Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2661 1472470 1043736 2026-05-13T05:03:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472470 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> bg8yo44u9ne0j46nfk0dazwjb9basoy 1472471 1472470 2026-05-13T05:03:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472471 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). qvktgn8ry46r3cpmqwawh02fm058csq 1472472 1472471 2026-05-13T05:03:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472472 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. kqf27hwv6otaf3zsm2pa0031twj76vb 1472473 1472472 2026-05-13T05:03:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472473 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. tqg8a4ev8wu0agciilyxui9uk2dd9ho 1472474 1472473 2026-05-13T05:04:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472474 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. h4tcm8i06x2p0hk2a1yzaxtz0bt1pjj 1472475 1472474 2026-05-13T05:04:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472475 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. == Нақлиёт == Манила гиреҳи асосии нақлиётии [[Филиппин]] мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. hceiprw2xu0lr9ign26aiw3ua2002eh 1472477 1472475 2026-05-13T05:04:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472477 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. == Нақлиёт == Манила гиреҳи асосии нақлиётии [[Филиппин]] мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. == Фарҳанг ва маориф == Манила маркази муҳими таърихӣ ва фарҳангии [[Филиппин]] аст. Дар маҳаллаи деворбасти Интрамурос калисои Сан-Агустин (ба Феҳристи ЮНЕСКО дохилшуда), қалъаи Сантяго ва калисои ҷомеи Манила ҷойгиранд; боғи Рисал, Осорхонаи миллӣ ва театри миллӣ низ дар шаҳр воқеъ мебошанд. Донишгоҳи Санто-Томас (соли 1611, яке аз қадимтарин донишгоҳҳои [[Осиё]]) ва Донишгоҳи Филиппин дар Манила таъсис ёфтаанд. r4uvv5rqbtrzaq811cvcg8bpxy1qml1 1472478 1472477 2026-05-13T05:04:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472478 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. == Нақлиёт == Манила гиреҳи асосии нақлиётии [[Филиппин]] мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. == Фарҳанг ва маориф == Манила маркази муҳими таърихӣ ва фарҳангии [[Филиппин]] аст. Дар маҳаллаи деворбасти Интрамурос калисои Сан-Агустин (ба Феҳристи ЮНЕСКО дохилшуда), қалъаи Сантяго ва калисои ҷомеи Манила ҷойгиранд; боғи Рисал, Осорхонаи миллӣ ва театри миллӣ низ дар шаҳр воқеъ мебошанд. Донишгоҳи Санто-Томас (соли 1611, яке аз қадимтарин донишгоҳҳои [[Осиё]]) ва Донишгоҳи Филиппин дар Манила таъсис ёфтаанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Уқёнуси Ором]] 6d2dznq4fvedqumr20skkj1e0gl6xjw 1472479 1472478 2026-05-13T05:04:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472479 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. == Нақлиёт == Манила гиреҳи асосии нақлиётии [[Филиппин]] мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. == Фарҳанг ва маориф == Манила маркази муҳими таърихӣ ва фарҳангии [[Филиппин]] аст. Дар маҳаллаи деворбасти Интрамурос калисои Сан-Агустин (ба Феҳристи ЮНЕСКО дохилшуда), қалъаи Сантяго ва калисои ҷомеи Манила ҷойгиранд; боғи Рисал, Осорхонаи миллӣ ва театри миллӣ низ дар шаҳр воқеъ мебошанд. Донишгоҳи Санто-Томас (соли 1611, яке аз қадимтарин донишгоҳҳои [[Осиё]]) ва Донишгоҳи Филиппин дар Манила таъсис ёфтаанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Уқёнуси Ором]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 6pfvme429sn9cbj9nuf35sxpv62x4ri 1472482 1472479 2026-05-13T05:05:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472482 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. == Нақлиёт == Манила гиреҳи асосии нақлиётии [[Филиппин]] мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. == Фарҳанг ва маориф == Манила маркази муҳими таърихӣ ва фарҳангии [[Филиппин]] аст. Дар маҳаллаи деворбасти Интрамурос калисои Сан-Агустин (ба Феҳристи ЮНЕСКО дохилшуда), қалъаи Сантяго ва калисои ҷомеи Манила ҷойгиранд; боғи Рисал, Осорхонаи миллӣ ва театри миллӣ низ дар шаҳр воқеъ мебошанд. Донишгоҳи Санто-Томас (соли 1611, яке аз қадимтарин донишгоҳҳои [[Осиё]]) ва Донишгоҳи Филиппин дар Манила таъсис ёфтаанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Уқёнуси Ором]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Manila Манила дар Encyclopædia Britannica] * [https://manila.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Манила] r4r9zcfcg1nmnnzlwlyxjynfpyqlswg 1472483 1472482 2026-05-13T05:05:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472483 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манила |номи аслӣ = Maynila |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1571 |масоҳат = 42,88 |баландии маркази МА = 16 |аҳолӣ = 1 846 513 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://manila.gov.ph/ }} '''Манила''' (ба филиппинӣ: ''Maynila'') — пойтахти [[Филиппин]] ва маркази Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) буда, дар соҳили шарқии Халиҷи Манила, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manila Manila] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр тақрибан 1,85 миллион нафар буда, бо агломератсияаш зиёда аз 13 миллион нафар мебошад, ки онро яке аз сераҳолитарин шаҳрҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Манила</ref> == Таърих == Дар ҷойи Манила замоне маҳаллаи мусулмонии Майнила — таҳти ҳукмронии раҷаҳои маҳаллӣ — воқеъ буд, ки бо [[Бруней]] ва дигар бандарҳои осиёӣ тиҷорат мекард. Соли 1571 Мигел Лопес де Легаспи онро забт кард ва Манила пойтахти мустамликаи испании Ҳиндустони Шарқӣ гардид; қисми таърихии деворбасти он — Интрамурос — маркази ҳокимият ва дин буд.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XVI–XIX Манила як нуқтаи муҳими савдои ҷаҳонӣ буд: киштиҳои «галеони Манила» нуқраро аз [[Амрико]] ба нахи чинӣ иваз мекарданд. Соли 1898 шаҳр ба дасти [[ИМА]] гузашт; дар [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] (1945) ҳангоми набард барои озодкунӣ Манила сахт хароб шуд. Пас аз ҷанг шаҳр аз нав сохта шуд ва ҳамчун пойтахти [[Филиппин]] боқӣ монд (солҳои 1948–1976 [[Кесон-Сити]] расман пойтахт буд). == Ҷуғрофия ва иқлим == Манила дар замини ҳамвори соҳили Халиҷи Манила, дар маҳалли рехтани дарёи Пасиг ба халиҷ ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 43 километри мураббаъ буда, онро аз ҷиҳати зичии аҳолӣ яке аз шаҳрҳои зичтарини ҷаҳон мегардонад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — тамоми сол гарм, бо мавсими боронгари тобистона — мебошад; шаҳр ба обхезӣ ва тайфунҳо осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Манила тақрибан 1,85 миллион нафар буда, дар маҷмааи Метро-Манила зиёда аз 13 миллион нафар зиндагӣ мекунад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд ва ҷамоаи калони чинитабор низ дар шаҳр зиндагӣ мекунад. == Иқтисод == Манила маркази муҳими иқтисодӣ, тиҷоратӣ ва молиявии [[Филиппин]] аст: дар он бандари Манила — бузургтарин бандари кишвар — идораҳои бонкҳо, ширкатҳо ва корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд. Дар шаҳр ва атрофи он саноати коркард, чопу нашр, кимиё ва хидматрасонӣ рушд кардаанд; сайёҳӣ ба маркази таърихии Интрамурос ва соҳили халиҷ низ аҳамият дорад. == Нақлиёт == Манила гиреҳи асосии нақлиётии [[Филиппин]] мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ниной Акино (дар наздикии шаҳр), бандари Манила, хатҳои метрои сабук (LRT) ва қаторҳои наздишаҳрӣ шаҳрро бо кишвар мепайванданд; ҷипниҳо ва автобусҳо нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр бо роҳбандиҳои вазнин машҳур аст. == Фарҳанг ва маориф == Манила маркази муҳими таърихӣ ва фарҳангии [[Филиппин]] аст. Дар маҳаллаи деворбасти Интрамурос калисои Сан-Агустин (ба Феҳристи ЮНЕСКО дохилшуда), қалъаи Сантяго ва калисои ҷомеи Манила ҷойгиранд; боғи Рисал, Осорхонаи миллӣ ва театри миллӣ низ дар шаҳр воқеъ мебошанд. Донишгоҳи Санто-Томас (соли 1611, яке аз қадимтарин донишгоҳҳои [[Осиё]]) ва Донишгоҳи Филиппин дар Манила таъсис ёфтаанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Уқёнуси Ором]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Manila Манила дар Encyclopædia Britannica] * [https://manila.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Манила] [[Гурӯҳ:Манила| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Филиппин]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 1kcnops1l841ozvvs1vshsirpv9m2v7 14 3417 1472739 330251 2026-05-13T09:44:11Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Устонҳои Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472739 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Устонҳои Эрон]] m0ts5xleewgpaojk6rfqq1ujcucj2cd 1472740 1472739 2026-05-13T09:45:05Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472740 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Устонҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Эрон]] gk7fu8iuqm9j3v3sipsme0k4tc09cgp 0 3877 1472685 1441534 2026-05-13T05:42:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472685 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> nc2phi18i4yxcwcnqhprlnqvtm8i7la 1472686 1472685 2026-05-13T05:42:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472686 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> 3due1a4u6i1biqtrh9pzdl4gfc69b5p 1472687 1472686 2026-05-13T05:42:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472687 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. dljhnofiaab44uk32zr9xoikcf9qdj5 1472688 1472687 2026-05-13T05:43:06Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472688 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. kuofgxmrysnpg7nz43cjmuckttspg9h 1472689 1472688 2026-05-13T05:43:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472689 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> 2fa7gcz53ptopqztypctnh9mbtkwj3b 1472690 1472689 2026-05-13T05:43:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472690 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. 8z5h46c1qensrvmpkd2ex62rtcqxow3 1472692 1472690 2026-05-13T05:43:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472692 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. swqvolhy1xo7kpr9cbxdoqwivqwl31u 1472693 1472692 2026-05-13T05:44:00Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472693 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. == Фарҳанг ва маориф == Буддоия дар фарҳанги Таиланд нақши марказӣ дорад — маъбадҳо (ват) дар тамоми кишвар фаровонанд; иди соли нави тайӣ Сонгкран бо пошидани об ва иди Лой-Кратхонг машҳуранд. Бокси тайӣ (муай-тай) варзиши миллӣ аст; ошхонаи тайӣ дар ҷаҳон шинохта шудааст (пад-тай, том-ям, карии сабз). Рақси классикии тайӣ, ҳунармандӣ ва эпоси «Рамакиен» аз унсурҳои муҳими фарҳанг мебошанд. 5ckyzxdo60c1z4d5kctz914xx4l2os4 1472694 1472693 2026-05-13T05:44:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472694 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. == Фарҳанг ва маориф == Буддоия дар фарҳанги Таиланд нақши марказӣ дорад — маъбадҳо (ват) дар тамоми кишвар фаровонанд; иди соли нави тайӣ Сонгкран бо пошидани об ва иди Лой-Кратхонг машҳуранд. Бокси тайӣ (муай-тай) варзиши миллӣ аст; ошхонаи тайӣ дар ҷаҳон шинохта шудааст (пад-тай, том-ям, карии сабз). Рақси классикии тайӣ, ҳунармандӣ ва эпоси «Рамакиен» аз унсурҳои муҳими фарҳанг мебошанд. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Бангкок]] * [[Чиангмай]] * [[АСЕАН]] * [[Камбоҷа]] * [[Лаос]] 7glbe69t68gyof17756dy4qq04qcbmn 1472695 1472694 2026-05-13T05:44:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472695 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. == Фарҳанг ва маориф == Буддоия дар фарҳанги Таиланд нақши марказӣ дорад — маъбадҳо (ват) дар тамоми кишвар фаровонанд; иди соли нави тайӣ Сонгкран бо пошидани об ва иди Лой-Кратхонг машҳуранд. Бокси тайӣ (муай-тай) варзиши миллӣ аст; ошхонаи тайӣ дар ҷаҳон шинохта шудааст (пад-тай, том-ям, карии сабз). Рақси классикии тайӣ, ҳунармандӣ ва эпоси «Рамакиен» аз унсурҳои муҳими фарҳанг мебошанд. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Бангкок]] * [[Чиангмай]] * [[АСЕАН]] * [[Камбоҷа]] * [[Лаос]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} d2ey0c331af03919hivfbqqgu20yvmz 1472696 1472695 2026-05-13T05:44:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472696 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. == Фарҳанг ва маориф == Буддоия дар фарҳанги Таиланд нақши марказӣ дорад — маъбадҳо (ват) дар тамоми кишвар фаровонанд; иди соли нави тайӣ Сонгкран бо пошидани об ва иди Лой-Кратхонг машҳуранд. Бокси тайӣ (муай-тай) варзиши миллӣ аст; ошхонаи тайӣ дар ҷаҳон шинохта шудааст (пад-тай, том-ям, карии сабз). Рақси классикии тайӣ, ҳунармандӣ ва эпоси «Рамакиен» аз унсурҳои муҳими фарҳанг мебошанд. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Бангкок]] * [[Чиангмай]] * [[АСЕАН]] * [[Камбоҷа]] * [[Лаос]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Thailand Таиланд дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Таиланд — The World Factbook] kb0ywiwnn83z6ibyzul2uajbfucy0sn 1472697 1472696 2026-05-13T05:44:53Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472697 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ платои Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. == Фарҳанг ва маориф == Буддоия дар фарҳанги Таиланд нақши марказӣ дорад — маъбадҳо (ват) дар тамоми кишвар фаровонанд; иди соли нави тайӣ Сонгкран бо пошидани об ва иди Лой-Кратхонг машҳуранд. Бокси тайӣ (муай-тай) варзиши миллӣ аст; ошхонаи тайӣ дар ҷаҳон шинохта шудааст (пад-тай, том-ям, карии сабз). Рақси классикии тайӣ, ҳунармандӣ ва эпоси «Рамакиен» аз унсурҳои муҳими фарҳанг мебошанд. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Бангкок]] * [[Чиангмай]] * [[АСЕАН]] * [[Камбоҷа]] * [[Лаос]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Thailand Таиланд дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Таиланд — The World Factbook] {{Кишварҳои Осиё}} [[Гурӯҳ:Таиланд| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё]] [[Гурӯҳ:Монархияҳо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] 2btcmc5fj8e8p1gk7ikdxbm600xjued 0 8576 1472454 1420807 2026-05-13T05:00:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472454 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> 241epko20nx5x7uoqucjj73mduvo6gl 1472455 1472454 2026-05-13T05:00:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472455 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> aalg1zps5n306jyp8mm0fxf65m6ais5 1472457 1472455 2026-05-13T05:00:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472457 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. riueaf99lorsjrmlnizx0hvbhb5ufgz 1472458 1472457 2026-05-13T05:01:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472458 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. ogahiww7em9fn3yuopotffml4n30v11 1472459 1472458 2026-05-13T05:01:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472459 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> tq1vnp2ld0og9de0u6bbfv1jmhmrce1 1472461 1472459 2026-05-13T05:01:38Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472461 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. ra1gqhpgfcfu3jy2v6f9v39i9hqoiwh 1472463 1472461 2026-05-13T05:01:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472463 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. == Иқтисод == Филиппин иқтисоди босуръатинкишофёбанда дорад ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ба ҳисоб меравад. Соҳаи хидматрасонӣ ҳиссаи асосиро ташкил медиҳад — кишвар яке аз пешсафони ҷаҳон дар бахши аутсорсинги хидматҳои корӣ (марказҳои занг) мебошад; манбаи муҳими даромад пулҳои интиқолии филиппиниҳои муҳоҷир (зиёда аз 35 миллиард доллар дар як сол) аст.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (биринҷ, кокос — Филиппин аз бузургтарин содиркунандагони ҷаҳон, банан, найшакар), истихроҷи маъдан (никел, тилло, мис) ва саноати электроника низ рушд кардаанд. Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва норасоии инфрасохтор мебошанд. lqi12uoj2j6exjuquylh7vte01c31o0 1472465 1472463 2026-05-13T05:02:04Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472465 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. == Иқтисод == Филиппин иқтисоди босуръатинкишофёбанда дорад ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ба ҳисоб меравад. Соҳаи хидматрасонӣ ҳиссаи асосиро ташкил медиҳад — кишвар яке аз пешсафони ҷаҳон дар бахши аутсорсинги хидматҳои корӣ (марказҳои занг) мебошад; манбаи муҳими даромад пулҳои интиқолии филиппиниҳои муҳоҷир (зиёда аз 35 миллиард доллар дар як сол) аст.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (биринҷ, кокос — Филиппин аз бузургтарин содиркунандагони ҷаҳон, банан, найшакар), истихроҷи маъдан (никел, тилло, мис) ва саноати электроника низ рушд кардаанд. Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва норасоии инфрасохтор мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Фарҳанги Филиппин омезиши анъанаҳои бумии австронезӣ бо таъсироти испанӣ, амрикоӣ ва чинӣ мебошад. Католикӣ дар ҳаёти иҷтимоӣ нақши марказӣ дорад; ҷашнҳои динию маҳаллӣ (фиеста) дар тамоми кишвар баргузор мешаванд. [[Баскетбол]] машҳуртарин варзиш аст, инчунин бокс (Менни Пакяо) маҳбубияти зиёд дорад. Ҷипни (нақлиёти ҷамъиятии рангоранг) рамзи фарҳангии кишвар шудааст; таомҳои миллӣ — адобо, лечон ва синиганг мебошанд. Хосе Рисал — қаҳрамони миллӣ ва нависанда — рамзи мубориза барои озодист. Ёдгориҳои ба Феҳристи ЮНЕСКО воридшуда: террасаҳои биринҷии Банауэ, шаҳри таърихии Виган, калисоҳои барокко ва Боғи табиии дарёи зеризаминии Пуэрто-Принсеса. 7kqhleh95f1go2nt2t6qto6iqru756m 1472466 1472465 2026-05-13T05:02:18Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472466 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. == Иқтисод == Филиппин иқтисоди босуръатинкишофёбанда дорад ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ба ҳисоб меравад. Соҳаи хидматрасонӣ ҳиссаи асосиро ташкил медиҳад — кишвар яке аз пешсафони ҷаҳон дар бахши аутсорсинги хидматҳои корӣ (марказҳои занг) мебошад; манбаи муҳими даромад пулҳои интиқолии филиппиниҳои муҳоҷир (зиёда аз 35 миллиард доллар дар як сол) аст.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (биринҷ, кокос — Филиппин аз бузургтарин содиркунандагони ҷаҳон, банан, найшакар), истихроҷи маъдан (никел, тилло, мис) ва саноати электроника низ рушд кардаанд. Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва норасоии инфрасохтор мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Фарҳанги Филиппин омезиши анъанаҳои бумии австронезӣ бо таъсироти испанӣ, амрикоӣ ва чинӣ мебошад. Католикӣ дар ҳаёти иҷтимоӣ нақши марказӣ дорад; ҷашнҳои динию маҳаллӣ (фиеста) дар тамоми кишвар баргузор мешаванд. [[Баскетбол]] машҳуртарин варзиш аст, инчунин бокс (Менни Пакяо) маҳбубияти зиёд дорад. Ҷипни (нақлиёти ҷамъиятии рангоранг) рамзи фарҳангии кишвар шудааст; таомҳои миллӣ — адобо, лечон ва синиганг мебошанд. Хосе Рисал — қаҳрамони миллӣ ва нависанда — рамзи мубориза барои озодист. Ёдгориҳои ба Феҳристи ЮНЕСКО воридшуда: террасаҳои биринҷии Банауэ, шаҳри таърихии Виган, калисоҳои барокко ва Боғи табиии дарёи зеризаминии Пуэрто-Принсеса. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Минданао]] * [[Висайас]] * [[АСЕАН]] * [[Уқёнуси Ором]] b7e031agn2u33c6fqs57a6x6g2cswyk 1472467 1472466 2026-05-13T05:02:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472467 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. == Иқтисод == Филиппин иқтисоди босуръатинкишофёбанда дорад ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ба ҳисоб меравад. Соҳаи хидматрасонӣ ҳиссаи асосиро ташкил медиҳад — кишвар яке аз пешсафони ҷаҳон дар бахши аутсорсинги хидматҳои корӣ (марказҳои занг) мебошад; манбаи муҳими даромад пулҳои интиқолии филиппиниҳои муҳоҷир (зиёда аз 35 миллиард доллар дар як сол) аст.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (биринҷ, кокос — Филиппин аз бузургтарин содиркунандагони ҷаҳон, банан, найшакар), истихроҷи маъдан (никел, тилло, мис) ва саноати электроника низ рушд кардаанд. Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва норасоии инфрасохтор мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Фарҳанги Филиппин омезиши анъанаҳои бумии австронезӣ бо таъсироти испанӣ, амрикоӣ ва чинӣ мебошад. Католикӣ дар ҳаёти иҷтимоӣ нақши марказӣ дорад; ҷашнҳои динию маҳаллӣ (фиеста) дар тамоми кишвар баргузор мешаванд. [[Баскетбол]] машҳуртарин варзиш аст, инчунин бокс (Менни Пакяо) маҳбубияти зиёд дорад. Ҷипни (нақлиёти ҷамъиятии рангоранг) рамзи фарҳангии кишвар шудааст; таомҳои миллӣ — адобо, лечон ва синиганг мебошанд. Хосе Рисал — қаҳрамони миллӣ ва нависанда — рамзи мубориза барои озодист. Ёдгориҳои ба Феҳристи ЮНЕСКО воридшуда: террасаҳои биринҷии Банауэ, шаҳри таърихии Виган, калисоҳои барокко ва Боғи табиии дарёи зеризаминии Пуэрто-Принсеса. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Минданао]] * [[Висайас]] * [[АСЕАН]] * [[Уқёнуси Ором]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 14crjt3feqxcug794w75shqmi4lfhqi 1472468 1472467 2026-05-13T05:02:45Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472468 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. == Иқтисод == Филиппин иқтисоди босуръатинкишофёбанда дорад ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ба ҳисоб меравад. Соҳаи хидматрасонӣ ҳиссаи асосиро ташкил медиҳад — кишвар яке аз пешсафони ҷаҳон дар бахши аутсорсинги хидматҳои корӣ (марказҳои занг) мебошад; манбаи муҳими даромад пулҳои интиқолии филиппиниҳои муҳоҷир (зиёда аз 35 миллиард доллар дар як сол) аст.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (биринҷ, кокос — Филиппин аз бузургтарин содиркунандагони ҷаҳон, банан, найшакар), истихроҷи маъдан (никел, тилло, мис) ва саноати электроника низ рушд кардаанд. Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва норасоии инфрасохтор мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Фарҳанги Филиппин омезиши анъанаҳои бумии австронезӣ бо таъсироти испанӣ, амрикоӣ ва чинӣ мебошад. Католикӣ дар ҳаёти иҷтимоӣ нақши марказӣ дорад; ҷашнҳои динию маҳаллӣ (фиеста) дар тамоми кишвар баргузор мешаванд. [[Баскетбол]] машҳуртарин варзиш аст, инчунин бокс (Менни Пакяо) маҳбубияти зиёд дорад. Ҷипни (нақлиёти ҷамъиятии рангоранг) рамзи фарҳангии кишвар шудааст; таомҳои миллӣ — адобо, лечон ва синиганг мебошанд. Хосе Рисал — қаҳрамони миллӣ ва нависанда — рамзи мубориза барои озодист. Ёдгориҳои ба Феҳристи ЮНЕСКО воридшуда: террасаҳои биринҷии Банауэ, шаҳри таърихии Виган, калисоҳои барокко ва Боғи табиии дарёи зеризаминии Пуэрто-Принсеса. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Минданао]] * [[Висайас]] * [[АСЕАН]] * [[Уқёнуси Ором]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Philippines Филиппин дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Филиппин — The World Factbook] * [https://psa.gov.ph/ PSA — оморҳои расмии Филиппин] o4es6wvk3gcrmun39x2tur00yfk3h52 1472469 1472468 2026-05-13T05:02:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472469 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Филиппин |Номи аслӣ = Republika ng Pilipinas / Republic of the Philippines |Парчам = Flag of the Philippines.svg |Нишон = Coat of arms of the Philippines.svg |Дар харита = Philippines (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = филиппинӣ, [[Забони инглисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 июн]]и [[1898]] (эълон аз [[Испания]]); [[4 июл]]и [[1946]] (аз [[ИМА]]) |Пойтахт = [[Манила]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]], [[Замбоанга]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Фердинанд Маркос-кенӣ |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Сара Дутерте |Ҷой аз рӯи масоҳат = 73 |Масоҳат = ≈343 448 км² |Фоизи об = 0,61 |Аҳолӣ = ≈109 035 343 |Соли баҳо = 2020 |Зичии аҳолӣ = ≈360 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈470 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈4 130 доллар |ШРИ = 0,71 (баланд) |Воҳиди пул = [[песои Филиппин|песо]] |Домен = [[.ph]] |Коди телефон = +63 |Минтақаи замонӣ = UTC+8 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Филиппин''' (ба филиппинӣ: ''Pilipinas''; ба англисӣ: ''Philippines''; расман ''Republika ng Pilipinas'' — Ҷумҳурии Филиппин) — давлати ҷазиравӣ дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], ки дар ғарби [[Уқёнуси Ором]] воқеъ аст ва аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Philippines Philippines] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии кишвар зиёда аз 109 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои ҷаҳон мегардонад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority (PSA)] — оморҳои расмии Филиппин</ref> Пойтахти он [[Манила]], бузургтарин шаҳраш аз рӯи аҳолӣ [[Кесон-Сити]] аст; забонҳои расмӣ филиппинӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Philippines] — The World Factbook (CIA)</ref> == Таърих == Сарзамини Филиппин аз ҳазорсолаҳо макони зисти халқҳои австронезӣ буд, ки дар деҳаҳои худидоракунанда (барангай) зиндагӣ мекарданд ва бо [[Чин]], Ҳиндустон ва ҷазираҳои ҳамсоя робитаи тиҷоратӣ доштанд; дар ҷануб султониҳои Сулу ва Магинданао ташкил ёфтанд.<ref name="brit" /> Соли 1521 экспедитсияи [[Фернандо Магеллан]] ба ҷазираҳо расид, вале худи Магеллан дар набард бо сарвари маҳаллӣ Лапу-Лапу кушта шуд. Аз соли 1565, бо лашкаркашии Мигел Лопес де Легаспи, ҷазираҳо мустамликаи [[Испания]] гардиданд ва ба номи шоҳ Филипп II «Филиппин» номида шуданд; зиёда аз се аср кишвар зери ҳукмронии Испания монд ва ба динаш католикӣ табдил ёфт.<ref name="cia" /> Соли 1896 инқилоби Филиппин зидди Испания оғоз шуд (ҳаракати «Катипунан» бо роҳбарии [[Андрес Бонифасио]]); соли 1898, пас аз [[Ҷанги испаниву амрикоӣ]], Испания ҷазираҳоро ба [[ИМА]] вогузор кард, вале филиппиниҳо истиқлол эълон карданд — ин боиси ҷанги филиппиниву амрикоӣ (1899–1902) гардид. Дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] кишвар аз ҷониби [[Ҷопон]] ишғол шуд; 4 июли соли 1946 Филиппин аз ИМА истиқлоли пурра ба даст овард. Солҳои 1965–1986 президент Фердинанд Маркос ҳукмронӣ кард (аз соли 1972 — ҳолати фавқулодда), ки бо инқилоби осоиштаи «Қудрати халқӣ» (EDSA) дар соли 1986 ва барқарории [[демократия]] ба охир расид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Филиппин маҷмааи ҷазираҳо буда, аз зиёда аз 7600 ҷазира иборат аст, ки ба се гурӯҳи асосӣ — [[Лусон]], [[Висайас]] ва [[Минданао]] — тақсим мешаванд. Кишвар дар «Камарбанди оташини [[Уқёнуси Ором]]» ҷойгир буда, бо вулқонҳои фаъол (Майон, Пинатубо, Таал), заминҷунбиҳо ва тӯфонҳои тропикӣ (тайфунҳо) рӯ ба рӯ мешавад.<ref name="brit" /> Иқлими он тропикии муссонӣ — гарм ва намнок аст; нуқтаи баландтарин — қуллаи Апо (≈2954 м) дар Минданао. Масоҳати умумии Филиппин тақрибан 300 ҳазор километри мураббаъ мебошад ва кишвар бо гуногунии бойи табиӣ машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Филиппин тибқи барӯйхатгирии соли 2020 зиёда аз 109 миллион нафар буд.<ref name="psa" /> Зичии аҳолӣ баланд (≈360 нафар дар як км²) аст ва қисми зиёди мардум дар ҷазираи [[Лусон]], бахусус дар атрофи [[Манила]], зиндагӣ мекунад. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ≈79%) буда, дар ҷануб ([[Минданао]]) ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. Дар кишвар ба зиёда аз 170 забон гап мезананд — пас аз филиппинӣ ва англисӣ забонҳои себуано, тагалогӣ, илокано ва ҳилигайнон паҳнтаринанд. Шумораи зиёди филиппиниҳо дар хориҷа кор мекунанд. == Сиёсат ва идора == Филиппин ҷумҳурии президентии воҳид мебошад. Президент ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат буда, барои мӯҳлати шашсола интихоб мешавад ва ҳуқуқи такроран номзад шуданро надорад; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Конгресси думаҷлисагӣ — Сенат ва Палатаи вакилон — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; бо [[Чин]] дар бораи ҷазираҳои [[Баҳри Чини Ҷанубӣ]] баҳси марзӣ дорад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Кишвар ба 17 минтақа ва зиёда аз 80 музофот (вилоят) тақсим мешавад; маркази идоракунӣ Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) аст, ки дар он [[Манила]] ва [[Кесон-Сити]] ҷойгиранд. Дар ҷануб Минтақаи мухтори Бангсаморо дар Минданаои мусулмонӣ (BARMM) амал мекунад. Сераҳолитарин шаҳрҳои Филиппин — [[Кесон-Сити]], [[Манила]], [[Давао]], [[Калоокан]] ва [[Замбоанга]] мебошанд. == Иқтисод == Филиппин иқтисоди босуръатинкишофёбанда дорад ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] ба ҳисоб меравад. Соҳаи хидматрасонӣ ҳиссаи асосиро ташкил медиҳад — кишвар яке аз пешсафони ҷаҳон дар бахши аутсорсинги хидматҳои корӣ (марказҳои занг) мебошад; манбаи муҳими даромад пулҳои интиқолии филиппиниҳои муҳоҷир (зиёда аз 35 миллиард доллар дар як сол) аст.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (биринҷ, кокос — Филиппин аз бузургтарин содиркунандагони ҷаҳон, банан, найшакар), истихроҷи маъдан (никел, тилло, мис) ва саноати электроника низ рушд кардаанд. Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, нобаробарии иҷтимоӣ ва норасоии инфрасохтор мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Фарҳанги Филиппин омезиши анъанаҳои бумии австронезӣ бо таъсироти испанӣ, амрикоӣ ва чинӣ мебошад. Католикӣ дар ҳаёти иҷтимоӣ нақши марказӣ дорад; ҷашнҳои динию маҳаллӣ (фиеста) дар тамоми кишвар баргузор мешаванд. [[Баскетбол]] машҳуртарин варзиш аст, инчунин бокс (Менни Пакяо) маҳбубияти зиёд дорад. Ҷипни (нақлиёти ҷамъиятии рангоранг) рамзи фарҳангии кишвар шудааст; таомҳои миллӣ — адобо, лечон ва синиганг мебошанд. Хосе Рисал — қаҳрамони миллӣ ва нависанда — рамзи мубориза барои озодист. Ёдгориҳои ба Феҳристи ЮНЕСКО воридшуда: террасаҳои биринҷии Банауэ, шаҳри таърихии Виган, калисоҳои барокко ва Боғи табиии дарёи зеризаминии Пуэрто-Принсеса. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Лусон]] * [[Минданао]] * [[Висайас]] * [[АСЕАН]] * [[Уқёнуси Ором]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Philippines Филиппин дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/philippines/ Филиппин — The World Factbook] * [https://psa.gov.ph/ PSA — оморҳои расмии Филиппин] {{Кишварҳои Осиё}} [[Гурӯҳ:Филиппин| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои ҷазиравӣ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] 71ffrsgj0f6a36p12joqjblbea7wjlp 0 10266 1472572 888615 2026-05-13T05:20:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472572 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> 23uatlxgcxtbh90ak5w80ia9ma6dio0 1472573 1472572 2026-05-13T05:20:50Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472573 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. o7zdakixi10ldsgxg99ldv6bsn4tj02 1472574 1472573 2026-05-13T05:21:03Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472574 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. rzc439iw137qcsauyu802n6y49lip7z 1472576 1472574 2026-05-13T05:21:16Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472576 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. mn90rd72j02f3ehgyfzdykv9jhzs4lg 1472577 1472576 2026-05-13T05:21:29Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472577 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. cv9hhm7nzsuc4dw2xuqogs2upqc290g 1472578 1472577 2026-05-13T05:21:42Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472578 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. == Нақлиёт == Дар Киншаса Фурудгоҳи байналмилалии Нҷили, бандари дарёии Киншаса (яке аз муҳимтарин бандарҳои дарёии Африқо) ва роҳи оҳан то бандари баҳрии Матади амал мекунанд; дар дохили шаҳр автобусҳо, микроавтобусҳо ва мотортаксиҳо нақлиёти асосӣ ҳастанд. qoiygms7j7o3l7itgzf9646vqzrjerq 1472581 1472578 2026-05-13T05:21:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472581 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. == Нақлиёт == Дар Киншаса Фурудгоҳи байналмилалии Нҷили, бандари дарёии Киншаса (яке аз муҳимтарин бандарҳои дарёии Африқо) ва роҳи оҳан то бандари баҳрии Матади амал мекунанд; дар дохили шаҳр автобусҳо, микроавтобусҳо ва мотортаксиҳо нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Киншаса пойтахти мусиқии румбаи конголезӣ буда, бо клубҳо ва ансамблҳои худ машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Киншаса, осорхонаи миллӣ ва бозорҳои калон фаъолият мекунанд. Услуби либоспӯшии «сапёр» (Société des Ambianceurs) аз вижагиҳои фарҳангии шаҳр мебошад. kr5vey7l3i0fwowdegj6j506l60klaf 1472582 1472581 2026-05-13T05:22:08Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472582 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. == Нақлиёт == Дар Киншаса Фурудгоҳи байналмилалии Нҷили, бандари дарёии Киншаса (яке аз муҳимтарин бандарҳои дарёии Африқо) ва роҳи оҳан то бандари баҳрии Матади амал мекунанд; дар дохили шаҳр автобусҳо, микроавтобусҳо ва мотортаксиҳо нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Киншаса пойтахти мусиқии румбаи конголезӣ буда, бо клубҳо ва ансамблҳои худ машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Киншаса, осорхонаи миллӣ ва бозорҳои калон фаъолият мекунанд. Услуби либоспӯшии «сапёр» (Société des Ambianceurs) аз вижагиҳои фарҳангии шаҳр мебошад. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Африқо]] oa8m0rv4kbehn0rx7b3ia5nna4zvn8u 1472583 1472582 2026-05-13T05:22:21Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472583 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. == Нақлиёт == Дар Киншаса Фурудгоҳи байналмилалии Нҷили, бандари дарёии Киншаса (яке аз муҳимтарин бандарҳои дарёии Африқо) ва роҳи оҳан то бандари баҳрии Матади амал мекунанд; дар дохили шаҳр автобусҳо, микроавтобусҳо ва мотортаксиҳо нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Киншаса пойтахти мусиқии румбаи конголезӣ буда, бо клубҳо ва ансамблҳои худ машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Киншаса, осорхонаи миллӣ ва бозорҳои калон фаъолият мекунанд. Услуби либоспӯшии «сапёр» (Société des Ambianceurs) аз вижагиҳои фарҳангии шаҳр мебошад. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} t0upud4pyva7g3as3u4n21g3h525qk0 1472584 1472583 2026-05-13T05:22:34Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472584 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. == Нақлиёт == Дар Киншаса Фурудгоҳи байналмилалии Нҷили, бандари дарёии Киншаса (яке аз муҳимтарин бандарҳои дарёии Африқо) ва роҳи оҳан то бандари баҳрии Матади амал мекунанд; дар дохили шаҳр автобусҳо, микроавтобусҳо ва мотортаксиҳо нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Киншаса пойтахти мусиқии румбаи конголезӣ буда, бо клубҳо ва ансамблҳои худ машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Киншаса, осорхонаи миллӣ ва бозорҳои калон фаъолият мекунанд. Услуби либоспӯшии «сапёр» (Société des Ambianceurs) аз вижагиҳои фарҳангии шаҳр мебошад. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kinshasa Киншаса дар Encyclopædia Britannica] je6nt6wojo17ossnn323dkblu1vdz3r 1472585 1472584 2026-05-13T05:22:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472585 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Киншаса |номи аслӣ = Kinshasa |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 4|lat_min = 19|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 15|lon_min = 19|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1881 |масоҳат = 9965 |баландии маркази МА = 240 |аҳолӣ = 14 565 700 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Киншаса''' (то соли 1966 — ''Леополдвил'') — пойтахт ва бузургтарин шаҳри [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, дар соҳили ҷанубии дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], рӯ ба рӯи шаҳри Браззавил воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kinshasa Kinshasa] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии агломератсияи он зиёда аз 14 миллион нафар буда, Киншаса яке аз бузургтарин шаҳрҳои Африқо ва бузургтарин шаҳри фаронсавизабони ҷаҳон мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1881 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли ҳамчун пойгоҳи савдоӣ бо номи «Леополдвил» (ба ифтихори шоҳ Леополди II) бунёд шуд; соли 1923 он пойтахти Конгои Белгия гардид. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд ва соли 1966 номи африқоии «Киншаса»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1974 дар Киншаса мусобиқаи машҳури бокс байни Муҳаммад Алӣ ва Ҷорҷ Форман («Rumble in the Jungle») баргузор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Киншаса дар замини ҳамвори соҳили чапи дарёи Конго, дар маҳалли васеъшавии дарё (Малебо-Пул) ҷойгир аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. Дарёи Конго марзи табииро бо Ҷумҳурии Конго ташкил медиҳад — Киншаса ва Браззавил наздиктарин ҷуфти пойтахтҳои ҷаҳон мебошанд. == Аҳолӣ == Аҳолии агломератсияи Киншаса аз 14 миллион нафар мегузарад ва бо суръати баланд меафзояд.<ref name="brit" /> Аҳолӣ асосан аз гурӯҳҳои гуногуни конголезӣ иборат буда, забонҳои паҳн лингала ва фаронсавӣ мебошанд; аксарияти сокинон масеҳӣ ҳастанд. == Иқтисод == Киншаса маркази иқтисодӣ, маъмурӣ ва фарҳангии кишвар аст: дар он идораҳои давлатӣ, бонкҳо, бандари дарёӣ ва корхонаҳои саноати хӯрокворию сабук ҷойгиранд. Қисми зиёди аҳолӣ дар иқтисоди ғайрирасмӣ машғул аст. == Нақлиёт == Дар Киншаса Фурудгоҳи байналмилалии Нҷили, бандари дарёии Киншаса (яке аз муҳимтарин бандарҳои дарёии Африқо) ва роҳи оҳан то бандари баҳрии Матади амал мекунанд; дар дохили шаҳр автобусҳо, микроавтобусҳо ва мотортаксиҳо нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Киншаса пойтахти мусиқии румбаи конголезӣ буда, бо клубҳо ва ансамблҳои худ машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Киншаса, осорхонаи миллӣ ва бозорҳои калон фаъолият мекунанд. Услуби либоспӯшии «сапёр» (Société des Ambianceurs) аз вижагиҳои фарҳангии шаҳр мебошад. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kinshasa Киншаса дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Пойтахтҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] fts0t6rnfqah0o9yelliuzw9ausih68 0 11763 1472745 1258681 2026-05-13T10:31:22Z VASHGIRD 8035 1472745 wikitext text/x-wiki '''Сайёд''' — кони ангишт дар масофаи 67 км дуртар аз тарафи Шимолу-Шарқии шпҳри [[Душанбе]] дар қисми Ҷанубу-Ғарбии [[қаторкӯҳҳои Қаротегин]]и [[ноҳияи Ваҳдат]], дар 10 км-и тарафи шарқии шаҳраки [[Ромит]] дар баландии 1500—2300 метр ҷойгир шудааст. Дар қабатҳои ангиштдори давраи юра як қабати саноатии ангишти «М» мавҷуд аст, ки иқтидораш ба 1,1-17,8 метр мерасад. Кунҷи афтиши қабат 180—250 мувофиқи нишебии майдон. Майдони конро қабати гилхоки ғафсиаш 0,5-20,0 метр пӯшонидааст. Дар натиҷаи корҳои ҷустуҷӯи-баҳодиҳии аввали соли [[1990]]-ӯм гузаронидашуда минтақаи на онқадар калони кон омӯхта шуда захираҳои баҳисобгирифта ва дурнамоӣ он ба ҳаҷми 3,4 млн тонна ангишт баҳогузорӣ карда шудаанд. Ангишт ба навъӣ ангиштсанг дохил шуда хокситарнокиаш баланд мебошад (37,0 %) ва барои эҳтиёҷоти хоҷагӣ-маишӣ истифода бурда мешавад. Шароитҳои геологию-кӯҳии [[кон]] барои коркарди тарзи кушод бисёр мусоид мебошад. Коэффисиенти кушодани қабатҳои болои ангишт он қадар калон набуда (0,2-1,0) дар тамоми масоҳати майдони кони [[ангишт]] устувор мемонад. Дар кони ангишти Сайёд ООО "Ширкати тиҷоратии «Сайёд» ба коркарду истихроҷи ангишт машғул аст. Захираи саноатии ангишти кон ҳоло ҳисоб карда нашудааст. Коркарди кони мазкур аз соли [[2001]]-ӯм инҷониб бо тарзи кушода бурда мешавад. == Тавсифи сифатии ангишти кони «Сайёд» == {| border="1" |- | Нишондодҳо || Миқдор |- | [[Намнокӣ]] || 4,9 % |- | [[Хокистарнокӣ]] || 39,4 % |- | моддаҳои хориҷшаванда || 4,96-25,8 % |- | Ҳарорати сӯзиш || 7385 ккал/кг (30,31 МҶ/кг) |- | [[Карбон]] || 67,1 % |- | [[Гидроген]] || 5,1 % |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.minenergo.tj Сомонаи Вазорати Энергетикаи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090204012609/http://www.minenergo.tj/ |date=2009-02-04 }} [[Гурӯҳ:Конҳои ангиштӣ Тоҷикистон|Конҳои ангиштӣ Тоҷикистон]] 67onzo21z4456ytqnefe134ugy6p82r 1472746 1472745 2026-05-13T10:31:40Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Кони ангишти Сайёд]] to [[Сайёд (кони ангишт)]] 1472745 wikitext text/x-wiki '''Сайёд''' — кони ангишт дар масофаи 67 км дуртар аз тарафи Шимолу-Шарқии шпҳри [[Душанбе]] дар қисми Ҷанубу-Ғарбии [[қаторкӯҳҳои Қаротегин]]и [[ноҳияи Ваҳдат]], дар 10 км-и тарафи шарқии шаҳраки [[Ромит]] дар баландии 1500—2300 метр ҷойгир шудааст. Дар қабатҳои ангиштдори давраи юра як қабати саноатии ангишти «М» мавҷуд аст, ки иқтидораш ба 1,1-17,8 метр мерасад. Кунҷи афтиши қабат 180—250 мувофиқи нишебии майдон. Майдони конро қабати гилхоки ғафсиаш 0,5-20,0 метр пӯшонидааст. Дар натиҷаи корҳои ҷустуҷӯи-баҳодиҳии аввали соли [[1990]]-ӯм гузаронидашуда минтақаи на онқадар калони кон омӯхта шуда захираҳои баҳисобгирифта ва дурнамоӣ он ба ҳаҷми 3,4 млн тонна ангишт баҳогузорӣ карда шудаанд. Ангишт ба навъӣ ангиштсанг дохил шуда хокситарнокиаш баланд мебошад (37,0 %) ва барои эҳтиёҷоти хоҷагӣ-маишӣ истифода бурда мешавад. Шароитҳои геологию-кӯҳии [[кон]] барои коркарди тарзи кушод бисёр мусоид мебошад. Коэффисиенти кушодани қабатҳои болои ангишт он қадар калон набуда (0,2-1,0) дар тамоми масоҳати майдони кони [[ангишт]] устувор мемонад. Дар кони ангишти Сайёд ООО "Ширкати тиҷоратии «Сайёд» ба коркарду истихроҷи ангишт машғул аст. Захираи саноатии ангишти кон ҳоло ҳисоб карда нашудааст. Коркарди кони мазкур аз соли [[2001]]-ӯм инҷониб бо тарзи кушода бурда мешавад. == Тавсифи сифатии ангишти кони «Сайёд» == {| border="1" |- | Нишондодҳо || Миқдор |- | [[Намнокӣ]] || 4,9 % |- | [[Хокистарнокӣ]] || 39,4 % |- | моддаҳои хориҷшаванда || 4,96-25,8 % |- | Ҳарорати сӯзиш || 7385 ккал/кг (30,31 МҶ/кг) |- | [[Карбон]] || 67,1 % |- | [[Гидроген]] || 5,1 % |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.minenergo.tj Сомонаи Вазорати Энергетикаи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090204012609/http://www.minenergo.tj/ |date=2009-02-04 }} [[Гурӯҳ:Конҳои ангиштӣ Тоҷикистон|Конҳои ангиштӣ Тоҷикистон]] 67onzo21z4456ytqnefe134ugy6p82r 1472748 1472746 2026-05-13T10:31:53Z VASHGIRD 8035 1472748 wikitext text/x-wiki '''Сайёд''' — кони [[ангишт]] дар масофаи 67 км дуртар аз тарафи Шимолу-Шарқии шпҳри [[Душанбе]] дар қисми Ҷанубу-Ғарбии [[қаторкӯҳҳои Қаротегин]]и [[ноҳияи Ваҳдат]], дар 10 км-и тарафи шарқии шаҳраки [[Ромит]] дар баландии 1500—2300 метр ҷойгир шудааст. Дар қабатҳои ангиштдори давраи юра як қабати саноатии ангишти «М» мавҷуд аст, ки иқтидораш ба 1,1-17,8 метр мерасад. Кунҷи афтиши қабат 180—250 мувофиқи нишебии майдон. Майдони конро қабати гилхоки ғафсиаш 0,5-20,0 метр пӯшонидааст. Дар натиҷаи корҳои ҷустуҷӯи-баҳодиҳии аввали соли [[1990]]-ӯм гузаронидашуда минтақаи на онқадар калони кон омӯхта шуда захираҳои баҳисобгирифта ва дурнамоӣ он ба ҳаҷми 3,4 млн тонна ангишт баҳогузорӣ карда шудаанд. Ангишт ба навъӣ ангиштсанг дохил шуда хокситарнокиаш баланд мебошад (37,0 %) ва барои эҳтиёҷоти хоҷагӣ-маишӣ истифода бурда мешавад. Шароитҳои геологию-кӯҳии [[кон]] барои коркарди тарзи кушод бисёр мусоид мебошад. Коэффисиенти кушодани қабатҳои болои ангишт он қадар калон набуда (0,2-1,0) дар тамоми масоҳати майдони кони [[ангишт]] устувор мемонад. Дар кони ангишти Сайёд ООО "Ширкати тиҷоратии «Сайёд» ба коркарду истихроҷи ангишт машғул аст. Захираи саноатии ангишти кон ҳоло ҳисоб карда нашудааст. Коркарди кони мазкур аз соли [[2001]]-ӯм инҷониб бо тарзи кушода бурда мешавад. == Тавсифи сифатии ангишти кони «Сайёд» == {| border="1" |- | Нишондодҳо || Миқдор |- | [[Намнокӣ]] || 4,9 % |- | [[Хокистарнокӣ]] || 39,4 % |- | моддаҳои хориҷшаванда || 4,96-25,8 % |- | Ҳарорати сӯзиш || 7385 ккал/кг (30,31 МҶ/кг) |- | [[Карбон]] || 67,1 % |- | [[Гидроген]] || 5,1 % |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.minenergo.tj Сомонаи Вазорати Энергетикаи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090204012609/http://www.minenergo.tj/ |date=2009-02-04 }} [[Гурӯҳ:Конҳои ангиштӣ Тоҷикистон|Конҳои ангиштӣ Тоҷикистон]] dnd7wg3uenlocx85znx1xgsggt6r7k6 0 13552 1472749 1467875 2026-05-13T10:32:48Z VASHGIRD 8035 /* Конҳои ангишти Тоҷикистон */ 1472749 wikitext text/x-wiki [[Акс:Coal.jpg|228x228px|right|thumb|Ангиштсанг]] '''Ангишт''' — [[маъдан]]и сахти сӯзанда, ки аз [[Рустаниҳо|наботот]] ба вуҷуд омадааст. == Навъҳои ангишт == Ангишт табиӣ ва сунъӣ мешавад. === Ангишти табиӣ === [[Ангишти табиӣ]] сӯзишвории сахт буда, дар равандҳои биохимиявӣ, физикавӣ ва физикавию химиявӣ ҳосил шудааст. Ангишти табиӣ хуб месӯзад. Сифати сӯхтанаш ба миқдори моддаҳои органикии он вобаста аст. Агар ҷинс моддаи органикии кам дошта, хокистараш аз 50% зиёд бошад, ҷинси ангиштдор меноманд. Ангишти табиӣ вобаста ба пайдоиши моддаҳои якумини органикиаш ду навъ мешавад: гумолитҳо ва сапроселитҳо. Ангишти сапроселити серхокистар варақсанги сӯзанда аст. Якхела набудани моддаҳои якумин ва фарқи ҷудошавию бадалшавии онҳо боиси гуногун шудани ҷило, ранг, зичӣ, таркиби ҷузъҳои хурдтарин ва микросохтори он гаштааст. Гуногунии ангишти табиӣ ба якхела набудани моддаҳои якумин ва фарқият дар раванди инҳилол ва мубаддалшавӣ вобаста мебошад. Ангишти табииро аз ҷиҳати дараҷаи метаморфизми моддаи ангиштҳосилкунанда (аввал наботот ба торф ва сипас он ба ангишт табдил меёбад) ба ангишти бӯр, ангиштсанг ва антратсит ҷудо мекунанд. ==== Ангишти бӯр ==== [[Акс:DBM Deutsches Bergbau-Museum Bochum, Lignit Westerwald.JPG|thumb|Ангишти бӯр]] [[Ангишти бӯр]] ё қаҳваӣ радаи поёнии ангишти табиӣ буда, аз торф ба вуҷуд меояд ва се навъ (хока, сахт, лигнит–чалаангишт) мешавад. Таркибаш аз кислотаи гумин, моддаҳои органикӣ – битумҳо, зифт ва ғайра иборат буда, то 24 МҶ/кг гармӣ медиҳад. Ангишти бӯрро аз рӯи ҷило, таркиби петрографӣ ва хокистару намӣ тасниф мекунанд. Ангишти бӯр чун ашёи хоми саноати химия ва сӯзишворӣ истифода мешавад. Калонтарин конҳои ангишти бӯр дар [[ИМА]], [[Русия]], [[Чехия]] ва [[Олмон]] воқеанд. Дар Тоҷикистон якчанд конҳои Ангишти бӯр мавҷуданд, ки калонтаринашон кони «Шӯроб» аст. ==== Ангиштсанг ==== [[Ангиштсанг]] ҳам ангишти табиӣ буда, дараҷаи ангишт шуданаш ба марҳилаи миёнаи метаморфизм рост меояд. Ҳарор. сӯзишаш аз 24 МҶ/кг зиёд, миқдори моддаҳои бухоршаванда аз 9% кам мебошад. Рангаш сиёҳ ё хокистарранги сиёҳтоб. Таркибаш моддаҳои органикӣ (карбон, гидроген, оксиген, каме нитроген ва ғайра) ва минералӣ (сулфур) дорад. Ангиштсанг, одатан, бо тамғаҳои ангиштсанги баландоташ, газӣ, газии равғаннок, равғанин, коксшаванда, пурра пухташаванда, коҳида, антратситӣ (ниг. Антратсит) ва ғайра истеҳсол ва чун сӯзишворӣ дар саноати химия, металлургия ва ғайра истифода мешавад. Дар Тоҷикистон калонтарин кони ангиштсанг «Фон-Яғноб» буда, захирааш зиёда аз 900 млн т аст. === Ангишти сунъӣ === ==== Ангишти чӯб ==== [[File:Red charcoal.ogv|thumb|Видеои сӯхтани ангишити чӯб]] [[Ангишти чӯб]] мансуби ангишти сунъист. Бо роҳи дар қӯра ва реторта бе ҳаво тафсондани чӯб ҳосил мекунанд; гармии сӯзишаш 29,4 – 34,02 кҶ/кг. Ба туфайли хосиятҳои баланди адсорбсионӣ доштанаш дар баъзе равандҳои металлургӣ, истеҳсоли силитсийи кристаллӣ, карбосулфид, дар рӯзгор ва хоҷагии халқ истифода мешавад. ==== Ангишти ҷозиб ==== [[Ангишти ҷозиб]] (фаъол)-ро, ки ба ангишти сунъӣ мансуб аст, аз ангишти табиӣ ё ангишти чӯб бо роҳи нест кардани моддаҳои зифт ҳосил мекунанд. Хосияти адсорбсионии ангишти ҷозиб хеле баланд аст. Онро дар техникаи баландвакуум, саноат, тиб ва ғайра истифода мебаранд. == Конҳои ангишти Тоҷикистон == Дар [[Тоҷикистон]] 13 кон ва зиёда аз 15 зуҳуроти ангишт мавҷуд аст (ниг. конҳои Шӯроб, Фон-Яғноб, Моғиён, Ғузн, Киштут–Заврон, Зиддӣ, Назар Айлоқ, Тошқутан, Ҳакимӣ, [[Сайёд (кони ангишт)|Сайёд]], Миёнаду, Шӯрообод, Равнов). Дар ҷумҳурӣ соли 2010 184 ҳазор т аангишт истихроҷ шудааст. [[Акс:Tagebau Garzweiler Panorama 2005.jpg|center|1000px|thumb|Кони ангишти кушода дар Гарцвайлер, Олмон. Панорамаи баландсифат.]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Ангишт|1}} {{Сӯзишвории органикӣ}} [[Гурӯҳ:Сӯзишворӣ]] [[Гурӯҳ:Ангишт]] q3sma9stkybi8ghgq4w8ue3srfijz3a 0 16883 1472744 1293597 2026-05-13T10:21:54Z VASHGIRD 8035 1472744 wikitext text/x-wiki {{Шахсият | ном =Муҳаммадраҳими Сайдар | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд =1952 | зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Рашт}}, [[Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = 3.1.2010 | навъи фаъолият =[[хабарнигор]] }} '''Муҳаммадраҳими Сайдар''' ([[1952]], [[ноҳияи Рашт]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[3 январ]]и [[2010]], [[Тула]]) — рӯзноманигор ва нависандаи тоҷик. == Зиндагинома == Дар соли 1952 дар деҳаи Шаҳринави [[ноҳияи Рашт]]и [[Тоҷикистон]] ба дунё омадааст. Пас аз хатми донишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанбе дар Радиои Тоҷикистон ва маҷаллаи «Садои Шарқ» кор карда, дар Маскав сардабирии нашрияи «Паём»-ро дар уҳда дошт. Муаллифи чандин асари насрии бадеӣ мебошад, ки бархе аз онҳо ба забонҳои гуногун баргардонида шудаанд. == Фаъолият дар Радиои Озодӣ == Муҳаммадраҳим дар соли [[2001]] ба [[Радиои Озодӣ]] пайваст ва таҷрибаи ғановатманди худро аз давраи кораш дар [[Радиои Тоҷикистон]], шуъбаи насри маҷаллаи «[[Садои Шарқ]]» ва ҳафтаномаи «Паём»-и чопи Маскав бо худ овард. Вай дар ҳоле ҳамчун хабарнигори Радиои Озодӣ дар Русия ба кор сар кард, ки дар ҷараёни таҳия ва нашри ҳафтаномаи тоҷикии «Паём» дар Маскав бо доираҳои васеи тоҷикони Русия ва мақомоти марбутаи Русия ошноӣ пайдо карда буд ва аз аҳволи муҳоҷирони тоҷик дар ин кишвар огоҳии дасти аввал дошт. Дар солҳои баъдӣ ба чандин шаҳру рустои Русия сафар кард ва аз он ҷо гузоришҳои пурмӯҳтаво ва амиқ таҳия кард. Муҳаммадраҳими Сайдар хабарнигоре буд, ки мо ахбори расонаҳои ҳамагонии Русияро бо ӯ меозмудем. Борҳову борҳо шудааст, ки гузоришҳои Сайдар ахбори расонаҳои русиро рад кардаанд ва ба хабарҳо ҷузъиёту паҳлуҳои нав ворид намудаанд. Ҳамчун тоҷик ва шахси ватандӯст, вай аз бархӯрди васоити ахбори оми Русия ба тоҷикон азоби рӯҳӣ мекашид, бо манобеъи хабарии Русия вориди баҳс мешуд, ба марги муфоҷои [[муҳоҷир]]они тоҷик ашк мерехт, аммо дар гузоришҳои худ бетарафона, ростбинона аз воқеъият сухан мегуфт. == Беморӣ == Зиёда аз ду моҳи охир Муҳаммадраҳим аз бемории [[диабети қанд]] азият мекашид ва дар бемористон зери назари пизишкон буд. Як соли гузашта низ чанд бор ҳафтаҳое аз шиддати беморӣ ранҷ мебурд ва бо вуҷуди беморӣ ва дархости ҳамкорон, ки бо муолиҷа машғул бошад, талош мекард, хабарҳои муҳими Русияро дар барномаҳо ва сомонаи Радиои Озодӣ пӯшиш диҳад. То ин беморӣ вай аз пуркортарин хабарнигорони Радиои Озодӣ буд ва дар Русия рӯйдоди муҳими марбут ба Тоҷикистон ё муҳоҷирони тоҷик набудааст, ки аз диди журналистии ӯ канор монда бошад. Бемории Муҳаммадраҳим аз замони [[ҷанг]]и солҳои [[1992]]—[[1997]] дар Тоҷикистон сарчашма мегирад, зеро шахси бениҳоят ҳассос ва одил буд. Вай дар таҳия ва таҳрири китоби машҳури [[Бӯрӣ Карим]] «Фарёди солҳо» саҳм гирифтааст ва ҳақиқати он ҷангро ба хубӣ медонисту ин ҳақиқатро аз миёни дилу ҷонаш гузарондааст. Сайдар ҳамчунин яке аз [[нависанда]]гони хушсалиқаи Тоҷикистон буд. Ҳарчанд достону ҳикоёти кам нашр кардааст, дар ҳар яки онҳо истеъдоди нодири ӯ дурахшидааст ва ӯ тавонистааст, бо аввалин достонҳояш мавриди баррасии танқиди адабии Тоҷикистон қарор бигирад ва ба узвияти [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] пазируфта шавад. Муҳаммадраҳими Сайдар шоми якшанбеи [[3 январ]]и [[2010]] дар синни 57-солагӣ дар бемористони шаҳри [[Тула]]и Русия аз ҷаҳон чашм пӯшид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodi.org/content/article/1920184.html Даргузашти Муҳаммадраҳими Сайдар — Радиои Озодӣ дастраси 3 январ, 2010] [[Гурӯҳ:Хабарнигорони Тоҷик]] 8t9uqtfec1m3fvvg4sfm0wizui78ox5 0 46384 1472673 1039963 2026-05-13T05:40:00Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472673 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> nhy1bzdmkoj0s41u01gobh4o0fvjste 1472674 1472673 2026-05-13T05:40:14Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472674 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. i6y1c1jbnvqz6twq10yv9nr2c1urvo1 1472675 1472674 2026-05-13T05:40:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472675 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. c4fk3wht3oqhc5ow9b6e91uzriofb1j 1472677 1472675 2026-05-13T05:40:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472677 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. mw3nbxkxwau6z13up252gydodiyduze 1472678 1472677 2026-05-13T05:40:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472678 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. 24azxzqbj2lud0z853d94pitoxvkong 1472679 1472678 2026-05-13T05:41:05Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472679 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. == Нақлиёт == Дар Ливерпул Фурудгоҳи Ливерпул Ҷон Леннон, бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳани Лайм-Стрит ва шабакаи қаторҳои зеризаминии «Merseyrail» амал мекунанд; паромҳо дар халиҷи Мерси кор мекунанд. 8hogabd7evs6oyurpzc6kh4zhm417wy 1472680 1472679 2026-05-13T05:41:18Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472680 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. == Нақлиёт == Дар Ливерпул Фурудгоҳи Ливерпул Ҷон Леннон, бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳани Лайм-Стрит ва шабакаи қаторҳои зеризаминии «Merseyrail» амал мекунанд; паромҳо дар халиҷи Мерси кор мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Ливерпул маркази муҳими мусиқӣ ва варзиш аст: дар ҳамин шаҳр гурӯҳи «The Beatles» ташкил шуд (клуби «Каверн», осорхонаи «The Beatles Story»), ду клуби машҳури футбол — «Ливерпул» ва «Эвертон» — фаъолият мекунанд. Қисми соҳилии таърихии шаҳр, аз ҷумла «Се ҷаноб» (Three Graces) ва анборҳои Алберт-Док, дар замоне ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил буд; дар шаҳр ду калисои ҷомеи калон фаъолият мекунанд. bne2rvds7600u0v0qokl2op3on4jmow 1472681 1472680 2026-05-13T05:41:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472681 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. == Нақлиёт == Дар Ливерпул Фурудгоҳи Ливерпул Ҷон Леннон, бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳани Лайм-Стрит ва шабакаи қаторҳои зеризаминии «Merseyrail» амал мекунанд; паромҳо дар халиҷи Мерси кор мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Ливерпул маркази муҳими мусиқӣ ва варзиш аст: дар ҳамин шаҳр гурӯҳи «The Beatles» ташкил шуд (клуби «Каверн», осорхонаи «The Beatles Story»), ду клуби машҳури футбол — «Ливерпул» ва «Эвертон» — фаъолият мекунанд. Қисми соҳилии таърихии шаҳр, аз ҷумла «Се ҷаноб» (Three Graces) ва анборҳои Алберт-Док, дар замоне ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил буд; дар шаҳр ду калисои ҷомеи калон фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] f2y8h4lfw3tjqzoqo8ehox14ve1osxb 1472682 1472681 2026-05-13T05:41:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472682 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. == Нақлиёт == Дар Ливерпул Фурудгоҳи Ливерпул Ҷон Леннон, бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳани Лайм-Стрит ва шабакаи қаторҳои зеризаминии «Merseyrail» амал мекунанд; паромҳо дар халиҷи Мерси кор мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Ливерпул маркази муҳими мусиқӣ ва варзиш аст: дар ҳамин шаҳр гурӯҳи «The Beatles» ташкил шуд (клуби «Каверн», осорхонаи «The Beatles Story»), ду клуби машҳури футбол — «Ливерпул» ва «Эвертон» — фаъолият мекунанд. Қисми соҳилии таърихии шаҳр, аз ҷумла «Се ҷаноб» (Three Graces) ва анборҳои Алберт-Док, дар замоне ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил буд; дар шаҳр ду калисои ҷомеи калон фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 05mdka1az54pf3t9zd9nf1feg2c949n 1472683 1472682 2026-05-13T05:41:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472683 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. == Нақлиёт == Дар Ливерпул Фурудгоҳи Ливерпул Ҷон Леннон, бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳани Лайм-Стрит ва шабакаи қаторҳои зеризаминии «Merseyrail» амал мекунанд; паромҳо дар халиҷи Мерси кор мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Ливерпул маркази муҳими мусиқӣ ва варзиш аст: дар ҳамин шаҳр гурӯҳи «The Beatles» ташкил шуд (клуби «Каверн», осорхонаи «The Beatles Story»), ду клуби машҳури футбол — «Ливерпул» ва «Эвертон» — фаъолият мекунанд. Қисми соҳилии таърихии шаҳр, аз ҷумла «Се ҷаноб» (Three Graces) ва анборҳои Алберт-Док, дар замоне ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил буд; дар шаҳр ду калисои ҷомеи калон фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Liverpool Ливерпул дар Encyclopædia Britannica] * [https://liverpool.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Ливерпул] 3angq9eitav1y12w4043u75veoublij 1472684 1472683 2026-05-13T05:42:10Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472684 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Ливерпул (шаҳр) |номи аслӣ = Liverpool |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 24|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 111,8 |баландии маркази МА = 70 |аҳолӣ = 486 100 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://liverpool.gov.uk/ }} '''Ливерпул''' (ба англисӣ: ''Liverpool'') — шаҳр ва бандари баҳрӣ дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар канори халиҷи дарёи Мерси воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Liverpool Liverpool] — Encyclopædia Britannica</ref> Ливерпул дар асрҳои XVIII–XIX яке аз бузургтарин бандарҳои савдои ҷаҳон буд; имрӯз бо мероси мусиқӣ (гурӯҳи «The Beatles») ва футболӣ машҳур аст. Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Ливерпул соли 1207 аз шоҳ Ҷон оинномаи шаҳрак гирифт, вале то асри XVIII деҳаи хурд буд. Бо вусъати савдои уқёнусӣ — аз ҷумла савдои ғуломон, пахта ва маҳсулоти мустамликавӣ — шаҳр босуръат калон шуд ва ба яке аз муҳимтарин бандарҳои империяи Британия табдил ёфт.<ref name="brit" /> Дар асри XIX миллионҳо муҳоҷир (бахусус аз [[Ирландия]]) тариқи Ливерпул ба [[Амрико]] рафтанд. Дар асри XX, бо тағйири роҳҳои савдо, бандар таназзул ёфт ва шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соли 2008 Ливерпул пойтахти фарҳангии [[Аврупо]] эълон гардид. == Ҷуғрофия ва иқлим == Ливерпул дар соҳили шарқии халиҷи дарёи Мерси, дар маҳалле, ки дарё ба баҳри Ирландия мерезад, воқеъ аст; релефи шаҳр ҳамвор бо чанд теппа буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Қисми соҳилии таърихии шаҳр (Пиер-Ҳед) аз обу ҳаво ва оби баланд ҳимоят карда мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Ливерпул зиёда аз 480 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр бо ҷамоаи калони ирландитабор ва яке аз қадимтарин ҷамоаҳои чинӣ ва африқоии [[Аврупо]] машҳур аст; сокинони шаҳрро «скаузер» меноманд. == Иқтисод == Иқтисоди Ливерпул бар бандари баҳрӣ (бузургтарин бандари ғарбии [[Британияи Кабир]]), хидматрасонӣ, сайёҳӣ, маориф ва соҳаи эҷодӣ асос меёбад; сайёҳии марбут ба «The Beatles» ва футбол яке аз соҳаҳои муҳим аст. == Нақлиёт == Дар Ливерпул Фурудгоҳи Ливерпул Ҷон Леннон, бандари баҳрӣ, истгоҳи роҳи оҳани Лайм-Стрит ва шабакаи қаторҳои зеризаминии «Merseyrail» амал мекунанд; паромҳо дар халиҷи Мерси кор мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Ливерпул маркази муҳими мусиқӣ ва варзиш аст: дар ҳамин шаҳр гурӯҳи «The Beatles» ташкил шуд (клуби «Каверн», осорхонаи «The Beatles Story»), ду клуби машҳури футбол — «Ливерпул» ва «Эвертон» — фаъолият мекунанд. Қисми соҳилии таърихии шаҳр, аз ҷумла «Се ҷаноб» (Three Graces) ва анборҳои Алберт-Док, дар замоне ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил буд; дар шаҳр ду калисои ҷомеи калон фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Liverpool Ливерпул дар Encyclopædia Britannica] * [https://liverpool.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Ливерпул] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] hxhjfx8pwbwvk7hb8ojdqp8fvod7r1i 0 46387 1472662 1207178 2026-05-13T05:37:34Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472662 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> 35uemsfz0mb5rd81wcqylsqj8e3qehb 1472663 1472662 2026-05-13T05:37:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472663 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. hczwdi12alhqgm8bgbkrnw18m99bo57 1472664 1472663 2026-05-13T05:38:00Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472664 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. be43jt8swdp0fzkhbsv8ezd1o2xwtip 1472665 1472664 2026-05-13T05:38:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472665 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. 1bkfcd0h76wxze6b74d29d855tuk3kt 1472666 1472665 2026-05-13T05:38:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472666 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. dioc0lvnehiv7c5io96b1d8ypahvuj4 1472667 1472666 2026-05-13T05:38:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472667 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лидс истгоҳи роҳи оҳани Лидс — яке аз серодамтарин истгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шоҳроҳҳои калон ва фурудгоҳи Лидс-Брэдфорд амал мекунанд; шабакаи мукаммали автобусҳо дар шаҳр кор мекунад. 1w6q0pgd9tsbb2p1n927v1c5c025wh7 1472668 1472667 2026-05-13T05:38:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472668 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лидс истгоҳи роҳи оҳани Лидс — яке аз серодамтарин истгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шоҳроҳҳои калон ва фурудгоҳи Лидс-Брэдфорд амал мекунанд; шабакаи мукаммали автобусҳо дар шаҳр кор мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лидс Донишгоҳи Лидс ва чанд донишгоҳи дигар, театри «Уэст-Йоркшир Плейхаус», операи «Опера-Норт» ва галереяи санъати Лидс фаъолият мекунанд; клуби футболи «Лидс Юнайтед» ва ҷашнвораи мусиқии Лидс машҳуранд. Дар наздикии шаҳр харобаҳои дайри Кёрстолл ҷойгир аст. 731vxt1i8pgakgv6titf8iy2fcgu1ku 1472669 1472668 2026-05-13T05:39:05Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472669 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лидс истгоҳи роҳи оҳани Лидс — яке аз серодамтарин истгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шоҳроҳҳои калон ва фурудгоҳи Лидс-Брэдфорд амал мекунанд; шабакаи мукаммали автобусҳо дар шаҳр кор мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лидс Донишгоҳи Лидс ва чанд донишгоҳи дигар, театри «Уэст-Йоркшир Плейхаус», операи «Опера-Норт» ва галереяи санъати Лидс фаъолият мекунанд; клуби футболи «Лидс Юнайтед» ва ҷашнвораи мусиқии Лидс машҳуранд. Дар наздикии шаҳр харобаҳои дайри Кёрстолл ҷойгир аст. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Шеффилд]] * [[Лондон]] 9tilf4obkcjwkzfgsa5p6kbwx83t54j 1472670 1472669 2026-05-13T05:39:18Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472670 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лидс истгоҳи роҳи оҳани Лидс — яке аз серодамтарин истгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шоҳроҳҳои калон ва фурудгоҳи Лидс-Брэдфорд амал мекунанд; шабакаи мукаммали автобусҳо дар шаҳр кор мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лидс Донишгоҳи Лидс ва чанд донишгоҳи дигар, театри «Уэст-Йоркшир Плейхаус», операи «Опера-Норт» ва галереяи санъати Лидс фаъолият мекунанд; клуби футболи «Лидс Юнайтед» ва ҷашнвораи мусиқии Лидс машҳуранд. Дар наздикии шаҳр харобаҳои дайри Кёрстолл ҷойгир аст. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Шеффилд]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} qd6x3idufsh3uy0lv0k07vsu15mo1ut 1472671 1472670 2026-05-13T05:39:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472671 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лидс истгоҳи роҳи оҳани Лидс — яке аз серодамтарин истгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шоҳроҳҳои калон ва фурудгоҳи Лидс-Брэдфорд амал мекунанд; шабакаи мукаммали автобусҳо дар шаҳр кор мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лидс Донишгоҳи Лидс ва чанд донишгоҳи дигар, театри «Уэст-Йоркшир Плейхаус», операи «Опера-Норт» ва галереяи санъати Лидс фаъолият мекунанд; клуби футболи «Лидс Юнайтед» ва ҷашнвораи мусиқии Лидс машҳуранд. Дар наздикии шаҳр харобаҳои дайри Кёрстолл ҷойгир аст. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Шеффилд]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Leeds-England Лидс дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.leeds.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Лидс] esxnke6lgmj669ir65meojfmxioya34 1472672 1472671 2026-05-13T05:39:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472672 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лидс (шаҳр) |номи аслӣ = Leeds |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 48|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 33|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1207 |масоҳат = 551,7 |баландии маркази МА = 63 |аҳолӣ = 536 280 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.leeds.gov.uk/ }} '''Лидс''' (ба англисӣ: ''Leeds'') — шаҳр дар шимоли [[Англия]], [[Британияи Кабир]], маркази графии Йоркшири Ғарбӣ буда, яке аз шаҳрҳои калонтарини кишвар берун аз [[Лондон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Leeds-England Leeds] — Encyclopædia Britannica</ref> Лидс маркази муҳими молиявӣ, ҳуқуқӣ ва тиҷоратии шимоли Англия мебошад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 1,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Лидс соли 1207 ҳамчун шаҳраки бозорӣ оинномаи шоҳона гирифт; дар асрҳои XVIII–XIX он ба маркази саноати нассоҷии пашмин ва баъдан саноати металлкоркард ва матбаа табдил ёфт. Соли 1893 ба Лидс мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> Дар асри XX иқтисоди шаҳр аз саноат ба хидматрасонӣ — бахусус молия ва ҳуқуқ — гузашт. Имрӯз Лидс яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли [[Британияи Кабир]] ба ҳисоб меравад. == Ҷуғрофия ва иқлим == Лидс дар водии дарёи Эр, дар доманаи шарқии Пеннинҳо воқеъ аст; релефи он теппагӣ буда, иқлимаш муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Канали Лидс–Ливерпул, ки яке аз дарозтарин каналҳои [[Британияи Кабир]] аст, аз шаҳр оғоз меёбад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳри Лидс зиёда аз 500 ҳазор нафар, бо минтақаи шаҳрии он зиёда аз 1,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни этникӣ ва динӣ дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Лидс маркази молиявии шимоли Англия аст — дафтарҳои бонкҳо, ширкатҳои суғурта, фирмаҳои ҳуқуқӣ ва хидматрасонии касбӣ дар он ҷойгиранд; ҳамчунин савдои чакана, маориф ва соҳаи рақамӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лидс истгоҳи роҳи оҳани Лидс — яке аз серодамтарин истгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шоҳроҳҳои калон ва фурудгоҳи Лидс-Брэдфорд амал мекунанд; шабакаи мукаммали автобусҳо дар шаҳр кор мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лидс Донишгоҳи Лидс ва чанд донишгоҳи дигар, театри «Уэст-Йоркшир Плейхаус», операи «Опера-Норт» ва галереяи санъати Лидс фаъолият мекунанд; клуби футболи «Лидс Юнайтед» ва ҷашнвораи мусиқии Лидс машҳуранд. Дар наздикии шаҳр харобаҳои дайри Кёрстолл ҷойгир аст. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Шеффилд]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Leeds-England Лидс дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.leeds.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Лидс] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] hiof4om9wa5fixtr6fi94al13mb80tt 0 59284 1472503 1445791 2026-05-13T05:07:39Z VASHGIRD 8035 1472503 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Вячеслав Красичков''' ({{lang-ru|Вячеслав Прокофьевич Красичков}}; {{ВД-Дебоча}}) — рустнипарвар, номзади илми кишоварзӣ (1948), академики [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1957), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон ([[1952]]). Барандаи [[Ҷоизаи давлатии СССР (ИҶШС)]] ([[1950]]), [[Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] ([[1972]]). == Зиндагинома == Институти кӯҳистонии кишоварзӣ (ш. Владикавказ) хатм кардааст (1929). ихтисос — «селексия ва тухмпарварии пахта» Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: селексия ва тухмпарварии [[пахта]]. Директори [[Институти зироаткории АИКТ|Институти тоҷикистонии тадқиқотии илмии зироаткорӣ]] (1956—1957). Ноиби президент, академик-котиби Шуъбаи илмҳои табиатшиносии (аз с.1959 Шуъбаи биология ва кишоварзӣ) [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|АИ ҶШС Тоҷикистон]] (1957—1960). Мудири шуъбаи селексияи пахтаи Институти тоҷикистонии тадқиқотии илмии кишоварзӣ [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|АИ ҶШС Тоҷикистон]] (1960—1978). == Ҷоизаҳо == * Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1966). * Бо ду ордени Ленин, * се ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, * ду ордени «Нишони Фахрӣ», * медалҳои «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин», * «Барои меҳнати аъло» тақдир шудааст. * Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1952). * Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1957). * Дорандаи Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1950), * Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1972). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * [http://100v.com.ua/uk/node/8145 Красичков Вячеслав Прокофевич] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160318020034/http://100v.com.ua/uk/node/8145 |date=2016-03-18 }} * * Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с. [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] i6r5wtsfwubaijs8l43haixa683ursc 0 60344 1472501 1292881 2026-05-13T05:07:26Z VASHGIRD 8035 1472501 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Сангинов Бобо Сангинович |номи аслӣ = Сангинов Бобо Сангинович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 01.07.1935 |зодгоҳ = [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 10.11.2017 |маҳалли даргузашт = ш. [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |фазои илмӣ = |ҷойҳои кор = [[Вазорати кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]], [[Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = [[номзади илм]]и кишоварзӣ |унвонҳои илмӣ = академик |алма-матер = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Донишгоҳи кишоварзии Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = ** Бобо Сангинов |ҷоизаҳо = ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, Дӯстии халқҳо, Нишони Фахрӣ, Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1973), Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1964). Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] ([[1972]]). Ҷоизаи Комсомоли ленинии Тоҷикистон 1970), Ҷоизаи байналмилалии ЭКО дар соҳаи илм ва технология (2004) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = <!-- БЕ пешванди Category:--> }} '''Бобо Сангинов''' (''Сангинов Бобо Сангинович''; {{ВД-Дебоча}}) — аввалин селексионери тоҷик, олим, номзади илми кишоварзӣ (1968). Академики [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|АИ ҶШС Тоҷикистон]] ([[1987]]), узви вобаста, (1976), академики [[Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон]] (1991), узви вобастаи Академияи илмҳои кишоварзии Россия (1991). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1973), Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1964). Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] ([[1972]]). Ҷоизаи Комсомоли ленинии Тоҷикистон 1970), Ҷоизаи байналмилалии ЭКО дар соҳаи илм ва технология (2004). == Зиндагинома == [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистон]]ро ба поён расондааст (1958), ихтисос — "селексия ва тухмпарварии пахта. Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: селексия ва тухмпарварии [[пахта]], рустанипарварӣ. Директор ва мудири шуъбаи селексия ва тухмпарварии пахтаи Бунгоҳи озмоиши Вахши Институти илмию тадқиқотии зироаткории Тоҷикистони Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1963—1974), директор ва мудири шуъбаи селексия ва тухмпарварии пахтаи Бахши Вахши ба номи В. П. Красичкови Институти илмию тадқиқотии зироаткории Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1974—1991). Ноиби президент- ташкилкунандаи [[Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон]] (1991—1993), президент (1994). Президенти [[Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон]] (1994—2005). == Ҷоизаҳо == * Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, * орденҳои Дӯстии халқҳо, * «Нишони Фахрӣ», * медалҳои «Барои меҳнати шоён. * Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин» тақдир шудааст.<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон|Академикҳои АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Академияи кишоварзии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] izkuqspqqr68edztww4qowg5uvlvtex 0 74052 1472492 1292876 2026-05-13T05:06:42Z VASHGIRD 8035 1472492 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = Петров Вячеслав Фёдорович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1889 |зодгоҳ = |таърихи даргузашт = 1969 |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |фазои илмӣ = олим |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} ''' Петров Вячеслав Фёдорович''' — номзади илмҳои техникӣ (1950). Узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] (1953). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1968). Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1952).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref> == Зиндагинома == Петров Вячеслав Фёдорович Институти кишоварзии Москваро хатм кардааст (1911), ихтисос — «агротехникаи пахта». Самти асосии фаъолияти илмӣ: пахтакорӣ. Роҳбари Шуъбаи пахтакории АИ ҶШС Тоҷикис-тон (1952—1954), мудири шуъбаи агротехникаи пахтаи Институти зироаткории Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1956—1964). == Ҷоизаҳо == * Бо орденҳои Ситораи Сурх, * Ҷанги Ватанӣ дараҷаи 1, * ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, * ду ордени «Нишони Фахрӣ», * медалҳои «Барои мудофиаи Сталинград», * «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», «Барои меҳнати шоиста», * «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945» тақдир шудааст. * Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1952). == Сарчашма == {{эзоҳ}} {{Зиндагинома-хурд}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] oc12c4qahmjprrahu9dmxwwxl7gqs0v 1472494 1472492 2026-05-13T05:06:51Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Петров Вячеслав Фёдорович]] to [[Вячеслав Петров]] 1472492 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = Петров Вячеслав Фёдорович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1889 |зодгоҳ = |таърихи даргузашт = 1969 |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |фазои илмӣ = олим |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} ''' Петров Вячеслав Фёдорович''' — номзади илмҳои техникӣ (1950). Узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] (1953). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1968). Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1952).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref> == Зиндагинома == Петров Вячеслав Фёдорович Институти кишоварзии Москваро хатм кардааст (1911), ихтисос — «агротехникаи пахта». Самти асосии фаъолияти илмӣ: пахтакорӣ. Роҳбари Шуъбаи пахтакории АИ ҶШС Тоҷикис-тон (1952—1954), мудири шуъбаи агротехникаи пахтаи Институти зироаткории Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1956—1964). == Ҷоизаҳо == * Бо орденҳои Ситораи Сурх, * Ҷанги Ватанӣ дараҷаи 1, * ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, * ду ордени «Нишони Фахрӣ», * медалҳои «Барои мудофиаи Сталинград», * «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», «Барои меҳнати шоиста», * «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945» тақдир шудааст. * Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1952). == Сарчашма == {{эзоҳ}} {{Зиндагинома-хурд}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] oc12c4qahmjprrahu9dmxwwxl7gqs0v 1 74058 1472496 652654 2026-05-13T05:06:51Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Баҳс:Петров Вячеслав Фёдорович]] to [[Баҳс:Вячеслав Петров]] 652654 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 0 115676 1472742 1404338 2026-05-13T09:57:48Z VASHGIRD 8035 1472742 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Сайидумари Султон |номи аслӣ = Сайидумар Султонов |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1930 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Истаравшан }}[[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 16.07.2021 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|ноҳияи Истаравшан}} |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[шоир]], адабиётшинос, муаррих |мукофоту ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Сайидумари Султон''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[шоир]], [[олим]], адабиётшинос, муаррих. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1996), узви Иттифоқи шарқшиносони ҷаҳон (1982), аълочии «Садо ва симои ИҶШС» низ мебошад. == Зиндагинома == Султонов Сайидумар соли 1930 дар деҳаи Қалъачаи Калон, [[ноҳияи Истаравшан|ноҳияи Ӯротеппа]] таваллуд ёфтааст. Соли 1947 мактаби миёнаи нопурраи деҳаи Нилуи ноҳияи Ҳисорро ба итмом расонида, соли 1952 омӯзишгоҳи шаҳри Ӯротеппаро ғоибона хатм кард. Аз соли 1948 то соли 1952 дар мактаби миёнаи Қалъачаи Калон муаллими синфҳои ибтидоӣ шуда кор мекунад. Ҳамон сол ба факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил мешавад. Соли 1959 Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистонро хатм намуда, ба Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ ба ҳайси ходими хурди илми кор кард. Соли 1964 ба Комитети давлатии радиошунавонӣ ва телевизиони наздн Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кор дохил шуда, вазифаҳои муҳаррир, муҳаррири калон ва мудири шуъбаи мубодилаи афкор бо ҷумҳуриҳои шӯравӣ ва ҷумҳуриҳои халқӣ ва демократиро иҷро кардааст. Аз соли 1968 то соли 1979 вазифаи мухбири махсуси радиостансияи «Родина»-и радио ва телевизиони умумииттифоқ дар Тоҷикистонро низ ба зимма доштааст. Соли 1982 боз ба АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон баргашта, дар Институти Шарқшиносӣ ба сифати ходими хурд ва калони илмӣ фаъолият кардааст. Султонов Сайидумар таҳти роҳбарии профессор Ш. Ҳусейнзода корҳои илмию тадқиқотиро пеш бурда, соли 1985 дар мавзӯи «Нодими Ӯротеппагӣ ва муҳити адабии ӯ» рисолаи номзадӣ дифоъ кард. С. Султон яке аз олимони бағоят сермаҳсули тоҷик ба шумор меравад.<ref name="pressa.tj">{{Cite web|url=https://pressa.tj/literature-2/olimi-sarshinosi-toҷik-saidumari-sulton-darguzasht/|title=Олими саршиноси тоҷик Саидумари Султон даргузашт|author=|website=www.pressa.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2021-08-08}}</ref> == Эҷодиёт == Соли 1960 «Ҳофизи Шерозӣ» китоби ӯ нашр шуд. Соли 1961 осори «Муҳаммад Ҳусайни Хатлони»-ро таҳия намуд. Сипас китобҳояш «Гули худрӯ» соли 1985, «Рӯзгор ва Осори Шаҳди» соли 1988 ба табъ расиданд. «Нобиғаҳои Бунҷикас ва достоии Рустамбек» соли 1998, «Шуҷоати Мазбут» соли 1999, «Наҷҷори Истаравшани» соли 2001, «Таърихи доираи адабии Истаравшан дар нимаи дуввуми асри XVIII ва аввали асри XIX», соли 2002, «Қиссаи Яккабоғ», соли 2002, «Зеварниҳоди Шаҳр», соли 2004, «Султони Мулки Сухан», соли 2007, «Роҳбари фидокор», соли 2008 манзури хонандагон гардид. Соли 1989 дар шаҳри Истаравшан осорхонаи доираи адабии Ӯротеппаро таъсис дод. Дар ин Осорхона ӯ беш аз ҳазор маводи дар тӯли 50 сол гирдовардаашро ба намоиш гузошт, ки аз китобҳои дастнависи нодир ва осори таърихӣ, адабӣ ва фарҳангӣ иборат мебошад. Соли 1991 дар назди ин осорхона маркази илму фарҳанги доираи адабии Ӯротеппаро таъсис дод. Дар осорхонаи ӯ осори илмию адабии беш аз 2 ҳазор шоирону олимони гумном низ гирд оварда шудааст, ки қариб 800 нафари онҳо Истаравшанианд. С. Султон бо тахаллуси Кавкабӣ шеър мегӯяд. Шеъри аввалини ӯ соли 1957 дар «Газетаи муаллимон» таҳти унвони «Ояд ҳаме» дар тазмини «Ояд ҳаме»-и устод Рӯдакӣ чоп шудааст. Сипас шеърҳои ӯ дар маҷмӯа ва рӯзномаҳои матбуоти ҷорӣ чоп мешуданд. Маҷмӯаи ашъори ӯ таҳти унвони «Ашъори Садранг» соли 2001 ва «Наҷди Муғ» соли 2003 нашр шудааст. === Кашфи 2000 суханвари номаълум === Соли 1982 ӯ дигарбора ба кори илмӣ шурӯъ мекунад ва ин даъфа ба Институти шарқшиносӣ ба кор меояд. Бо сабаби манъ будани ашъори Ҳоҷӣ ӯ барои рӯзгору осори шуарои Истаравшан таҳқиқот оғоз карда, муҳити адабии онро ҷиддӣ меомӯзад. Махусан, диққати ӯро ҳаёт ва фаъолияти Нодими Истаравшанӣ ҷалб мекунад. Нодим яке аз намояндагони барҷастаи доираи адабии Истаравшан дар асри XVIII ва ибтидои XIX мебошад. Ӯ дар муддати кӯтоҳ рисолаи худро ба итмом расонида, соли 1985 дар мавзӯи «Нодими Истаравшанӣ муҳити адабии замони ӯ» рисолаи номзадӣ дифоъ мекунад. Ӯ кофтуковҳои худро доир ба муҳити адабии Истаравшан идома дода, осори боқимондаи қариб 750 шоирони Истаравшанро ҷамъоварӣ ва ба шакли тазкира ба чоп омода намудааст, ки интизори нашранд. Дар бораи бархе аз чеҳраҳои тобон ва таъсиргузори муҳити адабии Истаравшан бошад, ба таври алоҳида рисола навишта, мунтахаби ашъор ё девони мукаммалашонро ба нашр расонидааст. Аз ҷумла, осори [[Муҳаммадсолеҳи Нодим]], [[Шаҳдии Истаравшанӣ]] ва ғайраро ба таври китобҳои алоҳида ва намунаи ашъори қариб 45 шоири Истаравшаниро аз нимаи 2-юми асри XVIII то охири асри XIX дар «Тазкираи суханварони Истаравшан» гирдоварӣ намудааст, ки соли 2012 ба дасти хонанда расид. Таҳқиқотҳои Саидумари Султон дар бораи шуарои Истаравшанро ёдовар шуда, доир ба яке аз онҳо мехоҳам махсусан ёдовар шавам. Ин нафар Комилхоҷи Накҳат нобиғаест, ки дар синни 16 — солагӣ аз дунё гузаштааст, аммо аз худ девони мукаммале боқӣ гузошт, ки аз 188 ғазал 33 рубоӣ, 47 фард, се мухаммас, ҷамъ 2319 байт иборат мебошад. Дар бораи Накҳати ғурамарг тазкиранависони машҳури давр Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ, Мирсиддиқи Ҳашмат, Садри Зиё ва Садриддин Айнӣ ёдоварӣ карда, аз марги ӯ ҷигар пора кардаанд. С.Султон дар натиҷаи кофтуковҳои дурудароз девони ин шоири ҷавонмаргро пайдо карда, бори аввал соли 1976 тариқи рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» таҳти унвони «Шоири 16 — сола» маълумот дод ва соли 1980 намунаи 30 ғазали ӯро тариқи маҷаллаи «Садои Шарқ» чоп намуд ва билохира девони мукаммали ӯро таҳти унвони «Султони мулки сухан» бо сарсухани гаронбаҳое аз чоп баровард. === Мероси Саидумари Султон === Дар умум, С.Султонов дар заминаи тадқиқотҳо рӯзгор ва осори 2000 адиби номаълумро муайян намудааст, ки 750 нафари он аз Истаравшан мебошанд. Ӯ дар мавриди шуарои Истаравшан зиёда аз 50 асар таълиф кардааст, ки интизори чопанд. Ҳамчунин, «Тазкираи суханварони Хуҷанд» (4 ҷилд), "Тазкираи хушгӯёни Истаравшанӣ (4 ҷилд), «Таърихи зудуда» асарҳои калонҳаҷм ва арзиманди ӯ мебошанд, ки то ҳол ба дасти хонанда нарасидааст. Шогирдони ин олими пуркор матолиби дар матбуот нашршуда ва мақолаҳои номатбӯъашро дар 15 ҷилд гирдоварӣ кардаанд, ки тақдири чоп шудани онҳо низ номаълум аст. С.Султон дар мавриди хаттон низ як силсила таҳқиқот анҷом дода, дар мавриди онҳо низ мақолаҳо навиштааст. Аз ҷумла, мақолаҳои ӯ дар «Энсеклопедияи адабиёт ва санъат», «Энсеклопедияи советии тоҷик» ва рисоли «Назаре ба рӯзгор ва осори хушнависони Истаравшан» (1997 — Сурушан арзиши баланди илмиро доро ҳастанд. мебошад. Тадқиқотҳои С.Султон танҳо ба адабиёти классикӣ маҳдуд намешаванд. Ӯ доир ба адабиёти муосир ва ҷаҳон низ тадқиқотҳо бурдааст. Мақолаҳои ӯ дар бораи Мирзо Турсунзода, Баҳром Сирус, шоирони Литва Саломея Нерис, Владес Шимкас ҷолиби таваҷҷуҳ мебошанд. Устод С.Султон, ҳамчунин, адиби рангинхаёл мебошад, ки ҳанӯз аз замонҳои шӯравӣ бо тахаллуси Кавкабӣ шеър мегӯяд ва дар баробари ин асарҳои зиёди халқҳои бародариро тарҷума кардааст. Солҳои охир ӯ дар мавриди саҳифаҳои норӯшани таърихи тоҷикон таҳқиқотҳо анҷом додааст, ки пораҳои он таҳти унвони «Зардушт кист?» ва «Таърихи фаромӯшшуда» ба дасти хонандагон расидааст. Айни ҳол китоби ӯ таҳти унвони «Таърихи зудуда» омодаи чоп асту интизори сарпараст.<ref name="pressa.tj"/> == Адабиёт == * Баёзи адибони Истаравшан — Душанбе: «Эҷод», 2009. — 288 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] famlp5jygfw0sjiqofnpoxzbvej1qjr 1472743 1472742 2026-05-13T10:04:40Z VASHGIRD 8035 1472743 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Сайидумари Султон |номи аслӣ = Сайидумар Султонов |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1930 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Истаравшан }}[[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 16.07.2021 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|ноҳияи Истаравшан}} |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[шоир]], адабиётшинос, муаррих |мукофоту ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Сайидумари Султон''' ({{ВД-Дебоча}} — 17 июли 2021, Истаравшан) — [[шоир]], [[олим]], адабиётшинос, муаррих. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1996), узви Иттифоқи шарқшиносони ҷаҳон (1982), аълочии «Садо ва симои ИҶШС» низ мебошад. == Зиндагинома == Султонов Сайидумар соли 1930 дар деҳаи Қалъачаи Калон, [[ноҳияи Истаравшан|ноҳияи Ӯротеппа]] таваллуд ёфтааст. Соли 1947 мактаби миёнаи нопурраи деҳаи Нилуи ноҳияи Ҳисорро ба итмом расонида, соли 1952 омӯзишгоҳи шаҳри Ӯротеппаро ғоибона хатм кард. Аз соли 1948 то соли 1952 дар мактаби миёнаи Қалъачаи Калон муаллими синфҳои ибтидоӣ шуда кор мекунад. Ҳамон сол ба факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил мешавад. Соли 1959 Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистонро хатм намуда, ба Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ ба ҳайси ходими хурди илми кор кард. Соли 1964 ба Комитети давлатии радиошунавонӣ ва телевизиони наздн Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кор дохил шуда, вазифаҳои муҳаррир, муҳаррири калон ва мудири шуъбаи мубодилаи афкор бо ҷумҳуриҳои шӯравӣ ва ҷумҳуриҳои халқӣ ва демократиро иҷро кардааст. Аз соли 1968 то соли 1979 вазифаи мухбири махсуси радиостансияи «Родина»-и радио ва телевизиони умумииттифоқ дар Тоҷикистонро низ ба зимма доштааст. Соли 1982 боз ба АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон баргашта, дар Институти Шарқшиносӣ ба сифати ходими хурд ва калони илмӣ фаъолият кардааст. Султонов Сайидумар таҳти роҳбарии профессор Ш. Ҳусейнзода корҳои илмию тадқиқотиро пеш бурда, соли 1985 дар мавзӯи «Нодими Ӯротеппагӣ ва муҳити адабии ӯ» рисолаи номзадӣ дифоъ кард. С. Султон яке аз олимони бағоят сермаҳсули тоҷик ба шумор меравад.<ref name="pressa.tj">{{Cite web|url=https://pressa.tj/literature-2/olimi-sarshinosi-toҷik-saidumari-sulton-darguzasht/|title=Олими саршиноси тоҷик Саидумари Султон даргузашт|author=|website=www.pressa.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2021-08-08}}</ref> == Эҷодиёт == Соли 1960 «Ҳофизи Шерозӣ» китоби ӯ нашр шуд. Соли 1961 осори «Муҳаммад Ҳусайни Хатлони»-ро таҳия намуд. Сипас китобҳояш «Гули худрӯ» соли 1985, «Рӯзгор ва Осори Шаҳди» соли 1988 ба табъ расиданд. «Нобиғаҳои Бунҷикас ва достоии Рустамбек» соли 1998, «Шуҷоати Мазбут» соли 1999, «Наҷҷори Истаравшани» соли 2001, «Таърихи доираи адабии Истаравшан дар нимаи дуввуми асри XVIII ва аввали асри XIX», соли 2002, «Қиссаи Яккабоғ», соли 2002, «Зеварниҳоди Шаҳр», соли 2004, «Султони Мулки Сухан», соли 2007, «Роҳбари фидокор», соли 2008 манзури хонандагон гардид. Соли 1989 дар шаҳри Истаравшан осорхонаи доираи адабии Ӯротеппаро таъсис дод. Дар ин Осорхона ӯ беш аз ҳазор маводи дар тӯли 50 сол гирдовардаашро ба намоиш гузошт, ки аз китобҳои дастнависи нодир ва осори таърихӣ, адабӣ ва фарҳангӣ иборат мебошад. Соли 1991 дар назди ин осорхона маркази илму фарҳанги доираи адабии Ӯротеппаро таъсис дод. Дар осорхонаи ӯ осори илмию адабии беш аз 2 ҳазор шоирону олимони гумном низ гирд оварда шудааст, ки қариб 800 нафари онҳо Истаравшанианд. С. Султон бо тахаллуси Кавкабӣ шеър мегӯяд. Шеъри аввалини ӯ соли 1957 дар «Газетаи муаллимон» таҳти унвони «Ояд ҳаме» дар тазмини «Ояд ҳаме»-и устод Рӯдакӣ чоп шудааст. Сипас шеърҳои ӯ дар маҷмӯа ва рӯзномаҳои матбуоти ҷорӣ чоп мешуданд. Маҷмӯаи ашъори ӯ таҳти унвони «Ашъори Садранг» соли 2001 ва «Наҷди Муғ» соли 2003 нашр шудааст. === Кашфи 2000 суханвари номаълум === Соли 1982 ӯ дигарбора ба кори илмӣ шурӯъ мекунад ва ин даъфа ба Институти шарқшиносӣ ба кор меояд. Бо сабаби манъ будани ашъори Ҳоҷӣ ӯ барои рӯзгору осори шуарои Истаравшан таҳқиқот оғоз карда, муҳити адабии онро ҷиддӣ меомӯзад. Махусан, диққати ӯро ҳаёт ва фаъолияти Нодими Истаравшанӣ ҷалб мекунад. Нодим яке аз намояндагони барҷастаи доираи адабии Истаравшан дар асри XVIII ва ибтидои XIX мебошад. Ӯ дар муддати кӯтоҳ рисолаи худро ба итмом расонида, соли 1985 дар мавзӯи «Нодими Истаравшанӣ муҳити адабии замони ӯ» рисолаи номзадӣ дифоъ мекунад. Ӯ кофтуковҳои худро доир ба муҳити адабии Истаравшан идома дода, осори боқимондаи қариб 750 шоирони Истаравшанро ҷамъоварӣ ва ба шакли тазкира ба чоп омода намудааст, ки интизори нашранд. Дар бораи бархе аз чеҳраҳои тобон ва таъсиргузори муҳити адабии Истаравшан бошад, ба таври алоҳида рисола навишта, мунтахаби ашъор ё девони мукаммалашонро ба нашр расонидааст. Аз ҷумла, осори [[Муҳаммадсолеҳи Нодим]], [[Шаҳдии Истаравшанӣ]] ва ғайраро ба таври китобҳои алоҳида ва намунаи ашъори қариб 45 шоири Истаравшаниро аз нимаи 2-юми асри XVIII то охири асри XIX дар «Тазкираи суханварони Истаравшан» гирдоварӣ намудааст, ки соли 2012 ба дасти хонанда расид. Таҳқиқотҳои Саидумари Султон дар бораи шуарои Истаравшанро ёдовар шуда, доир ба яке аз онҳо мехоҳам махсусан ёдовар шавам. Ин нафар Комилхоҷи Накҳат нобиғаест, ки дар синни 16 — солагӣ аз дунё гузаштааст, аммо аз худ девони мукаммале боқӣ гузошт, ки аз 188 ғазал 33 рубоӣ, 47 фард, се мухаммас, ҷамъ 2319 байт иборат мебошад. Дар бораи Накҳати ғурамарг тазкиранависони машҳури давр Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ, Мирсиддиқи Ҳашмат, Садри Зиё ва Садриддин Айнӣ ёдоварӣ карда, аз марги ӯ ҷигар пора кардаанд. С.Султон дар натиҷаи кофтуковҳои дурудароз девони ин шоири ҷавонмаргро пайдо карда, бори аввал соли 1976 тариқи рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» таҳти унвони «Шоири 16 — сола» маълумот дод ва соли 1980 намунаи 30 ғазали ӯро тариқи маҷаллаи «Садои Шарқ» чоп намуд ва билохира девони мукаммали ӯро таҳти унвони «Султони мулки сухан» бо сарсухани гаронбаҳое аз чоп баровард. === Мероси Саидумари Султон === Дар умум, С.Султонов дар заминаи тадқиқотҳо рӯзгор ва осори 2000 адиби номаълумро муайян намудааст, ки 750 нафари он аз Истаравшан мебошанд. Ӯ дар мавриди шуарои Истаравшан зиёда аз 50 асар таълиф кардааст, ки интизори чопанд. Ҳамчунин, «Тазкираи суханварони Хуҷанд» (4 ҷилд), "Тазкираи хушгӯёни Истаравшанӣ (4 ҷилд), «Таърихи зудуда» асарҳои калонҳаҷм ва арзиманди ӯ мебошанд, ки то ҳол ба дасти хонанда нарасидааст. Шогирдони ин олими пуркор матолиби дар матбуот нашршуда ва мақолаҳои номатбӯъашро дар 15 ҷилд гирдоварӣ кардаанд, ки тақдири чоп шудани онҳо низ номаълум аст. С.Султон дар мавриди хаттон низ як силсила таҳқиқот анҷом дода, дар мавриди онҳо низ мақолаҳо навиштааст. Аз ҷумла, мақолаҳои ӯ дар «Энсеклопедияи адабиёт ва санъат», «Энсеклопедияи советии тоҷик» ва рисоли «Назаре ба рӯзгор ва осори хушнависони Истаравшан» (1997 — Сурушан арзиши баланди илмиро доро ҳастанд. мебошад. Тадқиқотҳои С.Султон танҳо ба адабиёти классикӣ маҳдуд намешаванд. Ӯ доир ба адабиёти муосир ва ҷаҳон низ тадқиқотҳо бурдааст. Мақолаҳои ӯ дар бораи Мирзо Турсунзода, Баҳром Сирус, шоирони Литва Саломея Нерис, Владес Шимкас ҷолиби таваҷҷуҳ мебошанд. Устод С.Султон, ҳамчунин, адиби рангинхаёл мебошад, ки ҳанӯз аз замонҳои шӯравӣ бо тахаллуси Кавкабӣ шеър мегӯяд ва дар баробари ин асарҳои зиёди халқҳои бародариро тарҷума кардааст. Солҳои охир ӯ дар мавриди саҳифаҳои норӯшани таърихи тоҷикон таҳқиқотҳо анҷом додааст, ки пораҳои он таҳти унвони «Зардушт кист?» ва «Таърихи фаромӯшшуда» ба дасти хонандагон расидааст. Айни ҳол китоби ӯ таҳти унвони «Таърихи зудуда» омодаи чоп асту интизори сарпараст.<ref name="pressa.tj"/> == Адабиёт == * Баёзи адибони Истаравшан — Душанбе: «Эҷод», 2009. — 288 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] rgs62rsc0tia2dftbrwyamzn6otm6lj 0 125755 1472433 947827 2026-05-12T23:01:26Z ~2026-28856-48 127178 может я неправ 1472433 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Бурдуково |номи аслӣ = |тасвир = |кишвар = Русия |нишон = Coat of arms of Vologda oblast.svg |парчам = Flag of Vologda oblast.svg |тавсифи нишон = |тавсифи парчам = |бари нишон = |бари парчам = |ба ҷои нишон = |ба ҷои парчам = |lat_dir =N|lat_deg= {{{lat_deg|}}}|lat_min= {{{lat_min|}}}|lat_sec={{{lat_sec|}}} |lon_dir ={{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}}|lon_deg={{{lon_deg|}}}|lon_min={{{lon_min|}}}|lon_sec={{{lon_sec|}}} |CoordAddon = |CoordScale = |харитаи давлат = |харитаи минтақа = |харитаи ноҳия = |андозаи харитаи давлат = |андозаи харитаи минтақа = |андозаи харитаи ноҳия = |пинҳон кардани харитаҳо = |шакли минтақа = вилоят |минтақа = вилояти Вологда |минтақа дар ҷадвал = |шакли ноҳия = ноҳия |ноҳия = ноҳияи Вологод |шакли ҷомеа = |ҷомеа = деҳа |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |унвон аз = |масоҳат = |баландии маркази МА = |иқлим = |забони расмӣ = русӣ |аҳолӣ = |соли барӯйхатгирӣ = |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[русҳо]] |ҳайати динӣ = [[насронӣ|насрониён]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = +3 |коди телефон = |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = 35 |шакли шиноса = |шакли шиносаи ададӣ = |шакли шиносаи 2 = |шакли шиносаи ададӣ 2 = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = |забони сайт = |забони сайт 2 = |забони сайт 3 = |забони сайт 4 = |забони сайт 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Бурундуково''' ({{lang-ru|}}) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини [[Русия|Федератсияи Русия]] мебошад. Деҳа дар ҳайати [[ноҳияи Вологод (Вологда)|ноҳияи Вологод]], ки дар [[вилояти Вологда]] қарор дорад, дохил мешавад<ref>[http://www.gosspravka.ru/Adresa/regions.html Системаи хабарнигории давлатӣ]{{ref-ru}}</ref>. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Сарчашма == *[http://www.geonames.org geonames.org]{{ref-en}} {{Деҳоти ноҳияи Вологод (Вологда)}} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Вологод (Вологда)]] {{Vologod-obl-stub}} d1gd2qbvkjnsx7bc7qoukssiu0q1k0n 0 141775 1472435 1424891 2026-05-13T03:29:32Z VASHGIRD 8035 1472435 wikitext text/x-wiki {{Мақомоти иҷроия |ном = Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон |ихтисора = |номи аслӣ = |номи аслӣ1 = |номи аслӣ2 = |кишвар = Тоҷикистон |нишона = |бари нишона = |имзои нишона = |муҳр = |бари муҳр = |имзои муҳр = |тасвир = Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон.jpg |бари тасвир = |имзои тасвир = Вазоратхонаи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе, соли 2024 |таърихи таъсис = [[соли 1938]] |пешина1 = |пешина2 = |таърихи барҳамдиҳӣ = |баъдина = |тобеият = [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |қароргоҳ = [[Душанбе]], [[хиёбони Рӯдакӣ]], 34 <br> 734025 |индекс = |кормандон = |буҷет = |номи вазир1 = |вазифаи вазир1 = |номи вазир2 = |вазифаи вазир2 = |номи роҳбар1 = [[Матлубахон Сатториён]] |вазифаи роҳбар1 = Вазири фарҳанг |номи роҳбар2 = [[Обид Назариён]] |вазифаи роҳбар2 = Муовини якум |номи роҳбар3 = [[Давлат Сафар ]] |вазифаи роҳбар3 = Муовини вазир |номи роҳбар4 = [[Фаридун Бобозода]] |вазифаи роҳбар4 = Муовини вазир |мақоми болоӣ = |мақоми поёнӣ1 = |мақоми поёнӣ2 = |ҳуҷҷат1 = |сайт = http://vfarhang.tj |қисмати ёддоштҳо = |харита = |бари харита = |имзои харита = }} '''Вазорáти фарҳáнги Ҷумҳури́и Тоҷикистóн''' — мақомоти марказии [[Ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳу­рии Тоҷикистон]], ки барои таҳия ва татбиқи сиёсати дав­латӣ ва батанзимдарории меъёрии ҳуқуқии фаъолият дар соҳаи [[фарҳанг]], ҳунар, табъу нашр ва [[Ҳуқуқи муаллиф|ҳуқуқи муал­лифӣ]] масъ­ул аст. Вазорати фарҳанг дар асоси [[Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Конститутсияи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон]], қонунҳои конститутсионии Ҷум­ҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, фар­монҳои [[Президенти Тоҷикистон]], қарорҳои [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]], [[Маҷлиси намояндагон]] ва [[Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Маҷли­си миллии]] [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], санад­ҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият мекунад. == Вазифаҳо == Вазифаҳои асосии вазорат фароҳам овардани фазои мусоиди меъёрӣ-ҳуқуқӣ барои фаъолияти муназзами муассисаҳои фарҳангии кишвар; таълиму тарбияи мутахассисони соҳаи фарҳанг; рушди фаъолияти китобдорӣ; назорату раҳнамоӣ ва пешбурди кори муассисаҳои фарҳангӣ ва таълимии соҳаи фарҳанг; рушди мусиқии касбӣ ва ҳунарҳои бадеии халқӣ; ҳифзу нигаҳдории мероси ниёгон ва сарватҳои фарҳангии кишвар; тармиму барқарорсозии ёдгориҳои таърихии фарҳангӣ; ташкилу баргузории чорабиниҳои фарҳангии ҷумҳуриявӣ, ҳамоишҳо ва конференсияҳо оид ба масъалаҳои фарҳанг; густариши ҳамкорӣ бо ташкилоту созмонҳои байналмилалӣ; муаррифӣ намудани фарҳанги ғаниву куҳанбунёди тоҷикон ба оламиён ва ғайра мебошад. == Таърих == {{Асосӣ|Фарҳанги Тоҷикистон}} Моҳи майи 1938 дар Тоҷикистон Хонаи эҷодиёти халқ ташкил карда шуд, ки роҳбарии муассисаҳои фарҳангӣ, театрҳо, боғҳои фарҳангию фароғатӣ, чойхонаҳои сурх, китобхонаҳоро ба уҳда дошт ва маслиҳатҳои методӣ медод. Бо зиёд гардидани муассисахои фарҳангӣ-фароғатӣ талабот ба идора ва роҳбарии онҳо афзуд. Бинобар ин соли 1944 бо қарори Шӯрои Комиссарони халқ дар назди Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон Раёсати санъат ташкил карда шуд, ки роҳбарии онро шоири ҷавон [[Мирзо Турсунзода]] ба зимма дошт. 25 апрели 1953 дар заминаи Раёсати санъат Вазорати маданияти Тоҷикистон таъсис ёфт. Дар муддати кӯтоҳ сохтори вазорат, раёсату шуъбаҳо ва зерсохторҳои он ташкилу азнавсозӣ гардида, ба фаъолият шурӯъ намуданд. Соли 1995 дар натиҷаи муттаҳидсозии Вазорати маданият, матбуот ва ахбор, Кумитаи телевизион ва радиошунавонӣ ва умури кино Вазорати фарҳанг ва иттилоот ташкил карда шуд, ки он охири соли 1997 Вазорати фарҳанг ном гирифт. === Замони Шӯравӣ === Дар замони Шӯравӣ барои рушду такомули санъати касбӣ ва фарҳанги миллии тоҷик диққати ҷиддӣ дода шуд. Вазорат дар ин давра бо номҳои гуногун арзи вуҷуд карда, барои рушди санъату фарҳанги тоҷик корҳои бис ёри назаррасро анҷом дод. Диққати асосӣ ба таълиму тарбияи мутахассисони соҳибихтисоси соҳаи санъат ва фарҳанг равона карда шуд. Барои таълиму тарбияи мутахассисони миллӣ ва инкишофи соҳаҳои гуногуни санъат аз ҷумҳуриҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ омӯзгорон, режиссёрон ва мутахассисони варзидаву соҳибтаҷриба даъват карда шуданд. Дар ин солҳо Вазорат баҳри рушду равнақи санъати театрӣ кӯшишҳои бисёр ба харҷ дод. === Замони истиқлол === Дар даврони истиқлоли Вазорати фарҳанг барои муназзам гардонидан ва нишон додани дурнамои рушди фарҳанг ва санъати касбӣ, фароҳам овардани фазои мусоиди меъёрӣ-ҳуқуқӣ барои фаъолияти пурсамари муассисаҳои фарҳангии Тоҷикистон бо супориши Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор барномаҳои давлатиро бо нақшаҳои мушаххас таҳия ва пешниҳод намуд, ки ба рушду такомули фарҳанги миллӣ такони бузург бахшиданд. Пайи ҳам «Барномаи компютерикунонии муассисаҳои таълимии фарҳанг ва санъати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2007—2010» (№ 135, аз 3 апрели 2006), «Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои соҳибихтисоси соҳаи фарҳанг, санъат ва табъу нашр барои солҳои 1007—2010» (№ 239, аз 3 июли 2006), «Барномаи давлатии рушди фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008—2015» (№ 85, аз 3 марти 2007), «Барномаи давлатии рушди ҳунарҳои бадеии халқӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2009—2015» (№ 213, аз 31 октябри 2008), «Барномаи давлатии рушди мусиқии касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2011—2015» (№ 322, аз 1 июли 2010), «Барномаи давлатии компютерикунонии оммавӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2001—2013» (№ 384, аз 2 августи 2010) қабул гардиданд. Байни Вазорат ва вазоратҳои марбутаи бисёр давлатҳои хориҷии дуру наздик дар соҳаи фарҳанг ва иттилоот созишномаҳо баста шудаанд. Дар доираи ин ҳамкориҳо Рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикис тон дар Қазоқистон, Озарбойҷон, ҶХХ, Ҳиндустон, Беларус, Туркманистон, Федератсияи Руссия, Рӯзи Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Порис) ва Рӯзҳои фарҳанги ҶХХ, Беларус, Қазоқистон, Туркманистон ва ҶИЭ дар Тоҷикистон баргузор гардиданд. == Сохтори вазорат == * Роҳбарият; * Раёсати санъат; * Раёсати рушди муассисаҳои фарҳангӣ-фароғатӣ ва ҳунарҳои мардумӣ; * Раёсати табъу нашр ва матбуот; * Шуъбаи таҳлил ва дурнамои иқтисодӣ; * Шуъбаи ҳисоботи муҳосибавӣ ва баҳисобгирӣ; * Бахши танзими техникӣ; * Шуъбаи илм ва муассисаҳои таълимӣ; * Шуъбаи робитаҳои байналмилалӣ; * Шуъбаи ҳуқуқ, ҳифзи ҳуқуқи муаллиф ва ҳуқуқҳои вобаста ба он; * Шуъбаи ҳифз ва истифодаи мероси таърихию фарҳангӣ; * Шуъбаи кадрҳо ва корҳои махсус; * Шуъбаи идоракунии корҳо ва назорат; * Шуъбаи аудити дохилӣ. == Муассисаҳои тобеъ == * [[Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ]]; * [[Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ]]; * [[Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов]]; * [[Театри давлатии ҷумҳуриявии лухтак]]; * [[Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский]]; * [[Театри мусиқӣ-мазҳакавии Сайдалӣ Вализодаи шаҳри Кӯлоб]]; * [[Театри мусиқӣ-мазҳакавии Ато Муҳаммадҷонови шаҳри Бохтар]]; * [[Театри ҷумҳуриявии мусиқӣ-драмавии ноҳияи Данғара]]; * [[Сирки давлатии Тоҷикистон]]; * [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода]]; * [[Донишкадаи давлатии санъати тасвирӣ ва дизайни Тоҷикистон]]; * [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон|Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхуҷа Сатторов]]; * [[Коллеҷи санъати шаҳри Душанбе|Коллеҷи санъати шаҳри Душанбе ба номи Аҳмад Бобоқулов]]; * [[Коллеҷи фарҳанги Тоҷикистон ба номи П. Ҷ. Бӯйдоқов|Коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявии ба номи Партов Бӯйдоқов]]; * [[Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов|Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов]]; * [[Коллеҷи ҷумҳуриявии хореографии ба номи М. Собирова|Коллеҷи ҷумҳуриявии хореографии ба номи Малика Собирова]]; * [[Коллеҷи санъати шаҳри Кӯлоб|Коллеҷи санъати Кароматулло Қурбонов шаҳри Кӯлоб]]; * [[Коллеҷи санъати ба номи Содирхон Ҳофиз]]; * [[Мактаб-интернати миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ]]; * Мактаб-интернати миёнаи махсуси санъати ҷумҳуриявии ба номи Миратулло Атоев; * [[Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот]]; * [[Филармонияи давлатии Тоҷикистон|Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи Акашариф Ҷӯраев]]; * [[Филармонияи давлатии бачагонаи Тоҷикистон]]; * [[Китобхонаи давлатии бачагонаи ҷумҳуриявии ба номи Мирсаид Миршакар]]; * Иттиҳодияи давлатии гуруҳҳои эҷодию консертӣ; * [[Хонаи Китоби Тоҷикистон|Агентии миллии рақамгузории стандарти байналмилалии китоб — Хонаи Китоби Тоҷикистон]]; * [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]; * [[Фирӯза (маҷалла)|Маҷаллаи «Фирӯза»]]; * Маҷаллаи «Истиқбол»; * [[Баҳори Аҷам (нашрия)|Рӯзномаи «Баҳори Аҷам»]]; * [[Ирфон (нашриёт)|Муассисаи нашриявии «Ирфон»]]; * [[Адиб (нашриёт)|Муассисаи нашриявии «Адиб»]]; * Маҷаллаи «Илм ва ҳаёт»; * Маҷаллаи «Хорпуштак»; * Маҷаллаи «Чашма»; * Маркази эҷодии «Илҳом»; * Ансамбли тарона ва рақси «Сомон»; * [[Ансамбли «Лола»]]; * [[Базморо (муассисаи ҳунарӣ)|Муассисаи ҳунарии «Базморо»]]; * [[Осорхонаи ҷумҳуриявии фарҳанги мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ|Осорхонаи ҷумҳуриявии маданияти мусиқии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ]]; * [[Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносии ба номи А. Рӯдакӣ|Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Панҷакент]]; * Осорхона-мамнӯъгоҳи ҷумҳуриявии Данғара; * Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ; * Мамнӯъгоҳи таърихию фарҳангии Ҳулбук; * [[Мамнӯъгоҳи таърихӣ-фарҳангии Ҳисор|Мамнӯъгоҳи таърихию фарҳангии Ҳисор]]; * Муҷтамаъи ҷумҳуриявии осорхонаҳои шаҳри Кӯлоб; * Корхонаи воҳиди давлатии «Таъмиру сохтмон»; * Меҳмонҳонаи «Фарҳанг»; * Корхонаи воҳиди давлатии илмию истеҳсолии «Созтарош»; * Минтақаи истироҳатии «Шарифобод»; * Корхонаи воҳиди давлатии «Хидматрасонии биноҳои маъмурӣ». == Вазирон == Дар солҳои мухталиф вазирон [[Мӯсо Раҷабов]] (1953—1955), [[Қосим Ҳакимзода]] (1955—1958), [[Алиқул Имомов]] (1958—1961), [[Мирзо Раҳматов]] (1961—1966), [[Меҳрубон Назаров]] (1966—1979), [[Султон Мирзошоев]] (1979—1987), [[Нур Табар]] (1987—1990), [[Тамара Абдушукурова]] (1990—1992), [[Ато Ҳамдам]] (1992—1995), [[Бобохон Маҳмадов]] (1995—2001), [[Абдураҳим Раҳимов]] (2001), [[Кароматулло Олимов]] (2001—2004), [[Раҷабмад Амиров]] (2004—2006), [[Мирзошоҳрух Асрорӣ]] (2006‒2013), [[Шамсиддин Орумбекзода]] (2013—2020), [[Зулфия Давлатзода]] (2020—2024) буданд. Вазири кунунии фарҳанг аз 29 январи 2024 [[Матлубахон Сатториён]] таъйин шудааст<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/32462|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Дар бораи вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Сатториён М. А.|website=Президенти Тоҷикистон|date=2024-01-29|publisher=}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Из истории культурного строительства в Таджикистане. Т. 2. Д., 1972; * {{ЭМТ|Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон|3|муаллиф=Н. Шарипов, А. Зубайдов}} == Пайвандҳо == * {{вебгоҳи расмӣ|www.vfarhang.tj}} {{ПБ}} {{Сохтори мақомоти марказии ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Вазоратҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ls39j7w98bxftm19v0on7e7y1gm0a3d 0 146427 1472437 1330463 2026-05-13T03:34:11Z VASHGIRD 8035 1472437 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = | номи аслӣ = Мӯсо Раҷабов |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 20.03.1918 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ |вилояти Бухоро |вилояти Бухоро }}, [[ҶШС Ӯзбекистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ| Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = 13.01.1997 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |фазои илмӣ = [[фалсафа]] |ҷойҳои кор = кумитаи ҳизбии ш.Душанбе, КМ ҲК Тоҷикистон, Вазорати маданияти ҶШС Тоҷикистон, [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии педагогии шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои фалсафа}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||0}} |алма-матер = Институти давлатии педагогии шаҳри Бухоро |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = {{ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}, {{ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}, {{ордени Нишони Фахрӣ}}, Ходими шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Мӯсо Раҷабов''' (20 марти 1918, деҳаи Дарвозаи Калон, вилояти Бухоро — 13 январи 1997, Душанбе) — файласуф, [[доктори илм]]ҳои фалсафа ([[1971]]), [[профессор]] ([[1972]]) Ходими шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978). == Зиндагинома == Мӯсо Раҷабов факултаи таърихи Институти давлатии педагогии шаҳри Бухороро соли 1939 хатм карда, дар сафҳои Артиши Шуравӣ (1939—1946) хидмат намудааст. Солҳои 1947—1953 лектори КМ ҲК Тоҷикистон, котиби дуюми кумитаи ҳизбии ш. Душанбе, мудири шуъбаи санъати КМ ҲК Тоҷикистон, 1953—1955 Вазири маданияти (фарҳанги) ҶШС Тоҷикистон, 1956—1960 мудири кафедраи марксизм-ленинизми [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии педагогии шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]], 1960—1988 ноиби ректори [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии педагогии шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]] буд. == Фаъолияти илмӣ == Оид ба таърихи афкори ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фалсафии халқи тоҷик, ҷаҳонбинии адибону мутафаккирони форс-тоҷик, махсусан Абулқосим Фирдавсӣ, Амир Хусрави Деҳлавӣ, Убайди Зоконӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ беш аз шаст асару мақола навиштааст. == Осор == * Мировозрение Убайда Зокони. — Сталинабад, 1958; * История общественно — политической и философской мысли таджикского народа. — М., 1960; * Абдурахман Джами и таджикская философия XV века. — Д., 1968; * Фирдоуси и современность.(Анализ мировоззрения). — Д., 1976; * Философские и социально — этические взгляды Амира Хусрава Дехлави. — Д., 1982. == Ҷоизаҳо == * ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, * «Нишони Фахрӣ», * Ходими шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1978) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] [[Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон]] tvo48kdqgds5epm6mr9jnx9lgbl2itj 0 148189 1472553 1318942 2026-05-13T05:16:58Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472553 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Зафар Абдуллоев |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 18.05.1925 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ғафуров}} |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |табаият = |таърихи даргузашт = 1998 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}} |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = |ҷоизаҳо = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ордени Ленин}} {{Ордени Инқилоби Октябр}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи I}} {{!}}} |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Зафар Абдуллоев''' ([[18 май]]и [[1925]], Ёва, [[ноҳияи Ғафуров|уезди Хуҷанд]] – [[1998]], шаҳри [[Хуҷанд]]) — яке аз барқароркунандагони сохти советӣ дар [[Тоҷикистон]]. Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. == Зиндагинома == Мактаби ҳизбии назди КМ ҲК Тоҷикистонро (1960) хатм кардааст. Соли 1938 ҳамроҳи падараш ба [[водии Вахш]] кӯчид. Соли 1943 ба хидмати ҳарбӣ даъват шуда, ҳамчун аскари қаторӣ дар ҳайати Фронти 1-и Назди Балтика зидди фашистон ҷангидааст. Дар яке аз муҳорибаҳо маҷрӯҳ шуда ба зодгоҳаш баргаштааст. Солҳои 1945 – 1951 табелчӣ, сипас муҳосиб дар колхозҳои ба номи Сталин ва «Қизил Аскар» ноҳияи Ворошиловобод, 1951 – 57 котиби ҳизбии колхозҳои ба номи Сталин ва Хрушеви ҳамин ноҳия, 1960 – 76 раиси колхози «40-солагии Октябр», 1974 – 1976 директори заводи пиллахушккунӣ, 1979 – 1987 раиси колхози ба номи М. Горкийи ноҳияи Колхозобод. Аз соли 1987 нафақагир буд. == Ҷоизаву орденҳо == Бо орденҳои Ленин, Револютсияи Октябр, Байрақи Сурхи Меҳнат, Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи 1), медалҳо, Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||1}} [[Гурӯҳ:Кишоварзони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] hbb3qwkbtbjfu1zx31ikroyerlqap20 1472557 1472553 2026-05-13T05:17:17Z VASHGIRD 8035 /* Сарчашма */ 1472557 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Зафар Абдуллоев |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 18.05.1925 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ғафуров}} |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |табаият = |таърихи даргузашт = 1998 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}} |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = |ҷоизаҳо = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ордени Ленин}} {{Ордени Инқилоби Октябр}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи I}} {{!}}} |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Зафар Абдуллоев''' ([[18 май]]и [[1925]], Ёва, [[ноҳияи Ғафуров|уезди Хуҷанд]] – [[1998]], шаҳри [[Хуҷанд]]) — яке аз барқароркунандагони сохти советӣ дар [[Тоҷикистон]]. Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. == Зиндагинома == Мактаби ҳизбии назди КМ ҲК Тоҷикистонро (1960) хатм кардааст. Соли 1938 ҳамроҳи падараш ба [[водии Вахш]] кӯчид. Соли 1943 ба хидмати ҳарбӣ даъват шуда, ҳамчун аскари қаторӣ дар ҳайати Фронти 1-и Назди Балтика зидди фашистон ҷангидааст. Дар яке аз муҳорибаҳо маҷрӯҳ шуда ба зодгоҳаш баргаштааст. Солҳои 1945 – 1951 табелчӣ, сипас муҳосиб дар колхозҳои ба номи Сталин ва «Қизил Аскар» ноҳияи Ворошиловобод, 1951 – 57 котиби ҳизбии колхозҳои ба номи Сталин ва Хрушеви ҳамин ноҳия, 1960 – 76 раиси колхози «40-солагии Октябр», 1974 – 1976 директори заводи пиллахушккунӣ, 1979 – 1987 раиси колхози ба номи М. Горкийи ноҳияи Колхозобод. Аз соли 1987 нафақагир буд. == Ҷоизаву орденҳо == Бо орденҳои Ленин, Револютсияи Октябр, Байрақи Сурхи Меҳнат, Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи 1), медалҳо, Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Абдуллоев Зафар|1}} [[Гурӯҳ:Кишоварзони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] r72pk3l1pelmv7mv779tly3exqyznf1 0 148570 1472453 1335028 2026-05-13T04:58:21Z VASHGIRD 8035 1472453 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Шамс Ғуломов |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1926 |зодгоҳ = [[Файзобод (деҳа)|деҳаи Файзобод]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Файзобод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[агроном]] |ҷоизаҳо = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} «Агрономи шоистаи Тоҷикистон» (1976) {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ордени Ленин}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} ордени Байрақи Сурхи Ҷангӣ {{!}}} |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Шамс Ғуломов''' ([[1926]], [[Файзобод (деҳа)|деҳаи Файзобод]], [[ноҳияи Файзобод]] — 2013, ноҳияи Файзобод) — [[агроном|агрономи]] тоҷик, [[Агрономи шоистаи Тоҷикистон]] (1976), Иштиродори Ҷанги Бузурги Ватанӣ. == Зиндагинома == Шамс Ғуломов соли 1926 дар деҳаи Чуваи совети қишлоқи Дубеда дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Маълумоти ибтидоиро аз соли 1937 дар зодгохаш гирифтааст. Баъдтар идомаи таҳсили ибтидоиро дар деҳаҳои [[Дороб (деҳа)|Дороб]] ва [[Дашти Марзо]] мегирад. Синфи 4-ро дар деҳаи [[Сарисафедхок|Сари Сафедхок]] хатм мекунад. Соли 1944 ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттифоқи Советӣ даъват шуда, дар ҳайати Ҷабҳаи 1-уми Украина зидди фашистон (то озодкунии Берлин) ҷангидааст. Соли 1949 ба зодгоҳаш баргашта, ба кори барқарорсозии соҳаи кишоварзӣ машғул шуд, агрономи МТС буд. Ҳамзамон соли 1962 Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро бо ихтисоси агроном хатм намуда, ба ҳайси ходими хурди илмии Стансияи таҷрибавии Файзобод ба кори илмӣ машғул шуд. == «Помидори Файзобод» == Дар асоси тадқиқоти илмӣ [[помидор]]и навъи «Файзобод»-ро ихтироъ кард. Солҳои 1986—1998 сардори хоҷагии махсусгардонидаи «50-солагии Комсомол»-и [[ноҳияи Кофарниҳон]] буд. Дар давоми 54 соли фаъолияти кориаш даҳҳо га боғҳои себу ангур бунёд намуда, кишти зироатҳои полизиро инкишоф дод. == Ҷоизаву орденҳо == Барои хидматҳои ҷангӣ ва кории содиқонааш бар орденҳои Байрақи Сурхи Ҷангӣ, Ленин, медалҳои ҷангӣ ва ҷашнӣ, нишони сарисинагии «Агрономи шоистаи Тоҷикистон» (1976) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. — Душанбе, 2011. [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], — 392 саҳ. — ISBN 978-99947-33-48-4 ryjfr80oy41q6jrew2q3es22jgoyf6s 1472481 1472453 2026-05-13T05:05:08Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472481 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Шамс Ғуломов |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1926 |зодгоҳ = [[Файзобод (деҳа)|деҳаи Файзобод]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Файзобод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = [[агроном]] |ҷоизаҳо = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} «Агрономи шоистаи Тоҷикистон» (1976) {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Ордени Ленин}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} ордени Байрақи Сурхи Ҷангӣ {{!}}} |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Шамс Ғуломов''' ([[1926]], [[Файзобод (деҳа)|деҳаи Файзобод]], [[ноҳияи Файзобод]] — 2013, ноҳияи Файзобод) — [[агроном|агрономи]] тоҷик, [[Агрономи шоистаи Тоҷикистон]] (1976), Иштиродори Ҷанги Бузурги Ватанӣ. == Зиндагинома == Шамс Ғуломов соли 1926 дар деҳаи Чуваи совети қишлоқи Дубеда дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Маълумоти ибтидоиро аз соли 1937 дар зодгохаш гирифтааст. Баъдтар идомаи таҳсили ибтидоиро дар деҳаҳои [[Дороб (деҳа)|Дороб]] ва [[Дашти Марзо]] мегирад. Синфи 4-ро дар деҳаи [[Сарисафедхок|Сари Сафедхок]] хатм мекунад. Соли 1944 ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттифоқи Советӣ даъват шуда, дар ҳайати Ҷабҳаи 1-уми Украина зидди фашистон (то озодкунии Берлин) ҷангидааст. Соли 1949 ба зодгоҳаш баргашта, ба кори барқарорсозии соҳаи кишоварзӣ машғул шуд, агрономи МТС буд. Ҳамзамон соли 1962 Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро бо ихтисоси агроном хатм намуда, ба ҳайси ходими хурди илмии Стансияи таҷрибавии Файзобод ба кори илмӣ машғул шуд. == «Помидори Файзобод» == Дар асоси тадқиқоти илмӣ [[помидор]]и навъи «Файзобод»-ро ихтироъ кард. Солҳои 1986—1998 сардори хоҷагии махсусгардонидаи «50-солагии Комсомол»-и [[ноҳияи Кофарниҳон]] буд. Дар давоми 54 соли фаъолияти кориаш даҳҳо га боғҳои себу ангур бунёд намуда, кишти зироатҳои полизиро инкишоф дод. == Ҷоизаву орденҳо == Барои хидматҳои ҷангӣ ва кории содиқонааш бар орденҳои Байрақи Сурхи Ҷангӣ, Ленин, медалҳои ҷангӣ ва ҷашнӣ, нишони сарисинагии «Агрономи шоистаи Тоҷикистон» (1976) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. — Душанбе, 2011. [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], — 392 саҳ. — ISBN 978-99947-33-48-4 [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] f180s9dc05rx5l5cq4i9u8qouvyxl3p 0 150025 1472560 1312144 2026-05-13T05:17:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1472560 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> to9jzsgwskufm262spoi33tfnr7zr8q 1472561 1472560 2026-05-13T05:18:08Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472561 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. oi2p5or9gnckelzl9eg76zzhnr3nef1 1472562 1472561 2026-05-13T05:18:22Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472562 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. f5nqnfqhc90zj44bwlmyztmyz0nisb7 1472563 1472562 2026-05-13T05:18:35Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472563 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. eaqqqs9djh8t5i8lmccsyyhknlv2d1l 1472564 1472563 2026-05-13T05:18:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472564 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> krocyylaxzesupocabf8kfyso3gbc4j 1472565 1472564 2026-05-13T05:19:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472565 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. hjtsp9zgjircy06i54ah41kta8ejrav 1472566 1472565 2026-05-13T05:19:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472566 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. == Иқтисод == ҶДК сарвати бузурги маъданӣ дорад — он бузургтарин истеҳсолкунандаи кобалт дар ҷаҳон (зиёда аз нисфи истеҳсоли ҷаҳон) буда, мис, алмос, тилло, колтан ва қалъагӣ низ истихроҷ мекунад. Бо вуҷуди ин, кишвар яке аз камбизоаттарин давлатҳои ҷаҳон аст — низоъ, фасод ва нарасидани инфрасохтор рушдро бозмедоранд.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, қаҳва) барои қисми зиёди аҳолӣ манбаи зиндагӣ мебошад. cdax5orehvwsx0vut2r4n5replnq755 1472567 1472566 2026-05-13T05:19:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472567 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. == Иқтисод == ҶДК сарвати бузурги маъданӣ дорад — он бузургтарин истеҳсолкунандаи кобалт дар ҷаҳон (зиёда аз нисфи истеҳсоли ҷаҳон) буда, мис, алмос, тилло, колтан ва қалъагӣ низ истихроҷ мекунад. Бо вуҷуди ин, кишвар яке аз камбизоаттарин давлатҳои ҷаҳон аст — низоъ, фасод ва нарасидани инфрасохтор рушдро бозмедоранд.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, қаҳва) барои қисми зиёди аҳолӣ манбаи зиндагӣ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Конго маркази мусиқии румбаи конголезӣ (соукус) аст — навъе, ки таъсири калон ба мусиқии тамоми Африқо расонид ва ба Феҳристи мероси ғайримоддии ЮНЕСКО дохил шудааст; ҳунармандоне чун Франко ва Папа Вемба машҳуранд. [[Футбол]] варзиши маҳбуб аст; ошхонаи маҳаллӣ бо фуфу ва маниҳот машҳур мебошад. Кишвар фарҳанги бойи қавмҳои гуногун ва ҳунари анъанавиро нигоҳ доштааст. gm616aixctp67vtshirbvi91wpy7tfx 1472568 1472567 2026-05-13T05:19:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472568 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. == Иқтисод == ҶДК сарвати бузурги маъданӣ дорад — он бузургтарин истеҳсолкунандаи кобалт дар ҷаҳон (зиёда аз нисфи истеҳсоли ҷаҳон) буда, мис, алмос, тилло, колтан ва қалъагӣ низ истихроҷ мекунад. Бо вуҷуди ин, кишвар яке аз камбизоаттарин давлатҳои ҷаҳон аст — низоъ, фасод ва нарасидани инфрасохтор рушдро бозмедоранд.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, қаҳва) барои қисми зиёди аҳолӣ манбаи зиндагӣ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Конго маркази мусиқии румбаи конголезӣ (соукус) аст — навъе, ки таъсири калон ба мусиқии тамоми Африқо расонид ва ба Феҳристи мероси ғайримоддии ЮНЕСКО дохил шудааст; ҳунармандоне чун Франко ва Папа Вемба машҳуранд. [[Футбол]] варзиши маҳбуб аст; ошхонаи маҳаллӣ бо фуфу ва маниҳот машҳур мебошад. Кишвар фарҳанги бойи қавмҳои гуногун ва ҳунари анъанавиро нигоҳ доштааст. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Киншаса]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Иттиҳоди Африқо]] enxpylglq34di57qw6fdtzlnhoamozt 1472569 1472568 2026-05-13T05:19:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472569 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. == Иқтисод == ҶДК сарвати бузурги маъданӣ дорад — он бузургтарин истеҳсолкунандаи кобалт дар ҷаҳон (зиёда аз нисфи истеҳсоли ҷаҳон) буда, мис, алмос, тилло, колтан ва қалъагӣ низ истихроҷ мекунад. Бо вуҷуди ин, кишвар яке аз камбизоаттарин давлатҳои ҷаҳон аст — низоъ, фасод ва нарасидани инфрасохтор рушдро бозмедоранд.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, қаҳва) барои қисми зиёди аҳолӣ манбаи зиндагӣ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Конго маркази мусиқии румбаи конголезӣ (соукус) аст — навъе, ки таъсири калон ба мусиқии тамоми Африқо расонид ва ба Феҳристи мероси ғайримоддии ЮНЕСКО дохил шудааст; ҳунармандоне чун Франко ва Папа Вемба машҳуранд. [[Футбол]] варзиши маҳбуб аст; ошхонаи маҳаллӣ бо фуфу ва маниҳот машҳур мебошад. Кишвар фарҳанги бойи қавмҳои гуногун ва ҳунари анъанавиро нигоҳ доштааст. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Киншаса]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Иттиҳоди Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 6b3rv9zmlvob4tgz53ui3sewaju4c2p 1472570 1472569 2026-05-13T05:20:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472570 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. == Иқтисод == ҶДК сарвати бузурги маъданӣ дорад — он бузургтарин истеҳсолкунандаи кобалт дар ҷаҳон (зиёда аз нисфи истеҳсоли ҷаҳон) буда, мис, алмос, тилло, колтан ва қалъагӣ низ истихроҷ мекунад. Бо вуҷуди ин, кишвар яке аз камбизоаттарин давлатҳои ҷаҳон аст — низоъ, фасод ва нарасидани инфрасохтор рушдро бозмедоранд.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, қаҳва) барои қисми зиёди аҳолӣ манбаи зиндагӣ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Конго маркази мусиқии румбаи конголезӣ (соукус) аст — навъе, ки таъсири калон ба мусиқии тамоми Африқо расонид ва ба Феҳристи мероси ғайримоддии ЮНЕСКО дохил шудааст; ҳунармандоне чун Франко ва Папа Вемба машҳуранд. [[Футбол]] варзиши маҳбуб аст; ошхонаи маҳаллӣ бо фуфу ва маниҳот машҳур мебошад. Кишвар фарҳанги бойи қавмҳои гуногун ва ҳунари анъанавиро нигоҳ доштааст. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Киншаса]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Иттиҳоди Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo ҶДК дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ ҶДК — The World Factbook] cu9ro7spefzqpj5foypiuo783vmnux0 1472571 1472570 2026-05-13T05:20:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472571 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Демократии Конго |Номи аслӣ = République démocratique du Congo |Парчам = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg |Нишон = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg |Дар харита = Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[30 июн]]и [[1960]] (аз [[Белгия]]) |Пойтахт = [[Киншаса]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]], [[Кисангани]] |Шакли идора = ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Феликс Чисекеди |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Жудит Сумингва |Ҷой аз рӯи масоҳат = 11 |Масоҳат = 2 344 858 км² |Фоизи об = 3,3 |Аҳолӣ = ≈102 262 808 |Соли баҳо = 2024 |Зичии аҳолӣ = ≈44 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈73 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈710 доллар |ШРИ = 0,48 (паст) |Воҳиди пул = [[франки конголезӣ|франк]] |Домен = [[.cd]] |Коди телефон = +243 |Минтақаи замонӣ = UTC+1 … +2 |Ҳаракати автомобилӣ = рост }} '''Ҷумҳурии Демократии Конго''' (ба фаронсавӣ: ''République démocratique du Congo''; ихтисоран ҶДК) — давлат дар маркази [[Африқо]] буда, аз рӯи масоҳат пас аз [[Алҷазоир]] дувумин кишвари бузурги қитъа мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo Democratic Republic of the Congo] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро яке аз сераҳолитарин давлатҳои Африқо мегардонад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ Congo, Democratic Republic of the] — The World Factbook (CIA)</ref> Пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Киншаса]] аст; забони расмӣ фаронсавӣ мебошад. Кишвар бо нерӯи бузурги табиӣ — конҳои кобалт, мис ва алмос — машҳур аст, вале аз ноороми ва камбизоати азият мекашад.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи ҶДК замоне подшоҳии Конго ва империяҳои Луба ва Лунда вуҷуд доштанд. Соли 1885 ин минтақа ҳамчун «Давлати озоди Конго» — мулки шахсии шоҳ Леополди II-и [[Белгия]] — эълон гардид; истисмори бераҳмонаи маҳаллиён барои каучук ва оҷ боиси марги миллионҳо нафар шуд. Соли 1908 кишвар ба «Конгои Белгия» табдил ёфт.<ref name="cia" /> 30 июни соли 1960 Конго истиқлол ба даст овард ва Патрис Лумумба нахуствазири аввал шуд, вале ӯ соли 1961 кушта шуд. Соли 1965 Мобуту Сесе Секо ба қудрат расид, кишварро соли 1971 «Заир» номид ва то соли 1997 ҳукмронии диктаторӣ кард.<ref name="brit" /> Дар Ҷанги якуми Конго Лоран-Дезире Кабила Мобутуро сарнагун кард ва номи кишварро «Ҷумҳурии Демократии Конго» баргардонд; Ҷанги дувуми Конго (1998–2003) — ки гоҳе «ҷанги ҷаҳонии Африқо» номида мешавад — миллионҳо қурбонӣ дод. Дар шарқи кишвар то ҳол низоъҳои мусаллаҳона идома доранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶДК дар ҳавзаи дарёи [[Конго (дарё)|Конго]] — аз рӯи ҳаҷми об дувумин дарёи бузурги ҷаҳон — ҷойгир аст; хатти экватор аз он мегузарад. Қисми зиёди кишварро ҷангалҳои тропикии Конго — дувумин ҷангали бузурги тропикии ҷаҳон пас аз Амазонка — фаро гирифтаанд; дар шарқ кӯҳҳо (Рувензори, вулқонҳои Вирунга), кӯли Танганика ва дараи бузурги Африқо воқеъанд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар асосан экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — мебошад; масоҳати он зиёда аз 2,3 миллион километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶДК зиёда аз 100 миллион нафар буда, онро дувумин кишвари сераҳолии Африқо мегардонад.<ref name="cia" /> Забони расмӣ фаронсавӣ аст, вале забонҳои миллӣ — лингала, киконго, суоҳилӣ ва чилуба — паҳнтаринанд. Аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (асосан католикӣ ва протестантӣ) мебошанд; кишвар аз зиёда аз 200 гурӯҳи этникӣ иборат аст. == Сиёсат ва идора == ҶДК ҷумҳурии нимапрезидентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат буда, дар баробари ӯ нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи парлумони думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]] ва ҷамоаҳои минтақавии SADC ва COMESA аст; ноороми дар шарқи кишвар мушкилоти асосии сиёсӣ боқӣ мондааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2015 кишвар ба 26 музофот тақсим мешавад; [[Киншаса]] худ як музофоти алоҳидаи шаҳрӣ аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои ҶДК — [[Киншаса]], [[Лубумбаши]], [[Мбужи-Майи]], [[Кананга]] ва [[Кисангани]] мебошанд. == Иқтисод == ҶДК сарвати бузурги маъданӣ дорад — он бузургтарин истеҳсолкунандаи кобалт дар ҷаҳон (зиёда аз нисфи истеҳсоли ҷаҳон) буда, мис, алмос, тилло, колтан ва қалъагӣ низ истихроҷ мекунад. Бо вуҷуди ин, кишвар яке аз камбизоаттарин давлатҳои ҷаҳон аст — низоъ, фасод ва нарасидани инфрасохтор рушдро бозмедоранд.<ref name="cia" /> Кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, қаҳва) барои қисми зиёди аҳолӣ манбаи зиндагӣ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Конго маркази мусиқии румбаи конголезӣ (соукус) аст — навъе, ки таъсири калон ба мусиқии тамоми Африқо расонид ва ба Феҳристи мероси ғайримоддии ЮНЕСКО дохил шудааст; ҳунармандоне чун Франко ва Папа Вемба машҳуранд. [[Футбол]] варзиши маҳбуб аст; ошхонаи маҳаллӣ бо фуфу ва маниҳот машҳур мебошад. Кишвар фарҳанги бойи қавмҳои гуногун ва ҳунари анъанавиро нигоҳ доштааст. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Киншаса]] * [[Конго (дарё)]] * [[Лубумбаши]] * [[Иттиҳоди Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Democratic-Republic-of-the-Congo ҶДК дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ ҶДК — The World Factbook] {{Кишварҳои Африқо}} [[Гурӯҳ:Ҷумҳурии Демократии Конго| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] g1kdf9vl2nquaamoiqs6d1g74u5eb3w 0 199919 1472456 1429993 2026-05-13T05:00:57Z VASHGIRD 8035 1472456 wikitext text/x-wiki '''«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»''' — [[унвони фахрӣ]]. 15 январи 1951 таъсис ёфтааст. Ба мутахассисони соҳаҳои кишоварзӣ (пахтакорӣ, зироаткорӣ, кирмакдорӣ ва ғайра), идораҳои кишоварзӣ, муассисаҳои тадқиқоти илмӣ ва хоҷагии об, ки камаш 15 сол кор кардаанд, барои хидматҳои барҷаста дода мешуд. Унвон соли 1981 барҳам дода шуд. == Агрономҳои хидматнишондода == Ашхоси зерин ба гирифтани ин унвон ноил гардидаанд: * 1952: Билбасова Нина, [[Иброҳимов Ихтиёр]], Муродов Қурбон, Очкилас Дмитрий, Петров Вячеслав, Пономаренко Александр, Рекутин Виктор, Фирсов Борисоли * 1953: Троитский Александр. * 1957: Алёхин Алексей, Алиев Аюб, Алимов Фотеҳ, Ачкинадзе Ефраим, Бойматов Шариф, Башнин Иван, Белкин Иван, Василченко Иван, Гладенко Павел, Ҷалилов Маъруф, Черех Сергей, Додомирзоев Бобо, Елисеев Николай, Земан Георгий, Зоркин Федор, Исҳоқов Муҳаммад, Калминова Зинаида, Караев Иван, Қобилов Мирзотош, Коган Иосиф, Қосимов Раҳбар, Красичков Вячеслав, Крейдик Борис, Қурбонов Қудрат, Мамадҷонов Набӣ, Маҷидов Салом, Мамонтов Порфирий, Мирзоянс Хайко, Михайличенко Иван, Назаров Шарифбобо, Невзоров Валериан, Олхов Михаил, Оратовский Матвей, Паришкура Николай, Раҳимов Малик, Раҳмонов Машраб, Редкин Владимир, Шамутов Шамил, Соренков Иван, Ставинкин Василий, Телесник Борис, Тошбеков Ҳусейн, Тошпӯлодов Турсун, Тишенко Иван, Тюраев Алексей, Улфатов Шариф, Усмонов Абдулҳамид, Ҳомидов Бобоҷон, Шишкин Евгений, Сулая Владимир. * 1960: Аҳмадов Набиҷон, Бассевич Александр, Каплин Порфирий, Саврутский Борис, Шоҳвалиев Ҳаниф. * 1961: Назаров Рофеъ, Озеров Михаил. * 1963: Бойко Григорий. * 1964: Акмолов Қодир, Алиев Ҳомид, Алимардонов Шоҳимардон, Аъзамов Аминҷон, Аҳмадов Мақсудҷон, Воронин Юрий, Дастамбуев Шамбе, Зунунов Чӯянбой, Кабанов Расланбек, Каримов Давлат, Кириллов Иван, Кононенко Алексей, Муллоев Абдуғаффор, Муҳиддинов Ҷамол, Набиев Дадоҷон, Некушоев Акбаршо, Пӯлодов Маҳмуд, Саидов Қосим, Сатторов Ҳомид, Стотская Анастасия, Толибов Зокир, Тошматов Абдураззоқ, Турсунов Абдухолиқ, Ҳомидов Инъомҷон, Хитренсев Иван, Шамсиддинов Бадриддин, Юлдошев Рӯзибой, Ҷӯраев Саъдулло. * 1966: Абдуллоев Қодир, Бобоев Аловуддин, Иванушко Иван, Мирзоев Отаҷон, Мироқилов Мирсобит, Музикина Мария, Роҳибов Толиб, Сангинов Бобо, Усмонов Ғанӣ. * 1967: Алибоева Саодат, Невзорова Вера. * 1969: Власов Николай, Латифов Маҳмуд, Машкин Григорий, Муинов Муҳаммадҷон, Улуғов Қурбон, Қоси­мов Ҷамол, Ҳасанов Боҳир, Ҷерих Дмитрий, Ҷӯраев Маҳкам. * 1971: Григорев Константин. * 1973: Веселовский Александр, Казакова Анастасия, Қорёғдиев Мавлон. * 1974: Абдуллоев Зафар, Абдуллоев Нарзулло, Аҳмадов Борис, Баротов Эркин, Бақоев Отахон, Бессилин Николай, Бобоев Урмон, Бобоҷонов Эгамбердӣ, Ботуров Авлиёқул, Гугушвили Раули, Исмоилов Аҳмадҷон, Каримов Рамазон, Ким Пётр, Краснослабодская Тамара, Маҳмудов Ботуралӣ, Мутиев Амон, Муҳиддинов Нуриддин, Насриддинов Боқиҷон, Халилов Абдукарим, Эргашев Чинибой, Эшонов Ислом, Қосимов Шариф, Ҳасанов Мирзоюнус, Ҷумонқулов Ҳайдар, Ҳаитов Абдулло. * 1975: Акмолов Пӯлод, Мишунина Вера, Рашидбеков Авазбек, Федотов Иван. * 1976: Алиев Чӯпон, Биков Антон, Воҳидов Каврак, Зокиров Нодир, Калник Иван, Каримов Абдумаҷид, Қудратов Ӯтамурод, Муҳиддинов Мунаввар, Орлов Николай, Святенко Николай, Чакаев Қурбонхол, [[Шамс Ғуломов]], Шокиров Ҳаким, Юлдошев Раҷаб. * 1977: Алиев Иршод, Қӯзиев Муъмин, Мирзоев Амир, Расулов Бобораҷаб, Садриддинов Анвар, Охунҷонов Рауф, Холматов Нурмамад. * 1978: Блинов Иван, Зюзин Николай, Умаров Илҳом. * 1979: Лошкарёва Александра. * 1980: Козлова Зоя, Муҳаммадов Ҷалолиддин. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»|1}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] 0wv7pg6j8gvzkjuif5kunsihf5z9l4a 1472460 1472456 2026-05-13T05:01:35Z VASHGIRD 8035 1472460 wikitext text/x-wiki '''«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»''' — унвони фахрӣ дар [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]], ки 15 январи 1951 таъсис ёфтааст. Ба мутахассисони соҳаҳои кишоварзӣ (пахтакорӣ, зироаткорӣ, кирмакдорӣ ва ғайра), идораҳои кишоварзӣ, муассисаҳои тадқиқоти илмӣ ва хоҷагии об, ки камаш 15 сол кор кардаанд, барои хидматҳои барҷаста дода мешуд. Унвон соли 1981 барҳам дода шуд. == Агрономҳои хидматнишондода == Ашхоси зерин ба гирифтани ин унвон ноил гардидаанд: * 1952: Билбасова Нина, [[Иброҳимов Ихтиёр]], Муродов Қурбон, Очкилас Дмитрий, Петров Вячеслав, Пономаренко Александр, Рекутин Виктор, Фирсов Борисоли * 1953: Троитский Александр. * 1957: Алёхин Алексей, Алиев Аюб, Алимов Фотеҳ, Ачкинадзе Ефраим, Бойматов Шариф, Башнин Иван, Белкин Иван, Василченко Иван, Гладенко Павел, Ҷалилов Маъруф, Черех Сергей, Додомирзоев Бобо, Елисеев Николай, Земан Георгий, Зоркин Федор, Исҳоқов Муҳаммад, Калминова Зинаида, Караев Иван, Қобилов Мирзотош, Коган Иосиф, Қосимов Раҳбар, Красичков Вячеслав, Крейдик Борис, Қурбонов Қудрат, Мамадҷонов Набӣ, Маҷидов Салом, Мамонтов Порфирий, Мирзоянс Хайко, Михайличенко Иван, Назаров Шарифбобо, Невзоров Валериан, Олхов Михаил, Оратовский Матвей, Паришкура Николай, Раҳимов Малик, Раҳмонов Машраб, Редкин Владимир, Шамутов Шамил, Соренков Иван, Ставинкин Василий, Телесник Борис, Тошбеков Ҳусейн, Тошпӯлодов Турсун, Тишенко Иван, Тюраев Алексей, Улфатов Шариф, Усмонов Абдулҳамид, Ҳомидов Бобоҷон, Шишкин Евгений, Сулая Владимир. * 1960: Аҳмадов Набиҷон, Бассевич Александр, Каплин Порфирий, Саврутский Борис, Шоҳвалиев Ҳаниф. * 1961: Назаров Рофеъ, Озеров Михаил. * 1963: Бойко Григорий. * 1964: Акмолов Қодир, Алиев Ҳомид, Алимардонов Шоҳимардон, Аъзамов Аминҷон, Аҳмадов Мақсудҷон, Воронин Юрий, Дастамбуев Шамбе, Зунунов Чӯянбой, Кабанов Расланбек, Каримов Давлат, Кириллов Иван, Кононенко Алексей, Муллоев Абдуғаффор, Муҳиддинов Ҷамол, Набиев Дадоҷон, Некушоев Акбаршо, Пӯлодов Маҳмуд, Саидов Қосим, Сатторов Ҳомид, Стотская Анастасия, Толибов Зокир, Тошматов Абдураззоқ, Турсунов Абдухолиқ, Ҳомидов Инъомҷон, Хитренсев Иван, Шамсиддинов Бадриддин, Юлдошев Рӯзибой, Ҷӯраев Саъдулло. * 1966: Абдуллоев Қодир, Бобоев Аловуддин, Иванушко Иван, Мирзоев Отаҷон, Мироқилов Мирсобит, Музикина Мария, Роҳибов Толиб, Сангинов Бобо, Усмонов Ғанӣ. * 1967: Алибоева Саодат, Невзорова Вера. * 1969: Власов Николай, Латифов Маҳмуд, Машкин Григорий, Муинов Муҳаммадҷон, Улуғов Қурбон, Қоси­мов Ҷамол, Ҳасанов Боҳир, Ҷерих Дмитрий, Ҷӯраев Маҳкам. * 1971: Григорев Константин. * 1973: Веселовский Александр, Казакова Анастасия, Қорёғдиев Мавлон. * 1974: Абдуллоев Зафар, Абдуллоев Нарзулло, Аҳмадов Борис, Баротов Эркин, Бақоев Отахон, Бессилин Николай, Бобоев Урмон, Бобоҷонов Эгамбердӣ, Ботуров Авлиёқул, Гугушвили Раули, Исмоилов Аҳмадҷон, Каримов Рамазон, Ким Пётр, Краснослабодская Тамара, Маҳмудов Ботуралӣ, Мутиев Амон, Муҳиддинов Нуриддин, Насриддинов Боқиҷон, Халилов Абдукарим, Эргашев Чинибой, Эшонов Ислом, Қосимов Шариф, Ҳасанов Мирзоюнус, Ҷумонқулов Ҳайдар, Ҳаитов Абдулло. * 1975: Акмолов Пӯлод, Мишунина Вера, Рашидбеков Авазбек, Федотов Иван. * 1976: Алиев Чӯпон, Биков Антон, Воҳидов Каврак, Зокиров Нодир, Калник Иван, Каримов Абдумаҷид, Қудратов Ӯтамурод, Муҳиддинов Мунаввар, Орлов Николай, Святенко Николай, Чакаев Қурбонхол, [[Шамс Ғуломов]], Шокиров Ҳаким, Юлдошев Раҷаб. * 1977: Алиев Иршод, Қӯзиев Муъмин, Мирзоев Амир, Расулов Бобораҷаб, Садриддинов Анвар, Охунҷонов Рауф, Холматов Нурмамад. * 1978: Блинов Иван, Зюзин Николай, Умаров Илҳом. * 1979: Лошкарёва Александра. * 1980: Козлова Зоя, Муҳаммадов Ҷалолиддин. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»|1}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] 4pd44m3c67it4m7b3qz0h5rzk5eu8d6 1472462 1472460 2026-05-13T05:01:46Z VASHGIRD 8035 1472462 wikitext text/x-wiki «'''Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон'''» — унвони фахрӣ дар [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]], ки 15 январи 1951 таъсис ёфтааст. Ба мутахассисони соҳаҳои кишоварзӣ (пахтакорӣ, зироаткорӣ, кирмакдорӣ ва ғайра), идораҳои кишоварзӣ, муассисаҳои тадқиқоти илмӣ ва хоҷагии об, ки камаш 15 сол кор кардаанд, барои хидматҳои барҷаста дода мешуд. Унвон соли 1981 барҳам дода шуд. == Агрономҳои хидматнишондода == Ашхоси зерин ба гирифтани ин унвон ноил гардидаанд: * 1952: Билбасова Нина, [[Иброҳимов Ихтиёр]], Муродов Қурбон, Очкилас Дмитрий, Петров Вячеслав, Пономаренко Александр, Рекутин Виктор, Фирсов Борисоли * 1953: Троитский Александр. * 1957: Алёхин Алексей, Алиев Аюб, Алимов Фотеҳ, Ачкинадзе Ефраим, Бойматов Шариф, Башнин Иван, Белкин Иван, Василченко Иван, Гладенко Павел, Ҷалилов Маъруф, Черех Сергей, Додомирзоев Бобо, Елисеев Николай, Земан Георгий, Зоркин Федор, Исҳоқов Муҳаммад, Калминова Зинаида, Караев Иван, Қобилов Мирзотош, Коган Иосиф, Қосимов Раҳбар, Красичков Вячеслав, Крейдик Борис, Қурбонов Қудрат, Мамадҷонов Набӣ, Маҷидов Салом, Мамонтов Порфирий, Мирзоянс Хайко, Михайличенко Иван, Назаров Шарифбобо, Невзоров Валериан, Олхов Михаил, Оратовский Матвей, Паришкура Николай, Раҳимов Малик, Раҳмонов Машраб, Редкин Владимир, Шамутов Шамил, Соренков Иван, Ставинкин Василий, Телесник Борис, Тошбеков Ҳусейн, Тошпӯлодов Турсун, Тишенко Иван, Тюраев Алексей, Улфатов Шариф, Усмонов Абдулҳамид, Ҳомидов Бобоҷон, Шишкин Евгений, Сулая Владимир. * 1960: Аҳмадов Набиҷон, Бассевич Александр, Каплин Порфирий, Саврутский Борис, Шоҳвалиев Ҳаниф. * 1961: Назаров Рофеъ, Озеров Михаил. * 1963: Бойко Григорий. * 1964: Акмолов Қодир, Алиев Ҳомид, Алимардонов Шоҳимардон, Аъзамов Аминҷон, Аҳмадов Мақсудҷон, Воронин Юрий, Дастамбуев Шамбе, Зунунов Чӯянбой, Кабанов Расланбек, Каримов Давлат, Кириллов Иван, Кононенко Алексей, Муллоев Абдуғаффор, Муҳиддинов Ҷамол, Набиев Дадоҷон, Некушоев Акбаршо, Пӯлодов Маҳмуд, Саидов Қосим, Сатторов Ҳомид, Стотская Анастасия, Толибов Зокир, Тошматов Абдураззоқ, Турсунов Абдухолиқ, Ҳомидов Инъомҷон, Хитренсев Иван, Шамсиддинов Бадриддин, Юлдошев Рӯзибой, Ҷӯраев Саъдулло. * 1966: Абдуллоев Қодир, Бобоев Аловуддин, Иванушко Иван, Мирзоев Отаҷон, Мироқилов Мирсобит, Музикина Мария, Роҳибов Толиб, Сангинов Бобо, Усмонов Ғанӣ. * 1967: Алибоева Саодат, Невзорова Вера. * 1969: Власов Николай, Латифов Маҳмуд, Машкин Григорий, Муинов Муҳаммадҷон, Улуғов Қурбон, Қоси­мов Ҷамол, Ҳасанов Боҳир, Ҷерих Дмитрий, Ҷӯраев Маҳкам. * 1971: Григорев Константин. * 1973: Веселовский Александр, Казакова Анастасия, Қорёғдиев Мавлон. * 1974: Абдуллоев Зафар, Абдуллоев Нарзулло, Аҳмадов Борис, Баротов Эркин, Бақоев Отахон, Бессилин Николай, Бобоев Урмон, Бобоҷонов Эгамбердӣ, Ботуров Авлиёқул, Гугушвили Раули, Исмоилов Аҳмадҷон, Каримов Рамазон, Ким Пётр, Краснослабодская Тамара, Маҳмудов Ботуралӣ, Мутиев Амон, Муҳиддинов Нуриддин, Насриддинов Боқиҷон, Халилов Абдукарим, Эргашев Чинибой, Эшонов Ислом, Қосимов Шариф, Ҳасанов Мирзоюнус, Ҷумонқулов Ҳайдар, Ҳаитов Абдулло. * 1975: Акмолов Пӯлод, Мишунина Вера, Рашидбеков Авазбек, Федотов Иван. * 1976: Алиев Чӯпон, Биков Антон, Воҳидов Каврак, Зокиров Нодир, Калник Иван, Каримов Абдумаҷид, Қудратов Ӯтамурод, Муҳиддинов Мунаввар, Орлов Николай, Святенко Николай, Чакаев Қурбонхол, [[Шамс Ғуломов]], Шокиров Ҳаким, Юлдошев Раҷаб. * 1977: Алиев Иршод, Қӯзиев Муъмин, Мирзоев Амир, Расулов Бобораҷаб, Садриддинов Анвар, Охунҷонов Рауф, Холматов Нурмамад. * 1978: Блинов Иван, Зюзин Николай, Умаров Илҳом. * 1979: Лошкарёва Александра. * 1980: Козлова Зоя, Муҳаммадов Ҷалолиддин. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»|1}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] dy8f5djmz3jzsa7c196i8aa77l2x9q0 1472528 1472462 2026-05-13T05:12:03Z VASHGIRD 8035 /* Агрономҳои хидматнишондода */ 1472528 wikitext text/x-wiki «'''Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон'''» — унвони фахрӣ дар [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]], ки 15 январи 1951 таъсис ёфтааст. Ба мутахассисони соҳаҳои кишоварзӣ (пахтакорӣ, зироаткорӣ, кирмакдорӣ ва ғайра), идораҳои кишоварзӣ, муассисаҳои тадқиқоти илмӣ ва хоҷагии об, ки камаш 15 сол кор кардаанд, барои хидматҳои барҷаста дода мешуд. Унвон соли 1981 барҳам дода шуд. == Агрономҳои хидматнишондода == Ашхоси зерин ба гирифтани ин унвон ноил гардидаанд: * 1952: Билбасова Нина, [[Иброҳимов Ихтиёр]], Муродов Қурбон, Очкилас Дмитрий, Петров Вячеслав, Пономаренко Александр, Рекутин Виктор, Фирсов Борисоли * 1953: Троитский Александр. * 1957: Алёхин Алексей, Алиев Аюб, Алимов Фотеҳ, Ачкинадзе Ефраим, Бойматов Шариф, Башнин Иван, Белкин Иван, Василченко Иван, Гладенко Павел, Ҷалилов Маъруф, Черех Сергей, Додомирзоев Бобо, Елисеев Николай, Земан Георгий, Зоркин Федор, Исҳоқов Муҳаммад, Калминова Зинаида, Караев Иван, Қобилов Мирзотош, Коган Иосиф, [[Раҳбар Қосимов]], [[Вячеслав Красичков]], Крейдик Борис, Қурбонов Қудрат, Мамадҷонов Набӣ, Маҷидов Салом, Мамонтов Порфирий, Мирзоянс Хайко, Михайличенко Иван, Назаров Шарифбобо, Невзоров Валериан, Олхов Михаил, Оратовский Матвей, Паришкура Николай, Раҳимов Малик, Раҳмонов Машраб, Редкин Владимир, Шамутов Шамил, Соренков Иван, Ставинкин Василий, Телесник Борис, Тошбеков Ҳусейн, Тошпӯлодов Турсун, Тишенко Иван, Тюраев Алексей, Улфатов Шариф, Усмонов Абдулҳамид, Ҳомидов Бобоҷон, Шишкин Евгений, Сулая Владимир. * 1960: Аҳмадов Набиҷон, Бассевич Александр, Каплин Порфирий, Саврутский Борис, Шоҳвалиев Ҳаниф. * 1961: Назаров Рофеъ, Озеров Михаил. * 1963: Бойко Григорий. * 1964: Акмолов Қодир, Алиев Ҳомид, Алимардонов Шоҳимардон, Аъзамов Аминҷон, Аҳмадов Мақсудҷон, Воронин Юрий, Дастамбуев Шамбе, Зунунов Чӯянбой, Кабанов Расланбек, Каримов Давлат, Кириллов Иван, Кононенко Алексей, Муллоев Абдуғаффор, Муҳиддинов Ҷамол, Набиев Дадоҷон, Некушоев Акбаршо, Пӯлодов Маҳмуд, Саидов Қосим, Сатторов Ҳомид, Стотская Анастасия, Толибов Зокир, Тошматов Абдураззоқ, Турсунов Абдухолиқ, Ҳомидов Инъомҷон, Хитренсев Иван, Шамсиддинов Бадриддин, Юлдошев Рӯзибой, Ҷӯраев Саъдулло. * 1966: Абдуллоев Қодир, Бобоев Аловуддин, Иванушко Иван, Мирзоев Отаҷон, Мироқилов Мирсобит, Музикина Мария, Роҳибов Толиб, Сангинов Бобо, Усмонов Ғанӣ. * 1967: Алибоева Саодат, Невзорова Вера. * 1969: Власов Николай, Латифов Маҳмуд, Машкин Григорий, Муинов Муҳаммадҷон, Улуғов Қурбон, Қоси­мов Ҷамол, Ҳасанов Боҳир, Ҷерих Дмитрий, Ҷӯраев Маҳкам. * 1971: Григорев Константин. * 1973: Веселовский Александр, Казакова Анастасия, Қорёғдиев Мавлон. * 1974: Абдуллоев Зафар, Абдуллоев Нарзулло, Аҳмадов Борис, Баротов Эркин, Бақоев Отахон, Бессилин Николай, Бобоев Урмон, Бобоҷонов Эгамбердӣ, Ботуров Авлиёқул, Гугушвили Раули, Исмоилов Аҳмадҷон, Каримов Рамазон, Ким Пётр, Краснослабодская Тамара, Маҳмудов Ботуралӣ, Мутиев Амон, Муҳиддинов Нуриддин, Насриддинов Боқиҷон, Халилов Абдукарим, Эргашев Чинибой, Эшонов Ислом, Қосимов Шариф, Ҳасанов Мирзоюнус, Ҷумонқулов Ҳайдар, Ҳаитов Абдулло. * 1975: Акмолов Пӯлод, Мишунина Вера, Рашидбеков Авазбек, Федотов Иван. * 1976: Алиев Чӯпон, Биков Антон, Воҳидов Каврак, Зокиров Нодир, Калник Иван, Каримов Абдумаҷид, Қудратов Ӯтамурод, Муҳиддинов Мунаввар, Орлов Николай, Святенко Николай, Чакаев Қурбонхол, [[Шамс Ғуломов]], Шокиров Ҳаким, Юлдошев Раҷаб. * 1977: Алиев Иршод, Қӯзиев Муъмин, Мирзоев Амир, Расулов Бобораҷаб, Садриддинов Анвар, Охунҷонов Рауф, Холматов Нурмамад. * 1978: Блинов Иван, Зюзин Николай, Умаров Илҳом. * 1979: Лошкарёва Александра. * 1980: Козлова Зоя, Муҳаммадов Ҷалолиддин. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»|1}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] qchi3dn24v3p011z1cu0q6jyl3xy04v 1472530 1472528 2026-05-13T05:12:23Z VASHGIRD 8035 /* Агрономҳои хидматнишондода */ 1472530 wikitext text/x-wiki «'''Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон'''» — унвони фахрӣ дар [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]], ки 15 январи 1951 таъсис ёфтааст. Ба мутахассисони соҳаҳои кишоварзӣ (пахтакорӣ, зироаткорӣ, кирмакдорӣ ва ғайра), идораҳои кишоварзӣ, муассисаҳои тадқиқоти илмӣ ва хоҷагии об, ки камаш 15 сол кор кардаанд, барои хидматҳои барҷаста дода мешуд. Унвон соли 1981 барҳам дода шуд. == Агрономҳои хидматнишондода == Ашхоси зерин ба гирифтани ин унвон ноил гардидаанд: * 1952: Билбасова Нина, [[Ихтиёр Иброҳимов]], Муродов Қурбон, Очкилас Дмитрий, Петров Вячеслав, Пономаренко Александр, Рекутин Виктор, Фирсов Борисоли * 1953: Троитский Александр. * 1957: Алёхин Алексей, Алиев Аюб, Алимов Фотеҳ, Ачкинадзе Ефраим, Бойматов Шариф, Башнин Иван, Белкин Иван, Василченко Иван, Гладенко Павел, Ҷалилов Маъруф, Черех Сергей, Додомирзоев Бобо, Елисеев Николай, Земан Георгий, Зоркин Федор, Исҳоқов Муҳаммад, Калминова Зинаида, Караев Иван, Қобилов Мирзотош, Коган Иосиф, [[Раҳбар Қосимов]], [[Вячеслав Красичков]], Крейдик Борис, Қурбонов Қудрат, Мамадҷонов Набӣ, Маҷидов Салом, Мамонтов Порфирий, Мирзоянс Хайко, Михайличенко Иван, Назаров Шарифбобо, Невзоров Валериан, Олхов Михаил, Оратовский Матвей, Паришкура Николай, Раҳимов Малик, Раҳмонов Машраб, Редкин Владимир, Шамутов Шамил, Соренков Иван, Ставинкин Василий, Телесник Борис, Тошбеков Ҳусейн, Тошпӯлодов Турсун, Тишенко Иван, Тюраев Алексей, Улфатов Шариф, Усмонов Абдулҳамид, Ҳомидов Бобоҷон, Шишкин Евгений, Сулая Владимир. * 1960: Аҳмадов Набиҷон, Бассевич Александр, Каплин Порфирий, Саврутский Борис, Шоҳвалиев Ҳаниф. * 1961: Назаров Рофеъ, Озеров Михаил. * 1963: Бойко Григорий. * 1964: Акмолов Қодир, Алиев Ҳомид, Алимардонов Шоҳимардон, Аъзамов Аминҷон, Аҳмадов Мақсудҷон, Воронин Юрий, Дастамбуев Шамбе, Зунунов Чӯянбой, Кабанов Расланбек, Каримов Давлат, Кириллов Иван, Кононенко Алексей, Муллоев Абдуғаффор, Муҳиддинов Ҷамол, Набиев Дадоҷон, Некушоев Акбаршо, Пӯлодов Маҳмуд, Саидов Қосим, Сатторов Ҳомид, Стотская Анастасия, Толибов Зокир, Тошматов Абдураззоқ, Турсунов Абдухолиқ, Ҳомидов Инъомҷон, Хитренсев Иван, Шамсиддинов Бадриддин, Юлдошев Рӯзибой, Ҷӯраев Саъдулло. * 1966: Абдуллоев Қодир, Бобоев Аловуддин, Иванушко Иван, Мирзоев Отаҷон, Мироқилов Мирсобит, Музикина Мария, Роҳибов Толиб, Сангинов Бобо, Усмонов Ғанӣ. * 1967: Алибоева Саодат, Невзорова Вера. * 1969: Власов Николай, Латифов Маҳмуд, Машкин Григорий, Муинов Муҳаммадҷон, Улуғов Қурбон, Қоси­мов Ҷамол, Ҳасанов Боҳир, Ҷерих Дмитрий, Ҷӯраев Маҳкам. * 1971: Григорев Константин. * 1973: Веселовский Александр, Казакова Анастасия, Қорёғдиев Мавлон. * 1974: Абдуллоев Зафар, Абдуллоев Нарзулло, Аҳмадов Борис, Баротов Эркин, Бақоев Отахон, Бессилин Николай, Бобоев Урмон, Бобоҷонов Эгамбердӣ, Ботуров Авлиёқул, Гугушвили Раули, Исмоилов Аҳмадҷон, Каримов Рамазон, Ким Пётр, Краснослабодская Тамара, Маҳмудов Ботуралӣ, Мутиев Амон, Муҳиддинов Нуриддин, Насриддинов Боқиҷон, Халилов Абдукарим, Эргашев Чинибой, Эшонов Ислом, Қосимов Шариф, Ҳасанов Мирзоюнус, Ҷумонқулов Ҳайдар, Ҳаитов Абдулло. * 1975: Акмолов Пӯлод, Мишунина Вера, Рашидбеков Авазбек, Федотов Иван. * 1976: Алиев Чӯпон, Биков Антон, Воҳидов Каврак, Зокиров Нодир, Калник Иван, Каримов Абдумаҷид, Қудратов Ӯтамурод, Муҳиддинов Мунаввар, Орлов Николай, Святенко Николай, Чакаев Қурбонхол, [[Шамс Ғуломов]], Шокиров Ҳаким, Юлдошев Раҷаб. * 1977: Алиев Иршод, Қӯзиев Муъмин, Мирзоев Амир, Расулов Бобораҷаб, Садриддинов Анвар, Охунҷонов Рауф, Холматов Нурмамад. * 1978: Блинов Иван, Зюзин Николай, Умаров Илҳом. * 1979: Лошкарёва Александра. * 1980: Козлова Зоя, Муҳаммадов Ҷалолиддин. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»|1}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] j6glcsmltrw9gntx8gd9mkv487wl0cl 1472551 1472530 2026-05-13T05:16:35Z VASHGIRD 8035 1472551 wikitext text/x-wiki «'''Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон'''» — унвони фахрӣ дар [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]], ки 15 январи 1951 таъсис ёфтааст. Ба мутахассисони соҳаҳои кишоварзӣ (пахтакорӣ, зироаткорӣ, кирмакдорӣ ва ғайра), идораҳои кишоварзӣ, муассисаҳои тадқиқоти илмӣ ва хоҷагии об, ки камаш 15 сол кор кардаанд, барои хидматҳои барҷаста дода мешуд. Унвон соли 1981 барҳам дода шуд. == Агрономҳои хидматнишондода == Ашхоси зерин ба гирифтани ин унвон ноил гардидаанд: * 1952: [[Нина Билбасова]], [[Ихтиёр Иброҳимов]], [[Қурбон Муродов]], [[Дмитрий Очкилас]], [[Вячеслав Петров]], [[Александр Пономаренко]], [[Виктор Рекутин]], [[Борисоли Фирсов]] * 1953: [[Александр Троитский]]. * 1957: [[Алексей Алёхин]], [[Аюб Алиев]], [[Фотеҳ Алимов]], [[Ефраим Ачкинадзе]], [[Шариф Бойматов]], [[Иван Башнин]], [[Иван Белкин]], [[Иван Василченко]], [[Павел Гладенко]], [[Маъруф Ҷалилов]], [[Сергей Черех]], [[Бобо Додомирзоев]], [[Николай Елисеев]], [[Георгий Земан]], [[Федор Зоркин]], [[Муҳаммад Исҳоқов]], [[Зинаида Калминова]], [[Иван Караев]], [[Мирзотош Қобилов]], [[Иосиф Коган]], [[Раҳбар Қосимов]], [[Вячеслав Красичков]], [[Борис Крейдик]], [[Қудрат Қурбонов]], [[Набӣ Мамадҷонов]], [[Салом Маҷидов]], [[Порфирий Мамонтов]], [[Хайко Мирзоянс]], [[Иван Михайличенко]], [[Шарифбобо Назаров]], [[Валериан Невзоров]], [[Михаил Олхов]], [[Матвей Оратовский]], [[Николай Паришкура]], [[Малик Раҳимов]], [[Машраб Раҳмонов]], [[Владимир Редкин]], [[Шамил Шамутов]], [[Иван Соренков]], [[Василий Ставинкин]], [[Борис Телесник]], [[Ҳусейн Тошбеков]], [[Турсун Тошпӯлодов]], [[Иван Тишенко]], [[Алексей Тюраев]], [[Шариф Улфатов]], [[Абдулҳамид Усмонов]], [[Бобоҷон Ҳомидов]], [[Евгений Шишкин]], [[Владимир Сулая]]. * 1960: [[Набиҷон Аҳмадов]], [[Александр Бассевич]], [[Порфирий Каплин]], [[Борис Саврутский]], [[Ҳаниф Шоҳвалиев]]. * 1961: [[Рофеъ Назаров]], [[Михаил Озеров]]. * 1963: [[Григорий Бойко]]. * 1964: [[Қодир Акмолов]], [[Ҳомид Алиев]], [[Шоҳимардон Алимардонов]], [[Аминҷон Аъзамов]], [[Мақсудҷон Аҳмадов]], [[Юрий Воронин]], [[Шамбе Дастамбуев]], [[Чӯянбой Зунунов]], [[Расланбек Кабанов]], [[Давлат Каримов]], [[Иван Кириллов]], [[Алексей Кононенко]], [[Абдуғаффор Муллоев]], [[Ҷамол Муҳиддинов]], [[Дадоҷон Набиев]], [[Акбаршо Некушоев]], [[Маҳмуд Пӯлодов]], [[Қосим Саидов]], [[Ҳомид Сатторов]], [[Анастасия Стотская]], [[Зокир Толибов]], [[Абдураззоқ Тошматов]], [[Абдухолиқ Турсунов]], [[Инъомҷон Ҳомидов]], [[Иван Хитренсев]], [[Бадриддин Шамсиддинов]], [[Рӯзибой Юлдошев]], [[Саъдулло Ҷӯраев]]. * 1966: [[Қодир Абдуллоев]], [[Аловуддин Бобоев]], [[Иван Иванушко]], [[Отаҷон Мирзоев]], [[Мирсобит Мироқилов]], [[Мария Музикина]], [[Толиб Роҳибов]], [[Бобо Сангинов]], [[Ғанӣ Усмонов]]. * 1967: [[Саодат Алибоева]], [[Вера Невзорова]]. * 1969: [[Николай Власов]], [[Маҳмуд Латифов]], [[Григорий Машкин]], [[Муҳаммадҷон Муинов]], [[Қурбон Улуғов]], [[Ҷамол Қосимов]], [[Боҳир Ҳасанов]], [[Дмитрий Ҷерих]], [[Маҳкам Ҷӯраев]]. * 1971: [[Константин Григорев]]. * 1973: [[Александр Веселовский]], [[Анастасия Казакова]], [[Мавлон Қорёғдиев]]. * 1974: [[Зафар Абдуллоев]], [[Нарзулло Абдуллоев]], [[Борис Аҳмадов]], [[Эркин Баротов]], [[Отахон Бақоев]], [[Николай Бессилин]], [[Урмон Бобоев]], [[Эгамбердӣ Бобоҷонов]], [[Авлиёқул Ботуров]], [[Раули Гугушвили]], [[Аҳмадҷон Исмоилов]], [[Рамазон Каримов]], [[Пётр Ким]], [[Тамара Краснослабодская]], [[Ботуралӣ Маҳмудов]], [[Амон Мутиев]], [[Нуриддин Муҳиддинов]], [[Боқиҷон Насриддинов]], [[Абдукарим Халилов]], [[Чинибой Эргашев]], [[Ислом Эшонов]], [[Шариф Қосимов]], [[Мирзоюнус Ҳасанов]], [[Ҳайдар Ҷумонқулов]], [[Абдулло Ҳаитов]]. * 1975: [[Пӯлод Акмолов]], [[Вера Мишунина]], [[Авазбек Рашидбеков]], [[Иван Федотов]]. * 1976: [[Чӯпон Алиев]], [[Антон Биков]], [[Каврак Воҳидов]], [[Нодир Зокиров]], [[Иван Калник]], [[Абдумаҷид Каримов]], [[Ӯтамурод Қудратов]], [[Мунаввар Муҳиддинов]], [[Николай Орлов]], [[Николай Святенко]], [[Қурбонхол Чакаев]], [[Шамс Ғуломов]], [[Ҳаким Шокиров]], [[Раҷаб Юлдошев]]. * 1977: [[Иршод Алиев]], [[Муъмин Қӯзиев]], [[Амир Мирзоев]], [[Бобораҷаб Расулов]], [[Анвар Садриддинов]], [[Рауф Охунҷонов]], [[Нурмамад Холматов]]. * 1978: [[Иван Блинов]], [[Николай Зюзин]], [[Илҳом Умаров]]. * 1979: [[Александра Лошкарёва]]. * 1980: [[Зоя Козлова]], [[Ҷалолиддин Муҳаммадов]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон»|1}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] 1gdvmlc8thfy88rrnqyzzhk3wr3utbj 0 200649 1472516 1343945 2026-05-13T05:10:26Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472516 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Раҳбар Қосимов |номи аслӣ = Қосимов Раҳбар Раҳматович |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 4.03.1930 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд| шаҳри Хуҷанд }} [[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = |табаият = |таърихи даргузашт = 26.02.1974 |маҳалли даргузашт = |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = [[Қосим Қосимов]] |навъи фаъолият = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Раҳбар Қосимов''' (''Қосимов Раҳбар Раҳматович''; {{ВД-Дебоча}}) — арбоби ҳизбӣ ва давлатӣ дар замони ҶШС Тоҷикистон. == Зиндагинома == Раҳбар Қосимов соли 1930 дар шаҳри Ленинободи ҶШС Тоҷикистон, дар оилаи хизматчӣ дида ба дунё кушод, аъзои Ҳизби Коммунист (ҲК) аз соли 1956. == Фаъолияти корӣ == * 1953—1958 агрономи асосии МТСи н. Ленинобод; * соли 1958 ҷонишини раиси кумитаи иҷрояи н. Ленинобод; * 1958—1960 раиси кумитаи иҷрояи н. Ленинобод; * 1960—1961 раиси кумитаи иҷрояи ш. Хуҷанд; * соли 1961 ҷонишини вазири хоҷагии қишлоқи ҶШС Тоҷикистон; * 1961—1962 котиби аввали кумитаи ҳизбии ноҳияи Масчо; * 1962—1963 сардори раёсати истеҳсолӣ-ҳудудии колхозӣ-совхозии ш. Конободом; * 1963—1965 котиби кумитаи ҳизбии раёсати истеҳсолӣ-ҳудудии колхозӣ-совхозии ш. Конободом; * 1965—1970 котиби аввали кумитаи ҳизбии ш. Конибодом; * 1970—1972 шунавандаи Мактаби Олии Ҳизбӣ дар назди КМ ҲКИШ дар Маскав; * 1972—1974 котиби аввали кумитаи ноҳиявии Хуҷандии ҲК Тоҷикистон; аз моҳи феврали соли 1974 роҳбари бюрои ташкилотии КМ ҲК Тоҷикистон дар вил. Кӯлоб буд. Субҳи 26 феврали соли 1974 ҷасади беҷони Роҳбар Қосимовро аз меҳмонхонаи шаҳри Кӯлоб пайдо карданд. Роҳбар Қосимов ҳамагӣ 44 сол дошт ва пеш аз маргаш умури ташкили вилояти Кӯлобро дар даст дошт ва мебоист котиби якуми кумитаи вилоятии ҳизби коммунист мешуд. Хулосаи тафтишот ин буд, ки ин мансабдори баландпоя худкушӣ кардааст, вале фарзияҳои дигар, аз ҷумла куштор низ вуҷуд дошт.<ref name="АСРОРИ МАРГИ РОҲБАР ҚОСИМОВ">[http://akhbor.com/-p3991-155.htm АСРОРИ МАРГИ РОҲБАР ҚОСИМОВ]{{Пайванди мурда|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Қосимов бо ордени Ленин, 2 ордени Байрақи Сурхи меҳнат, 3 медал, Грамотаи фахрии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст. Марҳум чанд дафъа вакили Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ва аъзои КМ ҲК Тоҷикистон интихоб шудааст.<ref name="АСРОРИ МАРГИ РОҲБАР ҚОСИМОВ"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] f42kelt6dln2ybgosad1jpn00zs1bv3 1472524 1472516 2026-05-13T05:11:37Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Роҳбар Қосимов]] to [[Раҳбар Қосимов]] 1472516 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Раҳбар Қосимов |номи аслӣ = Қосимов Раҳбар Раҳматович |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 4.03.1930 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд| шаҳри Хуҷанд }} [[ҶШС Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = |табаият = |таърихи даргузашт = 26.02.1974 |маҳалли даргузашт = |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = [[Қосим Қосимов]] |навъи фаъолият = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Раҳбар Қосимов''' (''Қосимов Раҳбар Раҳматович''; {{ВД-Дебоча}}) — арбоби ҳизбӣ ва давлатӣ дар замони ҶШС Тоҷикистон. == Зиндагинома == Раҳбар Қосимов соли 1930 дар шаҳри Ленинободи ҶШС Тоҷикистон, дар оилаи хизматчӣ дида ба дунё кушод, аъзои Ҳизби Коммунист (ҲК) аз соли 1956. == Фаъолияти корӣ == * 1953—1958 агрономи асосии МТСи н. Ленинобод; * соли 1958 ҷонишини раиси кумитаи иҷрояи н. Ленинобод; * 1958—1960 раиси кумитаи иҷрояи н. Ленинобод; * 1960—1961 раиси кумитаи иҷрояи ш. Хуҷанд; * соли 1961 ҷонишини вазири хоҷагии қишлоқи ҶШС Тоҷикистон; * 1961—1962 котиби аввали кумитаи ҳизбии ноҳияи Масчо; * 1962—1963 сардори раёсати истеҳсолӣ-ҳудудии колхозӣ-совхозии ш. Конободом; * 1963—1965 котиби кумитаи ҳизбии раёсати истеҳсолӣ-ҳудудии колхозӣ-совхозии ш. Конободом; * 1965—1970 котиби аввали кумитаи ҳизбии ш. Конибодом; * 1970—1972 шунавандаи Мактаби Олии Ҳизбӣ дар назди КМ ҲКИШ дар Маскав; * 1972—1974 котиби аввали кумитаи ноҳиявии Хуҷандии ҲК Тоҷикистон; аз моҳи феврали соли 1974 роҳбари бюрои ташкилотии КМ ҲК Тоҷикистон дар вил. Кӯлоб буд. Субҳи 26 феврали соли 1974 ҷасади беҷони Роҳбар Қосимовро аз меҳмонхонаи шаҳри Кӯлоб пайдо карданд. Роҳбар Қосимов ҳамагӣ 44 сол дошт ва пеш аз маргаш умури ташкили вилояти Кӯлобро дар даст дошт ва мебоист котиби якуми кумитаи вилоятии ҳизби коммунист мешуд. Хулосаи тафтишот ин буд, ки ин мансабдори баландпоя худкушӣ кардааст, вале фарзияҳои дигар, аз ҷумла куштор низ вуҷуд дошт.<ref name="АСРОРИ МАРГИ РОҲБАР ҚОСИМОВ">[http://akhbor.com/-p3991-155.htm АСРОРИ МАРГИ РОҲБАР ҚОСИМОВ]{{Пайванди мурда|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Қосимов бо ордени Ленин, 2 ордени Байрақи Сурхи меҳнат, 3 медал, Грамотаи фахрии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст. Марҳум чанд дафъа вакили Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ва аъзои КМ ҲК Тоҷикистон интихоб шудааст.<ref name="АСРОРИ МАРГИ РОҲБАР ҚОСИМОВ"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] f42kelt6dln2ybgosad1jpn00zs1bv3 0 202855 1472555 1285340 2026-05-13T05:17:04Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472555 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Иршод Алиев |номи аслӣ = Алиев Иршод Саидович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 7.01.1930 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Керчик}}, [[Туркманистон]] |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ| Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт= |фазои илмӣ = [[зистшиносӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор| илмҳои биология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = Институти кишоварзии Тошканд |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1977). |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Иршод Саидович Алиев ''' ([[7 январ]]и [[1930]], [[ноҳияи Керчик]]и [[Туркманистон]]) — хокшинос, доктори илми биология (1986), [[Агрономи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1977). == Фаъолият == Иршод Саидович Алиев баъди хатми Институти кишоварзии Тошканд (1953) дар Институти хокшиносии Тоҷикистон ба ҳайси ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ, мудири шӯъба, муовини директор оид ба илм фаъолият намудааст. Дар робита ба хокшиносӣ, обёрии заминҳои шӯр, агрохимияи замин тадқиқот анҷом дода, дар водиҳои Вахш, Ҳисор, ноҳияҳои Ашт, Хуҷанд ва ғайра озмоишу таҷрибаҳо гузарондааст. Тавсияҳои Алиев оид ба роҳҳои баланд бардоштани ҳосилхезии замин, обшӯй кардани хокҳои шӯр дар хоҷагиҳои ҷумҳурӣ мавриди истифода қарор гирифтаанд. == Осор == * Мелиорация и сельскохозяйственное освоение каменистых почв Таджикистана. — Д., 1981. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Алиев Иршод|1}} [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] 356gwlkx936quarvprc8c9g5jvm4xtn 0 204761 1472754 1436556 2026-05-13T11:13:56Z VASHGIRD 8035 1472754 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Хайрулло Сайфуллоев |номи аслӣ = Сайфуллоев Хайрулло Ғайбуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 22.02.1948 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Турсунзода}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[филология]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Хайрулло Сайфуллоев ''' (''Сайфуллоев Хайрулло Ғайбуллоевич'' тав. 22 феврали 1948, деҳаи [[Лабиҷӯй|Лаби Ҷӯй]]<nowiki/>и [[ноҳияи Турсунзода]]) — [[Забоншиносӣ|забоншинос]], номзади илмҳои филологӣ (1981), [[дотсент]] (1983). == Зиндагинома == Хайрулло Сайфуллоев 22 феврали соли 1948, деҳаи Лаби Ҷӯйи [[ноҳияи Турсунзода]] таваллуд шудааст. Соли 1970 [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]]<nowiki/>ро бо ихтисоси муаллими забони олмонӣ хатм кардааст. Солҳои 1970—1973 ассистенти кафедраи забони олмонии донишкадаи омӯзгории пойтахт, 1976—1979 аспиранти шуъбаи ленинградии Институти забоншиносии АИ [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]] буд. Соли 1980 Донишгоҳи марксизм-ленинизмро бо ихтисоси сиёсатшинос хатм кардааст. Солҳои 1979—1980 ҳамчун муаллими калони кафедраи забони олмонӣ, 1980—1983 муовини декани факултети забонҳои хориҷӣ оид ба корҳои тарбиявӣ, 1983—1998 дотсент ва мудири кафедраи методикаи таълими забонҳои хориҷии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев]] кор кардааст. Ҳамзамон солҳои 1985—1992 муҳаррир ва ровии бахши олмонии барномаи «Ахбору мусиқӣ бо забони олмонӣ» дар радиои Тоҷикистон буд. Солҳои 1998—2003 ба ҳайси мудири кафедраи забони олмонӣ, 1999—2006 декани факултети филологияи романӣ-германӣ, 2006—2008 мудири кафедраи лингводидактика, 2007—2008 декани факултети забонҳои романӣ-германии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] фаъолият намудааст. Аз соли 2008 то ба имрӯз дотсенти кафедраи забони олмонӣ ва методикаи таълими он дар донишгоҳи зикргашта мебошад. Инчунин Раиси Ассотсиатсияи омӯзгорони забони олмонии ҷумҳурӣ, Раиси Ҷамъияти дӯстии «Тоҷикистон-Олмон» ва узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] мебошад. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи зиёда аз 100 асару мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ, китобҳои дарсӣ ва дастурҳои таълимӣ оид ба услуб, расму оин ва типологияи муқоисавии забонҳои тоҷикию олмонӣ, аз ҷумла «Забони олмонӣ барои синфи 5» (2008), «Забони олмонӣ барои синфи 7» (1992), «Забони олмонӣ барои синфи 8» (1998), «Забони олмонӣ барои синфи 9» (2009), «Забони тоҷикӣ барои олмониён», қисми 1 (Бамберг — 1997), «Забони тоҷикӣ барои олмониён», қисми 2 (Клагенфурт — 1998), «Муҳовараи тоҷикӣ-олмонӣ» ҷилдҳои 1 ва 2 (Клагенфурт — 1998), хрестоматияи «Қиссаҳои ду фарҳанг» (Клагенфурт — 2002) мебошад. Дар мақолаҳояш зудомӯзии забонҳои тоҷикӣ ва олмонӣ, тарзҳои шавқовар гузаронидани дарсҳои забони олмонӣ ба тоҷикон ва забони тоҷикӣ ба олмониён, расму оини тоҷикону олмониён инъикос гардидаанд. Зери таҳрири ӯ ва Л. Жеҳак (аз Олмон) бо ҳамкории Б. Арипова, А. Сангинов ва Н. Шозедов луғати «Тоҷикӣ-олмонӣ» (2010) дар ҳаҷми 55 ҳазор калимаю ибора чоп шудааст<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/ru/%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%BE-%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C-%D0%B2-%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5-%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%B5%D0%BB-%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%88%D1%82%D0%B8%D1%80%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0/a-6037193|title=Немецко-таджикский словарь: в Душанбе реализован замысел "таджикского Штирлица"|website=dw.com|date=23 сентябри соли 2010|accessdate=2022-03-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.tajinfo.ru/ru/sport/89-newskit/culture/826-kakim-on-byl-tadzhikskij-shtirlits|title=Каким он был - «Таджикский Штирлиц»|website=tajinfo.ru|accessdate=2022-03-23}}</ref>. Дар тайёр намудани ҳазорҳо мутахассисон саҳми бевоситаи худро гузоштааст. == Ҷоизаҳо == Барои хидматҳои арзандааш бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1992), ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Кумитаи давлатии радио ва телевизиони Ҷумҳурии Тоҷикистон Кумитаи ҳизби коммунисти Тоҷикистон, раҳматномаҳои Консули генералии ИҶШС дар шаҳри Лейпсиги Олмон, Сафири Ҷумҳурии Федеролии Олмон дар Тоҷикистон ва донишгоҳи омӯзгорӣ сарфароз гардидааст. == Осор == * «Erzählungen aus zwei Kulturen. Tadschikische und deutsche Märchen, Sagen und Schwänke zweispachig» (Қиссаҳои ду фарҳанг) — Hairullo Saifulloev, Franz Dotter; Клагенфурт, 2002<ref>{{cite web|url=http://sogdiana.tj/main/161-v-berline-proshel-vecher-tadzhikskoy-skazki.html|title=В БЕРЛИНЕ ПРОШЕЛ ВЕЧЕР ТАДЖИКСКОЙ СКАЗКИ|website=sogdiana.tj|date=24 феврали соли 2015|accessdate=2022-03-23|archivedate=2021-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211028134641/http://sogdiana.tj/main/161-v-berline-proshel-vecher-tadzhikskoy-skazki.html}}</ref>; * Мосты дружбы, Д., 2005; * Методика обучения произношению и фиксации ошибок в речи учащихся // Вестник Педуниверситета, № 1, 2008; * Мноязычие и вопросы преподавания немецкого языка в суверенном Таджикистане // Паёми донишгоҳи омӯзгорӣ, № 1, 2008; * Deutschunterricht in mehrsprachigen Tadschikistan (Geschichte und Gegenwart). — Beitrag für die Zeitschrift, 2009; * Луғат немисӣ-тоҷикӣ, Д., 2010; == Пайвандҳо == * [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] * {{Олим-нопурра}} [[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == g7w3tan2qh2kqubktou3yxnol6tf02w 0 209891 1472579 1346442 2026-05-13T05:21:53Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Қосим Саидов]] to [[Қосим Саидов (физикдон)]] 1346442 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Қосим Ҳасанович Саидов''' (27 декабри 1928, Бухоро — 19 июни 1995, Душанбе) — {{физикдон|Тоҷикистон}}, номзади илмҳои физика ва математика, дотсент. == Зиндагинома == Солҳои 1947—1951 дар факултети физика-математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Сталинобод ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил намудааст. Солҳои 1951—1954 аспиранти АИ Тоҷикистон дар назди Донишгоҳи ш. Одесса буд. Солҳои 1954—1957 ҳамчун ходими илмии обсерватория, 1957—1960 муаллими калони кафедраи физикаи Донишкадаи политехники Тоҷикистон, 1961—1966 дотсент ва мудири кафедраи физикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1966—1978 мудири озмоишгоҳи Институти астрофизикаи АИ Тоҷикистон кор кардааст. Солҳои 1978—1989 ба ҳайси дотсент ва мудири кафедраи астрофизикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин, 1989—1995 дотсенти кафедраи физикаи назариявии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]] фаъолият дошт. Муаллифи зиёда аз 50 корҳои илмӣ ва 100 мақолаҳои илмию оммавӣ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] {{олим-нопурра}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] 6umr92pj3t457f66s9b748ogwi9vygu 0 210715 1472432 1264603 2026-05-12T17:13:43Z ~2026-28803-63 127099 комедия драмма 1472432 wikitext text/x-wiki {{Филм |НомТоҷ = Муҷассамаи ишқ |НомАсл = |Тасвир = Муҷассамаи ишқ.jpg |Андоза = |Имзо = Кадр аз филми «Муҷассамаи ишқ» |Жанр = [[комедия]] [[драма]] |Коргардон = [[Умед Мирзоширинов]] |Таҳиякунанда = [[Раҷабалӣ Пиров]] |Филмноманавис = [[Аброр Зоҳир]] |Бозигарон = Некрӯз Мамадшоев <br /> [[Убайдулло Раҷабов]] <br /> [[Савригул Қурбонова]] <br /> Майсара Мамадҷонова <br /> [[Тоҷинисо Саидова]] <br /> [[Қиёмиддин Чақалов]] |Наворбардор = [[Алишер Негматов]] |Оҳангсоз = [[Далер Назаров]] <br /> [[Иқбол Завқибеков]] |Рақспардоз = <!-- [[]] --> |Ширкат = [[Тоҷикфилм]] |Давомнокӣ = {{шумора|72|дақ}} |Буҷет = <!-- 000 млн долл. --> |Ҳазина = <!-- 000 млн долл. --> |Мамлакат = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |Забон = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |Сол = 2003 |Филми қаблӣ = <!-- [[ном]] --> |Филми баъдӣ = <!-- [[ном]] --> |imdb_id = 0474941 |Сайт = <!-- http://сайти_расмии_филм --> }} «'''Муҷассамаи ишқ'''» — филми тоҷикии [[соли 2003]] бо коргардонии [[Умед Мирзоширинов]] ва филмноманависии [[Аброр Зоҳир]], истеҳсоли киностудияи [[Тоҷикфилм]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kinoshock.ru/rus/archive/2004/films/withoutfilm/?id=450|title=Статуя любви (Мучассамаи ишк) - Открытый фестиваль кино "Киношок"|author=|website=www.kinoshock.ru|date=|publisher=|lang=ru|accessdate=2018-07-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171015231719/http://www.kinoshock.ru/rus/archive/2004/films/withoutfilm/?id=450|archivedate=2017-10-15}}</ref>. == Достони филм == Достони филм дар бораи писаре бо номи Неъмат қисса мекунад, ки падару модар надораду дар хонаи аммааш Санам зиндагӣ дорад. Неъмат ба Зебӣ, духтари аз худаш чанд сол бузургтар ошиқ мешавад, аммо Зебӣ бо номзади худаш, як муаллим издивоҷ мекунад. Дар ҳамсоягии Санам пирмарде бо номи Ғаффор хона дорад, ки ӯ ба Санам ошиқ аст ва ҳар гоҳ гӯсфандони Неъмат ба боғи ӯ медароянд, ӯ гӯсфандонро дар ҳавлииаш маҳкам карда аммаи Неъмат, Санамро даъват мекунаду ба як нози Санам гӯсфандонро дубора раҳо месозад. == Дар нақшҳо == * Некрӯз Мамадшоев — ''Неъмат'' *[[Савригул Қурбонова]] — ''Санам, аммаи Неъмат'' *[[Убайдулло Раҷабов]] — ''Бобои Ғаффор, ҳамсояи Санам'' * Майсара Мамадҷонова — ''Зебӣ, дӯстдоштаи Неъмат'' *Инобат Муҳаммадиева — ''Гулчеҳра'' * Меъроҷиддин Асоев — ''муаллим, номзади Зебӣ'' *[[Тоҷинисо Саидова]] — ''модари Зебӣ'' * [[Қиёмиддин Чақалов]] — ''падари Зебӣ'' == Ҷоизаҳо == Умед Мирзоширинов дар нахустин кинофестивали байналмилалии «Дидор», ки соли 2004 баргузор шуда буд, бо филми маъруфи «Муҷассамаи ишқ» ғолиби озмун шуда буд<ref>{{Cite news|title=«Чанд метри мукааб ишқ» Шоҳҷоизаи «Дидор»-ро ба Афғонистон бурд|author=|url=http://orien.info/jomea/4114-chand-metri-mukaab-ish-shooizai-didor-ro-ba-afoniston-burd.html|work=Ориён - расонаи иттилооти|date=|accessdate=2018-07-26|language=tg|archivedate=2018-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729221924/http://orien.info/jomea/4114-chand-metri-mukaab-ish-shooizai-didor-ro-ba-afoniston-burd.html}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{imdb title|0474941|«Муҷассамаи ишқ»}} * {{YouTube|WQHSdTLDpXU|Асрори филмофарӣ: Муҷассамаи ишқ}} {{филм-нопурра}} [[Гурӯҳ:Филмҳои Тоҷикфилм]] 71iue976ohdkiwy4ztm546h2wnj1620 0 291174 1472750 1404262 2026-05-13T10:50:13Z VASHGIRD 8035 1472750 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Собир Сайқалии Ҳисорӣ''' ({{ВД-Дебоча}}) — {{шоир}}и узбек. == Зиндагинома == Сайқалӣ соли 1730 дар Ҳисори Шодмон таваллуд шудааст. Ӯ аз хурди соҳибақлу соҳибзаковат ва хушзеҳн буд. Аз ҳамин сабаб бештари авқоти худро барои омӯхтани мероси адабии шуарои форсу турк масруф менамуд. Аз ҷумла осори Саъдӣ, Румӣ, Ҳофиз, Ҷомӣ, Навоӣ, Машраб, Фузулӣ ва дигар шоиронро бо шавқу завқ меомӯхт. Мероси адабии шоир бо забони узбекӣ иншо гардидааст. «Равзату-ш-шуҳадо», «Баҳром ва Гуландом», «Аҳтамнома» ва дигар осори манзуми ба мо мерос гузаштааст. Мавзӯъ ва мундариаҷи осори ӯ бештар ҷанбаи динӣ-ахлоқӣ дошта барои тарбия инсон комил нигаронида шудааст. Соли 1798 аз олам чашм пушидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Abdullayev V., Oʻzbek adabiyoti tarixi, 2kitob, T., 1967 215kw4nyz3hcf4f8i9zq2vgebpb6kem 0 298507 1472751 1405170 2026-05-13T11:10:30Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Нигматулло Сайфуллоев]] to [[Неъматулло Сайфуллоев]] 1405170 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Нигматулло Сайфуллоев |номи аслӣ = Нигматулло Мирзоевич Сайфуллоев |тасвир = Нигматулло Сайфуллоев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Нигматулло Сайфуллоев, файласуфи тоҷик |таърихи таваллуд = 11.08.1977 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ| вилояти Чимканд}} [[ҶШС Ӯзбекистон]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = фалсафа |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои фалсафа}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||профессор}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Нигматулло Сайфуллоев''' (''Сайфуллоев Нигматулло Мирзоевич''; зод. [[20 апрел]]и [[1940]], [[Ноҳияи Сариағаш|ноҳияи Сариағоч]], [[вилояти Чимканд]]) — олим, файласуфи тоҷик, [[доктори илм]]ҳои фалсафа (1992). == Зиндагинома == Нигматулло Сайфуллоев соли 1959 баъд аз хатми мактаби таҳсилоти ҳамагонӣ дар зодгоҳаш — ноҳияи Сариағочи вилояти Чимканд, барои идомаи таҳсил ба Тоҷикистон омад ва дар ҳамин ҷо муқимӣ шуд<ref name=":0">{{Cite web|url=https://anrt.tj/tj/khabar-o/2320-sajfulloev-n-m-olimi-nuktasan-va-om-zgori-amkhor?fbclid=IwAR0ZWVo45RZmDG6vKXAVuauLB2CpLPXe-wLVQpL-CnCFP-2cH86u5VEB-1c|title=САЙФУЛЛОЕВ Н. М. – ОЛИМИ НУКТАСАНҶ ВА ОМӮЗГОРИ ҒАМХОР|website=anrt.tj|accessdate=2022-04-20}}{{Пайванди мурда|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Пажӯҳишҳо == Нигматулло Сайфуллоев дар миқёси Тоҷикистон ва хориҷ аз он дар мавзȳъи омȳзиши фалсафаи Абȳалӣ ибни Сино, таҳқиқотҳои илмии зиёдеро анҷом додааст. Рисолаи доктории ӯ зери унвони «Мантиқи Ибни Сино дар муқоиса бо мантиқи Арасту ва равоқиён», ки соли 1992 дар шȳрои диссертатсионии Донишгоҳи давлатии шаҳри Москва дифоъ кардааст. Нигматулло Сайфуллоев беш аз 250 асари илмӣ, аз ҷумла 5 монография, 4 китоби дарсӣ ва мақолаҳои илмии дигар навишта шудаанд. Муҳимтаринашон китобҳои «Логика Ибн Сины» (соли 1991), ҳаммуаллифи осори мунтахаби «Абȳалӣ ибни Сино» (ҷилди 6) ва диг. ҳастанд. Нигматулло Сайфуллоев муҳаррир ва узви ҳайати таҳририи «Осор»-и 16 ҷилдаи Абȳалӣ ибни Сино мебошад. Нигматулло Сайфуллоев солҳои тȳлонӣ дар донишгоҳҳои бонуфузи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз қабили: [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1992—1997); [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] (1997-то кунун) барои донишҷуён таълим медиҳанд. Имрȳз ҳам профессори кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 2 рисолаи докторӣ ва 6 рисолаи номзадӣ ҳимоя шудааст<ref name=":0" />. == Нигаред низ == * Российско-Таджикский (Славянский) университет: вчера, сегодня, завтра. 1996—2016. — Душанбе, 2016. == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20150217021932/http://rtsu.tj/sites/default/files/doc/information_rtsu.pdf «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия./ Главный редактор М. С. Имомов. — Душанбе, 2011. — 386 стр] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони улуми фалсафа]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] mmvhyi0u1kqghjszgm7rwr2zvn846fj 1472753 1472751 2026-05-13T11:10:55Z VASHGIRD 8035 1472753 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Нигматулло Сайфуллоев |номи аслӣ = Нигматулло Мирзоевич Сайфуллоев |тасвир = Нигматулло Сайфуллоев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Нигматулло Сайфуллоев, файласуфи тоҷик |таърихи таваллуд = 11.08.1977 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ| вилояти Чимканд}} [[ҶШС Ӯзбекистон]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = фалсафа |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои фалсафа}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||профессор}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Неъматулло Сайфуллоев''' (''Сайфуллоев Нигматулло Мирзоевич''; зод. [[20 апрел]]и [[1940]], [[Ноҳияи Сариағаш|ноҳияи Сариағоч]], [[вилояти Чимканд]]) — олим, файласуфи тоҷик, [[доктори илм]]ҳои фалсафа (1992). == Зиндагинома == Нигматулло Сайфуллоев соли 1959 баъд аз хатми мактаби таҳсилоти ҳамагонӣ дар зодгоҳаш — ноҳияи Сариағочи вилояти Чимканд, барои идомаи таҳсил ба Тоҷикистон омад ва дар ҳамин ҷо муқимӣ шуд<ref name=":0">{{Cite web|url=https://anrt.tj/tj/khabar-o/2320-sajfulloev-n-m-olimi-nuktasan-va-om-zgori-amkhor?fbclid=IwAR0ZWVo45RZmDG6vKXAVuauLB2CpLPXe-wLVQpL-CnCFP-2cH86u5VEB-1c|title=САЙФУЛЛОЕВ Н. М. – ОЛИМИ НУКТАСАНҶ ВА ОМӮЗГОРИ ҒАМХОР|website=anrt.tj|accessdate=2022-04-20}}{{Пайванди мурда|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Пажӯҳишҳо == Нигматулло Сайфуллоев дар миқёси Тоҷикистон ва хориҷ аз он дар мавзȳъи омȳзиши фалсафаи Абȳалӣ ибни Сино, таҳқиқотҳои илмии зиёдеро анҷом додааст. Рисолаи доктории ӯ зери унвони «Мантиқи Ибни Сино дар муқоиса бо мантиқи Арасту ва равоқиён», ки соли 1992 дар шȳрои диссертатсионии Донишгоҳи давлатии шаҳри Москва дифоъ кардааст. Нигматулло Сайфуллоев беш аз 250 асари илмӣ, аз ҷумла 5 монография, 4 китоби дарсӣ ва мақолаҳои илмии дигар навишта шудаанд. Муҳимтаринашон китобҳои «Логика Ибн Сины» (соли 1991), ҳаммуаллифи осори мунтахаби «Абȳалӣ ибни Сино» (ҷилди 6) ва диг. ҳастанд. Нигматулло Сайфуллоев муҳаррир ва узви ҳайати таҳририи «Осор»-и 16 ҷилдаи Абȳалӣ ибни Сино мебошад. Нигматулло Сайфуллоев солҳои тȳлонӣ дар донишгоҳҳои бонуфузи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз қабили: [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1992—1997); [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] (1997-то кунун) барои донишҷуён таълим медиҳанд. Имрȳз ҳам профессори кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 2 рисолаи докторӣ ва 6 рисолаи номзадӣ ҳимоя шудааст<ref name=":0" />. == Нигаред низ == * Российско-Таджикский (Славянский) университет: вчера, сегодня, завтра. 1996—2016. — Душанбе, 2016. == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20150217021932/http://rtsu.tj/sites/default/files/doc/information_rtsu.pdf «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия./ Главный редактор М. С. Имомов. — Душанбе, 2011. — 386 стр] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Фалсафашиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони улуми фалсафа]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] dh89mj3ilm703ory6v6518ysjnmz3xj 0 311439 1472651 1444776 2026-05-13T05:35:25Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472651 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Илёс (Ҳамном)| Илёс}} {{Давлатмард}} '''Илёс ибни Исҳоқ''' (? — баъди [[922]]) — шоҳзодаи шӯришгари Сомонӣ, писари [[Исҳоқ ибни Исмоил]] ва бародарзодаи [[Исмоили Сомонӣ]]. Бори аввал номи Илёс ибни Исҳоқ ҳангоми шӯриши падараш Исҳоқ ибни Аҳмад бар зидди Наср II ибни Аҳмад (ҳукмронӣ 914–943) ёд шудааст. Илёс ибни Исҳоқ дар давраи аввалин ҳуҷуми Исҳоқ ба Бухоро (апрели 914) сарвари сипоҳи Самарқанд буд. Пас аз шикаст хӯрдан ва зиндонӣ шудани Исҳоқ дар Фарғона бо пуштибонии яке аз дарбориёни сомонӣ – Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут тақр. 30 ҳазор сипоҳиёни туркро дар атрофаш муттаҳид кард. Соли 922 Илёс ибни Исҳоқ дар мубориза бар зидди Наср II ибни Аҳмад ноком шуда, Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут ба қатл расид. Илёс ибни Исҳоқ баъдан кӯшиш кард, ки бо дастгирии ҳокими Чоч – Абулфазл ибни Абуюсуф Самарқандро ишғол кунад, аммо муваффақ нашуд. Илёс ибни Исҳоқ ахиран ба Кошғар фирор карда, бо духтари волии он ҷо – Туғонтегин хонадор шуд. Бори охир бо ёрии сипоҳи Кошғар ба Фарғона ҳуҷум карда, дар набарди зидди Муҳаммад ибни Музаффар шикаст хӯрд. Илёс ибни Исҳоқ аз Наср II ибни Аҳмад амон хоста, тақр. солҳои 922–23 бо духтари ӯ издивоҷ кард. Илёс ибни Исҳоқ аввалин амирзодаи сомонӣ буд, ки барои тасарруфи тоҷу тахти давлати Сомониён аз сипоҳиёни турк истифода бурд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Исҳоқ / Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Сомониён]] 3yue3apnv7dushl82fa4nrvetesf2tf 1472656 1472651 2026-05-13T05:36:18Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472656 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Илёс ибни Исҳоқ''' (? — баъди [[922]]) — шоҳзодаи шӯришгари Сомонӣ, писари [[Исҳоқ ибни Исмоил]] ва бародарзодаи [[Исмоили Сомонӣ]]. Бори аввал номи Илёс ибни Исҳоқ ҳангоми шӯриши падараш Исҳоқ ибни Аҳмад бар зидди Наср II ибни Аҳмад (ҳукмронӣ 914–943) ёд шудааст. Илёс ибни Исҳоқ дар давраи аввалин ҳуҷуми Исҳоқ ба Бухоро (апрели 914) сарвари сипоҳи Самарқанд буд. Пас аз шикаст хӯрдан ва зиндонӣ шудани Исҳоқ дар Фарғона бо пуштибонии яке аз дарбориёни сомонӣ – Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут тақр. 30 ҳазор сипоҳиёни туркро дар атрофаш муттаҳид кард. Соли 922 Илёс ибни Исҳоқ дар мубориза бар зидди Наср II ибни Аҳмад ноком шуда, Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут ба қатл расид. Илёс ибни Исҳоқ баъдан кӯшиш кард, ки бо дастгирии ҳокими Чоч – Абулфазл ибни Абуюсуф Самарқандро ишғол кунад, аммо муваффақ нашуд. Илёс ибни Исҳоқ ахиран ба Кошғар фирор карда, бо духтари волии он ҷо – Туғонтегин хонадор шуд. Бори охир бо ёрии сипоҳи Кошғар ба Фарғона ҳуҷум карда, дар набарди зидди Муҳаммад ибни Музаффар шикаст хӯрд. Илёс ибни Исҳоқ аз Наср II ибни Аҳмад амон хоста, тақр. солҳои 922–23 бо духтари ӯ издивоҷ кард. Илёс ибни Исҳоқ аввалин амирзодаи сомонӣ буд, ки барои тасарруфи тоҷу тахти давлати Сомониён аз сипоҳиёни турк истифода бурд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Исҳоқ / Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Сомониён]] 9lwgivo1vlzzruwn9pv3mqmvknu6mbw 1472676 1472656 2026-05-13T05:40:39Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472676 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Илёс ибни Исҳоқ''' (? — баъди [[922]]) — шоҳзодаи шӯришгари Сомонӣ, писари Исҳоқ ибни Исмоил ва бародарзодаи [[Исмоили Сомонӣ]]. Бори аввал номи Илёс ибни Исҳоқ ҳангоми шӯриши падараш [[Исҳоқ ибни Аҳмад]] бар зидди [[Насри II|Наср II]] ибни Аҳмад (ҳукмронӣ 914–943) ёд шудааст. Илёс ибни Исҳоқ дар давраи аввалин ҳуҷуми Исҳоқ ба [[Бухоро]] (апрели 914) сарвари сипоҳи [[Самарқанд]] буд. Пас аз шикаст хӯрдан ва зиндонӣ шудани Исҳоқ дар [[Фарғона]] бо пуштибонии яке аз дарбориёни сомонӣ – [[Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут]] тақрибан 30 ҳазор сипоҳиёни туркро дар атрофаш муттаҳид кард. Соли 922 Илёс ибни Исҳоқ дар мубориза бар зидди Наср II ибни Аҳмад ноком шуда, Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут ба қатл расид. Илёс ибни Исҳоқ баъдан кӯшиш кард, ки бо дастгирии ҳокими [[Чоч]] – Абулфазл ибни Абуюсуф Самарқандро ишғол кунад, аммо муваффақ нашуд. Илёс ибни Исҳоқ ахиран ба Кошғар фирор карда, бо духтари волии он ҷо – Туғонтегин хонадор шуд. Бори охир бо ёрии сипоҳи Кошғар ба Фарғона ҳуҷум карда, дар набарди зидди Муҳаммад ибни Музаффар шикаст хӯрд. Илёс ибни Исҳоқ аз Наср II ибни Аҳмад амон хоста, тақрибан солҳои 922–23 бо духтари ӯ издивоҷ кард. Илёс ибни Исҳоқ аввалин амирзодаи сомонӣ буд, ки барои тасарруфи тоҷу тахти давлати [[Сомониён]] аз сипоҳиёни турк истифода бурд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Исҳоқ / Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Сомониён]] c9ryrx6ozcvkcjeq3z326g6r87as11m 1472726 1472676 2026-05-13T06:15:45Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472726 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Илёс ибни Исҳоқ''' (? — баъди [[922]]) — шоҳзодаи шӯришгари Сомонӣ, писари Исҳоқ ибни Исмоил ва бародарзодаи [[Исмоили Сомонӣ]]. Бори аввал номи Илёс ибни Исҳоқ ҳангоми шӯриши падараш [[Исҳоқ ибни Аҳмад]] бар зидди [[Насри II|Наср II]] ибни Аҳмад (ҳукмронӣ 914–943) ёд шудааст. Илёс ибни Исҳоқ дар давраи аввалин ҳуҷуми Исҳоқ ба [[Бухоро]] (апрели 914) сарвари сипоҳи [[Самарқанд]] буд. Пас аз шикаст хӯрдан ва зиндонӣ шудани Исҳоқ дар [[Фарғона]] бо пуштибонии яке аз дарбориёни сомонӣ – [[Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут]] тақрибан 30 ҳазор сипоҳиёни туркро дар атрофаш муттаҳид кард. Соли 922 Илёс ибни Исҳоқ дар мубориза бар зидди Наср II ибни Аҳмад ноком шуда, Муҳаммад ибни Ҳусайн ибни Мут ба қатл расид. Илёс ибни Исҳоқ баъдан кӯшиш кард, ки бо дастгирии ҳокими [[Чоч]] – Абулфазл ибни Абуюсуф Самарқандро ишғол кунад, аммо муваффақ нашуд. Илёс ибни Исҳоқ ахиран ба Кошғар фирор карда, бо духтари волии он ҷо – Туғонтегин хонадор шуд. Бори охир бо ёрии сипоҳи Кошғар ба Фарғона ҳуҷум карда, дар набарди зидди Муҳаммад ибни Музаффар шикаст хӯрд. Илёс ибни Исҳоқ аз Наср II ибни Аҳмад амон хоста, тақрибан солҳои 922–23 бо духтари ӯ издивоҷ кард. Илёс ибни Исҳоқ аввалин амирзодаи сомонӣ буд, ки барои тасарруфи тоҷу тахти давлати [[Сомониён]] аз сипоҳиёни турк истифода бурд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Исҳоқ / Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 * {{ЭМТ|Илёс ибни Исҳоқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Сомониён]] bskznlxnudrr193bgp8hmpximoutdbc 0 311574 1472691 1444775 2026-05-13T05:43:40Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472691 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Илёс (Ҳамном)| Илёс}} {{Шахсият}} '''Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ''' ({{lang-fa| الیاس بن یسع سغدی}}; ? — [[915]]) — сипаҳсолори [[Сомониён]], падари бунёнгузори силсилаи [[Оли Илёс]] — Абуалӣ Муҳаммад ибни Илёс. Илёс дар ибтидои салтанати Насри II ибни Аҳмад барои саркӯб кардани ҳокими Табаристон – Носири Атрӯш (ҳукмронӣ 914–917) ба Табаристон фиристода шуд. Ӯ тавассути сипоҳи 10-ҳазорнафара Тамишаро забт карда, сипас дар чандин набарди назди Сорӣ ноком гардид. Илёс ноилоҷ бо Зайдиён сулҳ баста, Табаристонро дар ихтиёри Носири Атрӯш гузошт. Илёс ҳангоми бозгашташ ба Бухоро аз Носир талаб кард, ки Гургонро ба ихтиёри Сомониён гузорад. Носир пешниҳоди Илёсро рад карда, ба муборизаи дигар замина гузошт (тақр 915). Илёс дар набарди сарнавиштсоз шикаст хӯрда, ба қатл расид. Баъзе сипоҳиёни Илёс амон хостанд ва гурӯҳи дигар ба Зайдиён пайвастанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Ясаи Суғдӣ/ Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 [[Гурӯҳ:Оли Илёс]] [[Гурӯҳ:Сомониён]] 35pwjxyp2j87fx60r4eik36vhbuz8ah 1472705 1472691 2026-05-13T05:46:31Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472705 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Илёс (Ҳамном)| Илёс}} {{Шахсият}} '''Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ''' ({{lang-fa| الیاس بن یسع سغدی}}; ? — [[915]]) — сипаҳсолори [[Сомониён]], падари бунёнгузори силсилаи [[Оли Илёс]] — Абуалӣ Муҳаммад ибни Илёс. Илёс дар ибтидои салтанати [[Насри II ибни Аҳмад]] барои саркӯб кардани ҳокими [[Табаристон]] – Носири Атрӯш (ҳукмронӣ 914–917) ба Табаристон фиристода шуд. Ӯ тавассути сипоҳи 10-ҳазорнафара Тамишаро забт карда, сипас дар чандин набарди назди Сорӣ ноком гардид. Илёс ноилоҷ бо Зайдиён сулҳ баста, Табаристонро дар ихтиёри Носири Атрӯш гузошт. Илёс ҳангоми бозгашташ ба Бухоро аз Носир талаб кард, ки Гургонро ба ихтиёри Сомониён гузорад. Носир пешниҳоди Илёсро рад карда, ба муборизаи дигар замина гузошт (тақр 915). Илёс дар набарди сарнавиштсоз шикаст хӯрда, ба қатл расид. Баъзе сипоҳиёни Илёс амон хостанд ва гурӯҳи дигар ба Зайдиён пайвастанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Ясаи Суғдӣ/ Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 [[Гурӯҳ:Оли Илёс]] [[Гурӯҳ:Сомониён]] stxxws6szc91u9uzniq27s5nqk7dby6 1472724 1472705 2026-05-13T06:13:16Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472724 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Илёс (Ҳамном)| Илёс}} {{Шахсият}} '''Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ''' ({{lang-fa| الیاس بن یسع سغدی}}; ? — [[915]]) — сипаҳсолори [[Сомониён]], падари бунёнгузори силсилаи [[Оли Илёс]] — Абуалӣ Муҳаммад ибни Илёс. Илёс дар ибтидои салтанати [[Насри II ибни Аҳмад]] барои саркӯб кардани ҳокими [[Табаристон]] – Носири Атрӯш (ҳукмронӣ 914–917) ба Табаристон фиристода шуд. Ӯ тавассути сипоҳи 10-ҳазорнафара Тамишаро забт карда, сипас дар чандин набарди назди Сорӣ ноком гардид. Илёс ноилоҷ бо Зайдиён сулҳ баста, Табаристонро дар ихтиёри Носири Атрӯш гузошт. Илёс ҳангоми бозгашташ ба Бухоро аз Носир талаб кард, ки Гургонро ба ихтиёри Сомониён гузорад. Носир пешниҳоди Илёсро рад карда, ба муборизаи дигар замина гузошт (тақр 915). Илёс дар набарди сарнавиштсоз шикаст хӯрда, ба қатл расид. Баъзе сипоҳиёни Илёс амон хостанд ва гурӯҳи дигар ба Зайдиён пайвастанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Ясаи Суғдӣ/ Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Оли Илёс]] [[Гурӯҳ:Сомониён]] g0ar3bxxovpdsufjm9bsjml0u6wqclv 1472725 1472724 2026-05-13T06:14:20Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472725 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Илёс (Ҳамном)| Илёс}} {{Шахсият}} '''Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ''' ({{lang-fa| الیاس بن یسع سغدی}}; ? — [[915]]) — сипаҳсолори [[Сомониён]], падари бунёнгузори силсилаи [[Оли Илёс]] — Абуалӣ Муҳаммад ибни Илёс. Илёс дар ибтидои салтанати [[Насри II ибни Аҳмад]] барои саркӯб кардани ҳокими [[Табаристон]] – Носири Атрӯш (ҳукмронӣ 914–917) ба Табаристон фиристода шуд. Ӯ тавассути сипоҳи 10-ҳазорнафара Тамишаро забт карда, сипас дар чандин набарди назди Сорӣ ноком гардид. Илёс ноилоҷ бо Зайдиён сулҳ баста, Табаристонро дар ихтиёри Носири Атрӯш гузошт. Илёс ҳангоми бозгашташ ба Бухоро аз Носир талаб кард, ки Гургонро ба ихтиёри Сомониён гузорад. Носир пешниҳоди Илёсро рад карда, ба муборизаи дигар замина гузошт (тақр 915). Илёс дар набарди сарнавиштсоз шикаст хӯрда, ба қатл расид. Баъзе сипоҳиёни Илёс амон хостанд ва гурӯҳи дигар ба Зайдиён пайвастанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Илёс ибни Ясаи Суғдӣ/ Н. Ғиёсов // [[Донишномаи Сомониён]] ҷ. 1. — {{Х.}} : Нури маърифат, 2008 * {{ЭМТ|Илёс ибни Ясаъи Суғдӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Оли Илёс]] [[Гурӯҳ:Сомониён]] e0vdsx62eeiib16rycij8nrsheith83 0 317922 1472431 1403697 2026-05-12T13:17:50Z ~2026-28696-64 127048 1472431 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Нозими Ҳиротӣ''' ({{lang-fa|ناظم هراتی}}; 1601/05, Ҳирот — 1671, ҳамон ҷо) — {{шоир}}и форс-тоҷик. == Зиндагинома == Аз оилаи Ҳунарманд. Дар Ҳирот таҳсил ва эҷод кардааст. Фаъолияти адабии Нозими Ҳироти дар муҳити ҳунармандони Ҳирот ҷараён дошт. Си­пас, шоир бо ҳокими Хуросон Ҳасанхон (1618—1940) муносибат пайдо карда, баъд аз вафоти ӯ дар дарбори Аббосқулихон хизмат намуд ва бо супориши ӯ соли 1662 маснавии «[[Юсуф ва Зулайхо]]»-ро ба итмом расонд. Чанд вақт дар Арабистон буд. Соли 1667 ҳамсабақи Нозими Ҳиротӣ Толиби Ҳиротӣ як нусхаи «Девон» ва маснавии «Юсуф ва Зулайхо»-и ӯро ба Бухоро овард ва бо ҳамин шоир шуҳратманд гардид. Мероси бадеии Низоми аз маснавии «Юсуф ва Зулайхо», қасоид, ғазалиёт, қитъаот ва рубоиёт иборат буда, беҳтарин нусхаи «Куллиёт»-и ӯ дар китобхонаи Институти шарқшиносии АИ Узбекистон маҳфуз аст. Шоир дар эҷодиёташ ишқ, табиат, зиндагӣ, инсон ва ғайраро ситоиш кардааст. == Адабиёт == * {{ЭСТ|Нозими Ҳиротӣ|5|муаллиф= }} 6ryfzllccz775mztdeqpsmitzncyc4o 0 319671 1472430 1411027 2026-05-12T13:04:23Z Bikar 38111 1472430 wikitext text/x-wiki {{Ҳазф|1=Оё танҳо як мусоҳиба аҳамиятнокиро нишон медиҳад? [[Корбар:Bikar|Bikar]] ([[Баҳси корбар:Bikar|баҳс]]) 13:04, 12 май 2026 (UTC)}} {{Мусиқидон |ном = Фараҳноз Шарафова |номи аслӣ = Фараҳноз Шарафова |тасвир = Фараҳноз Шарафова.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 01.01.2003 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Восеъ}}, [[Хатлон]], [[Тоҷикистон]] |маҳалли марг = |мамлакат = {{Парчам|Тоҷикистон}} |касб = [[овозхон]] |сабк = |номи мустаъор = }} '''Фараҳноз Шарафова''' (тав. [[1 январ]]и [[2003]]; [[ноҳияи Восеъ]], [[Хатлон]], [[Тоҷикистон]]) — [[овозхон]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]]. == Зиндагинома == Фараҳноз 1 январи соли 2003 дар оилаи соҳибкор таваллуд шудааст. Ӯ дар оила ягона духтар буда, се бародар дорад<ref>https://pressa.tj/faraҳnoz-sharafova-dar-maktab-faқat-ҷӯra-doshtam/</ref>. Хешовандони модарии Фараҳноз санъаткор мебошанд ва ин сабаби ба ҳунар рӯ овардани ӯ шудааст. Фараҳноз баъди хатми синфи 9 ба коллеҷи санъати ба номи [[Акашариф Ҷураев]] дохил шуд, аммо пас аз як соли таҳсил онро тарк кард. Фараҳноз соҳаи тиббро дӯст медорад ва пас аз тарки таҳсил ҳуҷҷатҳояшро ба коллеҷи тиббӣ супурда онҷоро хатм кардааст. Сабаби ба саҳна ворид шудани ӯ ин дӯсти ӯ Парзиз, ки ҳоло продюсераш мебошад аст. Бародаронаш ба касби интихобнамудаи хоҳарашон розӣ набуданд аммо дар охир пас аз иштирок дар барномаи телевизионии «Парвин», дигар зид набаромаданд<ref>https://pressa.tj/faraҳnoz-sharafova-dar-maktab-faқat-ҷӯra-doshtam/</ref>. Ҳоло Фараҳноз яке аз беҳтарин овозхонҳои Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. == Ҳаёти шахсӣ == Фараҳноз Шарафова соли 2024 оиладор шудааст. == Сурудҳо == * Нозам * Рақами 2 * Булҳавас * Азизтарин * Уф, уф, уф * Ҳабибӣ * Ишқи ту * Камарборик * Хоҳарум ''... ва ғайраҳо'' == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]] [[Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI]] asfq8ww0aywaqa8fukf7tab9pa6klcc 0 324319 1472533 1429998 2026-05-13T05:12:42Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472533 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Ихтиёр Иброҳимов''' (11.01.1907, деҳаи Пӯлодон, ноҳияи Конибодом — 27.12.1989, ҳамон ҷо) — агроном. [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1951). [[Агрономи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1952). == Корнома == Ихтиёр Иброҳимов фаъолияти меҳнатии худро соли 1918 ҳамчун чӯпон сар карда, баъдтар дар мактабҳои ибтидоӣ савод омӯхт. Солҳои 1926-28 донишҷӯи Техникуми педагогии Фарғона, 1929 мудири шуъбаи маориф ва муаллими синфҳои ибтидоии мактабҳои н. Попи ҶШС Ӯзбекистон, 1930-35 донишҷӯи Институти хоҷагии қишлоқи Самарқанд, 1935-36 директор ва сарагрономи МТС-и ноҳияи Зомини ҶШС Узбекистон, 1936-40 агроном ва муаллими мактаби хоҷагии қишлоқ, 1941-75 сарагрономи МТС, мудири шуъбаи пахтакории комиҷроияи Шӯрои ноҳиявӣ, сардори иттиҳодияи «Тоҷикселхозтехника», 1975-83 агроном-ҳашаротшинос ва сарагрономи З-ди пахтатозакунии н. Конибодом. Аз соли 1984 нафақагири шахсӣ. == Ордену медалҳо == Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Меҳнат, 8 медал, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ИҶШС ва ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иброҳимов Ихтиёр|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] hkoquqoox92rhpamvrucikks724n1ip 0 331396 1472434 2026-05-13T03:27:55Z Шухрат Саъдиев 5132 Се гунбад 1472434 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Се гунбад''' — номи бурҷест дар ҷанубу шарқи [[Урмия]], пойтахти [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ|Устони Озарбойҷони Ғарбии]] [[Эрон]]. Ин бино мақбара аст ва соли 580 ҳиҷрӣ сохта шудааст. Ин ёдгории таърихӣ дар ҷанубу шарқи Урмия,, дар кӯчаи Ҷонбазан (Устод Барзегар) ҷойгир аст. Аз тарафи дигар, дар даромадгоҳи бино се навиштаҷот бо хати куфӣ аз санг кандакорӣ шудаанд ва дар охири навиштаҷот Муҳаррами 580 ҳиҷрӣ хонда шудааст. Аз ин рӯ, мақбара ё бурҷи хиштии Се гунбадро метавон ба асри шашуми ҳиҷрӣ тааллуқ дошт. Ёдгории таърихии Се гунбад аз як платформаи баланде иборат аст, ки ба шакли силиндр ва доира сохта шудааст. Айвони вуруди хиштӣ дар шимолу шарқи бино ҷойгир аст. Ин осор ۱۵ آذر ۱۳۱۴ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. [1] == Вожашиносӣ == Баъзеҳо мегӯянд, ки ин бинои қадимӣ бо се гунбади сеошёнааш машҳур аст. Гурӯҳе аз таърихшиносон низ бар он ақидаанд, ки мавҷудияти ду бинои дигар дар наздикии деҳае бо номи Чеҳарик, яке аз деҳаҳои [[Шаҳристони Салмос]], сабаби номгузории ин маҷмаа "Се гунбад" будааст. == Сохтмони Бино == Бинои кунунӣ ду ошёна дорад ва дар чор тараф сӯрохиҳо мавҷуданд. Ошёнаи якум, ки гӯрхона номида мешавад, дорои рӯйпӯши камоншакл буда, аз ошёнаи дуюм ҷудо аст. Дари хурди ошёнаи якум 1,70 метр баландӣ дорад. Ошёнаи дуюм, ки утоқи [[гӯр]] номида мешавад, дари 2,50 метр баландӣ дорад. Ба ибораи дигар, бинои даврашакли [[силиндр|силиндрӣ]] гӯрхонае дорад, ки қисми болоии он бо истифода аз [[хишт]] ба биное табдил дода шудааст, ки ҳуҷраи [[қабр]]ро дар бар мегирад ва даромадгоҳи он бо шакли меъмории пур аз нақшҳо иҳота шудааст ва дар бадани силиндрии бурҷ ҷойгир шудааст; даромадгоҳи он дар байни камонҳои рӯизаминӣ ҷойгир аст, ки ба он ороиши махсуси [[меъморӣ]] медиҳад. Маводҳои қисми поёнӣ аз [[санг]] ва қисми болоӣ аз [[хишт]] мебошанд. Ин се гунбад ёдгории [[Салҷуқиён|давраи Салҷуқиён]] буда, ҳар сол сайёҳони зиёде онро ҳамчун яке аз ҷойҳои тамошобоби [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]] зиёрат мекунанд. Ин ёдгорӣ 15 декабри соли 1314 ҳиҷрии қамарӣ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун ёдгории миллӣ ба қайд гирифта шудааст. Се гунбад дар замине сохта шуда буданд, ки бо қабрҳои зиёд иҳота шуда буданд ва эҳтимол дорад, ки замини мавриди назар ҳавлӣ буд, ки дар он баъзе одамон пас аз маргашон дафн карда шуда буданд, зеро ин зиёратгоҳ муқаддас аст. Дар ин ҳолат, қабрҳо дар ҳавлӣ ба табақаи имтиёзноки рӯҳониён, [[фармондор|фармондорон]], тоҷирон ва ашрофон тааллуқ доранд. [1] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои миллии Эрон]] 1fe68ne4fk8ty857pmh4ww0ipb2sxgy 1472438 1472434 2026-05-13T03:37:42Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ 1472438 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Се гунбад''' — номи бурҷест дар ҷанубу шарқи [[Урмия]], пойтахти [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ|Устони Озарбойҷони Ғарбии]] [[Эрон]]. Ин бино мақбара аст ва соли 580 ҳиҷрӣ сохта шудааст. Ин ёдгории таърихӣ дар ҷанубу шарқи Урмия,, дар кӯчаи Ҷонбазан (Устод Барзегар) ҷойгир аст. Аз тарафи дигар, дар даромадгоҳи бино се навиштаҷот бо хати куфӣ аз санг кандакорӣ шудаанд ва дар охири навиштаҷот Муҳаррами 580 ҳиҷрӣ хонда шудааст. Аз ин рӯ, мақбара ё бурҷи хиштии Се гунбадро метавон ба асри шашуми ҳиҷрӣ тааллуқ дошт. Ёдгории таърихии Се гунбад аз як платформаи баланде иборат аст, ки ба шакли силиндр ва доира сохта шудааст. Айвони вуруди хиштӣ дар шимолу шарқи бино ҷойгир аст. Ин осор ۱۵ آذر ۱۳۱۴ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. [1] == Вожашиносӣ == Баъзеҳо мегӯянд, ки ин бинои қадимӣ бо се гунбади сеошёнааш машҳур аст. Гурӯҳе аз таърихшиносон низ бар он ақидаанд, ки мавҷудияти ду бинои дигар дар наздикии деҳае бо номи Чеҳарик, яке аз деҳаҳои [[Шаҳристони Салмос]], сабаби номгузории ин маҷмаа "Се гунбад" будааст. == Сохтмони Бино == Бинои кунунӣ ду ошёна дорад ва дар чор тараф сӯрохиҳо мавҷуданд. Ошёнаи якум, ки гӯрхона номида мешавад, дорои рӯйпӯши камоншакл буда, аз ошёнаи дуюм ҷудо аст. Дари хурди ошёнаи якум 1,70 метр баландӣ дорад. Ошёнаи дуюм, ки утоқи [[гӯр]] номида мешавад, дари 2,50 метр баландӣ дорад. Ба ибораи дигар, бинои даврашакли [[силиндр|силиндрӣ]] гӯрхонае дорад, ки қисми болоии он бо истифода аз [[хишт]] ба биное табдил дода шудааст, ки ҳуҷраи [[қабр]]ро дар бар мегирад ва даромадгоҳи он бо шакли меъмории пур аз нақшҳо иҳота шудааст ва дар бадани силиндрии бурҷ ҷойгир шудааст; даромадгоҳи он дар байни камонҳои рӯизаминӣ ҷойгир аст, ки ба он ороиши махсуси [[меъморӣ]] медиҳад. Маводҳои қисми поёнӣ аз [[санг]] ва қисми болоӣ аз [[хишт]] мебошанд. Ин се гунбад ёдгории [[Салҷуқиён|давраи Салҷуқиён]] буда, ҳар сол сайёҳони зиёде онро ҳамчун яке аз ҷойҳои тамошобоби [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]] зиёрат мекунанд. Ин ёдгорӣ 15 декабри соли 1314 ҳиҷрии қамарӣ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун ёдгории миллӣ ба қайд гирифта шудааст. Се гунбад дар замине сохта шуда буданд, ки бо қабрҳои зиёд иҳота шуда буданд ва эҳтимол дорад, ки замини мавриди назар ҳавлӣ буд, ки дар он баъзе одамон пас аз маргашон дафн карда шуда буданд, зеро ин зиёратгоҳ муқаддас аст. Дар ин ҳолат, қабрҳо дар ҳавлӣ ба табақаи имтиёзноки рӯҳониён, [[фармондор|фармондорон]], тоҷирон ва ашрофон тааллуқ доранд. [1] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Устони Озарбойҷони ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои миллии Эрон]] mkpb1sgvk2qtfzf7vb8b5q4fpm7ljch 1472733 1472438 2026-05-13T09:22:59Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайвандҳо */ 1472733 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Се гунбад''' — номи бурҷест дар ҷанубу шарқи [[Урмия]], пойтахти [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ|Устони Озарбойҷони Ғарбии]] [[Эрон]]. Ин бино мақбара аст ва соли 580 ҳиҷрӣ сохта шудааст. Ин ёдгории таърихӣ дар ҷанубу шарқи Урмия,, дар кӯчаи Ҷонбазан (Устод Барзегар) ҷойгир аст. Аз тарафи дигар, дар даромадгоҳи бино се навиштаҷот бо хати куфӣ аз санг кандакорӣ шудаанд ва дар охири навиштаҷот Муҳаррами 580 ҳиҷрӣ хонда шудааст. Аз ин рӯ, мақбара ё бурҷи хиштии Се гунбадро метавон ба асри шашуми ҳиҷрӣ тааллуқ дошт. Ёдгории таърихии Се гунбад аз як платформаи баланде иборат аст, ки ба шакли силиндр ва доира сохта шудааст. Айвони вуруди хиштӣ дар шимолу шарқи бино ҷойгир аст. Ин осор ۱۵ آذر ۱۳۱۴ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. <ref>http://iranshahrpedia.ir/fa/پرونده‌های_آثار_ثبت‌شدۀ_ایران_در_فهرست_آثار_ملی |عنوان =دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر |ناشر =سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران |تاریخ = |تاریخ بازدید =۱۹ مه ۲۰۱۱ |archiveurl =https://web.archive.org/web/20150406043613/http://iranshahrpedia.ir/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |archivedate =۶ آوریل ۲۰۱۵ |dead-url =yes }}</ref> == Вожашиносӣ == Баъзеҳо мегӯянд, ки ин бинои қадимӣ бо се гунбади сеошёнааш машҳур аст. Гурӯҳе аз таърихшиносон низ бар он ақидаанд, ки мавҷудияти ду бинои дигар дар наздикии деҳае бо номи Чеҳарик, яке аз деҳаҳои [[Шаҳристони Салмос]], сабаби номгузории ин маҷмаа "Се гунбад" будааст. == Сохтмони бино == Бинои кунунӣ ду ошёна дорад ва дар чор тараф сӯрохиҳо мавҷуданд. Ошёнаи якум, ки гӯрхона номида мешавад, дорои рӯйпӯши камоншакл буда, аз ошёнаи дуюм ҷудо аст. Дари хурди ошёнаи якум 1,70 метр баландӣ дорад. Ошёнаи дуюм, ки утоқи [[гӯр]] номида мешавад, дари 2,50 метр баландӣ дорад. Ба ибораи дигар, бинои даврашакли [[силиндр|силиндрӣ]] гӯрхонае дорад, ки қисми болоии он бо истифода аз [[хишт]] ба биное табдил дода шудааст, ки ҳуҷраи [[қабр]]ро дар бар мегирад ва даромадгоҳи он бо шакли меъмории пур аз нақшҳо иҳота шудааст ва дар бадани силиндрии бурҷ ҷойгир шудааст; даромадгоҳи он дар байни камонҳои рӯизаминӣ ҷойгир аст, ки ба он ороиши махсуси [[меъморӣ]] медиҳад. Маводҳои қисми поёнӣ аз [[санг]] ва қисми болоӣ аз [[хишт]] мебошанд. Ин се гунбад ёдгории [[Салҷуқиён|давраи Салҷуқиён]] буда, ҳар сол сайёҳони зиёде онро ҳамчун яке аз ҷойҳои тамошобоби [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]] зиёрат мекунанд. Ин ёдгорӣ 15 декабри соли 1314 ҳиҷрии қамарӣ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун ёдгории миллӣ ба қайд гирифта шудааст. Се гунбад дар замине сохта шуда буданд, ки бо қабрҳои зиёд иҳота шуда буданд ва эҳтимол дорад, ки замини мавриди назар ҳавлӣ буд, ки дар он баъзе одамон пас аз маргашон дафн карда шуда буданд, зеро ин зиёратгоҳ муқаддас аст. Дар ин ҳолат, қабрҳо дар ҳавлӣ ба табақаи имтиёзноки рӯҳониён, [[фармондор|фармондорон]], тоҷирон ва ашрофон тааллуқ доранд. <ref>{{یادکرد وب|نویسنده=سازمان میراث فرهنگی ایران|کد زبان=fa|تاریخ=|نشانی=https://chtn.ir/news/1388022849/%d8%a8%d9%86%d8%a7-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d8%ae-%d8%b3%d9%87-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-%d9%85%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%88%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af|عنوان=بنای سه گند ارومیه}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Устони Озарбойҷони ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои миллии Эрон]] kfqjmaxl1goy0maj9j0wigsfg57x63s 1472734 1472733 2026-05-13T09:25:28Z Шухрат Саъдиев 5132 1472734 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Се гунбад''' — номи бурҷест дар ҷанубу шарқи [[Урмия]], пойтахти [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ|Устони Озарбойҷони Ғарбии]] [[Эрон]]. Ин бино мақбара аст ва соли 580 ҳиҷрӣ сохта шудааст. Ин ёдгории таърихӣ дар ҷанубу шарқи Урмия,, дар кӯчаи Ҷонбазан (Устод Барзегар) ҷойгир аст. Аз тарафи дигар, дар даромадгоҳи бино се навиштаҷот бо хати куфӣ аз санг кандакорӣ шудаанд ва дар охири навиштаҷот Муҳаррами 580 ҳиҷрӣ хонда шудааст. Аз ин рӯ, мақбара ё бурҷи хиштии Се гунбадро метавон ба асри шашуми ҳиҷрӣ тааллуқ дошт. Ёдгории таърихии Се гунбад аз як платформаи баланде иборат аст, ки ба шакли силиндр ва доира сохта шудааст. Айвони вуруди хиштӣ дар шимолу шарқи бино ҷойгир аст. Ин осор ۱۵ آذر ۱۳۱۴ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. <ref>http://iranshahrpedia.ir/fa/پرونده‌های_آثار_ثبت‌شدۀ_ایران_در_فهرست_آثار_ملی |عنوان =دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر |ناشر =سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران |تاریخ = |تاریخ بازدید =۱۹ مه ۲۰۱۱ |archiveurl =https://web.archive.org/web/20150406043613/http://iranshahrpedia.ir/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |archivedate =۶ آوریل ۲۰۱۵ |dead-url =yes}}</ref> == Вожашиносӣ == Баъзеҳо мегӯянд, ки ин бинои қадимӣ бо се гунбади сеошёнааш машҳур аст. Гурӯҳе аз таърихшиносон низ бар он ақидаанд, ки мавҷудияти ду бинои дигар дар наздикии деҳае бо номи Чеҳарик, яке аз деҳаҳои [[Шаҳристони Салмос]], сабаби номгузории ин маҷмаа "Се гунбад" будааст. == Сохтмони бино == Бинои кунунӣ ду ошёна дорад ва дар чор тараф сӯрохиҳо мавҷуданд. Ошёнаи якум, ки гӯрхона номида мешавад, дорои рӯйпӯши камоншакл буда, аз ошёнаи дуюм ҷудо аст. Дари хурди ошёнаи якум 1,70 метр баландӣ дорад. Ошёнаи дуюм, ки утоқи [[гӯр]] номида мешавад, дари 2,50 метр баландӣ дорад. Ба ибораи дигар, бинои даврашакли [[силиндр|силиндрӣ]] гӯрхонае дорад, ки қисми болоии он бо истифода аз [[хишт]] ба биное табдил дода шудааст, ки ҳуҷраи [[қабр]]ро дар бар мегирад ва даромадгоҳи он бо шакли меъмории пур аз нақшҳо иҳота шудааст ва дар бадани силиндрии бурҷ ҷойгир шудааст; даромадгоҳи он дар байни камонҳои рӯизаминӣ ҷойгир аст, ки ба он ороиши махсуси [[меъморӣ]] медиҳад. Маводҳои қисми поёнӣ аз [[санг]] ва қисми болоӣ аз [[хишт]] мебошанд. Ин се гунбад ёдгории [[Салҷуқиён|давраи Салҷуқиён]] буда, ҳар сол сайёҳони зиёде онро ҳамчун яке аз ҷойҳои тамошобоби [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]] зиёрат мекунанд. Ин ёдгорӣ 15 декабри соли 1314 ҳиҷрии қамарӣ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун ёдгории миллӣ ба қайд гирифта шудааст. Се гунбад дар замине сохта шуда буданд, ки бо қабрҳои зиёд иҳота шуда буданд ва эҳтимол дорад, ки замини мавриди назар ҳавлӣ буд, ки дар он баъзе одамон пас аз маргашон дафн карда шуда буданд, зеро ин зиёратгоҳ муқаддас аст. Дар ин ҳолат, қабрҳо дар ҳавлӣ ба табақаи имтиёзноки рӯҳониён, [[фармондор|фармондорон]], тоҷирон ва ашрофон тааллуқ доранд. <ref>https://chtn.ir/news/1388022849/%d8%a8%d9%86%d8%a7-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d8%ae-%d8%b3%d9%87-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-%d9%85%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%88%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af|عنوان=بنای سه گند ارومیه}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Устони Озарбойҷони ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои миллии Эрон]] 9uihiyciryevove7r0dx4l15o88iv5n 1472735 1472734 2026-05-13T09:26:31Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Урмия]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472735 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Се гунбад''' — номи бурҷест дар ҷанубу шарқи [[Урмия]], пойтахти [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ|Устони Озарбойҷони Ғарбии]] [[Эрон]]. Ин бино мақбара аст ва соли 580 ҳиҷрӣ сохта шудааст. Ин ёдгории таърихӣ дар ҷанубу шарқи Урмия,, дар кӯчаи Ҷонбазан (Устод Барзегар) ҷойгир аст. Аз тарафи дигар, дар даромадгоҳи бино се навиштаҷот бо хати куфӣ аз санг кандакорӣ шудаанд ва дар охири навиштаҷот Муҳаррами 580 ҳиҷрӣ хонда шудааст. Аз ин рӯ, мақбара ё бурҷи хиштии Се гунбадро метавон ба асри шашуми ҳиҷрӣ тааллуқ дошт. Ёдгории таърихии Се гунбад аз як платформаи баланде иборат аст, ки ба шакли силиндр ва доира сохта шудааст. Айвони вуруди хиштӣ дар шимолу шарқи бино ҷойгир аст. Ин осор ۱۵ آذر ۱۳۱۴ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. <ref>http://iranshahrpedia.ir/fa/پرونده‌های_آثار_ثبت‌شدۀ_ایران_در_فهرست_آثار_ملی |عنوان =دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر |ناشر =سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران |تاریخ = |تاریخ بازدید =۱۹ مه ۲۰۱۱ |archiveurl =https://web.archive.org/web/20150406043613/http://iranshahrpedia.ir/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |archivedate =۶ آوریل ۲۰۱۵ |dead-url =yes}}</ref> == Вожашиносӣ == Баъзеҳо мегӯянд, ки ин бинои қадимӣ бо се гунбади сеошёнааш машҳур аст. Гурӯҳе аз таърихшиносон низ бар он ақидаанд, ки мавҷудияти ду бинои дигар дар наздикии деҳае бо номи Чеҳарик, яке аз деҳаҳои [[Шаҳристони Салмос]], сабаби номгузории ин маҷмаа "Се гунбад" будааст. == Сохтмони бино == Бинои кунунӣ ду ошёна дорад ва дар чор тараф сӯрохиҳо мавҷуданд. Ошёнаи якум, ки гӯрхона номида мешавад, дорои рӯйпӯши камоншакл буда, аз ошёнаи дуюм ҷудо аст. Дари хурди ошёнаи якум 1,70 метр баландӣ дорад. Ошёнаи дуюм, ки утоқи [[гӯр]] номида мешавад, дари 2,50 метр баландӣ дорад. Ба ибораи дигар, бинои даврашакли [[силиндр|силиндрӣ]] гӯрхонае дорад, ки қисми болоии он бо истифода аз [[хишт]] ба биное табдил дода шудааст, ки ҳуҷраи [[қабр]]ро дар бар мегирад ва даромадгоҳи он бо шакли меъмории пур аз нақшҳо иҳота шудааст ва дар бадани силиндрии бурҷ ҷойгир шудааст; даромадгоҳи он дар байни камонҳои рӯизаминӣ ҷойгир аст, ки ба он ороиши махсуси [[меъморӣ]] медиҳад. Маводҳои қисми поёнӣ аз [[санг]] ва қисми болоӣ аз [[хишт]] мебошанд. Ин се гунбад ёдгории [[Салҷуқиён|давраи Салҷуқиён]] буда, ҳар сол сайёҳони зиёде онро ҳамчун яке аз ҷойҳои тамошобоби [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]] зиёрат мекунанд. Ин ёдгорӣ 15 декабри соли 1314 ҳиҷрии қамарӣ бо рақами бақайдгирии 242 ҳамчун ёдгории миллӣ ба қайд гирифта шудааст. Се гунбад дар замине сохта шуда буданд, ки бо қабрҳои зиёд иҳота шуда буданд ва эҳтимол дорад, ки замини мавриди назар ҳавлӣ буд, ки дар он баъзе одамон пас аз маргашон дафн карда шуда буданд, зеро ин зиёратгоҳ муқаддас аст. Дар ин ҳолат, қабрҳо дар ҳавлӣ ба табақаи имтиёзноки рӯҳониён, [[фармондор|фармондорон]], тоҷирон ва ашрофон тааллуқ доранд. <ref>https://chtn.ir/news/1388022849/%d8%a8%d9%86%d8%a7-%d8%aa%d8%a7%d8%b1%d8%ae-%d8%b3%d9%87-%da%af%d9%86%d8%a8%d8%af-%d9%85%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%88%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af|عنوان=بنای سه گند ارومیه}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Устони Озарбойҷони ғарбӣ]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Урмия]] gs3z5uldjsxt6l4j6bhc0ef8z4paumk 14 331397 1472436 2026-05-13T03:34:02Z Шухрат Саъдиев 5132 Саҳифаи нав: [[Гурӯҳ:Устонҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Озарбойҷон]] [[Гурӯҳ:Курдистони Эрон]] 1472436 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Устонҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Озарбойҷон]] [[Гурӯҳ:Курдистони Эрон]] o766e0elizqgpm81sw4fzu7mma4l8tu 0 331398 1472439 2026-05-13T03:41:24Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Икебана, икэбана (ҷоп. икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин... 1472439 wikitext text/x-wiki Икебана, икэбана (ҷоп. икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии Чин дар Ҷопон композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои кайҳон ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, бамбук (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; санавбар, бамбук ва олу – умри дароз; гули довудӣ – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парвариши гулҳо]] {{ПБ}} dfdx0movbnlftx7r0zwq7d2awzsivf7 1472440 1472439 2026-05-13T03:45:12Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472440 wikitext text/x-wiki [[Акс:Ikebana Rinpa.JPG|thumb|Икебана]] Икебана, икэбана (ҷоп. икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии Чин дар Ҷопон композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои кайҳон ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, бамбук (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; санавбар, бамбук ва олу – умри дароз; гули довудӣ – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парвариши гулҳо]] {{ПБ}} h3snc8d7sf4uiic0ot29103ro8f67hy 1472441 1472440 2026-05-13T03:48:06Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472441 wikitext text/x-wiki [[Акс:Ikebana Rinpa.JPG|thumb|Икебана]] Икебана, икэбана (ҷоп. икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии Чин дар Ҷопон композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои кайҳон ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, бамбук (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; санавбар, бамбук ва олу – умри дароз; гули довудӣ – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Гулҳо]] oxedkgg95lp2627xb977bcm0zb58enr 1472442 1472441 2026-05-13T03:58:02Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472442 wikitext text/x-wiki [[Акс:Ikebana Rinpa.JPG|thumb|Икебана]] '''Икебана''', '''икэбана''' (ҷоп. икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. == Таърих == Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии Чин дар Ҷопон композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои кайҳон ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. [[Акс:千代田の大奥 茶の湯辺り花-Chiyoda Inner Palace- No.20 Flower Arranging in Turn (Chiyoda no Ōoku- Chanoyu mawaribana) MET DP149382.jpg|мини|Создание икебаны в [[Ооку]] Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, бамбук (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; санавбар, бамбук ва олу – умри дароз; гули довудӣ – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Гулҳо]] 6w4vtc3i5ffnrqamq6muvtw0t266pe6 1472443 1472442 2026-05-13T03:59:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472443 wikitext text/x-wiki [[Акс:Ikebana Rinpa.JPG|thumb|Икебана]] '''Икебана''', '''икэбана''' (ҷоп. икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. == Таърих == Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии Чин дар Ҷопон композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои кайҳон ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, бамбук (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; санавбар, бамбук ва олу – умри дароз; гули довудӣ – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Гулҳо]] 197rjwj43mt88ys05dch3s8x23z0m83 1472444 1472443 2026-05-13T04:02:44Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472444 wikitext text/x-wiki [[Акс:Ikebana Rinpa.JPG|thumb|Икебана]] '''Икебана''', '''икэбана''' ([[Забони ҷопонӣ|ҷоп]] икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. == Таърих == Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои буддоӣ дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии Чин дар Ҷопон композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои кайҳон ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, бамбук (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; санавбар, бамбук ва олу – умри дароз; гули довудӣ – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Гулҳо]] a4gy982f00ovmlss0062jav7c9fetfz 1472445 1472444 2026-05-13T04:07:15Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472445 wikitext text/x-wiki [[Акс:Ikebana Rinpa.JPG|thumb|Икебана]] '''Икебана''', '''икэбана''' ([[Забони ҷопонӣ|ҷоп]] икэ – ҳаёт, бана – гулҳо) — санъати қадимии ҷопонии ороиши гулҳо. == Таърих == Икебана аз маросимҳои бо гулҳо оро додани маъбадҳои [[Буддоия|буддоӣ]] дар асри 6 маншаъ гирифта, дар сарчашмаҳои хаттӣ аввалин бор дар асри 10 аз он ёд шудааст. Тибқи ривоят нахустин бор ороиши гулҳоро писари шоҳ Сётоку (574–662) оғоз кард. Ибтидо барои ороиш ду гул ё ду шохаро истифода мебурданд. Дар Икебана гул ва осмон унсурҳои аслӣ мебошанд. Дар асри 7 бо таъсири фалсафаи конфутсионии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] дар [[Ҷопон]] композитсияи ороиши гулҳо рамзи секунҷа гирифт, ки се унсурро мефаҳмонд: осмон, замин ва одам. Дар сохтани Икебана рустаниҳои гуногун (шохаҳои рустаниҳо, баргҳо, алаф, пӯсти дарахт, мева, буттаҳо ва гулҳо) истифода шуда, дар натиҷаи он шакли табиии композитсияи гулҳо ба вуҷуд меояд, ки хусусиятҳои асосии он мухтасар, амиқӣ ва комилиятро нишон медиҳанд. Дар асри 7 ин санъат рушд кард ва бо омезиши анъанаҳои қадиму муосир намудҳои гуногуни Икебана ва мактабҳои он ба вуҷуд омаданд. Дар Ҷопон се мактаби Икебана: Икэнобо, Охара ва Сгэтсу машҳур мебошанд. Дар бораи Икебана аввалин маълумот дар миёнаи асри 15 пайдо шуд, ки бо номи Икэнобо Сэн Кэй машҳур буд. Дар шеъру ривоятҳои мардумӣ алоқамандии Икебана бо дини буддоӣ мушоҳида мешуд. Дар Икэнобо як шохаи майда ва як гулро ба фазои беҳамтои [[кайҳон]] ва одам маънидод мекунанд. Дар ин ҷо як гул рамзи ҳаёти ҷовидонӣ мебошад. Мактаби замонавии Икэнобо панҷ сабки Икебанаро дорад: Рикка, Сёка, Морибана, Нагэирэ ва Дзюика. Онҳо бо шаклҳои хос ба ду гурӯҳ тақсимбандӣ шудаанд. Дар гурӯҳи якум сабкҳои Рикка, Сёка, Морибана ва Нагэирэ бо шаклҳои муайян мавҷуданд. Ба гурӯҳи дуввуми сабкҳо намуди Дзюика дохил мешавад, ки шакли муайян надорад. Баъди асри 15 Икебана мазмуни динӣ – буддоии худро аз даст дод ва дар замони ҳозира он ҳамчун воситаи ороиш истифода мешавад, яъне мардум мӯи сар, либос, хона ва ғ-ро бо гул оро медиҳанд. Композитсияи гулҳо мазмуни мураккаб дорад. Масалан, [[бамбук]] (найи ҳиндӣ) рамзи ҷавонӣ ва ҷовидонӣ; гули саҳлаб – шодмонӣ; [[санавбар]], бамбук ва [[олу]] – умри дароз; [[гули довудӣ]] – рамзи асосии ҷопониҳо мебошад, ки дар ҳамаи сабкҳо ва шаклҳои Икебана истифода мешавад. Дар асрҳои охир санъати Икебана аз лаҳзаҳои тантанавӣ дар маъбадҳо то фазои хона хеле кам тағйир ёфтааст. Дар он бештар гулҳои истода (rikka), гулҳои зинда (seikaёshoka), гулҳои овезон (nagere) ва сабки «moribana»-и мактаби Охара маъмул мебошанд. Дар ҳамаи сабкҳои Икебана чунин шаклҳои сохтро истифода мебаранд: амудӣ, каҷӣ, шалола. Маводди зарурӣ барои сохтани Икебана: қайчӣ (барои ба андозаи зарурӣ буридани гулу шохаҳо); хумҳо (kabin)-и баланду борик, ки дар даруни худ девора доранд; сейк, ки устувории шохаҳои гули Икебанаро таъмин менамояд; контейнер (кэдзан)-и пасти майда ва вазнин бо сӯзанҳои аз 2 то 10 см, ки дар онҳо шохҳои ғафси гулҳоро мустаҳкам мекунанд. Дар Ҷопон ҳоло беш аз сад мактаби санъати ороиши гулҳо вуҷуд дорад ва ҳамаи онҳо як шарти асосии Икебанаро нигоҳ медоранд: инсон бо тамошои зебоии гулҳо ба ваҷд меояд ва пажмурдашавии онҳоро дида, бояд пай барад, ки ҳаёт ҷовидонӣ нест. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икебана|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Гулҳо]] irj5qtr9gmhjsozfvsa0jgscs31fapr 0 331399 1472446 2026-05-13T04:16:02Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иқтисодиёти савдо, соҳаи илми иқтисод, ки қонунмандиҳои рушди савдои молҳои мавриди ниёзи мардумро ҳамчун яке аз шаклҳои муносибатҳои молӣ таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти савдо таъсири савдо ба истеҳсолот, талаботу пешниҳод ба мол, таносуби байни афзоиши ҳаҷм... 1472446 wikitext text/x-wiki Иқтисодиёти савдо, соҳаи илми иқтисод, ки қонунмандиҳои рушди савдои молҳои мавриди ниёзи мардумро ҳамчун яке аз шаклҳои муносибатҳои молӣ таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти савдо таъсири савдо ба истеҳсолот, талаботу пешниҳод ба мол, таносуби байни афзоиши ҳаҷми гардиши мол ва рушди замина (база)-и моддӣ-техникии савдо, робитаи мутақобилаи байни ҳаҷми захираҳои молӣ, суръати гардиши мол ва ҳаҷми он, инчунин сохтори навъии гардиши молро меомӯзад. Иқтисодиёти савдо барои иҷрои вазифаҳои баланд бардоштани самарнокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, ворид намудани усулҳои илмии хоҷагидорӣ ва беҳтар кардани хидматрасонӣ ба аҳолӣ масъалаҳои идоракунию банақшагирӣ ва ҳавасмандгардонии иқтисодӣ дар савдоро таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти савдо дар шароити сотсиализм масъалаҳои такмили банақшагирии ҷорӣ ва оянда, ҳавасмандгардонии иқтисодӣ дар ҳама зинаҳои соҳаи савдо, муайян кардани ҳаҷм ва сохтори истеъмолоти аҳолӣ, усулҳои баҳодиҳии талаботи қобили пардохт будани аҳолиро, ки дар асоси маълумоти даромади гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолӣ ба даст меомад, омӯхта, методологияи илмии банақшагирии гардиши мол, такмил ва ҷобаҷогузории захираҳои молиро таҳия мекард, инчунин роҳҳои сарфаи меҳнати зинда ва меҳнати ба мол табдилёфтаро дар соҳаи мубодила, захира ва имкониятҳои баланд бардоштани самарнокии истифодаи фондҳои асосӣ ва гардони савдоро пайдо менамуд. Иқтисодиёти савдо бо якчанд илми дигар, аз ҷумла банақшагирии кишоварзӣ, баҳисобгирии муҳосиботӣ, таҳлил, маркетинг, менеҷмент, молия, ҷуғрофияи иқтисодӣ, омор, иқтисодиёти саноат, иқтисодиёти нақлиёт, ташкили савдо, асосҳои идоракунии савдо ва ғ. робитаи зич дорад. Ҳоло давлатҳои ИДМ ба иқтисоди бозорӣ рӯ овардаанд ва фаъолияти бозор озод эълон шудааст. Дар Тоҷикистон танзиму идораи соҳаи тиҷорат ба зиммаи Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон вогузор карда шудааст. Усули таҳлил, мавқеи тиҷорат дар низоми умумии хоҷагии халқ, банақшагирӣ ва идораи нишондиҳандаҳои асосии миқдорӣ ва сифатии фаъолияти хоҷагидории савдо ва муассисаҳои он: муомилот, захираҳои мол, даромад, хароҷот, фоида, захираҳои меҳнатӣ, моддӣ ва молиявӣ масъалаҳои муҳимми Иқтисодиёти савдо ба ҳисоб мераванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти савдо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] rkd3lejec5fomsrkghv428lvduwhofh 1472447 1472446 2026-05-13T04:22:58Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472447 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти савдо''', соҳаи [[илми иқтисод]], ки қонунмандиҳои рушди савдои молҳои мавриди ниёзи мардумро ҳамчун яке аз шаклҳои муносибатҳои молӣ таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти савдо таъсири савдо ба истеҳсолот, талаботу пешниҳод ба мол, таносуби байни афзоиши ҳаҷми гардиши мол ва рушди замина (база)-и моддӣ-техникии савдо, робитаи мутақобилаи байни ҳаҷми захираҳои молӣ, суръати гардиши мол ва ҳаҷми он, инчунин сохтори навъии гардиши молро меомӯзад. Иқтисодиёти савдо барои иҷрои вазифаҳои баланд бардоштани самарнокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, ворид намудани усулҳои илмии хоҷагидорӣ ва беҳтар кардани хидматрасонӣ ба аҳолӣ масъалаҳои идоракунию банақшагирӣ ва ҳавасмандгардонии иқтисодӣ дар савдоро таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти савдо дар шароити сотсиализм масъалаҳои такмили банақшагирии ҷорӣ ва оянда, ҳавасмандгардонии иқтисодӣ дар ҳама зинаҳои соҳаи савдо, муайян кардани ҳаҷм ва сохтори истеъмолоти аҳолӣ, усулҳои баҳодиҳии талаботи қобили пардохт будани аҳолиро, ки дар асоси маълумоти даромади гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолӣ ба даст меомад, омӯхта, методологияи илмии банақшагирии гардиши мол, такмил ва ҷобаҷогузории захираҳои молиро таҳия мекард, инчунин роҳҳои сарфаи меҳнати зинда ва меҳнати ба мол табдилёфтаро дар соҳаи мубодила, захира ва имкониятҳои баланд бардоштани самарнокии истифодаи фондҳои асосӣ ва гардони савдоро пайдо менамуд. Иқтисодиёти савдо бо якчанд илми дигар, аз ҷумла банақшагирии [[кишоварзӣ]], баҳисобгирии муҳосиботӣ, таҳлил, [[маркетинг]], [[менеҷмент]], молия, ҷуғрофияи иқтисодӣ, [[омор]], иқтисодиёти саноат, [[иқтисодиёти нақлиёт]], ташкили савдо, асосҳои идоракунии савдо ва ғ. робитаи зич дорад. Ҳоло давлатҳои [[ИДМ]] ба иқтисоди бозорӣ рӯ овардаанд ва фаъолияти бозор озод эълон шудааст. Дар Тоҷикистон танзиму идораи соҳаи тиҷорат ба зиммаи [[Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] вогузор карда шудааст. Усули таҳлил, мавқеи тиҷорат дар низоми умумии хоҷагии халқ, банақшагирӣ ва идораи нишондиҳандаҳои асосии миқдорӣ ва сифатии фаъолияти хоҷагидории савдо ва муассисаҳои он: муомилот, захираҳои мол, даромад, хароҷот, фоида, захираҳои меҳнатӣ, моддӣ ва молиявӣ масъалаҳои муҳимми Иқтисодиёти савдо ба ҳисоб мераванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти савдо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] ary5lkly17ja2z8596qmmljvo8drhyz 0 331400 1472448 2026-05-13T04:30:17Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иқтисодиёти саноат, соҳаи илми иқтисод, ки саноатро ҳамчун низоми томи соҳаҳо, корхонаҳо ва ташкилотҳо (иттиҳодияҳо)-и ба ҳам алоқаманд меомӯзад. Иқтисодиёти саноат шаклҳои зоҳиршавии объективии қонунҳои иқтисодиро дар саноат омӯхта, низом ва усулҳои хоҷаг... 1472448 wikitext text/x-wiki Иқтисодиёти саноат, соҳаи илми иқтисод, ки саноатро ҳамчун низоми томи соҳаҳо, корхонаҳо ва ташкилотҳо (иттиҳодияҳо)-и ба ҳам алоқаманд меомӯзад. Иқтисодиёти саноат шаклҳои зоҳиршавии объективии қонунҳои иқтисодиро дар саноат омӯхта, низом ва усулҳои хоҷагидориро бо мақсади баланд бардоштани самаранокӣ, сифат, нишондиҳандаҳои кори ҳама соҳаҳо ва бандҳои истеҳсолоти саноатӣ таҳия мекунад. Иқтисодиёти саноат иқтисодиёти соҳаҳои гуногун (коркарди ангиштсанг, нафт, истихроҷи газ, саноати сабук, кимиё, хӯрокворӣ, барқ, металлургия, мошинсозӣ ва ғ.)-ро дар бар мегирад, ки ҳар кадоми онҳо хусусиятҳои иқтисодии таъйиноти маҳсулот, асос (база)-и моддӣ-техникӣ, ҳайати коргарон, робитаҳои байнисоҳавӣ ва тафовутҳои соҳавӣ дар сохтори фондҳои асосӣ ва гардон, хароҷоти истеҳсолот, навъи корхона (вобаста ба ҳаҷм, дараҷаи тахассуснокӣ ва ғ., ҷойгиршавӣ дар ҳудуди кишвар, вобаста ба хусусияти ташкили меҳнат ва истеҳсолот)-ро таҳқиқ мекунанд. Вобаста ба мушкил будани фаъолияти истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ дар ташкилотҳои саноатии муосир иқтисодиёти ташкилот ҳамчун фанни илмии алоҳида ба ҳисоб гирифта шудааст (бо унвони «Ташкил, банақшагирӣ ва роҳбарии муассиса»), ки маҷмӯи масъалаҳои фаъолияти иқтисодии ташкилот (иттиҳодия) ва роҳбарии қисми хоҷагидории он аз тарафи давлат, усулҳои мувофиқ омадани ҳама қисматҳои раванди истеҳсолотро бо мақсади истифодаи самараноки онҳо баррасӣ мекунад. Иқтисодиёти саноат бо як қатор соҳаҳои донишҳои ба ҳам наздик – банақшагирии хоҷагии халқ, баҳисобгирӣ, фаъолияти иқтисодӣ, ҷуғрофиёи иқтисодӣ, молия ва қарз, нархгузорӣ, ҳамчунин бо илмҳои техникӣ ва риёзӣ алоқаманд аст. Оид ба масъалаҳои Иқтисодиёти саноат дар муассисаҳои соҳавии академию илмӣ ва муассисаҳои таҳсилоти олии кишвар таҳқиқот бурда мешавад. Дар Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, факултаҳои иқтисодии мактабҳои олии ҷумҳурӣ оид ба масъалаҳои Иқтисодиёти саноат корҳои илмӣ анҷом дода мешаванд. Дар як қатор муассисаҳои таҳсилоти олии техникӣ кафедраҳои Иқтисодиёти саноати умумӣ ва иқтисодиёти соҳаҳои ҷудогонаи саноат фаъолият мекунанд, ки доир ба масъалаҳои иқтисодиёт, банақшагирӣ, ташкил ва роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ таҳқиқоти илмӣ мебаранд. Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ: масъалаҳои самаранокии чорабиниҳои истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ, истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ ҳамчун манбаи ашёи хоми саноат, масъалаҳои самаранокии қарорҳои хоҷагӣ ва нақшавӣ ва усулҳои такмили роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ, шохаҳои он, иттиҳодия ва муассисаҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти саноат|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] pfwlgab071r7532c0iekxfwajb7r8xp 1472449 1472448 2026-05-13T04:30:53Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472449 wikitext text/x-wiki Иқтисодиёти саноат, соҳаи илми иқтисод, ки саноатро ҳамчун низоми томи соҳаҳо, корхонаҳо ва ташкилотҳо (иттиҳодияҳо)-и ба ҳам алоқаманд меомӯзад. Иқтисодиёти саноат шаклҳои зоҳиршавии объективии қонунҳои иқтисодиро дар саноат омӯхта, низом ва усулҳои хоҷагидориро бо мақсади баланд бардоштани самаранокӣ, сифат, нишондиҳандаҳои кори ҳама соҳаҳо ва бандҳои истеҳсолоти саноатӣ таҳия мекунад. Иқтисодиёти саноат иқтисодиёти соҳаҳои гуногун (коркарди ангиштсанг, нафт, истихроҷи газ, саноати сабук, кимиё, хӯрокворӣ, барқ, металлургия, мошинсозӣ ва ғ.)-ро дар бар мегирад, ки ҳар кадоми онҳо хусусиятҳои иқтисодии таъйиноти маҳсулот, асос (база)-и моддӣ-техникӣ, ҳайати коргарон, робитаҳои байнисоҳавӣ ва тафовутҳои соҳавӣ дар сохтори фондҳои асосӣ ва гардон, хароҷоти истеҳсолот, навъи корхона (вобаста ба ҳаҷм, дараҷаи тахассуснокӣ ва ғ., ҷойгиршавӣ дар ҳудуди кишвар, вобаста ба хусусияти ташкили меҳнат ва истеҳсолот)-ро таҳқиқ мекунанд. Вобаста ба мушкил будани фаъолияти истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ дар ташкилотҳои саноатии муосир иқтисодиёти ташкилот ҳамчун фанни илмии алоҳида ба ҳисоб гирифта шудааст (бо унвони «Ташкил, банақшагирӣ ва роҳбарии муассиса»), ки маҷмӯи масъалаҳои фаъолияти иқтисодии ташкилот (иттиҳодия) ва роҳбарии қисми хоҷагидории он аз тарафи давлат, усулҳои мувофиқ омадани ҳама қисматҳои раванди истеҳсолотро бо мақсади истифодаи самараноки онҳо баррасӣ мекунад. Иқтисодиёти саноат бо як қатор соҳаҳои донишҳои ба ҳам наздик – банақшагирии хоҷагии халқ, баҳисобгирӣ, фаъолияти иқтисодӣ, ҷуғрофиёи иқтисодӣ, молия ва қарз, нархгузорӣ, ҳамчунин бо илмҳои техникӣ ва риёзӣ алоқаманд аст. Оид ба масъалаҳои Иқтисодиёти саноат дар муассисаҳои соҳавии академию илмӣ ва муассисаҳои таҳсилоти олии кишвар таҳқиқот бурда мешавад. Дар Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, факултаҳои иқтисодии мактабҳои олии ҷумҳурӣ оид ба масъалаҳои Иқтисодиёти саноат корҳои илмӣ анҷом дода мешаванд. Дар як қатор муассисаҳои таҳсилоти олии техникӣ кафедраҳои Иқтисодиёти саноати умумӣ ва иқтисодиёти соҳаҳои ҷудогонаи саноат фаъолият мекунанд, ки доир ба масъалаҳои иқтисодиёт, банақшагирӣ, ташкил ва роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ таҳқиқоти илмӣ мебаранд. Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ: масъалаҳои самаранокии чорабиниҳои истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ, истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ ҳамчун манбаи ашёи хоми саноат, масъалаҳои самаранокии қарорҳои хоҷагӣ ва нақшавӣ ва усулҳои такмили роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ, шохаҳои он, иттиҳодия ва муассисаҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти саноат|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] 4slhowi9qjeupt6ibjy97j9tqta5x3j 1472450 1472449 2026-05-13T04:36:04Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472450 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти саноат''', соҳаи [[илми иқтисод]], ки [[Саноат (иқтисод)|саноатро]] ҳамчун низоми томи соҳаҳо, [[Корхона|корхонаҳо]] ва ташкилотҳо (иттиҳодияҳо)-и ба ҳам алоқаманд меомӯзад. Иқтисодиёти саноат шаклҳои зоҳиршавии объективии қонунҳои иқтисодиро дар саноат омӯхта, низом ва усулҳои хоҷагидориро бо мақсади баланд бардоштани самаранокӣ, сифат, нишондиҳандаҳои кори ҳама соҳаҳо ва бандҳои истеҳсолоти саноатӣ таҳия мекунад. Иқтисодиёти саноат иқтисодиёти соҳаҳои гуногун (коркарди ангиштсанг, [[нафт]], истихроҷи [[газ]], [[Саноати сабук ва коркарди пиллаи ҶТ|саноати сабук]], [[кимиё]], хӯрокворӣ, [[барқ]], [[Металлургияи ранга|металлургия]], [[мошинсозӣ]] ва ғ.)-ро дар бар мегирад, ки ҳар кадоми онҳо хусусиятҳои иқтисодии таъйиноти маҳсулот, асос (база)-и моддӣ-техникӣ, ҳайати коргарон, робитаҳои байнисоҳавӣ ва тафовутҳои соҳавӣ дар сохтори фондҳои асосӣ ва гардон, хароҷоти истеҳсолот, навъи корхона (вобаста ба ҳаҷм, дараҷаи тахассуснокӣ ва ғ., ҷойгиршавӣ дар ҳудуди кишвар, вобаста ба хусусияти ташкили меҳнат ва истеҳсолот)-ро таҳқиқ мекунанд. Вобаста ба мушкил будани фаъолияти истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ дар ташкилотҳои саноатии муосир иқтисодиёти ташкилот ҳамчун фанни илмии алоҳида ба ҳисоб гирифта шудааст (бо унвони «Ташкил, банақшагирӣ ва роҳбарии муассиса»), ки маҷмӯи масъалаҳои фаъолияти иқтисодии ташкилот (иттиҳодия) ва роҳбарии қисми хоҷагидории он аз тарафи давлат, усулҳои мувофиқ омадани ҳама қисматҳои раванди истеҳсолотро бо мақсади истифодаи самараноки онҳо баррасӣ мекунад. Иқтисодиёти саноат бо як қатор соҳаҳои донишҳои ба ҳам наздик – банақшагирии хоҷагии халқ, баҳисобгирӣ, фаъолияти иқтисодӣ, ҷуғрофиёи иқтисодӣ, молия ва қарз, нархгузорӣ, ҳамчунин бо илмҳои техникӣ ва риёзӣ алоқаманд аст. Оид ба масъалаҳои Иқтисодиёти саноат дар муассисаҳои соҳавии академию илмӣ ва муассисаҳои таҳсилоти олии кишвар таҳқиқот бурда мешавад. Дар Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, факултаҳои иқтисодии мактабҳои олии ҷумҳурӣ оид ба масъалаҳои Иқтисодиёти саноат корҳои илмӣ анҷом дода мешаванд. Дар як қатор муассисаҳои таҳсилоти олии техникӣ кафедраҳои Иқтисодиёти саноати умумӣ ва иқтисодиёти соҳаҳои ҷудогонаи саноат фаъолият мекунанд, ки доир ба масъалаҳои иқтисодиёт, банақшагирӣ, ташкил ва роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ таҳқиқоти илмӣ мебаранд. Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ: масъалаҳои самаранокии чорабиниҳои истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ, истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ ҳамчун манбаи ашёи хоми саноат, масъалаҳои самаранокии қарорҳои хоҷагӣ ва нақшавӣ ва усулҳои такмили роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ, шохаҳои он, иттиҳодия ва муассисаҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти саноат|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] 3967j9itpg2syrql1zkaxoz0j70zy5z 0 331401 1472451 2026-05-13T04:42:18Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иқтисодиёти сохтмон, соҳаи илми иқтисод, ки қонунмандиҳои инкишоф ва самаранокии сохтмони асосиро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон масъалаҳои ташкили шаклҳои роҳбарӣ – махсусгардонӣ, муттаҳидкунӣ (кооператсия), консентратсия, якҷоякунӣ, ташкили иттиҳодияҳо... 1472451 wikitext text/x-wiki Иқтисодиёти сохтмон, соҳаи илми иқтисод, ки қонунмандиҳои инкишоф ва самаранокии сохтмони асосиро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон масъалаҳои ташкили шаклҳои роҳбарӣ – махсусгардонӣ, муттаҳидкунӣ (кооператсия), консентратсия, якҷоякунӣ, ташкили иттиҳодияҳои истеҳсолиро баррасӣ намуда, банақшагирии маблағгузории асосиро ба сохтмон, аз ҷумла пешгӯӣ, банақшагирии дурнамо, дарозмуддат, солона, фаврӣ, ҳамчунин сохтор, ҷойгиршавӣ, иқтисод ва ба ноҳияҳо ҷудокуниро меомӯзад. Вазифаи асосии Иқтисодиёти сохтмон асосноккунии гузариш ба банақшагирӣ ва баҳодиҳии фаъолияти ташкилотҳои сохтмонӣ аз рӯи объектҳои сохтмонии анҷомёфта ва ба фармоишгар супоридашуда мебошад. Иқтисодиёти сохтмон иқтисод, самаранокии маблағгузориҳои асосӣ ва пешравии илмӣ-техникиро дар сохтмон (омилҳо, меъёрҳо, нишондодҳо, маҳакҳо) ҳамчун шартҳои ҳалкунандаи пешрафти маҳсулнокии меҳнат, афзоиши фондҳо, беҳтаркунии истифодаи захираҳои моддӣ, суръат бахшидан ба афзоиши иқтидорҳои истеҳсолӣ (дар навбати аввал аз ҳисоби таҷдиди воситаҳои техникӣ ва азнавсозии корхона), фаъолгардонии корхона ва ноил шудан ба нишондиҳандаҳои техникӣ-иқтисодиро таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти сохтмон бо таҳияи асосҳои иқтисодии банақшагирии сохтмон, муайянкунии намуди сохтмон, саноатикунонии он бо дар назар доштани омилҳои вақт, экология, шаҳрсозӣ, шароити сохтмон, таъсири иҷтимоӣ-иқтисодӣ, инчунин паст кардани нархи сметавӣ ва маблағгузории асосии нисбӣ сари кор дорад. Соҳаи муҳимми Иқтисодиёти сохтмон таъсиси асос (база)-и меъёрӣ – системаи меъёрҳои арзишӣ ва табиии ба ҳам алоқаманд (нақшавӣ, истеҳсолӣ, сметавӣ, ҳисобӣ, оморӣ ва ғ.) бо мақсади танзими техникӣ-иқтисодии истеҳсолоти сохтмон дар ҳама зинаҳои раванди маблағгузорӣ ва назорати он аст. Иқтисодиёти сохтмон захираҳои асосии сохтмон ва самаранокии истифодаи онҳоро бо дар назар доштани масъалаҳои пешрафти асоси моддӣ-техникӣ, фондҳои истеҳсолии асосӣ, фондҳо, такрористеҳсоли онҳо, ташаккул ва банизомдарории воситаҳои гардони сохтмон, саноат, тайёркунӣ ва истифодаи мутахассисон, ташкил ва баландбардории маҳсулнокии меҳнат, такмили низоми музди маош, инчунин ташкили таъминоти моддӣ-техникӣ ва маҷмӯъгардониро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон усули иқтисодии хоҷагидорӣ ва ҳавасмандкуниро дар сохтмони асосӣ; ҳисоби хоҷагидорӣ, маблағгузорӣ ва қарздиҳии сохтмон, низоми ҳисобкунӣ байни иштирокдорони раванди сохтмонро бо дар назар доштани вазифаҳои мустаҳкамкунии нақши омили иқтисодӣ, ҳавасмандиро дар пешравии дастовардҳои илму техника асоснок мекунад. Иқтисодиёти сохтмон бо банақшагирии хоҷагии халқ ва як қатор фанҳои махсуси иқтисодӣ (молия ва қарз, омор, баҳисобгирӣ, ҳисоби муҳосибӣ, таҳлили фаъолияти хоҷагидорӣ ва ғ.), инчунин бо илмҳое, ки самти истеҳсолӣ-техникии сохтмонро меомӯзанд, алоқаманд аст. Он ҳамчун заминаи методологӣ барои муайянсозии самаранокии қарорҳои техникӣ дар раванди лоиҳазосии объектҳои сохтмон ва анҷом додани корҳои сохтмонӣ-васлкунӣ хидмат мекунад. Масъалаҳои Иқтисодиёти сохтмон дар ҷумҳурии мо дар факултаи сохтмон ва меъмории ДТТ ба номи акад. М. С. Осимӣ ва дигар мактабҳои олии ҷумҳурӣ ҳамчун фанни таълимӣ омӯхта шуда, мавриди пажӯҳишу таҳқиқот қарор мегиранд. Ниҳодҳои пажӯҳишии иқтисодӣ (озмоишгоҳҳо, шуъбаҳо) қариб дар ҳамаи институтҳои лоиҳакашӣ ва илмӣ-таҳқиқотӣ, ки дар соҳаҳои гуногуни сохтмони асосӣ кор мекунанд, низ мавҷуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти сохтмон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] 3i7i0en24fsxduhx6hybbaxanwaurnm 1472452 1472451 2026-05-13T04:54:31Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472452 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти сохтмон''', соҳаи илми иқтисод, ки қонунмандиҳои инкишоф ва самаранокии сохтмони асосиро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон масъалаҳои ташкили шаклҳои роҳбарӣ – махсусгардонӣ, муттаҳидкунӣ ([[кооператсия]]), консентратсия, якҷоякунӣ, ташкили иттиҳодияҳои истеҳсолиро баррасӣ намуда, банақшагирии маблағгузории асосиро ба сохтмон, аз ҷумла пешгӯӣ, банақшагирии дурнамо, дарозмуддат, солона, фаврӣ, ҳамчунин сохтор, ҷойгиршавӣ, иқтисод ва ба ноҳияҳо ҷудокуниро меомӯзад. Вазифаи асосии Иқтисодиёти сохтмон асосноккунии гузариш ба банақшагирӣ ва баҳодиҳии фаъолияти ташкилотҳои сохтмонӣ аз рӯи объектҳои сохтмонии анҷомёфта ва ба фармоишгар супоридашуда мебошад. Иқтисодиёти сохтмон иқтисод, самаранокии маблағгузориҳои асосӣ ва пешравии илмӣ-техникиро дар сохтмон (омилҳо, меъёрҳо, нишондодҳо, маҳакҳо) ҳамчун шартҳои ҳалкунандаи пешрафти маҳсулнокии меҳнат, афзоиши фондҳо, беҳтаркунии истифодаи [[Захираҳои молӣ|захираҳои моддӣ]], суръат бахшидан ба афзоиши иқтидорҳои истеҳсолӣ (дар навбати аввал аз ҳисоби таҷдиди воситаҳои техникӣ ва азнавсозии [[корхона]]), фаъолгардонии корхона ва ноил шудан ба нишондиҳандаҳои техникӣ-иқтисодиро таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти сохтмон бо таҳияи асосҳои иқтисодии банақшагирии сохтмон, муайянкунии намуди сохтмон, саноатикунонии он бо дар назар доштани омилҳои вақт, экология, шаҳрсозӣ, шароити сохтмон, таъсири иҷтимоӣ-иқтисодӣ, инчунин паст кардани нархи сметавӣ ва маблағгузории асосии нисбӣ сари кор дорад. Соҳаи муҳимми Иқтисодиёти сохтмон таъсиси асос (база)-и меъёрӣ – системаи меъёрҳои арзишӣ ва табиии ба ҳам алоқаманд (нақшавӣ, истеҳсолӣ, сметавӣ, ҳисобӣ, оморӣ ва ғ.) бо мақсади танзими техникӣ-иқтисодии истеҳсолоти сохтмон дар ҳама зинаҳои раванди маблағгузорӣ ва назорати он аст. Иқтисодиёти сохтмон захираҳои асосии сохтмон ва самаранокии истифодаи онҳоро бо дар назар доштани масъалаҳои пешрафти асоси моддӣ-техникӣ, фондҳои истеҳсолии асосӣ, фондҳо, такрористеҳсоли онҳо, ташаккул ва банизомдарории воситаҳои гардони сохтмон, [[Саноат (иқтисод)|саноат]], тайёркунӣ ва истифодаи [[Мутахассис|мутахассисон]], ташкил ва баландбардории маҳсулнокии меҳнат, такмили низоми музди маош, инчунин ташкили таъминоти моддӣ-техникӣ ва маҷмӯъгардониро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон усули иқтисодии хоҷагидорӣ ва ҳавасмандкуниро дар сохтмони асосӣ; ҳисоби хоҷагидорӣ, [[маблағгузорӣ]] ва қарздиҳии сохтмон, низоми ҳисобкунӣ байни иштирокдорони раванди сохтмонро бо дар назар доштани вазифаҳои мустаҳкамкунии нақши омили иқтисодӣ, ҳавасмандиро дар пешравии дастовардҳои илму техника асоснок мекунад. Иқтисодиёти сохтмон бо банақшагирии хоҷагии халқ ва як қатор фанҳои махсуси иқтисодӣ (молия ва қарз, омор, баҳисобгирӣ, ҳисоби муҳосибӣ, таҳлили фаъолияти хоҷагидорӣ ва ғ.), инчунин бо илмҳое, ки самти истеҳсолӣ-техникии сохтмонро меомӯзанд, алоқаманд аст. Он ҳамчун заминаи методологӣ барои муайянсозии самаранокии қарорҳои техникӣ дар раванди лоиҳазосии объектҳои сохтмон ва анҷом додани корҳои сохтмонӣ-васлкунӣ хидмат мекунад. Масъалаҳои Иқтисодиёти сохтмон дар ҷумҳурии мо дар факултаи сохтмон ва меъмории [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|ДТТ ба номи акад. М. С. Осимӣ]] ва дигар мактабҳои олии ҷумҳурӣ ҳамчун фанни таълимӣ омӯхта шуда, мавриди пажӯҳишу таҳқиқот қарор мегиранд. Ниҳодҳои пажӯҳишии иқтисодӣ (озмоишгоҳҳо, шуъбаҳо) қариб дар ҳамаи институтҳои лоиҳакашӣ ва илмӣ-таҳқиқотӣ, ки дар соҳаҳои гуногуни сохтмони асосӣ кор мекунанд, низ мавҷуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти сохтмон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] 8zkx4havparckafl93do78pxi30vzns 0 331402 1472464 2026-05-13T05:02:00Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] 1472464 wikitext text/x-wiki #равона [[Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] nt7jbquo5ee8wmimqvd52lqlq2389mz 0 331403 1472476 2026-05-13T05:04:25Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] 1472476 wikitext text/x-wiki #равона [[Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] nt7jbquo5ee8wmimqvd52lqlq2389mz 0 331404 1472480 2026-05-13T05:05:02Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: {{Қуттии ҷоиза}} Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон, унвони фахрӣ. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкило... 1472480 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҷоиза}} Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон, унвони фахрӣ. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкилоту идораҳо, колхозу совхозҳо, мақомоти нақшавӣ-оморӣ, молия, қарз, вазорат ва идораҳои ҷумҳурӣ, ки аз рӯи ихтисосашон на камтар аз 15 сол баҳри самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, такмилу ҷорӣ кардани низоми нави банақшагирӣ, баланд бардоштани сифати ҳисобот ва баҳисобгирӣ корҳои шоиста кардаанд, дода мешуд. Шахсоне, ки ба ин унвон сарфароз мегардиданд, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома мегирифтанд. Ба унвони мазкур шахсони зерин сарфароз гардидаанд: 1966: С. Раҳимов; 1967: И. Е. Дмитриев, А. Ё. Ёқубов; 1968: Н. К. Сунсов, А. П. Антонов, В. И. Железнова, Ш. О. Муродов; 1969: Н. С. Назарова, Б. М. Қобилов, С. Мусоев, Ҳ. Ҳамроев, Р. Шарифов; 1970: М. Алиматов, Т. Н. Асташева, Н. Ф. Фозилов; 1971: А. Ҳусейнов, А. Е. Давидян, В. А. Лисовский, Т. А. Севастянова, А. Н. Огибаева, Ф. Турсунов, С. Хоҷаев; 1973: Ҳ. Шарифов, И. И. Ломаев, М. Почоев; 1974: С. Казаков, Р. Д. Абидулин, М. Қ. Арбобов, Л. П. Архангелская, Э. Қодиров, Т. Мадиев, М. Муъминов, Т. Ҳаитов, Н. И. Халаимова, Р. Ҷ. Шангараева, М. Янгашев, К. Алипов, Ҷ. Сатторов, М. Аҳмадов, А. Бобошукуров, А. Ғаффоров, В. Ҷаъфаров; 1975: В. И. Манаенкова, В. Н. Сидоров, М. Бекназаров, В. Е. Федюк, Е. И. Улянова; 1978: З. Ф. Деева, Б. Сафаров, К. Шарифов; 1979: М. А. Кузмин, П. В. Лучко, Қ. Носиров, У. Саидов, В. М. Скоробогатова, Р. П. Черкасова. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодчиён]] acg79opy82drd8gxp8edx01in2b7et3 1472484 1472480 2026-05-13T05:05:35Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472484 wikitext text/x-wiki Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон, унвони фахрӣ. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкилоту идораҳо, колхозу совхозҳо, мақомоти нақшавӣ-оморӣ, молия, қарз, вазорат ва идораҳои ҷумҳурӣ, ки аз рӯи ихтисосашон на камтар аз 15 сол баҳри самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, такмилу ҷорӣ кардани низоми нави банақшагирӣ, баланд бардоштани сифати ҳисобот ва баҳисобгирӣ корҳои шоиста кардаанд, дода мешуд. Шахсоне, ки ба ин унвон сарфароз мегардиданд, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома мегирифтанд. Ба унвони мазкур шахсони зерин сарфароз гардидаанд: 1966: С. Раҳимов; 1967: И. Е. Дмитриев, А. Ё. Ёқубов; 1968: Н. К. Сунсов, А. П. Антонов, В. И. Железнова, Ш. О. Муродов; 1969: Н. С. Назарова, Б. М. Қобилов, С. Мусоев, Ҳ. Ҳамроев, Р. Шарифов; 1970: М. Алиматов, Т. Н. Асташева, Н. Ф. Фозилов; 1971: А. Ҳусейнов, А. Е. Давидян, В. А. Лисовский, Т. А. Севастянова, А. Н. Огибаева, Ф. Турсунов, С. Хоҷаев; 1973: Ҳ. Шарифов, И. И. Ломаев, М. Почоев; 1974: С. Казаков, Р. Д. Абидулин, М. Қ. Арбобов, Л. П. Архангелская, Э. Қодиров, Т. Мадиев, М. Муъминов, Т. Ҳаитов, Н. И. Халаимова, Р. Ҷ. Шангараева, М. Янгашев, К. Алипов, Ҷ. Сатторов, М. Аҳмадов, А. Бобошукуров, А. Ғаффоров, В. Ҷаъфаров; 1975: В. И. Манаенкова, В. Н. Сидоров, М. Бекназаров, В. Е. Федюк, Е. И. Улянова; 1978: З. Ф. Деева, Б. Сафаров, К. Шарифов; 1979: М. А. Кузмин, П. В. Лучко, Қ. Носиров, У. Саидов, В. М. Скоробогатова, Р. П. Черкасова. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодчиён]] g2ha4eb5fqpcv4ypmcry6m689w0zi9t 1472522 1472484 2026-05-13T05:11:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472522 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''', унвони фахрӣ. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкилоту идораҳо, колхозу совхозҳо, мақомоти нақшавӣ-оморӣ, молия, қарз, вазорат ва идораҳои ҷумҳурӣ, ки аз рӯи ихтисосашон на камтар аз 15 сол баҳри самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, такмилу ҷорӣ кардани низоми нави банақшагирӣ, баланд бардоштани сифати ҳисобот ва баҳисобгирӣ корҳои шоиста кардаанд, дода мешуд. Шахсоне, ки ба ин унвон сарфароз мегардиданд, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома мегирифтанд. Ба унвони мазкур шахсони зерин сарфароз гардидаанд: 1966: С. Раҳимов; 1967: И. Е. Дмитриев, А. Ё. Ёқубов; 1968: Н. К. Сунсов, А. П. Антонов, В. И. Железнова, Ш. О. Муродов; 1969: Н. С. Назарова, Б. М. Қобилов, С. Мусоев, Ҳ. Ҳамроев, Р. Шарифов; 1970: М. Алиматов, Т. Н. Асташева, Н. Ф. Фозилов; 1971: А. Ҳусейнов, А. Е. Давидян, В. А. Лисовский, Т. А. Севастянова, А. Н. Огибаева, Ф. Турсунов, С. Хоҷаев; 1973: Ҳ. Шарифов, И. И. Ломаев, М. Почоев; 1974: С. Казаков, Р. Д. Абидулин, М. Қ. Арбобов, Л. П. Архангелская, Э. Қодиров, Т. Мадиев, М. Муъминов, Т. Ҳаитов, Н. И. Халаимова, Р. Ҷ. Шангараева, М. Янгашев, К. Алипов, Ҷ. Сатторов, М. Аҳмадов, А. Бобошукуров, А. Ғаффоров, В. Ҷаъфаров; 1975: В. И. Манаенкова, В. Н. Сидоров, М. Бекназаров, В. Е. Федюк, Е. И. Е. И. Улянова; 1978: З. Ф. Деева, Б. Сафаров, К. Шарифов; 1979: М. А. Кузмин, П. В. Лучко, Қ. Носиров, У. Саидов, В. М. Скоробогатова, Р. П. Черкасова. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Иқтисод]] 4eeozc1imcl90fgf8thf9urk7uvya1c 14 331405 1472485 2026-05-13T05:05:39Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{мақолаи асосии гӯрӯҳ|Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} 1472485 wikitext text/x-wiki {{мақолаи асосии гӯрӯҳ|Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} afmc7wmwbbqp625s56bkp9xhj2ug374 1472488 1472485 2026-05-13T05:05:55Z VASHGIRD 8035 1472488 wikitext text/x-wiki {{мақолаи асосии гурӯҳ|Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} mblwbz1m3kmh2f2r3xb12nu4fqvt5y6 1472641 1472488 2026-05-13T05:33:31Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1472641 wikitext text/x-wiki {{мақолаи асосии гурӯҳ|Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] fwddwhw0j93lw07j9jre2gmni21pj2i 0 331406 1472486 2026-05-13T05:05:42Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472486 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> 65y2jpwysuchbrxbalgjq69gdyv6v4k 1472487 1472486 2026-05-13T05:05:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472487 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. m072ruoku9jy8u4y2scxz96iw4yuj5w 1472489 1472487 2026-05-13T05:06:08Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472489 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. 1sb9a05mr339zf5sd1q8ye86apempr0 1472490 1472489 2026-05-13T05:06:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472490 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. 68fqtcy4an8ino9dtexlvkkfw4f4a2s 1472491 1472490 2026-05-13T05:06:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472491 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. gm4i58q96tocz05m82ef0qx1xfbjgs7 1472493 1472491 2026-05-13T05:06:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472493 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. == Нақлиёт == Кесон-Ситиро хатҳои метрои сабук (LRT-2) ва қаторҳои метрои зеризаминӣ (MRT-3), ҳамчунин шоҳроҳҳои калон бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр ба роҳбандиҳои вазнин дучор мешавад. gjz49uxp409w5z8xmynmlwzw9vpbdn8 1472498 1472493 2026-05-13T05:06:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472498 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. == Нақлиёт == Кесон-Ситиро хатҳои метрои сабук (LRT-2) ва қаторҳои метрои зеризаминӣ (MRT-3), ҳамчунин шоҳроҳҳои калон бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр ба роҳбандиҳои вазнин дучор мешавад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кесон-Сити майдони хотиравии Кесон бо ёдгории президент Мануэл Кесон, боғи Нинои Акино ва боғи ҳайвоноту наботот воқеъ мебошанд. Шаҳр маркази муҳими маориф аст — Донишгоҳи Филиппин (кампуси Дилиман) ва Донишгоҳи Атенео-де-Манила дар ҳамин ҷо ҷойгиранд; ҳамчунин студияҳои бузурги кино ва телевизион дар шаҳр фаъолият мекунанд. r1pg4f2fobqb7c1jfb12xhczv5bo9t5 1472499 1472498 2026-05-13T05:07:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472499 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. == Нақлиёт == Кесон-Ситиро хатҳои метрои сабук (LRT-2) ва қаторҳои метрои зеризаминӣ (MRT-3), ҳамчунин шоҳроҳҳои калон бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр ба роҳбандиҳои вазнин дучор мешавад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кесон-Сити майдони хотиравии Кесон бо ёдгории президент Мануэл Кесон, боғи Нинои Акино ва боғи ҳайвоноту наботот воқеъ мебошанд. Шаҳр маркази муҳими маориф аст — Донишгоҳи Филиппин (кампуси Дилиман) ва Донишгоҳи Атенео-де-Манила дар ҳамин ҷо ҷойгиранд; ҳамчунин студияҳои бузурги кино ва телевизион дар шаҳр фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] dhmna16mhn8xyxrwrnqlsjj2shrb1rr 1472500 1472499 2026-05-13T05:07:25Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472500 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. == Нақлиёт == Кесон-Ситиро хатҳои метрои сабук (LRT-2) ва қаторҳои метрои зеризаминӣ (MRT-3), ҳамчунин шоҳроҳҳои калон бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр ба роҳбандиҳои вазнин дучор мешавад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кесон-Сити майдони хотиравии Кесон бо ёдгории президент Мануэл Кесон, боғи Нинои Акино ва боғи ҳайвоноту наботот воқеъ мебошанд. Шаҳр маркази муҳими маориф аст — Донишгоҳи Филиппин (кампуси Дилиман) ва Донишгоҳи Атенео-де-Манила дар ҳамин ҷо ҷойгиранд; ҳамчунин студияҳои бузурги кино ва телевизион дар шаҳр фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} q37s02exalpc0i46qqkm53b5368r49r 1472502 1472500 2026-05-13T05:07:38Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472502 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. == Нақлиёт == Кесон-Ситиро хатҳои метрои сабук (LRT-2) ва қаторҳои метрои зеризаминӣ (MRT-3), ҳамчунин шоҳроҳҳои калон бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр ба роҳбандиҳои вазнин дучор мешавад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кесон-Сити майдони хотиравии Кесон бо ёдгории президент Мануэл Кесон, боғи Нинои Акино ва боғи ҳайвоноту наботот воқеъ мебошанд. Шаҳр маркази муҳими маориф аст — Донишгоҳи Филиппин (кампуси Дилиман) ва Донишгоҳи Атенео-де-Манила дар ҳамин ҷо ҷойгиранд; ҳамчунин студияҳои бузурги кино ва телевизион дар шаҳр фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Quezon-City Кесон-Сити дар Encyclopædia Britannica] * [https://quezoncity.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Кесон-Сити] g04xnu6w8usyyurmbpv5g5wr2a3ygnz 1472504 1472502 2026-05-13T05:07:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472504 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кесон-Сити |номи аслӣ = Lungsod Quezon |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 38|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 2|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1939 |масоҳат = 161,11 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 2 960 048 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://quezoncity.gov.ph/ }} '''Кесон-Сити''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod Quezon'') — сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] буда, қисми Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила) дар ҷазираи [[Лусон]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Quezon-City Quezon City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 2,9 миллион нафар мебошад; шаҳр ба номи Мануэл Кесон, президенти дуюми кишвар, гузошта шудааст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Кесон-Сити</ref> == Таърих == Кесон-Сити соли 1939 бо ташаббуси президент Мануэл Кесон таъсис ёфт — нақша он буд, ки пойтахти нав ва замонавӣ ба ҷойи [[Манила]] сохта шавад. Солҳои 1948–1976 Кесон-Сити расман пойтахти [[Филиппин]] буд, то ин ки ин мақом дубора ба Манила баргардонида шуд.<ref name="brit" /> Бо вуҷуди ин, шаҳр зуд калон шуд ва имрӯз бисёр идораҳои давлатӣ ва парлумон (Батасанг Памбанса) дар ҳамин ҷо ҷойгиранд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Кесон-Сити дар қисми шимолу шарқии Метро-Манила, дар замини теппагӣ воқеъ аст; масоҳаташ тахминан 161 километри мураббаъ буда, аз ҷиҳати майдон бузургтарин шаҳри маҷмааи пойтахт мебошад. Иқлими шаҳр тропикии муссонӣ — гарм, бо мавсими боронгари тобистона — аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кесон-Сити зиёда аз 2,9 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди Кесон-Сити бар хидматрасонӣ, тиҷорат, амлок ва марказҳои аутсорсинг асос меёбад; дар шаҳр маҷмааҳои бузурги тиҷоратӣ, дафтарҳои ширкатҳо ва корхонаҳои хӯрокворию доруворӣ ҷойгиранд. Соҳаи телевизион низ муҳим аст — шабакаҳои асосии телевизионии кишвар дар ҳамин ҷо ҷойгир мебошанд. == Нақлиёт == Кесон-Ситиро хатҳои метрои сабук (LRT-2) ва қаторҳои метрои зеризаминӣ (MRT-3), ҳамчунин шоҳроҳҳои калон бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шаҳр ба роҳбандиҳои вазнин дучор мешавад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кесон-Сити майдони хотиравии Кесон бо ёдгории президент Мануэл Кесон, боғи Нинои Акино ва боғи ҳайвоноту наботот воқеъ мебошанд. Шаҳр маркази муҳими маориф аст — Донишгоҳи Филиппин (кампуси Дилиман) ва Донишгоҳи Атенео-де-Манила дар ҳамин ҷо ҷойгиранд; ҳамчунин студияҳои бузурги кино ва телевизион дар шаҳр фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Калоокан]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Quezon-City Кесон-Сити дар Encyclopædia Britannica] * [https://quezoncity.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Кесон-Сити] [[Гурӯҳ:Кесон-Сити| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Филиппин]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] lpa4em50pf0c5g0vvg1595gkpz1xtyp 0 331407 1472495 2026-05-13T05:06:51Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Петров Вячеслав Фёдорович]] to [[Вячеслав Петров]] 1472495 wikitext text/x-wiki #равона [[Вячеслав Петров]] 5zl09yz9scamhe3d3ktlu856cve42f8 1 331408 1472497 2026-05-13T05:06:51Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Баҳс:Петров Вячеслав Фёдорович]] to [[Баҳс:Вячеслав Петров]] 1472497 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Вячеслав Петров]] sauvk4116fbyfnwszixu97igeidz1m0 0 331409 1472505 2026-05-13T05:08:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472505 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> 5rtj47fcmo8v41xgx47n7rw1adqhmy8 1472506 1472505 2026-05-13T05:08:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472506 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. kr9fjpqxf7obu1mdlgk16y1nycumsi2 1472507 1472506 2026-05-13T05:08:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472507 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. mjj29ok20mtcps6efxchbbjztophspk 1472508 1472507 2026-05-13T05:08:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472508 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. bltaeqe14qpx0juqfgsh1lb0117e1pw 1472509 1472508 2026-05-13T05:08:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472509 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. rvmh11g0zdh76cu0e79gh7poon7brye 1472510 1472509 2026-05-13T05:09:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472510 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. == Нақлиёт == Дар Давао Фурудгоҳи байналмилалии Франсиско Бангой — пуртаринтрафики Минданао — ва бандари баҳрии Давао фаъолият мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд, ҳамчунин лоиҳаи автобусҳои зудамал дар даст аст. 4pwjtg2l1w23xeiwgmllxk02tdx7j0a 1472511 1472510 2026-05-13T05:09:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472511 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. == Нақлиёт == Дар Давао Фурудгоҳи байналмилалии Франсиско Бангой — пуртаринтрафики Минданао — ва бандари баҳрии Давао фаъолият мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд, ҳамчунин лоиҳаи автобусҳои зудамал дар даст аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Давао ҳар сол ҷашнвораи Кадаяуан — иди ҳосил ва фарҳанги халқҳои маҳаллӣ — баргузор мешавад. Дар наздикии шаҳр маркази парвариши уқоби филиппинӣ (Philippine Eagle Center), боғи Эдем ва соҳилҳои ҷазираи Самал ҷойгиранд; шаҳр ҳамчунин маркази муҳими маорифи Минданао аст. 7qdchhor148iuq9az43p65vicixsegq 1472512 1472511 2026-05-13T05:09:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472512 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. == Нақлиёт == Дар Давао Фурудгоҳи байналмилалии Франсиско Бангой — пуртаринтрафики Минданао — ва бандари баҳрии Давао фаъолият мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд, ҳамчунин лоиҳаи автобусҳои зудамал дар даст аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Давао ҳар сол ҷашнвораи Кадаяуан — иди ҳосил ва фарҳанги халқҳои маҳаллӣ — баргузор мешавад. Дар наздикии шаҳр маркази парвариши уқоби филиппинӣ (Philippine Eagle Center), боғи Эдем ва соҳилҳои ҷазираи Самал ҷойгиранд; шаҳр ҳамчунин маркази муҳими маорифи Минданао аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Манила]] * [[Замбоанга]] * [[Апо (кӯҳ)]] gkag9i14jyba9xjzhofkogsdavdrooy 1472513 1472512 2026-05-13T05:09:50Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472513 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. == Нақлиёт == Дар Давао Фурудгоҳи байналмилалии Франсиско Бангой — пуртаринтрафики Минданао — ва бандари баҳрии Давао фаъолият мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд, ҳамчунин лоиҳаи автобусҳои зудамал дар даст аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Давао ҳар сол ҷашнвораи Кадаяуан — иди ҳосил ва фарҳанги халқҳои маҳаллӣ — баргузор мешавад. Дар наздикии шаҳр маркази парвариши уқоби филиппинӣ (Philippine Eagle Center), боғи Эдем ва соҳилҳои ҷазираи Самал ҷойгиранд; шаҳр ҳамчунин маркази муҳими маорифи Минданао аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Манила]] * [[Замбоанга]] * [[Апо (кӯҳ)]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} k16zm5dsvb0c8veyq8l7wc5nncdkcfe 1472514 1472513 2026-05-13T05:10:03Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472514 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. == Нақлиёт == Дар Давао Фурудгоҳи байналмилалии Франсиско Бангой — пуртаринтрафики Минданао — ва бандари баҳрии Давао фаъолият мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд, ҳамчунин лоиҳаи автобусҳои зудамал дар даст аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Давао ҳар сол ҷашнвораи Кадаяуан — иди ҳосил ва фарҳанги халқҳои маҳаллӣ — баргузор мешавад. Дар наздикии шаҳр маркази парвариши уқоби филиппинӣ (Philippine Eagle Center), боғи Эдем ва соҳилҳои ҷазираи Самал ҷойгиранд; шаҳр ҳамчунин маркази муҳими маорифи Минданао аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Манила]] * [[Замбоанга]] * [[Апо (кӯҳ)]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Davao-City Давао дар Encyclopædia Britannica] * [https://davaocity.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Давао] ibezz1x1nc6sftvw9xfj2des5tfq3ie 1472515 1472514 2026-05-13T05:10:16Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472515 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Давао |номи аслӣ = Davao City / Dabaw |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 4|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 125|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1848 |масоҳат = 2443,61 |баландии маркази МА = 22 |аҳолӣ = 1 776 949 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://davaocity.gov.ph/ }} '''Давао''' (ба англисӣ: ''Davao City'') — бузургтарин шаҳр дар ҷазираи [[Минданао]] ва маркази асосии иқтисодии ҷануби [[Филиппин]] буда, дар соҳили Халиҷи Давао воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Davao-City Davao City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, аз ҷиҳати майдон яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Давао</ref> == Таърих == Соли 1848 экспедитсияи испанӣ бо роҳбарии Хосе Уянгурен дар ин макон шаҳрак бунёд кард; пеш аз он дар соҳили дарёи Давао ҷамоаҳои маҳаллӣ зиндагӣ мекарданд. Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва баъд аз истиқлол шаҳр босуръат калон шуд ва ба маркази асосии Минданао табдил ёфт.<ref name="brit" /> Давао зодгоҳи [[Рудригу Дутерте|Родриго Дутерте]] — президенти собиқи [[Филиппин]] — мебошад, ки муддати дароз шаҳрдори он буд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Давао дар соҳили Халиҷи Давао, дар доманаи кӯҳҳои [[Минданао]] воқеъ аст; дар наздикии шаҳр қуллаи [[Апо (кӯҳ)|Апо]] — баландтарин нуқтаи [[Филиппин]] (≈2954 м) — ҷойгир мебошад. Масоҳати шаҳр зиёда аз 2400 километри мураббаъ буда, қисми зиёди он заминҳои кишоварзӣ ва ҷангал аст; иқлими он тропикӣ буда, аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Давао зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, онро сераҳолитарин шаҳри [[Минданао]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон ва халқҳои бумии луманд (lumad); забонҳои паҳн — себуано, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Давао бар кишоварзӣ (банан, ананас, кокос ва дуриён — шаҳр «пойтахти дуриёни кишвар» номида мешавад), бандари баҳрӣ, коркарди маҳсулоти зироатӣ ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр маркази тиҷоратии тамоми Минданао аст ва маҷмааҳои бузурги тиҷоратию марказҳои аутсорсинг дорад. == Нақлиёт == Дар Давао Фурудгоҳи байналмилалии Франсиско Бангой — пуртаринтрафики Минданао — ва бандари баҳрии Давао фаъолият мекунанд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд, ҳамчунин лоиҳаи автобусҳои зудамал дар даст аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Давао ҳар сол ҷашнвораи Кадаяуан — иди ҳосил ва фарҳанги халқҳои маҳаллӣ — баргузор мешавад. Дар наздикии шаҳр маркази парвариши уқоби филиппинӣ (Philippine Eagle Center), боғи Эдем ва соҳилҳои ҷазираи Самал ҷойгиранд; шаҳр ҳамчунин маркази муҳими маорифи Минданао аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Манила]] * [[Замбоанга]] * [[Апо (кӯҳ)]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Davao-City Давао дар Encyclopædia Britannica] * [https://davaocity.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Давао] [[Гурӯҳ:Давао| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Филиппин]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 023t7pxkxphjmexkzivfjz4a2j5q5xp 0 331410 1472517 2026-05-13T05:10:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472517 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> 01ny4qu68d6pvfwlxdhyyms415zeo4q 1472518 1472517 2026-05-13T05:10:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472518 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. 9u1y62tf7k9q7fs3vts0m445ieuemu8 1472519 1472518 2026-05-13T05:10:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472519 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. b0qeotehuf7kk5ljd5rvyjagnhjhboc 1472520 1472519 2026-05-13T05:11:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472520 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. b8x5j5yrft2mxsuof3cf2l33qe988sl 1472521 1472520 2026-05-13T05:11:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472521 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. dvxjtkkvx5cpvolz6m5gtkmp3ljo1kz 1472523 1472521 2026-05-13T05:11:36Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472523 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. == Нақлиёт == Аз Калоокан истгоҳи марказии қаторҳои Роҳи оҳани миллии Филиппин ва хати метрои сабук (LRT-1) мегузаранд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо шимоли [[Лусон]] пайваст мекунанд. asy5f10az17sxj5argwbmy35enwr6vm 1472526 1472523 2026-05-13T05:11:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472526 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. == Нақлиёт == Аз Калоокан истгоҳи марказии қаторҳои Роҳи оҳани миллии Филиппин ва хати метрои сабук (LRT-1) мегузаранд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо шимоли [[Лусон]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Калоокан ёдгории Бонифасио — бахшида ба қаҳрамони инқилоб Андрес Бонифасио — воқеъ аст, ки яке аз рамзҳои шаҳр мебошад. Дар шаҳр калисоҳои таърихӣ, бозорҳои анъанавӣ ва якчанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. 0okeeemutivc5ix8gjycg0e65g22tzb 1472527 1472526 2026-05-13T05:12:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472527 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. == Нақлиёт == Аз Калоокан истгоҳи марказии қаторҳои Роҳи оҳани миллии Филиппин ва хати метрои сабук (LRT-1) мегузаранд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо шимоли [[Лусон]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Калоокан ёдгории Бонифасио — бахшида ба қаҳрамони инқилоб Андрес Бонифасио — воқеъ аст, ки яке аз рамзҳои шаҳр мебошад. Дар шаҳр калисоҳои таърихӣ, бозорҳои анъанавӣ ва якчанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] 6pum3zbgh0zybqm8bc4xyb0p448zqeu 1472529 1472527 2026-05-13T05:12:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472529 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. == Нақлиёт == Аз Калоокан истгоҳи марказии қаторҳои Роҳи оҳани миллии Филиппин ва хати метрои сабук (LRT-1) мегузаранд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо шимоли [[Лусон]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Калоокан ёдгории Бонифасио — бахшида ба қаҳрамони инқилоб Андрес Бонифасио — воқеъ аст, ки яке аз рамзҳои шаҳр мебошад. Дар шаҳр калисоҳои таърихӣ, бозорҳои анъанавӣ ва якчанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} r40ubqfk7m7nec5ib403vrlmjlsxoq2 1472531 1472529 2026-05-13T05:12:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472531 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. == Нақлиёт == Аз Калоокан истгоҳи марказии қаторҳои Роҳи оҳани миллии Филиппин ва хати метрои сабук (LRT-1) мегузаранд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо шимоли [[Лусон]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Калоокан ёдгории Бонифасио — бахшида ба қаҳрамони инқилоб Андрес Бонифасио — воқеъ аст, ки яке аз рамзҳои шаҳр мебошад. Дар шаҳр калисоҳои таърихӣ, бозорҳои анъанавӣ ва якчанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Caloocan Калоокан дар Encyclopædia Britannica] * [https://caloocancity.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Калоокан] 3p5eh5hihca5yt23qz64wygcumwl6x3 1472532 1472531 2026-05-13T05:12:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472532 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Калоокан |номи аслӣ = Lungsod ng Caloocan |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 39|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 120|lon_min = 58|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1962 |масоҳат = 53,33 |баландии маркази МА = 5 |аҳолӣ = 1 661 584 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://caloocancity.gov.ph/ }} '''Калоокан''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Caloocan'') — шаҳри сераҳолӣ дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар шимоли [[Манила]], дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Caloocan Caloocan] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мебошад; шаҳр аз ду қисми ҷудогона иборат аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Калоокан</ref> == Таърих == Калоокан дар асри XIX деҳаи [[Манила]] буд ва бо ҳаракати инқилобии «Катипунан» пайванди наздик дорад — дар ҳамин ноҳия соли 1896 бо «Фарёди Пугад-Лавин» (фарёди Балинтавак) шӯриш зидди [[Испания]] оғоз гардид.<ref name="brit" /> Соли 1962 Калоокан мақоми шаҳрро гирифт; дар нимаи дувуми асри XX он босуръат калон шуд ва ба яке аз шаҳрҳои пуразҳами маҷмааи пойтахт табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Калоокан аз ду бахши ба ҳам напайваста иборат аст: бахши ҷанубӣ (дар наздикии Манила, зичу шаҳрнок) ва бахши шимолӣ (камтар сераҳолӣ). Масоҳати умумии шаҳр тахминан 53 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Калоокан зиёда аз 1,6 миллион нафар буда, онро яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини [[Филиппин]] мегардонад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд, аксарияти сокинон католик ҳастанд. Қисми зиёди мардум аз табақаи коргарӣ мебошад. == Иқтисод == Иқтисоди Калоокан бар тиҷорат, саноати сабук, анборҳо ва хидматрасонӣ асос меёбад; дар шаҳр бозорҳои калон, корхонаҳои хӯрокворӣ ва коргоҳҳои хурд ҷойгиранд. Бисёр сокинон дар дигар қисматҳои Метро-Манила кор мекунанд. == Нақлиёт == Аз Калоокан истгоҳи марказии қаторҳои Роҳи оҳани миллии Филиппин ва хати метрои сабук (LRT-1) мегузаранд; ҷипниҳо, автобусҳо ва такси нақлиёти асосии ҷамъиятӣ ҳастанд. Шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо шимоли [[Лусон]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Калоокан ёдгории Бонифасио — бахшида ба қаҳрамони инқилоб Андрес Бонифасио — воқеъ аст, ки яке аз рамзҳои шаҳр мебошад. Дар шаҳр калисоҳои таърихӣ, бозорҳои анъанавӣ ва якчанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Тагиг]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Caloocan Калоокан дар Encyclopædia Britannica] * [https://caloocancity.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Калоокан] [[Гурӯҳ:Калоокан| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Филиппин]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] sn1vdqb9bpfchnyuouy3hys13vjd8fe 0 331411 1472525 2026-05-13T05:11:37Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Роҳбар Қосимов]] to [[Раҳбар Қосимов]] 1472525 wikitext text/x-wiki #равона [[Раҳбар Қосимов]] 4ublb85ocr08jfw139lvpg7e7ewae1h 0 331412 1472534 2026-05-13T05:12:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472534 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> 2bp5lvs4uicn112env8sj7gkdsd1sds 1472535 1472534 2026-05-13T05:13:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472535 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. jdvxi8kt57b2b48dd20gakic137h8wo 1472536 1472535 2026-05-13T05:13:23Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472536 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. i3wub4ao1aip396ryp1gds7ate0qgt4 1472537 1472536 2026-05-13T05:13:36Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472537 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. 7sui4ix0hb39oiv9ujw52o04ar2192v 1472538 1472537 2026-05-13T05:13:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472538 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. fx8r1lleozyzw7pqhtath15xgj8styd 1472539 1472538 2026-05-13T05:14:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472539 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. == Нақлиёт == Тагигро шоҳроҳҳои калон ва пулҳо бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; дар шаҳр хидмати автобусҳои дохилӣ амал мекунад ва лоиҳаҳои нави нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла хатҳои метро) дар даст мебошанд. rcbumtdv7tycqr3kwrqs9hn98mxzp69 1472540 1472539 2026-05-13T05:14:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472540 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. == Нақлиёт == Тагигро шоҳроҳҳои калон ва пулҳо бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; дар шаҳр хидмати автобусҳои дохилӣ амал мекунад ва лоиҳаҳои нави нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла хатҳои метро) дар даст мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Тагиг қабристони хотиравии «Libingan ng mga Bayani» (қабристони қаҳрамонони миллӣ), осорхонаи артиши Филиппин ва боғҳои муосир воқеъ мебошанд; ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити бо ҳайкалу деворнигораҳо, галереяҳо ва марказҳои фарҳангии худ машҳур аст. q450g7flwrbxkcy1y0myha4aiatac78 1472541 1472540 2026-05-13T05:14:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472541 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. == Нақлиёт == Тагигро шоҳроҳҳои калон ва пулҳо бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; дар шаҳр хидмати автобусҳои дохилӣ амал мекунад ва лоиҳаҳои нави нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла хатҳои метро) дар даст мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Тагиг қабристони хотиравии «Libingan ng mga Bayani» (қабристони қаҳрамонони миллӣ), осорхонаи артиши Филиппин ва боғҳои муосир воқеъ мебошанд; ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити бо ҳайкалу деворнигораҳо, галереяҳо ва марказҳои фарҳангии худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Калоокан]] * [[Лусон]] j4h3w5m0ox38f6ixohps22dhpi6wprj 1472542 1472541 2026-05-13T05:14:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472542 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. == Нақлиёт == Тагигро шоҳроҳҳои калон ва пулҳо бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; дар шаҳр хидмати автобусҳои дохилӣ амал мекунад ва лоиҳаҳои нави нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла хатҳои метро) дар даст мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Тагиг қабристони хотиравии «Libingan ng mga Bayani» (қабристони қаҳрамонони миллӣ), осорхонаи артиши Филиппин ва боғҳои муосир воқеъ мебошанд; ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити бо ҳайкалу деворнигораҳо, галереяҳо ва марказҳои фарҳангии худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Калоокан]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} q8jx3umhf2649tkt4vpgxj7ufkvnf7x 1472543 1472542 2026-05-13T05:14:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472543 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. == Нақлиёт == Тагигро шоҳроҳҳои калон ва пулҳо бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; дар шаҳр хидмати автобусҳои дохилӣ амал мекунад ва лоиҳаҳои нави нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла хатҳои метро) дар даст мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Тагиг қабристони хотиравии «Libingan ng mga Bayani» (қабристони қаҳрамонони миллӣ), осорхонаи артиши Филиппин ва боғҳои муосир воқеъ мебошанд; ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити бо ҳайкалу деворнигораҳо, галереяҳо ва марказҳои фарҳангии худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Калоокан]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Taguig Тагиг дар Encyclopædia Britannica] * [https://taguig.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Тагиг] 18j4jwrayxjdcymzqcw3v8cagphpv0n 1472544 1472543 2026-05-13T05:15:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472544 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Тагиг |номи аслӣ = Lungsod ng Taguig |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 121|lon_min = 3|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 2004 |масоҳат = 45,18 |баландии маркази МА = 6 |аҳолӣ = 1 261 738 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://taguig.gov.ph/ }} '''Тагиг''' (ба филиппинӣ: ''Lungsod ng Taguig'') — шаҳр дар Минтақаи пойтахтии миллӣ (Метро-Манила), дар канори кӯли Лагуна-де-Бай, дар ҷазираи [[Лусон]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Taguig Taguig] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, шаҳр бо ноҳияи замонавии корию молиявии Бонифасио-Глобал-Сити (BGC) машҳур аст.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Тагиг</ref> == Таърих == Тагиг асрҳои зиёд шаҳраки моҳигирӣ ва кишоварзӣ дар канори кӯли Лагуна-де-Бай буд. Дар асри XX қисми калони замини он ба пойгоҳи ҳарбии Форт-Бонифасио тааллуқ дошт; пас аз он ки ин замин барои сохтмони шаҳрӣ ҷудо карда шуд, дар он ҷо ноҳияи нави Бонифасио-Глобал-Сити бунёд гардид.<ref name="brit" /> Соли 2004 Тагиг мақоми шаҳрро гирифт ва ба яке аз босуръаттарин рушдкунандаи маҳаллаҳои Метро-Манила табдил ёфт. == Ҷуғрофия ва иқлим == Тагиг дар қисми ҷанубу шарқии Метро-Манила, дар канори кӯли Лагуна-де-Бай — бузургтарин кӯли [[Филиппин]] — ҷойгир аст; масоҳаташ тахминан 45 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикии муссонист. == Аҳолӣ == Аҳолии Тагиг зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолии Метро-Манила мебошад.<ref name="psa" /> Аҳолӣ асосан филиппинист; забонҳои паҳн — тагалогӣ, филиппинӣ ва англисӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди Тагиг бар ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити асос меёбад — дар он дафтарҳои ширкатҳои байналмилалӣ, бонкҳо, марказҳои аутсорсинг, маҷмааҳои тиҷоратӣ ва манзилҳои гаронбаҳо ҷойгиранд. Шаҳр яке аз марказҳои нави корию молиявии [[Филиппин]] ба ҳисоб меравад. == Нақлиёт == Тагигро шоҳроҳҳои калон ва пулҳо бо дигар қисматҳои Метро-Манила пайваст мекунанд; дар шаҳр хидмати автобусҳои дохилӣ амал мекунад ва лоиҳаҳои нави нақлиёти ҷамъиятӣ (аз ҷумла хатҳои метро) дар даст мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Тагиг қабристони хотиравии «Libingan ng mga Bayani» (қабристони қаҳрамонони миллӣ), осорхонаи артиши Филиппин ва боғҳои муосир воқеъ мебошанд; ноҳияи Бонифасио-Глобал-Сити бо ҳайкалу деворнигораҳо, галереяҳо ва марказҳои фарҳангии худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Манила]] * [[Кесон-Сити]] * [[Калоокан]] * [[Лусон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Taguig Тагиг дар Encyclopædia Britannica] * [https://taguig.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Тагиг] [[Гурӯҳ:Тагиг| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Филиппин]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] jztuyrztjg6ta2kr5jlgsaptj2eewq8 0 331413 1472545 2026-05-13T05:15:29Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472545 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> dnicb0ezbhj6scf8yl24ruthkc7fzyu 1472546 1472545 2026-05-13T05:15:42Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472546 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. py24sy7n561avo781pbwjc4viqhe0u8 1472547 1472546 2026-05-13T05:15:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472547 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. kkvsew2o1ke5vg9wqpm3xfj9ic7x95t 1472548 1472547 2026-05-13T05:16:08Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472548 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. hmvan0wn2dj5g6jo3egko9ccsbd9qu7 1472549 1472548 2026-05-13T05:16:21Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472549 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. kox5oxkpgj7l44uocfzevb220vs29sd 1472550 1472549 2026-05-13T05:16:34Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472550 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. == Нақлиёт == Дар Замбоанга Фурудгоҳи байналмилалии Замбоанга ва бандари баҳрии Замбоанга фаъолият мекунанд, ки шаҳрро бо дигар ҷазираҳои [[Минданао]] ва ҷазираҳои Сулу мепайванданд; дар дохили шаҳр ҷипниҳо ва такси нақлиёти асосӣ ҳастанд. tb77qwiuwj3bi6170916rlx8km7suk2 1472552 1472550 2026-05-13T05:16:47Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472552 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. == Нақлиёт == Дар Замбоанга Фурудгоҳи байналмилалии Замбоанга ва бандари баҳрии Замбоанга фаъолият мекунанд, ки шаҳрро бо дигар ҷазираҳои [[Минданао]] ва ҷазираҳои Сулу мепайванданд; дар дохили шаҳр ҷипниҳо ва такси нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Қалъаи Пилар (асри XVII) ва ибодатгоҳи онро яке аз муҳимтарин ёдгориҳои шаҳр мешуморанд; ҳар сол ҷашнвораи Ҳермоса бахшида ба он баргузор мегардад. Маҳаллаи Рио-Ҳондо бо хонаҳои болоиобии худ ва забону мусиқии чабакано аз вижагиҳои фарҳангии Замбоанга мебошанд. chb8vr20spjs73dongnvjv1p8nbkutm 1472554 1472552 2026-05-13T05:16:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472554 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. == Нақлиёт == Дар Замбоанга Фурудгоҳи байналмилалии Замбоанга ва бандари баҳрии Замбоанга фаъолият мекунанд, ки шаҳрро бо дигар ҷазираҳои [[Минданао]] ва ҷазираҳои Сулу мепайванданд; дар дохили шаҳр ҷипниҳо ва такси нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Қалъаи Пилар (асри XVII) ва ибодатгоҳи онро яке аз муҳимтарин ёдгориҳои шаҳр мешуморанд; ҳар сол ҷашнвораи Ҳермоса бахшида ба он баргузор мегардад. Маҳаллаи Рио-Ҳондо бо хонаҳои болоиобии худ ва забону мусиқии чабакано аз вижагиҳои фарҳангии Замбоанга мебошанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Давао]] * [[Манила]] n9ahvfov2qxiv9tty6z56y6aiuz6j3i 1472556 1472554 2026-05-13T05:17:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472556 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. == Нақлиёт == Дар Замбоанга Фурудгоҳи байналмилалии Замбоанга ва бандари баҳрии Замбоанга фаъолият мекунанд, ки шаҳрро бо дигар ҷазираҳои [[Минданао]] ва ҷазираҳои Сулу мепайванданд; дар дохили шаҳр ҷипниҳо ва такси нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Қалъаи Пилар (асри XVII) ва ибодатгоҳи онро яке аз муҳимтарин ёдгориҳои шаҳр мешуморанд; ҳар сол ҷашнвораи Ҳермоса бахшида ба он баргузор мегардад. Маҳаллаи Рио-Ҳондо бо хонаҳои болоиобии худ ва забону мусиқии чабакано аз вижагиҳои фарҳангии Замбоанга мебошанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Давао]] * [[Манила]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} svev80lp2k6kdzgiyj0rgg1hxl1igv1 1472558 1472556 2026-05-13T05:17:25Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472558 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. == Нақлиёт == Дар Замбоанга Фурудгоҳи байналмилалии Замбоанга ва бандари баҳрии Замбоанга фаъолият мекунанд, ки шаҳрро бо дигар ҷазираҳои [[Минданао]] ва ҷазираҳои Сулу мепайванданд; дар дохили шаҳр ҷипниҳо ва такси нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Қалъаи Пилар (асри XVII) ва ибодатгоҳи онро яке аз муҳимтарин ёдгориҳои шаҳр мешуморанд; ҳар сол ҷашнвораи Ҳермоса бахшида ба он баргузор мегардад. Маҳаллаи Рио-Ҳондо бо хонаҳои болоиобии худ ва забону мусиқии чабакано аз вижагиҳои фарҳангии Замбоанга мебошанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Давао]] * [[Манила]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Замбоанга дар Encyclopædia Britannica] * [https://zamboanga.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Замбоанга] 5xcok7fi963m2408z42p64vuukfbupj 1472559 1472558 2026-05-13T05:17:38Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472559 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Замбоанга |номи аслӣ = Zamboanga City / Ciudad de Zamboanga |кишвар = Филиппин |lat_dir = N|lat_deg = 6|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 122|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1635 |масоҳат = 1414,70 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 977 234 |соли барӯйхатгирӣ = 2020 |вақти минтақавӣ = +8 |сайт = https://zamboanga.gov.ph/ }} '''Замбоанга''' (ба англисӣ: ''Zamboanga City'') — шаҳр дар нимҷазираи Замбоанга, дар ҷанубу ғарби ҷазираи [[Минданао]], [[Филиппин]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Zamboanga City] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он тақрибан 1 миллион нафар буда, шаҳр бо забони чабакано (омезиши испанӣ ва забонҳои маҳаллӣ) машҳур аст ва онро гоҳе «шаҳри лотинии [[Осиё]]» меноманд.<ref name="psa">[https://psa.gov.ph/ Philippine Statistics Authority] — барӯйхатгирии аҳолии Замбоанга</ref> == Таърих == Дар асри XVII испаниҳо дар ин ҷо қалъаи Пилар (соли 1635) сохтанд, то аз ҳамлаҳои дарёнавардони мусулмон муҳофизат кунанд; дар атрофи қалъа шаҳре ба вуҷуд омад, ки забони омехтаи чабакано дар он ташаккул ёфт.<ref name="brit" /> Дар давраи ҳукмронии [[ИМА]] ва пас аз истиқлоли [[Филиппин]] Замбоанга маркази муҳими тиҷоратию ҳарбии ҷануби кишвар боқӣ монд; соли 2013 шаҳр аз ҳамлаи гурӯҳҳои мусаллаҳ осеб дид, вале баъдан барқарор шуд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Замбоанга дар нӯги нимҷазираи Замбоанга, дар соҳили баҳр воқеъ аст; дар наздикии он ҷазираҳои хурди бо соҳилҳои регзор ҷойгиранд. Масоҳати шаҳр зиёда аз 1400 километри мураббаъ буда, иқлими он тропикӣ аст ва аз минтақаи асосии тайфунҳо берун меистад. == Аҳолӣ == Аҳолии Замбоанга тақрибан 1 миллион нафар буда, гуногунмиллат аст — филиппиниҳои масеҳӣ, ҷамоаҳои мусулмон (тауcуг, самал, яканон) ва дигарон.<ref name="psa" /> Забони фарқкунандаи шаҳр чабакано — креоли испанӣ — мебошад; ҳамчунин ба себуано, тагалогӣ ва англисӣ гап мезананд. == Иқтисод == Иқтисоди Замбоанга бар моҳигирӣ ва коркарди маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад — шаҳр «пойтахти сардини [[Филиппин]]» номида мешавад; ҳамчунин бандари баҳрӣ, тиҷорати сарҳадӣ ва кишоварзӣ (кокос, резина) аҳамият доранд. == Нақлиёт == Дар Замбоанга Фурудгоҳи байналмилалии Замбоанга ва бандари баҳрии Замбоанга фаъолият мекунанд, ки шаҳрро бо дигар ҷазираҳои [[Минданао]] ва ҷазираҳои Сулу мепайванданд; дар дохили шаҳр ҷипниҳо ва такси нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Қалъаи Пилар (асри XVII) ва ибодатгоҳи онро яке аз муҳимтарин ёдгориҳои шаҳр мешуморанд; ҳар сол ҷашнвораи Ҳермоса бахшида ба он баргузор мегардад. Маҳаллаи Рио-Ҳондо бо хонаҳои болоиобии худ ва забону мусиқии чабакано аз вижагиҳои фарҳангии Замбоанга мебошанд. == Нигаред низ == * [[Филиппин]] * [[Минданао]] * [[Давао]] * [[Манила]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Zamboanga-City Замбоанга дар Encyclopædia Britannica] * [https://zamboanga.gov.ph/ Сомонаи расмии шаҳрдории Замбоанга] [[Гурӯҳ:Замбоанга| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Филиппин]] [[Гурӯҳ:Филиппин]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] o5jmiccirqbe1fwz6wmnj92tv3vampc 0 331414 1472575 2026-05-13T05:21:04Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иқтисодиёти рақамӣ, иқтисодиёти электронӣ, бахши иқтисодиёт, фаъолияти иқтисодии бар технологияҳои рақамӣ асосёфта. Иқтисодиёти рақамӣ раванди ҷаҳонӣ буда, аз низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангие, ки технологияҳои рақамиро истифода мекунад,... 1472575 wikitext text/x-wiki Иқтисодиёти рақамӣ, иқтисодиёти электронӣ, бахши иқтисодиёт, фаъолияти иқтисодии бар технологияҳои рақамӣ асосёфта. Иқтисодиёти рақамӣ раванди ҷаҳонӣ буда, аз низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангие, ки технологияҳои рақамиро истифода мекунад, иборат мебошад. Ба Иқтисодиёти рақамӣ на танҳо таҳия ва фурӯши таъминоти барномавӣ, балки фурӯши молҳои электронӣ ва хидматрасониҳое низ дохил мешаванд, ки бо тиҷорати электронӣ анҷом мепазиранд. Ҳоло дар аксар давлатҳо савдои электронӣ (харидуфурӯши мол ва хидматрасонӣ тавассути интернет-мағозаҳо, мас., Alibaba Group ) маъмул аст. Дар ҳисобу пардохти маблағи хидматрасонӣ ва молҳои электронӣ аксар вақт пулҳои электрониро истифода мебаранд. Соли 1995 олими амрикоӣ Николас Негропонте бори аввал гузариш аз коркарди атомҳо ба коркарди битҳоро истифода ва мафҳуми «Иқтисодиёти рақамӣ»-ро дар илм ворид кард. Ӯ норасоиҳои молҳои классикӣ (вазн, ашё, нақлиёт) ва афзалияти иқтисодиёти нав (мавҷуд набудани вазни мол, маҷозӣ будан, интиқоли лаҳзавии ҷаҳонӣ ва ғ.)-ро қайд намуд. Унсурҳои асосии Иқтисодиёти рақамиро тиҷорати электронӣ, банкинги электронӣ, пардохтҳои электронӣ, тарғиботи интернетӣ, интернет-бозиҳо ташкил медиҳанд. Яке аз коршиносони маъруф дар соҳаи Иқтисодиёти рақамӣ ширкати «The Boston Consulting Group (BCG)» мебошад, ки тибқи арзёбии он соли 2010 ҳаҷми «интернет-иқтисодиёт»-и 20 давлати пешрафтаи ҷаҳон тақрибан 2,3 триллион доллар, яъне 4,1 дарсади ММД-и ин давлатҳоро ташкил додааст. Соли 2013 ҳаҷми умумии Иқтисодиёти рақамӣ 20,4 млрд доллар буда, 13,8 дарсади савдои ҷаҳониро ташкил кардааст. Иқтисодиёти рақамӣ соҳаҳои тандурустӣ, маориф, интернет-банкинг (пардохти маблағҳои коммуналӣ ва дигар хидматрасониҳо)-ро дар бар мегирад. Ҳоло аксари ҳуҷҷатҳо ва алоқа (коммуникатсия)-ҳо ба ҳомилони рақамӣ гузаронида шудаанд. Дар Иқтисодиёти рақамӣ табодули додаҳо (иттилоот) дар замони воқеӣ ба амал омада, ин ҳолат боиси кам шудани хароҷот, рушди иқтисодӣ, ташкил кардани ҷойҳои кории иловагӣ, баланд шудани сатҳи хидматрасониҳо (аз ҷумла хидматрасониҳои давлатӣ) мегарданд. Масалан, ҷорӣ кардани интиқоли рақамии маблағҳо барои 90 дарсад паст шудани арзиши интиқоли пул тавассути бонкҳо имкон дод. Барои рушди Иқтисодиёти рақамӣ инноватсия (маҳсулоти инноватсионӣ), хадамот, равандҳои ҳамгироӣ ёрӣ мерасонанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои табодули санадҳо стандартҳои имзои электронӣ қабул карда шуда, барои тамос бо давлат заминаи электронӣ ташкил дода мешавад (нигар Ҳукумати электронӣ), ки барои ин шаҳрвандон бояд бо алоқаи баландсуръати рақамии арзон пурра таъмин карда шаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти рақамӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] hel6clenepqguzfll7guncz7jg96tmz 1472625 1472575 2026-05-13T05:30:57Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472625 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти рақамӣ''', '''иқтисодиёти электронӣ''', бахши иқтисодиёт, фаъолияти иқтисодии бар технологияҳои рақамӣ асосёфта. Иқтисодиёти рақамӣ раванди ҷаҳонӣ буда, аз низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангие, ки технологияҳои рақамиро истифода мекунад, иборат мебошад. Ба Иқтисодиёти рақамӣ на танҳо таҳия ва фурӯши таъминоти барномавӣ, балки фурӯши молҳои электронӣ ва хидматрасониҳое низ дохил мешаванд, ки бо [[тиҷорати электронӣ]] анҷом мепазиранд. Ҳоло дар аксар давлатҳо савдои электронӣ (харидуфурӯши мол ва хидматрасонӣ тавассути [[Интернет-мағоза|интернет-мағозаҳо]], масалан, [[Alibaba Group]] ) маъмул аст. Дар ҳисобу пардохти маблағи хидматрасонӣ ва молҳои электронӣ аксар вақт пулҳои электрониро истифода мебаранд. Соли 1995 олими амрикоӣ Николас Негропонте бори аввал гузариш аз коркарди атомҳо ба коркарди битҳоро истифода ва мафҳуми «Иқтисодиёти рақамӣ»-ро дар илм ворид кард. Ӯ норасоиҳои молҳои классикӣ (вазн, ашё, нақлиёт) ва афзалияти иқтисодиёти нав (мавҷуд набудани вазни мол, маҷозӣ будан, интиқоли лаҳзавии ҷаҳонӣ ва ғ.)-ро қайд намуд. Унсурҳои асосии Иқтисодиёти рақамиро тиҷорати электронӣ, банкинги электронӣ, пардохтҳои электронӣ, тарғиботи интернетӣ, интернет-бозиҳо ташкил медиҳанд. Яке аз коршиносони маъруф дар соҳаи Иқтисодиёти рақамӣ ширкати «The Boston Consulting Group (BCG)» мебошад, ки тибқи арзёбии он соли 2010 ҳаҷми «интернет-иқтисодиёт»-и 20 давлати пешрафтаи ҷаҳон тақрибан 2,3 триллион доллар, яъне 4,1 дарсади [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]-и ин давлатҳоро ташкил додааст. Соли 2013 ҳаҷми умумии Иқтисодиёти рақамӣ 20,4 млрд доллар буда, 13,8 дарсади савдои ҷаҳониро ташкил кардааст. Иқтисодиёти рақамӣ соҳаҳои тандурустӣ, маориф, интернет-банкинг (пардохти маблағҳои коммуналӣ ва дигар хидматрасониҳо)-ро дар бар мегирад. Ҳоло аксари ҳуҷҷатҳо ва алоқа (коммуникатсия)-ҳо ба ҳомилони рақамӣ гузаронида шудаанд. Дар Иқтисодиёти рақамӣ табодули додаҳо (иттилоот) дар замони воқеӣ ба амал омада, ин ҳолат боиси кам шудани хароҷот, рушди иқтисодӣ, ташкил кардани ҷойҳои кории иловагӣ, баланд шудани сатҳи хидматрасониҳо (аз ҷумла хидматрасониҳои давлатӣ) мегарданд. Масалан, ҷорӣ кардани интиқоли рақамии маблағҳо барои 90 дарсад паст шудани арзиши интиқоли пул тавассути бонкҳо имкон дод. Барои рушди Иқтисодиёти рақамӣ [[инноватсия]] (маҳсулоти инноватсионӣ), хадамот, равандҳои ҳамгироӣ ёрӣ мерасонанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои табодули санадҳо стандартҳои имзои электронӣ қабул карда шуда, барои тамос бо давлат заминаи электронӣ ташкил дода мешавад (нигар [[Ҳукумати электронӣ]]), ки барои ин шаҳрвандон бояд бо алоқаи баландсуръати рақамии арзон пурра таъмин карда шаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти рақамӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] 1j4ebn0kwfot0n1o3a0atx4izf4z6jy 0 331415 1472580 2026-05-13T05:21:53Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Қосим Саидов]] to [[Қосим Саидов (физикдон)]] 1472580 wikitext text/x-wiki #равона [[Қосим Саидов (физикдон)]] 2ctm10pa4jb6jvj2kieh39o3hlomc59 1472594 1472580 2026-05-13T05:24:43Z VASHGIRD 8035 Removed redirect to [[Қосим Саидов (физикдон)]] 1472594 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Қосим Саидов |акс = |андозаи_акс = |тавсифи_акс = |вазифа = Ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон |давраи_вазифа = 1980 — 1986 |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа2 = Котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Вахш |давраи_вазифа2 = 1965 — 1975 |пешгузашта2 = |ҷонишин2 = |зодрӯз = 25.12.1929 |зодгоҳ = маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] |даргузашт = 06.06.1987 |ҷои_даргузашт = [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами РСС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] |ҳизб = [[Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ|КПСС]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] |ҷоизаҳо = {{Ордени Револютсияи Октябр}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }}'''Қосим Саидов''' ([[25 декабр]]и [[1929]], маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] — [[6 июн]]и [[1987]], [[Душанбе]]) — корманди ҳизбию давлатӣ, Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон (1964). Депутати Совети Олии РСС Тоҷикистон (даъватҳои 7-10). == Зиндагинома == Қосим Саидов соли 1947 мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Конибодом ва соли 1954 [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == Фаъолияти меҳнатиашро ба сифати сарагрономи МТС-и «Аскари Сурх»-и [[ноҳияи Ҳисор]] оғоз намудааст. * 1958—1959 — сардори нозироти хоҷагии қишлоқи комиҷроияи ноҳияи Октябр (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён|Кӯшониён]]); * 1959—1961 — шунавандаи Мактаби олии ҳизбии назди КМ КПСС (ш. [[Маскав]]); * 1961—1963 — раиси комиҷроияи ноҳияи Кировобод (ҳоло [[ноҳияи Панҷ|Панҷ]]); * 1963—1965 — сардори управленияи истеҳсолии колхозиву совхозии ноҳияи Колхозобод (ҳоло [[ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|Ҷалолиддин Балхӣ]]); * 1965—1975 — котиби якуми кумитаи ҳизбии [[ноҳияи Вахш]]; * 1975—1979 — котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Куйбишев (ҳоло [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|Абдураҳмони Ҷомӣ]]); * 1980—1986 — ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон; * 1986—1987 — сардори саруправленияи кадрҳои Госагропроми РСС Тоҷикистон. == Ҷоизаҳо == Бо орденҳои [[Ордени Револютсияи Октябр|Револютсияи Октябр]], ду ордени [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат|Байрақи Сурхи Меҳнат]], [[Ордени Дӯстии халқҳо|Дӯстии Халқҳо]], [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|«Нишони Фахрӣ»]], медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст. [[Гурӯҳ:Зодагони Конибодом]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Депутатҳои Совети Олии РСС Тоҷикистон]] pl6yly4k6ss4wmtlbloaw8usuzmjn74 1472600 1472594 2026-05-13T05:25:35Z VASHGIRD 8035 /* Ҷоизаҳо */ 1472600 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Қосим Саидов |акс = |андозаи_акс = |тавсифи_акс = |вазифа = Ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон |давраи_вазифа = 1980 — 1986 |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа2 = Котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Вахш |давраи_вазифа2 = 1965 — 1975 |пешгузашта2 = |ҷонишин2 = |зодрӯз = 25.12.1929 |зодгоҳ = маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] |даргузашт = 06.06.1987 |ҷои_даргузашт = [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами РСС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] |ҳизб = [[Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ|КПСС]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] |ҷоизаҳо = {{Ордени Револютсияи Октябр}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }}'''Қосим Саидов''' ([[25 декабр]]и [[1929]], маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] — [[6 июн]]и [[1987]], [[Душанбе]]) — корманди ҳизбию давлатӣ, Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон (1964). Депутати Совети Олии РСС Тоҷикистон (даъватҳои 7-10). == Зиндагинома == Қосим Саидов соли 1947 мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Конибодом ва соли 1954 [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == Фаъолияти меҳнатиашро ба сифати сарагрономи МТС-и «Аскари Сурх»-и [[ноҳияи Ҳисор]] оғоз намудааст. * 1958—1959 — сардори нозироти хоҷагии қишлоқи комиҷроияи ноҳияи Октябр (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён|Кӯшониён]]); * 1959—1961 — шунавандаи Мактаби олии ҳизбии назди КМ КПСС (ш. [[Маскав]]); * 1961—1963 — раиси комиҷроияи ноҳияи Кировобод (ҳоло [[ноҳияи Панҷ|Панҷ]]); * 1963—1965 — сардори управленияи истеҳсолии колхозиву совхозии ноҳияи Колхозобод (ҳоло [[ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|Ҷалолиддин Балхӣ]]); * 1965—1975 — котиби якуми кумитаи ҳизбии [[ноҳияи Вахш]]; * 1975—1979 — котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Куйбишев (ҳоло [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|Абдураҳмони Ҷомӣ]]); * 1980—1986 — ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон; * 1986—1987 — сардори саруправленияи кадрҳои Госагропроми РСС Тоҷикистон. == Ҷоизаҳо == Бо орденҳои Револютсияи Октябр, ду ордени [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат|Байрақи Сурхи Меҳнат]], [[Ордени Дӯстии халқҳо|Дӯстии Халқҳо]], [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|«Нишони Фахрӣ»]], медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст. [[Гурӯҳ:Зодагони Конибодом]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Депутатҳои Совети Олии РСС Тоҷикистон]] rf5se3yn4cwl22ysppcs1w4u5vwn4ou 1472631 1472600 2026-05-13T05:31:59Z VASHGIRD 8035 /* Фаъолияти меҳнатӣ */ 1472631 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Қосим Саидов |акс = |андозаи_акс = |тавсифи_акс = |вазифа = Ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон |давраи_вазифа = 1980 — 1986 |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа2 = Котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Вахш |давраи_вазифа2 = 1965 — 1975 |пешгузашта2 = |ҷонишин2 = |зодрӯз = 25.12.1929 |зодгоҳ = маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] |даргузашт = 06.06.1987 |ҷои_даргузашт = [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами РСС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] |ҳизб = [[Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ|КПСС]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] |ҷоизаҳо = {{Ордени Револютсияи Октябр}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }}'''Қосим Саидов''' ([[25 декабр]]и [[1929]], маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] — [[6 июн]]и [[1987]], [[Душанбе]]) — корманди ҳизбию давлатӣ, Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон (1964). Депутати Совети Олии РСС Тоҷикистон (даъватҳои 7-10). == Зиндагинома == Қосим Саидов соли 1947 мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Конибодом ва соли 1954 [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == Фаъолияти меҳнатиашро ба сифати сарагрономи МТС-и «Аскари Сурх»-и [[ноҳияи Ҳисор]] оғоз намудааст. * 1958—1959 — сардори нозироти хоҷагии қишлоқи комиҷроияи ноҳияи Октябр (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён|Кӯшониён]]); * 1959—1961 — шунавандаи Мактаби олии ҳизбии назди КМ КПСС (ш. [[Маскав]]); * 1961—1963 — раиси комиҷроияи ноҳияи Кировобод (ҳоло [[ноҳияи Панҷ|Панҷ]]); * 1963—1965 — сардори управленияи истеҳсолии колхозиву совхозии ноҳияи Колхозобод (ҳоло [[ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|Ҷалолиддин Балхӣ]]); * 1965—1975 — котиби якуми кумитаи ҳизбии [[ноҳияи Вахш]]; * 1975—1979 — котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Куйбишев (ҳоло [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|Абдураҳмони Ҷомӣ]]); * 1980—1986 — ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон; * 1986—1987 — сардори саруправленияи кадрҳои Госагропроми РСС Тоҷикистон. == Ҷоизаҳо == Бо орденҳои Револютсияи Октябр, ду ордени [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат|Байрақи Сурхи Меҳнат]], [[Ордени Дӯстии халқҳо|Дӯстии Халқҳо]], [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|«Нишони Фахрӣ»]], медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст. == Адабиёт == * Конибодом. Энсиклопедия. 2018. — 722 с. — ISBN 978-99975-303-1-8. [[Гурӯҳ:Зодагони Конибодом]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Агрономҳои хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Депутатҳои Совети Олии РСС Тоҷикистон]] ip4n31mlu422zk615zfq5ud5pbrfn8b 1472634 1472631 2026-05-13T05:32:20Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1472634 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Қосим Саидов |акс = |андозаи_акс = |тавсифи_акс = |вазифа = Ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон |давраи_вазифа = 1980 — 1986 |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа2 = Котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Вахш |давраи_вазифа2 = 1965 — 1975 |пешгузашта2 = |ҷонишин2 = |зодрӯз = 25.12.1929 |зодгоҳ = маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] |даргузашт = 06.06.1987 |ҷои_даргузашт = [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами РСС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] |ҳизб = [[Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ|КПСС]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] |ҷоизаҳо = {{Ордени Револютсияи Октябр}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }}'''Қосим Саидов''' ([[25 декабр]]и [[1929]], маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] — [[6 июн]]и [[1987]], [[Душанбе]]) — корманди ҳизбию давлатӣ, Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон (1964). Депутати Совети Олии РСС Тоҷикистон (даъватҳои 7-10). == Зиндагинома == Қосим Саидов соли 1947 мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Конибодом ва соли 1954 [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == Фаъолияти меҳнатиашро ба сифати сарагрономи МТС-и «Аскари Сурх»-и [[ноҳияи Ҳисор]] оғоз намудааст. * 1958—1959 — сардори нозироти хоҷагии қишлоқи комиҷроияи ноҳияи Октябр (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён|Кӯшониён]]); * 1959—1961 — шунавандаи Мактаби олии ҳизбии назди КМ КПСС (ш. [[Маскав]]); * 1961—1963 — раиси комиҷроияи ноҳияи Кировобод (ҳоло [[ноҳияи Панҷ|Панҷ]]); * 1963—1965 — сардори управленияи истеҳсолии колхозиву совхозии ноҳияи Колхозобод (ҳоло [[ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|Ҷалолиддин Балхӣ]]); * 1965—1975 — котиби якуми кумитаи ҳизбии [[ноҳияи Вахш]]; * 1975—1979 — котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Куйбишев (ҳоло [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|Абдураҳмони Ҷомӣ]]); * 1980—1986 — ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон; * 1986—1987 — сардори саруправленияи кадрҳои Госагропроми РСС Тоҷикистон. == Ҷоизаҳо == Бо орденҳои Револютсияи Октябр, ду ордени [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат|Байрақи Сурхи Меҳнат]], [[Ордени Дӯстии халқҳо|Дӯстии Халқҳо]], [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|«Нишони Фахрӣ»]], медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст. == Адабиёт == * Конибодом. Энсиклопедия. 2018. — 722 с. — ISBN 978-99975-303-1-8. [[Гурӯҳ:Агрономҳои хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Депутатҳои Совети Олии РСС Тоҷикистон]] jtju69uzgdqb4e1pcriyh2xo78mnan7 1472637 1472634 2026-05-13T05:32:54Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1472637 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Қосим Саидов |акс = |андозаи_акс = |тавсифи_акс = |вазифа = Ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон |давраи_вазифа = 1980 — 1986 |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа2 = Котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Вахш |давраи_вазифа2 = 1965 — 1975 |пешгузашта2 = |ҷонишин2 = |зодрӯз = 25.12.1929 |зодгоҳ = маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] |даргузашт = 06.06.1987 |ҷои_даргузашт = [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами РСС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] |ҳизб = [[Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ|КПСС]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] |ҷоизаҳо = {{Ордени Револютсияи Октябр}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }}'''Қосим Саидов''' ([[25 декабр]]и [[1929]], маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] — [[6 июн]]и [[1987]], [[Душанбе]]) — корманди ҳизбию давлатӣ, Агрономи хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон (1964). Депутати Совети Олии РСС Тоҷикистон (даъватҳои 7-10). == Зиндагинома == Қосим Саидов соли 1947 мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Конибодом ва соли 1954 [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == Фаъолияти меҳнатиашро ба сифати сарагрономи МТС-и «Аскари Сурх»-и [[ноҳияи Ҳисор]] оғоз намудааст. * 1958—1959 — сардори нозироти хоҷагии қишлоқи комиҷроияи ноҳияи Октябр (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён|Кӯшониён]]); * 1959—1961 — шунавандаи Мактаби олии ҳизбии назди КМ КПСС (ш. [[Маскав]]); * 1961—1963 — раиси комиҷроияи ноҳияи Кировобод (ҳоло [[ноҳияи Панҷ|Панҷ]]); * 1963—1965 — сардори управленияи истеҳсолии колхозиву совхозии ноҳияи Колхозобод (ҳоло [[ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|Ҷалолиддин Балхӣ]]); * 1965—1975 — котиби якуми кумитаи ҳизбии [[ноҳияи Вахш]]; * 1975—1979 — котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Куйбишев (ҳоло [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|Абдураҳмони Ҷомӣ]]); * 1980—1986 — ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон; * 1986—1987 — сардори саруправленияи кадрҳои Госагропроми РСС Тоҷикистон. == Ҷоизаҳо == Бо орденҳои Револютсияи Октябр, ду ордени [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат|Байрақи Сурхи Меҳнат]], [[Ордени Дӯстии халқҳо|Дӯстии Халқҳо]], [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|«Нишони Фахрӣ»]], медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст. == Адабиёт == * Конибодом. Энсиклопедия. 2018. — 722 с. — ISBN 978-99975-303-1-8. [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] 1wr95eltwvn6pllr2m8f941oz8gzr6s 1472741 1472637 2026-05-13T09:53:49Z VASHGIRD 8035 1472741 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Қосим Саидов |акс = |андозаи_акс = |тавсифи_акс = |вазифа = Ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон |давраи_вазифа = 1980 — 1986 |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа2 = Котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Вахш |давраи_вазифа2 = 1965 — 1975 |пешгузашта2 = |ҷонишин2 = |зодрӯз = 25.12.1929 |зодгоҳ = маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] |даргузашт = 06.06.1987 |ҷои_даргузашт = [[Душанбе]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами РСС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] |ҳизб = [[Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ|КПСС]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] |ҷоизаҳо = {{Ордени Револютсияи Октябр}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }}'''Қосим Саидов''' ([[25 декабр]]и [[1929]], маҳаллаи Кордгарӣ, [[Конибодом]] — [[6 июн]]и [[1987]], [[Душанбе]]) — корманди ҳизбию давлатӣ. Депутати Совети Олии РСС Тоҷикистон (даъватҳои 7-10). == Зиндагинома == Қосим Саидов соли 1947 мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Конибодом ва соли 1954 [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == Фаъолияти меҳнатиашро ба сифати сарагрономи МТС-и «Аскари Сурх»-и [[ноҳияи Ҳисор]] оғоз намудааст. * 1958—1959 — сардори нозироти хоҷагии қишлоқи комиҷроияи ноҳияи Октябр (ҳоло [[ноҳияи Кӯшониён|Кӯшониён]]); * 1959—1961 — шунавандаи Мактаби олии ҳизбии назди КМ КПСС (ш. [[Маскав]]); * 1961—1963 — раиси комиҷроияи ноҳияи Кировобод (ҳоло [[ноҳияи Панҷ|Панҷ]]); * 1963—1965 — сардори управленияи истеҳсолии колхозиву совхозии ноҳияи Колхозобод (ҳоло [[ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ|Ҷалолиддин Балхӣ]]); * 1965—1975 — котиби якуми кумитаи ҳизбии [[ноҳияи Вахш]]; * 1975—1979 — котиби якуми кумитаи ҳизбии ноҳияи Куйбишев (ҳоло [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|Абдураҳмони Ҷомӣ]]); * 1980—1986 — ҷонишини якуми вазири маҳсулоттайёркунии РСС Тоҷикистон; * 1986—1987 — сардори саруправленияи кадрҳои Госагропроми РСС Тоҷикистон. == Ҷоизаҳо == Бо орденҳои Револютсияи Октябр, ду ордени [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат|Байрақи Сурхи Меҳнат]], [[Ордени Дӯстии халқҳо|Дӯстии Халқҳо]], [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|«Нишони Фахрӣ»]], медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии РСС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст. == Адабиёт == * Конибодом. Энсиклопедия. 2018. — 722 с. — ISBN 978-99975-303-1-8. [[Гурӯҳ:Агрономҳои шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] bcqkkfnvfhcju59fazxn0st0smnlnna 0 331416 1472586 2026-05-13T05:23:04Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472586 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> 2mxj3tgdtu3tk1c8y0pxj6kocppr0pj 1472587 1472586 2026-05-13T05:23:17Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472587 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> dt200t3j2mlmmnngykdwyjf875238hj 1472588 1472587 2026-05-13T05:23:30Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472588 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. h6h5t574jlo207r01qo88kvcd8e9hvd 1472589 1472588 2026-05-13T05:23:43Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472589 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. 0molznu2q8x4sflbdwl9j3w82dczpma 1472590 1472589 2026-05-13T05:23:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472590 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. nha0irwcdvk7ng1dnlb7rjavyc5s0sg 1472591 1472590 2026-05-13T05:24:08Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472591 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лубумбаши Фурудгоҳи байналмилалии Луано ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд, ки шаҳрро бо [[Замбия]] ва Уқёнуси Ҳинд (тариқи бандарҳои [[Танзания]]) мепайвандад. ggl1na32iylmyhmqj3245lwtfyuyxzq 1472592 1472591 2026-05-13T05:24:21Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472592 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лубумбаши Фурудгоҳи байналмилалии Луано ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд, ки шаҳрро бо [[Замбия]] ва Уқёнуси Ҳинд (тариқи бандарҳои [[Танзания]]) мепайвандад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лубумбаши Донишгоҳи Лубумбаши, осорхонаи миллӣ ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ ва ҳунари маъмулии Катанга машҳур аст. b6qwzl4y7xhseof63naev380ecu6gup 1472593 1472592 2026-05-13T05:24:34Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472593 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лубумбаши Фурудгоҳи байналмилалии Луано ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд, ки шаҳрро бо [[Замбия]] ва Уқёнуси Ҳинд (тариқи бандарҳои [[Танзания]]) мепайвандад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лубумбаши Донишгоҳи Лубумбаши, осорхонаи миллӣ ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ ва ҳунари маъмулии Катанга машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Киншаса]] * [[Замбия]] * [[Африқо]] bd8mcy1qj5dxn5nplvbah4hugjyqj6z 1472595 1472593 2026-05-13T05:24:47Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472595 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лубумбаши Фурудгоҳи байналмилалии Луано ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд, ки шаҳрро бо [[Замбия]] ва Уқёнуси Ҳинд (тариқи бандарҳои [[Танзания]]) мепайвандад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лубумбаши Донишгоҳи Лубумбаши, осорхонаи миллӣ ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ ва ҳунари маъмулии Катанга машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Киншаса]] * [[Замбия]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} lshvej5z46w5v36dg10q8w6y71kijb5 1472596 1472595 2026-05-13T05:24:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472596 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лубумбаши Фурудгоҳи байналмилалии Луано ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд, ки шаҳрро бо [[Замбия]] ва Уқёнуси Ҳинд (тариқи бандарҳои [[Танзания]]) мепайвандад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лубумбаши Донишгоҳи Лубумбаши, осорхонаи миллӣ ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ ва ҳунари маъмулии Катанга машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Киншаса]] * [[Замбия]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Лубумбаши дар Encyclopædia Britannica] cvrthgntpc08tc6ee9krpuqwmoftgpt 1472598 1472596 2026-05-13T05:25:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472598 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Лубумбаши |номи аслӣ = Lubumbashi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 11|lat_min = 40|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910 |масоҳат = 747 |баландии маркази МА = 1208 |аҳолӣ = 1 786 397 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Лубумбаши''' (то соли 1966 — ''Элизабетвил'') — дувумин шаҳри калони [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] буда, маркази музофоти Ҳаут-Катанга ва пойтахти ғайрирасмии минтақаи маъданхези Катанга мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Lubumbashi] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,7 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1910 аз ҷониби белгиҳо ҳамчун маркази саноати мис бунёд шуд ва ба ифтихори маликаи Белгия «Элизабетвил» ном гирифт; зуд ба маркази муҳими истихроҷи мис табдил ёфт. Соли 1966 номи «Лубумбаши»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Лубумбаши дар ҷанубу шарқи кишвар, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии марзи [[Замбия]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ буда, мавсими хушк ва боронгар дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Лубумбаши зиёда аз 1,7 миллион нафар буда, дувумин шаҳри сераҳолии кишвар аст.<ref name="brit" /> Аҳолӣ гуногунмиллат буда, забонҳои паҳн суоҳилӣ ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар истихроҷ ва коркарди мис ва кобалт асос меёбад — Лубумбаши маркази асосии саноати маъдании [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] мебошад; ҳамчунин тиҷорат ва хидматрасонӣ рушд кардаанд. == Нақлиёт == Дар Лубумбаши Фурудгоҳи байналмилалии Луано ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд, ки шаҳрро бо [[Замбия]] ва Уқёнуси Ҳинд (тариқи бандарҳои [[Танзания]]) мепайвандад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Лубумбаши Донишгоҳи Лубумбаши, осорхонаи миллӣ ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ ва ҳунари маъмулии Катанга машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Киншаса]] * [[Замбия]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Lubumbashi Лубумбаши дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] qvxp4fgmkrfdmibosp2vtzcmw3yfibb 0 331417 1472597 2026-05-13T05:25:10Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ]] 1472597 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ]] lzzfpy9i0rzzi0l7kzy30sar452kl9b 0 331418 1472599 2026-05-13T05:25:29Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472599 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> po1ah9i01yaycbhnrfrvq2eazz672lx 1472601 1472599 2026-05-13T05:25:42Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472601 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> k2hi262rgtsf419k800gh9zq9h4k5h0 1472602 1472601 2026-05-13T05:25:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472602 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. njf7xu0ac3y9g7vskc8khl4h9dcpg08 1472603 1472602 2026-05-13T05:26:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472603 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. pwy7zreiqwszuv2kaqgmu3wb0xz00jc 1472604 1472603 2026-05-13T05:26:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472604 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. 9n2bob6yt7jcrh0nqkpnjm9n7h1gxsi 1472605 1472604 2026-05-13T05:26:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472605 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Мбужи-Майи фурудгоҳи маҳаллӣ амал мекунад; роҳҳои автомобилӣ ба дигар шаҳрҳо суст таъмир шудаанд ва қисми боркашонӣ тариқи ҳаво ва дарё анҷом меёбад. fv110bm3ljcfkedlgpo4wjf14a825q2 1472606 1472605 2026-05-13T05:26:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472606 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Мбужи-Майи фурудгоҳи маҳаллӣ амал мекунад; роҳҳои автомобилӣ ба дигар шаҳрҳо суст таъмир шудаанд ва қисми боркашонӣ тариқи ҳаво ва дарё анҷом меёбад. == Фарҳанг ва маориф == Шаҳр маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва анъанаҳои маҳаллӣ машҳур аст; дар он якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. fyktq73w17tlf9gepv3jiiodxdru3m3 1472607 1472606 2026-05-13T05:26:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472607 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Мбужи-Майи фурудгоҳи маҳаллӣ амал мекунад; роҳҳои автомобилӣ ба дигар шаҳрҳо суст таъмир шудаанд ва қисми боркашонӣ тариқи ҳаво ва дарё анҷом меёбад. == Фарҳанг ва маориф == Шаҳр маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва анъанаҳои маҳаллӣ машҳур аст; дар он якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Кананга]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] 7rcyt1xowxjblnztsl4tza2t0m5guj9 1472608 1472607 2026-05-13T05:27:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472608 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Мбужи-Майи фурудгоҳи маҳаллӣ амал мекунад; роҳҳои автомобилӣ ба дигар шаҳрҳо суст таъмир шудаанд ва қисми боркашонӣ тариқи ҳаво ва дарё анҷом меёбад. == Фарҳанг ва маориф == Шаҳр маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва анъанаҳои маҳаллӣ машҳур аст; дар он якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Кананга]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} tvkqk75pzjg0lam0jjb5ygefr1xxamd 1472609 1472608 2026-05-13T05:27:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472609 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Мбужи-Майи фурудгоҳи маҳаллӣ амал мекунад; роҳҳои автомобилӣ ба дигар шаҳрҳо суст таъмир шудаанд ва қисми боркашонӣ тариқи ҳаво ва дарё анҷом меёбад. == Фарҳанг ва маориф == Шаҳр маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва анъанаҳои маҳаллӣ машҳур аст; дар он якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Кананга]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Мбужи-Майи дар Encyclopædia Britannica] kinp20he57gn0hfzgfm15f6j98ka01k 1472610 1472609 2026-05-13T05:27:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472610 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Мбужи-Майи |номи аслӣ = Mbuji-Mayi |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 6|lat_min = 9|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 23|lon_min = 36|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1910-ум |масоҳат = 135 |баландии маркази МА = 678 |аҳолӣ = 2 892 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2023 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Мбужи-Майи''' — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Шарқӣ буда, яке аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар (зиёда аз 2 миллион нафар) мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Mbuji-Mayi] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази асосии истихроҷи алмоси саноатӣ дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Мбужи-Майи дар нимаи аввали асри XX дар атрофи конҳои алмос ба вуҷуд омад ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд; дар солҳои низоъ шумораи зиёди гурезаҳоро қабул кард.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Шаҳр дар водии дарёи Мбужи-Майи, дар баландии тақрибан 700 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, мавсими боронгар ва хушк дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Мбужи-Майи зиёда аз 2 миллион нафар буда, аз шаҳрҳои сераҳолитарини кишвар аст.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон ба гурӯҳи қавмии луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр асосан ба истихроҷи алмос (ширкати MIBA) вобаста аст; кишоварзӣ ва тиҷорати маҳаллӣ низ аҳамият доранд, вале инфрасохтор суст инкишоф ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Мбужи-Майи фурудгоҳи маҳаллӣ амал мекунад; роҳҳои автомобилӣ ба дигар шаҳрҳо суст таъмир шудаанд ва қисми боркашонӣ тариқи ҳаво ва дарё анҷом меёбад. == Фарҳанг ва маориф == Шаҳр маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва анъанаҳои маҳаллӣ машҳур аст; дар он якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Кананга]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Mbuji-Mayi Мбужи-Майи дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] p9agrlmxb8x4n06dot11ekag738o65s 0 331419 1472611 2026-05-13T05:27:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472611 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> 3i4b9poijqg69nt3wlfm639f95xurc2 1472612 1472611 2026-05-13T05:28:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472612 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> ahb0jxlx4vyvn25s4e1uhmq6ynb2l0d 1472613 1472612 2026-05-13T05:28:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472613 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. rt75pe2y7vh9hmi5vecdtgdu1grphl0 1472614 1472613 2026-05-13T05:28:32Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472614 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> 2o5mvtsvc6wcvtg02cnjd80ny0d0f6q 1472615 1472614 2026-05-13T05:28:45Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472615 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. 57gkeybon6kz96kinfkvchyisgg71s5 1472616 1472615 2026-05-13T05:28:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472616 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. == Нақлиёт == Дар Кананга фурудгоҳи маҳаллӣ ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд; роҳи оҳан робитаи асосии шаҳр бо дигар минтақаҳои кишвар аст. jips044w87lpxpk6uxas9e5g70vljo0 1472617 1472616 2026-05-13T05:29:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472617 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. == Нақлиёт == Дар Кананга фурудгоҳи маҳаллӣ ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд; роҳи оҳан робитаи асосии шаҳр бо дигар минтақаҳои кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Кананга маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва ҳунармандии маҳаллӣ машҳур аст; дар шаҳр якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. 9bvbyuxexd5tk41d9t92sk9xuc82kj2 1472618 1472617 2026-05-13T05:29:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472618 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. == Нақлиёт == Дар Кананга фурудгоҳи маҳаллӣ ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд; роҳи оҳан робитаи асосии шаҳр бо дигар минтақаҳои кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Кананга маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва ҳунармандии маҳаллӣ машҳур аст; дар шаҳр якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Мбужи-Майи]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] pk5albszqjhr2cbnhy3w7qgnrdcklee 1472619 1472618 2026-05-13T05:29:36Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472619 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. == Нақлиёт == Дар Кананга фурудгоҳи маҳаллӣ ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд; роҳи оҳан робитаи асосии шаҳр бо дигар минтақаҳои кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Кананга маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва ҳунармандии маҳаллӣ машҳур аст; дар шаҳр якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Мбужи-Майи]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 87a3pfu79f0wtat4xfuy2564w0vh8o4 1472620 1472619 2026-05-13T05:29:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472620 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. == Нақлиёт == Дар Кананга фурудгоҳи маҳаллӣ ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд; роҳи оҳан робитаи асосии шаҳр бо дигар минтақаҳои кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Кананга маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва ҳунармандии маҳаллӣ машҳур аст; дар шаҳр якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Мбужи-Майи]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kananga Кананга дар Encyclopædia Britannica] gfp39p1bhbl48rur2o5630o46v9lbfm 1472621 1472620 2026-05-13T05:30:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472621 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кананга |номи аслӣ = Kananga |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = S|lat_deg = 5|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 22|lon_min = 25|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1884 |масоҳат = 744 |баландии маркази МА = 650 |аҳолӣ = 1 971 704 |соли барӯйхатгирӣ = 2015 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кананга''' (то соли 1966 — ''Лулуабур'') — шаҳр дар маркази [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Касай-Марказӣ буда, яке аз шаҳрҳои калони кишвар мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kananga Kananga] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,5 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1884 ҳамчун пойгоҳ дар роҳи дарёи Лулуа бунёд шуд ва номи «Лулуабур» гирифт; пас аз кашидани роҳи оҳан ба маркази муҳими минтақаи Касай табдил ёфт. Соли 1966 номи африқоии «Кананга»-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кананга дар водии дарёи Лулуа, дар баландии тақрибан 650 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикӣ буда, бо мавсимҳои боронгар ва хушк фарқ мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кананга зиёда аз 1,5 миллион нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луба тааллуқ доранд; забонҳои паҳн чилуба ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (маниҳот, ҷуворимакка, чормағзи замин), тиҷорат ва хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳи оҳан байни [[Киншаса]] ва Катанга мебошад. == Нақлиёт == Дар Кананга фурудгоҳи маҳаллӣ ва истгоҳи роҳи оҳан амал мекунанд; роҳи оҳан робитаи асосии шаҳр бо дигар минтақаҳои кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Кананга маркази фарҳанги халқи луба буда, бо мусиқӣ, рақс ва ҳунармандии маҳаллӣ машҳур аст; дар шаҳр якчанд донишгоҳ ва коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Мбужи-Майи]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kananga Кананга дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 2984i6efmxubjzmy7g536gqdghfojnu 0 331420 1472622 2026-05-13T05:30:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472622 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> t6i58ah2mt67kvdyhiic11nfad61rd3 1472623 1472622 2026-05-13T05:30:32Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472623 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> m7rud0d9geagypffthp8xwgaghrf8pt 1472624 1472623 2026-05-13T05:30:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472624 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. qu69l1vezndglfbxomb6zhw07uxfeco 1472626 1472624 2026-05-13T05:30:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472626 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> t62md3rhugtobw4md7jfzrx0cbp5cye 1472627 1472626 2026-05-13T05:31:10Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472627 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. 6tjz1tk8yjhg80cimecx7ojtts95jkb 1472628 1472627 2026-05-13T05:31:23Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472628 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Кисангани Фурудгоҳи байналмилалии Бангока ва бандари дарёӣ амал мекунанд; дарёи Конго роҳи асосии алоқа бо [[Киншаса]] мебошад, зеро роҳҳои хушкӣ суст инкишоф ёфтаанд. 82xzunbcmnlrb6l7jqjwcaf4j1k3isg 1472629 1472628 2026-05-13T05:31:36Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472629 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Кисангани Фурудгоҳи байналмилалии Бангока ва бандари дарёӣ амал мекунанд; дарёи Конго роҳи асосии алоқа бо [[Киншаса]] мебошад, зеро роҳҳои хушкӣ суст инкишоф ёфтаанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисангани Донишгоҳи Кисангани ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо моҳигирии анъанавӣ дар шаршараҳои Бойома ва мусиқии маҳаллӣ машҳур аст. fs7w54owo9iljm0ujd06k18kosxdvcl 1472630 1472629 2026-05-13T05:31:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472630 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Кисангани Фурудгоҳи байналмилалии Бангока ва бандари дарёӣ амал мекунанд; дарёи Конго роҳи асосии алоқа бо [[Киншаса]] мебошад, зеро роҳҳои хушкӣ суст инкишоф ёфтаанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисангани Донишгоҳи Кисангани ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо моҳигирии анъанавӣ дар шаршараҳои Бойома ва мусиқии маҳаллӣ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] o5r43b9j926wxm3v8e2d7l4tr0rbwbs 1472632 1472630 2026-05-13T05:32:01Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472632 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Кисангани Фурудгоҳи байналмилалии Бангока ва бандари дарёӣ амал мекунанд; дарёи Конго роҳи асосии алоқа бо [[Киншаса]] мебошад, зеро роҳҳои хушкӣ суст инкишоф ёфтаанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисангани Донишгоҳи Кисангани ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо моҳигирии анъанавӣ дар шаршараҳои Бойома ва мусиқии маҳаллӣ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 15os80wrglw6msnsw0u1rct1bkdawn0 1472633 1472632 2026-05-13T05:32:14Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472633 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Кисангани Фурудгоҳи байналмилалии Бангока ва бандари дарёӣ амал мекунанд; дарёи Конго роҳи асосии алоқа бо [[Киншаса]] мебошад, зеро роҳҳои хушкӣ суст инкишоф ёфтаанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисангани Донишгоҳи Кисангани ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо моҳигирии анъанавӣ дар шаршараҳои Бойома ва мусиқии маҳаллӣ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kisangani Кисангани дар Encyclopædia Britannica] 9jvxltrq6097hbwau5dcqjy0xjgsbsk 1472635 1472633 2026-05-13T05:32:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472635 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисангани |номи аслӣ = Kisangani |кишвар = Ҷумҳурии Демократии Конго |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 25|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1883 |масоҳат = 1910 |баландии маркази МА = 396 |аҳолӣ = 1 366 000 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = +1 … +2 |сайт = }} '''Кисангани''' (то соли 1966 — ''Стэнливил'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Ҷумҳурии Демократии Конго]], маркази музофоти Чопо буда, дар соҳили дарёи [[Конго (дарё)|Конго]], дар наздикии шаршараҳои Бойома воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisangani Kisangani] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, бузургтарин шаҳри ботлоқи дарёи Конго ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1883 аз ҷониби Ҳенри Мортон Стэнли дар маҳалле, ки киштигардии дарёи Конго бо шаршараҳо қатъ мешавад, бунёд шуд ва номи «Стэнливил» гирифт. Соли 1966 номи «Кисангани»-ро гирифт; дар низоъҳои солҳои 1960 ва 2000 шаҳр борҳо майдони ҷанг шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисангани дар соҳили дарёи Конго, дар наздикии шаршараҳои Бойома, дар ҳамворӣ воқеъ аст; қариб дар хатти экватор ҷойгир буда, иқлими экваторӣ — тамоми сол гарм ва намнок — дорад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисангани зиёда аз 1,3 миллион нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ, лингала ва фаронсавӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар тиҷорати дарёӣ, коркарди маҳсулоти ҷангал (чӯб), кишоварзӣ ва истихроҷи маъдан асос меёбад; Кисангани гиреҳи муҳими нақлиёти дарёӣ ва ҳавоии шимолу шарқи кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Кисангани Фурудгоҳи байналмилалии Бангока ва бандари дарёӣ амал мекунанд; дарёи Конго роҳи асосии алоқа бо [[Киншаса]] мебошад, зеро роҳҳои хушкӣ суст инкишоф ёфтаанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисангани Донишгоҳи Кисангани ва марказҳои фарҳангӣ фаъолият мекунанд; шаҳр бо моҳигирии анъанавӣ дар шаршараҳои Бойома ва мусиқии маҳаллӣ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Демократии Конго]] * [[Конго (дарё)]] * [[Киншаса]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kisangani Кисангани дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Ҷумҳурии Демократии Конго]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] kg7vqayr0c29w7knle28yt2imtkakmf 0 331421 1472636 2026-05-13T05:32:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472636 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> 8ontt0ynl6sgrpubeha7jl1rqhfghgl 1472638 1472636 2026-05-13T05:32:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472638 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. snubmegz5dmvt4hz9uegdkqnoe7kl9p 1472639 1472638 2026-05-13T05:33:10Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472639 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. 3yjmv5cfwj4wuxknvlanc5cxuz3sher 1472640 1472639 2026-05-13T05:33:22Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472640 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. hafxlxxlx5k6gxhisfrq1vtdcanic35 1472642 1472640 2026-05-13T05:33:35Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472642 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. erqv8ywhrajqfb2hs7rq0y369ry1kbk 1472643 1472642 2026-05-13T05:33:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472643 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. == Нақлиёт == Дар Манчестер Фурудгоҳи Манчестер — яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шабакаи трамвайҳои «Метролинк», истгоҳҳои роҳи оҳан (Пикадилли, Виктория) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд. 7fmv2gao9yiy3tkl6fs2xqjs12jekpd 1472644 1472643 2026-05-13T05:34:01Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472644 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. == Нақлиёт == Дар Манчестер Фурудгоҳи Манчестер — яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шабакаи трамвайҳои «Метролинк», истгоҳҳои роҳи оҳан (Пикадилли, Виктория) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Манчестер маркази муҳими мусиқӣ (гурӯҳҳои «Oasis», «The Smiths», «Joy Division»), варзиш ва маориф аст. Дар шаҳр ду клуби машҳури футбол — «Манчестер Юнайтед» ва «Манчестер Сити» — фаъолият мекунанд; Донишгоҳи Манчестер яке аз бузургтарин донишгоҳҳои [[Британияи Кабир]] буда, дар он атоми бори аввал тақсим карда шуд. 7x30ln2lldtyic5jluwhne509dqycpa 1472645 1472644 2026-05-13T05:34:14Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472645 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. == Нақлиёт == Дар Манчестер Фурудгоҳи Манчестер — яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шабакаи трамвайҳои «Метролинк», истгоҳҳои роҳи оҳан (Пикадилли, Виктория) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Манчестер маркази муҳими мусиқӣ (гурӯҳҳои «Oasis», «The Smiths», «Joy Division»), варзиш ва маориф аст. Дар шаҳр ду клуби машҳури футбол — «Манчестер Юнайтед» ва «Манчестер Сити» — фаъолият мекунанд; Донишгоҳи Манчестер яке аз бузургтарин донишгоҳҳои [[Британияи Кабир]] буда, дар он атоми бори аввал тақсим карда шуд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Лондон]] * [[Ливерпул (шаҳр)|Ливерпул]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] evh64zzaaqdw6hz55a0z047bkhsrxmn 1472646 1472645 2026-05-13T05:34:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472646 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. == Нақлиёт == Дар Манчестер Фурудгоҳи Манчестер — яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шабакаи трамвайҳои «Метролинк», истгоҳҳои роҳи оҳан (Пикадилли, Виктория) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Манчестер маркази муҳими мусиқӣ (гурӯҳҳои «Oasis», «The Smiths», «Joy Division»), варзиш ва маориф аст. Дар шаҳр ду клуби машҳури футбол — «Манчестер Юнайтед» ва «Манчестер Сити» — фаъолият мекунанд; Донишгоҳи Манчестер яке аз бузургтарин донишгоҳҳои [[Британияи Кабир]] буда, дар он атоми бори аввал тақсим карда шуд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Лондон]] * [[Ливерпул (шаҳр)|Ливерпул]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} hz36f47bvq9p9mvjxmqzc6kv9zuje0g 1472647 1472646 2026-05-13T05:34:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472647 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. == Нақлиёт == Дар Манчестер Фурудгоҳи Манчестер — яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шабакаи трамвайҳои «Метролинк», истгоҳҳои роҳи оҳан (Пикадилли, Виктория) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Манчестер маркази муҳими мусиқӣ (гурӯҳҳои «Oasis», «The Smiths», «Joy Division»), варзиш ва маориф аст. Дар шаҳр ду клуби машҳури футбол — «Манчестер Юнайтед» ва «Манчестер Сити» — фаъолият мекунанд; Донишгоҳи Манчестер яке аз бузургтарин донишгоҳҳои [[Британияи Кабир]] буда, дар он атоми бори аввал тақсим карда шуд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Лондон]] * [[Ливерпул (шаҳр)|Ливерпул]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Manchester-England Манчестер дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.manchester.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Манчестер] o38yh79mlmav9sgcdrcipjpg5rx8f75 1472648 1472647 2026-05-13T05:34:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472648 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Манчестер |номи аслӣ = Manchester |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 28|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 2|lon_min = 14|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1853 |масоҳат = 115,6 |баландии маркази МА = 38 |аҳолӣ = 552 858 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.manchester.gov.uk/ }} '''Манчестер''' (ба англисӣ: ''Manchester'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Англия]], [[Британияи Кабир]] буда, маркази минтақаи метрополитении Манчестери Бузург мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Manchester-England Manchester] — Encyclopædia Britannica</ref> Манчестер яке аз марказҳои асосии Инқилоби саноатӣ буд ва имрӯз яке аз шаҳрҳои муҳими иқтисодӣ, илмӣ ва фарҳангии кишвар ба ҳисоб меравад; аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо атрофаш — зиёда аз 2,8 миллион нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар ҷойи Манчестер замоне қалъаи римии Мамусиум (тақрибан соли 79 мелодӣ) воқеъ буд. Дар асрҳои миёна Манчестер шаҳраки бозорӣ буд, вале дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, ба маркази ҷаҳонии саноати нассоҷӣ (бахусус коркарди пахта) табдил ёфт ва лақаби «Коттонополис»-ро гирифт.<ref name="brit" /> Соли 1853 ба Манчестер мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати нассоҷӣ, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале аз охири асри XX дубора эҳё шуд — соҳаи хидматрасонӣ, расона, маориф ва фарҳанг рушд карданд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Манчестер дар ҳамворӣ дар канори дарёҳои Ируэлл, Медлок ва Эрк, дар доманаи ғарбии Пеннинҳо ҷойгир аст; иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад. Шаҳр бо каналҳои худ, аз ҷумла канали киштигард то баҳри Ирландия, машҳур аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 550 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении Манчестери Бузург бошад зиёда аз 2,8 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр гуногунмиллат буда, ҷамоаҳои калони муҳоҷирон аз Осиёи Ҷанубӣ, Аврупои Шарқӣ ва дигар минтақаҳо дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Манчестер бар хидматрасонӣ, молия, расона, маориф, технологияҳои иттилоотӣ ва сайёҳӣ асос меёбад; шаҳр пас аз [[Лондон]] яке аз бузургтарин марказҳои иқтисодии [[Британияи Кабир]] аст. Дар он студияҳои Би-Би-Си (МедиаСитиЮКей) ва дафтарҳои бисёр ширкатҳо ҷойгиранд. == Нақлиёт == Дар Манчестер Фурудгоҳи Манчестер — яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои кишвар берун аз [[Лондон]] — шабакаи трамвайҳои «Метролинк», истгоҳҳои роҳи оҳан (Пикадилли, Виктория) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Манчестер маркази муҳими мусиқӣ (гурӯҳҳои «Oasis», «The Smiths», «Joy Division»), варзиш ва маориф аст. Дар шаҳр ду клуби машҳури футбол — «Манчестер Юнайтед» ва «Манчестер Сити» — фаъолият мекунанд; Донишгоҳи Манчестер яке аз бузургтарин донишгоҳҳои [[Британияи Кабир]] буда, дар он атоми бори аввал тақсим карда шуд. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Лондон]] * [[Ливерпул (шаҳр)|Ливерпул]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Manchester-England Манчестер дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.manchester.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Манчестер] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 02d1ikwkix8nhm38u14mog9vjrrdz88 0 331422 1472649 2026-05-13T05:35:09Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472649 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> tt38tkttzt0514gsi695rbu72buntqy 1472650 1472649 2026-05-13T05:35:22Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472650 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. h55z1rhcq8at2e4p85i6mittbzubou3 1472652 1472650 2026-05-13T05:35:35Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472652 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. a05l8icbqcq6mg1cn96m7sznxv31vjw 1472653 1472652 2026-05-13T05:35:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472653 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. 1zqza17zdbg8lbwanwnexgeigz5gj71 1472654 1472653 2026-05-13T05:36:01Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472654 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. jqe9mh1da7cx9v94hpazxwdeogbnt4j 1472655 1472654 2026-05-13T05:36:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472655 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. == Нақлиёт == Дар Шеффилд истгоҳи марказии роҳи оҳан, шабакаи трамвайҳои «Supertram» ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; фурудгоҳҳои наздиктарин дар [[Манчестер]] ва Донкастер ҷойгиранд. jayhh93quldqj800u539haldw5pvyhv 1472657 1472655 2026-05-13T05:36:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472657 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. == Нақлиёт == Дар Шеффилд истгоҳи марказии роҳи оҳан, шабакаи трамвайҳои «Supertram» ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; фурудгоҳҳои наздиктарин дар [[Манчестер]] ва Донкастер ҷойгиранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Шеффилд ду донишгоҳ — Донишгоҳи Шеффилд ва Донишгоҳи Ҳаллами Шеффилд — фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ (гурӯҳҳои «Arctic Monkeys», «Def Leppard», «Pulp»), толори консертии Сити-Холл ва клуби футболи «Шеффилд Юнайтед» машҳур аст. «Шеффилд Ф.К.» қадимтарин клуби футболи ҷаҳон ба ҳисоб меравад. kdy8kftu787ar8kcsklgmukxvk26wx6 1472658 1472657 2026-05-13T05:36:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472658 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. == Нақлиёт == Дар Шеффилд истгоҳи марказии роҳи оҳан, шабакаи трамвайҳои «Supertram» ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; фурудгоҳҳои наздиктарин дар [[Манчестер]] ва Донкастер ҷойгиранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Шеффилд ду донишгоҳ — Донишгоҳи Шеффилд ва Донишгоҳи Ҳаллами Шеффилд — фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ (гурӯҳҳои «Arctic Monkeys», «Def Leppard», «Pulp»), толори консертии Сити-Холл ва клуби футболи «Шеффилд Юнайтед» машҳур аст. «Шеффилд Ф.К.» қадимтарин клуби футболи ҷаҳон ба ҳисоб меравад. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] qxjtbeudkniocipw5x91i3e4nvk4c9v 1472659 1472658 2026-05-13T05:36:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472659 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. == Нақлиёт == Дар Шеффилд истгоҳи марказии роҳи оҳан, шабакаи трамвайҳои «Supertram» ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; фурудгоҳҳои наздиктарин дар [[Манчестер]] ва Донкастер ҷойгиранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Шеффилд ду донишгоҳ — Донишгоҳи Шеффилд ва Донишгоҳи Ҳаллами Шеффилд — фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ (гурӯҳҳои «Arctic Monkeys», «Def Leppard», «Pulp»), толори консертии Сити-Холл ва клуби футболи «Шеффилд Юнайтед» машҳур аст. «Шеффилд Ф.К.» қадимтарин клуби футболи ҷаҳон ба ҳисоб меравад. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} okygjlg0qgiamxyp5f0lf6sgvsq2ve3 1472660 1472659 2026-05-13T05:37:05Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472660 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. == Нақлиёт == Дар Шеффилд истгоҳи марказии роҳи оҳан, шабакаи трамвайҳои «Supertram» ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; фурудгоҳҳои наздиктарин дар [[Манчестер]] ва Донкастер ҷойгиранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Шеффилд ду донишгоҳ — Донишгоҳи Шеффилд ва Донишгоҳи Ҳаллами Шеффилд — фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ (гурӯҳҳои «Arctic Monkeys», «Def Leppard», «Pulp»), толори консертии Сити-Холл ва клуби футболи «Шеффилд Юнайтед» машҳур аст. «Шеффилд Ф.К.» қадимтарин клуби футболи ҷаҳон ба ҳисоб меравад. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Шеффилд дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.sheffield.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Шеффилд] pmhpgmmk8bk1l8nw6o9ibx3haa216zt 1472661 1472660 2026-05-13T05:37:18Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472661 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Шеффилд |номи аслӣ = Sheffield |кишвар = Британияи Кабир |lat_dir = N|lat_deg = 53|lat_min = 23|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg = 1|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1893 |масоҳат = 367,9 |баландии маркази МА = 60 |аҳолӣ = 556 521 |соли барӯйхатгирӣ = 2021 |вақти минтақавӣ = 0 |сайт = https://www.sheffield.gov.uk/ }} '''Шеффилд''' (ба англисӣ: ''Sheffield'') — шаҳр дар шимолу шарқи [[Англия]], [[Британияи Кабир]], дар графии Йоркшири Ҷанубӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Sheffield] — Encyclopædia Britannica</ref> Шеффилд таърихан маркази ҷаҳонии истеҳсоли пӯлод ва маснуоти тез (корд, асбоб) буд; аҳолии он зиёда аз 500 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шеффилд дар асрҳои миёна шаҳраки оҳангарӣ буд, ки бо корд ва ҷузъҳои пӯлодин машҳур шуд. Дар асрҳои XVIII–XIX, дар замони Инқилоби саноатӣ, шаҳр ба маркази асосии металлургия табдил ёфт — дар ҳамин ҷо пӯлоди тигелӣ ва пӯлоди зангногир ихтироъ шуданд.<ref name="brit" /> Соли 1893 ба Шеффилд мақоми расмии шаҳр дода шуд. Дар асри XX, бо таназзули саноати металлургия, шаҳр давраи душвор гузаронид, вале баъдан соҳаи хидматрасонӣ, маориф ва технологияҳои нав рушд карданд; қисми зиёди шаҳр дар ҳудуди боғи миллии Пик-Дистрикт ё дар наздикии он ҷойгир аст. == Ҷуғрофия ва иқлим == Шеффилд дар доманаи шарқии Пеннинҳо, дар канори дарёҳои Дон, Шиф ва чанд ҷӯйи дигар воқеъ аст; релефи шаҳр теппагӣ буда, як қисми ҳудуди он ба боғи миллии Пик-Дистрикт дохил мешавад. Иқлими он муътадили уқёнусӣ — салқин ва боронгар — мебошад; Шеффилдро яке аз сабзтарин шаҳрҳои [[Аврупо]] меноманд. == Аҳолӣ == Аҳолии Шеффилд зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, бо атрофаш зиёда аз 1,5 миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Шаҳр шумораи зиёди донишҷӯён дорад ва ҷамоаҳои гуногуни муҳоҷирон дар он зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Шеффилд аз металлургияи вазнин ба хидматрасонӣ, маориф, тандурустӣ, технологияҳои пешрафта ва тадқиқот гузаштааст; то имрӯз истеҳсоли пӯлоди махсус (барои авиатсия ва тиб) дар шаҳр нигоҳ дошта мешавад. == Нақлиёт == Дар Шеффилд истгоҳи марказии роҳи оҳан, шабакаи трамвайҳои «Supertram» ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; фурудгоҳҳои наздиктарин дар [[Манчестер]] ва Донкастер ҷойгиранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Шеффилд ду донишгоҳ — Донишгоҳи Шеффилд ва Донишгоҳи Ҳаллами Шеффилд — фаъолият мекунанд; шаҳр бо мусиқӣ (гурӯҳҳои «Arctic Monkeys», «Def Leppard», «Pulp»), толори консертии Сити-Холл ва клуби футболи «Шеффилд Юнайтед» машҳур аст. «Шеффилд Ф.К.» қадимтарин клуби футболи ҷаҳон ба ҳисоб меравад. == Нигаред низ == * [[Британияи Кабир]] * [[Англия]] * [[Манчестер]] * [[Лидс (шаҳр)|Лидс]] * [[Лондон]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Sheffield-England Шеффилд дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.sheffield.gov.uk/ Сомонаи расмии шӯрои шаҳри Шеффилд] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 2hmbe99b1a8orwwpkqx2uvecytwb52g 0 331423 1472698 2026-05-13T05:45:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472698 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> aqyvq5foz2ma0x5pqz3lmcdh75noq0d 1472699 1472698 2026-05-13T05:45:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472699 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> lswk666n1liflit46mtlfen1kcgkpib 1472700 1472699 2026-05-13T05:45:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472700 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. t18q9w684hnh117hc93cefdrzgrz96l 1472701 1472700 2026-05-13T05:45:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472701 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. f3s07hp1o18d988o78sq9gh3lug4mv4 1472702 1472701 2026-05-13T05:46:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472702 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. n79hwle177ygss3f5vf02n6f1f50bcu 1472703 1472702 2026-05-13T05:46:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472703 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Чиангмай Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай ва истгоҳи роҳи оҳан, ки шаҳрро бо [[Бангкок]] мепайвандад, амал мекунанд; дар дохили шаҳр сонгтхеу (микроавтобусҳои сурх) ва туктук нақлиёти асосӣ ҳастанд. 8x8ekgoulf5d74q66ktdbyrygz8ofdu 1472704 1472703 2026-05-13T05:46:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472704 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Чиангмай Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай ва истгоҳи роҳи оҳан, ки шаҳрро бо [[Бангкок]] мепайвандад, амал мекунанд; дар дохили шаҳр сонгтхеу (микроавтобусҳои сурх) ва туктук нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Чиангмай маркази фарҳанги шимолии тайӣ (Ланна) аст: дар он зиёда аз 300 маъбади буддоӣ, аз ҷумла Ват-Пхратхат-Дой-Сутхеп дар кӯҳ, ҷойгиранд; иди Лой-Кратхонг ва ҷашнвораи гулҳо машҳуранд. Дар шаҳр Донишгоҳи Чиангмай ва бозорҳои шабонаи маъруф фаъолият мекунанд. ai4vfvqzmlcfxlc5krgydl33bxwq6x8 1472706 1472704 2026-05-13T05:46:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472706 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Чиангмай Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай ва истгоҳи роҳи оҳан, ки шаҳрро бо [[Бангкок]] мепайвандад, амал мекунанд; дар дохили шаҳр сонгтхеу (микроавтобусҳои сурх) ва туктук нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Чиангмай маркази фарҳанги шимолии тайӣ (Ланна) аст: дар он зиёда аз 300 маъбади буддоӣ, аз ҷумла Ват-Пхратхат-Дой-Сутхеп дар кӯҳ, ҷойгиранд; иди Лой-Кратхонг ва ҷашнвораи гулҳо машҳуранд. Дар шаҳр Донишгоҳи Чиангмай ва бозорҳои шабонаи маъруф фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] dxy849d5tq7nrcoba85qwszuywa8e9k 1472707 1472706 2026-05-13T05:46:53Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472707 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Чиангмай Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай ва истгоҳи роҳи оҳан, ки шаҳрро бо [[Бангкок]] мепайвандад, амал мекунанд; дар дохили шаҳр сонгтхеу (микроавтобусҳои сурх) ва туктук нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Чиангмай маркази фарҳанги шимолии тайӣ (Ланна) аст: дар он зиёда аз 300 маъбади буддоӣ, аз ҷумла Ват-Пхратхат-Дой-Сутхеп дар кӯҳ, ҷойгиранд; иди Лой-Кратхонг ва ҷашнвораи гулҳо машҳуранд. Дар шаҳр Донишгоҳи Чиангмай ва бозорҳои шабонаи маъруф фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 4ek1qlobk8s39qse2bbc7yjbe47wagx 1472708 1472707 2026-05-13T05:47:06Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472708 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Чиангмай Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай ва истгоҳи роҳи оҳан, ки шаҳрро бо [[Бангкок]] мепайвандад, амал мекунанд; дар дохили шаҳр сонгтхеу (микроавтобусҳои сурх) ва туктук нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Чиангмай маркази фарҳанги шимолии тайӣ (Ланна) аст: дар он зиёда аз 300 маъбади буддоӣ, аз ҷумла Ват-Пхратхат-Дой-Сутхеп дар кӯҳ, ҷойгиранд; иди Лой-Кратхонг ва ҷашнвораи гулҳо машҳуранд. Дар шаҳр Донишгоҳи Чиангмай ва бозорҳои шабонаи маъруф фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Чиангмай дар Encyclopædia Britannica] hqflzdvj3d03b49c05kb5kesaxtlccb 1472709 1472708 2026-05-13T05:47:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472709 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Чиангмай |номи аслӣ = เชียงใหม่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 18|lat_min = 47|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 98|lon_min = 59|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1296 |масоҳат = 40,2 |баландии маркази МА = 310 |аҳолӣ = 131 091 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Чиангмай''' (ба тайӣ: ''เชียงใหม่'') — бузургтарин шаҳри шимоли [[Таиланд]] ва маркази вилояти Чиангмай буда, замоне пойтахти подшоҳии Ланна будааст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Chiang Mai] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз як миллион нафар мебошад; шаҳр маркази муҳими сайёҳӣ ва фарҳанги шимолӣ аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Чиангмай соли 1296 аз ҷониби шоҳ Менграй ҳамчун пойтахти подшоҳии Ланна бунёд шуд; қисми таърихии шаҳр бо девору хандақ иҳота шуда буд. Дар асрҳои баъдӣ шаҳр гоҳ зери ҳукмронии Бирма ва гоҳ зери ҳукмронии Сиам буд; дар охири асри XIX ба ҳайати Сиам ҳамроҳ карда шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Чиангмай дар водии дарёи Пинг, дар доманаи кӯҳҳои шимолии [[Таиланд]] (дар наздикии қуллаи Дой-Интанон — баландтарин нуқтаи кишвар) воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, нисбат ба [[Бангкок]] салқинтар аст. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо минтақаи метрополитении он зиёда аз як миллион нафар мебошад.<ref name="brit" /> Аксарияти сокинон тайӣ буда, ҷамоаҳои қабилаҳои кӯҳӣ ва муҳоҷирони хориҷӣ низ дар шаҳр зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Чиангмай бар сайёҳӣ, ҳунармандӣ (нуқра, чӯбкорӣ, абрешим, чатр), кишоварзӣ ва соҳаи хидматрасонӣ асос меёбад; шаҳр инчунин ба маркази технологияҳои иттилоотӣ ва кории дурдаст табдил ёфтааст. == Нақлиёт == Дар Чиангмай Фурудгоҳи байналмилалии Чиангмай ва истгоҳи роҳи оҳан, ки шаҳрро бо [[Бангкок]] мепайвандад, амал мекунанд; дар дохили шаҳр сонгтхеу (микроавтобусҳои сурх) ва туктук нақлиёти асосӣ ҳастанд. == Фарҳанг ва маориф == Чиангмай маркази фарҳанги шимолии тайӣ (Ланна) аст: дар он зиёда аз 300 маъбади буддоӣ, аз ҷумла Ват-Пхратхат-Дой-Сутхеп дар кӯҳ, ҷойгиранд; иди Лой-Кратхонг ва ҷашнвораи гулҳо машҳуранд. Дар шаҳр Донишгоҳи Чиангмай ва бозорҳои шабонаи маъруф фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Chiang-Mai Чиангмай дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Таиланд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 8197dqnqbxy0eagmh5po9njtv2c7ud5 0 331424 1472710 2026-05-13T05:47:36Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1472710 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> 4qk2kd4hhw0gield1gudt89buoho3zl 1472711 1472710 2026-05-13T05:47:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472711 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> 1a2483ildxz4jhg2b7t5ldk001dklyl 1472712 1472711 2026-05-13T05:48:01Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472712 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. 125q55qzy4eu38acwet3gie0atri9bw 1472713 1472712 2026-05-13T05:48:14Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472713 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> kl6m3pgobmm6cblldxzywm9z1kug5v1 1472714 1472713 2026-05-13T05:48:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472714 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. d78qjlnehxhclzzcz5u19cic2121k6g 1472715 1472714 2026-05-13T05:48:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472715 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. == Нақлиёт == Нонтхабуриро хатҳои метрои Бангкок (хати арғувонӣ), қаторҳои дарёӣ дар Чаупхрая ва шоҳроҳҳои калон бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд. ag161jtzr3ahyr2bcz3k46sefg55jt7 1472716 1472715 2026-05-13T05:48:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1472716 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. == Нақлиёт == Нонтхабуриро хатҳои метрои Бангкок (хати арғувонӣ), қаторҳои дарёӣ дар Чаупхрая ва шоҳроҳҳои калон бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Нонтхабури маъбадҳои таърихии буддоӣ, бозори маъруфи Ко-Крет (ҷазираи дарёӣ бо ҳунармандии кулолгарии мон) ва боғҳои соҳилӣ ҷойгиранд. 5jptwyuhpt2o6383q7v07gmgnxg9sv8 1472717 1472716 2026-05-13T05:49:05Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1472717 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. == Нақлиёт == Нонтхабуриро хатҳои метрои Бангкок (хати арғувонӣ), қаторҳои дарёӣ дар Чаупхрая ва шоҳроҳҳои калон бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Нонтхабури маъбадҳои таърихии буддоӣ, бозори маъруфи Ко-Крет (ҷазираи дарёӣ бо ҳунармандии кулолгарии мон) ва боғҳои соҳилӣ ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] hhqxh1jmqg6z1ykgtmfq7z704peo2ms 1472718 1472717 2026-05-13T05:49:18Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1472718 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. == Нақлиёт == Нонтхабуриро хатҳои метрои Бангкок (хати арғувонӣ), қаторҳои дарёӣ дар Чаупхрая ва шоҳроҳҳои калон бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Нонтхабури маъбадҳои таърихии буддоӣ, бозори маъруфи Ко-Крет (ҷазираи дарёӣ бо ҳунармандии кулолгарии мон) ва боғҳои соҳилӣ ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 714shqi7qyplme6dvwiv1etv27d2eps 1472719 1472718 2026-05-13T05:49:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1472719 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. == Нақлиёт == Нонтхабуриро хатҳои метрои Бангкок (хати арғувонӣ), қаторҳои дарёӣ дар Чаупхрая ва шоҳроҳҳои калон бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Нонтхабури маъбадҳои таърихии буддоӣ, бозори маъруфи Ко-Крет (ҷазираи дарёӣ бо ҳунармандии кулолгарии мон) ва боғҳои соҳилӣ ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Нонтхабури дар Encyclopædia Britannica] kcso80ag5o018dycoz88wre8p0wmrlp 1472720 1472719 2026-05-13T05:49:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1472720 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Нонтхабури |номи аслӣ = นนทบุรี |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 13|lat_min = 51|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 31|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVI |масоҳат = 38,9 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 255 671 |соли барӯйхатгирӣ = 2018 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Нонтхабури''' (ба тайӣ: ''นนทบุรี'') — шаҳр дар маркази [[Таиланд]], маркази вилояти Нонтхабури буда, дар бевосита шимоли [[Бангкок]], дар канори дарёи Чаупхрая воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Nonthaburi] — Encyclopædia Britannica</ref> Он амалан қисми агломератсияи Бангкоки Бузург мебошад ва аҳолии он зиёда аз 250 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Нонтхабури дар асри XVI ҳамчун шаҳраки соҳилии дарёи Чаупхрая ба вуҷуд омад; дар асри XX, бо густариши [[Бангкок]], ба яке аз шаҳрҳои наздишаҳрии пуразҳами он табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Нонтхабури дар ҳамвории паст дар канори дарёи Чаупхрая, бевосита дар шимоли [[Бангкок]] воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 250 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ вилояти Нонтхабури яке аз сераҳолитарин вилоятҳои кишвар аст; қисми зиёди сокинон дар [[Бангкок]] кор мекунанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Нонтхабури бо иқтисоди [[Бангкок]] зич алоқаманд аст — дар шаҳр маҳаллаҳои истиқоматӣ, маркетҳои калон, корхонаҳои сабук ва идораҳои давлатӣ (аз ҷумла Вазорати тандурустӣ) ҷойгиранд. == Нақлиёт == Нонтхабуриро хатҳои метрои Бангкок (хати арғувонӣ), қаторҳои дарёӣ дар Чаупхрая ва шоҳроҳҳои калон бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Нонтхабури маъбадҳои таърихии буддоӣ, бозори маъруфи Ко-Крет (ҷазираи дарёӣ бо ҳунармандии кулолгарии мон) ва боғҳои соҳилӣ ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nonthaburi Нонтхабури дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Таиланд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] a0yvwhu4w5ui2q8c8koeyw67c76oncm 0 331425 1472721 2026-05-13T06:02:44Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Илишаъ (ба ибрӣ: אֱלִישַׁע‏‎ – Элиша – «Худо наҷот аст») — Илисаъ, Элишоъ ибни Шофот, Элиша пури Сафат, Елисей, яке аз паёмбарони банӣ Исроил. Тибқи ривояти Библия, тақрибан соли 900 то м. дар аҳди шоҳ Аҳава пас аз Илёс ба паёмбарӣ расид. Илишаъ ягона шоҳиди суу... 1472721 wikitext text/x-wiki Илишаъ (ба ибрӣ: אֱלִישַׁע‏‎ – Элиша – «Худо наҷот аст») — Илисаъ, Элишоъ ибни Шофот, Элиша пури Сафат, Елисей, яке аз паёмбарони банӣ Исроил. Тибқи ривояти Библия, тақрибан соли 900 то м. дар аҳди шоҳ Аҳава пас аз Илёс ба паёмбарӣ расид. Илишаъ ягона шоҳиди сууди Илёс ба осмонҳо буд ва ҷомаи ӯро ба нишони виросати рӯҳи паёмбарӣ ба мерос бурд. Илишаъ қариб сад сол умр дида, беш аз 65 сол паёмбарӣ кард ва дар аҳди шоҳ Иоас тақрибан соли 835 то м. фавтид (Аҳди Атиқ, 19:19). Зикри номи Илишаъ дар Аҳди Ҷадид (Кит. Луқо, 4:27) низ рафтааст. Назири Илишаъро дар ислом паёмбар Ялясаъ гуфтаанд, ки номаш ду бор дар Қуръон (38:48 ва 6:86) ёд шудааст. Ба қавли Табарӣ, «Илёс ба хонаи зане аз банӣ Исроил паноҳ бурд, ки писари бемор дошт, ба номи Алясаъ ибни Ахтуб. Ва зан ӯро паноҳ дод ва кори вайро пинҳон дошт ва Илёс дуо кард, то писари вай аз беморӣ шифо ёфт ва пайрави Илёс шуд ва бад-ӯ имон овард ва ҳама ҷо ҳамроҳи вай мерафт» («Таъриху-р-русули ва-л-мулук», китоби 1, саҳ. 356). Байни достони Илишаъ дар Аҳди Атиқ ва достони Алясаъ дар ривоятҳои исломӣ шабоҳатҳои зиёде ба назар мерасанд. Силсилаи хавориқ (муъҷизаҳо)-и Илишаъ, ки Мирхонд нақл кардааст, аз ҷумла, ширин гаштани оби шӯр, баракат дар зарфи равғани бевазан, фарзанд тавлид кардани зани оқира (нозо) ва баъди фавтидани он фарзанд дубора зинда шудани ӯ бо дуои Илишаъ, мулуки банӣ Исроилро аз қасди душманон огоҳ кардани Илишаъ («Равзату-с-сафо», китоби 2, саҳ. 674–678) бо ривоёти яҳудӣ айнияти том дошта, метавон гуфт, бевосита баргирифта аз Китоби чоруми Подшоҳон аст. Тибқи ривоёти исломӣ, Илишаъ қабл аз вафоташ Зулкифлро вориси худ дар паёмбарӣ таъйин кард. Бузургдошти Илишаъ дар Калисои православӣ 14 июн аз рӯи тақвими калисоии православӣ (мутобиқ ба 27 июни тақвими григорӣ) ва дар Калисои католикӣ 14 июн баргузор мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илишаъ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Паёмбари бани Исроилӣ]] bt089157hmq0snm7b044bpstz0472ou 1472722 1472721 2026-05-13T06:10:14Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472722 wikitext text/x-wiki '''Илишаъ''' (({{lang-he|אֱלִישַׁע}},– Элиша – «Худо наҷот аст») — Илисаъ, Элишоъ ибни Шофот, Элиша пури Сафат, Елисей, яке аз паёмбарони банӣ Исроил. Тибқи ривояти Библия, тақрибан соли 900 то м. дар аҳди шоҳ Аҳава пас аз Илёс ба паёмбарӣ расид. Илишаъ ягона шоҳиди сууди Илёс ба осмонҳо буд ва ҷомаи ӯро ба нишони виросати рӯҳи паёмбарӣ ба мерос бурд. Илишаъ қариб сад сол умр дида, беш аз 65 сол паёмбарӣ кард ва дар аҳди шоҳ Иоас тақрибан соли 835 то м. фавтид (Аҳди Атиқ, 19:19). Зикри номи Илишаъ дар Аҳди Ҷадид (Кит. Луқо, 4:27) низ рафтааст. Назири Илишаъро дар ислом паёмбар Ялясаъ гуфтаанд, ки номаш ду бор дар Қуръон (38:48 ва 6:86) ёд шудааст. Ба қавли Табарӣ, «Илёс ба хонаи зане аз банӣ Исроил паноҳ бурд, ки писари бемор дошт, ба номи Алясаъ ибни Ахтуб. Ва зан ӯро паноҳ дод ва кори вайро пинҳон дошт ва Илёс дуо кард, то писари вай аз беморӣ шифо ёфт ва пайрави Илёс шуд ва бад-ӯ имон овард ва ҳама ҷо ҳамроҳи вай мерафт» («Таъриху-р-русули ва-л-мулук», китоби 1, саҳ. 356). Байни достони Илишаъ дар Аҳди Атиқ ва достони Алясаъ дар ривоятҳои исломӣ шабоҳатҳои зиёде ба назар мерасанд. Силсилаи хавориқ (муъҷизаҳо)-и Илишаъ, ки Мирхонд нақл кардааст, аз ҷумла, ширин гаштани оби шӯр, баракат дар зарфи равғани бевазан, фарзанд тавлид кардани зани оқира (нозо) ва баъди фавтидани он фарзанд дубора зинда шудани ӯ бо дуои Илишаъ, мулуки банӣ Исроилро аз қасди душманон огоҳ кардани Илишаъ («Равзату-с-сафо», китоби 2, саҳ. 674–678) бо ривоёти яҳудӣ айнияти том дошта, метавон гуфт, бевосита баргирифта аз Китоби чоруми Подшоҳон аст. Тибқи ривоёти исломӣ, Илишаъ қабл аз вафоташ Зулкифлро вориси худ дар паёмбарӣ таъйин кард. Бузургдошти Илишаъ дар Калисои православӣ 14 июн аз рӯи тақвими калисоии православӣ (мутобиқ ба 27 июни тақвими григорӣ) ва дар Калисои католикӣ 14 июн баргузор мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илишаъ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Паёмбари бани Исроилӣ]] k9ish6a2p5yotfbu8vg6nxmqpt1ywwn 1472723 1472722 2026-05-13T06:12:24Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472723 wikitext text/x-wiki '''Илишаъ''' (({{lang-he|אֱלִישַׁע}},– Элиша – «Худо наҷот аст») — Илисаъ, Элишоъ ибни Шофот, Элиша пури Сафат, Елисей, яке аз паёмбарони банӣ Исроил. Тибқи ривояти Библия, тақрибан соли 900 то м. дар аҳди шоҳ Аҳава пас аз Илёс ба паёмбарӣ расид. Илишаъ ягона шоҳиди сууди Илёс ба осмонҳо буд ва ҷомаи ӯро ба нишони виросати рӯҳи паёмбарӣ ба мерос бурд. Илишаъ қариб сад сол умр дида, беш аз 65 сол паёмбарӣ кард ва дар аҳди шоҳ Иоас тақрибан соли 835 то м. фавтид (Аҳди Атиқ, 19:19). Зикри номи Илишаъ дар Аҳди Ҷадид (Кит. Луқо, 4:27) низ рафтааст. Назири Илишаъро дар ислом паёмбар Ялясаъ гуфтаанд, ки номаш ду бор дар Қуръон (38:48 ва 6:86) ёд шудааст. Ба қавли Табарӣ, «Илёс ба хонаи зане аз банӣ Исроил паноҳ бурд, ки писари бемор дошт, ба номи Алясаъ ибни Ахтуб. Ва зан ӯро паноҳ дод ва кори вайро пинҳон дошт ва Илёс дуо кард, то писари вай аз беморӣ шифо ёфт ва пайрави Илёс шуд ва бад-ӯ имон овард ва ҳама ҷо ҳамроҳи вай мерафт» («Таъриху-р-русули ва-л-мулук», китоби 1, саҳ. 356). Байни достони Илишаъ дар Аҳди Атиқ ва достони Алясаъ дар ривоятҳои исломӣ шабоҳатҳои зиёде ба назар мерасанд. Силсилаи хавориқ (муъҷизаҳо)-и Илишаъ, ки Мирхонд нақл кардааст, аз ҷумла, ширин гаштани оби шӯр, баракат дар зарфи равғани бевазан, фарзанд тавлид кардани зани оқира (нозо) ва баъди фавтидани он фарзанд дубора зинда шудани ӯ бо дуои Илишаъ, мулуки банӣ Исроилро аз қасди душманон огоҳ кардани Илишаъ («Равзату-с-сафо», китоби 2, саҳ. 674–678) бо ривоёти яҳудӣ айнияти том дошта, метавон гуфт, бевосита баргирифта аз Китоби чоруми Подшоҳон аст. Тибқи ривоёти исломӣ, Илишаъ қабл аз вафоташ Зулкифлро вориси худ дар паёмбарӣ таъйин кард. Бузургдошти Илишаъ дар Калисои православӣ 14 июн аз рӯи тақвими калисоии православӣ (мутобиқ ба 27 июни тақвими григорӣ) ва дар Калисои католикӣ 14 июн баргузор мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илишаъ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Китоби Муқаддас]] [[Гурӯҳ:Дин аз рӯи давраҳо]] rrxgwgife32tvokg6x9b9b5unh616hb 1472727 1472723 2026-05-13T06:23:13Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472727 wikitext text/x-wiki '''Илишаъ''' (({{lang-he|אֱלִישַׁע}},– Элиша – «Худо наҷот аст») — Илисаъ, Элишоъ ибни Шофот, Элиша пури Сафат, Елисей, яке аз паёмбарони банӣ Исроил. Тибқи ривояти [[Библия]], тақрибан соли 900 то м. дар аҳди шоҳ Аҳава пас аз Илёс ба паёмбарӣ расид. Илишаъ ягона шоҳиди сууди Илёс ба осмонҳо буд ва ҷомаи ӯро ба нишони виросати рӯҳи паёмбарӣ ба мерос бурд. Илишаъ қариб сад сол умр дида, беш аз 65 сол паёмбарӣ кард ва дар аҳди шоҳ Иоас тақрибан соли 835 то м. фавтид (Аҳди Атиқ, 19:19). Зикри номи Илишаъ дар Аҳди Ҷадид (Кит. Луқо, 4:27) низ рафтааст. Назири Илишаъро дар ислом паёмбар Ялясаъ гуфтаанд, ки номаш ду бор дар [[Қуръон]] (38:48 ва 6:86) ёд шудааст. Ба қавли Табарӣ, «Илёс ба хонаи зане аз банӣ Исроил паноҳ бурд, ки писари бемор дошт, ба номи Алясаъ ибни Ахтуб. Ва зан ӯро паноҳ дод ва кори вайро пинҳон дошт ва Илёс дуо кард, то писари вай аз беморӣ шифо ёфт ва пайрави Илёс шуд ва бад-ӯ имон овард ва ҳама ҷо ҳамроҳи вай мерафт» («Таъриху-р-русули ва-л-мулук», китоби 1, саҳ. 356). Байни достони Илишаъ дар Аҳди Атиқ ва достони Алясаъ дар ривоятҳои исломӣ шабоҳатҳои зиёде ба назар мерасанд. Силсилаи хавориқ (муъҷизаҳо)-и Илишаъ, ки [[Мирхонд]] нақл кардааст, аз ҷумла, ширин гаштани оби шӯр, баракат дар зарфи равғани бевазан, фарзанд тавлид кардани зани оқира (нозо) ва баъди фавтидани он фарзанд дубора зинда шудани ӯ бо дуои Илишаъ, мулуки банӣ Исроилро аз қасди душманон огоҳ кардани Илишаъ («[[Равзату-с-сафо]]», китоби 2, саҳ. 674–678) бо ривоёти яҳудӣ айнияти том дошта, метавон гуфт, бевосита баргирифта аз Китоби чоруми Подшоҳон аст. Тибқи ривоёти исломӣ, Илишаъ қабл аз вафоташ [[Зулкифл|Зулкифлро]] вориси худ дар паёмбарӣ таъйин кард. Бузургдошти Илишаъ дар [[Калисои православӣ]] 14 июн аз рӯи тақвими калисоии православӣ (мутобиқ ба 27 июни тақвими григорӣ) ва дар [[Калисои католикӣ]] 14 июн баргузор мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илишаъ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Китоби Муқаддас]] [[Гурӯҳ:Дин аз рӯи давраҳо]] ndl4qf6txvwlne9swc2903mu66cixy6 0 331426 1472728 2026-05-13T06:34:04Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иқтисодиёти меҳнат, соҳаи илми иқтисод, ки равандҳои такрористеҳсоли қувваи корӣ ва таъсири мутақобилаи коргарон, воситаҳо ва ашёи меҳнатро меомӯзад. Иқтисодиёти меҳнат бозори меҳнат, захираҳои меҳнатӣ, иштиғол ва муносибатҳои меҳнатиро таҳлил намуда, дар... 1472728 wikitext text/x-wiki Иқтисодиёти меҳнат, соҳаи илми иқтисод, ки равандҳои такрористеҳсоли қувваи корӣ ва таъсири мутақобилаи коргарон, воситаҳо ва ашёи меҳнатро меомӯзад. Иқтисодиёти меҳнат бозори меҳнат, захираҳои меҳнатӣ, иштиғол ва муносибатҳои меҳнатиро таҳлил намуда, даромади коргарон ва музди меҳнатро таҳқиқ мекунад. Инчунин масъалаҳои истеҳсолӣ ва самаранокии меҳнатро омӯхта, шумораи коргарон ва мафҳуми сармояи инсониро муайян мекунад. Асосгузори Иқтисодиёти меҳнати муосир иқтисоддони амрикоии лаҳистонитабор Ҷ. Минсер мебошад. Баҳогузории даромадҳо аз маблағгузорӣ ба сармояи инсонӣ муодилаи Минсер номгузорӣ шудааст. Олимони дигар мавзӯиИқтисодиёти меҳнатро васеътар нишон дода, масъалаҳои танзими меҳнат, усулҳои идоракунии ҳайати кормандонро ба он дохил мекунанд. Иқтисодиёти меҳнат меҳнатро дар баробари омилҳое чун табиат, сармоя ва фаъолияти соҳибкорӣ, ки дар ташаккули нархи маҳсулот ва хадамот иштирок мекунанд, яке аз омилҳои истеҳсолот мешуморад. Ашёи Иқтисодиёти меҳнат – меҳнат, мудрак (объект)-и он инсон ҳамчун манбаи меҳнат мебошад. Хусусиятҳои асосии меҳнат мувофиқи мақсад будан, ҷараёни бошууронаи он барои ба вуҷуд овардани неъматҳо ва хадамот, самаранокӣ ва сарфакорӣ мебошад. Иқтисодиёти меҳнат нақши меҳнат дар ҷомеа, ташкили муносибатҳои меҳнатӣ ва бозори меҳнат, сохтори аҳолӣ дар алоқамандӣ бо муносибатҳои меҳнатӣ (аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол ва ғайрифаъол), машғул будан ба кор ё бекорӣ, омилҳои меҳнат ва захираҳои иқтисодии рушдро меомӯзад. Натиҷаи корҳои олимон доир ба Иқтисодиёти меҳнат дар шакли тавсия ба роҳбарон, пешниҳод ба сиёсати иқтисодии давлат ва чорабиниҳо доир ба танзими комплексии бозори меҳнат истифода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти меҳнат|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] l5lpf7dly1k697sd0fw7ro2vzinzv1h 1472729 1472728 2026-05-13T06:41:51Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472729 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти меҳнат''', соҳаи [[илми иқтисод]], ки равандҳои такрористеҳсоли қувваи корӣ ва таъсири мутақобилаи коргарон, воситаҳо ва ашёи меҳнатро меомӯзад. Иқтисодиёти меҳнат [[бозори меҳнат]], [[захираҳои меҳнатӣ]], иштиғол ва муносибатҳои меҳнатиро таҳлил намуда, даромади коргарон ва музди меҳнатро таҳқиқ мекунад. Инчунин масъалаҳои истеҳсолӣ ва самаранокии меҳнатро омӯхта, шумораи коргарон ва мафҳуми сармояи инсониро муайян мекунад. Асосгузори Иқтисодиёти меҳнати муосир иқтисоддони амрикоии лаҳистонитабор Ҷ. Минсер мебошад. Баҳогузории даромадҳо аз маблағгузорӣ ба сармояи инсонӣ муодилаи Минсер номгузорӣ шудааст. Олимони дигар мавзӯи Иқтисодиёти меҳнатро васеътар нишон дода, масъалаҳои танзими меҳнат, усулҳои идоракунии ҳайати кормандонро ба он дохил мекунанд. Иқтисодиёти меҳнат меҳнатро дар баробари омилҳое чун табиат, сармоя ва фаъолияти [[Соҳибкор|соҳибкорӣ]], ки дар ташаккули нархи маҳсулот ва хадамот иштирок мекунанд, яке аз омилҳои истеҳсолот мешуморад. Ашёи Иқтисодиёти меҳнат – меҳнат, мудрак (объект)-и он инсон ҳамчун манбаи меҳнат мебошад. Хусусиятҳои асосии меҳнат мувофиқи мақсад будан, ҷараёни бошууронаи он барои ба вуҷуд овардани неъматҳо ва хадамот, самаранокӣ ва сарфакорӣ мебошад. Иқтисодиёти меҳнат нақши меҳнат дар ҷомеа, ташкили муносибатҳои меҳнатӣ ва бозори меҳнат, сохтори аҳолӣ дар алоқамандӣ бо муносибатҳои меҳнатӣ (аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол ва ғайрифаъол), машғул будан ба кор ё [[бекорӣ]], омилҳои меҳнат ва захираҳои иқтисодии рушдро меомӯзад. Натиҷаи корҳои олимон доир ба Иқтисодиёти меҳнат дар шакли тавсия ба роҳбарон, пешниҳод ба сиёсати иқтисодии давлат ва чорабиниҳо доир ба танзими комплексии бозори меҳнат истифода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти меҳнат|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] qs1rd91pz8346emgmmde7tqn5zlp87b 0 331427 1472730 2026-05-13T06:49:50Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ, ҷараён (тамоюл)-и иқтисоди сиёсии буржуазӣ, ки идеологияи синфи миёнаи ҷамъияти капиталистӣ – буржуазияи майдаро инъикос мекунад. Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар ибтидои асри 19 ба вуҷуд омадааст. Асосгузорони ин ҷараён иқт... 1472730 wikitext text/x-wiki Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ, ҷараён (тамоюл)-и иқтисоди сиёсии буржуазӣ, ки идеологияи синфи миёнаи ҷамъияти капиталистӣ – буржуазияи майдаро инъикос мекунад. Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар ибтидои асри 19 ба вуҷуд омадааст. Асосгузорони ин ҷараён иқтисоддони швейсарӣ С. Сисмонди ва иқтисоддони фаронсавӣ П. Ж. Прудон буданд. Хусусияти Иқтисоди сиёсии майдабуржуазиро табиати иҷтимоӣ-иқтисодии буржуазияи майда муайян мекард. Аз як тараф он зуҳуроти капитализмро, ки зидди манфиатҳои буржуазияи майда буд, танқид ва аз тарафи дигар асосҳои капитализмро ҷонибдорӣ мекунад. Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ бо вуҷуди ошкор кардани ихтилофоти капитализм, моҳияти иҷтимоӣ-иқтисодии онҳоро нишон намедиҳад ва роҳҳои амалии ҳалли онҳоро низ пешниҳод намекунад. Пайравони ин ҷараён асоси раванди таърихиро на дар инкишофи тарзи истеҳсолоти ҷамъиятӣ, балки дар мақсадҳои олии ахлоқӣ медиданд. Ба Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ на усули таҳлили илмии қонуниятҳои воқеии инкишофи ҷомеа, балки арзёбии ахлоқии он хос аст. Таҳлили амиқи илмӣ-интиқодии Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар асарҳои К. Маркс, Ф. Энгелс ва В. И. Ленин ҷой дода шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисоди сиёсӣ]] 5q49x1f5yp03bdlh2085wfdubjf1qme 1472731 1472730 2026-05-13T06:54:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472731 wikitext text/x-wiki И'''қтисоди сиёсии майдабуржуазӣ,''' ҷараён (тамоюл)-и иқтисоди сиёсии буржуазӣ, ки идеологияи синфи миёнаи ҷамъияти капиталистӣ – буржуазияи майдаро инъикос мекунад. == Таърих == Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар ибтидои асри 19 ба вуҷуд омадааст. Асосгузорони ин ҷараён иқтисоддони швейсарӣ С. Сисмонди ва иқтисоддони фаронсавӣ П. Ж. Прудон буданд. Хусусияти Иқтисоди сиёсии майдабуржуазиро табиати иҷтимоӣ-иқтисодии буржуазияи майда муайян мекард. Аз як тараф он зуҳуроти [[Капитализм|капитализмро]], ки зидди манфиатҳои буржуазияи майда буд, танқид ва аз тарафи дигар асосҳои капитализмро ҷонибдорӣ мекунад. Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ бо вуҷуди ошкор кардани ихтилофоти капитализм, моҳияти иҷтимоӣ-иқтисодии онҳоро нишон намедиҳад ва роҳҳои амалии ҳалли онҳоро низ пешниҳод намекунад. Пайравони ин ҷараён асоси раванди таърихиро на дар инкишофи тарзи истеҳсолоти ҷамъиятӣ, балки дар мақсадҳои олии ахлоқӣ медиданд. Ба Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ на усули таҳлили илмии қонуниятҳои воқеии инкишофи ҷомеа, балки арзёбии ахлоқии он хос аст. Таҳлили амиқи илмӣ-интиқодии Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар асарҳои [[Карл Маркс|К. Маркс,]] [[Фридрих Энгелс|Ф. Энгелс]] ва [[Владимир Ленин|В. И. Ленин]] ҷой дода шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисод]] cp02wk434v7iamf1f15pchcnprtpruu 1472732 1472731 2026-05-13T06:54:24Z Сунатулло Сафарзода 108676 1472732 wikitext text/x-wiki И'''қтисоди сиёсии майдабуржуазӣ,''' ҷараён (тамоюл)-и иқтисоди сиёсии буржуазӣ, ки идеологияи синфи миёнаи ҷамъияти капиталистӣ – буржуазияи майдаро инъикос мекунад. == Таърих == Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар ибтидои асри 19 ба вуҷуд омадааст. Асосгузорони ин ҷараён иқтисоддони швейсарӣ С. Сисмонди ва иқтисоддони фаронсавӣ П. Ж. Прудон буданд. Хусусияти Иқтисоди сиёсии майдабуржуазиро табиати иҷтимоӣ-иқтисодии буржуазияи майда муайян мекард. Аз як тараф он зуҳуроти [[Капитализм|капитализмро]], ки зидди манфиатҳои буржуазияи майда буд, танқид ва аз тарафи дигар асосҳои капитализмро ҷонибдорӣ мекунад. Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ бо вуҷуди ошкор кардани ихтилофоти капитализм, моҳияти иҷтимоӣ-иқтисодии онҳоро нишон намедиҳад ва роҳҳои амалии ҳалли онҳоро низ пешниҳод намекунад. Пайравони ин ҷараён асоси раванди таърихиро на дар инкишофи тарзи истеҳсолоти ҷамъиятӣ, балки дар мақсадҳои олии ахлоқӣ медиданд. Ба Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ на усули таҳлили илмии қонуниятҳои воқеии инкишофи ҷомеа, балки арзёбии ахлоқии он хос аст. Таҳлили амиқи илмӣ-интиқодии Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар асарҳои [[Карл Маркс|К. Маркс,]] [[Фридрих Энгелс|Ф. Энгелс]] ва [[Владимир Ленин|В. И. Ленин]] ҷой дода шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисод]] {{ПБ}} j46i4a0zbq9nxrcsuy5xzvlfk6wyo2w 14 331428 1472736 2026-05-13T09:33:20Z Шухрат Саъдиев 5132 Гурӯҳбандӣ 1472736 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Маркази устонҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Озарбойҷони ғарбӣ]] gye9f36764qmkxsao6641opik24n8rw 1472738 1472736 2026-05-13T09:43:23Z Шухрат Саъдиев 5132 ислоҳ 1472738 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Озарбойҷони ғарбӣ]] 2506j0i329tka56wjwi7xf3346i0jm1 0 331430 1472747 2026-05-13T10:31:40Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Кони ангишти Сайёд]] to [[Сайёд (кони ангишт)]] 1472747 wikitext text/x-wiki #равона [[Сайёд (кони ангишт)]] 1mb9znh3aawwgisnh5rsq3zn09c77zy 0 331431 1472752 2026-05-13T11:10:30Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Нигматулло Сайфуллоев]] to [[Неъматулло Сайфуллоев]] 1472752 wikitext text/x-wiki #равона [[Неъматулло Сайфуллоев]] tc9gyvp8qmhzf32oiu4ksrzka8lzcx0 0 331432 1472755 2026-05-13T11:33:54Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Олим}} '''Музайяна Атахоновна Сайфуллоева''' (зод. 14 августи 1964, [[Хуҷанд]]) — филолог, номзади илмҳои филология (2010), дотсент. == Зиндагинома == Музайяна Сайфуллоева 14 августи соли 1964 таваллуд шудааст. Соли 1986 Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷи... 1472755 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Музайяна Атахоновна Сайфуллоева''' (зод. 14 августи 1964, [[Хуҷанд]]) — филолог, номзади илмҳои филология (2010), дотсент. == Зиндагинома == Музайяна Сайфуллоева 14 августи соли 1964 таваллуд шудааст. Соли 1986 [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро]] бо ихтисоси забон ва адабиёти шарқ хатм кардааст. Соли 2010 дар мавзӯи адабиёти давлатҳои хориҷӣ рисолаи номзадиро дифоъ намуда, унвони номзади илмҳои филологияро гирифтааст. == Фаъолияти корӣ== * 1986—1987 — лаборанти кафедраи фалсафаи Институти давлатии педагогии Ленинобод (ҳоло [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд|ДДХ]]); * 1987—1989 — мудири кабинети фалсафаи ИДПЛ ба номи С. М. Киров; * 1989—1993 — омӯзгори кафедраи забони тоҷикии ИДПЛ; * 1993—1997 — омӯзгор-тадқиқотчии ИДПЛ; * 1997—2000 — мутахассиси шуъбаи маорифи шаҳри Чкаловск (ҳоло [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]]); * 2001—2006 — мудири шуъбаи маорифи шаҳри Чкаловск; * 2006—2007 — мудири матбааи ба номи Раҳим Ҷалил; * 2007—2009 — муовини директори шуъбаи тиҷоратии Маркази омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва технологияи компутерӣ; * 2010 — омӯзгори кафедраи забони форсии факултети забонҳои шарқи ДДХ; * 2011 то ҳол — дотсенти кафедраи муносибатҳои байналхалқии [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон|ДДҲБСТ]]. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ мебошад. Дар донишгоҳ аз фанҳои мукотибаи кории дипломат, дипломатияи мардумӣ, таърихи дипломатия, этикаи касбӣ ва хизмати дипломативу консулӣ дарс мегӯяд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Зодагони Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон]] 0htygyopzjwxwfisdvp3mti091amah8 1472756 1472755 2026-05-13T11:36:23Z VASHGIRD 8035 1472756 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Музайяна Атахоновна Сайфуллоева''' (зод. 14 августи 1964, [[Хуҷанд]]) — филолог, номзади илмҳои филология (2010), дотсент. == Зиндагинома == Музайяна Сайфуллоева 14 августи соли 1964 таваллуд шудааст<ref>{{Cite web|url=http://tsulbp.tj/wp-content/uploads/2019/11/Sajfulloeva-Muzajyana-Atahonovna.pdf|title=Сайфуллоева Музайяна Атахоновна}}</ref>. Соли 1986 [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро]] бо ихтисоси забон ва адабиёти шарқ хатм кардааст. Соли 2010 дар мавзӯи адабиёти давлатҳои хориҷӣ рисолаи номзадиро дифоъ намуда, унвони номзади илмҳои филологияро гирифтааст. == Фаъолияти корӣ== * 1986—1987 — лаборанти кафедраи фалсафаи Институти давлатии педагогии Ленинобод (ҳоло [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд|ДДХ]]); * 1987—1989 — мудири кабинети фалсафаи ИДПЛ ба номи С. М. Киров; * 1989—1993 — омӯзгори кафедраи забони тоҷикии ИДПЛ; * 1993—1997 — омӯзгор-тадқиқотчии ИДПЛ; * 1997—2000 — мутахассиси шуъбаи маорифи шаҳри Чкаловск (ҳоло [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]]); * 2001—2006 — мудири шуъбаи маорифи шаҳри Чкаловск; * 2006—2007 — мудири матбааи ба номи Раҳим Ҷалил; * 2007—2009 — муовини директори шуъбаи тиҷоратии Маркази омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва технологияи компутерӣ; * 2010 — омӯзгори кафедраи забони форсии факултети забонҳои шарқи ДДХ; * 2011 то ҳол — дотсенти кафедраи муносибатҳои байналхалқии [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон|ДДҲБСТ]]. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ мебошад. Дар донишгоҳ аз фанҳои мукотибаи кории дипломат, дипломатияи мардумӣ, таърихи дипломатия, этикаи касбӣ ва хизмати дипломативу консулӣ дарс мегӯяд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Зодагони Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон]] lphw48w4flw7232wam68v2xhg806t7n