === Тараққиёт === Пойгоҳи ҳарбии ИМА дар соли [[2006]] баста шуд ва тамоман ба истифодаи граждании тиҷоратӣ гузашт. Фурудгоҳ дар солҳои 2010-ум назаррас васеъ карда шуд зеро сайёҳӣ дар Исландия авҷ гирифт.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Keflavik airport Iceland tourism boom]. Reuters.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ дарвозаи ягонаи ҳавоии Исландия мебошад. [[Icelandair]] парвозҳо байни Аврупо ва Амрикои Шимолӣ бо таваққуф дар Кефлавик иҷро мекунад. Парвозҳо ба Лондон, Нью-Йорк, Бостон, Копенҳаген ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд.<ref>[https://www.isavia.is/en/keflavik-airport/about Маълумот]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Keflavik Airport.</ref> == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Icelandair]] || Лондон, Нью-Йорк, Бостон, Копенҳаген, Париж |- | [[PLAY (авиакомпания)|PLAY]] || Лондон, Берлин, Барселона |- | [[easyJet]] || Лондон-Гатвик, Манчестер |- | [[Transatlantic Airways|Norse Atlantic]] || Нью-Йорк, Лос-Анҷелес |- | [[Wizz Air]] || Лондон-Лутон, Вена |- | [[SAS Scandinavian Airlines|SAS]] || Копенҳаген, Стокҳолм |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 01/19 || 3 054 || Асфалт |- | 10/28 || 3 065 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар солҳои 2010-ум васеъ карда шуд. Терминали нав (Leifur Eiríksson) бо услуби муосир сохта шудааст. Автобус фурудгоҳро дар 45 дақиқа ба Рейкявик мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 8,8 |- | [[2018]] || 9,8 |- | [[2019]] || 10,0 |- | [[2023]] || 10,0 |} == Нигаред низ == * [[Рейкявик]] * [[Исландия]] * [[Icelandair]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.isavia.is/keflavik-airport Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/KEF Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Исландия]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Кефлавик]] gi3wmw5mhz2q3lpznm8glq6c9wclyn0 0 330621 1470847 1466947 2026-04-30T09:56:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470847 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Лос-Анҷелес | nativename = Los Angeles International Airport | IATA = LAX | ICAO = KLAX | type = Ҷамъиятӣ | operator = Департаменти фурудгоҳҳои Лос-Анҷелес | city-served = [[Лос-Анҷелес]] | location = [[Лос-Анҷелес]], [[Калифорния]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 38 | coordinates = {{coord|33|56|33|N|118|24|29|W|type:airport}} | website = {{URL|flylax.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 06L/24R | r1-length-m = 2720 | r1-surface = Асфалт | r2-number = 06R/24L | r2-length-m = 3135 | r2-surface = Асфалт | r3-number = 07L/25R | r3-length-m = 3685 | r3-surface = Асфалт | r4-number = 07R/25L | r4-length-m = 3382 | r4-surface = Асфалт }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Лос-Анҷелес''' — фурудгоҳи асосии [[Лос-Анҷелес]] ва яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ҷаҳон мебошад.<ref>[https://www.flylax.com Дар бораи фурудгоҳ]. Департаменти фурудгоҳҳои Лос-Анҷелес.</ref> LAX дуюмин фурудгоҳи серодами [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ва дарвозаи асосии ғарбии кишвар ба [[Осиё]] ва [[Уқёнусия]] мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 88 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Бинои аломатии «Theme Building» дар соли [[1961]] сохта шуда, рамзи фурудгоҳ мебошад.<ref>[https://www.latimes.com/travel/story/lax-theme-building-history LAX Theme Building history]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Los Angeles Times.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1930]] бо номи «Майдони ҳавоии Минз» кушода шуд. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳарбӣ истифода мешуд. Пас аз ҷанг фурудгоҳ ба истифодаи граждании тиҷоратӣ баргашт. === Тараққиёт === Дар солҳои [[1960]]-ум терминалҳои ҳозира сохта шуданд. Бинои аломатии «Theme Building» дар соли [[1961]] кушода шуд ва рамзи меъмории фурудгоҳ гардид. Терминали байналмилалии Том Бредли дар соли [[1984]] барои [[Бозиҳои олимпии тобистонаи 1984|Олимпиадаи Лос-Анҷелес]] кушода шуд. === Замони муосир === LAX лоиҳаи навсозии 30 миллиард долларӣ дорад ки терминали нав, системаи қатори мардумбар (APM) ва иншооти навро дар бар мегирад. Фурудгоҳ барои [[Бозиҳои олимпии тобистонаи 2028|Олимпиадаи 2028]] омода мешавад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 кишвар иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Атланта, Солт-Лейк-Сити |- | [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго |- | [[American Airlines]] || Даллас, Чикаго, Майами |- | [[Southwest Airlines]] || Лас-Вегас, Финикс, Денвер |- | [[Qantas]] || Сидней, Мелбурн |- | [[Singapore Airlines]] || Сингапур |- | [[Korean Air]] || Сеул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 06L/24R || 2 720 || Асфалт |- | 06R/24L || 3 135 || Асфалт |- | 07L/25R || 3 685 || Асфалт |- | 07R/25L || 3 382 || Асфалт |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ нуҳ терминал дорад (1–8 ва TBIT — терминали байналмилалии Том Бредли). Системаи нави қатори мардумбар (APM) терминалҳоро ба ҳамдигар мепайвандад. Хатти метрои сабуки LAX/Metro дар ҳоли сохтмон аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 88,1 |- | [[2020]] || 28,8 |- | [[2021]] || 48,0 |- | [[2023]] || 88,0 |} == Нигаред низ == * [[Лос-Анҷелес]] * [[Калифорния]] * [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.flylax.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/LAX Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Лос-Анҷелес]] kbqjawk7hnrdryb9socdwhtv9adu8ks 0 330623 1470890 1466971 2026-04-30T11:34:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470890 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Ҳартсфилд-Ҷексони Атланта | nativename = Hartsfield–Jackson Atlanta International Airport | IATA = ATL | ICAO = KATL | type = Ҷамъиятӣ | operator = Департаменти авиатсияи Атланта | city-served = [[Атланта]] | location = [[Атланта]], [[Ҷорҷия (иёлат)|Ҷорҷия]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 313 | coordinates = {{coord|33|38|12|N|084|25|41|W|type:airport}} | website = {{URL|atl.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 08L/26R | r1-length-m = 2743 | r1-surface = Бетон | r2-number = 08R/26L | r2-length-m = 2743 | r2-surface = Бетон | r3-number = 09L/27R | r3-length-m = 2743 | r3-surface = Бетон | r4-number = 09R/27L | r4-length-m = 3624 | r4-surface = Бетон | r5-number = 10/28 | r5-length-m = 2743 | r5-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Ҳартсфилд-Ҷексони Атланта''' — серодамтарин фурудгоҳи ҷаҳон аз рӯйи шумораи мусофирон буда, дар [[Атланта]], иёлати [[Ҷорҷия (иёлат)|Ҷорҷия]] ҷойгир мебошад.<ref>[https://www.atl.com Дар бораи фурудгоҳ]. Департаменти авиатсияи Атланта.</ref> ATL аз соли [[1998]] мақоми серодамтарин фурудгоҳи ҷаҳонро доштааст. Соли [[2023]] фурудгоҳ 110 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] мебошад.<ref>[https://news.delta.com/delta-hub-atlanta Delta's hub at Atlanta]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Delta News Hub.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1926]] ба сифати майдони ҳавоии Кандлер кушода шуд. Он дар замини беистифодаи автомобилронии кӯҳна сохта шуда буд. Аллакай дар солҳои [[1930]]-ум яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буд. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[1980]] кушода шуд ки дар он замон бузургтарин терминали ягонаи ҷаҳон буд. Терминали байналмилалии Мэйнард Ҷексон дар соли [[2012]] кушода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Atlanta airport international terminal]. Reuters, 2012.</ref> Системаи қатори автоматикӣ (APM) терминалҳоро мепайвандад. === Замони муосир === ATL маркази бузургтарин шабакаи парвозии [[Delta Air Lines]] мебошад. Фурудгоҳ зиёда аз 150 шаҳри дохилӣ ва 70 шаҳри байналмилалиро мепайвандад. Лоиҳаи навсозии ATLNext бо арзиши 6 миллиард доллар дар ҷараён аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Лондон, Париж, Токио |- | [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Чикаго, Даллас |- | [[Frontier Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас |- | [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Лос-Анҷелес |- | [[KLM]] || Амстердам |- | [[Air France]] || Париж |- | [[Korean Air]] || Сеул |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 08L/26R || 2 743 || Бетон |- | 09R/27L || 3 624 || Бетон |- | 09L/27R || 2 743 || Бетон |- | 10/28 || 2 743 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал (дохилӣ ва байналмилалӣ) бо ҳафт конкорс (A, B, C, D, E, F ва T) дорад. Системаи қатори автоматикӣ (APM) конкорсҳоро мепайвандад. Хатти метрои MARTA фурудгоҳро ба маркази Атланта мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 110,5 |- | [[2020]] || 42,9 |- | [[2021]] || 75,7 |- | [[2023]] || 110,0 |} == Нигаред низ == * [[Атланта]] * [[Ҷорҷия (иёлат)|Ҷорҷия]] * [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] * [[Delta Air Lines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.atl.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/ATL Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Атланта]] sgxsm8ruuuil7aj0e1zrn8oilt5wy7t 0 330626 1470857 1467007 2026-04-30T10:29:53Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470857 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Сиэтл-Такома | nativename = Seattle–Tacoma International Airport | IATA = SEA | ICAO = KSEA | type = Ҷамъиятӣ | operator = Бандари Сиэтл | city-served = [[Сиэтл]] | location = [[Сиэтл]], [[Вашингтон (иёлат)|Вашингтон]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 137 | coordinates = {{coord|47|27|00|N|122|18|42|W|type:airport}} | website = {{URL|flysea.org}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 16C/34C | r1-length-m = 2743 | r1-surface = Бетон | r2-number = 16L/34R | r2-length-m = 3627 | r2-surface = Бетон | r3-number = 16R/34L | r3-length-m = 2591 | r3-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Сиэтл-Такома''' — фурудгоҳи асосии [[Сиэтл]] ва минтақаи шимолу ғарбии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.<ref>[https://www.flysea.org Дар бораи фурудгоҳ]. Бандари Сиэтл.</ref> SEA маркази [[Alaska Airlines]] ва маркази муҳими [[Delta Air Lines]] мебошад. Соли [[2023]] фурудгоҳ 50 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Сиэтл маркази ширкатҳои [[Boeing]], [[Amazon]] ва [[Microsoft]] мебошад.<ref>[https://www.seattletimes.com/business/sea-tac-airport-growth Sea-Tac Airport growth]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. The Seattle Times.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Он дар байни шаҳрҳои [[Сиэтл]] ва [[Такома]] ҷойгир аст, аз ин рӯ «Сиэтл-Такома» ё «Sea-Tac» номида мешавад. === Тараққиёт === Терминали байналмилалии Ҷанубӣ дар соли [[2004]] кушода шуд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2008]] ба истифода дода шуд. Фурудгоҳ борҳо навсозӣ шуд то ба афзоиши мусофирон ҷавоб диҳад.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Sea-Tac airport third runway]. Reuters, 2008.</ref> === Замони муосир === SEA дарвозаи асосии ИМА ба шимолу ғарбии Уқёнуси Ором мебошад. Парвозҳо ба Токио, Сеул, Пекин, Шанхай, Лондон ва шаҳрҳои Аврупо иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии «SEA Gateway» дар ҷараён аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Портленд, Анкориҷ |- | [[Delta Air Lines]] || Лос-Анҷелес, Атланта, Токио |- | [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер |- | [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Лас-Вегас |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[British Airways]] || Лондон |- | [[Hainan Airlines]] || Пекин |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 16L/34R || 3 627 || Бетон |- | 16C/34C || 2 743 || Бетон |- | 16R/34L || 2 591 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали асосӣ бо чор конкорс (A, B, C/D ва N/S) дорад. Системаи қатори автоматикӣ конкорсҳоро мепайвандад. Хатти метрои сабук (Link Light Rail) фурудгоҳро дар 40 дақиқа ба маркази Сиэтл мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 51,8 |- | [[2020]] || 20,6 |- | [[2021]] || 36,5 |- | [[2023]] || 50,0 |} == Нигаред низ == * [[Сиэтл]] * [[Вашингтон (иёлат)|Вашингтон]] * [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] * [[Alaska Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.flysea.org Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/SEA Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Сиэтл]] tk64kvhistmkm30us3h6yo2b1ybva2r 0 330726 1470743 1467737 2026-04-29T16:37:49Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470743 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; float:right; margin-left:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#cedff2;" | Шайх Санъон |- ! Жанр | Драмаи фалсафӣ, театри шоирона |- ! Манбаъ | «Мантиқ-ут-тайр» — [[Фаридуддин Аттор]] |- ! Коргардон | [[Фаррух Қосимов]] |- ! Театр | Театри давлатии ҷавонони «Аҳорун» |} '''«Шайх Санъон»''' — намоиш бар асоси қиссаи маъруфи ирфонии «Шайх Санъон» аз асари «Мантиқ-ут-тайр»-и [[Аттори Нишопурӣ|Фаридуддин Аттор]] таҳия шудааст. Ин намоиш ба Театри давлатии ҷавонони «Аҳорун» ва коргардон [[Фаррух Қосимов]] алоқаманд буда, яке аз намунаҳои муҳими театри фалсафии тоҷик маҳсуб мешавад. == Мазмун == Намоишнома саргузашти шайхи орифро ба тасвир мекашад, ки пас аз солҳои тӯлонии ибодат ба духтари тарсо дил мебандад. Барои расидан ба муҳаббати ӯ, вай аз эътиқод ва мақоми иҷтимоии худ даст мекашад. Ин қисса рамзи ишқи маънавӣ ва ҷустуҷӯи ҳақиқат мебошад.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Mantiq-al-Tayr |title=The Conference of the Birds |publisher=Encyclopaedia Britannica |language=en }}</ref> == Саҳнасозӣ == Намоишнома бо услуби хоси театри «Аҳорун» таҳия шуда, омезиши унсурҳои анъанавии шарқӣ ва театрии муосирро дар бар мегирад. Коргардон Фаррух Қосимов дар ин асар аз забони рамзӣ ва образҳои фалсафӣ истифода кардааст.<ref>{{cite web |url=https://asiaplus.tj/ |title=Матлабҳо дар бораи театри тоҷик |publisher=Asia-Plus |language=tg |accessdate=2026-04-17 |archivedate=2022-01-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220117025457/http://www.asiaplus.tj/ }}</ref> == Нақшҳо == * Шайх — [[Абдулмӯъмин Шарифӣ]] * Тарсодухтар — [[Мавлона Наҷмуддинова|Мавлона Наҷмиддинова]] == Арзиш == «Шайх Санъон» ҳамчун яке аз намоишҳои муҳими театри муосири тоҷик арзёбӣ мешавад ва дар чорабиниҳои фарҳангӣ муаррифӣ гардидааст.<ref>{{cite web |url=https://khovar.tj/ |title=Хабарҳо оид ба театри тоҷик |publisher=АМИТ «Ховар» |language=tg }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * https://asiaplus.tj/{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://khovar.tj/ {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Намоишномаҳои тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]] ii3wzhcoxlh3oq64601gw7nhfwxnmf5 1470816 1470743 2026-04-30T08:40:30Z Фурқати Низом 109075 илова 1470816 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; float:right; margin-left:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#cedff2;" | Шайх Санъон |- ! Жанр | Драмаи фалсафӣ, театри шоирона |- ! Манбаъ | «Мантиқ-ут-тайр» — [[Фаридуддин Аттор]] |- ! Коргардон | [[Фаррух Қосимов]] |- ! Театр | Театри давлатии ҷавонони «Аҳорун» |} '''«Шайх Санъон»''' — намоиш бар асоси қиссаи маъруфи ирфонии «Шайх Санъон» аз асари «Мантиқ-ут-тайр»-и [[Аттори Нишопурӣ|Фаридуддин Аттор]] таҳия шудааст. Ин намоиш ба Театри давлатии тамошобини ҷавон «Аҳорун ва коргардон [[Фаррух Қосимов]] алоқаманд буда, яке аз намунаҳои муҳими театри фалсафии тоҷик маҳсуб мешавад. == Мазмун == Намоишнома саргузашти шайхи орифро ба тасвир мекашад, ки пас аз солҳои тӯлонии ибодат ба духтари тарсо дил мебандад. Барои расидан ба муҳаббати ӯ, вай аз эътиқод ва мақоми иҷтимоии худ даст мекашад. Ин қисса рамзи ишқи маънавӣ ва ҷустуҷӯи ҳақиқат мебошад.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Mantiq-al-Tayr |title=The Conference of the Birds |publisher=Encyclopaedia Britannica |language=en }}</ref> == Саҳнасозӣ == Намоишнома бо услуби хоси театри «Аҳорун» таҳия шуда, омезиши унсурҳои анъанавии шарқӣ ва театрии муосирро дар бар мегирад. Коргардон Фаррух Қосимов дар ин асар аз забони рамзӣ ва образҳои фалсафӣ истифода кардааст.<ref>{{cite web |url=https://asiaplus.tj/ |title=Матлабҳо дар бораи театри тоҷик |publisher=Asia-Plus |language=tg |accessdate=2026-04-17 |archivedate=2022-01-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220117025457/http://www.asiaplus.tj/ }}</ref> == Нақшҳо == * Шайх — [[Абдулмӯъмин Шарифӣ]] * Тарсодухтар — [[Мавлона Наҷмуддинова|Мавлона Наҷмиддинова]] == Арзиш == «Шайх Санъон» ҳамчун яке аз намоишҳои муҳими театри муосири тоҷик арзёбӣ мешавад ва дар чорабиниҳои фарҳангӣ муаррифӣ гардидааст.<ref>{{cite web |url=https://khovar.tj/ |title=Хабарҳо оид ба театри тоҷик |publisher=АМИТ «Ховар» |language=tg }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * https://asiaplus.tj/{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://khovar.tj/ {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Намоишномаҳои тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]] a1liyvs9vxs4qy18dxdfnnmc8jq8td1 0 330727 1470830 1467753 2026-04-30T09:18:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470830 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Даллас/Форт-Уэрт | nativename = Dallas/Fort Worth International Airport | IATA = DFW | ICAO = KDFW | type = Ҷамъиятӣ | operator = Раёсати фурудгоҳи DFW | city-served = [[Даллас]] / [[Форт-Уэрт]] | location = [[Даллас]], [[Техас]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 185 | coordinates = {{coord|32|53|48|N|097|02|16|W|type:airport}} | website = {{URL|dfwairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 13L/31R | r1-length-m = 2743 | r1-surface = Бетон | r2-number = 13R/31L | r2-length-m = 2743 | r2-surface = Бетон | r3-number = 17C/35C | r3-length-m = 4085 | r3-surface = Бетон | r4-number = 17L/35R | r4-length-m = 2591 | r4-surface = Бетон | r5-number = 17R/35L | r5-length-m = 4085 | r5-surface = Бетон | r6-number = 18L/36R | r6-length-m = 4085 | r6-surface = Бетон | r7-number = 18R/36L | r7-length-m = 4085 | r7-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Даллас/Форт-Уэрт''' — фурудгоҳи асосии минтақаи [[Даллас]]—[[Форт-Уэрт]] ва яке аз бузургтарин фурудгоҳҳои [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] аз рӯйи масоҳат мебошад.<ref>[https://www.dfwairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Раёсати фурудгоҳи DFW.</ref> DFW маркази асосии [[American Airlines]] буда, дар байни шаҳрҳои Даллас ва Форт-Уэрт ҷойгир аст. Соли [[2023]] фурудгоҳ 73 миллион мусофир қабул намуд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Масоҳати фурудгоҳ 7000 гектар буда, аз шаҳри [[Манҳэттен]] бузургтар аст.<ref>[https://www.dfwairport.com/about DFW Airport facts] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191018082929/https://www.dfwairport.com/about/ |date=2019-10-18 }}. DFW Airport.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳҳои кӯҳнаи Даллас Лав Филд ва Форт-Уэрт Гриитер гардид. DFW яке аз бузургтарин лоиҳаҳои инфрасохтории давраи худ буд. === Тараққиёт === Дар солҳои [[1980]]-ум ва [[1990]]-ум терминалҳои нав илова шуданд. Терминали байналмилалии D дар соли [[2005]] кушода шуд. Skylink — системаи қатори автоматикии фурудгоҳ — дар соли [[2005]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.nytimes.com/2005/dfw-skylink DFW Skylink opens]. The New York Times, 2005.</ref> === Замони муосир === DFW бузургтарин маркази [[American Airlines]] мебошад. Фурудгоҳ зиёда аз 200 шаҳрро дар ИМА ва ҷаҳон мепайвандад. Лоиҳаи «Terminal F» ва навсозии терминалҳои мавҷуда дар ҳоли иҷро аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[American Airlines]] || Лондон, Токио, Лос-Анҷелес, Ню-Йорк, Майами |- | [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Лас-Вегас |- | [[Frontier Airlines]] || Денвер, Финикс |- | [[Emirates]] || Дубай |- | [[Qantas]] || Сидней |- | [[Lufthansa]] || Франкфурт |- | [[Japan Airlines]] || Токио |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 17C/35C || 4 085 || Бетон |- | 17R/35L || 4 085 || Бетон |- | 18L/36R || 4 085 || Бетон |- | 18R/36L || 4 085 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ панҷ терминал дорад (A, B, C, D ва E). Терминали D барои парвозҳои байналмилалӣ истифода мешавад. Системаи Skylink терминалҳоро дар 18 дақиқа мепайвандад. Хатти DART фурудгоҳро ба маркази Даллас мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 75,1 |- | [[2020]] || 39,4 |- | [[2021]] || 62,5 |- | [[2023]] || 73,0 |} == Нигаред низ == * [[Даллас]] * [[Форт-Уэрт]] * [[Техас]] * [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] * [[American Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.dfwairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/DFW Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Даллас]] 0n2nsd4ll3k6ubq7agb3fne0d3lyh2e 0 330774 1470883 1468177 2026-04-30T11:24:55Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470883 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас | nativename = Charlotte Douglas International Airport | IATA = CLT | ICAO = KCLT | type = Ҷамъиятӣ | operator = City of Charlotte | city-served = [[Шарлотт]] | location = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 228 | coordinates = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}} | website = {{URL|cltairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 18L/36R | r1-length-m = 2896 | r1-surface = Бетон | r2-number = 18C/36C | r2-length-m = 3048 | r2-surface = Бетон | r3-number = 18R/36L | r3-length-m = 2774 | r3-surface = Бетон | r4-number = 05/23 | r4-length-m = 2286 | r4-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.<ref>[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. City of Charlotte.</ref> Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд. === Тараққиёт === Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.<ref>[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.</ref> Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен |- | [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк |- | [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон |- | [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк |- | [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер |- | [[Lufthansa]] || Мюнхен |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 18L/36R || 2 896 || Бетон |- | 18C/36C || 3 048 || Бетон |- | 18R/36L || 2 774 || Бетон |- | 05/23 || 2 286 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 50,2 |- | [[2020]] || 21,3 |- | [[2021]] || 37,5 |- | [[2023]] || 51,0 |} == Нигаред низ == * [[Шарлотт]] * [[Каролинаи Шимолӣ]] * [[American Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.cltairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/CLT Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Каролинаи Шимолӣ]] gu7819vqzxla28vruazty1plbkyb0c0 0 330776 1470873 1468201 2026-04-30T11:06:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470873 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид | nativename = Harry Reid International Airport | IATA = LAS | ICAO = KLAS | type = Ҷамъиятӣ | operator = Clark County Department of Aviation | city-served = [[Лас-Вегас]] | location = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 664 | coordinates = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}} | website = {{URL|harryreidairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 01L/19R | r1-length-m = 2953 | r1-surface = Бетон | r2-number = 01R/19L | r2-length-m = 2953 | r2-surface = Бетон | r3-number = 08L/26R | r3-length-m = 4423 | r3-surface = Бетон | r4-number = 08R/26L | r4-length-m = 3208 | r4-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.<ref>[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Clark County Department of Aviation.</ref> Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд. === Тараққиёт === Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.</ref> Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго |- | [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго |- | [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго |- | [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити |- | [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес |- | [[British Airways]] || Лондон |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 01L/19R || 2 953 || Бетон |- | 01R/19L || 2 953 || Бетон |- | 08L/26R || 4 423 || Бетон |- | 08R/26L || 3 208 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 51,5 |- | [[2020]] || 22,2 |- | [[2021]] || 39,8 |- | [[2023]] || 52,0 |} == Нигаред низ == * [[Лас-Вегас]] * [[Невада]] * [[Southwest Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.harryreidairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/LAS Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Невада]] j38b64eq8m247j75qlw7w9qsjyk7gcm 0 330777 1470838 1468213 2026-04-30T09:36:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470838 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари | nativename = Calgary International Airport | IATA = YYC | ICAO = CYYC | type = Ҷамъиятӣ | operator = The Calgary Airport Authority | city-served = [[Калгари]] | location = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]] | elevation-m = 1084 | coordinates = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}} | website = {{URL|yyc.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 17L/35R | r1-length-m = 3863 | r1-surface = Бетон | r2-number = 17R/35L | r2-length-m = 2438 | r2-surface = Бетон | r3-number = 07/25 | r3-length-m = 1829 | r3-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.<ref>[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Calgary Airport Authority.</ref> Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.</ref> Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон |- | [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал |- | [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско |- | [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис |- | [[KLM]] || Амстердам |- | [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 17L/35R || 3 863 || Бетон |- | 17R/35L || 2 438 || Бетон |- | 07/25 || 1 829 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 18,0 |- | [[2020]] || 5,5 |- | [[2021]] || 8,6 |- | [[2023]] || 18,0 |} == Нигаред низ == * [[Калгари]] * [[Алберта]] * [[WestJet]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.yyc.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/YYC Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Алберта]] ibhtp4esuicumaig19ubkmv1ppxiy7f 0 330778 1470854 1468226 2026-04-30T10:21:23Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470854 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье | nativename = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport | IATA = YOW | ICAO = CYOW | type = Ҷамъиятӣ | operator = Ottawa International Airport Authority | city-served = [[Оттава]] | location = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]] | elevation-m = 114 | coordinates = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}} | website = {{URL|yow.ca}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 07/25 | r1-length-m = 3050 | r1-surface = Бетон | r2-number = 14/32 | r2-length-m = 2438 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.<ref>[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Ottawa International Airport Authority.</ref> Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.</ref> === Замони муосир === Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон |- | [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер |- | [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал |- | [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк |- | [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 07/25 || 3 050 || Бетон |- | 14/32 || 2 438 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 5,1 |- | [[2020]] || 1,4 |- | [[2021]] || 2,1 |- | [[2023]] || 5,0 |} == Нигаред низ == * [[Оттава]] * [[Онтарио]] * [[Канада]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.yow.ca Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/YOW Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Оттава]] kq21zmt9r5xn1bv3373wtva4xuqu89r 0 330781 1470829 1468251 2026-04-30T09:15:42Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470829 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара | nativename = Aeropuerto Internacional de Guadalajara | IATA = GDL | ICAO = MMGL | type = Ҷамъиятӣ | operator = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP) | city-served = [[Гвадалахара]] | location = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]] | elevation-m = 1529 | coordinates = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}} | website = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 10/28 | r1-length-m = 4000 | r1-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.<ref>[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. GAP.</ref> Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика. === Тараққиёт === Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.</ref> Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад. === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес |- | [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей |- | [[Aeromexico]] || Мехико |- | [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес |- | [[United Airlines]] || Хюстон |- | [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 10/28 || 4 000 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 14,5 |- | [[2020]] || 7,2 |- | [[2021]] || 12,8 |- | [[2023]] || 15,0 |} == Нигаред низ == * [[Гвадалахара]] * [[Ҳалиско]] * [[Мексика]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.aeropuertogdl.com.mx Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/GDL Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Мексика]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Гвадалахара]] k7yigsj79imcgfnrtk72t86bjb4vygf 0 330784 1470875 1468287 2026-04-30T11:08:04Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470875 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти | nativename = Aeropuerto Internacional José Martí | IATA = HAV | ICAO = MUHA | type = Ҷамъиятӣ | operator = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos | city-served = [[Гавана]] | location = [[Гавана]], [[Куба]] | elevation-m = 64 | coordinates = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}} | website = {{URL|}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 06/24 | r1-length-m = 4000 | r1-surface = Бетон | r2-number = 01/19 | r2-length-m = 2400 | r2-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.<ref>[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ECASA.</ref> Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд. === Тараққиёт === Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.</ref> Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд. === Замони муосир === Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес |- | [[Air Canada]] || Торонто, Монреал |- | [[Copa Airlines]] || Панама |- | [[Iberia]] || Мадрид |- | [[Air France]] || Париж |- | [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 06/24 || 4 000 || Бетон |- | 01/19 || 2 400 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2017]] || 5,3 |- | [[2018]] || 5,0 |- | [[2019]] || 4,7 |- | [[2023]] || 5,0 |} == Нигаред низ == * [[Гавана]] * [[Куба]] * [[Хосе Марти]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.ecasa.avianet.cu Сайти расмии фурудгоҳ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.flightradar24.com/airport/HAV Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Куба]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Гавана]] beawuff1s06kkb3xkzdbxscexxjtlur 0 330794 1470833 1468399 2026-04-30T09:26:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470833 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро | nativename = Detroit Metropolitan Wayne County Airport | IATA = DTW | ICAO = KDTW | type = Ҷамъиятӣ | operator = Wayne County Airport Authority | city-served = [[Детройт]] | location = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] | elevation-m = 196 | coordinates = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}} | website = {{URL|metroairport.com}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 04L/22R | r1-length-m = 2591 | r1-surface = Бетон | r2-number = 04R/22L | r2-length-m = 3659 | r2-surface = Бетон | r3-number = 09L/27R | r3-length-m = 2606 | r3-surface = Бетон | r4-number = 09R/27L | r4-length-m = 2454 | r4-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.<ref>[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130622144125/http://www.metroairport.com/about/ |date=2013-06-22 }}. Wayne County Airport Authority.</ref> Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад. == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд. === Тараққиёт === Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж |- | [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл |- | [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон |- | [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия |- | [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа |- | [[Air France]] || Париж |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 04L/22R || 2 591 || Бетон |- | 04R/22L || 3 659 || Бетон |- | 09L/27R || 2 606 || Бетон |- | 09R/27L || 2 454 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2019]] || 36,7 |- | [[2020]] || 12,5 |- | [[2021]] || 24,0 |- | [[2023]] || 36,0 |} == Нигаред низ == * [[Детройт]] * [[Мичиган]] * [[Delta Air Lines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.metroairport.com Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/DTW Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Мичиган]] d368xxpf102rcd6kts6mcxk6pce3ddc 0 330949 1470742 1469183 2026-04-29T16:33:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470742 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; float:right; margin-left:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#cedff2;" | Даҷҷол |- ! Жанр | драмаи фалсафӣ, театри шоирона |- ! Муаллиф | бар асоси андешаҳои [[Ҷалолуддини Румӣ|Мавлоно Балхӣ]], [[Абдураҳмони Ҷомӣ|Ҷомӣ]], [[Фаридуддин Аттор|Аттор]], [[Ҳофизи Шерозӣ|Ҳофиз]], [[Саъдии Шерозӣ|Саъдӣ]] |- ! Коргардон | [[Фаррух Қосимов]] |- ! Театр | Театри давлатии таҷрибавии «Аҳорун» |- ! Санаи намоиш | 1997 |- ! Ҷоиза | Шоҳҷоизаи Ҷашнвораи байналмилалии театри Эронзамин (2001) |} '''«Даҷҷол»''' (русӣ: Антихрист) — намоиши маъруфи коргардон [[Фаррух Қосимов]] мебошад, ки дар соли 1997 аз ҷониби Театри давлатии таҷрибавии «Аҳорун» ба саҳна гузошта шудааст. Ин асар яке аз муҳимтарин намоишҳоест, ки ба мавзӯи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] бахшида шуда, ба комёбиҳои байналмилалӣ ноил гардидааст.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Таърих ва эҷод == Намоиши «Даҷҷол» аз ҷониби Фаррух Қосимов дар соли 1997, яъне дар соли имзои [[Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон|созишномаи сулҳ]] рӯи саҳна омад.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> Коргардон ин намоишномаро ба ёди [[Садбарг Тиллоева]], ҳунарпешаи театри «Аҳорун», ки дар моҳи декабри соли 1992 дар Душанбе нопадид шуда буд, ва дар симои ӯ ба ҳамаи қурбониёни ҷанги дохилии Тоҷикистон бахшидааст.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Мазмун ва таҳлил == Фаррух Қосимов дар намоиши «Даҷҷол» ба адабиёти классикии форсу тоҷик ва андешаҳои ирфонӣ муроҷиат кардааст. Ба гуфтаи муҳаққиқон, ин асар ба ҷузъиёти таърихӣ, таҳлилу дарки фалсафӣ дошта, аз ҷанги бародаркуш ва оқибатҳои он бо забони рамзҳо ҳикоят мекунад.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> Дар ин намоиш, коргардон таваҷҷӯҳи хос ба даст доштани қувваҳои берунӣ дар сар задани фоҷиаҳо кардааст.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Муваффақиятҳои байналмилалӣ == Намоишномаи «Даҷҷол» яке аз муваффақтарин намоишҳои театри тоҷик дар арсаи байналмилалӣ ба шумор меравад. '''Ҷашнвораи Эрон:''' Дар соли 2001, «Даҷҷол» дар дуюмин ҷашнвораи байналмилалии театри Эронзамин, ки дар шаҳри Аҳвози устони Хузистон баргузор гардид, соҳиби Шоҳҷоиза (Гран-При) шуд.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> '''Вокуниши тамошобинон:''' Ҳангоми намоиш дар Эрон, тамошобинон аз ҳолати бемории Фаррух Қосимов ва умқи фалсафаи намоиш мутаассир шуда, гиря мекарданд ва барои ӯ дуо мехонданд. Тамошобинони Эрон намоишномаро бо хушӣ истиқбол карданд.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> '''Эътирофи аврупоӣ:''' Намоиш дар кишварҳои Аврупо низ бо истиқболи гарм рӯ ба рӯ шуда, ба фаҳму дарки мардуми Аврупо наздик арзёбӣ гардид.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> == Арзиш == Намоиши «Даҷҷол» ҳамроҳ бо дигар асарҳои Фаррух Қосимов ва гурӯҳи «Аҳорун» дар давраи пас аз ҷанг театри тоҷикро дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ кард.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> Бо вуҷуди он ки ин намоишномаҳо дар дохили кишвар на ҳамеша шумораи зиёди тамошобинро ҷалб мекарданд, онҳо ба рушди ҳунари асил ва ташаккули услуби нави театрӣ дар Тоҷикистон мусоидат карданд.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> == Ҳунарпешаҳо == Дар намоишнома ҳунармандони Театри «Аҳорун», аз ҷумла [[Давлат Убайдуллозода]] нақш офаридааст.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == [https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584 «Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард” - А. Шарифӣ, Озодагон] [https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ - Муҳаммадуллоҳи Табарӣ, BBC]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Намоишномаҳои тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Намоишномаҳои Фаррух Қосимов]] bw5vrzuymzvbc6puqoa22ygvenoalg9 1470818 1470742 2026-04-30T08:44:57Z Фурқати Низом 109075 илова, вироиш 1470818 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; float:right; margin-left:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#cedff2;" | Даҷҷол |- ! Жанр | драмаи фалсафӣ, театри шоирона |- ! Муаллиф | бар асоси андешаҳои [[Ҷалолуддини Румӣ|Мавлоно Балхӣ]], [[Абдураҳмони Ҷомӣ|Ҷомӣ]], [[Фаридуддин Аттор|Аттор]], [[Ҳофизи Шерозӣ|Ҳофиз]], [[Саъдии Шерозӣ|Саъдӣ]] |- ! Коргардон | [[Фаррух Қосимов]] |- ! Театр | Театри давлатии таҷрибавии «Аҳорун» |- ! Санаи намоиш | 1997 |- ! Ҷоиза | Шоҳҷоизаи Ҷашнвораи байналмилалии театри Эронзамин (2001) |} '''«Даҷҷол»''' (русӣ: Антихрист) — намоиши маъруфи коргардон [[Фаррух Қосимов]] мебошад, ки дар соли 1997 аз ҷониби Театри давлатии таҷрибавии «Аҳорун» ба саҳна гузошта шудааст. Ин асар яке аз муҳимтарин намоишҳоест, ки ба мавзӯи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] бахшида шуда, ба комёбиҳои байналмилалӣ ноил гардидааст.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Таърих ва эҷод == Намоиши «Даҷҷол» аз ҷониби Фаррух Қосимов дар соли 1997, яъне дар соли имзои [[Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон|созишномаи сулҳ]] рӯи саҳна омад.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> Коргардон ин намоишномаро ба ёди [[Садбарг Тиллоева]], ҳунарпешаи театри «Аҳорун», ки дар моҳи декабри соли 1992 дар Душанбе нопадид шуда буд, ва дар симои ӯ ба ҳамаи қурбониёни ҷанги дохилии Тоҷикистон бахшидааст.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Мазмун ва таҳлил == Фаррух Қосимов дар намоиши «Даҷҷол» ба адабиёти классикии форсу тоҷик ва андешаҳои ирфонӣ муроҷиат кардааст. Ба гуфтаи муҳаққиқон, ин асар ҷузъиёти таърихӣ, таҳлилу дарки фалсафӣ дошта, аз ҷанги шащрвандӣ ва оқибатҳои он бо забони рамзҳо ҳикоят мекунад.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> Дар ин намоиш, коргардон таваҷҷӯҳи хос ба даст доштани қувваҳои берунӣ дар сар задани фоҷиаҳо доштааст.<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Муваффақиятҳои байналмилалӣ == Намоишномаи «Даҷҷол» яке аз муваффақтарин намоишҳои театри тоҷик дар арсаи байналмилалӣ ба шумор меравад. '''Ҷашнвораи Эрон:''' Дар соли 2001, «Даҷҷол» дар дуюмин ҷашнвораи байналмилалии театри Эронзамин, ки дар шаҳри Аҳвози устони Хузистон баргузор гардид, соҳиби Шоҳҷоиза (Гран-При) шуд.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> '''Вокуниши тамошобинон:''' Ҳангоми намоиш дар Эрон, тамошобинон аз ҳолати бемории Фаррух Қосимов ва умқи фалсафаи намоиш мутаассир шуда, гиря мекарданд ва барои ӯ дуо мехонданд. Тамошобинони Эрон намоишномаро бо хушӣ истиқбол карданд.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> '''Эътирофи аврупоӣ:''' Намоиш дар кишварҳои Аврупо низ бо истиқболи гарм рӯ ба рӯ шуда, ба фаҳму дарки мардуми Аврупо наздик арзёбӣ гардидааст.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> == Арзиш == Намоиши «Даҷҷол» ҳамроҳ бо дигар асарҳои Фаррух Қосимов ва гурӯҳи «Аҳорун» дар давраи пас аз ҷанг театри тоҷикро дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ кард.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> Бо вуҷуди он ки ин намоишномаҳо дар дохили кишвар на ҳамеша шумораи зиёди тамошобинро ҷалб мекарданд, онҳо ба рушди ҳунари асил ва ташаккули услуби нави театрӣ дар Тоҷикистон мусоидат карданд.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> == Ҳунарпешаҳо == Дар намоишнома ҳунармандони Театри «Аҳорун», аз ҷумла [[Давлаталӣ Убайдуллоев|Давлат Убайдуллоев]] нақш офаридааст.<ref>Шарифӣ, А. "«Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард". Озодагон. 4 июни 2012. (https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584)</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == [https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=7584 «Даҷҷол» Эронзаминро тасхир кард” - А. Шарифӣ, Озодагон] [https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ - Муҳаммадуллоҳи Табарӣ, BBC]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Намоишномаҳои тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Намоишномаҳои Фаррух Қосимов]] pz01os4q95tvd6urxfedh95ut5ql41d 0 330950 1470761 1469592 2026-04-30T00:24:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470761 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:23em; float:right; margin-left:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#cedff2;" | Садбарг Тиллоева |- ! Таърихи таваллуд | 1951 |- ! Зодгоҳ | [[Хоруғ]], {{Парчам|Тоҷикистон}} |- ! Таърихи марг | 26 декабри 1992 (ғайбзада) |- ! Маҳалли марг | [[Душанбе]], {{Парчам|Тоҷикистон}} |- ! Касб | Ҳунарпешаи театр ва синамо |- ! Таҳсилот | Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1968–1973) |- ! Фаъолият | Театри «Аҳорун» (1988–1992) |- ! Намоишномаҳои машҳур | «Хонасӯзон», «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...» |} '''Садбарг Тиллоева''' (1951 – 26 декабри 1992, Душанбе) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик. Ӯ дар давраи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] дар шаҳри Душанбе бедарак шудааст ва сарнавишти ӯ то имрӯз норӯшан аст.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> == Зиндагинома == Садбарг Тиллоева соли 1951 дар шаҳри [[Хоруғ]] дар хонаводае мазҳабӣ ба дунё омадааст. Вай соли 1968 мактаби миёнаро хатм карда, бо вуҷуди мухолифати волидонаш, барои таҳсил ба Душанбе омада, ба Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистон (баъдан ба номи [[Мирзо Турсунзода]]) дохил шуд. Ӯ соли 1973 донишкадаро дар риштаи ҳунарпешаи театр ва синамо хатм карда, фаъолияти худро дар [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри Лоҳутӣ]] оғоз намуд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> Дертар, ӯ ба [[Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов]] гузашт. Дар соли 1988, дар пайи норизоии гурӯҳе аз ҳунармандони ҷавон нисбат ба намоишномаҳои фармоишӣ, театр ба ду гурӯҳ тақсим шуд ва Садбарг ба гурӯҳи [[Фаррух Қосимов|Фаррух Қосим]] пайваст, ки баъдан [[Театри Аҳорун|Театри давлатии таҷрибавии «Аҳорун»]] ном гирифт.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> == Фаъолияти ҳунарӣ == Садбарг Тиллоева дар нақшҳои қаҳрамонони зани нерӯманд маҳорати хос дошт. Ҳамкоронаш ӯро "шахсият" ва "беандоза масъулиятшинос" тавсиф кардаанд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> * '''Нақшҳо:''' Дар даврони донишҷӯӣ вай нақши Пелагеяро дар намоишномаи "Камбағалӣ айб нест"-и [[Александр Островский|Островский]] бозӣ кардааст. * '''«Хонасӯзон» («Бидерман ва хонасӯзон»):''' Нақши марказии занона — соҳибхоназанро дар намоишномаи «Хонасӯзон»-и [[Макс Фриш]] иҷро кардааст. Ин нақш, ки дар он қаҳрамон меҳмонони нохондаро бо хушгӯӣ саргарм мекунад, дар ҳоле ки онҳо хонаи ӯро оташ мезананд, ба таври аҷиб ба сарнавишти воқеии худи ӯ шабоҳат дошт. * '''[[Намоиши «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»|«Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»]]:''' Дар намоишномаи машҳури «[[Намоиши «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»|Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон]]...» (1990) Садбарг Тиллоева масъулияти иҷрои мусиқиро бар дӯш дошт ва бо даф набзи намоишномаро таъмин мекард.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> == Нопадидшавӣ == Садбарг Тиллоева дар авҷи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] нопадид шуд. 26 декабри соли 1992 се нафар афроди мусаллаҳ бо мошини "Жигулӣ" ба манзили ӯ дар хиёбони Бадахшони Душанбе ҳамла карданд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> Бино ба гуфтаи шоҳидони айнӣ, силоҳбадастон ӯро ҳамроҳ бо як зани дигар ва кӯдаки дусолаи он зан ба зӯр ба мошин савор карда, ба самти номаълуме бурданд. Кӯдаки дусоларо дар наздикии студияи "[[Тоҷикфилм]]" аз мошин партофтаанд. Ҳангоме ки ҳамкорони Садбарг ба манзилаш рафтанд, дарҳо шикаста ва тамоми дороиҳои хона, аксҳо ва созҳои мусиқии ӯ нобуд карда шуда буданд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref> == Хотира ва мерос == Саркоргардони театри [[Театри Аҳорун|«Аҳорун»]] [[Фаррух Қосим|Фаррух Қосимов]], ки дӯсти наздики Садбарг буд, намоишномаи [[Намоиши "Даҷҷол"|«Даҷҷол»]] (1997)-ро ба хотири ӯ ва ҳамаи қурбониёни ҷанги шаҳрвандӣ бахшидааст. Вай ҳар бор қабл аз намоиш мегуфт: "Намоишнома ба ёди ҳамаи шаҳидони ҷанги шаҳрвандӣ бахшида шудааст ва ҳамчунин ба хотири Садбарги мо..."<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }})</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ] [https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Гурӯҳҳо == {{Reflist}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони театр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1951]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Қурбониёни ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] mkdxbo1pl8l2nj2cg4624cgn26d3dsi 0 331044 1470865 1469847 2026-04-30T10:57:38Z Фурқати Низом 109075 Фурқати Низом moved page [[Маҳмудов, Ҳомид Саидович]] to [[Ҳомид Маҳмудов]]: Ном ба шакли маъмул ва энсиклопедӣ иваз карда шуд 1469847 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Хомид Маҳмудов | image = Хомид Махмудов.png | caption = | birth_date = 1900 | birth_place = [[Бухоро]], [[Аморати Бухоро]] | death_date = 1977 | death_place = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]] | occupation = Ҳунарпешаи театр, коргардон, асосгузори театри касбӣ | years_active = 1924–1977 | nationality = тоҷик | education = Донишкадаи давлатии санъати театрии Маскав (ГИТИС)<br />Институти кишоварзии Тоҷикистон | parents = Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ | spouse = Амина Маҳмудова (1910—1978) | notable_works = «Амир Олимхон», «Рустам ва Суҳроб» | изображение = Хомид Махмудов.png }} '''Ҳомид Маҳмудов''' (1900, [[Бухоро]] – 1977, [[Душанбе]]) — ҳунарпеша ва коргардони театр, арбоби бузурги театрӣ, асосгузори [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|театри касбии тоҷик]] ва яке аз шахсиятҳои калидӣ дар рушди санъати театрии Тоҷикистон.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Зиндагинома == Ҳомид Маҳмудов соли 1900 дар шаҳри Бухоро дар оилаи Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ, ки аз хонадони маъруф ва дорои маълумот буд, ба дунё омадааст. Падари ӯ, Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ (1860–1935), шахси таҳсилкарда, ҳуқуқшинос ва шогирди [[Аҳмади Дониш]] буд. Хомид Маҳмудов дар мадрасаи Мири Араби Бухоро таҳсил карда, баъдан дар солҳои 1923–1924 дар шуъбаи кино ва ҳунари театрии Хонаи маорифи Бухоро дар Маскав таҳсил кардааст.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/trudyteatra?start=2|title=Материалы к истории таджикского театра|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> Соли 1927 Ҳ. Маҳмудов, ки хатмкунандаи студияи драмавии Институти маорифи Ӯзбекистон буд, роҳбарии маҳфили мусиқӣ-драмавии клуби «Озуқадеҳон»-и Бухороро ба уҳда гирифт. Солҳои 1928–1929 коргардони Театри давлатии ӯзбекии ба номи Ҳамза буд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/ocherki?start=1|title=Очерки истории и теории культуры таджикского народа|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Фаъолияти театрӣ == Ҳомид Маҳмудовро асосгузори театри касбии тоҷик медонанд. * '''Театри Душанбе:''' Соли 1929 Ҳомид Маҳмудов дар шаҳри Душанбе аввалин театри касбии пойтахтро — Театри давлатии Наркомпроси [[ҶШС Тоҷикистон]] (ҳоло [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]]) таъсис дод. * '''Оркестри миллӣ:''' Солҳои 1930-1931 ӯ аввалин оркестри касбии миллиро бунёд кард. * '''Театри Хуҷанд:''' Соли 1934 Театри дуюми давлатии мусиқӣ-драмавии тоҷик дар Хуҷанд (ҳоло Т[[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|еатри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ]]) бо ибтикори ӯ таъсис ёфт.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> Солҳои 1935–1938 Ҳомид Маҳмудов аз фаъолияти театрӣ дур шуда, бекор монд, зеро падараш репрессия шуда буд. Дар солҳои 1938–1943 ӯ дар театрҳои гуногуни Ӯзбекистон ҳамчун коргардон ва роҳбари бадеӣ кор кардааст.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> Соли 1943 ба Душанбе баргашта, ба ҳайси муовини директор ва солҳои 1944–1945 директори [[Театри Лоҳутӣ|Театри академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ]] фаъолият кардааст. === Коргардонӣ ва нақшҳо === Ҳомид Маҳмудов дар нақшҳои асосӣ, аз ҷумла дар намоишномаҳои «Амир Олимхон» (Амир Олимхон), «Рустам ва Суҳроб» (Рустам) ва «Малика Турандот» (шоҳзода Калаф) нақш офаридааст.<ref>{{cite web|url=http://www.mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> Вай ҳамчунин коргардонии намоишномаҳои зиёдеро, аз ҷумла «Малика Турандот»-и К. Гоцци, «Табиби зӯракӣ» ва «Мумсик»-и [[Жан-Батист Молер|Ж.-Б. Молер]], «Ромео ва Ҷулйетта»-и [[Уилям Шекспир|Шекспир]], «Ревизор»-и [[Николай Гогол|Гогол]] ва «Ҳаёт даъват мекунад»-и В. Билл-Белоцерковскийро ба уҳда доштааст.<ref>{{cite web|url=http://www.mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Эътироф ва ёдбуд == Ҳомид Маҳмудов дар рушди театри тоҷик саҳми бузург гузоштааст. * '''Кӯчаи Душанбе:''' Бо қарори Кумитаи иҷроияи шаҳри Душанбе аз соли 1992, кӯчаи М. Фрунзе ба номи Ҳомид Маҳмудов иваз карда шуд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> * '''Осорхона:''' Соли 1993 осорхона-хонаи ӯ таъсис ёфт. * '''Лавҳаҳои ёдгорӣ:''' Лавҳаҳои ёдгорӣ дар биноҳои [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри Лоҳутӣ]] ва [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри Камоли Хуҷандӣ]] насб шудаанд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Бухоро]] n46kuyai91pkmgwr3gbbudclggj2lbw 1470867 1470865 2026-04-30T10:58:57Z Фурқати Низом 109075 илова 1470867 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Хомид Маҳмудов | image = Хомид Махмудов.png | caption = | birth_date = 1900 | birth_place = [[Бухоро]], [[Аморати Бухоро]] | death_date = 1977 | death_place = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]] | occupation = Ҳунарпешаи театр, коргардон, асосгузори театри касбӣ | years_active = 1924–1977 | nationality = тоҷик | education = Донишкадаи давлатии санъати театрии Маскав (ГИТИС)<br />Институти кишоварзии Тоҷикистон | parents = Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ | spouse = Амина Маҳмудова (1910—1978) | notable_works = «Амир Олимхон», «Рустам ва Суҳроб» | изображение = Хомид Махмудов.png }} '''Ҳомид Маҳмудов''' (1900 - [[Бухоро]] – 1977- [[Душанбе]]) — ҳунарпеша ва коргардони театр, арбоби бузурги театрӣ, асосгузори [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|театри касбии тоҷик]] ва яке аз шахсиятҳои калидӣ дар рушди санъати театрии Тоҷикистон.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Зиндагинома == Ҳомид Маҳмудов соли 1900 дар шаҳри Бухоро дар оилаи Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ, ки аз хонадони маъруф ва дорои маълумот буд, ба дунё омадааст. Падари ӯ, Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ (1860–1935), шахси таҳсилкарда, ҳуқуқшинос ва шогирди [[Аҳмади Дониш]] буд. Хомид Маҳмудов дар мадрасаи Мири Араби Бухоро таҳсил карда, баъдан дар солҳои 1923–1924 дар шуъбаи кино ва ҳунари театрии Хонаи маорифи Бухоро дар Маскав таҳсил кардааст.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/trudyteatra?start=2|title=Материалы к истории таджикского театра|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> Соли 1927 Ҳ. Маҳмудов, ки хатмкунандаи студияи драмавии Институти маорифи Ӯзбекистон буд, роҳбарии маҳфили мусиқӣ-драмавии клуби «Озуқадеҳон»-и Бухороро ба уҳда гирифт. Солҳои 1928–1929 коргардони Театри давлатии ӯзбекии ба номи Ҳамза буд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/ocherki?start=1|title=Очерки истории и теории культуры таджикского народа|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Фаъолияти театрӣ == Ҳомид Маҳмудовро асосгузори театри касбии тоҷик медонанд. * '''Театри Душанбе:''' Соли 1929 Ҳомид Маҳмудов дар шаҳри Душанбе аввалин театри касбии пойтахтро — Театри давлатии Наркомпроси [[ҶШС Тоҷикистон]] (ҳоло [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]]) таъсис дод. * '''Оркестри миллӣ:''' Солҳои 1930-1931 ӯ аввалин оркестри касбии миллиро бунёд кард. * '''Театри Хуҷанд:''' Соли 1934 Театри дуюми давлатии мусиқӣ-драмавии тоҷик дар Хуҷанд (ҳоло Т[[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|еатри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ]]) бо ибтикори ӯ таъсис ёфт.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> Солҳои 1935–1938 Ҳомид Маҳмудов аз фаъолияти театрӣ дур шуда, бекор монд, зеро падараш репрессия шуда буд. Дар солҳои 1938–1943 ӯ дар театрҳои гуногуни Ӯзбекистон ҳамчун коргардон ва роҳбари бадеӣ кор кардааст.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> Соли 1943 ба Душанбе баргашта, ба ҳайси муовини директор ва солҳои 1944–1945 директори [[Театри Лоҳутӣ|Театри академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ]] фаъолият кардааст. === Коргардонӣ ва нақшҳо === Ҳомид Маҳмудов дар нақшҳои асосӣ, аз ҷумла дар намоишномаҳои «Амир Олимхон» (Амир Олимхон), «Рустам ва Суҳроб» (Рустам) ва «Малика Турандот» (шоҳзода Калаф) нақш офаридааст.<ref>{{cite web|url=http://www.mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> Вай ҳамчунин коргардонии намоишномаҳои зиёдеро, аз ҷумла «Малика Турандот»-и К. Гоцци, «Табиби зӯракӣ» ва «Мумсик»-и [[Жан-Батист Молер|Ж.-Б. Молер]], «Ромео ва Ҷулйетта»-и [[Уилям Шекспир|Шекспир]], «Ревизор»-и [[Николай Гогол|Гогол]] ва «Ҳаёт даъват мекунад»-и В. Билл-Белоцерковскийро ба уҳда доштааст.<ref>{{cite web|url=http://www.mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Эътироф ва ёдбуд == Ҳомид Маҳмудов дар рушди театри тоҷик саҳми бузург гузоштааст. * '''Кӯчаи Душанбе:''' Бо қарори Кумитаи иҷроияи шаҳри Душанбе аз соли 1992, кӯчаи М. Фрунзе ба номи Ҳомид Маҳмудов иваз карда шуд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> * '''Осорхона:''' Соли 1993 осорхона-хонаи ӯ таъсис ёфт. * '''Лавҳаҳои ёдгорӣ:''' Лавҳаҳои ёдгорӣ дар биноҳои [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри Лоҳутӣ]] ва [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри Камоли Хуҷандӣ]] насб шудаанд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Бухоро]] 891b0eu36n9ctnk55ol350jzracw6wb 1470871 1470867 2026-04-30T11:01:18Z Фурқати Низом 109075 имло 1470871 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Хомид Маҳмудов | image = Хомид Махмудов.png | caption = | birth_date = 1900 | birth_place = [[Бухоро]], [[Аморати Бухоро]] | death_date = 1977 | death_place = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]] | occupation = Ҳунарпешаи театр, коргардон, асосгузори театри касбӣ | years_active = 1924–1977 | nationality = тоҷик | education = Донишкадаи давлатии санъати театрии Маскав (ГИТИС)<br />Институти кишоварзии Тоҷикистон | parents = Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ | spouse = Амина Маҳмудова (1910—1978) | notable_works = «Амир Олимхон», «Рустам ва Суҳроб» | изображение = Хомид Махмудов.png }} '''Ҳомид Маҳмудов''' (1900 - [[Бухоро]] – 1977- [[Душанбе]]) — ҳунарпеша ва коргардони театр, арбоби бузурги театрӣ, асосгузори [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|театри касбии тоҷик]] ва яке аз шахсиятҳои калидӣ дар рушди санъати театрии Тоҷикистон.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Зиндагинома == Ҳомид Маҳмудов соли 1900 дар шаҳри Бухоро дар оилаи Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ, ки аз хонадони маъруф ва дорои маълумот буд, ба дунё омадааст. Падари ӯ, Хоҷа Саид Маҳмуди-таракачӣ (1860–1935), шахси таҳсилкарда, ҳуқуқшинос ва шогирди [[Аҳмади Дониш]] буд. Ҳомид Маҳмудов дар мадрасаи Мири Араби Бухоро таҳсил карда, баър содан далҳои 1923–1924 дар шуъбаи кино ва ҳунари театрии хонаи маорифи Бухоро дар Маскав таҳсил кардааст.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/trudyteatra?start=2|title=Материалы к истории таджикского театра|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> Соли 1927 Ҳ. Маҳмудов, ки хатмкунандаи студияи драмавии Институти маорифи Ӯзбекистон буд, роҳбарии маҳфили мусиқӣ-драмавии клуби «Озуқадеҳон»-и Бухороро ба уҳда гирифт. Солҳои 1928–1929 коргардони Театри давлатии ӯзбекии ба номи Ҳамза буд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/ocherki?start=1|title=Очерки истории и теории культуры таджикского народа|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Фаъолияти театрӣ == Ҳомид Маҳмудовро асосгузори театри касбии тоҷик медонанд. * '''Театри Душанбе:''' Соли 1929 Ҳомид Маҳмудов дар шаҳри Душанбе аввалин театри касбии пойтахтро — Театри давлатии Наркомпроси [[ҶШС Тоҷикистон]] (ҳоло [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]]) таъсис дод. * '''Оркестри миллӣ:''' Солҳои 1930-1931 ӯ аввалин оркестри касбии миллиро бунёд кард. * '''Театри Хуҷанд:''' Соли 1934 Театри дуюми давлатии мусиқӣ-драмавии тоҷик дар Хуҷанд (ҳоло Т[[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|еатри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ]]) бо ибтикори ӯ таъсис ёфт.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> Солҳои 1935–1938 Ҳомид Маҳмудов аз фаъолияти театрӣ дур шуда, бекор монд, зеро падараш репрессия шуда буд. Дар солҳои 1938–1943 ӯ дар театрҳои гуногуни Ӯзбекистон ҳамчун коргардон ва роҳбари бадеӣ кор кардааст.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> Соли 1943 ба Душанбе баргашта, ба ҳайси муовини директор ва солҳои 1944–1945 директори [[Театри Лоҳутӣ|Театри академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ]] фаъолият кардааст. === Коргардонӣ ва нақшҳо === Ҳомид Маҳмудов дар нақшҳои асосӣ, аз ҷумла дар намоишномаҳои «Амир Олимхон» (Амир Олимхон), «Рустам ва Суҳроб» (Рустам) ва «Малика Турандот» (шоҳзода Калаф) нақш офаридааст.<ref>{{cite web|url=http://www.mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> Вай ҳамчунин коргардонии намоишномаҳои зиёдеро, аз ҷумла «Малика Турандот»-и К. Гоцци, «Табиби зӯракӣ» ва «Мумсик»-и [[Жан-Батист Молер|Ж.-Б. Молер]], «Ромео ва Ҷулйетта»-и [[Уилям Шекспир|Шекспир]], «Ревизор»-и [[Николай Гогол|Гогол]] ва «Ҳаёт даъват мекунад»-и В. Билл-Белоцерковскийро ба уҳда доштааст.<ref>{{cite web|url=http://www.mahmudnoma.tj/biografiya/tarikh?start=2|title=Хомид Махмудов: Биография|publisher=mahmudnoma.tj|language=ru}}</ref> == Эътироф ва ёдбуд == Ҳомид Маҳмудов дар рушди театри тоҷик саҳми бузург гузоштааст. * '''Кӯчаи Душанбе:''' Бо қарори Кумитаи иҷроияи шаҳри Душанбе аз соли 1992, кӯчаи М. Фрунзе ба номи Ҳомид Маҳмудов иваз карда шуд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> * '''Осорхона:''' Соли 1993 осорхона-хонаи ӯ таъсис ёфт. * '''Лавҳаҳои ёдгорӣ:''' Лавҳаҳои ёдгорӣ дар биноҳои [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри Лоҳутӣ]] ва [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри Камоли Хуҷандӣ]] насб шудаанд.<ref>{{cite web|url=http://mahmudnoma.tj/literature/hukumat-lininobod?start=1|title=Маҳмудов Хомидҷон|publisher=Хукумат Ленинабадской области|language=ru}}</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Бухоро]] az2flkq3izacsomkpfb7gxi8o2y5mby 0 331082 1470805 1470038 2026-04-30T06:46:23Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470805 wikitext text/x-wiki {{Short description|Фарҳанги моддӣ ва маънавии Украина}} <gallery widths="140" heights="100" perrow="2"> Лавра.jpg|Лавраи Киеви Печерск Okean elzy moscow 11-02-2012 nazipov2.jpg|Консерти Океан Ельзи Cernauti Residentia 04.jpg|Донишгоҳи Черновтси Uruk-hai borscht.png|Борщ Національний музей історії України у Другій світовій війні 01.jpg|Памяти Маҷдони Украина 1840 - Kobzar - page 3 - page 1 (Title) -.jpg|Кобзар Pysanka.png|Писанка Duke ric.jpg|Памяти герцог Ришелье дар Одесса Independence Square in Kyiv.png|Майдони Незалежности дар Киев Vyshyvanka.png|Вишиванка </gallery> '''Фарҳанги Украина''' — маҷмӯи арзишҳои моддӣ ва маънавии мардуми [[Украина]] мебошад, ки дар тӯли ҳазорсолаҳо дар қаламрави ин кишвар ташаккул ёфтааст. Он дар асоси қабатҳои таърихӣ — аз анъанаҳои неолит ва даштҳои Авруосиё то давлатдории асримиёнагии [[Руси Киевӣ]] бино шудааст.<ref>{{Cite web |title=Kiev: 1,500 years of culture |url=https://courier.unesco.org/en/articles/kiev-1500-years-culture|website=UNESCO Courier|date=1 April 1982}}</ref> == Таърих == [[File:Pektoral111.JPG|thumb|Пекторали тиллоӣ аз [[Товста Могила]] (асри IV то м.)]] [[File:Оранта Софії Київської.jpg|thumb|Интериери [[Калисои Софияи Муқаддас]] дар Киев]] Ҳарчанд Украина зуд-зуд барои ҳифзи истиқлолияти худ мубориза мебурд, мардуми он тавонистанд мероси фарҳангии худро нигоҳ доранд. Фарҳанги муосири Украина вориси давлати қадимаи [[Руси Киевӣ]] ва [[Парвишгоҳи Галисия ва Волиния]] ба шумор меравад.<ref name="Brit_Galicia">{{cite web |title=Galicia |url=https://www.britannica.com/place/Galicia-historical-region-Eastern-Europe |website=Britannica |access-date=7 March 2022}}</ref> Таърихшинос [[Михаил Грушевский]] Украинаро ҳамчун «Украина-Рус» номида, ба робитаи таърихии он бо Руси Киевӣ таъкид кардааст. Дар тӯли асрҳои охир, фарҳанги Украина зери таъсири [[Иттиҳоди Лаҳистон ва Литво]], империяҳои [[Австрия-Венгрия]], [[Империяи Русия]] ва баъдан [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] қарор гирифта буд. Шаҳрҳои калон ба монанди [[Лвов]], [[Одесса]] ва [[Харков]] ба марказҳои илму фарҳанг табдил ёфтанд.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Key Things to Know about Ukrainian Avant-Garde Art |url=https://ukraineworld.org/en/articles/infowatch/ukrainian-avant-garde |website=ukraineworld.org}}</ref> == Фолклор == Фолклори украинӣ аз эътиқодҳои анъанавӣ, расму оинҳо, мусиқӣ ва рақсҳо иборат аст. * [[Мусиқӣ ва рақс:]] Сурудҳои маросимӣ (колядки), сурудҳои тӯёна ва таърихӣ қисми муҳими фарҳанг мебошанд. Оҳангҳои халқии украинӣ дар эҷодиёти композиторони бузург ба мисли [[Пётр Чайковский]] ва [[Николай Римский-Korsakov]] истифода шудаанд.<ref>{{Cite news |title=Ukraine - Folk, Choral, Instrumental {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Ukraine/Music |work=Encyclopedia Britannica}}</ref> * [[Афсонаҳои халқӣ:]] Афсонаи «Буқачаи коҳин» (Straw Bull) яке аз намунаҳои қадимаи насри шифоҳии украинӣ мебошад. == Забон == [[File:UkraineNativeLanguagesCensus2001detailed-en.png|thumb|Украинӣ ва русӣ забонҳои паҳншудатарин дар кишвар мебошанд.]] Мувофиқи маълумоти соли 2022, тақрибан 81% аҳолии Украина дар ҳаёти шахсии худ бо [[забони украинӣ]] сӯҳбат мекунанд.<ref name="zbruc">{{Cite web|title=Мова та ідентичність в Україні на кінець 2022-го|url=https://zbruc.eu/node/114247|website=Збруч|date=2023-01-07}}</ref> Ҳукумат квотаҳоро барои пахши барномаҳо ва сурудҳо бо забони давлатӣ дар радио ва телевизион ҷорӣ кардааст. == Рамзҳои миллӣ == {{Main|Рамзҳои миллии Украина}} Рамзҳои миллии Украина маҷмӯи рамзҳои расмӣ ва ғайрирасмиро дар бар мегиранд, ки хусусиятҳои беназири миллат, ҳаёти фарҳангӣ ва таърихи онро инъикос мекунанд. == Санъат == {{Main|Санъати Украина}} === Хӯрок ва нӯшокиҳо === {{Main|Ошхонаи Украина}} === Ҳунарҳои намоишӣ === ==== Рақс ==== {{Main|Рақси украинӣ}} ==== Синамо ==== {{Main|Синамои Украина|Аниматсияи Украина}} ==== Театр ==== {{Main|Театри Украина}} ==== Мусиқӣ ==== {{Main|Мусиқии Украина}} === Санъати таҷассумӣ === ==== Меъморӣ ==== {{Main|Меъмории Украина}} Минтақаҳои мухталифи Украина сабкҳои хоси меъмории мардумии худро доранд, ки дар асоси анъанаҳои маҳаллӣ ва донишҳои насл ба насл гузашта шакл гирифтаанд.<ref name="EoU_Arch">{{cite web |title=Folk architecture |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CF%5CO%5CFolkarchitecture.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}</ref> Осорхонаи меъмории мардумӣ ва ҳаёти марказии [[Надднепряншина]] дар шаҳри [[Переяслав]] воқеъ аст. Ин осорхонаи зери осмони кушод 13 осорхонаи мавзӯӣ, 122 намунаи меъмории миллӣ ва зиёда аз 30 000 ашёи таърихиву фарҳангиро дар бар мегирад.<ref name="KI_FolkMuseum">{{cite web |title=Museum of Folk Architecture and Rural Life |url=https://www.kiev.info/culture/folk_architecture.htm |website=Kiev.info}}</ref> ==== Рассомӣ, расмкашӣ ва ҳайкалтарошӣ ==== {{Main|Рӯйхати рассомони Украина|Авангарди Украина|Андерграунди Украина}} [[File:Шевченко Т. Г. Катерина. 1842.jpg|thumb|«Катерина» (1842), асари [[Тарас Шевченко]], ки достони ҳамномро тасвир мекунад]] Дар маросимҳои махсус ҳар як ҷузъи ҳаёти оддӣ ба шакли санъати ороишӣ табдил меёбад. Нақшу нигорҳо ва тарҳҳо бо рамзҳо ва маъноҳои динӣ саршоранд.<ref name="EoU_Orn">{{cite web |title=Ornament |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CR%5COrnament.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}</ref> Аз дастхатҳои мунаққаши «[[Инҷили Пересопнитса]]»<ref name="EoU_Gospel">{{cite web |title=Peresopnytsia Gospel |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CE%5CPeresopnytsiaGospel.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}</ref> то [[Писанка|писанкаҳо]] ва [[Витинанка|витинанкаҳои]] машҳур, ҷузъиёти мураккаб маънои қадимӣ доранд. Қисми зиёди таърихи шифоҳӣ дар давоми 300 соли [[Русгароӣ дар Украина|русикунонии Украина]], вақте ки фарҳанг ва забони украинӣ мамнӯъ буд, гум шудааст.<ref>{{cite web |title=Executed Renaissance: The Erasure of Ukrainian Cultural Heritage in the Times of the Soviet Union |url=https://retrospectjournal.com/2020/11/22/executed-renaissance-the-erasure-of-ukrainian-cultural-heritage-in-the-times-of-the-soviet-union/ |website=Retrospect Journal}}</ref> Намунаҳои нақшу нигорро дар наққошии украинӣ ([[Наққошии Петриковка|Петриковка]], Косив), меъмории ороишӣ ва [[Гулдӯзии украинӣ|гулдӯзиҳои]] минтақаҳои таърихии Украина дидан мумкин аст. Баъзе аз ин осор ба рӯйхати Мероси фарҳангии ғайримоддии [[ЮНЕСКО]] ворид карда шудаанд.<ref>{{Cite web |title=Ukraine |url=https://ich.unesco.org/en/state/ukraine-UA |website=UNESCO Intangible Cultural Heritage}}</ref> ==== Суратгирӣ ==== {{main|Суратгирӣ дар Украина}} == ВАО == {{Main|Воситаҳои ахбори оммаи Украина}} == Варзиш == {{Main|Варзиш дар Украина}} Украина аз таваҷҷуҳи даврони Шӯравӣ ба тарбияи ҷисмонӣ баҳраи зиёд бурд, ки дар натиҷа садҳо стадион, ҳавзҳои шиноварӣ, толорҳои варзишӣ ва дигар иншооти варзишӣ мерос монданд.<ref name="Top_sport">{{cite web |title=Sport in Ukraine |url=https://www.topendsports.com/world/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}</ref> === Бокс === Бародарон [[Виталий Кличко]] ва [[Владимир Кличко]] унвонҳои қаҳрамони ҷаҳонро дар вазни сангини бокс соҳиб буданд.<ref name="KM_Klitschko">{{cite web |title=Klitschko Museum |url=https://klitschkomuseum.com/en/about |website=Klitschko Museum}}</ref> Владимир Кличко аз ҷониби бисёриҳо яке аз беҳтарин боксчиёни асри 21 дониста мешавад.<ref>{{Cite web |title=Best boxers of the 21st century |website=Sporting News |url=https://www.sportingnews.com/us/boxing/news/best-boxers-21st-century-ranked-sporting-news-list-male-fighters/1a0fda3ebfeee1d54f306473}}</ref> [[Александр Усик]] низ яке аз бузургтарин боксчиёни насли худ ва тамоми давру замон ба шумор меравад, ки тавонист унвони қаҳрамони мутлақи ҷаҳонро дар вазни сангин ба даст орад.<ref>{{Cite web |date=2024-05-18 |title=Tyson Fury vs Oleksandr Usyk: Ukrainian becomes undisputed heavyweight champion |url=https://www.bbc.co.uk/sport/boxing/articles/clwwl4pq092o |website=BBC Sport}}</ref> === Дигар намудҳои варзиш === Украина аввалин бор дар [[Бозиҳои олимпии зимистона 1994]] баромад кард.<ref name="Top_Olymp">{{cite web |title=Ukraine at the Winter Olympics |url=https://www.topendsports.com/events/winter/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}</ref> То ҳол Украина дар Бозиҳои олимпии тобистона (96 медал дар чаҳор ҳузур) нисбат ба Бозиҳои зимистона (5 медал дар чаҳор ҳузур) муваффақтар аст. Украина дар айни замон дар рӯйхати умумиҷаҳонии медалҳои олимпӣ аз рӯи шумораи медалҳои тилло дар ҷои 35-ум мебошад. Дигар варзишҳои маъмул дар Украина [[Ҳандбол]], [[Теннис]], [[Регби]], [[Баскетбол]], [[Гимнастика]] ва [[Хоккей дар ях]] мебошанд.<ref name="Top_sport"/> == Сайёҳӣ == {{Main|Сайёҳӣ дар Украина}} Украина ҳамасола беш аз 20 миллион меҳмонро аз саросари ҷаҳон ҷалб мекунад.<ref name=ukrstat>[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2007/tyr/tyr_u/potoki2006_u.htm Туристичні потоки], Кумитаи давлатии омори Украина</ref> [[Ҳафт мӯъҷизаи табиии Украина]]<ref name="CT_7NatWonders">{{cite web |title=The 7 Natural Wonders of Ukraine |url=https://theculturetrip.com/europe/ukraine/articles/the-7-natural-wonders-of-ukraine/ |website=Culture Trip |accessdate=2026-04-25 |archivedate=2020-09-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200925164843/https://theculturetrip.com/europe/ukraine/articles/the-7-natural-wonders-of-ukraine/ }}</ref> ва [[Ҳафт мӯъҷизаи Украина]] аз маъмултарин маконҳои сайёҳӣ ба шумор мераванд. Инчунин, шаҳрҳои муосир,<ref name="UES_cities">{{cite web |title=Cities of Ukraine |url=https://uesukraine.com/cities-of-ukraine/ |website=UES Ukraine}}</ref> ҷашнвораҳо,<ref name="iE_fest">{{cite web |title=Ukraine Holidays and Festivals |url=https://www.iexplore.com/articles/travel-guides/europe/ukraine/festivals-and-events |website=iExplore}}</ref> [[экосайёҳӣ]],<ref name="VU_eco">{{cite web |title=Ecotourism in Ukraine |url=https://visittoukraine.com/ecotourism-in-ukraine/ |website=Visit to Ukraine |accessdate=2026-04-25 |archivedate=2022-03-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220307091527/https://visittoukraine.com/ecotourism-in-ukraine/ }}</ref> ва [[сайёҳии тиббӣ]]<ref name="HT_Med">{{cite web |title=Medical Tourism to Ukraine |url=https://www.health-tourism.com/medical-tourism-ukraine/ |website=Health Tourism}}</ref> дар кишвар рушд кардаанд. == Инчунин нигаред == {{Portal|Украина}} * [[Рӯйхати мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Украина]] * [[Украинизатсия]] * [[Минтақаҳои таърихии Украина]] * «[[Слава Украини]]» (Шараф ба Украина) == Эзоҳ == {{reflist}} == Сарчашмаҳо == * Dubrovskiy Visnyk. November 2007. "...I ne pereshkoda letu lita" * {{cite book |editor-last=Kurkov|editor-first=Andrey|title=Treasures of Ukraine: A Nation's Cultural Heritage |date=2022 |publisher=[[Thames & Hudson]]|location=London}} == Барои мутолиаи бештар == * {{Cite web |title=Ukraine, Moldova, and Romania Seek UNESCO World Heritage Status for Trypillia Culture |url=https://united24media.com/latest-news/ukraine-moldova-and-romania-seek-unesco-world-heritage-status-for-trypillia-culture-11771 |website=UNITED24 Media}} * {{Cite news |title=Trypillya culture |url=https://www.britannica.com/topic/Trypillya-culture |work=Encyclopedia Britannica}} * {{Cite journal |last=Zaitsev |first=Pavlo |title=Taras Shevchenko: A Life |date=1988 |publisher=University of Toronto Press}} * {{Cite web |title=Sergei Pavlovich Korolev |url=https://kpi.ua/en/about-korolyov |website=kpi.ua}} == Пайвандҳои беруна == {{Commons category}} * Фарҳанг ** [https://mincult.gov.ua/  Вазорати фарҳанги Украина] ** [https://visitukraine.today/ Visit Ukraine Today] ** [https://insight.ui.org.ua/ Insight UA] * Телевизион ** [http://1plus1.ua 1+1] ** [https://ictv.ua/ ICTV] [[Гурӯҳ:Фарҳанги Украина| ]] [[Гурӯҳ:Украинашиносӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги славянӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги Аврупо]] fpkntnbqgvthiu1tnpvhhtzt8xzqfx8 0 331185 1470768 1470689 2026-04-30T03:35:07Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470768 wikitext text/x-wiki '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони [[Бухоро]] – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} a2j871c0yj2pqn9wf4vkgo5y5clqcwv 1470769 1470768 2026-04-30T03:36:09Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470769 wikitext text/x-wiki '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони [[Бухоро]] – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Донишмандони Тоҷик ]] 4656zabvym8s1nfdnng95xnigsiuu8c 1470770 1470769 2026-04-30T03:37:32Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470770 wikitext text/x-wiki '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони [[Бухоро]] – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Адибон]] toeiths2xqzv7bwffh144o68xuv57vm 1470771 1470770 2026-04-30T03:38:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470771 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони [[Бухоро]] – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Адибон]] 1xwfhub9hdvcgi2xrdt72v9kyib378o 1470772 1470771 2026-04-30T03:41:38Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470772 wikitext text/x-wiki {{Адиб|таваллуд=1847, деҳаи Боғи Калони Бухоро – 1925, Бухоро|даргузашт=1925|зодгоҳ=деҳаи Боғи Калони Бухоро|маҳалли даргузашт=Бухоро|номи аслӣ=Муҳаммадикром ибни Абдуссалом}} '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони [[Бухоро]] – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Адибон]] 3m1vgv574nae3pq209wt8jv667s7p01 1470773 1470772 2026-04-30T03:43:01Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470773 wikitext text/x-wiki {{Адиб|таваллуд=1847, деҳаи Боғи Калони Бухоро – 1925, Бухоро|даргузашт=1925|зодгоҳ=деҳаи Боғи Калони Бухоро|маҳалли даргузашт=Бухоро|номи аслӣ=Муҳаммадикром ибни Абдуссалом}} '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' ({{ВД-Дебоча}}) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Адибон]] hw13fvc8dq781la6zy6sd0hror6pjpv 1470774 1470773 2026-04-30T03:43:57Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470774 wikitext text/x-wiki {{Адиб|таваллуд=1847, деҳаи Боғи Калони Бухоро – 1925, Бухоро|даргузашт=1925|зодгоҳ=деҳаи Боғи Калони Бухоро|маҳалли даргузашт=Бухоро|номи аслӣ=Муҳаммадикром ибни Абдуссалом}} '''Икром''' ({{lang-fa|اکرام}} )'''Муҳаммадикром ибни Абдуссалом машҳур ба Домулло Икромча''' (1847, деҳаи Боғи Калони Бухоро – 1925, Бухоро) — мударрис ва донишманди тоҷик. == Таърих == Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Соли 1896 ба якчанд кишвари [[Шарқи Наздик]] ва [[Миёна]] сафар карда, бо ҳаёт ва паҳлуҳои ҷудогонаи муҳити иҷтимоии мамлакатҳои нисбат ба Бухоро пешқадам шинос шуд ва ин дар афкору ҷаҳонфаҳмии ӯ дигаргунии ҷиддие ба амал овард. Баъди бозгашт ба Бухоро Икром ба сохти ҷамъиятӣ, махсусан ба тарзу тартиботи таҳсил ва дараҷаи маданию маънавӣ ва ҷамъияти онвақта бо назари танқид нигоҳ мекардагӣ шуд. Ӯ хусусан усули куҳнаи таҳсили мадрасаҳои Бухороро сахт танқид мекард. Ба афкор ва ҷаҳонфаҳмии Икром осори [[Аҳмади Дониш]] низ таъсири бузург дошт. Дар ибтидои асри 20 Икром бархилофи муфтӣ ва олимони дигари замон ба ҳимояи мактабҳои усули ҷадид баромад ва ин ҷараёни навро аз рӯи қонунҳои ислом ҳақ баровард. Дар рисолаи «Ифозу-л-ноимин ва эъломи-л-ҷоҳилин» («Бедории хобидагон ва огоҳии нодонон»; тақр. соли 1910) Икром хурофоту разолати ҷамъияти замонашро хеле сахт ва ҳақиқатнигорона танқид кардааст. Соли 1918 амир Икромро барои фикрҳои пешқадам ва танқидиаш аз Бухоро бадарға кард ва писари калонии ӯ – Абдурраҳмонро дар зиндон ба қатл расонд. Пас аз [[Инқилоби Бухоро]] Икром боз ба Бухоро баргашт ва чанд муддат дар идораҳои маъмурии Ҷумҳурии Халқии Шӯроии Бухоро кор кард. Мавқеъ ва афкори мутараққии Икром дар ҳаёти маънавӣ ва мадании ибтидои асри 20 нақши мусбат гузоштааст. Яке аз устодони мадрасавӣ ва баъд яке аз дӯстони [[Садриддин Айнӣ|С. Айнӣ]] буд. С. Айнӣ дар китоби «Материалҳо оид ба таърихи Инқилоби Бухоро» ва «[[Ёддоштҳо]]»-и худ ба фаъолият ва мавқеи Икром дар муҳити Бухорои он замон баҳои баланд додааст. Абёти зер намунае аз навиштаҳои ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба рӯяш гарчи чашму рӯй во мешуд, нашуд, хуб шуд, Маро аз рашк ҷон аз тан ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Шудӣ гар бениқоб он рӯи гулгун дар чаман рӯзе, Чу ман аз хонумон булбул ҷудо мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи меҳроби хами абрӯи ӯ воқиф шудӣ зоҳид, Чу ман дар саҷда умри ӯ адо мешуд, нашуд, хуб шуд. Парешон мешудӣ як лаҳза дар маҷлис ду гесуяш, Ҳама чун ман ба домаш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд... Рақибе чанд андар сайдгоҳи ӯ шудӣ бисмил, Зи мижгонаш агар тире хато мешуд, нашуд, хуб шуд. Зи асрори хатту лаълаш шудӣ гар Бӯалӣ воқиф, Суханҳояш ишороти «Шифо» мешуд, нашуд, хуб шуд. Чу Икром ар даме рухсорааш наззора мекардӣ, Дилу ҷон дар балояш мубтало мешуд, нашуд, хуб шуд. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икром|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Адибон]] i19h3ctdzl4h9s6iuiucplnmcqwdemm 0 331190 1470776 2026-04-30T03:56:25Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иктидозаврҳо (Ictidosauria, Diarthrognathus) — як гурӯҳи ҳайвоноти мунқариз аз зерқатори териодонтҳо. Боқимондаҳои Иктидозаврҳо дар қабатҳои триаси боло – юраи поини Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ ёфт шудаанд. Дарозии баданашон то 30 см. Иктидозаврҳо ҷонварони хурдҷуссаи ҳаш... 1470776 wikitext text/x-wiki Иктидозаврҳо (Ictidosauria, Diarthrognathus) — як гурӯҳи ҳайвоноти мунқариз аз зерқатори териодонтҳо. Боқимондаҳои Иктидозаврҳо дар қабатҳои триаси боло – юраи поини Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ ёфт шудаанд. Дарозии баданашон то 30 см. Иктидозаврҳо ҷонварони хурдҷуссаи ҳашаротхӯр буданд. Скелет ва дандонҳои Иктидозаврҳо ба ҳайвоноти ширхор шабоҳат доштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иктидозаврҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳайвонот]] srythl7nq8j15j7tcpgqwb5p5jjvqxu 1470777 1470776 2026-04-30T03:58:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470777 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = OphthalmosaurusIcenius-NaturalHistoryMuseum-August23-08.jpg | image descr = Скелет ''[[Ophthalmosaurus icenius]]'' | regnum = Животные | rang = Отряд | latin = Ichthyosauria | author = [[Дюкроте-де-Бленвиль, Анри-Мари|Blainville]], [[1835 год в науке|1835]] | typus = {{btname|Ichthyosaurus communis|<br>[[Беш, Генри де ла|de la Beche]] & [[Конибэр, Уильям Даниэль|Conybeare]], [[1821 год в науке|1821]]}} | Возник = 230 | Вымер = 70 | wikispecies = Ichthyosauria }} Иктидозаврҳо (Ictidosauria, Diarthrognathus) — як гурӯҳи ҳайвоноти мунқариз аз зерқатори териодонтҳо. Боқимондаҳои Иктидозаврҳо дар қабатҳои триаси боло – юраи поини Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ ёфт шудаанд. Дарозии баданашон то 30 см. Иктидозаврҳо ҷонварони хурдҷуссаи ҳашаротхӯр буданд. Скелет ва дандонҳои Иктидозаврҳо ба ҳайвоноти ширхор шабоҳат доштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иктидозаврҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳайвонот]] {{ПБ}} sutrk03a2r2tf375re6dxd9bbv4n0r0 1470778 1470777 2026-04-30T04:01:47Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470778 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = OphthalmosaurusIcenius-NaturalHistoryMuseum-August23-08.jpg | image descr = Скелет ''[[Ophthalmosaurus icenius]]'' | regnum = Животные | rang = Отряд | latin = Ichthyosauria | author = [[Дюкроте-де-Бленвиль, Анри-Мари|Blainville]], [[1835 год в науке|1835]] | typus = {{btname|Ichthyosaurus communis|<br>[[Беш, Генри де ла|de la Beche]] & [[Конибэр, Уильям Даниэль|Conybeare]], [[1821 год в науке|1821]]}} | Возник = 230 | Вымер = 70 | wikispecies = Ichthyosauria }} '''Иктидозаврҳо''' ('''Ictidosauria, Diarthrognathus''') — як гурӯҳи ҳайвоноти мунқариз аз зерқатори териодонтҳо. Боқимондаҳои Иктидозаврҳо дар қабатҳои триаси боло – юраи поини [[Африқо]] ва Амрикои Ҷанубӣ ёфт шудаанд. Дарозии баданашон то 30 см. Иктидозаврҳо ҷонварони хурдҷуссаи ҳашаротхӯр буданд. Скелет ва дандонҳои Иктидозаврҳо ба ҳайвоноти [[ширхор]] шабоҳат доштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иктидозаврҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳайвонот]] {{ПБ}} lrrcj2811vfufgqqqzovi5rgzj6u2mi 1470779 1470778 2026-04-30T04:02:19Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470779 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = OphthalmosaurusIcenius-NaturalHistoryMuseum-August23-08.jpg | image descr = Скелет ''[[Ophthalmosaurus icenius]]'' | regnum = Животные | rang = Отряд | latin = Ichthyosauria | author = [[Дюкроте-де-Бленвиль, Анри-Мари|Blainville]], [[1835 год в науке|1835]] | typus = {{btname|Ichthyosaurus communis|<br>[[Беш, Генри де ла|de la Beche]] & [[Конибэр, Уильям Даниэль|Conybeare]], [[1821 год в науке|1821]]}} | Возник = 230 | Вымер = 70 | wikispecies = Ichthyosauria }} '''Иктидозаврҳо''' ('''Ictidosauria, Diarthrognathus''') — як гурӯҳи ҳайвоноти мунқариз аз зерқатори териодонтҳо. Боқимондаҳои Иктидозаврҳо дар қабатҳои триаси боло – юраи поини [[Африқо]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]] ёфт шудаанд. Дарозии баданашон то 30 см. Иктидозаврҳо ҷонварони хурдҷуссаи ҳашаротхӯр буданд. Скелет ва дандонҳои Иктидозаврҳо ба ҳайвоноти [[ширхор]] шабоҳат доштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иктидозаврҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳайвонот]] {{ПБ}} l6n8t8zj9bd64u4h6do9v0h9dtocwiy 1470790 1470779 2026-04-30T04:38:12Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470790 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = OphthalmosaurusIcenius-NaturalHistoryMuseum-August23-08.jpg | image descr = Скелет ''[[Ophthalmosaurus icenius]]'' | regnum = Животные | rang = Отряд | latin = Ichthyosauria | author = [[Дюкроте-де-Бленвиль, Анри-Мари|Blainville]], [[1835 год в науке|1835]] | typus = {{btname|Ichthyosaurus communis|<br>[[Беш, Генри де ла|de la Beche]] & [[Конибэр, Уильям Даниэль|Conybeare]], [[1821 год в науке|1821]]}} | Возник = 230 | Вымер = 70 | wikispecies = Ichthyosauria }} '''Иктидозаврҳо''' ('''Ictidosauria, Diarthrognathus''') — як гурӯҳи ҳайвоноти мунқариз аз зерқатори териодонтҳо. Боқимондаҳои Иктидозаврҳо дар қабатҳои триаси боло – юраи поини [[Африқо]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]] ёфт шудаанд. Дарозии баданашон то 30 см. Иктидозаврҳо ҷонварони хурдҷуссаи ҳашаротхӯр буданд. Скелет ва дандонҳои Иктидозаврҳо ба ҳайвоноти [[ширхор]] шабоҳат доштанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иктидозаврҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳайвонот]] {{ПБ}} bmdyll6pndpoe1i58mie4x61xtkkb24 0 331191 1470781 2026-04-30T04:14:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иксири аъзам {{lang-fa|اکسیر اعظم}} дар ирфон инсони комил, шайх, пешворо гӯянд. Ба қавли Азизуддини Насафӣ, Иксири аъзам яке аз номҳои инсони комил аст, чунонки Исо, Хизр ва Сулаймон ҳам гӯянд. Инсони комил ҳамеша дар дунё бошад, вале беш аз яке набошад, зеро тамоми... 1470781 wikitext text/x-wiki Иксири аъзам {{lang-fa|اکسیر اعظم}} дар ирфон инсони комил, шайх, пешворо гӯянд. Ба қавли Азизуддини Насафӣ, Иксири аъзам яке аз номҳои инсони комил аст, чунонки Исо, Хизр ва Сулаймон ҳам гӯянд. Инсони комил ҳамеша дар дунё бошад, вале беш аз яке набошад, зеро тамоми мавҷудот ҳамчун як шахс ва инсони комил дили он шахс аст. Мавҷудот бе дил натавонанд будан ва дил беш аз яке набувад. Маҷозан ба ҳар чизи муфиди камёбу ноёб иксир гуфта мешавад. Чунончи, дар тариқат ва истилоҳи суфия назар ё нафаси муршид (шайх)-и комилро иксир гӯянд, чунки метавонад моҳияти шахсро дигаргун, вуҷуди ноқобилу ноқисро комил ва миси қалби соликро зар гардонад. Гар кимиёи суҳбати ҷовидат орзуст, Мӯйи сари ҷавонон иксири аъзам аст. Саъдӣ Қалби беҳосили моро бизан иксири мурод, Яъне аз хоки сари дӯст нишоне ба ман ор! == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ирфон]] c0jldr6rxwa9eyj634yz2acwn2fdyqk 1470782 1470781 2026-04-30T04:15:49Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470782 wikitext text/x-wiki Иксири аъзам ({{lang-fa|اکسیر اعظم}}) дар ирфон инсони комил, шайх, пешворо гӯянд. Ба қавли Азизуддини Насафӣ, Иксири аъзам яке аз номҳои инсони комил аст, чунонки Исо, Хизр ва Сулаймон ҳам гӯянд. Инсони комил ҳамеша дар дунё бошад, вале беш аз яке набошад, зеро тамоми мавҷудот ҳамчун як шахс ва инсони комил дили он шахс аст. Мавҷудот бе дил натавонанд будан ва дил беш аз яке набувад. Маҷозан ба ҳар чизи муфиди камёбу ноёб иксир гуфта мешавад. Чунончи, дар тариқат ва истилоҳи суфия назар ё нафаси муршид (шайх)-и комилро иксир гӯянд, чунки метавонад моҳияти шахсро дигаргун, вуҷуди ноқобилу ноқисро комил ва миси қалби соликро зар гардонад. Гар кимиёи суҳбати ҷовидат орзуст, Мӯйи сари ҷавонон иксири аъзам аст. Саъдӣ Қалби беҳосили моро бизан иксири мурод, Яъне аз хоки сари дӯст нишоне ба ман ор! == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ирфон]] 1r4vxfernie53l4mqqpq0d9asnquza3 1470783 1470782 2026-04-30T04:20:49Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470783 wikitext text/x-wiki '''[[Иксири аъзам]]''' ({{lang-fa|اکسیر اعظم}}) дар [[ирфон]] инсони комил, [[шайх]], [[Пешвои қабила|пешворо]] гӯянд. Ба қавли [[Азизуддини Насафӣ]], Иксири аъзам яке аз номҳои инсони комил аст, чунонки [[Исо]], Хизр ва Сулаймон ҳам гӯянд. Инсони комил ҳамеша дар дунё бошад, вале беш аз яке набошад, зеро тамоми мавҷудот ҳамчун як шахс ва инсони комил дили он шахс аст. Мавҷудот бе дил натавонанд будан ва дил беш аз яке набувад. Маҷозан ба ҳар чизи муфиди камёбу ноёб иксир гуфта мешавад. Чунончи, дар тариқат ва истилоҳи суфия назар ё нафаси муршид (шайх)-и комилро иксир гӯянд, чунки метавонад моҳияти шахсро дигаргун, вуҷуди ноқобилу ноқисро комил ва миси қалби соликро зар гардонад. Гар кимиёи суҳбати ҷовидат орзуст, Мӯйи сари ҷавонон иксири аъзам аст. Саъдӣ Қалби беҳосили моро бизан иксири мурод, Яъне аз хоки сари дӯст нишоне ба ман ор! == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ирфон]] qx55wm3lyujllggjp9w7bd2011syhxy 1470784 1470783 2026-04-30T04:22:49Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470784 wikitext text/x-wiki '''[[Иксири аъзам]]''' ({{lang-fa|اکسیر اعظم}}) дар [[ирфон]] инсони комил, [[шайх]], [[Пешвои қабила|пешворо]] гӯянд. Ба қавли [[Азизуддини Насафӣ]], Иксири аъзам яке аз номҳои инсони комил аст, чунонки [[Исо]], Хизр ва Сулаймон ҳам гӯянд. Инсони комил ҳамеша дар дунё бошад, вале беш аз яке набошад, зеро тамоми мавҷудот ҳамчун як шахс ва инсони комил дили он шахс аст. Мавҷудот бе дил натавонанд будан ва дил беш аз яке набувад. Маҷозан ба ҳар чизи муфиди камёбу ноёб иксир гуфта мешавад. Чунончи, дар тариқат ва истилоҳи суфия назар ё нафаси муршид (шайх)-и комилро иксир гӯянд, чунки метавонад моҳияти шахсро дигаргун, вуҷуди ноқобилу ноқисро комил ва миси қалби соликро зар гардонад. {{иқтибоси академикӣ|<poem> Гар кимиёи суҳбати ҷовидат орзуст, Мӯйи сари ҷавонон иксири аъзам аст. Саъдӣ Қалби беҳосили моро бизан иксири мурод, Яъне аз хоки сари дӯст нишоне ба ман ор! </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ирфон]] 0ikniew02l8f74h4mxs5djm8hpp0es5 0 331192 1470787 2026-04-30T04:32:16Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иланг-Иланг (Cananga odorata), канангаи бӯё — дарахтест ҳамешасабз. То 25 м қад мекашад. Баргаш бонавбат, сода, байзашакли нӯгтез (дарозиаш то 20 см). Гулаш сафед, зард, сабзи хушбӯй (гулбаргҳояш равғани эфир доранд). Иланг-Иланг рустании хушбӯй буда, бӯйи он аз масофаи 30... 1470787 wikitext text/x-wiki Иланг-Иланг (Cananga odorata), канангаи бӯё — дарахтест ҳамешасабз. То 25 м қад мекашад. Баргаш бонавбат, сода, байзашакли нӯгтез (дарозиаш то 20 см). Гулаш сафед, зард, сабзи хушбӯй (гулбаргҳояш равғани эфир доранд). Иланг-Иланг рустании хушбӯй буда, бӯйи он аз масофаи 30–40 м ба машом мерасад. Самараш диладор, сабзи баланд, хӯрданбоб. Ватани аслии Иланг-Иланг Осиёи Ҷанубу Шарқӣ аст. Онро чун рустании хушбӯй дар минтақаҳои тропикӣ, хосса дар ҷаз-ҳои Филиппин, павариш мекунанд. Дар истеҳсоли атриёт истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иланг-Иланг|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:дарахт]] {{ПБ}} t69qbjintok3wz8ipj3e2btxy774i7e 1470788 1470787 2026-04-30T04:33:58Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470788 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Кананга душистая | image file = Cananga odorata Blanco1.221-cropped.jpg | image title = Кананга душистая. {{Бот.илл.}} | image descr = Кананга душистая. <br>{{Бот.илл.}} | regnum = Растения | parent = Cananga | rang = Вид | latin = Cananga odorata | author = ([[Lam.]]) [[Hook.f.]] & [[Томсон, Томас|Thomson]] | syn = | children name = | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = LC | wikispecies = Cananga odorata | iucn = | grin = 2022 }} Иланг-Иланг (Cananga odorata), канангаи бӯё — дарахтест ҳамешасабз. То 25 м қад мекашад. Баргаш бонавбат, сода, байзашакли нӯгтез (дарозиаш то 20 см). Гулаш сафед, зард, сабзи хушбӯй (гулбаргҳояш равғани эфир доранд). Иланг-Иланг рустании хушбӯй буда, бӯйи он аз масофаи 30–40 м ба машом мерасад. Самараш диладор, сабзи баланд, хӯрданбоб. Ватани аслии Иланг-Иланг Осиёи Ҷанубу Шарқӣ аст. Онро чун рустании хушбӯй дар минтақаҳои тропикӣ, хосса дар ҷаз-ҳои Филиппин, павариш мекунанд. Дар истеҳсоли атриёт истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иланг-Иланг|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:дарахт]] {{ПБ}} iwpbtykt5top8bgdsnx7p1w023ap2dm 1470789 1470788 2026-04-30T04:37:36Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470789 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Кананга душистая | image file = Cananga odorata Blanco1.221-cropped.jpg | image title = Кананга душистая. {{Бот.илл.}} | image descr = Кананга душистая. <br>{{Бот.илл.}} | regnum = Растения | parent = Cananga | rang = Вид | latin = Cananga odorata | author = ([[Lam.]]) [[Hook.f.]] & [[Томсон, Томас|Thomson]] | syn = | children name = | children = | typus = | range map = | range map caption = | range map width = | range legend = | iucnstatus = LC | wikispecies = Cananga odorata | iucn = | grin = 2022 }} '''Иланг-Иланг''' ('''Cananga odorata'''), канангаи бӯё — дарахтест ҳамешасабз. == Тавсиф == То 25 м қад мекашад. Баргаш бонавбат, сода, байзашакли нӯгтез (дарозиаш то 20 см). Гулаш сафед, зард, сабзи хушбӯй (гулбаргҳояш равғани эфир доранд). Иланг-Иланг рустании хушбӯй буда, бӯйи он аз масофаи 30–40 м ба машом мерасад. Самараш диладор, сабзи баланд, хӯрданбоб. Ватани аслии Иланг-Иланг [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Онро чун рустании хушбӯй дар минтақаҳои тропикӣ, хосса дар ҷаз-ҳои [[Филиппин]], павариш мекунанд. Дар истеҳсоли атриёт истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иланг-Иланг|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:дарахт]] {{ПБ}} phx6qadxo6di21r5v723nlotoyydmlt 0 331193 1470791 2026-04-30T04:44:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Илғо ({{lang-ar|الغا}}) – ботил кардан, сухани беҳудаву бемаънӣ гуфтан; ҳазён, сафсата, лағв), дар илми бадеъ аз ҷумлаи айбҳои шеър аст. Илғо чунон аст, ки шоир дар мисраъ ё байти худ лафзе ё калимаҳое меорад, ки ба гуфтаи аввалаи ӯ ҳеч тааллуқ надорад ва он лафзро мул... 1470791 wikitext text/x-wiki Илғо ({{lang-ar|الغا}}) – ботил кардан, сухани беҳудаву бемаънӣ гуфтан; ҳазён, сафсата, лағв), дар илми бадеъ аз ҷумлаи айбҳои шеър аст. Илғо чунон аст, ки шоир дар мисраъ ё байти худ лафзе ё калимаҳое меорад, ки ба гуфтаи аввалаи ӯ ҳеч тааллуқ надорад ва он лафзро мулғо (ҳазён) хонанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Он ки бидурахшад чу теғе навзудуда бениём. </poem>|сарчашма=}} Дар ин мисраъ калимаи «бениём» сухани бемавриду бемаънист, зеро калимаи «бидурахшад» далолат бар он мекунад, ки шамшер ғилоф надорад. Баъзе адабиётшиносон Илғоро аз ҷумла ҳашв донистаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илғо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Алфоз]] o343h9lqzf4odq454zh0qd6xo9tkwzd 1470792 1470791 2026-04-30T04:53:32Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470792 wikitext text/x-wiki '''Илғо''' ({{lang-ar|الغا}}) – '''ботил кардан''', '''сухани беҳудаву бемаънӣ гуфтан'''; '''ҳазён''', '''сафсата''', '''лағв'''), дар илми бадеъ аз ҷумлаи айбҳои шеър аст. Илғо чунон аст, ки шоир дар мисраъ ё байти худ лафзе ё калимаҳое меорад, ки ба гуфтаи аввалаи ӯ ҳеч тааллуқ надорад ва он лафзро мулғо (ҳазён) хонанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Он ки бидурахшад чу теғе навзудуда бениём. </poem>|сарчашма=}} Дар ин мисраъ калимаи «бениём» сухани бемавриду бемаънист, зеро калимаи «бидурахшад» далолат бар он мекунад, ки шамшер ғилоф надорад. Баъзе адабиётшиносон Илғоро аз ҷумла ҳашв донистаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илғо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Калимаҳо]] byqppc5f7lyda861yinltxe23208850 0 331194 1470794 2026-04-30T04:59:54Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Илал ({{lang-ar|علل}} – ангезаҳо, далелҳо) — дар илми арӯз тағйиротеро гӯянд, ки дар ватади маҷмӯъ / V – /, ватади мафруқ / – V / рӯй дода, дар рукнҳои арӯз ва зарб истифода шуда бошад. Ҳарчанд тағйир ёфтани ҷузви ягон рукни солими (мафоӣлун, фоилотун, мустафъилун, фоил... 1470794 wikitext text/x-wiki Илал ({{lang-ar|علل}} – ангезаҳо, далелҳо) — дар илми арӯз тағйиротеро гӯянд, ки дар ватади маҷмӯъ / V – /, ватади мафруқ / – V / рӯй дода, дар рукнҳои арӯз ва зарб истифода шуда бошад. Ҳарчанд тағйир ёфтани ҷузви ягон рукни солими (мафоӣлун, фоилотун, мустафъилун, фоилотун, мустафъилун, мафъӯлоту, фаӯлун, фоилун, мутафоилун, мафоилатун) баҳрҳои аслӣ назди умум зиҳоф бошад, аммо арӯзиён тағйиротеро, ки фақат ба сабабҳо тааллуқ дорад, зиҳоф ва тағйироти дар ватадҳо рӯйдодаро Илал номидаанд. Пас, мақсур, маҳзуф, музол, мусаббағ, мураффал, аҳтам, маҷбуб, азалл, абтар, маҷдӯъ, манҳур, маслух, матмус, маҷҳуф, аҳзаз, мақтуф, мақтӯъ, аслам, мавқуф, макшуф, макфуф, ахрам, асрам, аштар, ахраб, ақсам, маъқус, марфӯъ, мухаллаъ, манҳур ва ғ. дар асл Илал буда, бо номи зиҳоф машҳуранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илал |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:илми арӯз]] 4en2ul4lvp6gj41842wihdohz7qk41e 1470795 1470794 2026-04-30T05:03:28Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470795 wikitext text/x-wiki '''Илал''' ({{lang-ar|علل}} – '''ангезаҳо''', '''далелҳо''') — дар илми арӯз тағйиротеро гӯянд, ки дар ватади маҷмӯъ / V – /, ватади мафруқ / – V / рӯй дода, дар рукнҳои арӯз ва зарб истифода шуда бошад. Ҳарчанд тағйир ёфтани ҷузви ягон рукни солими (мафоӣлун, фоилотун, мустафъилун, фоилотун, мустафъилун, мафъӯлоту, фаӯлун, фоилун, мутафоилун, мафоилатун) баҳрҳои аслӣ назди умум зиҳоф бошад, аммо арӯзиён тағйиротеро, ки фақат ба сабабҳо тааллуқ дорад, зиҳоф ва тағйироти дар ватадҳо рӯйдодаро Илал номидаанд. Пас, мақсур, маҳзуф, музол, мусаббағ, мураффал, аҳтам, маҷбуб, азалл, абтар, маҷдӯъ, манҳур, маслух, матмус, маҷҳуф, аҳзаз, мақтуф, мақтӯъ, аслам, мавқуф, макшуф, макфуф, ахрам, асрам, аштар, ахраб, ақсам, маъқус, марфӯъ, мухаллаъ, манҳур ва ғ. дар асл Илал буда, бо номи зиҳоф машҳуранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илал |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Шеър]] 7siibygw69uaudwfx0noekvjwp48sgo 0 331195 1470796 2026-04-30T05:37:05Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иллиризм — ҷунбиши ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фарҳангии хорватҳо (1830–40). Дар Хорватия, Славония, Далмасия, марзҳои ҳарбии Австрия зуҳур карда, сарзамини славянҳои ҷанубиро фаро гирифт ва қисман аз ҷониби сербҳо ва словенҳо пуштибонӣ ёфт. Иллиризм аз густариши ҳарак... 1470796 wikitext text/x-wiki Иллиризм — ҷунбиши ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фарҳангии хорватҳо (1830–40). Дар Хорватия, Славония, Далмасия, марзҳои ҳарбии Австрия зуҳур карда, сарзамини славянҳои ҷанубиро фаро гирифт ва қисман аз ҷониби сербҳо ва словенҳо пуштибонӣ ёфт. Иллиризм аз густариши ҳаракатҳои миллӣ дар Аврупо пас аз Инқилоби бузурги Фаронса (1789–99), ҷангҳои Наполеон ва оғози ташаккулёбии миллати хорват сарчашма гирифт. Намояндагони Иллиризм шиори таъсис додани «Иллирияи Бузург»-ро пешбарӣ карданд, ки бояд тамоми минтақаҳои сукунати славянҳои ҷанубӣ ва қисман ғайриславяниро дар бар мегирифт. Асоси идеологияи Иллиризмро қаробати қавмӣ ва муштаракоти таърихиву фарҳангии славянҳои ҷанубӣ (худро ба иллирийҳо мансуб медонистанд), ваҳдати забонӣ ва сиёсии иллириён, ташаккули забони адабии муштарак (забони иллирӣ) ва ҳифзи ҳувияти миллӣ ташкил медод. Дар заминаи Иллиризм адабиёти миллии хорват (намояндагонаш Л. Гай, С. Враз, П. Прерадович, И. Мажуранич, Д. Деметер И. Берлич) ташаккул ёфт. Аз оғози солҳои 1940 И. моҳияти сиёсӣ пайдо карда, ба ду шоха: либералӣ-ашрофӣ (Ҳизби иллирийӣ) ва муҳофизакор (консерватор)-ӣ (Ҳизби хорватӣ-маҷорӣ ё «мадяронҳо») ҷудо шуд. Либералҳо (Л. Гай, И. Кукулевич-Саксинский, Л. Вукотинович, Д. Кушлан ва дигарон) барои иттиҳоди маъмурии Хорватия, Славония ва Далмасия ва мақоми давлатӣ гирифтани забони сербу хорватӣ кӯшиш доштанд. Муҳофизакорон (Я. Драшкович ва дигарон) барномаи рушди «ҳуқуқҳои маҳдуд» (мухторият)-и Хорватияву Славонияро дар ҳайати шоҳии Маҷористон пешниҳод карда, барои нигоҳ доштани сохтори мавҷуда ва имтиёзҳои табақавии он пофишорӣ мекарданд. Соли 1843 ҳокимияти Австрия истифодаи мафҳумҳои «Иллирия» ва «Иллирийҳо»-ро дар матбуот манъ кард. Баъд аз инқилоби соли 1848 Иллиризм пароканда шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллиризм|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳаракат]] {{ПБ}} idktmi73yuk22fte7pa2vi7e174lql8 1470797 1470796 2026-04-30T06:00:40Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470797 wikitext text/x-wiki '''Иллиризм''' — ҷунбиши ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фарҳангии хорватҳо (1830–40). Дар [[Хорватия]], [[Словения|Славония]], Далмасия, марзҳои ҳарбии Австрия зуҳур карда, сарзамини славянҳои ҷанубиро фаро гирифт ва қисман аз ҷониби сербҳо ва словенҳо пуштибонӣ ёфт. Иллиризм аз густариши ҳаракатҳои миллӣ дар '''[[Аврупо]]''' пас аз [[Инқилоби бузурги Фаронса]] (1789–99), ҷангҳои [[Наполеон]] ва оғози ташаккулёбии миллати хорват сарчашма гирифт. Намояндагони Иллиризм шиори таъсис додани «Иллирияи Бузург»-ро пешбарӣ карданд, ки бояд тамоми минтақаҳои сукунати славянҳои ҷанубӣ ва қисман ғайриславяниро дар бар мегирифт. Асоси идеологияи Иллиризмро қаробати қавмӣ ва муштаракоти таърихиву фарҳангии славянҳои ҷанубӣ (худро ба иллирийҳо мансуб медонистанд), ваҳдати забонӣ ва сиёсии иллириён, ташаккули забони адабии муштарак (забони иллирӣ) ва ҳифзи ҳувияти миллӣ ташкил медод. Дар заминаи Иллиризм адабиёти миллии хорват (намояндагонаш Л. Гай, С. Враз, П. Прерадович, И. Мажуранич, Д. Деметер И. Берлич) ташаккул ёфт. Аз оғози солҳои 1940 И. моҳияти сиёсӣ пайдо карда, ба ду шоха: либералӣ-ашрофӣ (Ҳизби иллирийӣ) ва муҳофизакор (консерватор)-ӣ (Ҳизби хорватӣ-маҷорӣ ё «мадяронҳо») ҷудо шуд. Либералҳо (Л. Гай, И. Кукулевич-Саксинский, Л. Вукотинович, Д. Кушлан ва дигарон) барои иттиҳоди маъмурии Хорватия, Славония ва Далмасия ва мақоми давлатӣ гирифтани забони сербу хорватӣ кӯшиш доштанд. Муҳофизакорон (Я. Драшкович ва дигарон) барномаи рушди «ҳуқуқҳои маҳдуд» (мухторият)-и Хорватияву Славонияро дар ҳайати шоҳии [[Маҷористон]] пешниҳод карда, барои нигоҳ доштани сохтори мавҷуда ва имтиёзҳои табақавии он пофишорӣ мекарданд. Соли 1843 ҳокимияти [[Австрия]] истифодаи мафҳумҳои «Иллирия» ва «Иллирийҳо»-ро дар матбуот манъ кард. Баъд аз инқилоби соли 1848 Иллиризм пароканда шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллиризм|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳаракати сиёсӣ]] 8xapylnbrbcrambn3q62s6anlxta2yg 1470798 1470797 2026-04-30T06:02:28Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470798 wikitext text/x-wiki '''Иллиризм''' — ҷунбиши ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фарҳангии хорватҳо (1830–40). Дар [[Хорватия]], [[Словения|Славония]], Далмасия, марзҳои ҳарбии [[Австрия]] зуҳур карда, сарзамини славянҳои ҷанубиро фаро гирифт ва қисман аз ҷониби сербҳо ва словенҳо пуштибонӣ ёфт. Иллиризм аз густариши ҳаракатҳои миллӣ дар '''[[Аврупо]]''' пас аз Инқилоби бузурги [[Фаронса]] (1789–99), ҷангҳои [[Наполеон]] ва оғози ташаккулёбии миллати хорват сарчашма гирифт. Намояндагони Иллиризм шиори таъсис додани «Иллирияи Бузург»-ро пешбарӣ карданд, ки бояд тамоми минтақаҳои сукунати славянҳои ҷанубӣ ва қисман ғайриславяниро дар бар мегирифт. Асоси идеологияи Иллиризмро қаробати қавмӣ ва муштаракоти таърихиву фарҳангии славянҳои ҷанубӣ (худро ба иллирийҳо мансуб медонистанд), ваҳдати забонӣ ва сиёсии иллириён, ташаккули забони адабии муштарак (забони иллирӣ) ва ҳифзи ҳувияти миллӣ ташкил медод. Дар заминаи Иллиризм адабиёти миллии хорват (намояндагонаш Л. Гай, С. Враз, П. Прерадович, И. Мажуранич, Д. Деметер И. Берлич) ташаккул ёфт. Аз оғози солҳои 1940 И. моҳияти сиёсӣ пайдо карда, ба ду шоха: либералӣ-ашрофӣ (Ҳизби иллирийӣ) ва муҳофизакор (консерватор)-ӣ (Ҳизби хорватӣ-маҷорӣ ё «мадяронҳо») ҷудо шуд. [[Либеролисм|Либералҳо]] (Л. Гай, И. Кукулевич-Саксинский, Л. Вукотинович, Д. Кушлан ва дигарон) барои иттиҳоди маъмурии Хорватия, Славония ва Далмасия ва мақоми давлатӣ гирифтани забони сербу хорватӣ кӯшиш доштанд. Муҳофизакорон (Я. Драшкович ва дигарон) барномаи рушди «ҳуқуқҳои маҳдуд» (мухторият)-и Хорватияву Славонияро дар ҳайати шоҳии [[Маҷористон]] пешниҳод карда, барои нигоҳ доштани сохтори мавҷуда ва имтиёзҳои табақавии он пофишорӣ мекарданд. Соли 1843 ҳокимияти [[Австрия]] истифодаи мафҳумҳои «Иллирия» ва «Иллирийҳо»-ро дар матбуот манъ кард. Баъд аз инқилоби соли 1848 Иллиризм пароканда шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллиризм|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳаракати сиёсӣ]] m0u3loqtmuehi2h52t00y6brxu0gug9 0 331196 1470800 2026-04-30T06:26:15Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Илёсхоҷа {{lang-fa|لیاس خواج}} ҳокими Мовароуннаҳр (1362–65), дуввумин хони Муғулистон (1363–66), писари Туғлуқ-Темур. Соли 1361 Туғлуқ Темур Мовароуннаҳрро ишғол кард ва идораи ҳукуматро ба уҳдаи Илёсхоҷа гузошта, худ ба Муғулистон баргашт. Илёсхоҷа ҳукуматро дар Мовар... 1470800 wikitext text/x-wiki Илёсхоҷа {{lang-fa|لیاس خواج}} ҳокими Мовароуннаҳр (1362–65), дуввумин хони Муғулистон (1363–66), писари Туғлуқ-Темур. Соли 1361 Туғлуқ Темур Мовароуннаҳрро ишғол кард ва идораи ҳукуматро ба уҳдаи Илёсхоҷа гузошта, худ ба Муғулистон баргашт. Илёсхоҷа ҳукуматро дар Мовароуннаҳр тавассути ходими дарбор – Бегчик ва Темур идора мекард ва қароргоҳаш дар Кеш буд. Дар аҳди ҳукумати Илёсхоҷа муборизаҳои дохилӣ дар Мовароуннаҳр шиддат ёфтанд. Темур низ ӯро ба вайрон кардани тартиботи «Ёсo» маҳкум карда, бо ҳокими Балх – амир Ҳусайн бар зидди ӯ созиш бастанд. Темур ва Ҳусайн дар кӯшиши аввал, дар набарди Пули Сангин (1363) ноком шуда, ниҳоят соли 1364 Мовароуннаҳрро аз тасарруфи Илёсхоҷа озод карданд. Илёсхоҷа аз Мовароуннаҳр фирор кард ва баъди фавти падараш хони Муғулистон эълон шуд. Дере нагузашта Илёсхоҷа бо мақсади ишғол кардани Мовароуннаҳр дубора ба ин самт лашкар кашид ва дар набарди «Ҷанги лой» сипоҳи муттаҳидаи Темур ва Ҳусайнро торумор кард. Илёсхоҷа дар муҳосираи ш. Самарқанд (1365) ва муборизаи зидди Ҷунбиши Сарбадорон ноком шуда, ба Муғулистон баргашт. Соли 1366 Илёсхоҷа ба дасти намояндаи хонадони Дуғлот – Қамаруддин ба қатл расид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсхоҷа|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:ҳокимон]] 2gzup7kpqf8fzctarszxqlwd156dked 1470801 1470800 2026-04-30T06:26:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470801 wikitext text/x-wiki Илёсхоҷа ({{lang-fa|لیاس خواج}}) ҳокими Мовароуннаҳр (1362–65) — дуввумин хони Муғулистон (1363–66), писари Туғлуқ-Темур. Соли 1361 Туғлуқ Темур Мовароуннаҳрро ишғол кард ва идораи ҳукуматро ба уҳдаи Илёсхоҷа гузошта, худ ба Муғулистон баргашт. Илёсхоҷа ҳукуматро дар Мовароуннаҳр тавассути ходими дарбор – Бегчик ва Темур идора мекард ва қароргоҳаш дар Кеш буд. Дар аҳди ҳукумати Илёсхоҷа муборизаҳои дохилӣ дар Мовароуннаҳр шиддат ёфтанд. Темур низ ӯро ба вайрон кардани тартиботи «Ёсo» маҳкум карда, бо ҳокими Балх – амир Ҳусайн бар зидди ӯ созиш бастанд. Темур ва Ҳусайн дар кӯшиши аввал, дар набарди Пули Сангин (1363) ноком шуда, ниҳоят соли 1364 Мовароуннаҳрро аз тасарруфи Илёсхоҷа озод карданд. Илёсхоҷа аз Мовароуннаҳр фирор кард ва баъди фавти падараш хони Муғулистон эълон шуд. Дере нагузашта Илёсхоҷа бо мақсади ишғол кардани Мовароуннаҳр дубора ба ин самт лашкар кашид ва дар набарди «Ҷанги лой» сипоҳи муттаҳидаи Темур ва Ҳусайнро торумор кард. Илёсхоҷа дар муҳосираи ш. Самарқанд (1365) ва муборизаи зидди Ҷунбиши Сарбадорон ноком шуда, ба Муғулистон баргашт. Соли 1366 Илёсхоҷа ба дасти намояндаи хонадони Дуғлот – Қамаруддин ба қатл расид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсхоҷа|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:ҳокимон]] ki0jqde5b3ccwbahlakqna43fth8pyy 1470802 1470801 2026-04-30T06:30:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470802 wikitext text/x-wiki '''Илёсхоҷа''' ({{lang-fa|لیاس خواج}}) ҳокими Мовароуннаҳр (1362–65) — дуввумин хони [[Муғулистон]] (1363–66), писари Туғлуқ-Темур. Соли 1361 Туғлуқ Темур Мовароуннаҳрро ишғол кард ва идораи ҳукуматро ба уҳдаи Илёсхоҷа гузошта, худ ба Муғулистон баргашт. Илёсхоҷа ҳукуматро дар [[Мовароуннаҳр]] тавассути ходими дарбор – Бегчик ва [[Темур]] идора мекард ва қароргоҳаш дар [[Кеш]] буд. Дар аҳди ҳукумати Илёсхоҷа муборизаҳои дохилӣ дар Мовароуннаҳр шиддат ёфтанд. Темур низ ӯро ба вайрон кардани тартиботи «Ёсo» маҳкум карда, бо ҳокими [[Балх]] – амир Ҳусайн бар зидди ӯ созиш бастанд. Темур ва Ҳусайн дар кӯшиши аввал, дар набарди Пули Сангин (1363) ноком шуда, ниҳоят соли 1364 Мовароуннаҳрро аз тасарруфи Илёсхоҷа озод карданд. Илёсхоҷа аз Мовароуннаҳр фирор кард ва баъди фавти падараш хони Муғулистон эълон шуд. Дере нагузашта Илёсхоҷа бо мақсади ишғол кардани Мовароуннаҳр дубора ба ин самт лашкар кашид ва дар набарди «Ҷанги лой» сипоҳи муттаҳидаи Темур ва Ҳусайнро торумор кард. Илёсхоҷа дар муҳосираи ш. Самарқанд (1365) ва муборизаи зидди Ҷунбиши [[Сарбадорон]] ноком шуда, ба Муғулистон баргашт. Соли 1366 Илёсхоҷа ба дасти намояндаи хонадони Дуғлот – [[Қамаруддини Аврангободӣ|Қамаруддин]] ба қатл расид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсхоҷа|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:ҳокимон]] pjkki9suw5t607adtmlr3ej9hcp7vid 2 331197 1470803 2026-04-30T06:31:59Z Salarnhiri2011 50511 Саҳифаи нав: {{#babel:th|tg-0}} 1470803 wikitext text/x-wiki {{#babel:th|tg-0}} q5zl4z335l5vg5rhtx7r53f9nyvbji7 0 331198 1470806 2026-04-30T07:10:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иксири Аъзам {{lang-fa|اکسیر اعظم}} асари Муҳаммад Аъзамхони Ромпурӣ, ки бо номи Аъзамхони Ҳаким ва тахаллуси Нозими Ҷаҳон ҳам машҳур аст (фавт 1902). «Иксири Аъзам» яке аз бузургтарин китобҳои тиббии асрҳои охир буда, соли 1873 ба забони форсӣ дар чаҳор ҷилди бузургҳ... 1470806 wikitext text/x-wiki Иксири Аъзам {{lang-fa|اکسیر اعظم}} асари Муҳаммад Аъзамхони Ромпурӣ, ки бо номи Аъзамхони Ҳаким ва тахаллуси Нозими Ҷаҳон ҳам машҳур аст (фавт 1902). «Иксири Аъзам» яке аз бузургтарин китобҳои тиббии асрҳои охир буда, соли 1873 ба забони форсӣ дар чаҳор ҷилди бузургҳаҷм таълиф шудааст. Муаллиф ба он «Иксири Аъзам.» ном додааст, ки маънои он доруи бағоят муфид буда, онро «моддату-л-ҳаёт» низ мегӯянд. Китоб бахши назарӣ ва амалии тибро дар бар гирифтааст. Дар он дар бораи ҳамаи бемориҳои инсон ва роҳҳои муолаҷаи онҳо маълумот мавҷуд аст. «Иксири Аъзам» чанд бор дар Ҳиндустон чопи сангӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири Аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Асарҳо]] ijmi1ls3qzmeixiji3zt0d02czhmfgv 1470807 1470806 2026-04-30T07:11:13Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470807 wikitext text/x-wiki Иксири Аъзам ({{lang-fa|اکسیر اعظم}}) асари Муҳаммад Аъзамхони Ромпурӣ, ки бо номи Аъзамхони Ҳаким ва тахаллуси Нозими Ҷаҳон ҳам машҳур аст (фавт 1902). «Иксири Аъзам» яке аз бузургтарин китобҳои тиббии асрҳои охир буда, соли 1873 ба забони форсӣ дар чаҳор ҷилди бузургҳаҷм таълиф шудааст. Муаллиф ба он «Иксири Аъзам.» ном додааст, ки маънои он доруи бағоят муфид буда, онро «моддату-л-ҳаёт» низ мегӯянд. Китоб бахши назарӣ ва амалии тибро дар бар гирифтааст. Дар он дар бораи ҳамаи бемориҳои инсон ва роҳҳои муолаҷаи онҳо маълумот мавҷуд аст. «Иксири Аъзам» чанд бор дар Ҳиндустон чопи сангӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири Аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Асарҳо]] 202dfs8xwiddfrnwbvb09j3h9kjywbb 1470808 1470807 2026-04-30T07:15:15Z Сунатулло Сафарзода 108676 1470808 wikitext text/x-wiki '''«Иксири Аъзам»''' ({{lang-fa|اکسیر اعظم}}) асари Муҳаммад Аъзамхони Ромпурӣ, ки бо номи Аъзамхони Ҳаким ва тахаллуси [[Нозими Ҷаҳон]] ҳам машҳур аст (фавт 1902). «Иксири Аъзам» яке аз бузургтарин китобҳои тиббии асрҳои охир буда, соли 1873 ба забони форсӣ дар чаҳор ҷилди бузургҳаҷм таълиф шудааст. Муаллиф ба он «Иксири Аъзам» ном додааст, ки маънои он доруи бағоят муфид буда, онро «моддату-л-ҳаёт» низ мегӯянд. Китоб бахши назарӣ ва амалии тибро дар бар гирифтааст. Дар он дар бораи ҳамаи бемориҳои инсон ва роҳҳои муолаҷаи онҳо маълумот мавҷуд аст. «Иксири Аъзам» чанд бор дар [[Ҳиндустон]] чопи сангӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иксири Аъзам|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Асарҳо]] oe2jhjpuznd7398591wjuhf9lxh6y95 0 331199 1470866 2026-04-30T10:57:38Z Фурқати Низом 109075 Фурқати Низом moved page [[Маҳмудов, Ҳомид Саидович]] to [[Ҳомид Маҳмудов]]: Ном ба шакли маъмул ва энсиклопедӣ иваз карда шуд 1470866 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҳомид Маҳмудов]] 0q0xiy4plhsd5g3i7xt6bgi9mvidmfn