Википедиа
tgwiki
https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Медиа
Вижа
Баҳс
Корбар
Баҳси корбар
Википедиа
Баҳси Википедиа
Акс
Баҳси акс
Медиавики
Баҳси медиавики
Шаблон
Баҳси шаблон
Роҳнамо
Баҳси роҳнамо
Гурӯҳ
Баҳси гурӯҳ
Портал
Баҳси портал
Лоиҳа
Баҳси Лоиҳа
TimedText
TimedText talk
Модул
Баҳси Модул
Event
Event talk
Фаронса
0
1925
1476339
1444364
2026-06-12T19:52:38Z
Couleys
84347
sorry I don't speak tadjik but (according to automatic translation) this is right, trust me I live nearby ~Бубахшед, ман забони тоҷикиро намедонам, аммо (мувофиқи тарҷумаи худкор) дуруст аст. Ба ман бовар кунед, ман дар наздикӣ зиндагӣ мекунам.
1476339
wikitext
text/x-wiki
{{Кишвар
|common_name=Фаронса
|Парчам=Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
|Номи тоҷикӣ=Ҷумҳурии Фаронса
|Номи аслӣ=République française
|Нишон=Armoiries république française.svg
|Шиор=Liberté, Égalité, Fraternité (Озодӣ, Баробарӣ, Бародарӣ)
|Номи суруди миллӣ= [[Марселеза]]
[[File:La Marseillaise.ogg]]
|Сохтори давлат=[[Президентӣ-парламентӣ]]
|Дар харита=LocationFrance.svg
|Забон=[[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]]
|Рӯзи истиқлол=
|Соҳибистиқлол аз=
|Пойтахт=[[Порис]]
|Шаҳри калонтарин=[[Порис]], [[Лион]], [[Бордо]], [[Марсел]]
|Вазифаи сарварон=Президент<br>Сарвазир
|Сарварон=[[Эммануэл Макрон]]<br>[[Себастьен Лекорню]]
|Ҷой аз рӯи масоҳат=47
|Масоҳат=547 030<ref name="terr">Барои қисми аврупоии Фаронса.</ref>
|Фоизи об=0,26 %
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ=20
|Аҳолӣ=60 180 529<ref name="terr"/>
|Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2003
|Зичии аҳолӣ=110
|ММД=1,724 млрд.
|Соли ҳисоби ММД=2004
|Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД=7
|ММД ба сари аҳолӣ=28 647
|Пули миллӣ=[[евро]]<ref name="euro">то [[соли 1999]] [[франки фаронсавӣ]].</ref>
|Домен=[[.fr]]<ref name="domen">Инчунин [[.eu]] ҳамчун узви [[Иттиҳоди Аврупо]].</ref>
|Коди телефон=33<ref name="terr"/>
|Соат=+1
|Эзоҳот={{Commons|France}}<references/>
}}
'''Фаронса''' — номи расмӣ, '''Ҷумҳурии Фаронса''' — кишварест дар [[Аврупои Ғарбӣ]]. Пойтахти Фаронса, шаҳри [[Порис]].
== Ҷуғрофия ==
Сарҳади байни [[Испониё]] ва Фаронса хатти Пиренейро такрор мекунад ва кишвари Баскҳо ва [[Каталония]] - мутаносибан дар ғарб ва шарқи системаи кӯҳҳо - дар ҳар ду тарафи қаторкӯҳҳои кӯҳ мебошанд.<ref>{{Cite web|url=https://all-andorra.com/ru/pirenei/|title=Пиреней, системаи кӯҳӣ дар ғарб ва шарқ - сарҳади Испониё ва Фаронса.|author=|website=|date=|publisher=|lang=|accessdate=}}</ref>
== Аҳоли ==
==Сиёсату ҳукумат==
==Тақсимоти маъмурӣ==
[[Акс:Départements_de_France.svg|thumb|350x350px| Харитаи муосири департаментҳои Фаронса]]
'''[[Департаментҳои Фаронса|Департаменҳои Фаронса]]''' - воҳидҳои маъмурӣ-ҳудудии сатҳи дуюм дар Фаронса, аз рӯи қабули {{Бе тарҷума 5|Декрети тақсимоти Фаронса ба департаменҳо|декрети|fr|Décret de la division de la France en départements}} 22 декабри соли 1789 аз ҷониби Маҷлиси таъсисии Фаронса. Мувофиқи қонун аз 10 августи соли 1871, Департамент — як қисми мустақили аҳолӣ бо шӯрои интихобшудаи худ (шӯрои раёсат {{Lang-fr|Conseil départemental}} ) ва ҳукумати иҷроия мебошад. '''[[Департаментҳои Фаронса|Департаменҳо]]''' ба ноҳияҳо ва кантонҳо тақсим шудааст. Онҳо заминаи сохтории системаи интихоботӣ мебошанд - тибқи қонун аз [[17 май]]и [[соли 2013]] <ref name="lo">{{Cite web|url=http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&categorieLien=id|title=LOI n° 2013-403 du 17 mai 2013 relative à l'élection des conseillers départementaux, des conseillers municipaux et des conseillers communautaires, et modifiant le calendrier électoral|publisher=Legifrance|lang=fr|accessdate=2015-06-22}}</ref>. Овоздиҳандагони ҳар як кантон дар давоми интихобот ду узви шӯрои департаментро аз ҷинсҳои гуногунро интихоб мекунанд. Онҳо ба муҳлати 6 сол бо аксарияти овозҳо аз рӯи натиҷаҳои як ё ду даври интихобот муайан мешаванд <ref>Пункт 4 закона от 17 мая 2013 (для пункта L 191 −1 о выборах).</ref><ref name="ек">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=definitions/departement.htm|title=Département. Définition|publisher=[[INSEE]]|lang=fr|accessdate=2015-08-21}}</ref>.
[[Акс:Petite_couronne-2.svg|left|thumb|150x150px| Депеартаментҳое, ки дар наздикии Париж ҷойгир шудаанд; рақамҳо дар сутуни аввал мебошанд]]
Тибқи маълумоти оморӣ дар қаламрави Фаронса (соли 2015): ба 101 департамент (аз ҷумла 5 хориҷӣ ), 335 ноҳия (12 хориҷӣ) ва 2054 кантон (59 хориҷӣ) тақсим карда шуд <ref name="её">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203D|title=Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons départementales|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-20}}</ref>. Ҳар як департамент ба яке аз [[Районҳои Фаронса|минтақаҳо шомил аст]], департаментҳои хориҷӣ ҳамзамон минтақаҳо мебошанд. Префектураҳо марказҳои маъмурии [[Департаментҳои Фаронса|департаментҳо мебошанд]] <ref name="ек">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=definitions/departement.htm|title=Département. Définition|publisher=[[INSEE]]|lang=fr|accessdate=2015-08-21}}</ref>. Дар тӯли Инқилоби Фаронса департаментҳо расман аз рӯи сохти алифбоӣ рақамгузорӣ карда шуда буданд (дар айни замон истисноҳо мавҷуданд). Ин рӯйхат департаментҳои муосири Фаронсаро бо тартиби рақамгузорӣ нишон медиҳад.
{| class="wide sortable"
! style="background-color:#F3CC99;" |{{Comment|№|Порядковый номер}}
! style="background-color:#F3CC99;" |Нишон
! style="background-color:#F3CC99;" |Департамент
! style="background-color:#F3CC99;" |Аҳолӣ,<br /><br />наф. (2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2012#departements|title=Populations légales 2012 des départements et des collectivités d'outre-mer|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-21}}</ref>
! style="background-color:#F3CC99;" |Масоҳат,<br /><br />км²<ref name="ww">{{Cite web|url=http://www.geopopulation.com/france/departements/classement-departements-superficie/|title=Classement des départements de France - Superficie|publisher=GéoPopulation|accessdate=2015-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150806071535/http://www.geopopulation.com/france/departements/classement-departements-superficie/|archivedate=2015-08-06}}</ref>
! style="background-color:#F3CC99;" |Шумораи<br /><br />кантонҳо<ref name="её">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203D|title=Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons départementales|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-20}}</ref>
! style="background-color:#F3CC99;" |Шумораи<br /><br />коммунаҳо<ref name="её" />
! style="background-color:#F3CC99;" |Префектура
! style="background-color:#F3CC99;" |Минтақа
|-
! style="text-align: left;" |01
|[[Акс:Blason_département_fr_Ain.svg|20x20px|Coat of arms of department 01]]
|[[Департаменти Эн|Эн]]
| align="right" |612 191
| align="right" |5762
| align="right" |23
| align="right" |419
|Бурк-ан-Брес
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |02
|[[Акс:Blason_département_fr_Aisne.svg|20x20px|Coat of arms of department 02]]
|[[Департаменти Эна|Эна]]
| align="right" |540 888
| align="right" |7369
| align="right" |21
| align="right" |816
|Лан
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |03
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Allier.svg|20x20px|Coat of arms of department 03]]
|[[Департаменти Але|Алйе]]
| align="right" |342 911
| align="right" |7340
| align="right" |19
| align="right" |320
|Мулен
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |04
|[[Акс:Blason_departement_Alpes-de-Haute-Provence.svg|20x20px|Coat of arms of department 04]]
|[[Департаменти Алп Прованси Боло|Алпҳои Прованси Боло]]
| align="right" |161 241
| align="right" |6925
| align="right" |15
| align="right" |200
|Дин-ле-Бен
|Прованс — Алпҳо — Соҳили Нилгун
|-
! style="text-align: left;" |05
|[[Акс:Blason_dpt_fr_HautesAlpes.svg|20x20px|Coat of arms of department 05]]
|[[Департаменти Алп Болоӣ|Алпҳои Боло]]<nowiki/>ӣ
| align="right" |139 554
| align="right" |5549
| align="right" |15
| align="right" |172
|Гап
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |06
|[[Акс:Nice_Arms.svg|20x20px|Coat of arms of department 06]]
|[[Департаменти Алпи Наздибаҳрӣ|Алпҳои]] Назди баҳрӣ
| align="right" |1 082 014
| align="right" |4299
| align="right" |27
| align="right" |163
|Нитса
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |07
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Ardeche.svg|20x20px|Coat of arms of department 07]]
|[[Департаменти Ардеш|Ардеш]]
| align="right" |318 407
| align="right" |5529
| align="right" |17
| align="right" |339
|Прива
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |08
|[[Акс:Blason_département_fr_Ardennes.svg|20x20px|Coat of arms of department 08]]
|[[Департаменти Арденн|Арденн]]
| align="right" |282 778
| align="right" |5229
| align="right" |19
| align="right" |463
|Шарлевил-Мезӣер
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |09
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Ariège.svg|20x20px|Coat of arms of department 09]]
|[[Департаменти Ареж|Ареж]]
| align="right" |152 366
| align="right" |4890
| align="right" |13
| align="right" |332
|Фуа
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |10
|[[Акс:Blason_département_fr_Aube.svg|20x20px|Coat of arms of department 10]]
|[[Департаменти Об|<nowiki>[[Департаменти Об</nowiki>]]<nowiki> | Об]]</nowiki>
| align="right" |305 606
| align="right" |6004
| align="right" |17
| align="right" |433
|Труа
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |11
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Aude.svg|20x20px|Coat of arms of department 11]]
|[[Департаменти Од|Од]]
| align="right" |362 339
| align="right" |6139
| align="right" |19
| align="right" |438
|Каркасон
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |12
|[[Акс:Blason comtes de Rodez.svg|20x20px|Coat of arms of department 12]]
|[[Аверон]]
| align="right" |276 229
| align="right" |8735
| align="right" |23
| align="right" |304
|Родез
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |13
|[[Акс:Blason_departement_Bouches-du-Rhone.svg|20x20px|Coat of arms of department 13]]
|[[Департаменти Буш дю Рон|Буш-дю-Рон]]
| align="right" |1 984 784
| align="right" |5087
| align="right" |29
| align="right" |119
|Марсел
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |14
|[[Акс:Blason_département_fr_Calvados.svg|20x20px|Coat of arms of department 14]]
|[[Департаменти Калвадос|Калвадос]]
| align="right" |687 854
| align="right" |5548
| align="right" |25
| align="right" |705
|Кан
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |15
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Cantal.svg|20x20px|Coat of arms of department 15]]
|[[Департаменти Кантал|Кантал]]
| align="right" |147 415
| align="right" |5726
| align="right" |15
| align="right" |260
|Орийак
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |16
|[[Акс:Blason_département_fr_Charente.svg|20x20px|Coat of arms of department 16]]
|[[Департаменти Шаранта|Шаранта]]
| align="right" |353 657
| align="right" |5956
| align="right" |19
| align="right" |404
|Ангулем
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |17
|[[Акс:Blason_département_fr_Charente-Maritime.svg|20x20px|Coat of arms of department 17]]
|[[Департаменти Шарантаи Наздибаҳрӣ|Шарантаи Наздибаҳрӣ]]
| align="right" |628 733
| align="right" |6864
| align="right" |27
| align="right" |472
|Ла-Рошел
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |18
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Cher.svg|20x20px|Coat of arms of department 18]]
|[[Департаменти Шер|Шер]]
| align="right" |311 897
| align="right" |7235
| align="right" |19
| align="right" |290
|Бурж
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |19
|[[Акс:Blason_département_fr_Corrèze.svg|20x20px|Coat of arms of department 19]]
|[[Департаменти Коррез|Коррез]]
| align="right" |241 247
| align="right" |5857
| align="right" |19
| align="right" |286
|Тюл
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |2A
|[[Акс:Blason_de_Corse.svg|20x20px|Coat of arms of Corsica]]
|[[Департаменти Корсика Южная|Корсикаи Ҷанубӣ]]
| align="right" |145 429
| align="right" |4014
| align="right" |11
| align="right" |124
|Аяччо
|Корсика
|-
! style="text-align: left;" |2B
|[[Акс:Blason_de_Corse.svg|20x20px|Coat of arms of Corsica]]
| [[Департаменти Корсикаи Боло|Корсика]]<nowiki/>и Болоӣ
| align="right" |170 828
| align="right" |4666
| align="right" |15
| align="right" |236
|Бастия
|Корсика
|-
! style="text-align: left;" |21
|[[Акс:Blason_département_fr_Côte-d'Or.svg|20x20px|Coat of arms of department 21]]
|[[Департаменти Кот д'Ор|Кот д’Ор]]
| align="right" |527 403
| align="right" |8763
| align="right" |23
| align="right" |706
|Дижон
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |22
|[[Акс:Blason_département_fr_Côtes-d'Armor.svg|20x20px|Coat of arms of department 22]]
|[[Департаменти Кот д'Армор|Кот д’Армор]]
| align="right" |595 531
| align="right" |6878
| align="right" |27
| align="right" |373
|Сен-Бриё
|Бретан
|-
! style="text-align: left;" |23
|[[Акс:Blason_Bourbon-La_Marche.svg|20x20px|Coat of arms of department 23]]
|[[Департаменти Крёз|Крёз]]
| align="right" |121 517
| align="right" |5565
| align="right" |15
| align="right" |260
|Гере
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |24
|[[Акс:Blason_Dordogne_1.svg|20x20px|Coat of arms of department 24]]
|[[Департаменти Дордон|Дордон]]
| align="right" |416 384
| align="right" |9060
| align="right" |25
| align="right" |557
|Перигё
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |25
|[[Акс:Blason_département_fr_Doubs.svg|20x20px|Coat of arms of department 25]]
|[[Департаменти Ду|<nowiki>[[Департаменти Ду</nowiki>]]<nowiki>|</nowiki>[[Департаменти Ду|Ду]]
| align="right" |531 062
| align="right" |5234
| align="right" |19
| align="right" |593
|[[Безансон]]
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |26
|[[Акс:Blason_departement_Drome.svg|20x20px|Coat of arms of department 26]]
|[[Департаменти Дром|Дром]]
| align="right" |491 334
| align="right" |6530
| align="right" |19
| align="right" |369
|Валанс
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |27
|[[Акс:Blason_département_fr_Eure.svg|20x20px|Coat of arms of department 27]]
|[[Департаменти Эр|Эр]]
| align="right" |591 616
| align="right" |6040
| align="right" |23
| align="right" |675
|Эврё
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |28
|[[Акс:Blason_département_fr_Eure-et-Loir.svg|20x20px|Coat of arms of department 28]]
|[[Департаменти Эр ва Луар|Эр ва Луар]]
| align="right" |432 107
| align="right" |5880
| align="right" |15
| align="right" |401
|Шартр
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |29
|[[Акс:Blason29.svg|20x20px|Coat of arms of department 29]]
|[[Департаменти Финистер|Финистер]]
| align="right" |901 293
| align="right" |6733
| align="right" |27
| align="right" |283
|Кемпер
|Бретань
|-
! style="text-align: left;" |30
|[[Акс:Blason_département_fr_Gard.svg|20x20px|Coat of arms of department 30]]
|[[Департаменти Гар|Гар]]
| align="right" |725 618
| align="right" |5853
| align="right" |23
| align="right" |353
|Ним
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |31
|[[Акс:Blason_département_fr_Haute-Garonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 31]]
|[[Департаменти Гароннаи Болоӣ|Гаронна]]<nowiki/>и Болоӣ
| align="right" |1 279 349
| align="right" |6309
| align="right" |27
| align="right" |589
|Тулуза
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |32
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Gers.svg|20x20px|Coat of arms of department 32]]
|[[Департаменти Жер|Жер]]
| align="right" |189 530
| align="right" |6257
| align="right" |17
| align="right" |463
|Ош
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |33
|[[Акс:Blason_département_fr_Gironde.svg|20x20px|Coat of arms of department 33]]
|[[Департаменти Жиронда|Жиронда]]
| align="right" |1 483 712
| align="right" |10 725
| align="right" |33
| align="right" |542
|Бордо
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |34
|[[Акс:Blason_département_fr_Hérault.svg|20x20px|Coat of arms of department 34]]
|[[Департаменти Эро|Эро]]
| align="right" |1 077 627
| align="right" |6101
| align="right" |25
| align="right" |343
|Монпелйе
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |35
|[[Акс:Blason_departement_Ille-et-Vilaine.svg|20x20px|Coat of arms of department 35]]
|[[Департаменти Ил ва Вилен|Ил ва Вилен]]
| align="right" |1 007 901
| align="right" |6775
| align="right" |27
| align="right" |353
|Ренн
|Бретан
|-
! style="text-align: left;" |36
|[[Акс:Blason_département_fr_Indre.svg|20x20px|Coat of arms of department 36]]
|[[Департаменти Эндр|Эндр]]
| align="right" |228 692
| align="right" |6791
| align="right" |13
| align="right" |247
|Шатору
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |37
|[[Акс:Blason_département_fr_Indre-et-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 37]]
|[[Департаменти Эндр ва Луара|Эндр ва Луара]]
| align="right" |596 937
| align="right" |6127
| align="right" |19
| align="right" |277
|[[Тур (Фаронса)|Тур]]
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |38
|[[Акс:Blason_departement_Isere.svg|20x20px|Coat of arms of department 38]]
|[[Департаменти Изер|Изер]]
| align="right" |1 224 993
| align="right" |7431
| align="right" |29
| align="right" |532
|Гренобл
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |39
|[[Акс:Blason_département_fr_Jura.svg|20x20px|Coat of arms of department 39]]
|[[Департаменти Юра|Юра]]
| align="right" |260 932
| align="right" |4999
| align="right" |17
| align="right" |544
|Лон-ле-Сонйе
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |40
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Landes.svg|20x20px|Coat of arms of department 40]]
|[[Департаменти Ланд|Ланд]]
| align="right" |392 884
| align="right" |9243
| align="right" |15
| align="right" |331
|Мон-де-Марсан
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |41
|[[Акс:Blason_département_fr_Loir-et-Cher.svg|20x20px|Coat of arms of department 41]]
|[[Департаменти Луар ва Шер|Луар ва Шер]]
| align="right" |331 656
| align="right" |6343
| align="right" |15
| align="right" |291
|Блуа
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |42
|[[Акс:Blason_departement_Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 42]]
|[[Департаменти Луара|Луара]]
| align="right" |753 763
| align="right" |4781
| align="right" |21
| align="right" |327
|Сент-Этйен
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |43
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Haute-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 43]]
|[[Департаменти Луараи Болоӣ|Луараи Болоӣ]]
| align="right" |225 686
| align="right" |4977
| align="right" |19
| align="right" |260
|Ле-Пюи-ан-Веле
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |44
|[[Акс:Blason_dpt_fr_LoireAtlantique_dapres_Robert_Louis.svg|20x20px|Coat of arms of department 44]]
| [[Департаменти Луараи Атлантикӣ|Луара]]<nowiki/>и Атлантикӣ
| align="right" |1 313 321
| align="right" |6815
| align="right" |31
| align="right" |221
|Нант
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |45
|[[Акс:Blason_département_fr_Loiret.svg|20x20px|Coat of arms of department 45]]
|[[Департаменти Луаре|Луаре]]
| align="right" |662 297
| align="right" |6775
| align="right" |21
| align="right" |334
|Орлеан
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |46
|[[Акс:Blason_département_fr_Lot.svg|20x20px|Coat of arms of department 46]]
|[[Департаменти Лот|Ло]]<nowiki/>т
| align="right" |174 346
| align="right" |5217
| align="right" |17
| align="right" |340
|Каор
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |47
|[[Акс:Blason_département_fr_Lot-et-Garonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 47]]
|[[Департаменти Лот ва Гаронна|Лот ва Гаронна]]
| align="right" |332 119
| align="right" |5361
| align="right" |21
| align="right" |319
|Ажен
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |48
|[[Акс:Blason_département_fr_Lozère.svg|20x20px|Coat of arms of department 48]]
|[[Департаменти Лозер|Лозер]]
| align="right" |76 889
| align="right" |5167
| align="right" |13
| align="right" |185
|Манд
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |49
|[[Акс:Blason_departement_Maine-et-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 49]]
|[[Департаменти Мэн ва Луара|Мен ва Луара]]
| align="right" |795 557
| align="right" |7166
| align="right" |21
| align="right" |357
|Анже
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |50
|[[Акс:Blason_département_fr_Manche.svg|20x20px|Coat of arms of department 50]]
|[[Департаменти Манш|Манш]]
| align="right" |499 340
| align="right" |5938
| align="right" |27
| align="right" |601
|Сен-Ло
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |51
|[[Акс:Blason_departement_Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 51]]
|[[Департаменти Марна|Марна]]
| align="right" |568 750
| align="right" |8162
| align="right" |23
| align="right" |620
|Шалон-ан-Шампан
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |52
|[[Акс:Blason_département_fr_Haute-Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 52]]
|[[Департаменти Марнаи Боло|Марнаи Боло]]
| align="right" |182 136
| align="right" |6211
| align="right" |17
| align="right" |437
|Шомон
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |53
|[[Акс:Blason_département_fr_Mayenne.svg|20x20px|Coat of arms of department 53]]
|[[Департаменти Майенн|Майен]]
| align="right" |307 453
| align="right" |5175
| align="right" |17
| align="right" |261
|Лавал
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |54
|[[Акс:Blason_Meurthe-et-Moselle.svg|20x20px|Coat of arms of department 54]]
|[[Департаменти Мёрт ва Мозел|Мёрт ва Мозел]]
| align="right" |733 266
| align="right" |5246
| align="right" |23
| align="right" |594
|[[Нанси]]
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |55
|[[Акс:Blason_Meuse.svg|20x20px|Coat of arms of department 55]]
|[[Департаменти Мёз|Мёз]]
| align="right" |192 800
| align="right" |6211
| align="right" |17
| align="right" |501
|Бар-ле-Дюк
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |56
|[[Акс:Blason_departement_Morbihan.svg|20x20px|Coat of arms of department 56]]
|[[Департаменти Морбиан|Морбиан]]
| align="right" |732 372
| align="right" |6823
| align="right" |21
| align="right" |261
|Ванн
|Бретан
|-
! style="text-align: left;" |57
|[[Акс:Blason_Moselle.svg|20x20px|Coat of arms of department 57]]
|[[Департаменти Мозел|Мозел]]
| align="right" |1 046 468
| align="right" |6216
| align="right" |27
| align="right" |730
|Мец
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |58
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Nievre.svg|20x20px|Coat of arms of department 58]]
|[[Департаменти Невр|Невр]]
| align="right" |216 786
| align="right" |6817
| align="right" |17
| align="right" |312
|Невер
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |59
|[[Акс:Blason_Nord-Pas-De-Calais.svg|20x20px|Coat of arms of department 59]]
|[[Департаменти Нор|Нор]]
| align="right" |2 587 128
| align="right" |5743
| align="right" |41
| align="right" |650
|Лилль
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |60
|[[Акс:Blason_département_fr_Oise.svg|20x20px|Coat of arms of department 60]]
|[[Департаменти Уаза|Уаза]]
| align="right" |810 300
| align="right" |5860
| align="right" |21
| align="right" |692
|Бове
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |61
|[[Акс:Blason_département_fr_Orne.svg|20x20px|Coat of arms of department 61]]
|[[Департаменти Орн|Орн]]
| align="right" |290 015
| align="right" |6103
| align="right" |21
| align="right" |495
|Алансон
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |62
|[[Акс:Pas_de_Calais_Arms.svg|20x20px|Coat of arms of department 62]]
|[[Департаменти Па де Кале|Па-де-Кале]]
| align="right" |1 463 628
| align="right" |6671
| align="right" |39
| align="right" |895
|Аррас
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |63
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Puy-de-Dome.svg|20x20px|Coat of arms of department 63]]
|[[Департаменти Пюи де Дом|Пюи-де-Дом]]
| align="right" |638 092
| align="right" |7970
| align="right" |31
| align="right" |470
|Клермон-Ферран
|Оверн — Рона — Алпҳоa></a>
|-
! style="text-align: left;" |64
|[[Акс:Blason_des_Pyrénées-Atlantiques.svg|20x20px|Coat of arms of department 64]]
|[[Департаменти Пиренеи Атлантикӣ|Пиренеи]] [[Департаменти Пиренеи Атлантикӣ|Атлантикӣ]]
| align="right" |660 871
| align="right" |7645
| align="right" |27
| align="right" |547
|По
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |65
|[[Акс:Blason_dpt_fr_HautesPyrenees.svg|20x20px|Coat of arms of department 65]]
|[[Департаменти Пиренеи Боло|Пиренеи]] Боло
| align="right" |228 854
| align="right" |4464
| align="right" |17
| align="right" |474
|Тарб
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |66
|[[Акс:Blason_66.svg|20x20px|Coat of arms of department 66]]
| [[Департаменти Пиренеи Шарқӣ|Пиренеи]] Шарқӣ
| align="right" |457 793
| align="right" |4116
| align="right" |17
| align="right" |226
|Перпинян
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |67
|[[Акс:Blason_Bas_Rhin.svg|20x20px|Coat of arms of department 67]]
|[[Департаменти Ба-Рейн|Рейн]]<nowiki/>и Поёнӣ
| align="right" |1 104 667
| align="right" |4755
| align="right" |23
| align="right" |527
|Страсбург
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |68
|[[Акс:Blason_Haut_Rhin.svg|20x20px|Coat of arms of department 68]]
|[[Департаменти Рейни Болоӣ|Рейн]]<nowiki/>и Болоӣ
| align="right" |755 202
| align="right" |3525
| align="right" |17
| align="right" |377
|Колмар
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |69
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Rhone.svg|20x20px|Coat of arms of department 69]]
|[[Департаменти Рона|Рона]]
| align="right" |1 762 866
| align="right" |3249
| align="right" |13
| align="right" |287
|Лион
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |70
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Haute-Saone.svg|20x20px|Coat of arms of department 70]]
|[[Департаменти Сонаи Боло|Сонаи Боло]]
| align="right" |239 750
| align="right" |5360
| align="right" |17
| align="right" |545
|Везул
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |71
|[[Акс:Blason_département_fr_Saône-et-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 71]]
|[[Департаменти Сона ва Луара|Сона ва Луара]]
| align="right" |555 039
| align="right" |8575
| align="right" |29
| align="right" |572
|Макон
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |72
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Sarthe.svg|20x20px|Coat of arms of department 72]]
|[[Департаменти Сарт|Сарта]]
| align="right" |567 382
| align="right" |6206
| align="right" |21
| align="right" |370
|Ле-Ман
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |73
|[[Акс:Arms_of_the_House_of_Savoy.svg|20x20px|Coat of arms of department 73]]
|[[Департаменти Савойя|Савойя]]
| align="right" |421 105
| align="right" |6028
| align="right" |19
| align="right" |304
|Шамбери
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |74
|[[Акс:Arms_of_the_House_of_Savoy.svg|20x20px|Coat of arms of department 74]]
|[[Департаменти Савойяи Боло|Савойя]]<nowiki/>и Боло
| align="right" |756 501
| align="right" |4388
| align="right" |17
| align="right" |294
|Анси
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |75
|[[Акс:Blason_paris_75.svg|20x20px|Coat of arms of department 75]]
|[[Порис|П]]<nowiki/>орис
| align="right" |2 240 621
| align="right" |105
| align="right" |0
| align="right" |1
|[[Порис|Париж]]
| Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |76
|[[Акс:Blason76.svg|20x20px|Coat of arms of department 76]]
|[[Департаменти Сенаи Наздибаҳрӣ|Сена]]<nowiki/>и Наздибаҳрӣ
| align="right" |1 253 931
| align="right" |6278
| align="right" |35
| align="right" |745
|Руан
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |77
|[[Акс:Blason_département_fr_Seine-et-Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 77]]
|[[Департаменти Сена ва Марна|Сена ва Марна]]
| align="right" |1 353 946
| align="right" |5915
| align="right" |23
| align="right" |513
|Мелён
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |78
|[[Акс:Blason_département_fr_Yvelines.svg|20x20px|Coat of arms of department 78]]
|[[Департаменти Ивелин|Ивелин]]
| align="right" |1 412 356
| align="right" |2284
| align="right" |21
| align="right" |262
|Версал
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |79
|[[Акс:Blason_département_fr_Deux-Sèvres.svg|20x20px|Coat of arms of department 79]]
|[[Департаменти Дё Севр|Дё-Севр]]
| align="right" |371 583
| align="right" |5999
| align="right" |17
| align="right" |303
|Нйор
| Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |80
|[[Акс:Blason_département_fr_Somme.svg|20x20px|Coat of arms of department 80]]
|[[Департаменти Сомма|Сомма]]
| align="right" |571 154
| align="right" |6170
| align="right" |23
| align="right" |782
|Амйен
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |81
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Tarn.svg|20x20px|Coat of arms of department 81]]
|[[Департаменти Тарн|Тарн]]
| align="right" |378 947
| align="right" |5758
| align="right" |23
| align="right" |323
|Алби
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |82
|[[Акс:Blason_département_fr_Tarn-et-Garonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 82]]
|[[Департаменти Тарн ва Гаронна|Тарн ва Гаронна]]
| align="right" |246 971
| align="right" |3718
| align="right" |15
| align="right" |195
|Монтобан
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |83
|[[Акс:Blason_departement_Var.svg|20x20px|Coat of arms of department 83]]
|[[Департаменти Вар|Вар]]
| align="right" |1 021 669
| align="right" |5973
| align="right" |23
| align="right" |153
|Тулон
|Прованс — Алпҳо — Соҳили Нилгун
|-
! style="text-align: left;" |84
|[[Акс:Blason_département_fr_Vaucluse.svg|20x20px|Coat of arms of department 84]]
|[[Департаменти Воклюз|Воклюз]]
| align="right" |546 314
| align="right" |3567
| align="right" |17
| align="right" |151
|Авинйон
|Прованс — Алпҳо — Соҳили Нилгун
|-
! style="text-align: left;" |85
|[[Акс:Blason_dpt_fr_85_Vendée.svg|20x20px|Coat of arms of department 85]]
|[[Департаменти Вандея|Вандея]]
| align="right" |648 901
| align="right" |6720
| align="right" |17
| align="right" |282
|Ла-Рош-сюр-Йон
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |86
|[[Акс:Blason_département_fr_Vienne.svg|20x20px|Coat of arms of department 86]]
|[[Департаменти Венна|Вьенна]]
| align="right" |430 018
| align="right" |6990
| align="right" |19
| align="right" |281
|Пуатйе
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |87
|[[Акс:Blason_departement_Haute-Vienne.svg|20x20px|Coat of arms of department 87]]
|[[Департаменти Веннаи Боло|Венна]]<nowiki/>и Боло
| align="right" |375 869
| align="right" |5520
| align="right" |21
| align="right" |201
|Лимож
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |88
|[[Акс:Blason_Vosges.svg|20x20px|Coat of arms of department 88]]
|[[Департаменти Вогез|Вогез]]
| align="right" |377 282
| align="right" |5874
| align="right" |17
| align="right" |514
|Эпинал
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |89
|[[Акс:Blason_département_fr_Yonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 89]]
|[[Департаменти Йонна|Йонна]]
| align="right" |341 902
| align="right" |7427
| align="right" |21
| align="right" |455
|Осер
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |90
|[[Акс:Blason_département_fr_Territoire_de_Belfort.svg|20x20px|Coat of arms of department 90]]
|[[Департаменти Сарзамини Белфор|Сарзамини Белфор]]
| align="right" |143 940
| align="right" |609
| align="right" |9
| align="right" |102
|Белфор
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |91
|[[Акс:Blason_département_fr_Essonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 91]]
|[[Департаменти Эссонна|Эсон]]
| align="right" |1 237 507
| align="right" |1804
| align="right" |21
| align="right" |196
|Эври
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |92
|[[Акс:Blason_département_fr_Hauts-de-Seine.svg|20x20px|Coat of arms of department 92]]
|[[Департаменти Болои Сен|Болои Сен]]
| align="right" |1 586 434
| align="right" |176
| align="right" |23
| align="right" |36
|Нантер
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |93
|[[Акс:Blason_département_fr_Seine-Saint-Denis.svg|20x20px|Coat of arms of department 93]]
|[[Департаменти Сена — Сен Дени|Сена - Сен Дени]]
| align="right" |1 538 726
| align="right" |236
| align="right" |21
| align="right" |40
|Бобинйи
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |94
|[[Акс:Blason_département_fr_Val-de-Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 94]]
|[[Департаменти Вал де Марн|Вал де Марн]]
| align="right" |1 341 831
| align="right" |245
| align="right" |25
| align="right" |47
|Кретей
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |95
|[[Акс:Blason_département_fr_Val-d'Oise.svg|20x20px|Coat of arms of department 95]]
|[[Департаменти Вал д'Уаз|Вал д’Уаз]]
| align="right" |1 187 081
| align="right" |1246
| align="right" |21
| align="right" |185
|Понтуаз
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |96
|[[Акс:Coat_of_arms_of_Guadeloupe.svg|20x20px|Coat of arms of Guadeloupe]]
|Гваделупа
| align="right" |403 314
| align="right" |1628
| align="right" |21
| align="right" |32
|Бас-Тер
|Гваделупа
|-
! style="text-align: left;" |976
|[[Акс:Coat_of_arms_of_Martinique.svg|border|20x20px| Coat of arms of Martinique]]
|Мартиника
| align="right" |388 364
| align="right" |1128
| align="right" |0
| align="right" |22
|Фор-де-Франс
|Мартиника
|-
! style="text-align: left;" |98
|[[Акс:Blason_de_la_Guyane.svg|20x20px|Coat of arms of Guyane]]
|Гвиана
| align="right" |239 648
| align="right" |86 504
| align="right" |0
| align="right" |34
|Кайенна
|Гвиана
|-
! style="text-align: left;" |99
|[[Акс:Blason_Réunion_DOM.svg|20x20px|Coat of arms of Réunion]]
|Реюньон
| align="right" |833 944
| align="right" |2512
| align="right" |25
| align="right" |24
|Сен-Дени
|Реюнон
|-
! style="text-align: left;" |100
|[[Акс:Coat of Arms of Mayotte.svg|22x22px|Coat of arms of Mayotte]]
|Майотта
| align="right" |217 091<ref>{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?ref_id=populegalescom&page=recensement/populegalescom/popcanmayotte.htm|title=Population des cantons de Mayotte|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-20}}</ref>
| align="right" |376
| align="right" |13
| align="right" |17
|Мамудзу
|Майотта
|}
==Иқтисодиёт==
==Мардум==
==Фарҳанг==
==Телевизион==
*[[Euronews]]
==Мусиқӣ==
*[[Эдит Пиаф]]
==Инҷоро ҳам бингаред==
==Эзоҳ==
{{Эзоҳ}}
{{ПБ}}
{{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}}
{{Аврупо}}
{{Фаронса-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Фаронса]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]
4rz4dk9fcod7xyy2huw3p01rmg2pkdd
1476340
1476339
2026-06-12T19:53:52Z
Couleys
84347
+ Таърих
1476340
wikitext
text/x-wiki
{{Кишвар
|common_name=Фаронса
|Парчам=Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
|Номи тоҷикӣ=Ҷумҳурии Фаронса
|Номи аслӣ=République française
|Нишон=Armoiries république française.svg
|Шиор=Liberté, Égalité, Fraternité (Озодӣ, Баробарӣ, Бародарӣ)
|Номи суруди миллӣ= [[Марселеза]]
[[File:La Marseillaise.ogg]]
|Сохтори давлат=[[Президентӣ-парламентӣ]]
|Дар харита=LocationFrance.svg
|Забон=[[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]]
|Рӯзи истиқлол=
|Соҳибистиқлол аз=
|Пойтахт=[[Порис]]
|Шаҳри калонтарин=[[Порис]], [[Лион]], [[Бордо]], [[Марсел]]
|Вазифаи сарварон=Президент<br>Сарвазир
|Сарварон=[[Эммануэл Макрон]]<br>[[Себастьен Лекорню]]
|Ҷой аз рӯи масоҳат=47
|Масоҳат=547 030<ref name="terr">Барои қисми аврупоии Фаронса.</ref>
|Фоизи об=0,26 %
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ=20
|Аҳолӣ=60 180 529<ref name="terr"/>
|Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2003
|Зичии аҳолӣ=110
|ММД=1,724 млрд.
|Соли ҳисоби ММД=2004
|Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД=7
|ММД ба сари аҳолӣ=28 647
|Пули миллӣ=[[евро]]<ref name="euro">то [[соли 1999]] [[франки фаронсавӣ]].</ref>
|Домен=[[.fr]]<ref name="domen">Инчунин [[.eu]] ҳамчун узви [[Иттиҳоди Аврупо]].</ref>
|Коди телефон=33<ref name="terr"/>
|Соат=+1
|Эзоҳот={{Commons|France}}<references/>
}}
'''Фаронса''' — номи расмӣ, '''Ҷумҳурии Фаронса''' — кишварест дар [[Аврупои Ғарбӣ]]. Пойтахти Фаронса, шаҳри [[Порис]].
==Таърих==
== Ҷуғрофия ==
Сарҳади байни [[Испониё]] ва Фаронса хатти Пиренейро такрор мекунад ва кишвари Баскҳо ва [[Каталония]] - мутаносибан дар ғарб ва шарқи системаи кӯҳҳо - дар ҳар ду тарафи қаторкӯҳҳои кӯҳ мебошанд.<ref>{{Cite web|url=https://all-andorra.com/ru/pirenei/|title=Пиреней, системаи кӯҳӣ дар ғарб ва шарқ - сарҳади Испониё ва Фаронса.|author=|website=|date=|publisher=|lang=|accessdate=}}</ref>
== Аҳоли ==
==Сиёсату ҳукумат==
==Тақсимоти маъмурӣ==
[[Акс:Départements_de_France.svg|thumb|350x350px| Харитаи муосири департаментҳои Фаронса]]
'''[[Департаментҳои Фаронса|Департаменҳои Фаронса]]''' - воҳидҳои маъмурӣ-ҳудудии сатҳи дуюм дар Фаронса, аз рӯи қабули {{Бе тарҷума 5|Декрети тақсимоти Фаронса ба департаменҳо|декрети|fr|Décret de la division de la France en départements}} 22 декабри соли 1789 аз ҷониби Маҷлиси таъсисии Фаронса. Мувофиқи қонун аз 10 августи соли 1871, Департамент — як қисми мустақили аҳолӣ бо шӯрои интихобшудаи худ (шӯрои раёсат {{Lang-fr|Conseil départemental}} ) ва ҳукумати иҷроия мебошад. '''[[Департаментҳои Фаронса|Департаменҳо]]''' ба ноҳияҳо ва кантонҳо тақсим шудааст. Онҳо заминаи сохтории системаи интихоботӣ мебошанд - тибқи қонун аз [[17 май]]и [[соли 2013]] <ref name="lo">{{Cite web|url=http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000027414225&categorieLien=id|title=LOI n° 2013-403 du 17 mai 2013 relative à l'élection des conseillers départementaux, des conseillers municipaux et des conseillers communautaires, et modifiant le calendrier électoral|publisher=Legifrance|lang=fr|accessdate=2015-06-22}}</ref>. Овоздиҳандагони ҳар як кантон дар давоми интихобот ду узви шӯрои департаментро аз ҷинсҳои гуногунро интихоб мекунанд. Онҳо ба муҳлати 6 сол бо аксарияти овозҳо аз рӯи натиҷаҳои як ё ду даври интихобот муайан мешаванд <ref>Пункт 4 закона от 17 мая 2013 (для пункта L 191 −1 о выборах).</ref><ref name="ек">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=definitions/departement.htm|title=Département. Définition|publisher=[[INSEE]]|lang=fr|accessdate=2015-08-21}}</ref>.
[[Акс:Petite_couronne-2.svg|left|thumb|150x150px| Депеартаментҳое, ки дар наздикии Париж ҷойгир шудаанд; рақамҳо дар сутуни аввал мебошанд]]
Тибқи маълумоти оморӣ дар қаламрави Фаронса (соли 2015): ба 101 департамент (аз ҷумла 5 хориҷӣ ), 335 ноҳия (12 хориҷӣ) ва 2054 кантон (59 хориҷӣ) тақсим карда шуд <ref name="её">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203D|title=Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons départementales|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-20}}</ref>. Ҳар як департамент ба яке аз [[Районҳои Фаронса|минтақаҳо шомил аст]], департаментҳои хориҷӣ ҳамзамон минтақаҳо мебошанд. Префектураҳо марказҳои маъмурии [[Департаментҳои Фаронса|департаментҳо мебошанд]] <ref name="ек">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=definitions/departement.htm|title=Département. Définition|publisher=[[INSEE]]|lang=fr|accessdate=2015-08-21}}</ref>. Дар тӯли Инқилоби Фаронса департаментҳо расман аз рӯи сохти алифбоӣ рақамгузорӣ карда шуда буданд (дар айни замон истисноҳо мавҷуданд). Ин рӯйхат департаментҳои муосири Фаронсаро бо тартиби рақамгузорӣ нишон медиҳад.
{| class="wide sortable"
! style="background-color:#F3CC99;" |{{Comment|№|Порядковый номер}}
! style="background-color:#F3CC99;" |Нишон
! style="background-color:#F3CC99;" |Департамент
! style="background-color:#F3CC99;" |Аҳолӣ,<br /><br />наф. (2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2012#departements|title=Populations légales 2012 des départements et des collectivités d'outre-mer|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-21}}</ref>
! style="background-color:#F3CC99;" |Масоҳат,<br /><br />км²<ref name="ww">{{Cite web|url=http://www.geopopulation.com/france/departements/classement-departements-superficie/|title=Classement des départements de France - Superficie|publisher=GéoPopulation|accessdate=2015-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150806071535/http://www.geopopulation.com/france/departements/classement-departements-superficie/|archivedate=2015-08-06}}</ref>
! style="background-color:#F3CC99;" |Шумораи<br /><br />кантонҳо<ref name="её">{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?reg_id=99&ref_id=t_0203D|title=Circonscriptions administratives au 1er janvier 2015 : comparaisons départementales|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-20}}</ref>
! style="background-color:#F3CC99;" |Шумораи<br /><br />коммунаҳо<ref name="её" />
! style="background-color:#F3CC99;" |Префектура
! style="background-color:#F3CC99;" |Минтақа
|-
! style="text-align: left;" |01
|[[Акс:Blason_département_fr_Ain.svg|20x20px|Coat of arms of department 01]]
|[[Департаменти Эн|Эн]]
| align="right" |612 191
| align="right" |5762
| align="right" |23
| align="right" |419
|Бурк-ан-Брес
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |02
|[[Акс:Blason_département_fr_Aisne.svg|20x20px|Coat of arms of department 02]]
|[[Департаменти Эна|Эна]]
| align="right" |540 888
| align="right" |7369
| align="right" |21
| align="right" |816
|Лан
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |03
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Allier.svg|20x20px|Coat of arms of department 03]]
|[[Департаменти Але|Алйе]]
| align="right" |342 911
| align="right" |7340
| align="right" |19
| align="right" |320
|Мулен
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |04
|[[Акс:Blason_departement_Alpes-de-Haute-Provence.svg|20x20px|Coat of arms of department 04]]
|[[Департаменти Алп Прованси Боло|Алпҳои Прованси Боло]]
| align="right" |161 241
| align="right" |6925
| align="right" |15
| align="right" |200
|Дин-ле-Бен
|Прованс — Алпҳо — Соҳили Нилгун
|-
! style="text-align: left;" |05
|[[Акс:Blason_dpt_fr_HautesAlpes.svg|20x20px|Coat of arms of department 05]]
|[[Департаменти Алп Болоӣ|Алпҳои Боло]]<nowiki/>ӣ
| align="right" |139 554
| align="right" |5549
| align="right" |15
| align="right" |172
|Гап
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |06
|[[Акс:Nice_Arms.svg|20x20px|Coat of arms of department 06]]
|[[Департаменти Алпи Наздибаҳрӣ|Алпҳои]] Назди баҳрӣ
| align="right" |1 082 014
| align="right" |4299
| align="right" |27
| align="right" |163
|Нитса
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |07
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Ardeche.svg|20x20px|Coat of arms of department 07]]
|[[Департаменти Ардеш|Ардеш]]
| align="right" |318 407
| align="right" |5529
| align="right" |17
| align="right" |339
|Прива
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |08
|[[Акс:Blason_département_fr_Ardennes.svg|20x20px|Coat of arms of department 08]]
|[[Департаменти Арденн|Арденн]]
| align="right" |282 778
| align="right" |5229
| align="right" |19
| align="right" |463
|Шарлевил-Мезӣер
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |09
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Ariège.svg|20x20px|Coat of arms of department 09]]
|[[Департаменти Ареж|Ареж]]
| align="right" |152 366
| align="right" |4890
| align="right" |13
| align="right" |332
|Фуа
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |10
|[[Акс:Blason_département_fr_Aube.svg|20x20px|Coat of arms of department 10]]
|[[Департаменти Об|<nowiki>[[Департаменти Об</nowiki>]]<nowiki> | Об]]</nowiki>
| align="right" |305 606
| align="right" |6004
| align="right" |17
| align="right" |433
|Труа
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |11
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Aude.svg|20x20px|Coat of arms of department 11]]
|[[Департаменти Од|Од]]
| align="right" |362 339
| align="right" |6139
| align="right" |19
| align="right" |438
|Каркасон
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |12
|[[Акс:Blason comtes de Rodez.svg|20x20px|Coat of arms of department 12]]
|[[Аверон]]
| align="right" |276 229
| align="right" |8735
| align="right" |23
| align="right" |304
|Родез
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |13
|[[Акс:Blason_departement_Bouches-du-Rhone.svg|20x20px|Coat of arms of department 13]]
|[[Департаменти Буш дю Рон|Буш-дю-Рон]]
| align="right" |1 984 784
| align="right" |5087
| align="right" |29
| align="right" |119
|Марсел
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |14
|[[Акс:Blason_département_fr_Calvados.svg|20x20px|Coat of arms of department 14]]
|[[Департаменти Калвадос|Калвадос]]
| align="right" |687 854
| align="right" |5548
| align="right" |25
| align="right" |705
|Кан
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |15
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Cantal.svg|20x20px|Coat of arms of department 15]]
|[[Департаменти Кантал|Кантал]]
| align="right" |147 415
| align="right" |5726
| align="right" |15
| align="right" |260
|Орийак
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |16
|[[Акс:Blason_département_fr_Charente.svg|20x20px|Coat of arms of department 16]]
|[[Департаменти Шаранта|Шаранта]]
| align="right" |353 657
| align="right" |5956
| align="right" |19
| align="right" |404
|Ангулем
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |17
|[[Акс:Blason_département_fr_Charente-Maritime.svg|20x20px|Coat of arms of department 17]]
|[[Департаменти Шарантаи Наздибаҳрӣ|Шарантаи Наздибаҳрӣ]]
| align="right" |628 733
| align="right" |6864
| align="right" |27
| align="right" |472
|Ла-Рошел
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |18
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Cher.svg|20x20px|Coat of arms of department 18]]
|[[Департаменти Шер|Шер]]
| align="right" |311 897
| align="right" |7235
| align="right" |19
| align="right" |290
|Бурж
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |19
|[[Акс:Blason_département_fr_Corrèze.svg|20x20px|Coat of arms of department 19]]
|[[Департаменти Коррез|Коррез]]
| align="right" |241 247
| align="right" |5857
| align="right" |19
| align="right" |286
|Тюл
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |2A
|[[Акс:Blason_de_Corse.svg|20x20px|Coat of arms of Corsica]]
|[[Департаменти Корсика Южная|Корсикаи Ҷанубӣ]]
| align="right" |145 429
| align="right" |4014
| align="right" |11
| align="right" |124
|Аяччо
|Корсика
|-
! style="text-align: left;" |2B
|[[Акс:Blason_de_Corse.svg|20x20px|Coat of arms of Corsica]]
| [[Департаменти Корсикаи Боло|Корсика]]<nowiki/>и Болоӣ
| align="right" |170 828
| align="right" |4666
| align="right" |15
| align="right" |236
|Бастия
|Корсика
|-
! style="text-align: left;" |21
|[[Акс:Blason_département_fr_Côte-d'Or.svg|20x20px|Coat of arms of department 21]]
|[[Департаменти Кот д'Ор|Кот д’Ор]]
| align="right" |527 403
| align="right" |8763
| align="right" |23
| align="right" |706
|Дижон
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |22
|[[Акс:Blason_département_fr_Côtes-d'Armor.svg|20x20px|Coat of arms of department 22]]
|[[Департаменти Кот д'Армор|Кот д’Армор]]
| align="right" |595 531
| align="right" |6878
| align="right" |27
| align="right" |373
|Сен-Бриё
|Бретан
|-
! style="text-align: left;" |23
|[[Акс:Blason_Bourbon-La_Marche.svg|20x20px|Coat of arms of department 23]]
|[[Департаменти Крёз|Крёз]]
| align="right" |121 517
| align="right" |5565
| align="right" |15
| align="right" |260
|Гере
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |24
|[[Акс:Blason_Dordogne_1.svg|20x20px|Coat of arms of department 24]]
|[[Департаменти Дордон|Дордон]]
| align="right" |416 384
| align="right" |9060
| align="right" |25
| align="right" |557
|Перигё
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |25
|[[Акс:Blason_département_fr_Doubs.svg|20x20px|Coat of arms of department 25]]
|[[Департаменти Ду|<nowiki>[[Департаменти Ду</nowiki>]]<nowiki>|</nowiki>[[Департаменти Ду|Ду]]
| align="right" |531 062
| align="right" |5234
| align="right" |19
| align="right" |593
|[[Безансон]]
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |26
|[[Акс:Blason_departement_Drome.svg|20x20px|Coat of arms of department 26]]
|[[Департаменти Дром|Дром]]
| align="right" |491 334
| align="right" |6530
| align="right" |19
| align="right" |369
|Валанс
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |27
|[[Акс:Blason_département_fr_Eure.svg|20x20px|Coat of arms of department 27]]
|[[Департаменти Эр|Эр]]
| align="right" |591 616
| align="right" |6040
| align="right" |23
| align="right" |675
|Эврё
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |28
|[[Акс:Blason_département_fr_Eure-et-Loir.svg|20x20px|Coat of arms of department 28]]
|[[Департаменти Эр ва Луар|Эр ва Луар]]
| align="right" |432 107
| align="right" |5880
| align="right" |15
| align="right" |401
|Шартр
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |29
|[[Акс:Blason29.svg|20x20px|Coat of arms of department 29]]
|[[Департаменти Финистер|Финистер]]
| align="right" |901 293
| align="right" |6733
| align="right" |27
| align="right" |283
|Кемпер
|Бретань
|-
! style="text-align: left;" |30
|[[Акс:Blason_département_fr_Gard.svg|20x20px|Coat of arms of department 30]]
|[[Департаменти Гар|Гар]]
| align="right" |725 618
| align="right" |5853
| align="right" |23
| align="right" |353
|Ним
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |31
|[[Акс:Blason_département_fr_Haute-Garonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 31]]
|[[Департаменти Гароннаи Болоӣ|Гаронна]]<nowiki/>и Болоӣ
| align="right" |1 279 349
| align="right" |6309
| align="right" |27
| align="right" |589
|Тулуза
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |32
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Gers.svg|20x20px|Coat of arms of department 32]]
|[[Департаменти Жер|Жер]]
| align="right" |189 530
| align="right" |6257
| align="right" |17
| align="right" |463
|Ош
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |33
|[[Акс:Blason_département_fr_Gironde.svg|20x20px|Coat of arms of department 33]]
|[[Департаменти Жиронда|Жиронда]]
| align="right" |1 483 712
| align="right" |10 725
| align="right" |33
| align="right" |542
|Бордо
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |34
|[[Акс:Blason_département_fr_Hérault.svg|20x20px|Coat of arms of department 34]]
|[[Департаменти Эро|Эро]]
| align="right" |1 077 627
| align="right" |6101
| align="right" |25
| align="right" |343
|Монпелйе
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |35
|[[Акс:Blason_departement_Ille-et-Vilaine.svg|20x20px|Coat of arms of department 35]]
|[[Департаменти Ил ва Вилен|Ил ва Вилен]]
| align="right" |1 007 901
| align="right" |6775
| align="right" |27
| align="right" |353
|Ренн
|Бретан
|-
! style="text-align: left;" |36
|[[Акс:Blason_département_fr_Indre.svg|20x20px|Coat of arms of department 36]]
|[[Департаменти Эндр|Эндр]]
| align="right" |228 692
| align="right" |6791
| align="right" |13
| align="right" |247
|Шатору
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |37
|[[Акс:Blason_département_fr_Indre-et-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 37]]
|[[Департаменти Эндр ва Луара|Эндр ва Луара]]
| align="right" |596 937
| align="right" |6127
| align="right" |19
| align="right" |277
|[[Тур (Фаронса)|Тур]]
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |38
|[[Акс:Blason_departement_Isere.svg|20x20px|Coat of arms of department 38]]
|[[Департаменти Изер|Изер]]
| align="right" |1 224 993
| align="right" |7431
| align="right" |29
| align="right" |532
|Гренобл
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |39
|[[Акс:Blason_département_fr_Jura.svg|20x20px|Coat of arms of department 39]]
|[[Департаменти Юра|Юра]]
| align="right" |260 932
| align="right" |4999
| align="right" |17
| align="right" |544
|Лон-ле-Сонйе
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |40
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Landes.svg|20x20px|Coat of arms of department 40]]
|[[Департаменти Ланд|Ланд]]
| align="right" |392 884
| align="right" |9243
| align="right" |15
| align="right" |331
|Мон-де-Марсан
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |41
|[[Акс:Blason_département_fr_Loir-et-Cher.svg|20x20px|Coat of arms of department 41]]
|[[Департаменти Луар ва Шер|Луар ва Шер]]
| align="right" |331 656
| align="right" |6343
| align="right" |15
| align="right" |291
|Блуа
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |42
|[[Акс:Blason_departement_Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 42]]
|[[Департаменти Луара|Луара]]
| align="right" |753 763
| align="right" |4781
| align="right" |21
| align="right" |327
|Сент-Этйен
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |43
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Haute-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 43]]
|[[Департаменти Луараи Болоӣ|Луараи Болоӣ]]
| align="right" |225 686
| align="right" |4977
| align="right" |19
| align="right" |260
|Ле-Пюи-ан-Веле
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |44
|[[Акс:Blason_dpt_fr_LoireAtlantique_dapres_Robert_Louis.svg|20x20px|Coat of arms of department 44]]
| [[Департаменти Луараи Атлантикӣ|Луара]]<nowiki/>и Атлантикӣ
| align="right" |1 313 321
| align="right" |6815
| align="right" |31
| align="right" |221
|Нант
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |45
|[[Акс:Blason_département_fr_Loiret.svg|20x20px|Coat of arms of department 45]]
|[[Департаменти Луаре|Луаре]]
| align="right" |662 297
| align="right" |6775
| align="right" |21
| align="right" |334
|Орлеан
|Марказ
|-
! style="text-align: left;" |46
|[[Акс:Blason_département_fr_Lot.svg|20x20px|Coat of arms of department 46]]
|[[Департаменти Лот|Ло]]<nowiki/>т
| align="right" |174 346
| align="right" |5217
| align="right" |17
| align="right" |340
|Каор
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |47
|[[Акс:Blason_département_fr_Lot-et-Garonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 47]]
|[[Департаменти Лот ва Гаронна|Лот ва Гаронна]]
| align="right" |332 119
| align="right" |5361
| align="right" |21
| align="right" |319
|Ажен
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |48
|[[Акс:Blason_département_fr_Lozère.svg|20x20px|Coat of arms of department 48]]
|[[Департаменти Лозер|Лозер]]
| align="right" |76 889
| align="right" |5167
| align="right" |13
| align="right" |185
|Манд
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |49
|[[Акс:Blason_departement_Maine-et-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 49]]
|[[Департаменти Мэн ва Луара|Мен ва Луара]]
| align="right" |795 557
| align="right" |7166
| align="right" |21
| align="right" |357
|Анже
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |50
|[[Акс:Blason_département_fr_Manche.svg|20x20px|Coat of arms of department 50]]
|[[Департаменти Манш|Манш]]
| align="right" |499 340
| align="right" |5938
| align="right" |27
| align="right" |601
|Сен-Ло
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |51
|[[Акс:Blason_departement_Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 51]]
|[[Департаменти Марна|Марна]]
| align="right" |568 750
| align="right" |8162
| align="right" |23
| align="right" |620
|Шалон-ан-Шампан
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |52
|[[Акс:Blason_département_fr_Haute-Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 52]]
|[[Департаменти Марнаи Боло|Марнаи Боло]]
| align="right" |182 136
| align="right" |6211
| align="right" |17
| align="right" |437
|Шомон
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |53
|[[Акс:Blason_département_fr_Mayenne.svg|20x20px|Coat of arms of department 53]]
|[[Департаменти Майенн|Майен]]
| align="right" |307 453
| align="right" |5175
| align="right" |17
| align="right" |261
|Лавал
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |54
|[[Акс:Blason_Meurthe-et-Moselle.svg|20x20px|Coat of arms of department 54]]
|[[Департаменти Мёрт ва Мозел|Мёрт ва Мозел]]
| align="right" |733 266
| align="right" |5246
| align="right" |23
| align="right" |594
|[[Нанси]]
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |55
|[[Акс:Blason_Meuse.svg|20x20px|Coat of arms of department 55]]
|[[Департаменти Мёз|Мёз]]
| align="right" |192 800
| align="right" |6211
| align="right" |17
| align="right" |501
|Бар-ле-Дюк
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |56
|[[Акс:Blason_departement_Morbihan.svg|20x20px|Coat of arms of department 56]]
|[[Департаменти Морбиан|Морбиан]]
| align="right" |732 372
| align="right" |6823
| align="right" |21
| align="right" |261
|Ванн
|Бретан
|-
! style="text-align: left;" |57
|[[Акс:Blason_Moselle.svg|20x20px|Coat of arms of department 57]]
|[[Департаменти Мозел|Мозел]]
| align="right" |1 046 468
| align="right" |6216
| align="right" |27
| align="right" |730
|Мец
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |58
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Nievre.svg|20x20px|Coat of arms of department 58]]
|[[Департаменти Невр|Невр]]
| align="right" |216 786
| align="right" |6817
| align="right" |17
| align="right" |312
|Невер
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |59
|[[Акс:Blason_Nord-Pas-De-Calais.svg|20x20px|Coat of arms of department 59]]
|[[Департаменти Нор|Нор]]
| align="right" |2 587 128
| align="right" |5743
| align="right" |41
| align="right" |650
|Лилль
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |60
|[[Акс:Blason_département_fr_Oise.svg|20x20px|Coat of arms of department 60]]
|[[Департаменти Уаза|Уаза]]
| align="right" |810 300
| align="right" |5860
| align="right" |21
| align="right" |692
|Бове
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |61
|[[Акс:Blason_département_fr_Orne.svg|20x20px|Coat of arms of department 61]]
|[[Департаменти Орн|Орн]]
| align="right" |290 015
| align="right" |6103
| align="right" |21
| align="right" |495
|Алансон
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |62
|[[Акс:Pas_de_Calais_Arms.svg|20x20px|Coat of arms of department 62]]
|[[Департаменти Па де Кале|Па-де-Кале]]
| align="right" |1 463 628
| align="right" |6671
| align="right" |39
| align="right" |895
|Аррас
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |63
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Puy-de-Dome.svg|20x20px|Coat of arms of department 63]]
|[[Департаменти Пюи де Дом|Пюи-де-Дом]]
| align="right" |638 092
| align="right" |7970
| align="right" |31
| align="right" |470
|Клермон-Ферран
|Оверн — Рона — Алпҳоa></a>
|-
! style="text-align: left;" |64
|[[Акс:Blason_des_Pyrénées-Atlantiques.svg|20x20px|Coat of arms of department 64]]
|[[Департаменти Пиренеи Атлантикӣ|Пиренеи]] [[Департаменти Пиренеи Атлантикӣ|Атлантикӣ]]
| align="right" |660 871
| align="right" |7645
| align="right" |27
| align="right" |547
|По
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |65
|[[Акс:Blason_dpt_fr_HautesPyrenees.svg|20x20px|Coat of arms of department 65]]
|[[Департаменти Пиренеи Боло|Пиренеи]] Боло
| align="right" |228 854
| align="right" |4464
| align="right" |17
| align="right" |474
|Тарб
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |66
|[[Акс:Blason_66.svg|20x20px|Coat of arms of department 66]]
| [[Департаменти Пиренеи Шарқӣ|Пиренеи]] Шарқӣ
| align="right" |457 793
| align="right" |4116
| align="right" |17
| align="right" |226
|Перпинян
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |67
|[[Акс:Blason_Bas_Rhin.svg|20x20px|Coat of arms of department 67]]
|[[Департаменти Ба-Рейн|Рейн]]<nowiki/>и Поёнӣ
| align="right" |1 104 667
| align="right" |4755
| align="right" |23
| align="right" |527
|Страсбург
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |68
|[[Акс:Blason_Haut_Rhin.svg|20x20px|Coat of arms of department 68]]
|[[Департаменти Рейни Болоӣ|Рейн]]<nowiki/>и Болоӣ
| align="right" |755 202
| align="right" |3525
| align="right" |17
| align="right" |377
|Колмар
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |69
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Rhone.svg|20x20px|Coat of arms of department 69]]
|[[Департаменти Рона|Рона]]
| align="right" |1 762 866
| align="right" |3249
| align="right" |13
| align="right" |287
|Лион
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |70
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Haute-Saone.svg|20x20px|Coat of arms of department 70]]
|[[Департаменти Сонаи Боло|Сонаи Боло]]
| align="right" |239 750
| align="right" |5360
| align="right" |17
| align="right" |545
|Везул
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |71
|[[Акс:Blason_département_fr_Saône-et-Loire.svg|20x20px|Coat of arms of department 71]]
|[[Департаменти Сона ва Луара|Сона ва Луара]]
| align="right" |555 039
| align="right" |8575
| align="right" |29
| align="right" |572
|Макон
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |72
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Sarthe.svg|20x20px|Coat of arms of department 72]]
|[[Департаменти Сарт|Сарта]]
| align="right" |567 382
| align="right" |6206
| align="right" |21
| align="right" |370
|Ле-Ман
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |73
|[[Акс:Arms_of_the_House_of_Savoy.svg|20x20px|Coat of arms of department 73]]
|[[Департаменти Савойя|Савойя]]
| align="right" |421 105
| align="right" |6028
| align="right" |19
| align="right" |304
|Шамбери
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |74
|[[Акс:Arms_of_the_House_of_Savoy.svg|20x20px|Coat of arms of department 74]]
|[[Департаменти Савойяи Боло|Савойя]]<nowiki/>и Боло
| align="right" |756 501
| align="right" |4388
| align="right" |17
| align="right" |294
|Анси
|Оверн — Рона — Алпҳо
|-
! style="text-align: left;" |75
|[[Акс:Blason_paris_75.svg|20x20px|Coat of arms of department 75]]
|[[Порис|П]]<nowiki/>орис
| align="right" |2 240 621
| align="right" |105
| align="right" |0
| align="right" |1
|[[Порис|Париж]]
| Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |76
|[[Акс:Blason76.svg|20x20px|Coat of arms of department 76]]
|[[Департаменти Сенаи Наздибаҳрӣ|Сена]]<nowiki/>и Наздибаҳрӣ
| align="right" |1 253 931
| align="right" |6278
| align="right" |35
| align="right" |745
|Руан
|Нормандия
|-
! style="text-align: left;" |77
|[[Акс:Blason_département_fr_Seine-et-Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 77]]
|[[Департаменти Сена ва Марна|Сена ва Марна]]
| align="right" |1 353 946
| align="right" |5915
| align="right" |23
| align="right" |513
|Мелён
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |78
|[[Акс:Blason_département_fr_Yvelines.svg|20x20px|Coat of arms of department 78]]
|[[Департаменти Ивелин|Ивелин]]
| align="right" |1 412 356
| align="right" |2284
| align="right" |21
| align="right" |262
|Версал
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |79
|[[Акс:Blason_département_fr_Deux-Sèvres.svg|20x20px|Coat of arms of department 79]]
|[[Департаменти Дё Севр|Дё-Севр]]
| align="right" |371 583
| align="right" |5999
| align="right" |17
| align="right" |303
|Нйор
| Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |80
|[[Акс:Blason_département_fr_Somme.svg|20x20px|Coat of arms of department 80]]
|[[Департаменти Сомма|Сомма]]
| align="right" |571 154
| align="right" |6170
| align="right" |23
| align="right" |782
|Амйен
|О-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |81
|[[Акс:Blason_dpt_fr_Tarn.svg|20x20px|Coat of arms of department 81]]
|[[Департаменти Тарн|Тарн]]
| align="right" |378 947
| align="right" |5758
| align="right" |23
| align="right" |323
|Алби
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |82
|[[Акс:Blason_département_fr_Tarn-et-Garonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 82]]
|[[Департаменти Тарн ва Гаронна|Тарн ва Гаронна]]
| align="right" |246 971
| align="right" |3718
| align="right" |15
| align="right" |195
|Монтобан
|Окситания
|-
! style="text-align: left;" |83
|[[Акс:Blason_departement_Var.svg|20x20px|Coat of arms of department 83]]
|[[Департаменти Вар|Вар]]
| align="right" |1 021 669
| align="right" |5973
| align="right" |23
| align="right" |153
|Тулон
|Прованс — Алпҳо — Соҳили Нилгун
|-
! style="text-align: left;" |84
|[[Акс:Blason_département_fr_Vaucluse.svg|20x20px|Coat of arms of department 84]]
|[[Департаменти Воклюз|Воклюз]]
| align="right" |546 314
| align="right" |3567
| align="right" |17
| align="right" |151
|Авинйон
|Прованс — Алпҳо — Соҳили Нилгун
|-
! style="text-align: left;" |85
|[[Акс:Blason_dpt_fr_85_Vendée.svg|20x20px|Coat of arms of department 85]]
|[[Департаменти Вандея|Вандея]]
| align="right" |648 901
| align="right" |6720
| align="right" |17
| align="right" |282
|Ла-Рош-сюр-Йон
|Пеи-де-ла-Луар
|-
! style="text-align: left;" |86
|[[Акс:Blason_département_fr_Vienne.svg|20x20px|Coat of arms of department 86]]
|[[Департаменти Венна|Вьенна]]
| align="right" |430 018
| align="right" |6990
| align="right" |19
| align="right" |281
|Пуатйе
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |87
|[[Акс:Blason_departement_Haute-Vienne.svg|20x20px|Coat of arms of department 87]]
|[[Департаменти Веннаи Боло|Венна]]<nowiki/>и Боло
| align="right" |375 869
| align="right" |5520
| align="right" |21
| align="right" |201
|Лимож
|Аквитанияи Нав
|-
! style="text-align: left;" |88
|[[Акс:Blason_Vosges.svg|20x20px|Coat of arms of department 88]]
|[[Департаменти Вогез|Вогез]]
| align="right" |377 282
| align="right" |5874
| align="right" |17
| align="right" |514
|Эпинал
|[[Гранд-Эст]]
|-
! style="text-align: left;" |89
|[[Акс:Blason_département_fr_Yonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 89]]
|[[Департаменти Йонна|Йонна]]
| align="right" |341 902
| align="right" |7427
| align="right" |21
| align="right" |455
|Осер
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |90
|[[Акс:Blason_département_fr_Territoire_de_Belfort.svg|20x20px|Coat of arms of department 90]]
|[[Департаменти Сарзамини Белфор|Сарзамини Белфор]]
| align="right" |143 940
| align="right" |609
| align="right" |9
| align="right" |102
|Белфор
|Бургундия — Франш-Конте
|-
! style="text-align: left;" |91
|[[Акс:Blason_département_fr_Essonne.svg|20x20px|Coat of arms of department 91]]
|[[Департаменти Эссонна|Эсон]]
| align="right" |1 237 507
| align="right" |1804
| align="right" |21
| align="right" |196
|Эври
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |92
|[[Акс:Blason_département_fr_Hauts-de-Seine.svg|20x20px|Coat of arms of department 92]]
|[[Департаменти Болои Сен|Болои Сен]]
| align="right" |1 586 434
| align="right" |176
| align="right" |23
| align="right" |36
|Нантер
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |93
|[[Акс:Blason_département_fr_Seine-Saint-Denis.svg|20x20px|Coat of arms of department 93]]
|[[Департаменти Сена — Сен Дени|Сена - Сен Дени]]
| align="right" |1 538 726
| align="right" |236
| align="right" |21
| align="right" |40
|Бобинйи
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |94
|[[Акс:Blason_département_fr_Val-de-Marne.svg|20x20px|Coat of arms of department 94]]
|[[Департаменти Вал де Марн|Вал де Марн]]
| align="right" |1 341 831
| align="right" |245
| align="right" |25
| align="right" |47
|Кретей
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |95
|[[Акс:Blason_département_fr_Val-d'Oise.svg|20x20px|Coat of arms of department 95]]
|[[Департаменти Вал д'Уаз|Вал д’Уаз]]
| align="right" |1 187 081
| align="right" |1246
| align="right" |21
| align="right" |185
|Понтуаз
|Ил-де-Франс
|-
! style="text-align: left;" |96
|[[Акс:Coat_of_arms_of_Guadeloupe.svg|20x20px|Coat of arms of Guadeloupe]]
|Гваделупа
| align="right" |403 314
| align="right" |1628
| align="right" |21
| align="right" |32
|Бас-Тер
|Гваделупа
|-
! style="text-align: left;" |976
|[[Акс:Coat_of_arms_of_Martinique.svg|border|20x20px| Coat of arms of Martinique]]
|Мартиника
| align="right" |388 364
| align="right" |1128
| align="right" |0
| align="right" |22
|Фор-де-Франс
|Мартиника
|-
! style="text-align: left;" |98
|[[Акс:Blason_de_la_Guyane.svg|20x20px|Coat of arms of Guyane]]
|Гвиана
| align="right" |239 648
| align="right" |86 504
| align="right" |0
| align="right" |34
|Кайенна
|Гвиана
|-
! style="text-align: left;" |99
|[[Акс:Blason_Réunion_DOM.svg|20x20px|Coat of arms of Réunion]]
|Реюньон
| align="right" |833 944
| align="right" |2512
| align="right" |25
| align="right" |24
|Сен-Дени
|Реюнон
|-
! style="text-align: left;" |100
|[[Акс:Coat of Arms of Mayotte.svg|22x22px|Coat of arms of Mayotte]]
|Майотта
| align="right" |217 091<ref>{{Cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?ref_id=populegalescom&page=recensement/populegalescom/popcanmayotte.htm|title=Population des cantons de Mayotte|publisher=[[INSEE]]|accessdate=2015-08-20}}</ref>
| align="right" |376
| align="right" |13
| align="right" |17
|Мамудзу
|Майотта
|}
==Иқтисодиёт==
==Мардум==
==Фарҳанг==
==Телевизион==
*[[Euronews]]
==Мусиқӣ==
*[[Эдит Пиаф]]
==Инҷоро ҳам бингаред==
==Эзоҳ==
{{Эзоҳ}}
{{ПБ}}
{{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}}
{{Аврупо}}
{{Фаронса-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Фаронса]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]
ak6s34aiypjz5hpr56nb43yd095a5pq
Табиати беҷон
0
4742
1476301
1443462
2026-06-12T14:01:15Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476301
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Henri Fantin-Latour 003.jpg|мини|[[Анри Фантен-Латур]]. Натюрморт бо гул ва мева. 1865. [[Осорхонаи Орсе]]. [[Порис]]]]
'''Табиати беҷон''' ({{lang-fa|طبیعت بیجان}}), '''натюрмо́рт''' (аз {{lang-fr|nature morte}} — «табиъати беҷон») — навъи ҳунари таҷассумист, ки дар он [[гул]], [[мева]], [[сабзавот]], [[парранда]], ашёи [[рӯзгор]], [[дастархон]]и пурнеъмат, олоти ҷудогона, меҳнату маишат ва ғайраҳо тасвир карда мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Жанрҳои рассомӣ]]
[[Гурӯҳ:Рангкашӣ]]
[[Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ]]
pqvm5kwz8ecvbiwemnedv2a0dwngts2
Феҳристи осорхонаҳо
0
6080
1476343
1460639
2026-06-12T23:09:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476343
wikitext
text/x-wiki
{{тарҷума}}
Феҳристи осорхонаҳо дар тамоми ҷаҳон
'''Феҳристи осорхонаҳо''' is a link page for any [[museum]] anywhere.
''Нигаред:'' [[Осорхона]], [[Осорхонаи илмӣ]], [[Галлереяи санъат]], [[Феҳристи осорхонаҳои нақлиёт]]
== [[Австралия]]==
*[[Осорхонаи Австралия]], [[Сидней]] – Осорхонаи кӯҳнатарини Австралия, пештара ''Осорхонаи Сидней''
*[[Australian War Memorial]], [[Canberra]]
*[[Powerhouse Museum]], Sydney – a [[science museum]]
*[[National Museum of Australia]], [[Canberra]]
*[[National Science and Technology Centre, Canberra|National Science and Technology Centre]], Canberra – commonly known as ''Questacon''
*[[Melbourne Museum]], [[Melbourne]]
*[[National Gallery of Victoria]] (NGV), [[Melbourne]]
*[[Australian Centre for the Moving Image]] [[Melbourne]]
*[[Australian Centre for Contemporary Art]] [[Melbourne]]; [http://www.accaonline.org.au/ Australian Centre for Contemporary Art] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070403124218/http://www.accaonline.org.au/ |date=2007-04-03 }}
*[[Scienceworks]], [[Melbourne]]
*[[National Alpine Museum]] of Australia, [[Mount Buller]]
==[[Аргентина]]==
*[[Буэнос Айрес]]
**[[Осорхонаи Миллии Кабилдо]]
**[[Buenos Aires Metropolitan Cathedral]]
**[[Museum of Foreign Debt]]
**[[Argentine National Museum of History]]
**[[Argentine Museum of Natural Sciences]]
**[[National Museum of Fine Arts]]
* other places
**[[Museo Carmen Funes]], [[Plaza Huincul]]
**[[House of Tucumán]], [[House of Tucumán]]
==[[Бангладеш]]==
*[[Bangladesh National Museum]], [[Dhaka]]
*[[Bangladesh Liberation War Museum]], [[Dhaka]]
*[[Ahsan Manjil Museum]], [[Dhaka]]
*[[Osmany Museum]], [[Sylhet]]
*[[Museum of Rajas']], [[Mystic Poet Hason Raja & Folk Museum]], [[Raja-Kunjo]], [[Sylhet]]
*[[Borendra Museum]], [[Rajshahi]]
*[[Mohasthangarh Archaeological Museum]], [[Bogra]]
*[[Mainamoti Archaeological Museum]], [[Comilla]]
== [[Белгия]]==
*[[Groeningemuseum]], [[Bruges]]
*[[Horta Museum]], [http://www.hortamuseum.be/] [[Brussels]]
*[[Municipal Contemporary Art Museum]], [[Ghent]]
*[[Museum of Modern Art Antwerp|Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen]], [[Antwerp]]
*[[Museum voor Schone Kunsten Antwerpen]] (KMSKA), [[Antwerp]]
*[[National Gin Museum]], [[Hasselt]]
*[[Urban Mode Museum]], [[Hasselt]]
*[[Royal Museums of Fine Art of Belgium]], [[Brussels]]
*[[Royal Belgian Institute of Natural Sciences]], [[Brussels]]
*[[Royal Museum for Central Africa]], [[Tervuren]]
*[[St-Michel's Furnace Property : Museum of Country Life in Wallonia.]]
== [[Бразилия]]==
* [[National History Museum]], [[Rio de Janeiro]]
* [[Museu of Modern Art]], [[São Paulo]]
* [[MASP]], Museum of Art of [[São Paulo]]
* [[Ipiranga Museum]], [[São Paulo]]
== [[Британияи Кабир]] ==
*[[Феҳристи осорхонаҳои Инглистон]]
*[[Феҳристи осорхонаҳои Ирландияи Шимолӣ]]
*[[Феҳристи осорхонаҳои Шотландия]]
*[[Феҳристи осорхонаҳои Уелс]]
*[[Феҳристи осорхонаҳои роҳи оҳани Британия]]
== [[Булғористон]]==
* [[Осорхонаи Таърихии Миллӣ (Булғористон)|Осорхонаи Таърихии Миллӣ]], [[София]]
* [[National Transport Museum, Bulgaria|National Transport Museum]], [[Rousse]]
* [[Pleven Regional Historical Museum]], [[Pleven]]
* [[Etar Architectural-Ethnographic Complex]], near [[Gabrovo]] (open air)
* [[History Museum, Rousse|History Museum]], [[Rousse]]
==[[Дания]] ==
* [[Karen Blixen Museum]], [[Rungstedlund]]
* [[The National Museum of Denmark|National Museum of Denmark]], [[Copenhagen]]
* [[Ny Carlsberg Glyptotek]], Copenhagen
== Еритрия==
* [[National Museum of Eritrea]], [[Asmara]]
== [[Жопун]] ==
*[[Токио]]
**[[Осорхонаи Миллии Токио]]
**[[National Museum of Emerging Science and Innovation]]
**[[National Science Museum of Japan]]
**[[Edo-Tokyo Museum]]
**[[Idemitsu Museum of Arts]]
**[[Bridgestone Museum of Art]]
**[[Suntory Museum of Art]]
**[[Nezu Art Museum]]
**[[New Otani Art Museum]]
*Other Areas
**[[Instant Ramen Museum]]
**[[Ishibashi Museum of Art]], [[Kurume, Fukuoka]]
**[[Kamakura National Treasure House]]
**[[Kyoto National Museum]], [[Kyoto]]
**[[Kyushu National Museum]], [[Kyushu]]
**[[Meiji Mura|Meiji Mura Open-Air Architectural Museum]], [[Inuyama]], [[Aichi Prefecture]]
**[[Miho Museum]], [[Shiga Prefecture]]
**[[Nara National Museum]], [[Nara, Nara|Nara]]
**[[National Museum of Ethnology]], [[Suita, Osaka]]
**[[National Museum of Japanese History]], [[Sakura, Chiba]]
**[[Ramen museum|Shin-Yokohama Ramen Museum]], [[Yokohama]]
**[[Toshiba Science Institute]], [[Kawasaki, Kanagawa]]
== [[Зеландияи Нав]] ==
* [[Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa]], [[Wellington]] [http://www.tepapa.govt.nz (Homepage)]
* [http://www.aucklandmuseum.com/ Auckland Museum, Auckland]
* '[http://www.otagomuseum.govt.nz/ Otago Museum, Dunedin] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070405202850/http://www.otagomuseum.govt.nz/ |date=2007-04-05 }}
* [http://www.cadbury.co.nz/cadbury_home/index.asp Cadbury Chocolate Factory, Dunedin] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070404182638/http://www.cadbury.co.nz/cadbury_home/index.asp |date=2007-04-04 }}
* [[Canterbury Museum]], [http://www.canterburymuseum.com/ Christchurch]
* [[Royal New Zealand Air Force Museum]], [http://www.airforcemuseum.co.nz/ Christchurch]
* [http://www.christchurchartgallery.org.nz/ Christchurch Public Art Gallery, Christchurch]
* [http://www.fencible.org.nz/index.htm/ Howick Historical Village, Auckland] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060110195535/http://www.fencible.org.nz/index.htm |date=2006-01-10 }}
* [http://www.wellingtonzoo.com/ Wellington Zoo, Wellington]
* [http://www.northotagomuseum.co.nz/ North Otago Museum, Oamaru] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061010211816/http://www.northotagomuseum.co.nz/ |date=2006-10-10 }}
== [[ИМА]] ==
''Ниг: [[Феҳристи осорҳонаҳо дар ИМА]]''
== [[Индонезия]] ==
*[[Ҷакарта]]
**[[Museum Nasional]]
**[[Galeri Nasional]]
**[[Museum Wayang]]
**[[Museum Tekstil]]
**[[Satria Mandala Museum]]
**[[Jakarta History Museum]]
* other places
**[[Train Museum]], Ambarawa
**[[Mpu Tantular Museum]], Surabaya
**[[Painting Museum]], Ubud, Bali
**[[Le Mayeur Museum]], Sanur, Bali
**[[Adhityawarman Museum]], Padang, West Sumatra
== [[Испания]] ==
* [[Catalonia|Catalunya/Catalonia]]
** [[Barcelona Museum of Contemporary Art|Barcelona Museum of Contemporary Art, MACBA]]
** [[Museo Picasso]], [[Barcelona]]
** [[Joan Mirò]], [[Barcelona]]
** [[Music]], [[Barcelona]]
** [[Museu Nacional d'Art de Catalunya]], [[Barcelona]], [http://www.mnac.es/ MNAC]
** [[Teatro Museo|Teatro Museo Gala Salvador Dalí]], [[Figueres]]
* [[Мадрид]]
** [http://www.mncn.csic.es/home800.php Museo Nacional de Ciencias Naturales]
** [http://www.man.es/ Museo Arquelógico Nacional]
** [http://mnantropologia.mcu.es Museo Nacional de Antropología]
** [[Museo del Prado]]
** [http://museoprado.mcu.es/cason.html Casón del Buen Retiro]
** [[Museo Thyssen Bornemisza]]
** [[Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia]]
** [http://museoromantico.mcu.es/ Museo Romántico]
** [http://museosorolla.mcu.es/ Museo Sorolla]
** [http://museocerralbo.mcu.es/esp/index2.html Museo Cerralbo]
** [http://www.flg.es/museo/museo.htm Museo Lázaro Galdiano] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110702090440/http://flg.es/museo/museo.htm |date=2011-07-02 }}
** [http://rabasf.insde.es/ Museo de la Real Academia de Bellas Artes de San Fernando] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100105195546/http://rabasf.insde.es/ |date=2010-01-05 }}
** [http://mnartesdecorativas.mcu.es/ Museo Nacional de Artes Decorativas]
** [http://www.munimadrid.es/museoairelibre/ Museo de Escultura al Aire Libre ]
** [http://www.aire.org/museo/ Museo del Aire]
** [http://www.museonavalmadrid.com/ Museo Naval]
** [http://www.patrimonionacional.es/preal/preal.htm Armería Real] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090221181113/http://www.patrimonionacional.es/preal/preal.htm |date=2009-02-21 }}
** [http://www.museodelferrocarril.org/delicias.html Museo del Ferrocarril] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070612001615/http://www.museodelferrocarril.org/delicias.html |date=2007-06-12 }}
** [http://www.fnmt.es/es/html/sd_re.asp Museo Casa de la Moneda] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070403223031/http://www.fnmt.es/es/html/sd_re.asp |date=2007-04-03 }}
** [http://www.igme.es/museo/ Museo Geominero]
** [http://www.ucm.es/info/farmacia/Museo/El_museo_de_la_Farmacia_Hispana1.html Museo de la Farmacia Hispana] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070507103006/http://www.ucm.es/info/farmacia/Museo/El_museo_de_la_Farmacia_Hispana1.html |date=2007-05-07 }}
** [http://www.amerc.es/museos/FarmaciaMil.htm Museo de Farmacia Militar] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070609202904/http://www.amerc.es/museos/FarmaciaMil.htm |date=2007-06-09 }}
** [http://www.museoceramadrid.com/ Museo de Cera] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061004011804/http://museoceramadrid.com/ |date=2006-10-04 }}
** [http://www.madrid.org/asuntos_taurinos/museo/museo.htm Museo Taurino] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070509221913/http://www.madrid.org/asuntos_taurinos/museo/museo.htm |date=2007-05-09 }}
** [http://www.munimadrid.es/museomunicipal/ Museo Municipal]
** [http://museodeamerica.mcu.es/ Museo de América]
* Others
** [http://www.marqalicante.com/ Museo Arqueológico de Alicante]
** [http://www.museoromano.com/ Museo Nacional de Arte Romano en Mérida]
** [[Archaeological Museum of Asturias]]
** [[Diocesan Museum]], [[Oviedo]]
** [[Fine Arts Museum of Asturias]]
** [[Guggenheim Museum Bilbao]], [[Bilbao]]
** [[Bilbao Fine Arts Museum|Fine Arts Museum]], [[Bilbao]]
** [[Holy Chamber]], [[Oviedo]]
** ''[[Tabularium Artis Asturiensis]]'', [[Oviedo]]
== [[Исроил]] ==
[http://www.ilmuseums.com]
* [[Уршалим]]
** [[Yad Vashem]]
**[[Israel Museum Jerusalem]]
**[[Bible Lands Museum]]
**[[Museum on the Seam]]
**[[L.A. Mayer Museum of Islamic Art]]
**[[Tower of David Museum]], Museum of the History of Jerusalem
**[[Bloomfield Science Museum]]
**[[The Centre for Human Dignity, Museum of Tolerance]], by [[Frank Gehry]] (Under Construction - May 2006)
**[[Mount Herzl Military Cemetery]]
**[[Rockefeller Archaeological Museum]]
**[[Western Wall Tunnels Museum]]
* [[Tel Aviv]]
**Independence Hall
**[[Ben Gurion Museum]]
**[[Eretz Israel Museum]] formerly Haaretz Museum
**[[Tel Aviv Museum of Arts]]
**[[Helena Rubinstein Pavillion for Contemporary Art]]
**[[Beit Hatefutsot]] / [[Diasporah Museum]]
**[[Palmach]] Museum
* [[Ra'anana]]
** [[Yad Labanim]]
*[[Kibbutz Lohamei HaGetaot]] ([[Ghetto]] Fighters' [[Kibbutz]])
**[[The Ghetto Fighters' Museum]]
*[[Latrun]]
**[[Yad LeShiryon]], the armored corps memorial site and museum
*[[Haifa]]
**[[Tikotin Museum of Japanese Art]]
**[[Haifa Art Museum]]
**[[National Maritime Museum]]
**[[Haifa City Museum]]
**[[Israel Railway Museum]]
*[[Beer Sheva]] - Hatzerim
**[[Israeli Air Force Museum]]
*[[Kibbutz Ein Harod]]
**[[Museum of Art, Ein Harod]] - third largest art museum in [[Israel]]
*Kibbutz [[Sde Boker]], [[Negev]]
**[[Ben Gurion]]'s Desert Home and Burial Site
*[[Eilat]]
**[[Underwater Observatory - Marine Park]]
*[[Kibbutz]] [[Tel Hai]]
**[[Tel-Hai Museum]]
== [[Итолиё]] ==
*[[Florence]]
**[[Galleria dell'Accademia]]
**[[Bargello]]
**[[Pitti Palace]]
**[[Galleria degli Uffizi]]
**[[Palazzo Pitti]]
**Vinci: [[Museo Ideale Leonardo da Vinci]]
*[[Genoa]]
**[[Galleria di Palazzo Bianco]]
**[[Galleria di Palazzo Rosso]]
**[[Museo di Palazzo Reale]]
**[[Galleria Nazionale di Palazzo Spinola]]
**[[Natural History Museum of Giacomo Doria]]
**[[Museo d'Arte Orientale Edoardo Chiossone]]
*[[Milan]]
**[[Pinacoteca Ambrosiana]]
**[[Galleria d'Arte Moderna]]
**[[Pinacoteca di Brera]]
**[[Museo Poldi-Pezzoli]]
**[[Museo Nazionale della Scienza e della Tecnologia]]
*[[Turin]]
**[[Museo Egizio]]
**[[Museum of Antiquities]]
**[[Municipal Gallery of Modern and Contemporary Art]]
**[[Savoy Gallery]]
**[[National Museum of Cinema]]
**[[The Holy Shroud History Museum]]
**[[Turin Museum of Natural History]]
*[[Monza]]
**[[Museo Serpero]]
*[[Naples]]
**[[Museo Archeologico Nazionale Napoli]]
**[[Museo delle Ferrovie]]
**[[Museo di Capodimonte]]
**[[Caserta Palace]]
*[[Prato]]
**[[Centro per l'arte contemporanea Luigi Pecci]]
*[[Рим]]
**[[Museo di arte contemporanea]]
**[[Galleria Borghese]]
**[[Vatican Museums]]
**[[Capitoline Museums]]
**[[Museum of Roman Civilization]]
**[[Etruscan National Museum of Villa Giulia]]
**[[Doria Pamphilj Gallery]]
**[[Museum of Palazzo Venezia]]
**[[Museo Napoleonico]]
**[[Central Museum of Risorgimento]]
*[[Priverno]], near Рим
**[[Il giardino di Archimede]], ''Un museo per la matematica''
*[[Venice]]
**[[Peggy Guggenheim Collection]]
**[[Gallerie dell'Accademia]]
**[[National Museum of Archaeology]]
**[[Museum of Palazzo Ducale]]
**[[The Academy Galleries]]
**[[Museum of Oriental Art]]
*[[Bologna]]
**[[Collezioni Comunali d'Arte]]
**[[Museo Civico Archeologico]]
**[[Museo Civico Medievale]]
**[[Pinacoteca Nazionale]]
**[[Museo Morandi]]
*[[Parma]]
**[[Fondazione Magnani-Rocca]]
**[[Galleria Nazionale di Parma]]
== [[Hungary]] ==
* [[Hungarian National Museum]], [[Budapest]]
* [[Keresztény Múzeum]], [[Esztergom]]
* [[Ottó Herman Museum]], [[Miskolc]]
* [[Latinovits Zoltán Museum]]
:''Нигаред: [[:Category:Museums in Hungary|Museums in Hungary]]''
== [[Исландия]] ==
* [[Nonnahús]]
* [[Húsavík Whale Museum]]
* [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041102104225/www.listasafnreykjavikur.is/index.en.shtml The Reykjavik Art Museum]
* [[Icelandic Phallological Museum]]
== [[Ироқ]] ==
* [[Осорхонаи Миллии Ироқ]]
== [[Ирландия]] ==
* ''Барои Осорхонаҳо дар [[Ҷумҳурии Ирландия]], лутфан инҷо нигаред'': [[Феҳристи осорхонаҳои Ҷумҳурии Ирландия]]
* ''Барои Осорхонаҳо дар [[Ирландияи Шимолӣ]], лутфан инҷо нигаред'': [[Феҳристи осорхонаҳо дар Ирландияи Шимолӣ]]
== [[Канада]] ==
* [http://www.williammaloney.com/Aviation/CanadianWarMuseum/index.html Canada Aviation Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928031450/http://www.williammaloney.com/Aviation/CanadianWarMuseum/index.html |date=2007-09-28 }} Photos of the Canada Aviation Museum Exhibits
* [[Canada Science and Technology Museum]], [[Ottawa]], [[Ontario]], [[Canada]]
* [[Canadian Centre for Architecture]], [[Montreal]]
* [[Canadian Museum of Civilization]], [[Gatineau]]
* [[Canadian Museum of Nature]], [[Ottawa]]
* [[Canadian Railway Museum]], [[Saint-Constant, Quebec]]
* [http://www.williammaloney.com/Aviation/CanadianWarMuseum/index.html Canadian War Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928031450/http://www.williammaloney.com/Aviation/CanadianWarMuseum/index.html |date=2007-09-28 }} Photos of the Canadian War Museum Exhibits
* [[Elliott Avedon Museum & Archive of Games]], [[Waterloo, Ontario|Waterloo]]
* [[Manitoba Museum]], [[Winnipeg]]
* [[Mennonite Heritage Village]], [[Steinbach, Manitoba]]
* [[Montreal Museum of Fine Arts]], [[Montreal]]
* [[Musee d'art contemporain de Montréal]], [[Montreal]] ([[:fr:Musée d'art contemporain de Montréal]])
* [[Museum of Anthropology]], [[Vancouver]]
* [[Museum of Archaeology and Ethnology]], [[Burnaby]]
* [[National Gallery of Canada]], [[Ottawa]]
* [[Pointe-à-Callière Museum]], [[Old Montreal]], [[Montreal]]
* [[Port Moody Station Museum]], [[Port Moody, British Columbia]]
* [[Redpath Museum]], [[McGill University]], [[Montreal]]
* [[Royal Alberta Museum]], [[Edmonton, Alberta|Edmonton]]
* [[Royal British Columbia Museum]], [[Victoria, British Columbia|Victoria]]
* [[Royal Ontario Museum]], [[Toronto]]
* [[Royal Tyrrell Museum of Palaeontology]], [[Drumheller, Alberta]]
* [[Saskatchewan Railway Museum]], [[Saskatoon| Saskatoon, Saskatchewan]]
* [[The Evolution of Education Museum]], [[Prince Albert, Saskatchewan|Prince Albert]]
*[http://www.virtualmuseum.ca Virtual Museum of Canada] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090317074305/http://www.virtualmuseum.ca/English/Gallery/index.html |date=2009-03-17 }}, museum listings and events; image gallery; virtual exhibitions; teach
ers' centre
== [[Коломбия]] ==
*[[Gold Museum]], [[Bogotá, D.C.]]
== [[Латвия]]==
* [http://www.muzejs.lv Ethnographic Open-Air Museum]
* [http://www.ugdd.lv/lv/muzejs Firefighting Museum of Latvia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060909052331/http://www.ugdd.lv/lv/muzejs |date=2006-09-09 }}
* [http://www.archmuseum.lv Latvian Museum of Architecture] (see also [http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=81685719691 www.imuseum.lv] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928202116/http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=81685719691 |date=2007-09-28 }})
* [http://www.vmm.lv Latvian National Museum of Art] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181001063230/http://vmm.lv/ |date=2018-10-01 }} (see also [http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=65382333833 www.imuseum.lv] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928202138/http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=65382333833 |date=2007-09-28 }})
* [http://www.dabasmuzejs.gov.lv Latvian Museum of Natural History] (see also [http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=69704462291 www.imuseum.lv] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928202220/http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=69704462291 |date=2007-09-28 }})
* [http://vip.latnet.lv/museums/photo Latvian Museum of Photography] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061014092459/http://vip.latnet.lv/museums/Photo/ |date=2006-10-14 }}
* [http://www.railwaymuseum.lv Latvian Railway History Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100516224050/http://www.railwaymuseum.lv/ |date=2010-05-16 }}
* [http://www.karamuzejs.lv Latvian War Museum]
* [http://vip.latnet.lv/museums/Riga Museum of the History of Riga and Navigation] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061015020011/http://vip.latnet.lv/museums/Riga/ |date=2006-10-15 }}
* [http://www.amm.lv Museum of Foreign Art] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061004093557/http://www.amm.lv/ |date=2006-10-04 }}
* [http://www.history-museum.lv National History Museum of Latvia] (see also [http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=69704473015 www.imuseum.lv] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928202201/http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=69704473015 |date=2007-09-28 }})
* [http://www.occupationmuseum.lv Occupation Museum Of Latvia] (former Latvian [[Latvian Riflemen|Red Riflemen]]'s Museum)
* [http://www.mvm.lv Pauls Stradins Museum of the History of Medicine]{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.motormuzejs.lv Riga Motor Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061020230239/http://www.motormuzejs.lv/ |date=2006-10-20 }}
* [http://www.tukumamuzejs.lv Tukums Museum] (see also [http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=69704449757 www.imuseum.lv] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928202234/http://www.imuseum.lv/viewMuseum.jsp?pk=69704449757 |date=2007-09-28 }})
== [[Лаҳистон]] ==
* [[National Museum]] in [[Warsaw]] (''[[Muzeum Narodowe w Warszawie]]'')
* [[Czartoryski Museum]] in [[Krakow]]
* [[National Museum in Krakow|National Museum]] in [[Krakow]] (''[[Muzeum Narodowe w Krakowie]]'')
* [[National Museum]] in [[Szczecin]] (''[[Muzeum Narodowe w Szczecinie]]'')
* [[Masovian Museum]] in [[P.ock]] (''[[Muzeum Mazowieckie]]'')
* Museum in [[.a.cut]]
* German Nazi concentration camp [[Auschwitz concentration camp|Auschwitz-Birkenau]] Museum
* [[Muzeum.up Krakowskich]] in Wiliczka
* [[National Museum]] in [[Wroc.aw]] (''[[Muzeum Narodowe we Wroc.awiu]]'')
* [[Muzeum Sztuki]] in [[.ód.]]
* [[Cinema Museum]] in [[.ód.]]
* [[Museum in Bielsko-Bia.a]]
== [[Литва]]==
*[[Europos Parkas|Open Air Museum of the Centre of Europe]], [[Vilnius]]
*[[Grutas Park]], [[Druskininkai]]
*[[Rum.i.k.s|Rum.i.k.s open air ethnographic museum]], [[Kaunas]]
*[[Ninth Fort|Kaunas' 9th Fort museum]], [[Kaunas]]
== [[Люксембург]]==
== [[Малайзия]]==
* [http://moneymuseum.bnm.gov.my/ Bank Negara Malaysia Money Museum& Art Centre] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120303155114/http://moneymuseum.bnm.gov.my/ |date=2012-03-03 }}
* [http://www.museum.gov.my/english/home.htm/ Muzium Negara Malaysia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060824021818/http://www.museum.gov.my/english/home.htm |date=2006-08-24 }}
== [[Mali]] ==
*[[National Museum of Mali]], [[Bamako]]
== [[Мароккаш]] ==
* [[Ameziane Museum]], [[Nador]]
* [[Forbes Museum of Tangier]], [[Tangier]]
* [[Marrakech Museum]], [[Marrakech]]
== [[Мексика]] ==
*[[Мехико]]
**[[Castillo de Chapultepec|Museo nacional de Historia]]
**Национальный антропологический музей ([[Museo de Antropologia e Historia]])
**Национальный музей пластических искусств ([[Museo de Arte Moderno]])
**[[Museo de Historia Natural]]
**[[Museo Nacional de las Intervenciones]]
**Музей современного искусства ([[Palacio de Bellas Artes]])
== [[Миср]] ==
* [[Осорхонаи Мисрӣ]], [[Қоҳира]]
* [[Museum of Islamic Ceramics]], Cairo
* [[Museum of Egyptian Railways]], Cairo
* [[Abdeen Palace Museum]], Cairo
* [[Agricultural Museum]], Cairo
* [[Ahmed Shawki Museum]], Cairo
* [[Al Minya Museum]], [[Al Minya]]
* [[Al-Alemein War Museum]], [[Al-Alemein]]
* [[Bayt al-Kritliyya]], Cairo
* [[Bayt Al-Suhaymi]], Cairo
* [[Beit El-Umma (House of the People)]], Cairo
* [[Beshtak Palace]], Cairo
* [[Carriage Museum]], Cairo
* [[The Child Museum]], Cairo
* [[The Coptic Museum]], Cairo
* [[Denshway Museum]], [[al-Minufiyah]]
* [[Gayer-Anderson Museum]], Cairo
* [[Geology Museum]], Cairo
* [[Gezira Center for Modern Art]], Cairo
* [[The Graeco-Roman Museum]], [[Alexandria]]
* [[Ismailia Museum]], [[Ismailia]]
* [[Karanis Site Museum]], [[Fayoum]]
* [[Kasr (Qasr) El-Gawhara (Jewel Palace)]], Cairo
* [[Kharga Museum]], [[El Kharga]]
* [[Library of Alexandra Museum]], Alexandria
* [[Luxor Museum]], [[Luxor]]
* [[Manyal Palace]], Cairo
* [[Marine Museum]], [[Hurghada]]
* [[Mellaoui Museum]], Al Minya
* [[Military Museum]], Cairo
* [[Military Museum]], [[Port Said]]
* [[Mukhtar Museum]], Cairo
* [[Mohamed Nagy Museum]], Cairo
* [[Museum of Islamic Art]], Cairo
* [[Museum of Modern Art in Egypt]], Port Said
* [[Museum of Mohamed Khalil]], [[Giza]]
* [[The National Museum]], Port Said
* [[Nubian Museum]], [[Aswan]]
* [[The Pharaonic Village]], [[Jacob Island]]
* [[Postal Museum]], Cairo
* [[Qasr Al-Eini Museum (Medical)]], Cairo
* [[Ramses Wessa Wassef Art Center]], Cairo
* [[The Royal Jewelry Museum]], Alexandria
* [[Taha Hussein Museum]], Cairo
== [[Монако]] ==
* [[Oceanographic Museum]], [[Monaco-Ville]]
== [[Намибиа]]==
*[[National Museum of Namibia]], [[Windhoek]]
== [[Нидерланд]] ==
* [[Anne Frank House]], [[Amsterdam]] [http://www.annefrank.org (Homepage)]
* [[Army museum]], [[Delft]] [http://www.armymuseum.nl (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130522130322/http://www.armymuseum.nl/ |date=2013-05-22 }}
* [[Aviodome]] (Airplane museum), [[Lelystad]] [http://www.aviodrome.nl/english/ (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120106123047/http://www.aviodrome.nl/english/ |date=2012-01-06 }}
* [[Bonnefanten museum]], [[Maastricht]] [http://www.bonnefanten.nl/engels/index.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070822102502/http://www.bonnefanten.nl/engels/index.html |date=2007-08-22 }}
* [[Centraal Museum]], [[Утрехт]] [http://www.centraalmuseum.nl/ (Homepage)]
* [[Drents Museum]], [[Assen]] [http://www.drentsmuseum.nl/ (Homepage)]
* [[Dutch Cavalry Museum]] (Cavaleriemuseum), [[Amersfoort]] [http://www.cavaleriemuseum.nl (Homepage)]
* [[Nederlands Spoorwegmuseum|Dutch Railway Museum]], [[Утрехт]] [http://www.spoorwegmuseum.nl/en/index.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20101018090329/http://www.spoorwegmuseum.nl/en/index.html |date=2010-10-18 }}
* [[Escher in het paleis]] [[The Hague]] [http://www.escherinhetpaleis.nl/ (Homepage)]
* [[Frans Hals Museum]], [[Haarlem]] [http://www.franshalsmuseum.nl/index_en.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070819035911/http://www.franshalsmuseum.nl/index_en.html |date=2007-08-19 }}
* [[Fries Museum]] [[Leeuwarden]] [http://www.friesmuseum.nl/html/pages/taal-engels.asp (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20051222025208/http://www.friesmuseum.nl/html/pages/taal-engels.asp |date=2005-12-22 }}
* [[Gemeentemuseum Den Haag|Gemeentemuseum]], [[The Hague]] [http://www.gemeentemuseum.nl/index.php?id=000001 (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120105165847/http://www.gemeentemuseum.nl/index.php?id=000001 |date=2012-01-05 }}
* [[Groninger Museum]] [[Groningen (city)|Groningen]] [http://www.groningermuseum.nl/?lan=Engels (Homepage)]
* [[Het Domein]], [[Sittard]] [http://www.hetdomein.nl/ (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=http://arquivo.pt/wayback/20090707110313/http%3A//www.hetdomein.nl/ |date=2009-07-07 }}
* [[Kröller-Müller Museum]], [[Otterlo]] [http://www.kmm.nl (Homepage)]
* [[Kunsthal]], [[Rotterdam]] [http://www.kunsthal.nl/english/index.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070706002654/http://www.kunsthal.nl/english/index.html |date=2007-07-06 }}
* [[Maritiem Museum]], [[Rotterdam]] [http://www.maritiemmuseum.nl/ (Homepage)]
* [[Mauritshuis]], [[The Hague]] [http://www.mauritshuis.nl/index.aspx?siteid=54 (Homepage)]
* [[Mohlmann Museum]], [[Venhuizen]] [http://www.robmohlmann.nl (Homepage)]
* [[Molen de Valk]], [[Leiden]]
* [[Museon]], [[The Hague]]
* [[Boerhaave Museum]], [[Leiden]]
* [[Museum Boijmans Van Beuningen]], [[Rotterdam]] [http://www.boijmans.rotterdam.nl (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20040904023222/http://www.boijmans.rotterdam.nl/ |date=2004-09-04 }}
* [[National Museum of Antiquities]], [[Leiden]] [http://www.rmo.nl/ (Homepage)]
* [[National Museum of Ethnology]], [[Leiden]] [http://www.rmv.nl/ (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120106121526/http://www.rmv.nl/ |date=2012-01-06 }}
* [[Naturalis]], [[Leiden]] [http://www.naturalis.nl/asp/page.asp?alias=naturalis.en&view=naturalis.en&id=i000256&frameurl=http%3A%2F%2Fwww.naturalis.nl%2Fnaturalis.en%2Fnaturalis.en%2Fhome.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20101214141048/http://www.naturalis.nl/asp/page.asp?alias=naturalis.en |date=2010-12-14 }}
* [[Nederlands Fotomuseum]] [[Rotterdam]], [http://www.nfi.nl/home.php?taal_ID=2 (Homepage)]
* [[Nemo]], [[Amsterdam]]
* [[Netherlands Architecture Institute]], [[Rotterdam]] [http://www.nai.nl/e/index.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070807160725/http://www.nai.nl/e/index.html |date=2007-08-07 }}
* [[Noordbrabants Museum]], [['s-Hertogenbosch]] [http://www.noordbrabantsmuseum.nl/ (Homepage)]
* [[Northern Maritime Museum]] [[Groningen (city)|Groningen]] [http://www.noordelijkscheepvaartmuseum.nl/ (Homepage)]
* [[Openluchtmuseum]] (historical buildings), [[Arnhem]] [http://www.openluchtmuseum.nl/entree.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120106200514/http://www.openluchtmuseum.nl/entree.html |date=2012-01-06 }}
* [[Princessehof]] [[Leeuwarden]] [http://www.princessehof.nl/ (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120103231540/http://www.princessehof.nl/ |date=2012-01-03 }}
* [[Rembrandthuis]], [[Amsterdam]] [http://www.rembrandthuis.nl/ (Homepage)]
* [[Rijksmuseum]], [[Amsterdam]] [http://www.rijksmuseum.nl/index.jsp?lang=en (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120105085130/http://www.rijksmuseum.nl/index.jsp?lang=en |date=2012-01-05 }}
* [[Scheepvaartmuseum]], [[Amsterdam]] [http://www.scheepvaartmuseum.nl/ (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190426223934/http://scheepvaartmuseum.nl/ |date=2019-04-26 }}
* [[Stedelijk Museum]], [[Amsterdam]] [http://www.stedelijk.nl/ (Homepage)]
* [[Stedelijk Museum de Lakenhal]], [[Leiden]]
* [[Stedelijk Museum het Prinsenhof]], [[Delft]]
* [[Teylers Museum]], [[Haarlem]]
* [[Valkhof museum]], [[Nijmegen]]
* [[Van Abbemuseum]], [[Eindhoven]]
* [[Van Gogh Museum]], [[Amsterdam]] [http://www.vangoghmuseum.com/bisrd/top-1-2.html (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060206024624/http://www.vangoghmuseum.com/bisrd/top-1-2.html |date=2006-02-06 }}
* [[Wereldmuseum]], [[Rotterdam]] [http://www.wereldmuseum.rotterdam.nl/ (Homepage)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090819061249/http://www.wereldmuseum.rotterdam.nl/ |date=2009-08-19 }}
== [[Нигериа]] ==
* [[National Museum]], [[Lagos]]
== [[Норвегия]] ==
* [[Salten Museum]]
* [[Kunstmuseet KUBE]] in [[Ålesund]]
* [[Jugenstilsenteret]] in [[Ålesund]]
== [[Олмон]] ==
*[[Берлин]]
** [[German Museum of Technology (Berlin)]]
** [[Осорхонаи Ҳумболдт]]
** [[Осорхонаи Перғамон]]
*[[Бонн]]
** [[Осорхонаи Людвиг]]
*[[Вуппертал]]
**[[Von der Heydt Museum]]
*[[Дрезден]]
** [[Zwinger]]
*[[Кёлн]]
** [[Wallraf-Richartz-Museum]]
*[[Мюнхен]]
** [[Deutsches Museum]]
*[[Нюремберг]]
** [[Dokumentationszentrum]]
** [[Germanisches Nationalmuseum]]
*[[Франкфурт]]
**[[Senckenberg Museum]]
*[[Ҳанновер]]
** [[Kestner Gesellschaft]]
** [[Kestner-Museum]]
** [[Sprengel Museum]]
** [[Wilhelm-Busch-Museum]]
== [[Португалия]] ==
* [[Casa de Serralves-Museu de Arte Contemporânea]]
* [[Casa Museu Abel Salazar]]
* [[Casa Museu de Camilo Castelo Branco]]
* [[Museu do Cinema]]
* [[Museu Botânico]]
* [[Museu Calouste Gulbenkian]], [[Lisboa]]
* [[Museu da Água]]
* [[Museu da Marinha]]
* [[Museu da Música]]
* [[Museu da Ribeira Grande]], [[Açores]]
* [[Museu de Angra do Heroísmo]], [[Angra do Heroísmo]]
* [[Museu de Cera de Fátima]], [[Fátima]]
* [[Museu de Cerâmica de Sacavém]], [[Sacavém]]
* [[Museu de Ciência da Universidade de Lisboa]]
* [[Museu de Conimbriga]]
* [[Museu dos Jazigos Naturais Portugueses]], [[São Mamede de Infesta]]
* [[Museu de Lamego]], [[Lamego]]
* [[Fundação Medeiros e Almeida]], [[Lisboa]]
* [[Museu de Metrologia]]
* [[Museu do Ar]], [[Alverca do Ribatejo]]
* [[Museu do Automóvel Antigo]], [[Oeiras]]
* [[Museu do Azulejo]], [[Lisboa]]
* [[Museu do Brinquedo]], [[Sintra]]
* [[Museu do Carro Eléctrico]], [[Porto]]
* [[Museu do Chiado]], [[Lisboa]]
* [[Museu do Desporto]]
* [[Museu do Douro]]
* [[Museu do Mar]], [[Sesimbra]]
* [[Museu do Relógio]]
* [[Museu do Teatro Romano]], [[Lisboa]]
* [[Museu do Traje e da Moda]], [[Lisboa]]
* [[Museu do Trajo do Algarve]], [[São Brás de Alportel]]
* [[Museu dos Cristos]], [[Sousel]]
* [[Museu dos Transportes e Comunicações]]
* [[Museu Geológico de Lisboa]]
* [[Museu Militar do Porto]], [[Porto]]
* [[Museu Municipal de Baião]], [[Baião]]
* [[Museu Municipal de Esposende]], [[Esposende]]
* [[Museu Municipal de Loures]], [[Loures]]
* [[Museu Municipal de Viana do Castelo]], [[Viana do Castelo]]
* [[Museu Nacional de Arqueologia]], [[Lisboa]]
* [[Museu Nacional de Arte Antiga]], [[Lisboa]]
* [[Museu Nacional de Etnologia]], [[Lisboa]]
* [[Museu Nacional de História Natural]]
* [[Museu Nacional de Machado de Castro]], [[Coimbra]]
* [[Museu Nacional do Teatro]]
* [[Museu Nacional dos Coches]]
* [[Museu Nacional Soares dos Reis]], [[Porto]]
* [[Museu Virtual da Imprensa]]
* [[Museu Virtual da Informática]]
== [[Пуерто Рико]] ==
* [[Ponce Museum of Art]]
== [[Русия]] ==
* [[Санкт Петербург|Ст. Петербург]]
** [[Осорхонат Хермитаж|Осорхонаи Давлатии Хермитаж]]
** [[Галлереяи Ҳарбӣ]]
** [[Осорхонаи Русӣ]]
* [[Маскав]]
** [[Kremlin Arsenal]]
** [[Tretyakov Gallery]]
** [[Pushkin Museum]]
** [[Moscow Museum of Modern Art]]
** [[Poklonnaya Hill]]
** [[Kubinka Tank Museum]]
* other places
** [[Yasnaya Polyana]]
** [[Alferaki Palace]]
== [[Сингапур]] ==
''See: [[List of museums in Singapore]]''
== [[Тунис]]==
* [[Bardo National Museum]] [[Tunis]]
== [[Туркия]] ==
* [[Истанбул]]
** [[Ayasofya museum]]
** [[Topkapi Museum]]
** [[Dolmabahçe Palace]]
** [[Y.ld.z Palace]]
** [[Istanbul Archaeology Museum]]
** [[State Museum of Painting and Sculpture]]
** [[Turkish and Islamic Arts Museum]]
** [[Çinili Kö.k Ceramics Museum]]
** [[Museum of Military History at Harbiye]]
** [[Museum of Naval History at Be.ikta.]]
** [[Sadberk Hanim Museum]]
** [[Pera Museum]]
** [[Rahmi M. Koç Museum]]
** [[Sak.p Sabanc. Museum]]
** [[Istanbul Modern Art Museum]]
** [[Museum of Classical Ottoman Literature]] (Galata Mevlevihanesi)
** [[Ayd.nlatma ve Is.tma Araçlar. Müzesi]]
*[[Анкара]]
** [[Museum of Anatolian Civilizations]]
** [[Ankara Ethnography Museum]]
** [[State Art and Sculpture Museum]]
** [[Museum of the First Turkish National Assembly]]
** [[Museum of the Second Turkish National Assembly]]
** [[Koç Museum of Technology]]
** [[The TCDD Locomotive Museum]]
** [[MTA Museum of Natural History]]
*[[Konya]]
** [[Mevlana Museum]]
== [[Тоҷикистон]] ==
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Фархор (1992),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии шаҳри Қайроқум (1993),
• Хона-музеи Мубораки Вахонӣ дар ноҳияи Ишкошим (1993),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Рўдакї (1995),
• Музеи таърихии шаҳри Роғун (1995),
• Музеи шарафи ҷангии шаҳри [[Душанбе]] (1995),
• Хона-музеи Шоҳкамбари Офтобӣ дар ноҳияи Ишкошим (1996),
• Музеи ҷумҳуриявии академик Б.Ғ. Ғафуров дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров (1998),
• Музеи шаҳрии «Бибихонум» дар шаҳри Қурғонтеппа (1999),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Файзобод (1999),
• Хона-музеи Шириншо Шотемур дар ноҳияи Шуғнон (1999),
• Хона-музеи Моёншо Назаршоев дар ноҳияи Шуғнон (1999),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии ба номи Иброҳим Исмоилов дар шаҳраки Ишкошим (2000),
• Музеи миллии бостоншиносии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе (2001),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Мурғоб (2001),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии шаҳри Ваҳдат (2001),
• Мамнунгоҳи таърихӣ-фарҳангии Хулбук дар ноҳияи Восеъ (2002),
• Музеи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Ховалинг (2004),
• Музей-комплекси ҷумҳуриявии таърихӣ-кишваршиносӣ дар шаҳри Кулоб (2005),
• Музеи мероси хаттӣ ва адабии Мир Саиди Ҳамадонӣ дар шаҳри Кулоб (2006),
• Музей-мамнунгоҳи ҷумҳуриявӣ дар ноҳияи Дағара (2007),
• Комплекси ҷумҳуриявии таърихӣ-фарҳангии «Панҷруд» (2008),
• Музеи заминшиносии Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе (2011),
• Музеи вилоятии таърихӣ-кишваршиносии «Авеста» - и [[вилояти Хатлон]] дар шаҳри Қурғонтеппа
• Мамнунгоҳи таърихӣ-фарҳангии ноҳияи Ҳисор
== [[Фаронса]] ==
*[[Montpellier]]
**[[Agropolis]]
*[[Paris]]
** [[Galerie nationale du Jeu de Paume]]
** [[Louvre Museum]]
** [[Musée de Cluny]]
** [[Musée Jacquemart-André]]
** [[Musée du Montparnasse]]
** [[Musée National d'Art Moderne]], in the [[Centre Georges Pompidou]]
** [[Musée d'Orsay]]
** [[Musée Rodin]]
** [[Musée Picasso]]
*[[Toulouse]]
** [[Cité de l'espace]]
*[[Strasbourg]]
** [[Musée d'art moderne et contemporain of Strasbourg]]
== [[Финляндия]] ==
*[[Helsinki]]
**[[Amos Anderson Art Museum]]
**[[Athenium Art Museum]]
**[[Didrichsen Art Museum]]
**[[Design Museum, Helsinki|Design Museum]]
**[[Helsinki City Art Museum]]
**[[Kiasma]], Museum of Contemporary Art
**[[Maritime Museum, Helsinki|Maritime Museum]]
**[[Museum of Finnish Archhecture]]
**[[National Museum of Finland]]
* other places
**[[Finnish Railway Museum]], [[Hyvinkää]]
== [[Ҳиндустон]] ==
*[[Gandhi Museum]], [[Delhi]]
*[[Indian Museum]], [[Kolkata]]
*[[International Dolls Museum]], Delhi
*[[Library of Tibetan Works and Archives]], [[Himachal Pradesh]]
*[[Nalanda Archaeological Museum]], [[Nalanda]], [[Bihar]]
*[[Nehru Museum & Planetarium]], [[New Delhi]]
*[[Prince of Wales Museum]], [[Mumbai]]
*[[Salar Jung Museum]], [[Hyderabad, India|Hyderabad]]
*[[Shankardev Kalakschetra]], [[Guwahati]]
*[[Toilet Museum]], [[Delhi, India]] - not sure if still there
*[[Visvesvaraya Industrial and Technological Museum]], [[Bangalore]]
== [[Чехия]] ==
* [[Осорхонаи Миллӣ (Прага)|Осорхонаи Миллӣ дар Прага]]
* [[Осорхонаи Миллии Техникӣ (Прага)|Осорхонаи Миллии Техникӣ]]
* [[Осорхонаи Фарҳанги Романӣ]]
== [[Чиле]]==
*[[Museo Arqueológico de La Serena]]
== [[Ҷумҳурии Корея]] ([[Сеул]]) ==
* [[Gyeongbokgung]]
* [[Gyeongju National Museum]]
* [[Kyujanggak]]
* [[National Folk Museum of Korea]]
* [[National Museum of Korea]]
== [[Ҷумҳурии Халқии Чин]] (Чин) ==
* [[Пекин]]
** [[Palace Museum]]
** [[National Museum of China]]
** [[Natural Museum]]
* other places
* [[Luoyang Museum]], [[Luoyang]]
* [[Nanjing Museum]], [[Nanjing]]
* [[Shanghai Museum]], [[Shanghai]]
* [[Shaanxi History Museum]], [[Xi'an]]
* [[Stele Forest|Stele Forest Museum]], [[Xi'an]]
* [[Fortaleza do Monte]], [[Macao]]
For a list of the museums in the [[Hong Kong]] Special Administrative Region, see [[Museums in Hong Kong]].
== [[Чин, Ҷумҳури|Ҷумҳурии Чин]] ([[Тайван]]) ==
*[[Тайбей]]
** [[National Palace Museum]]
** [[Shung Ye Museum of Formosan Aborigines]]
** [[Su Ho Memorial Paper Museum]]
** [[Taipei Fine Arts Museum]]
* other places
** [[Guinness World of Records Museum]], [[Taichung]]
** [[National Museum of Taiwanese Literature]], [[Tainan City|Tainan]]
** [[National Science and Technology Museum]], [[Kaohsiung]]
** [[New Era Sculpture Park]], [[Puli]]
** [[Pinglin Tea Industry Museum]], [[Pinglin]]
** [[Taiwan Provincial Handicrafts Research Institute]], [[Tsaotun]]
** [[Taiwan Theater Museum]], [[Ilan, Republic of China|Ilan]]
== [[Швейтсария]] ==
*[[Haus Konstruktiv]], [[Zürich]]
*[[Historical Museum Basel]], [[Basel]]
*[[Musee Chappuis-Fanhdrich]], [[Develier]]
*[[Olympic Museum]], [[Lausanne]]
*[[Swiss Transport Museum]], [[Lucerne]]
''See also:'' [[Basel#Museums|Basel]], [[Berne#Museums|Berne]], [[Lausanne#Museums|Lausanne]], [[Lugano#Museums|Lugano]], [[Zurich#Museums|Zurich]]
== [[Шветсия]] ==
*[[Swedish Museum of Architecture]]
*[[Millesgården]]
*[[Swedish Dance Museum]]
*[[Drottningholm Theatre Museum]]
*[[Kiruna Centre for Conservation of Cultural Property]]
*[[Royal Swedish Armoury]]
*[[Skokloster Castle]]
*[[Gothenburg Museum of Art]]
*[[Hallwyl Museum]]
*[[Swedish Modern Museum]]
*[[Swedish National Museum of Fine Arts]]
*[[Waldemarsudde|Prince Eugen's Waldemarsudde]]
*[[Swedish Museum of Natural History]]
*[[Swedish National Museum of Cultural History]]
*[[Swedish Travelling Exhibitions]]
*[[Rooseum]]
*[[Röhss Museum]]
*[[Skansen]]
*[[Swedish Army Museum]]
*[[Swedish Museum of National Antiquities]]
*[[Swedish National Museums of World Culture]]
** the [[Museum of World Culture]]
*[[Swedish National Collections of Music]]
*[[Swedish National Maritime Museums]]
*[[Strindberg Museum]]
*[[Swedish National Museum of Science and Technology]]
*[[Thiel Gallery]]
*[[Zorn Collections]]
*[[Museum of Work]]
*[[The Vasa Museum]]
*[[Nordic Watercolour Museum]]
== [[Эстония]] ==
*[[Harju County]]:
*[[Tallinn]]
**[http://www.ai.ee/?setLang=eng Archeolocigal Museum]
**[http://www.kloostri.ee/?,,,2 Dominican Monastery Museum]
**[http://www.eam.ee Estonian History Museum]
**[http://www.arhitektuurimuuseum.ee/eam/english/index.htm Museum of Estonian Architecture] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130123041804/http://www.arhitektuurimuuseum.ee/eam/english/index.htm |date=2013-01-23 }}
**[http://www.ekm.ee/eng/ekm.php Estonian Art Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120121031804/http://www.ekm.ee/eng/ekm.php |date=2012-01-21 }}
**[http://www.loodusmuuseum.ee/ Estonian Museum of Natural History] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061010124549/http://www.loodusmuuseum.ee/ |date=2006-10-10 }}
**[http://www.meremuuseum.ee/ Estonian Maritime Museum]
**[http://www.evm.ee/keel/eng/ Estonian Open Air Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110429180137/http://www.evm.ee/keel/eng/ |date=2011-04-29 }}
**[http://www.okupatsioon.ee/english/index.htm Museum of Occupations] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090104012314/http://www.okupatsioon.ee/english/index.htm |date=2009-01-04 }}
**[http://www.eestipank.info/frontpage/en/ The Bank of Estonia Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081010003238/http://www.eestipank.info/frontpage/en/ |date=2008-10-10 }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=22 Archival Museum of Estonian Pedagogy] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610091558/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=22 |date=2007-06-10 }}
**[http://www.etdm.ee/en/ Estonian Museum of Applied Art and Design]
**[http://www.tmm.ee/index.php?s=10203 Estonian Theatre and Music Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061014130729/http://www.tmm.ee/index.php?s=10203 |date=2006-10-14 }}
**[http://www.tervishoiumuuseum.ee/index.php?keel=2 Estonian Health Care Museum]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=27 Estonian Firefighting Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610091037/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=27 |date=2007-06-10 }}
**[http://www.energiakeskus.ee/ The Energy Center]
**[http://www.kalev.ee/?lang=en Kalev Confectionery Museum]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=31 Insurance Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610091417/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=31 |date=2007-06-10 }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=32 Museum of the History of Economy] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610090713/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=32 |date=2007-06-10 }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=33 Nõmme Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928005913/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=33 |date=2007-09-28 }}
**[http://www.pol.ee/?id=111078 Police Museum]{{Пайванди мурда|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=35 President Konstantin Päts Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610091215/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=35 |date=2007-06-10 }}
**[http://www.tba.ee/TBGeng.htm Tallinn Botanic Gardens] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060927182546/http://www.tba.ee/TBGeng.htm |date=2006-09-27 }}
**[http://www.linnamuuseum.ee Tallinn City Museum]
**[http://www.loomaaed.ee/index.php?nlan=eng&index=on&ndbase=1 Tallinn Zoological Gardens]
**[http://veeb.tallinn.ee/raekoda/index.php?lang=en&PHPSESSID=f39a2d6e92ec349ad2ccb57025b8ba1d Tallinn Town Hall] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070101220258/http://veeb.tallinn.ee/raekoda/index.php?lang=en&PHPSESSID=0c4d247eebe8ebfe0e82dc4b33bff290 |date=2007-01-01 }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=48 Russian Museum in Estonia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928005813/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=48 |date=2007-09-28 }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=49 Cooperative Tarde Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610091137/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=49 |date=2007-06-10 }}
*[[Viimsi Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=55 Estonian National War Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610094048/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=55 |date=2007-06-10 }}
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=63 Viimsi Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093836/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=63 |date=2007-06-10 }}
* rest of Harju County
**[http://www.rebala.ee/en/ Rebala Heritage Reserve and Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060720025354/http://www.rebala.ee/en/ |date=2006-07-20 }}, [[Jõelähtme Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=50 Estonian Liberation Movement Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093942/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=50 |date=2007-06-10 }}, [[Rae Commune]]
**[http://www.muuseum.harju.ee/eng/index_e.php Harju County Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060721044014/http://www.muuseum.harju.ee/eng/index_e.php |date=2006-07-21 }}, [[Keila]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=53 Kolga Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093817/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=53 |date=2007-06-10 }}, [[Kuusalu Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=54 Kose Uuemõisa Local Lore Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610094106/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=54 |date=2007-06-10 }}, [[Kose-Uuemõisa]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=56 Metsanurme Local Lore Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093843/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=56 |date=2007-06-10 }}, [[Saku Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=57 Motorcycle Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610094056/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=57 |date=2007-06-10 }}, [[Kurtna]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=58 Padise Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093903/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=58 |date=2007-06-10 }}, [[Padise]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=59 Paldiski Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610094004/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=59 |date=2007-06-10 }}, [[Paldsiki]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=60 Pikakose House Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610094030/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=60 |date=2007-06-10 }}, [[Loksa Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=62 Tooman Farm Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093935/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=62 |date=2007-06-10 }}, [[Kuusalu Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=64 Viinistu Art Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610093954/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=64 |date=2007-06-10 }}, [[Loksa Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=65 Beer Museum Saku Brewery] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610094037/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=65 |date=2007-06-10 }}, [[Saku]]
*[[Hiiu County]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=66 Hiiumaa Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610060400/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=66 |date=2007-06-10 }}, [[Kärdla]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=67 The Exposition House of Kassari] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610060632/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=67 |date=2007-06-10 }}, [[Kassari]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=68 House Museum of Rudolf Tobias] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610060439/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=68 |date=2007-06-10 }}, [[Käina]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=69 Mihkli Museum at Malvaste] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610060548/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=69 |date=2007-06-10 }}, [[Kõrges saare Commune]]
**[http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=70 Soera Farm Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070610060618/http://www.muuseum.ee/en/muuseumid/eesti_muuseumid/by_state?action=details&museum_id=70 |date=2007-06-10 }}, [[Pühalepa Commune]]
*[[Tartu]]
**[http://www.ut.ee/artmuseum/eng/eng.html Art Museum of Tartu University] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061001191337/http://www.ut.ee/artmuseum/eng/eng.html |date=2006-10-01 }}
**[[Estonian Museum of the Blind]]
**[http://www.mm.ee/ Tartu Toy Museum]
* other places
*[[Narva]]
**[http://www.narvamuuseum.ee/en/en_content.htm Narva Museum and Art Gallery] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060421175517/http://www.narvamuuseum.ee/en/en_content.htm |date=2006-04-21 }}
*[[Kohtla-Järve]]
**[[Kohtla Järve Museum Of Oil Shale]]
**[http://www.kaevanduspark.ee/eng/index.htm Kohtla Mining Park Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060902210434/http://www.kaevanduspark.ee/eng/index.htm |date=2006-09-02 }}, [[Kohtla-Nõmme]]
**[http://www.jaam.ee/index.php?lk=25 Estonian Railway Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110227060135/http://www.jaam.ee/index.php?lk=25 |date=2011-02-27 }}, [[Haapsalu]]
**[http://www.saaremaamuuseum.ee/eng/ Saaremaa Museum] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928081644/http://www.saaremaamuuseum.ee/eng/ |date=2007-09-28 }}, [[Saare County]]
**[http://www.svm.ee/index.php?l=2 Virumaa Museums], [[Lääne-Viru County]]
== [[Юнон]] ==
==See also==
*[[List of buildings]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://vlmp.museophile.com/ Саҳифаҳои осорхонавии Китобхонаи Виртуалӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081026162851/http://vlmp.museophile.com/ |date=2008-10-26 }} (VLmp)
* [http://dmoz.org/Reference/Museums/ Феҳристи кушодӣ Dmoz] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061101235355/http://www.dmoz.org/Reference/Museums/ |date=2006-11-01 }}
* [http://directory.google.com/Top/Reference/Museums/ Феҳристи Google] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061014133704/http://directory.google.com/Top/Reference/Museums/ |date=2006-10-14 }}
* [http://dir.yahoo.com/Society_and_Culture/Museums_and_Exhibits/ Феҳристи Yahoo!] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070427075725/http://dir.yahoo.com/Society_and_Culture/Museums_and_Exhibits |date=2007-04-27 }}
* [http://www.museumland.com/ Museum land] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070302093620/http://www.museumland.com/ |date=2007-03-02 }}
* [http://www.museumnetwork.com/ MuseumNetwork.com] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070427034940/http://www.museumnetwork.com/ |date=2007-04-27 }}
* [http://www.museumstuff.com/ MuseumStuff.com]
* [http://www.amn.org/ Art Museum Network]
* [http://www.insecula.com/ Инсекула] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100728234558/http://www.insecula.com/ |date=2010-07-28 }} (фаронсавӣ)
* [http://it.wikipedia.org/wiki/Musei_italiani Феҳристи осорхонаҳо дар Италия]
* [http://www.museionline.it/eng/default.htm Осорхонаҳои Италия (англисӣ)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060718071405/http://www.museionline.it/eng/default.htm |date=2006-07-18 }}
[[Гурӯҳ:Феҳристи осорхонаҳо|*]]
4p0cndtyit4rnim2pdh5xns4to4mohy
Скарлетт Йоҳанссон
0
14394
1476338
1314726
2026-06-12T19:50:08Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476338
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
| ном =
| шаҳрвандӣ = {{USA}}
}}
'''Ска́рлетт И́нгрид Йо́ханссон''' ({{lang-en|Scarlett Ingrid Johansson}}, соли таваллуд [[1984]]) — ҳунарпешаи [[ИМА]].
== Зиндагинома ==
Скарлетт Йохансон [[22 ноябр]]и соли [[1984]] дар шаҳри [[Ню-Йорк]] ба дунё омадааст. Падари ӯ, ки аслан аз [[Дания]] мебошад, дар иёлати [[Манҳэттен]] дар соҳаи сохтмон кор мекард. Модараш ба тарбияи фарзандон– писаронаш [[Эдриан]] ӯ [[Ҳантер]] ва духтаронашон [[Ванесса]]ву [[Скарлетт]] машғул буд. Номи Скарлеттрро ба хотири қаҳрамони филми [[«Унесенные Ветром»]] - Скарлетт О'Ҳаро гузоштаанд.
Дар авлоди [[Йохансон]] ягон кас ба санъати синамо ва театр таваҷҷуҳе надошт ва шиносоии ӯ бо олами шоубизнес тасодуфӣ буд. Яке аз дӯстони оила ба волидайни Скарлетт маслиҳат медиҳад, ки иҷозат диҳанд ӯ дар ягон кастинг иштирок варзад.
Баъди ин Скарлетт дар ҳама гуна кастингҳо иштирок мекард ва мехост, ки ба ягон нақше соҳиб шавад. Модараш ӯро дар ин кор ҳамаҷониба дастгирӣ мекард ва ӯро ба шуъбаи кӯдакони боистеъдоди [[донишгоҳи театрии Лӣ Страсберг]] супурд. Дар давоми таҳсил дар он ҷо Скарлетт дар чандин намоишномаҳои театрӣ баромад кард. Ҳанӯз пас аз ним соли таҳсил дар шуъбаи кӯдакона, ӯро ба курси ҳунарпешагони калонсол гузаронданд ва Скарлетти хурдсол аз уҳдаи он дарсҳо баромада тавонист.
Соли [[1994]] ба ӯ нақшеро дар филм [[Роб Рейнер]] - [[«Норт»]] доданд, ки дар он дар баробари Скарлетт дигар ситораи синамо [[Элайҷа Вуд]] (филми [[«Властелин Колец»]]) низ карйераи худро дар синамо оғоз намуд. Баъд ӯ нақши духтари [[Шон Коннери]]ро дар филми [[«Just Cause»]] бозид..
Баъдтар Скарлетт дар филми мазҳакавии [[«Один Дома 3»]], нақши хоҳари калонии қаҳрамони [[Алекс Линс]]ро бозид. Филми [[Роберт Редфорд]] [[«Заклинатель Лошадей»]] /[[«The Horse Whisperer»]]/ ба Йохансон шуҳрат меоварад. Барои иштирок дар ин филм Скарлеттро ба [[ҷоизаи Ҳунарпешагони ҷавон]] /Young Artist award/ пешниҳод карданд.
Маҳорати ҳунарпешаи ҷавон дар филм [[София Коппола]] [[«Трудности Перевода»]] пурра ҳувайдо гардид. Ин филм ба мунаққидон писанд ва ҷоизаи [[«Глобуси Тилоӣ»]]-ро ҳамчун [[«Филми Беҳтарин»]], [[«Сенарияи Беҳтарн»]] ва [[«Ҳунарпешаи Беҳтарин»]] ([[Билл Мюррей]]) сазовор гашт. Скарлетт низ барои нақши беҳтарин пешниҳод шуда буд, вале ҷоизаро [[Диан Китон]] (филми [[«Любовь по правилам и без»]]) соҳиб шуд. Вале ӯ бемукофот намонд ва ҷоизаи ҳунарпешаи беҳтаринро аз киноакадемияи [[Британия]] гирифт.
Ба синни ҷавонии худ нигоҳ накарда, дар айни замон Скарлетт яке аз бомаҳораттарин ҳунарпешагони [[Ҳолливуд]] ба ҳисоб меравад. Нақшаи кории ӯ барои чандин солҳо пешакӣ пур шудааст. Дар оянда ӯ бо [[Эван МакГрегор]] дар филми фантастикии [[«Остров»]] ва бо [[Том Круз]] дар қисми сеюми [[«Миссия: Невыполнима»]] ва [[«Match Point»]]-и коргардон [[Вудӣ Ален]] нақш ҳохоҳад офарид.
== Филмномаҳо ==
{{ВФильмеВерх}}
{{ВФильме|1994|[[Норт (фильм)|Норт]]|North|Лаура Нельсон}}
{{ВФильме|1995|[[Справедливый суд]]|Just Cause|Кейт Армстронг}}
{{ВФильме|1996|[[Если Люси упадёт]]|If Lucy Fell|Эмили}}
{{ВФильме|1996|[[Мэнни и Ло (фильм)|Мэнни и Ло]]|Manny & Lo|Аманда}}
{{ВФильме|1997|[[Падение (фильм, 1997)|Падение]]|Fall|маленькая девочка}}
{{ВФильме|1997|[[Один дома 3]]|Home Alone 3|Молли}}
{{ВФильме|1998|[[Заклинатель лошадей]]|The Horse Whisperer|Грейс Маклин}}
{{ВФильме|1999|[[Мой брат — свинья (фильм)|Мой брат — свинья]]|My Brother the Pig|Кэти Кэлдвел}}
{{ВФильме|2001|[[Американская рапсодия (фильм)|Американская рапсодия]]|An American Rhapsody|Сюзанн в 15 лет}}
{{ВФильме|2001|[[Призрачный мир]]|Ghost World|Ребекка}}
{{ВФильме|2001|[[Человек, которого не было]]|The Man Who Wasn’t There|Рэйчел «Берди» Эбандес}}
{{ВФильме|2002|[[Атака пауков]]|Eight Legged Freaks|Эшли Паркер}}
{{ВФильме|2003|[[Трудности перевода]]|Lost in Translation|Шарлотта}}
{{ВФильме|2003|[[Девушка с жемчужной серёжкой (фильм)|Девушка с жемчужной серёжкой]]|Girl with a Pearl Earring (film)|Грит}}
{{ВФильме|2004|[[Высший балл]]|The Perfect Score|Франческа Кёртис}}
{{ВФильме|2004|[[Любовная лихорадка (фильм)|Любовная лихорадка]]|A Love Song for Bobby Long|Перси Уилл}}
{{ВФильме|2004|[[Хорошая женщина (фильм)|Хорошая женщина]]|A Good Woman|Мэг Уиндермер}}
{{ВмФильме|2004|[[Губка Боб Квадратные Штаны (фильм)|Губка Боб Квадратные штаны]]|The SpongeBob SquarePants Movie|Минди}}
{{ВФильме|2004|[[Крутая компания]]|In Good Company|Алекс Формен}}
{{ВФильме|2005|[[Матч-пойнт (фильм)|Матч-пойнт]]|Match Point|Нола Райс}}
{{ВФильме|2005|[[Остров (фильм, 2005)|Остров]]|The Island|Джордан Два-Дельта / Сара Джордан}}
{{ВФильме|2006|[[Сенсация (фильм, 2006)|Сенсация]]|{{en2|Scoop (2006 film)|Scoop}}|Сондра Прански}}
{{ВФильме|2006|[[Чёрная орхидея (фильм, 2006)|Чёрная орхидея]]|The Black Dahlia|Кэй Лэйк}}
{{ВФильме|2006|[[Престиж (фильм)|Престиж]]|The Prestige|Оливия}}
{{ВФильме|2007|[[Дневники няни]]|The Nanny Diaries|Энни}}
{{ВФильме|2008|[[Ещё одна из рода Болейн (фильм, 2008)|Ещё одна из рода Болейн]]|The Other Boleyn Girl|[[Болейн, Мария|Мэри Болейн]]}}
{{ВФильме|2008|[[Вики Кристина Барселона]]|Vicky Cristina Barcelona|Кристина}}
{{ВФильме|2008|[[Мститель (фильм, 2008, США)|Мститель]]|The Spirit|Шелк}}
{{ВФильме|2009|[[Обещать — не значит жениться]]|He's Just Not That into You|Анна}}
{{ВФильме|2010|[[Железный человек 2]]|Iron Man 2|[[Чёрная вдова (Marvel Comics)|Наташа Романофф / Чёрная вдова]]}}
{{ВФильме|2011|[[Мы купили зоопарк]]|We Bought a Zoo|Келли}}
{{ВФильме|2012|[[Мстители (фильм, 2012)|Мстители]]|The Avengers|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2012|[[Хичкок (фильм)|Хичкок]]|Hitchcock|[[Джанет Ли]]}}
{{ВФильме|2013|[[Побудь в моей шкуре]]|Under the Skin|Лаура}}
{{ВФильме|2013|[[Страсти Дон Жуана]]|Don Jon|Барбара Шугармен}}
{{ВФильме|2013|[[Она (фильм, 2013)|Она]]|Her|Саманта}}
{{ВФильме|2014|[[Первый мститель: Другая война]]|Captain America: The Winter Soldier|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2014|[[Повар на колёсах]]|Chef|Молли}}
{{ВФильме|2014|[[Люси (фильм)|Люси]]|Lucy|Люси}}
{{ВФильме|2015|[[Мстители: Эра Альтрона]]|Avengers: Age of Ultron|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2016|[[Книга джунглей (фильм, 2016)|Книга джунглей]]|The Jungle Book|[[Каа (питон)|Каа]]}}
{{ВФильме|2016|[[Первый мститель: Противостояние]]|Captain America: Civil War|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2016|[[Да здравствует Цезарь!]]|Hail, Caesar!|Дианна Моран}}
{{ВмФильме|2016|[[Зверопой]]|Sing|Эш}}
{{ВФильме|2017|[[Призрак в доспехах (фильм, 2017)|Призрак в доспехах]]|Ghost in the Shell|[[Мотоко Кусанаги|Мира Киллиан / Мотоко Кусанаги]]}}
{{ВФильме|2017|[[Очень плохие девчонки]]|Rough Night|Джесс}}
{{ВмФильме|2018|[[Остров собак (мультфильм)|Остров собак]]|Isle of Dogs|Миндалька}}
{{ВФильме|2018|[[Мстители: Война бесконечности]]|Avengers: Infinity War|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2019|[[Капитан Марвел (фильм)|Капитан Марвел]]|Captain Marvel|{{abbr|Наташа Романофф / Чёрная вдова|камео в сцене после титров, в титрах не указана|0}}}}
{{ВФильме|2019|[[Мстители: Финал]]|Avengers: Endgame|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2019|[[Кролик Джоджо]]|Jojo Rabbit|Рози Бецлер}}
{{ВФильме|2019|[[Брачная история]]|Marriage Story|Николь}}
{{ВФильме|2021|[[Чёрная вдова (фильм, 2021)|Чёрная вдова]]|Black Widow|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильмеНиз}}
== Пайвандҳо ==
* {{imdb name|id=0424060|name=Скарлетт Йоханссон}}
* [http://www.scarlettjohansson.org/ Фан-сайт Скарлетт Йоханссон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080129060827/http://www.scarlettjohansson.org/ |date=2008-01-29 }}{{ref-en}}
* [http://www.peoples.ru/art/cinema/actor/yohansson/ «Люди» ]
* [http://www.scarlettjohansson.ru/ Русский сайт Скарлетт Йоханссон ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071014052453/http://www.scarlettjohansson.ru/ |date=2007-10-14 }}
* [https://web.archive.org/web/20060907001336/http://www.mk.ru/numbers/2019/article69067.htm «МК-Бульвар»] ([[6 февраля]] [[2006|2006 года]])
* [https://archive.is/20130417001323/www.izvestia.ru/culture/article1009401/ «Известия»] ([[14 января]] [[2005|2005 года]])
gkt7cnyl8w6swsxi0fzvgt4qzastxgg
Меъмории исломӣ
0
14635
1476325
871044
2026-06-12T17:28:36Z
Шухрат Саъдиев
5132
иловаи [[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]
1476325
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Samanid Mausoleum.jpg|thumb|250px|[[Оромгоҳи Исмоили Сомонӣ]]]]
'''Меъмории Исломӣ''' намудҳои васеъи санъати меъмориро [[Таърихи Ислом|аз асоси Ислом]] то имрӯзро дар бар мегирад, ки барои дизайн ва сохти биноҳо ва сохтумонҳо дар доираи [[маданияти Исломӣ]] аст.
Ба меъмории Исломӣ; [[Масҷид]], [[Мақбара]], [[Мадраса]] ва [[Қалъа]].
{{Ислом-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Санъат]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
gat98jep6huh957as6z65gink6p1lnr
Абдулғаффор Раҳмонзода
0
21339
1476308
1476019
2026-06-12T14:20:49Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476308
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ}}
'''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015).
== Зиндагинома ==
Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст.
Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст.
== Корнома ==
Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст.
Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст.
Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст.
Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст.
Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст.
Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст.
Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст.
Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст.
Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст.
Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст.
Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст.
Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.
== Ҷоизаҳо ==
Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes
2avf0odegfarl6o4jnv7960xo7vo9p8
Тахти Ҷамшед
0
148966
1476294
1474433
2026-06-12T13:30:49Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ
1476294
wikitext
text/x-wiki
'''Тахти Ҷамшед''' ({{lang-fa|تخت جمشید}}), '''Персополис''' ({{lang-grc|Περσέπολις}} — ''Шаҳри форсҳо'') — шаҳри қадимаи форсҳо, ки дар асрҳои VI—V то милод, пойтахти [[Давлати Ҳахоманишиҳо|шоҳанҳоҳии Ҳахоманишиён]] буд. Шаҳр аз ҷониби лашкари [[Искандари Мақдунӣ]] соли 330 то милод, ишғол гардида дар натиҷаи сӯхтор нест шудааст.
[[File:Тахти Ҷамшед, 2023.jpg|thumb|Сайёҳони тоҷик дар Тахти Ҷамшед]]
Дар 50 км аз шимолу шарқи [[Шероз]], тақрибан 900 км дар ҷанубтари [[Теҳрон]] воқеъ аст. Ба шаҳристони Марвдашти [[Устони Форс]]и [[Эрон]] дохил аст, фасли 4 километр аз Тахти Ҷамшед. Дар Тахти Ҷамшед боқимондаҳои комплекси қасри шоҳ ва иншооти дигар боқӣ мондаанд, ки масоҳати умумии он 135 000 м² ташкил медиҳад. Дар фосилаи 4 километр аз Тахти Ҷамшед оромгоҳи [[Нақши Рустам]] воқеъ аст. Релефҳои (нақшбарҷастаҳои) рӯи харсангии [[Нақши Рустам]] ва [[Нақши Раҷаб]] саёҳонро ҷалб мекунанд. Дар сохтмони шаҳр форсҳо меҳнати ғуломонро истифода бурдаанд. Аз [[Ёдгориҳои бостонӣ|маҷмааи бостонӣ]] машҳуртарин бино - [[қаср]]и [[Ападана]] бо толори 72 [[сутун]]дор мебошад.<ref>[https://ru.wikipedia.org/wiki/Персеполь Переспол. Аз Википедиаи русӣ]</ref>
== Нигористон ==
<gallery>
<gallery mode="packed" caption="Деворнигораҳои Тахти Ҷамшед ">
Persepolis Apadana Eastern Stairway Triangle.jpg|<small>Деворнигор дар Тахти Ҷамшед, ки рамзи [[зардуштия]] ё ҷашни [[Наврӯз]] -ро ифода мекунад: барзагови абадӣ (муаррифгари моҳ) ва шер (ифодаи офтоб), ки баҳорро ифода мекунад</small>
Persepolis stairs of the Apadana relief.jpg|Деворнигор аз [[Ападана]], ки дар он [[арманиҳо]] шароби машҳури худро ба подшоҳ овардаанд.
Achaemenid plaque from Persepolis.JPG|<small>Нишони Ҳахоманишиён аз Тахти Ҷамшед (Персеполис) дар Осорхонаи миллии Эрон, [[Теҳрон]].</small>
Mad-5223.jpg|Мардони Мод. Деворнигор. Тахти Ҷамшед (Персеполис).
National Meusem Darafsh 6 (54).JPG|Экспонатҳо аз Тахти Ҷамшед (Персеполис) дар Осорхонаи миллии Эрон, [[Теҳрон]].
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Дарвозаи ҳамаи миллатҳо">
Persepolis 24.11.2009 11-17-28.jpg|Харбобаҳои сутунҳои "Дарвозаи ҳамаи миллатҳо", Тахти Ҷамшед.
Gate of All Nations, Persepolis.jpg|Харбобаҳои сутунҳои "Дарвозаи ҳамаи миллатҳо", Тахти Ҷамшед.
Detail-The Great Double Staircase at Persepolis (4669487623).jpg|Харбобаҳо. "Дарвозаи ҳамаи миллатҳо" , Тахти Ҷамшед.
Персеп.jpg|Деворнигор. "Дарвозаи ҳамаи миллатҳо", Тахти Ҷамшед.
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Ападана">
Apadana palace persepolis.JPG|Харбобаҳои [[Ападана]], Тахти Ҷамшед.
Medes and Persians at eastern stairs of the Apadana, Persepolis.JPG|Намои акси модҳо ва форсҳо. Ападана, Тахти Ҷамшед.
Persian column.jpg|Харбобаҳои сутунҳои бузурги Ападана.
Stylized Trees and Flowers on the Apadana Staircase (Best Viewed Size "Large") (4688859421).jpg|Нигористони Ападана, Тахти Ҷамшед.
Figures on the Apadana Staircase (Best Viewed Size "Large") (4688678112).jpg|Нигористони Ападана, Тахти Ҷамшед..
</gallery>
<gallery mode="packed" caption="Қасру иншоотҳои дигар">
Tachara, Persepolis.jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Zoomorphic Capital (4679068036).jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Perspolis.jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Persepolis-Hundred Columns Hall.jpg|Харбобаҳои "Толори Сад Сутун", Тахти Ҷамшед.
</gallery>
== Нигаред ==
[[File:A walk through Pasargadae.webm|thumb|A walk through Pasargadae /Тахти Ҷамшед, Эрон]]
* [[Нақши Рустам]]
* [[Катибаи Бесутун]]
* [[Каъбаи Зардушт]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ:Таърих]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
6icub2s53latu9onygjxwk5r6atevcg
Bamboo Airways
0
209963
1476303
1194041
2026-06-12T14:03:21Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476303
wikitext
text/x-wiki
'''Bamboo Airways''' дар [[Ветнам]] қарор дорад. Ҳавопаймо дар моҳи октябри соли 2018 оғоз хоҳад шуд. Дар оғози ҳавопаймо ҳавопаймои лизингӣ аз ҳавопаймо истифода мешавад.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://centreforaviation.com/data/profiles/airlines/bamboo-airways|title=Bamboo Airways Airline Profile {{!}} CAPA|website=centreforaviation.com|language=en|access-date=2018-03-27}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://news.airwise.com/story/flc-annnounces-airbus-a321neo-order-for-bamboo-air|title=FLC Announces Airbus A321neo Order For Bamboo Air|website=news.airwise.com|language=en|access-date=2018-03-27|accessdate=2018-07-03|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143410/https://news.airwise.com/story/flc-annnounces-airbus-a321neo-order-for-bamboo-air}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://centreforaviation.com/news/flc-group-signs-mou-for-24-a321neos-for-bamboo-airways-783205|title=FLC Group signs MoU for 24 A321neos for Bamboo Airways {{!}} CAPA|website=centreforaviation.com|language=en|access-date=2018-03-27}}</ref>
Бо ширкати Airbus барои 24 ҳавопаймои A321neo шартнома бастанд.<ref>{{Cite web|url=http://atwonline.com/aircraft-orders-deliveries/vietnamese-startup-bamboo-airways-commits-a321neo|title=Vietnamese startup Bamboo Airways commits to A321neo|website=atwonline.com|language=en|access-date=2018-03-27}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.eturbonews.com/181249/flc-group-selects-a321neo-for-start-up-airline-bamboo-airways|title=FLC Group selects A321neo for start-up airline Bamboo Airways - eTurboNews (eTN)|last=Editor|first=Chief Assignment|date=2018-03-26|work=eTurboNews (eTN)|access-date=2018-03-27|language=en-US}}</ref> Дар таърихи 26 июни соли 2018 ширкат ширкати "Boeing" -ро барои 20 ширкати Boeing 787 Dreamliner имзо кард. Ҳавопаймо дар соли 2020 интиқол хоҳад ёфт.<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-flc-group-boeing/vietnams-bamboo-airways-commits-to-20-boeing-aircraft-idUSKBN1JL2KB|title=Vietnam's Bamboo Airways commits to 20 Boeing aircraft|publisher=Reuters|date=2018-06-26|access-date=2018-06-26}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ветнам]]
3ly58ivukqc8oe37fthl161qnltpqng
Баҳси корбар:Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e
3
235246
1476354
1067497
2026-06-13T10:50:10Z
A09
34571
A09 moved page [[Баҳси корбар:Iamandreyaleshin]] to [[Баҳси корбар:Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Iamandreyaleshin|Iamandreyaleshin]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e|Renamed user 7856e0eddc6de4d1df08bafc55c86c1e]]"
1067497
wikitext
text/x-wiki
{{Хуш омадед/чаҳорчӯба
|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!
|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин
|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]]
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.
Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед.
* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]
|helpTitle=Ёрӣ
|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.
|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо
|tipsText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work-->
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани ~~~~ дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро <nowiki>{{stub}}</nowiki> ё <nowiki>{{ҷавона}}</nowiki> ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?
|mistakeText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work-->
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло <nowiki>{{тарҷума}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа <nowiki>{{delete}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.
|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)
|lang=en
}} --[[File:Robot icon.svg|26px]] [[User:SamakBot|'''<span style="color:#ff5722">Samak</span><span style="color:#666565">Bot</span>''']] <sup>[[Баҳси_корбар:SamakBot|'''Talk''']]</sup> 04:59, 22 Декабри 2019 (UTC)
t8gr5rlxpi8jov4retdmpiv2jv4xp6l
Сӯхтори ҷангалзор дар Австралия (2019—2020)
0
274218
1476341
1392588
2026-06-12T20:34:33Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476341
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:2020-01-04 East Australian and Mallacoota Fires Aqua MODIS-VIIRS-LABELS.png|мини|Бо нуқтаҳои сурх мавқеи оташ нишон дода шудааст ]]
'''Сӯхтори ҷангалҳо дар Австралия 2019-2020''' - сӯхторҳои '''оммавӣ''' дар ҷангалҳои [[Австралия]], асосан дар ҷанубу-шарқи кишвар. Миқёси сӯхторҳо аз ҳисоби миёна дар мавсими хушксолии солона, ки аз моҳи декабр то март, дар тобистон дар Австралия давом мекунад, хеле баланд аст. Оташҳо аз моҳи августи соли 2019 идома доранд. То 5 январи соли 2020, дар натиҷаи сӯхтор тақрибан 6,3 миллион гектар ҷангалҳо (63,000 км²), беш аз 2500 бино (аз ҷумла зиёда аз 1300 бинои истиқоматӣ) бо оташ нобуд карда шуданд ва 25 нафар ҳалок шуданд.<ref>[https://www.news.com.au/travel/travel-updates/incidents/woman-dies-from-bushfire-smoke-in-canberra-after-exiting-qantas-plane/news-story/280f1c9bb729c5c4f3377f97936b5cda Woman dies from bushfire smoke in Canberra after exiting plane]{{Cite web|url=https://www.9news.com.au/national/bushfires-near-me-live-updates-thousands-flee-nsw-south-coast-before-saturday-australia/67fb80dd-ac95-4c30-92e2-3f0aca5c45b1|title=Australian bushfires: Twenty-eight missing in Victorian bushfire zones|website=www.9news.com.au|accessdate=3 January 2020|archivedate=2020-01-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200106045826/https://www.9news.com.au/national/bushfires-near-me-live-updates-thousands-flee-nsw-south-coast-before-saturday-australia/67fb80dd-ac95-4c30-92e2-3f0aca5c45b1}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.news.com.au/technology/environment/australian-troops-prepare-for-bushfire-emergency-evacuations-by-sea/live-coverage/cf3d149ec9bbb9b7eb808e663eec8a28|title=Bushfires live updates: Troops prepare for emergency evacuations by sea|date=2 January 2020|work=[[News.com.au]]|accessdate=3 January 2020}}</ref><ref name="GUARDIAN">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/live/2020/jan/01/australia-bushfires-new-south-wales-victoria-fires-news-latest-live-updates|title=NSW and Victoria fires live: three more deaths confirmed in Australia bushfires and hundreds of homes destroyed – latest updates|website=The Guardian|date=31 December 2019|accessdate=1 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/national/nsw/more-than-720-homes-lost-in-nsw-fires-as-sydney-told-to-brace-for-huge-losses-20191211-p53iv5.html|title=More than 720 homes lost in NSW fires as Sydney told to brace for huge losses|website=The Sydney Morning Herald|date=10 December 2019|lang=en|accessdate=12 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211202142/https://www.smh.com.au/national/nsw/more-than-720-homes-lost-in-nsw-fires-as-sydney-told-to-brace-for-huge-losses-20191211-p53iv5.html|archivedate=11 December 2019}}</ref><ref name="Dec21ADL">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2019/dec/21/australian-bushfires-death-toll-rises-as-temperatures-soar-in-severe-heatwave|title=Bushfire death toll rises as fires sweep across South Australia and NSW|accessdate=21 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221060338/https://www.theguardian.com/australia-news/2019/dec/21/australian-bushfires-death-toll-rises-as-temperatures-soar-in-severe-heatwave|archivedate=21 December 2019}}</ref><ref name="7news">{{Cite web|url=https://7news.com.au/news/bushfires/australian-bushfires-burn-more-land-than-amazon-and-california-fires-combined-c-632478|title=Australian bushfires burn more land than Amazon and California fires combined|website=[[Seven News]]|accessdate=4 January 2020}}</ref>. Гумон меравад, ки сӯхторҳои мавсими 2019–2020 дар тамоми таърихи мушоҳидаҳо харобиовартарин буданд <ref>{{Cite web|url=https://www.news.com.au/technology/environment/worst-bushfire-conditions-ever-seen-unprecedented-danger-is-a-firefighters-nightmare/news-story/04ebdcf6ae95c04923cd91dd2486aeed|title=Worst bushfire conditions ever seen: Unprecedented danger is 'a firefighter's nightmare'|website=News.com.au|date=12 November 2019|lang=en|accessdate=1 January 2020}}</ref>. Дар моҳи декабри соли 2019, ҳукумати иёлати [[Уэлси Ҷанубии Нав]] бо сабаби ҳарорати рекордӣ, хушксолиҳои тӯлонӣ ва шиддат гирифтани оташсӯзии шадид дар ин кишвар вазъияти фавқулодда эълон кард <ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/12/australia-declares-state-emergency-heatwave-fans-bushfires-191219004935370.html|title=Australia declares state of emergency as heatwave fans bushfires|website=www.aljazeera.com|accessdate=19 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191219014150/https://www.aljazeera.com/news/2019/12/australia-declares-state-emergency-heatwave-fans-bushfires-191219004935370.html|archivedate=19 December 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-australia-50837025|title=Australia all-time temperature record broken again|date=19 December 2019|accessdate=19 December 2019|language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191218232452/https://www.bbc.com/news/world-australia-50837025|archivedate=18 December 2019}}</ref>. Тахмин меравад, ки тақрибан се миллиард ҳайвонҳо аз сӯхторҳои давомдор <ref>{{Cite news|author=Harvey|first=Josephine|date=2 January 2020|title=Nearly Half A Billion Animals Feared Dead In Australian Wildfires|url=https://www.huffpost.com/entry/australian-wildfires-480-million-animals-dead_n_5e0d58e5e4b0b2520d1cb47f|work=[[The Huffington Post]]|location=|accessdate=3 January 2020}}</ref><ref>{{Cite news|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=|title=Australia fires: How do we know how many animals have died?|url=https://www.bbc.com/news/50986293|work=BBC|accessdate=4 January 2020}}</ref> зарар дидаанд.
Тибқи иттилои Крис Дикман, экологи Донишгоҳи Сидней [[8 январ|, 8 январи соли]] [[Соли 2020|2020]], шумораи ҳайвонҳое, ки дар натиҷаи сӯхторҳо ҳалок шуданд як миллиардро ташкил доданд <ref>[https://www.slovoidilo.ua/2020/01/08/novyna/svit/avstraliyi-kilkist-zahyblyx-pry-pozhezhax-tvaryn-perevyshhyla-milyard В Австралії кількість загиблих при пожежах тварин перевищила мільярд]</ref>.
Сабабҳои асосии сӯхтор гармии шадид ва хушксолӣ, зарбаи сахти барқ ҳангоми раъду барқ дар минтақа, ҳавзаи мусбии [[уқёнуси Ҳинд]], оташи тасодуфӣ ва барқасдона ва дигарон мебошанд. Аз моҳи сентябри соли 2019, беш аз 100 сӯхтор ба минтақаҳои калони иёлоти Уэлси Ҷанубии Нав, аз ҷумла ба минтақаҳои соҳили шимолии Уэлси Ҷанубии Нав, соҳили миёнаи шимол, минтақаи Хантер, шаҳри Говкесбери, Волондилли, канори [[Сидней]], кӯҳҳои Кабуд, Иллаварра, соҳили ҷанубӣ ва ғ. таъсир расонданд.
== Зарарҳо ==
То 5 январи соли 2020, дар натиҷаи сӯхторҳо тақрибан 6,3 миллион гектар ҷангалҳо (63,000 [[километри мураббаъ]]) сӯхтанд, зиёда аз 2500 бино (аз ҷумла зиёда аз 1300 бинои истиқоматӣ) дар оташ сӯхтанд ва 25 нафар ба ҳалокат расиданд.<ref>[https://www.news.com.au/travel/travel-updates/incidents/woman-dies-from-bushfire-smoke-in-canberra-after-exiting-qantas-plane/news-story/280f1c9bb729c5c4f3377f97936b5cda Woman dies from bushfire smoke in Canberra after exiting plane]{{Cite web|url=https://www.9news.com.au/national/bushfires-near-me-live-updates-thousands-flee-nsw-south-coast-before-saturday-australia/67fb80dd-ac95-4c30-92e2-3f0aca5c45b1|title=Australian bushfires: Twenty-eight missing in Victorian bushfire zones|website=www.9news.com.au|accessdate=2020-01-03|archivedate=2020-01-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200106045826/https://www.9news.com.au/national/bushfires-near-me-live-updates-thousands-flee-nsw-south-coast-before-saturday-australia/67fb80dd-ac95-4c30-92e2-3f0aca5c45b1}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.news.com.au/technology/environment/australian-troops-prepare-for-bushfire-emergency-evacuations-by-sea/live-coverage/cf3d149ec9bbb9b7eb808e663eec8a28|title=Bushfires live updates: Troops prepare for emergency evacuations by sea|date=2020-01-02|website=[[News.com.au]]|accessdate=2020-01-03}}</ref><ref name="GUARDIAN2">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/live/2020/jan/01/australia-bushfires-new-south-wales-victoria-fires-news-latest-live-updates|title=NSW and Victoria fires live: three more deaths confirmed in Australia bushfires and hundreds of homes destroyed – latest updates|website=The Guardian|date=2019-12-31|accessdate=2020-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/national/nsw/more-than-720-homes-lost-in-nsw-fires-as-sydney-told-to-brace-for-huge-losses-20191211-p53iv5.html|title=More than 720 homes lost in NSW fires as Sydney told to brace for huge losses|website=The Sydney Morning Herald|date=2019-12-10|lang=en|accessdate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211202142/https://www.smh.com.au/national/nsw/more-than-720-homes-lost-in-nsw-fires-as-sydney-told-to-brace-for-huge-losses-20191211-p53iv5.html|archivedate=2019-12-11}}</ref><ref name="Dec21ADL2">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2019/dec/21/australian-bushfires-death-toll-rises-as-temperatures-soar-in-severe-heatwave|title=Bushfire death toll rises as fires sweep across South Australia and NSW|accessdate=2019-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221060338/https://www.theguardian.com/australia-news/2019/dec/21/australian-bushfires-death-toll-rises-as-temperatures-soar-in-severe-heatwave|archivedate=2019-12-21}}</ref><ref name="7news2">{{Cite web|url=https://7news.com.au/news/bushfires/australian-bushfires-burn-more-land-than-amazon-and-california-fires-combined-c-632478|title=Australian bushfires burn more land than Amazon and California fires combined|website=[[Seven News]]|accessdate=2020-01-04}}</ref>..
== Амал ==
=== Австралия ===
Ҳунарпешаи шаҳрванди Австралия Маргот Робби аз мардуми Инстаграмаш даъват кард, ки барои кумак ба қурбониёни сӯхтор дар ҷангали Австралия пул хайрия кунанд.
=== Бекор кардани мусобиқоти Ҷоми ҷаҳон оид ба ралли ===
Аз сабаби сӯхтор давраи ниҳоии ҷоми ҷаҳон оид ба ралли 2019 бекор карда шуда. Мусобиқа бояд маҳз дар минтақае баргузор мешуд, ки офати табиӣ саркӯбаш кард <ref>{{Cite web|url=https://autoreview.ru/articles/avtosport/wrc19_aus|title=Отмена ралли Австралия принесла марке Hyundai титул чемпиона мира|author=Антон Костин|website=[[Авторевю]]|date=12 ноября 2019|accessdate=13 ноября 2019}}</ref>.
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
[[Гурӯҳ:Австралия]]
[[Гурӯҳ:Соли 2019]]
[[Гурӯҳ:Соли 2020]]
d90j1i76owz8i6q1jfj3hzy5hb25ssz
Эван Ҷогиа
0
281923
1476348
1339286
2026-06-13T03:22:02Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476348
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
|ном = Эван Ҷогиа
|номи аслӣ = {{lang-en|Avan Jogia}}
|тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|ном ҳангоми таваллуд = Avan Tudor Jogia
|таърихи таваллуд = 09.02.1992
|зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ванкувер}}, [[Колумбияи Бритониё]], [[Канада]]
|таърихи даргузашт =
|маҳалли даргузашт =
|шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Канада}}
|касб = [[ҳунарпеша]], [[мудел (шахс)|мудел]], [[овозхон]], [[мусиқидон]], [[продюсер]]
|солҳои фаъолият = 2006 — то ҳол
|самт =
|мукофотҳо =
}}
'''Эван Тюдор Ҷогиа''' ({{lang-en|Avan Tudor Jogia}}, тав. [[9 феврал]]и [[соли 1992]], [[Килларнӣ (Ванкувер)|Килларнӣ]], [[Колумбияи Бритониё]], [[Канада]]) — [[ҳунарпеша]]и [[синамо]] ва [[телевизион]]и [[Канада|канадӣ]] ва [[ИМА|амрикоӣ]]. Бо шарофати нақши Бек Оливер дар силсилафилми "Victorious" ва Деннӣ Десаӣ дар силсилафилми "Twisted" шуҳрат пайдо кардааст.
== Зиндагинома ==
Эван [[9 феврал]]и [[соли 1992]] дар [[Ванкувер]]и [[Канада]] таваллуд шудааст. Падари ӯ аз [[Осиёи Ҷанубӣ]] ва модараш асли ирландӣ, фаронсавӣ ва уелсӣ мебошад<ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/entertainment/music/2015/07/06/the-vancouver-actor-who-would-be-king.html|title=The Vancouver actor who would be king {{!}} Toronto Star|author=RYAN PORTER|date=2015-07-06|publisher=The Toronto Star|accessdate=2016-09-26}}</ref>. Ба ғайр аз Эван, оила инчунин 2 фарзанди дигар дорад: писари калонии Кетан (продюсери мусиқӣ)<ref>{{Cite web|url=http://popcitylife.com/2013/12/12/avan-jogia-at-abc-familys-25-days-of-christmas-winter-wonderland-exclusive-interview-video/|title=Avan Jogia Talks ‘Twisted’ at ABC Family’s Winter Wonderland – Video|author=Noelle|date=2013-12-12|publisher=Pop City Life|accessdate=2016-09-26|archivedate=2017-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730091203/http://popcitylife.com/2013/12/12/avan-jogia-at-abc-familys-25-days-of-christmas-winter-wonderland-exclusive-interview-video/}}</ref><ref>{{Cite news|title=Re-imagining Vancouver for 'Caprica'|author=|first=Cristy|last=Lytal|url=http://articles.latimes.com/2010/jan/24/entertainment/la-ca-workinghollywood24-2010jan24|work=[[Los Angeles Times]]|id=0458-3035|date=2010-01-24|accessdate=2016-09-26|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.twistmagazine.com/posts/avan-jogia-has-a-twinning-moment-with-his-brother-85627|title=Avan Jogia Has a Twinning Moment With His Brother|author=KRISTINE HOPE KOWALSKI|date=2015-12-30|publisher=|lang=en|accessdate=2016-09-26|archivedate=2016-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160803040755/http://www.twistmagazine.com/posts/avan-jogia-has-a-twinning-moment-with-his-brother-85627}}</ref> ва хоҳари хурдӣ аз тараф падараш Мелисса, ки бо модараш зиндагӣ мекунад. Дар синни 16-солагӣ, Эван дар Killarney Secondary Schoolни таҳсил кардааст, аммо пас аз синфи 10 мактабро тарк карда, ба касби актёрӣ ба таври доимӣ машғул шуд. Дар 17-солагӣ, ӯ ба [[Лос Анҷелес]] кӯчид.
== Фаъолият ==
[[File:Victorious Cast.jpg|right|thumb|Эван моҳи сентябри 2012]]
Эван фаъолияти ҳунарии худро соли 2007 оғоз кардааст ва дар ҳамкорӣ дар филми "Мисли ман", ки ҷоизаи [[GLAAD Media Media]] барои беҳтарин филми телевизиониро ба даст овардааст. Дар соли 2007, ӯ дар филми даҳшатовари канадӣ "Рӯзномаи Иблис" намуди эпизодӣ офарид ва инчунин дар чанд қисми ситкомҳои "Ғарибон дар Амрико" нақш офарид. Шӯҳрати васеъ пас аз баромади сериалҳои телевизионии "Caprica" ва "Victorious" ба дасти ӯ омад. Вай инчунин дар филми «Finding Hope Now» нақш бозидааст. Эван инчунин дар силсилафилмҳои телевизионии ''Twisted'' ва ''Тутанхамон'' нақшҳои асосиро бозидааст, ки силсилафилми ''Тутуанхамон'' бо забони тоҷикӣ тарҷума шуда ӯро ба тоҷикистониён муаррифӣ намуд. Дар силсилафилми "Zombieland: Double Tap" Эван нақши Берклиро бозид, ки соли 2019 пахш шудааст.
Моҳи сентябри 2019, Ҷогия китоберо бо номи "Эҳсоси омехта" дар бораи шахсиятҳо бо нажодҳои омехта нашр кард ва барои онҳое, ки нажоди омехта доранд, вобастагӣ вуҷуд дорад<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.com/zombieland-double-tap-star-avan-jogia-gets-personal-new-book-2848368|title=‘Zombieland: Double Tap’ Star Avan Jogia Gets Personal In New Book|last=Massabrook|first=Nicole|date=September 18, 2019|website=[[International Business Times]]|language=en|access-date=November 14, 2019}}</ref>. Китоб як силсила ҳикояҳо ва шеърҳои шахсиро дар бораи ҳаёти Эван дар бар мегирад.
== Ҳаёти шахсӣ ==
Аз соли 2011 то 2016, ӯ бо ҳунарпеша [[Зоӣ Дойч]] робита дошт<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/AvanJogia/status/511981843839991808|title=Happy anniversary. To a woman I call home.|author=Avan Jogia|date=2014-09-17|publisher=[[Twitter]]|accessdate=2016-09-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sugarscape.com/celebs/news/a1079999/avan-jogia-zoey-dutch-airport-kiss/|title=Twisted's Avan Jogia and Vampire Academy's Zoey Deutch have been smooching at LAX Airport|author=Lucia Ennis|date=2015-07-17|publisher=Sugarscape|accessdate=2016-09-26}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zoey Deutch & Boyfriend Avan Jogia Breakup|author=BRUNA NESSIF|url=http://www.eonline.com/news/822243/zoey-deutch-and-boyfriend-avan-jogia-breakup-after-5-years-together|work=[[E!]]|date=2017-01-14|accessdate=2017-05-14|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Zoey Deutch splits from boyfriend Avan Jogia|author=HEIDI PARKER|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-4120382/Zoey-Deutch-splits-boyfriend-Avan-Jogia-five-years-together.html|work=[[Daily Mail]]|date=2017-01-14|accessdate=2017-05-14}}</ref>.
Соли 2011, Эван ба «Straight But Not Narrow», ҳамроҳ шуд, ки ин созмон ба мубориза бо [[ҳомофобия]] ва баланд бардоштани таҳаммулпазирӣ ба [[ақаллиятҳои ҷинсӣ]] дар байни наврасони ҳетеросексуалӣ равона карда шудааст<ref>{{Cite web |url=http://wearesbnn.com/video |title=Straight But Not Narrow |accessdate=2011-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629041227/http://wearesbnn.com/video |archivedate=2011-06-29 |deadlink=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.celebuzz.com/2011-04-19/join-celebuzz-straight-but-not-narrows-twitterview-with-avan-jogia/ |title=Join Celebuzz & Straight But Not Narrow’s Twitterview with Avan Jogia! |accessdate=2011-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110426174434/http://www.celebuzz.com/2011-04-19/join-celebuzz-straight-but-not-narrows-twitterview-with-avan-jogia/ |archivedate=2011-04-26 |deadlink=yes }}</ref>.
== Филмнома ==
===Филм===
{| class="wikitable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! Шарҳҳо
|-
| rowspan="2"| 2010
| ''Triple Dog''
| Писари наврас
|
|-
| ''Finding Hope Now''
| Сантос Делгадо
|
|-
| 2011
| ''Alex''
| Алекс
| Филми кӯтоҳ; коргардон, продюсер, ва нависанда
|-
| rowspan="3"| 2015
| ''Ten Thousand Saints''
| Тедди МакНиколас
|
|-
| ''I Am Michael''
| Нико Глэдстоун
|
|-
| ''Here Now''
| Дак
| Филми кӯтоҳ
|-
| rowspan="2"| 2016
| ''Shangri-La Suite''
| Тейҷо Литлфут
|
|-
| ''The Drowning''
| Дэннӣ Миллер
|
|-
| rowspan="2"| 2017
| ''The Outcasts''
| Дев Куин
|
|-
| ''The Year of Spectacular Men''
| Себастиян Беннет
|
|-
| rowspan="3"| 2018
|''A Midsummer Night's Dream''
| Пак
|
|-
|''The New Romantic''
| Мэтт
|
|-
| ''Paper Year''
| Дэн Найтингейл
|
|-
| rowspan="3"| 2019
| ''Shaft''
| Карим Ҳассан
|
|-
| ''Zombieland: Double Tap''
| Берклӣ
|
|-
| ''The Artist's Wife''
| Дэннӣ
|
|-
| 2021
| ''Resident Evil – Reboot''
| Леон
|
|-
|}
===Силсилафилм===
{| class="wikitable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! Шарҳҳо
|-
| 2006
| ''A Girl Like Me: The Gwen Araujo Story''
| Деннӣ Арауҷо
| rowspan="2" | ТВ филм
|-
| rowspan="2"| 2007
| ''Devil's Diary''
| Писарбачаи #1
|-
| ''Aliens in America''
| Сэм
| Нақши такроршаванда; 3 қисм
|-
| 2008
| ''Gym Teacher: The Movie''
| Чемпион Таунсенд
| rowspan="2" | ТВ филм
|-
| 2009
| ''Spectacular!''
| Таҷид Калян
|-
| 2009–2010
| ''Caprica''
| Бен Старк
| Нақши такроршаванда; 3 қисм
|-
| 2010–2013
| ''Victorious''
| rowspan="2" | Бек Оливер
| Нақши асосӣ; 53 қисм
|-
| 2011
| ''iCarly''
| Қисми: "iParty with Victorious"
|-
| 2012
| ''Rags''
| Фипп Ковингтон
| ТВ филм
|-
| 2013–2014
| ''Twisted''
| Дэннӣ Десаӣ
| Нақши асосӣ; 19 қисм
|-
| 2015
| ''Ink Master''
| Худаш
| Қисми: "Tut For Tat"
|-
| 2015
| ''Тутанхамон''
| [[Тутанхамон]]
| Нақши асосӣ; силсилафилми хурд
|-
| 2017–2018
| ''Ghost Wars''
| Роман Мерсер
| Нақши асосӣ; 13 қисм
|-
| 2019
| ''Now Apocalypse''
| Улисс Зейн
| Нақши асосӣ; 10 қисм
|-
|}
===Бозиҳои видеоӣ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
|-
| rowspan="2"| 2012
| ''Victorious: Time to Shine''
| rowspan="2" | Бек Оливер (овоз)
|-
| ''Victorious: Taking the Lead''
|}
===Веб===
{| class="wikitable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! Шарҳҳо
|-
| 2016
| ''Last Teenagers of the Apocalypse''
| Боунс
| 4 қисм; коргардон, нависанда, ва муҳаррир
|-
| 2020
| ''The Stranger''
| Ҷей Ҷей
| Нақши асосӣ
|-
|}
===Коргардон===
{| class="wikitable"
! Сол
! Номгӯй
! Шарҳҳо
|-
| 2016
| ''Of Dogs and Men''
| Филми хурд; инчунин нависанда
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (мардон)-и Канада]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Канада]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Канада]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА]]
81ve5zoxbtcnkno0l6yz826j8447yo2
Претория
0
284996
1476336
1259470
2026-06-12T19:09:49Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476336
wikitext
text/x-wiki
{{мазмунҳо}}
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Претория
| номи аслӣ = {{lang2|en|af|Pretoria}},{{lang2|zu|xh|E-Pitoli}}
| тасвир = Montage of Pretoria.jpg
| тавсифи тасвир =
| кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ
| тобеият =
| нишон = Pretoria coa.jpg
| парчам = Flag of Pretoria, South Africa.svg
| тавсифи нишон =
| тавсифи парчам =
| бари парчам =
| бари нишон =
| минтақа = Гаутенг
| шакли минтақа = Музофот
| минтақа дар ҷадвал =
| ноҳия = Тсване
| шакли ноҳия = Ҳавзаҳои шаҳрии Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ{{!}}Ҳавзаи шаҳр
| ноҳия дар ҷадвал = Тсване
| ҳавзаи ҷомеа =
| шакли ҳавзаи ҷомеа =
| ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
| ҷомеа =
| шакли ҷомеа =
| ҷомеа дар ҷадвал =
| lat_deg = 25.746442
| lon_deg = 28.188048
| lat_min =
| lat_sec =
| lat_dir = S
| lon_min =
| lon_sec =
| lon_dir = E
| CoordAddon =
| CoordScale =
| тақсимоти дохилӣ =
| роҳбар = Солли Мсиманга
| шакли роҳбарӣ = Мири шаҳр
| замони таъсис = 1855
| аввалин номбарӣ =
| номҳои пешина =
| мақом аз =
| масоҳат = 687,54<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/799035 |title=Census 2011 — Main Place “Pretoria” |accessdate=2021-01-12 |archivedate=2014-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140731081139/http://census2011.adrianfrith.com/place/799035 }}</ref>
| баландии маркази МА = 1339
| шакли баландӣ =
| иқлим = субтропикии уқёнусӣ
| забони расмӣ =
| аҳолӣ = 741 651
| соли барӯйхатгирӣ = 2011
| зичӣ = 1078,7
| агломератсия = 2 921 488<ref>{{Cite web |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/799 |title=Census 2011 — Metropolitan Municipality “City of Tshwane” |accessdate=2021-01-12 |archivedate=2013-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130923011128/http://census2011.adrianfrith.com/place/799 }}</ref>
| ҳайати миллӣ =
| ҳайати динӣ =
| этнохороним =
| вақти минтақавӣ =
| DST = +2
| коди телефон = +2712
| нишонаи почта = 0002
| нишонаҳои почта =
| коди мошинҳо =
| шиносаи ададӣ =
| шакли шиноса =
| сайт =
| забони сайт =
| гурӯҳ дар Commons = Pretoria
| прежние имена =
| русское название = Претория
}}
'''Прето́рия''' ({{lang2|en|af|Pretoria}}, {{lang2|zu|xh|E-Pitoli}}) — шаҳр дар [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]].
Претория — пойтахти маъмурии ҶАҶ (яке аз «се пойтахт»-и ҶАҶ, ҳамроҳ бо [[Кейптаун]] ([[Ҳокимияти қонунбарор|қонунбарор]]) ва [[Блумфонтейн]] ([[Ҳокимияти судӣ|судӣ]]). [[Де-факто]] пойтахти миллӣ ҳисобида мешавад. Яке аз муосиртарин шаҳрҳои [[Африқо]].
Претория ба ҳавзаи (округи) шаҳрии [[Тсване]] дохил мешавад ва аз ҳамин сабаб онро баъзан вақт иштибоҳан Тсване (Тсвана, Тшване) меноманд. Саволи номгузорӣ то ҳол ҳал мешавад.
Дар аввал шаҳр ''Претория Филаделфия'' (''«Преторияи ишқи бародарӣ»'') ном дошт<ref>{{cite web|url=http://www.news24.com/Beeld/Pretoria-Beeld/0,,3-69_2413203,00.html|title=Beeld|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Он ба давраи мӯътадилан ороми {{iw|Pax Praetoriana|Pax Praetoriana|en|Pax Praetoriana}}-и таърихи муосири ҶАҶ нишон медиҳад.
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}{{Эзоҳ}}
<references />{{АфриқоиҶанубӣ-ҷуғ-нопурра}}{{ТарҷумаКунед|en|Pretoria}}
n8ptr9ctmntpcy6k3o9yli7row5bobz
Қубодлӣ
0
285599
1476350
1378717
2026-06-13T04:38:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476350
wikitext
text/x-wiki
{{ВМ|{{PAGENAME}}|Шаҳр}}
'''Қубодлӣ''' ({{Lang-az|Qubadlı}}) — шаҳр дар [[Озарбойҷон]], маркази маъмурии [[ноҳияи Қубодлӣ]] аст.
== Ҷуғрофия ==
Он дар ҷануби Лочин дар соҳили рости дарёи [[Вурутан (дарё)|Баргюшад]] дар байни [[ҷангал]]ҳои [[Вурутан (дарё)|сербарг ҷойгир аст]].
== Таърих ==
[[Акс:Khanate_of_Karabakh_in_1823.JPG|чап|мини| Хонии Карабоғ ва деҳаи Қубат дар харитаи [[соли 1823]]]]
Деҳаи Қубод замоне ҷузъи хонии Қарабоғ буд.
"Тавсифи вилояти Қарабоғ, ки соли 1823 бо фармони саридоракунандаиҳи Гурҷистон Ермолов, мушовири воқеии давлатӣ Могилевский ва полковник Ермолови 2-ум" тартиб дода шудааст, дар ёддоштҳо деҳаи "тотории" (озарбойҷонии) вилояти Қуббати Қарабоғ ба капитан Аҷӣ Агалар Бей тааллуқ доштаст.<ref>{{Книга|автор=|заглавие=Описание Карабагской провинции, составленное в 1823 году, по распоряжению главноуправляющего в Грузии Ермолова, действительным статским советником Могилёвским и полковником Ермоловым 2-мъ|место=Тифлис|издательство=|год=1866|страницы=<!-- страница не указана-->|isbn=}}</ref>.
Дар солҳои Шӯравӣ Қубодлӣ маркази маъмурии ноҳияи Қубодлии ҶШС Озарбойҷон буд. 23 июни соли 1962 Қубодлӣ мақоми шаҳраки навъи шаҳриро гирифт <ref>Ведомости Верховного Совета СССР. № 26 (1113), 1962 г.</ref>.
Дар давраи ҷанги Қарабоғ, шаҳр моҳи августи соли 1993 аз ҷониби воҳидҳои низомии Арманистон забт карда шуд ва то соли 2020 як қисми ба истилоҳ " камарбанди амнияти Қарабоғи Кӯҳӣ " буд, ки дар ибтидо берун аз қаламрави [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ|Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳистони Карабоғ (эътирофнашудаи)]] буд, аммо аз ҷониби ҶҚК мувофиқи номгузории он '''Санасар''' ( {{Lang-hy|Սանասար}} ) ё '''Кашуник''' ( {{Lang-hy|Քաշունիք}} ).номида мешуд
[[Акс:İlham_Əliyev_Qubadlı_və_Zəngilan_rayonlarında_olub_17.jpg|мини|Президенти Озарбойҷон Илҳом Алиев парчами Озарбойҷонро бар шаҳри Қубодлӣ барафрохтааст. 23 декабри соли 2020]]
25 октябри соли 2020, дар натиҷаи амалиёти ҷангӣ, артиши Озарбойҷон назорати шаҳрро дубора ба даст овард <ref>{{Cite web|url=https://www.7or.am/ru/news/view/200255/|title=Противнику удалось захватить Санасар (Губадлы), он приблизился к вратам Сюника – Арцрун Ованнисян (видео)|website=www.7or.am|accessdate=2020-10-27|archivedate=2020-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201103233122/https://www.7or.am/ru/news/view/200255/}}</ref><ref>[https://ria.ru/20201025/aliev-1581493848.html Алиев заявил о взятии под контроль города Губадлы в Карабахе]</ref>. 23 декабри соли 2020 Президенти Озарбойҷон [[Илҳом Алиев]] ба ин шаҳр ташриф овард ва парчами Озарбойҷонро дар Қубодлӣ барафрохт <ref>[https://ru.president.az/articles/49394 Ильхам Алиев и первая леди Мехрибан Алиева побывали в Губадлинском и Зангиланском районах]</ref>.
== Аҳолӣ ==
Мувофиқи барӯйхатгирии умумииттифоқии соли 1989 аҳолии шаҳр 5508 нафарро ташкил медод <ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php|title=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-30-10}}</ref>.
=== Таркиби миллӣ ===
{| class="wikitable"
!Соли барӯйхатгирӣ
! 1939 <ref>{{Cite web|url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kubatly39.html|title=Этнокавказ. Национальный состав населения Губадлинского района по переписи 1939 года}}</ref>
! 1970 <ref>{{Cite web|url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kubatly70.html|title=Этнокавказ. Национальный состав населения Губадлинского района по переписи 1970 года}}</ref>
! 1979 <ref>{{Cite web|url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/kubatly79.html|title=Этнокавказ. Национальный состав населения Губадлинского района по переписи 1979 года}}</ref>
|-
| [[Озарбойҷонҳо|Озарбойҷониҳо]]
| 856 (84,2%)
| {{Зиёдшавӣ}} 2 645 (99,1%)
| {{Зиёдшавӣ}} 3 369 (99,3%)
|-
| Арманиҳо
| 60 (5,9%)
| {{Камшавӣ}} 10 (0,4%)
| {{Камшавӣ}} 5 (0,1%)
|-
| [[русҳо]]
| 84 (8,3%)
| {{Камшавӣ}} 10 (0,4%)
| {{Камшавӣ}} 8 (0,2%)
|-
| дигарон
| 17 (1,6%)
| 4 (0,1%)
| 10 (0,2%)
|-
! Ҷамъ
! 1017
! 2 669
! 3392
|}
== Пайвандҳо ==
* Кубатлы // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
{{Озорбойҷон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
<references group="lower-alpha" />{{ТарҷумаКунед|ru|Кубатлы}}<references />
{{ПБ}}
{{Шаҳрҳои Озарбойҷон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон]]
eshamat4hgk93k3vfb3pjz2idjrru68
Рамзарз
0
287117
1476337
1417081
2026-06-12T19:13:55Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476337
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Bitcoin.svg|мини|Биткойн]]
[[Акс:Bitcoin-Genesis-block.svg|мини|Генезиси блоки Биткойн]]
'''Рамзарз''', '''крипто-арз''' ё '''крипто''' [[Арзи рақамӣ|пули рақами]]ест, ки барои кор ҳамчун воситаи мубодила тавассути [[шабакаи компютерӣ]] таҳия шудааст. Он ба ягон мақомоти марказӣ, ба монанди [[ҳукумат]] ё [[бонк]] вобаста нест. <ref name=":02">{{Cite journal|author=Milutinović|first=Monia|date=2018|title=Cryptocurrency|url=http://scindeks.ceon.rs/Article.aspx?artid=0350-137X1801105M|journal=Ekonomika|language=en|volume=64|issue=1|pages=105–122|doi=10.5937/ekonomika1801105M|issn=0350-137X}}</ref> Ин як системаи ғайримутамарказест ва тасдиқи мекунад, ки тарафҳои муомила дорои маблағе муайяне мебошанд.Онҳо чунин мешуморанд, ки ин система зарурати миёнаравҳои анъанавӣ, ба мисли бонкҳову ташклиотҳои молиро ҳангоми интиқоли маблағҳо дар байни ду субъект аз байн мебарад. <ref>{{Cite news|author=Yaffe-Bellany|first=David|title=Crypto's Long-Awaited 'Merge' Reaches the Finish Line|url=https://www.nytimes.com/2022/09/15/technology/ethereum-merge-crypto.html|accessdate=16 September 2022|work=The New York Times|date=September 15, 2022}}</ref>
Дороиҳои моликони фардии рамзарз дар дафтари [[рақамӣ]] нигоҳ дошта мешаванд, ки он чун як [[Пойгоҳи додаҳо|махзани]] компютерӣ бо истифода аз криптографияи қавӣ барои ҳифзи сабтҳои [[Тиҷорати электронӣ|тарокуниш]], назорати эҷоди тангаҳои иловагӣ ва тасдиқи интиқоли моликияти танга корбурд мешавад. <ref name="crypto currency">{{Cite news|author=Andy Greenberg|date=20 April 2011|title=Crypto Currency|work=Forbes|url=https://www.forbes.com/forbes/2011/0509/technology-psilocybin-bitcoins-gavin-andresen-crypto-currency.html|accessdate=8 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140831001109/http://www.forbes.com/forbes/2011/0509/technology-psilocybin-bitcoins-gavin-andresen-crypto-currency.html|archivedate=31 August 2014}}</ref> <ref name="reuterspricing">{{Cite news|author=Polansek|first=Tom|date=2 May 2016|title=CME, ICE prepare pricing data that could boost bitcoin|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/us-cme-group-bitcoin-idUSKCN0XT1G1|accessdate=3 May 2016}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Pernice|first=Ingolf G. A.|date=20 May 2021|title=Cryptocurrency|url=https://policyreview.info/glossary/cryptocurrency|journal=Internet Policy Review|language=en|volume=10|issue=2|doi=10.14763/2021.2.1561|issn=2197-6775}}</ref> Сарфи назар аз номашон, рамазарзҳоро одатан ҳамчун [[асъор]] ҳисоб намекунанд. Ҳамаи ин дар ҳолест, ки ҳангоми муносиботи гуногуни молӣ, аз ҷумла баҳодиҳӣ ба сифати молҳо, коғазҳои қиматнок ва арзҳо аз он истифода мекунанд. Рамзарзҳо дар амал ҳамчун як синфи дороиҳои алоҳида баррасӣ карда мешаванд. <ref>{{Cite news|date=7 March 2014|title=Bitcoin not a currency says Japan government|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/business-26478059|accessdate=25 January 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|date=3 March 2020|title=Is it a currency? A commodity? Bitcoin has an identity crisis|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-crypto-currencies-idUSKBN20Q0LK|accessdate=25 January 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2017-11-07/are-cryptocurrencies-an-asset-class-yes-and-no|title=Are Cryptocurrencies an Asset Class? Yes and No|author=Brown|first=Aaron|website=www.bloomberg.com|date=7 November 2017|accessdate=25 January 2022}}</ref> Баъзе схемаҳои рамзарзҳо барои нигоҳ доштани арзҳои рақамӣ истифода мешавад. Модели исбот саҳом, моликони токенҳои худро ба унвони васиқа қарор медиҳад. Бар изои он, онҳо дар баробари маблағе, ки ҳамчун саҳм гузоштаанд, салоҳияти соҳиб шудан ба онро ба даст меоранд. Умуман, саҳмдорони токен бо гузашти вақт тавассути пардохтҳои шабакавӣ, токенҳои нав сиккашуда ё дигар механизмҳои мукофотпулӣ соҳиби моликияти изофӣ мешаванд,ки аз тарокуниш ва корбурди ҳамон шабака бастагӣ дорад. <ref name="proof-stake-eth">{{Cite news|author=Bezek|first=Ian|title=What Is Proof-of-Stake, and Why Is Ethereum Adopting It?|url=https://money.usnews.com/investing/cryptocurrency/articles/what-is-proof-of-stake-and-why-is-ethereum-adopting-it|date=14 July 2021}}</ref>
Рамзарзҳо дар шакли физикӣ вуҷуд надорад (мисли пули коғазӣ) ва маъмулан аз ҷониби мақомоти марказӣ масалан бонк интишор намешавад. Рамзарзҳоро дар муқобили пули рақамии бонки марказӣ (CBDC) аз назорати ғайримутамарказ истифода мебаранд. <ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/nick-szabo-if-banks-want-benefits-blockchains-they-must-go-permissionless-1518874|title=If Banks Want Benefits of Blockchains, They Must Go Permissionless|author=Allison|first=Ian|website=International Business Times|date=8 September 2015|accessdate=15 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150912031654/http://www.ibtimes.co.uk/nick-szabo-if-banks-want-benefits-blockchains-they-must-go-permissionless-1518874|archivedate=12 September 2015}}</ref> Ҳангоме, ки як арзи рамзнигоришуда зарб мешавад, ё қабл аз интишор эҷод мешавад, ё тавассути як ношир содир мешавад, ба таври куллӣ мутамаркиз дар назар гирифта мешавад. Вақте ки бо назорати ғайримутамаркиз амалӣ карда мешавад, ҳар як рамзарз тавассути фанноварии дафтари кулли тавзеъшуда , маъмулан Блокчейн кор мекунад, ки ҳамчун як пойгоҳи додаҳои тарокуншҳои молии умумӣ хидмат мекунад. <ref>{{Cite web|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/international/business/all-you-need-to-know-about-bitcoin/articleshow/48910867.cms|title=All you need to know about Bitcoin|author=Matteo D'Agnolo|website=timesofindia-economictimes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151026140555/http://economictimes.indiatimes.com/news/international/business/all-you-need-to-know-about-bitcoin/articleshow/48910867.cms|archivedate=26 October 2015}}</ref> Табақоти дороиҳои суннатӣ монанди арзҳо, колоҳо, саҳом, ва ҳамчунин авомили иқтисоди калон, дар аз ҷиҳати даромад дар қиболи арзҳои диҷитол рискпазиран. <ref>{{Cite journal|author=Liu|first=Jinan|date=2020|title=Cryptocurrency Shocks|url=https://www.ssrn.com/abstract=3744260|journal=SSRN Electronic Journal|language=en|doi=10.2139/ssrn.3744260|issn=1556-5068}}</ref>
Аввалин рамзарзи ғайримутамаркиз Биткуин буд, ки бори аввал ҳамчун нармафзори кушодаасос соли 2009 бароварда шуд. То моҳи марти соли 2022, дар бозор беш аз 9,000 рамзарзи дигар пайдо шуда буд, ки бештар аз 70-тои онҳо дорои [[Рамзарз|сармояи бозорӣ]] 1 миллиард доллар мебошанд. <ref>{{Cite web|url=https://www.schwab.com/learn/story/cryptocurrencies-what-are-they|title=Cryptocurrencies: What Are They?|website=Schwab Brokerage}}</ref>
== Таърих ==
Соли 1983 криптографи амрикоӣ Дэвид Чаум як намуди пулҳои электронии криптографиро бо номи [ecash] таҳия кард.<ref>{{Cite web|url=http://www.hit.bme.hu/~buttyan/courses/BMEVIHIM219/2009/Chaum.BlindSigForPayment.1982.PDF|title=Blind Signatures for Untraceable Payments|author=Chaum|first=David|authorlink=David Chaum|website=www.hit.bme.hu|accessdate=26 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218034712/http://www.hit.bme.hu/%7Ebuttyan/courses/BMEVIHIM219/2009/Chaum.BlindSigForPayment.1982.PDF|archivedate=18 December 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blog.koehntopp.de/uploads/chaum_fiat_naor_ecash.pdf|title=Untraceable Electronic Cash|author=Chaum|first=David|authorlink=David Chaum|website=blog.koehntopp.de|accessdate=10 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110903023027/http://blog.koehntopp.de/uploads/chaum_fiat_naor_ecash.pdf|archivedate=3 September 2011}}</ref> Баъдтар, дар соли 1995, вай онро тавассути Digicash,<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/forbes/1999/1101/6411390a.html|title=Requiem for a Bright Idea|author=Pitta|first=Julie|website=[[Forbes]]|accessdate=11 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170830214226/https://www.forbes.com/forbes/1999/1101/6411390a.html|archivedate=30 August 2017}}</ref> як шакли аввали пардохтҳои электронии криптографӣ амалӣ кард. Digicash нармафзори корбарро барои гирифтани ёддоштҳо аз бонк талаб мекард ва пеш аз он ки он ба гиранда фиристода шавад, калидҳои мушаххаси рамзгузоришударо таъин кунад. Ин имкон дод, ки пули рақамӣ аз ҷониби шахси сеюм пайгирӣ карда нашавад.
Дар соли 1996 [[Оҷонси Амнияти Миллии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Агентии Амнияти Миллӣ]] мақолаеро таҳти унвони ''«Чӣ тавр метавон пул сохт: Рамзгузории пули нақди электронӣ ки системаи рамзи диҷитолро тавсиф мекунад»'' нашр кард. Ин мақолаи илмӣ бори аввал дар рӯзномаи паёми [[Пажӯҳишгоҳи технологии Массачусетс|MIT]] <ref>{{Cite web|url=http://groups.csail.mit.edu/mac/classes/6.805/articles/money/nsamint/nsamint.htm|title=How To Make a Mint: The Cryptography of Anonymous Electronic Cash|publisher=groups.csail.mit.edu|accessdate=11 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171026230354/http://groups.csail.mit.edu/mac/classes/6.805/articles/money/nsamint/nsamint.htm|archivedate=26 October 2017}}</ref> ва баъдтар дар соли 1997 дар ''The American Law Review'' нашр шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Law|first=Laurie|date=11 January 1997|title=How to Make a Mint: The Cryptography of Anonymous Electronic Cash|url=http://digitalcommons.wcl.american.edu/aulr/vol46/iss4/6/|journal=The American University Law Review|volume=46|issue=4|accessdate=11 January 2018}}</ref>
Дар соли 1998 Вей Дай "b-money" -ро ҳамчун системаи нақдии электронии ношинос ва тақсимшуда пешниҳод кард. <ref>{{Cite web|url=http://www.weidai.com/bmoney.txt|title=B-Money|author=Wei Dai|publisher=www.weidai.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111105071114/http://www.weidai.com/bmoney.txt|archivedate=5 November 2011|year=1998}}</ref> Чанде пас, Ник Сабо назарияи [[:en:Bit_gold|bit gold]]-ро пешниҳод кард. Мисли Bitcoin ва дигар рамзарҳо, ки онро пайравӣ мекунанд, bit gold (бо мубодилаи минбаъдаи тиллоӣ BitGold омехта намешавад) ҳамчун системаи электронии арзҳо тавсиф карда шуд, ки аз корбарон талаб мекард, то [[:en:Proof_of_work|proof of work]]-ро бо роҳи рамзӣ якҷоя карда, ҳалли худро анҷом диҳанд.
Дар моҳи январи соли 2009-ум, Bitcoin аз ҷониби падидоваре бо тахаллуси Сатоши Накамото сохта шудааст. Он дар гувоҳии исботи кори худ SHA-256, функсияи хэши криптографиро истифода бурда аст. <ref name="primer">{{Cite web|url=http://mercatus.org/sites/default/files/Brito_BitcoinPrimer.pdf|title=Bitcoin: A Primer for Policymakers|author=Jerry Brito and Andrea Castillo|website=Mercatus Center|publisher=George Mason University|accessdate=22 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921060724/http://mercatus.org/sites/default/files/Brito_BitcoinPrimer.pdf|archivedate=21 September 2013|year=2013}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pcworld.com/article/451943/bitcoin-developer-talks-regulation-open-source-and-the-elusive-satoshi-nakamoto.html|title=Bitcoin developer chats about regulation, open source, and the elusive Satoshi Nakamoto|author=Niccolai|first=James|website=PCWorld|date=19 May 2013|lang=en-US|accessdate=17 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141003104345/http://www.pcworld.com/article/2039184/bitcoin-developer-talks-regulation-open-source-and-the-elusive-satoshi-nakamoto.html|archivedate=3 October 2014}}</ref> Дар моҳи апрели соли 2011 Namecoin ҳамчун кӯшиши ташкили DNS ғайримарказонидашуда таъсис дода шуд. Дар моҳи октябри соли 2011, [[Litecoin]] рунамоӣ шуд, ки скриптро ба ҷои SHA-256 ҳамчун функсияи хэш истифода бурд. Peercoin, ки дар моҳи августи соли 2012 сохта шудааст, ҳибриди proof-of-work ва [[:en:Proof-of-stake|proof-of-stake]]-ро истифода бурд. <ref name="ars1">{{Cite web|url=https://arstechnica.com/information-technology/2013/05/wary-of-bitcoin-a-guide-to-some-other-cryptocurrencies/|title=Wary of Bitcoin? A guide to some other cryptocurrencies|author=Steadman|first=Ian|website=Ars Technica|date=11 May 2013|lang=en-us|accessdate=17 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140116040533/http://arstechnica.com/business/2013/05/wary-of-bitcoin-a-guide-to-some-other-cryptocurrencies/|archivedate=16 January 2014}}</ref>
6-уми августи соли 2014, Британияи Кабир эълон кард, ки Хазинадории он ба омӯзиши рамзарзҳо супориш додааст ва то биомӯзанд ки онҳо дар иқтисоди Бритониё чӣ нақш дошта метавонанд. Таҳқиқот инчунин бояд дар бораи он, ки оё танзим бояд баррасӣ шавад, гузориш медод. <ref name="Crypto currencyUK">{{Cite news|date=7 August 2014|title=UK launches initiative to explore potential of virtual currencies|publisher=The UK News|url=http://www.theuknews.com/index.php/sid/224504231|accessdate=8 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141110202812/http://www.theuknews.com/index.php/sid/224504231|archivedate=10 November 2014}}</ref> Ҳисоботи ниҳоии он дар соли 2018 нашр шуд <ref>{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/752070/cryptoassets_taskforce_final_report_final_web.pdf|title=Cryptoassets Taskforce: final report|website=assets.publishing.service.gov.uk|date=October 2018|publisher=HM Treasury|accessdate=1 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210923211025/https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/752070/cryptoassets_taskforce_final_report_final_web.pdf|archivedate=23 September 2021}}</ref> ва он дар моҳи январи соли 2021 ройзании дороиҳои рамзӣ ва стейбилкойнҳо пешниҳод кард<ref>{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/950206/HM_Treasury_Cryptoasset_and_Stablecoin_consultation.pdf|title=UK regulatory approach to cryptoassets and stablecoins: Consultation and call for evidence|publisher=HM Treasury|accessdate=1 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221125202157/https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/950206/HM_Treasury_Cryptoasset_and_Stablecoin_consultation.pdf|archivedate=25 November 2022}}</ref>
Дар моҳи июни соли 2021, [[Салвадор]] аввалин кишваре шуд, ки Bitcoin-ро ҳамчун [[Пули қонунӣ|воситаи пардохти қонунӣ]] қабул кард, пас аз он ки Ассамблеяи қонунгузор 62-22 овозро барои қабули лоиҳаи қонуни пешниҳодкардаи президент Наиб Букеле ки рамзарзҳоро ҳамчун воситаи қонуни пардохт қабул мекард, тавсиф кард. <ref>{{Cite web|url=https://en.mercopress.com/2021/06/10/bitcoin-legal-tender-in-el-salvador-first-country-ever|title=Bitcoin legal tender in El Salvador, first country ever|website=Mercopress|date=10 June 2021|accessdate=11 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230217114607/https://en.mercopress.com/2021/06/10/bitcoin-legal-tender-in-el-salvador-first-country-ever|archivedate=17 February 2023}}</ref>
Дар моҳи августи соли 2021, [[Куба]] бо қарори 215-ум барои эътироф ва танзими рамзаразҳо ба монанди Bitcoin қабул кард. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2021/08/27/cubas-central-bank-now-recognizes-cryptocurrencies-like-bitcoin.html|title=Cuba's central bank now recognizes cryptocurrencies such as bitcoin|author=Sigalos|first=MacKenzie|date=27 August 2021|publisher=CNBC|accessdate=6 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230217114606/https://www.cnbc.com/2021/08/27/cubas-central-bank-now-recognizes-cryptocurrencies-like-bitcoin.html|archivedate=17 February 2023}}</ref>
Дар моҳи сентябри соли 2021, ҳукумати Чин, бузургтарин бозори рамзаразҳо, ҳама амалиёти рамзаразҳоро ғайриқонунӣ эълон кард. Ин амр ба саркӯбии рамзарзҳо, ки қаблан фаъолияти миёнаравҳо ва конканҳо дар дохили Чин манъ мекард, анҷомид. <ref name="BBC News">{{Cite news|date=24 September 2021|title=China declares all crypto-currency transactions illegal|language=en-GB|publisher=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/technology-58678907|accessdate=24 September 2021|archivedate=17 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230217120109/https://www.bbc.com/news/technology-58678907}}</ref>
15-уми сентябри соли 2022, дуюмин ва калонтарин крамзарзи ҷаҳонӣ [[Ethereum]] механизми консенсуси худро ва раванди рӯзомадашро аз proof-of-work (PoW) ба proof-of-stake (PoS) дар раванди такмилдиҳияшро бо "Merge" гузаронид. Ба гуфтаи муассиси Ethereum, ин рзомад метавонад ҳам истифодаи энергияи Ethereum ва ҳам партовҳои гази карбонро 99,9% коҳиш диҳад. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-09-15/ethereum-completes-long-awaited-energy-saving-merge-upgrade|title=Ethereum Finishes Long-Awaited Energy-Saving 'Merge' Upgrade|date=15 September 2022|publisher=Bloomberg News}}</ref>
11-уми ноябри соли 2022, FTX Trading Ltd., биржаи харидуфурӯши рамзарзҳо, ки он тамоми ҳейҷфонди рамзарзҳоро идора мекард ва ба маблағи 18 миллиард доллар арзиш дошт, <ref name="valued">{{Cite news|author=Osipovich|first=Alexander|date=20 July 2017|title=Crypto Exchange FTX Valued at $18 Billion in Funding Round|language=en-US|work=[[The Wall Street Journal]]|url=https://www.wsj.com/articles/crypto-exchange-ftx-valued-at-18-billion-in-funding-round-11626800455|accessdate=28 December 2022|archivedate=18 November 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221118075444/https://www.wsj.com/articles/crypto-exchange-ftx-valued-at-18-billion-in-funding-round-11626800455}}</ref> барои муфлисшавӣ муроҷиат кард . <ref name="filed">{{Cite news|author=Hill|first=Jeremy|title=FTX Goes Bankrupt in Stunning Reversal for Crypto Exchange|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-11-11/ftx-com-goes-bankrupt-in-stunning-reversal-for-crypto-exchange|accessdate=28 December 2022|publisher=[[Bloomberg News]]|date=11 November 2022|archivedate=11 November 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221111143533/https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-11-11/ftx-com-goes-bankrupt-in-stunning-reversal-for-crypto-exchange}}</ref> Таъсири молии фурӯпошӣ аз доираи муштариёни фаврии FTX фаротар рафт, дар ҳоле ки дар як конфронси [[Рейтер|Reuters]], роҳбарони соҳаи молӣ гуфтанд, ки "танзимгарон бояд барои ҳифзи сармоягузорони рамзарҳо гомҳое бардоранд." <ref name="protect">{{Cite news|author=Chatterjee|first=Sumeet|title=After FTX collapse, pressure builds for tougher crypto rules|url=https://www.reuters.com/business/finance/after-ftx-collapse-pressure-builds-tougher-crypto-rules-2022-12-02/|accessdate=28 December 2022|publisher=[[Reuters]]|date=2 December 2022|archivedate=28 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228173516/https://www.reuters.com/business/finance/after-ftx-collapse-pressure-builds-tougher-crypto-rules-2022-12-02/}}</ref> Таҳлилгари технология Авива Литан дар бораи экосистемаи рамзарзҳо назаре дорад, ки "ҳама чиз ... бояд аз нуқтаи назари таҷрибаи корбар, назорат, амният ва хидматрасонии муштариён ба таври назаррас беҳтар карда шавад." <ref name="ton">{{Cite news|author=Wile|first=Rob|title=After FTX's spectacular collapse, where does crypto go from here?|url=https://www.nbcnews.com/business/business-news/cryptocurrency-2023-predictions-bitcoin-ftx-collapse-sam-bankman-fried-rcna61548|accessdate=28 December 2022|publisher=[[NBC News]]|date=28 December 2022|archivedate=28 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221228150920/https://www.nbcnews.com/business/business-news/cryptocurrency-2023-predictions-bitcoin-ftx-collapse-sam-bankman-fried-rcna61548}}</ref>
== Таърифи расмӣ ==
[[Акс:Cryptocurrency logos.jpg|мини|Логоҳои рамзарзҳо]]
Мувофиқи ақидаи Ян Ланский, рамзарз системаест, ки ба шаш шарт ҷавобгӯ мебошад: <ref>{{Cite journal|author=Lansky|first=Jan|date=January 2018|title=Possible State Approaches to Cryptocurrencies|url=http://si-journal.org/index.php/JSI/article/viewFile/335/325|journal=Journal of Systems Integration|volume=9/1|pages=19–31|doi=10.20470/jsi.v9i1.335|accessdate=11 February 2018}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180212005102/http://si-journal.org/index.php/JSI/article/viewFile/335/325 |date=2018-02-12 }}</ref>
# Система як мақомоти марказиро талаб намекунад; ҳолати он тавассути консенсуси тақсимшуда нигоҳ дошта мешавад.
# Система шарҳи воҳидҳои рамзарзҳо ва моликияти онҳоро нигоҳ медорад.
# Система муайян мекунад, ки оё воҳидҳои нави рамзарзро эҷод кардан мумкин аст. Агар воҳидҳои нави рамзарз таъсис дода шаванд, система шароити пайдоиши онҳоро ва чӣ гуна муайян кардани моликияти ин воҳидҳои навро муайян мекунад.
# Моликияти воҳидҳои рамзарзӣ метавонад танҳо бо роҳи криптографӣ исбот карда шавад.
# Система имкон медиҳад, ки амалиётҳое анҷом дода шаванд, ки дар онҳо моликияти воҳидҳои криптографӣ тағйир дода мешавад. Иқтибоси тарокуниш метавонад танҳо аз ҷониби ташкилоте дода шавад, ки моликияти ҷории ин воҳидҳоро исбот мекунад.
# Агар дар як вақт ду дастури гуногун оид ба тағйир додани моликияти як воҳидҳои криптографӣ ворид карда шаванд, система аксаран яке аз онҳоро иҷро мекунад.
Дар моҳи марти соли 2018 калимаи ''cryptocurrency'' ба ''Луғати Merriam-Webster'' илова карда шуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/words-at-play/new-words-in-the-dictionary-march-2018|title=The Dictionary Just Got a Whole Lot Bigger|website=Merriam-Webster|date=March 2018|accessdate=5 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305144056/https://www.merriam-webster.com/words-at-play/new-words-in-the-dictionary-march-2018|archivedate=5 March 2018}}</ref>
=== Алткойнҳо ===
Токенҳо, рамзарзҳо ва дигар дороиҳои рақамӣ, ғайр аз Биткойн, ба таври умумӣ ҳамчун рамзарзҳои алтернативӣ маълуманд, <ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/want-to-keep-up-with-bitcoin-enthusiasts-learn-the-lingo-1517394601|title=Want to Keep Up With Bitcoin Enthusiasts? Learn the Lingo|author=Yang|first=Stephanie|website=The Wall Street Journal|date=31 January 2018|accessdate=25 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143411/https://www.wsj.com/articles/want-to-keep-up-with-bitcoin-enthusiasts-learn-the-lingo-1517394601|archivedate=12 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-05-24/cryptocurrency-mania-goes-beyond-bitcoin-as-altcoins-lead-gains|title=Cryptocurrency Mania Goes Beyond Bitcoin|accessdate=25 October 2020|author=Katz|first=Lily|date=24 May 2017|work=Bloomberg|archivedate=16 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201016210755/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-05-24/cryptocurrency-mania-goes-beyond-bitcoin-as-altcoins-lead-gains}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/12/05/bitcoin-is-not-a-bubble-other-cryptocurrencies-are-glint-co-founder.html|title=Bitcoin is not a bubble but other cryptocurrencies are 'cannibalizing themselves,' fintech exec says|author=Browne|first=Ryan|website=CNBC|date=5 December 2017|accessdate=25 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201028234837/https://www.cnbc.com/2017/12/05/bitcoin-is-not-a-bubble-other-cryptocurrencies-are-glint-co-founder.html|archivedate=28 October 2020}}</ref> маъмулан ба "алткоинҳо" ё "тангаҳои alt", <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-01-15/these-digital-coins-soar-or-fall-with-bitcoin-quicktake-q-a|title=These Digital Coins Soar (or Fall) With Bitcoin|accessdate=25 October 2020|author=Kharif|first=Olga|date=15 January 2018|work=Bloomberg|archivedate=28 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201028204826/https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-01-15/these-digital-coins-soar-or-fall-with-bitcoin-quicktake-q-a}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://news.bloomberglaw.com/banking-law/bitcoin-on-the-brink-of-fresh-2020-high-following-paypal-embrace|title=Bitcoin Surges to Highest Since July 2019 After PayPal Embrace|author=Hajric|first=Vildana|website=Bloomberg Law|date=21 October 2020|accessdate=25 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029001015/https://news.bloomberglaw.com/banking-law/bitcoin-on-the-brink-of-fresh-2020-high-following-paypal-embrace|archivedate=29 October 2020}}</ref> ё ба таври таҳқиромез "шиткоинҳо" ном бурда мешаванд. . <ref>{{Cite news|title=Forget Bitcoin: Inside the insane world of altcoin cryptocurrency trading|url=https://www.cnet.com/features/beyond-bitcoin-the-wild-world-of-altcoin-cryptocurrency-trading/|accessdate=22 November 2021|work=CNET|language=en|archivedate=22 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211122110234/https://www.cnet.com/features/beyond-bitcoin-the-wild-world-of-altcoin-cryptocurrency-trading/}}</ref> Пол Вигна аз ''The Wall Street Journal'' инчунин altcoinҳоро бо назардошти нақшашон онҳоро ҳамчун "версияҳои алтернативии Bitcoin" тавсиф кард <ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/which-digital-currency-will-be-the-next-bitcoin-1513679400|title=Which Digital Currency Will Be the Next Bitcoin?|author=Vigna|first=Paul|website=The Wall Street Journal|date=19 December 2017|accessdate=25 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140843/https://www.wsj.com/articles/which-digital-currency-will-be-the-next-bitcoin-1513679400|archivedate=12 June 2018}}</ref> ,ки протоколи намунавӣ барои тарроҳони altcoin мебошанд.
[[Акс:Eth-diamond-rainbow.png|мини| Логотипи Ethereum, дуввумин рамзарзи калонтарин]]
Алткойнҳо дар муқоиса бо Bitcoin аксар вақт фарқиятҳои аслӣ доранд. Масалан, [[Litecoin]] мақсад дорад, ки блокро дар ҳар 2,5 дақиқа коркард кунад, на 10 дақиқаи Bitcoin, ки ба Litecoin имкон медиҳад, ки тарокунишҳоро нисбат ба Bitcoin зудтар тасдиқ кунад. <ref>{{Cite news|first=Ian|author=Steadman|date=11 May 2013|url=https://arstechnica.com/business/2013/05/wary-of-bitcoin-a-guide-to-some-other-cryptocurrencies/|title=Wary of Bitcoin? A guide to some other cryptocurrencies|work=Ars Technica|accessdate=19 January 2014|archivedate=16 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140116040533/http://arstechnica.com/business/2013/05/wary-of-bitcoin-a-guide-to-some-other-cryptocurrencies/}}</ref> Мисоли дигар [[Ethereum]] аст, ки дорои амалкарди қарордоди ҳушманд мебошад, ки имкон медиҳад барномаҳои ғайримутамаркиз рӯи фанноварии блокчейн кор кунанд. <ref>{{Cite news|author=Popper|first=Nathaniel|title=Understanding Ethereum, Bitcoin's Virtual Cousin (Published 2017)|url=https://www.nytimes.com/2017/10/01/technology/what-is-ethereum.html|work=The New York Times|date=1 October 2017|accessdate=28 November 2020|archivedate=10 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210094910/https://www.nytimes.com/2017/10/01/technology/what-is-ethereum.html}}</ref> Тибқи иттилои Bloomberg News, блокчейни Ethereum дар соли 2020 аз ҳама бештар корбурд доштааст. <ref>{{Cite news|title=Ethereum Upgrade Adds to Crypto Mania Sparked by Bitcoin's Surge|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-11-25/ethereum-upgrade-adds-to-crypto-mania-sparked-by-bitcoin-s-surge|work=Bloomberg.com|language=en|date=25 November 2020|accessdate=28 November 2020|archivedate=28 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128213844/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-11-25/ethereum-upgrade-adds-to-crypto-mania-sparked-by-bitcoin-s-surge}}</ref> Тибқи иттилои ''New York Times'', дар соли 2016, он бузургтарин "пайравӣ" байни дар ҳама altcoin-ҳоро дошт. <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/03/28/business/dealbook/ethereum-a-virtual-currency-enables-transactions-that-rival-bitcoins.html|title=Ethereum, a Virtual Currency, Enables Transactions That Rival Bitcoin's|accessdate=25 October 2020|author=Popper|first=Nathaniel|date=27 March 2016|work=The New York Times|archivedate=24 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160724214904/http://www.nytimes.com/2016/03/28/business/dealbook/ethereum-a-virtual-currency-enables-transactions-that-rival-bitcoins.html}}</ref>
Таҷаммуъоти назаррас дар бозорҳои altcoin аксар вақт ҳамчун "altseason" номида мешаванд. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-08-28/technicals-show-alt-coin-season-is-near-amid-bitcoin-mega-gains|title=Bitcoin's Surge Means Smaller Rivals May Be Due for Rallies|accessdate=25 October 2020|author=Hajric|first=Vildana|date=28 August 2019|work=Bloomberg|archivedate=31 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031143140/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-08-28/technicals-show-alt-coin-season-is-near-amid-bitcoin-mega-gains}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-07-08/tiktok-takes-on-crypto-with-dogecoin-soaring-40-in-24-hours|title=TikTok Takes on Crypto With Dogecoin Soaring 40% in 24 Hours|accessdate=25 October 2020|author=Saad|first=Amena|date=8 July 2020|work=Bloomberg|archivedate=28 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201028214959/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-07-08/tiktok-takes-on-crypto-with-dogecoin-soaring-40-in-24-hours}}</ref>
==== Стейблкойнҳо ====
Stablecoins рамзарзҳое мебошанд, ки барои нигоҳ доштани сатҳи устувори қобилияти харидорӣ пешбинӣ шудаанд. <ref>{{Cite web|url=https://www.investopedia.com/terms/s/stablecoin.asp|title=Stablecoin|website=Investopedia|lang=en|accessdate=4 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925151328/https://www.investopedia.com/terms/s/stablecoin.asp|archivedate=25 September 2021}}</ref> Қобили зикр аст, ки ин тарҳҳо беақл нестанд, зеро як қатор стабилкоинҳо суқут кардаанд ё мехи худро гум кардаанд. Масалан, 11 майи соли 2022, stablecoin-и Terra UST аз 1 доллар то 26 сент коҳиш ёфт. <ref>{{Cite web|url=https://www.barrons.com/articles/stablecoins-crypto-crash-tether-usdc-terra-luna-bitcoin-51652298703|title=How a Digital Token Designed to be Stable Fueled a Crypto Crash|author=Denton|first=Jack|website=www.barrons.com|lang=en-US|accessdate=12 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220512135629/https://www.barrons.com/articles/stablecoins-crypto-crash-tether-usdc-terra-luna-bitcoin-51652298703|archivedate=12 May 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2022/may/12/stablecoin-tether-breaks-dollar-peg-cryptocurrencies|title=Turmoil and panic in crypto market as 'stablecoin' slump prompts wider collapse|website=the Guardian|date=12 May 2022|lang=en|accessdate=12 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220512182747/https://www.theguardian.com/technology/2022/may/12/stablecoin-tether-breaks-dollar-peg-cryptocurrencies|archivedate=12 May 2022}}</ref> Нокомии минбаъдаи Terraform Labs боиси аз даст додани тақрибан 40 миллиард доллари амрикоӣ ба тангаҳои Терра ва Луна гардид. <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2022/sep/18/south-korean-founder-of-failed-cryptocurrency-terra-denies-he-is-on-the-run|title=South Korean founder of failed cryptocurrency Terra denies he is 'on the run'|website=the Guardian|date=18 September 2022|lang=en|accessdate=19 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919082149/https://www.theguardian.com/technology/2022/sep/18/south-korean-founder-of-failed-cryptocurrency-terra-denies-he-is-on-the-run|archivedate=19 September 2022}}</ref> Дар моҳи сентябри соли 2022 додситонҳои Кореяи Ҷанубӣ дархост карданд, ки дар бораи таъсиси огоҳии сурхи Интерпол алайҳи муассиси ширкат До Квон . <ref>{{Cite news|date=19 September 2022|title=South Korean prosecutors ask Interpol to issue red notice for Do Kwon|work=Financial Times|url=https://www.ft.com/content/7e9f6182-f545-4e53-9cef-1ae4f6e3bd9f|accessdate=19 September 2022|archivedate=19 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220919074715/https://www.ft.com/content/7e9f6182-f545-4e53-9cef-1ae4f6e3bd9f}}</ref> Дар Ҳонконг, чаҳорчӯбаи пешбинишудаи меъёрии стебилкойнҳо дар солҳои 2023/24 ташаккул ёфта истодааст ва якчанд мулоҳизаҳоро дар бар мегирад. <ref>{{Cite web|url=https://www.mayerbrown.com/en/perspectives-events/publications/2023/02/hkma-to-roll-out-new-licensing-requirements-and-regulations-on-stablecoins-in-2023-2024|title=HKMA to Roll Out New Licensing Requirements and Regulations on Stablecoins in 2023/2024 {{!}} Perspectives & Events {{!}} Mayer Brown|website=www.mayerbrown.com|lang=en|accessdate=5 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230205140216/https://www.mayerbrown.com/en/perspectives-events/publications/2023/02/hkma-to-roll-out-new-licensing-requirements-and-regulations-on-stablecoins-in-2023-2024|archivedate=5 February 2023}}</ref>
== Меъморӣ ==
Рамзарзҳо аз ҷониби тамоми системаи рамзарзӣ ба таври дастаҷамъӣ бо суръате истеҳсол карда мешавад, ки ҳангоми таъсиси система муайян карда мешавад ва он ба таври оммавӣ эълон карда мешавад. Дар системаҳои мутамаркази бонкӣ ва иқтисодӣ, аз қабили Системаи федералии захираи ИМА, шӯроҳои корпоративӣ ё ҳукуматҳо пешниҳоди арзро назорат мекунанд. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2022)">Иқтибос лозим</span></nowiki>'' ]</sup> Дар мавриди рамзарзҳо, ширкатҳо ё ҳукуматҳо наметавонанд воҳидҳои нав тавлид кунанд ва то ҳол барои дигар ширкатҳо, бонкҳо ё шахсони корпоративӣ, ки арзиши дороиҳоро дар он ҳисоб мекунанд, пуштибонӣ накардаанд. Системаи асосии техникӣ, ки рамзарзҳо аз он асос ёфтааст, аз ҷониби Сатоши Накамото сохта шудааст. <ref name="te20151031">{{Cite news|date=31 October 2015|title=Blockchains: The great chain of being sure about things|url=https://www.economist.com/news/briefing/21677228-technology-behind-bitcoin-lets-people-who-do-not-know-or-trust-each-other-build-dependable|work=[[The Economist]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160703000844/http://www.economist.com/news/briefing/21677228-technology-behind-bitcoin-lets-people-who-do-not-know-or-trust-each-other-build-dependable|archivedate=3 July 2016|accessdate=18 June 2016}}</ref>
Дар доираи як гувоҳии исботи кор ба монанди Bitcoin, бехатарӣ, ҳамгироӣ ва мувозинати дафтари хурд аз ҷониби ҷомеаи тарафҳои ба ҳамдигар нобовар нигоҳ дошта мешавад, ки онҳоро конканҳо меноманд. Конканҳо аз компютерҳои худ истифода мебаранд, то тарокунишҳоро тасдиқ ва муҳри замонӣ гузоранд ва онҳоро мувофиқи нақшаи муайяни вақт ба дафтар илова кунанд. <ref name="primer"/> Дар гувоҳии исботи саҳм, тарокунишҳо аз ҷониби дорандагони рамзарзи алоқаманд тасдиқ карда мешаванд, ки баъзан дар ҳавзҳои саҳҳомӣ гурӯҳбандӣ мешаванд.
Аксари рамзарзҳо барои тадриҷан кам кардани истеҳсоли ин арз тарҳрезӣ шудаанд ва ба маблағи умумии он арзро, ки ҳамеша дар гардиш хоҳад буд, маҳдуд мекунанд. <ref>"[http://www.americanbanker.com/bankthink/how-cryptocurrencies-could-upend-banks-monetary-role-1057597-1.html?zkPrintable=1&nopagination=1 How Cryptocurrencies Could Upend Banks' Monetary Role]". {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130927084451/http://www.americanbanker.com/bankthink/how-cryptocurrencies-could-upend-banks-monetary-role-1057597-1.html?zkPrintable=1&nopagination=1|date=27 September 2013}}, ''American Banker''. 26 May 2013</ref> Дар муқоиса бо арзҳои оддӣ, ки дар ниҳодҳои молӣ нигоҳ дошта мешаванд ё ҳамчун пули нақд дар даст нигоҳ дошта мешаванд, рамзарзҳо барои мусодираи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ мушкилтар буда метавонанд. <ref name="crypto currency"/>
=== Блокчейн ===
[[Акс:Blockchain landscape.svg|мини|Ландшафти блокчейн]]
Эътибории ҳар як сиккаи рамзарзҳо тавассути blockchain таъмин карда мешавад. Блокчейн рӯйхати пайваста афзояндаи сабтҳо мебошад, ки ''блокҳо'' номида мешаванд, ва бо истифода аз криптография бо ҳам пайваст ва ҳифз карда мешаванд. <ref name="te20151031"/> <ref name="cryptocurrencytech">{{Cite book|last=Narayanan|first=Arvind|title=Bitcoin and cryptocurrency technologies: a comprehensive introduction|last2=Bonneau|first2=Joseph|last3=Felten|first3=Edward|last4=Miller|first4=Andrew|last5=Goldfeder|first5=Steven|date=2016|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-17169-2|location=Princeton}}</ref> Ҳар як блок маъмулан нишондиҳандаи хэшро ҳамчун пайванд ба блоки қаблӣ, <ref name="cryptocurrencytech" /> муҳри замонии мавриди эътимод ва додаҳои тарокуниширо дар бар мегирад. <ref name="IPblockchain">{{Cite web|url=http://www.investopedia.com/terms/b/blockchain.asp|title=Blockchain|website=Investopedia|quote=Based on the Bitcoin protocol, the blockchain database is shared by all nodes participating in a system.|accessdate=19 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160323045814/http://www.investopedia.com/terms/b/blockchain.asp|archivedate=23 March 2016}}</ref> Аз рӯи тарҳ, блокчейнҳо табиатан ба тағйир додани додаҳо тобоваранд. Ин " [[Китоби тақсимшуда|дафтари кулли тавзеъшуда]]-ест,ки метавонад муомилоти байни ду тарафро самаранок ва ба таври тасдиқшаванда ва доимӣ сабт мешавад". <ref name="hbr201701">{{Cite news|author=Iansiti|first=Marco|date=January 2017|title=The Truth About Blockchain|work=[[Harvard Business Review]]|publisher=[[Harvard University]]|url=https://hbr.org/2017/01/the-truth-about-blockchain|accessdate=17 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118052537/https://hbr.org/2017/01/the-truth-about-blockchain|archivedate=18 January 2017|quote=The technology at the heart of bitcoin and other virtual currencies, blockchain is an open, distributed ledger that can record transactions between two parties efficiently and in a verifiable and permanent way.}}</ref> Барои истифода ҳамчун дафтари кулли тавзеъшуда, blockchain маъмулан аз ҷониби шабакаи ҳамто ба ҳамто идора карда мешавад, ки ба таври дастаҷамъӣ ба протоколи тасдиқи блокҳои нав риоя карда мешавад. Ҳамин ки он сабт шуд, додаҳо дар ягон блоки додашуда бидуни тағйир додани ҳамаи блокҳои минбаъда ба таври ретроактивӣ тағйирнопазир мешаванд, ки ҳамкории аксарияти шабакаро талаб мекунад.
Блокчейнҳо аз рӯи тарҳ амнтаранд ва як намунаи системаи ҳисоббарории тақсимшуда бо таҳаммулии хатои Бизонс мебошанд. Ҳамин тариқ, бо блокчейн консенсуси ғайримутамарказ ба даст омадааст. <ref name="decapp">{{Cite book|last=Raval|first=Siraj|url={{google books|fvywDAAAQBAJ|plainurl=yes}}|title=Decentralized Applications: Harnessing Bitcoin's Blockchain Technology|publisher=O'Reilly Media, Inc.|year=2016|isbn=978-1-4919-2452-5|pages=[{{google books|fvywDAAAQBAJ|page=1|plainurl=yes}} 1]–[{{google books |chapter=What Is a Decentralized Application? |oclc=968277125 |access-date=6 November 2016 |chapter-url={{google books|fvywDAAAQBAJ|page=1|plainurl=yes}} |via=Google Books |fvywDAAAQBAJ |plainurl=yes}} 2]}}</ref>
=== Гиреҳҳо ===
''Гиреҳ'' як компютерест, ки ба шабакаи рамзарзҳо пайваст мешавад. Гиреҳ шабакаи рамзарзҳоро тавассути интиқоли тарокунишҳо, тасдиқ ё ҷойгир кардани нусхаи блокчейн пуштибонӣ мекунад. Дар робита ба интиқоли тарокунишҳо, ҳар як компютери шабакавӣ (гиреҳ) нусхаи блокчейни рамзарзро дорост, ки онро пуштибонӣ мекунад. Ҳангоме ки тарокуниш анҷом дода мешавад, гиреҳе, ки тарокунишро эҷод мекунад, тафсилоти тарокунишро бо истифода аз рамзгузорӣ ба гиреҳҳои дигар дар тамоми шабакаи гиреҳ паҳн мекунад, то тарокуниш (ва ҳар як амалиёти дигар) маълум шавад.
Соҳибони гиреҳ ё ризокорон ё онҳое мебошанд, ки аз ҷониби созмон ё мақоми масъул барои падидоварии фанноварии шабакаи блокчейни рамзарзҳо ҷойгир шудаанд ё касоне ҳастнад ки фирефта мизбонии гиреҳе мешаванд, то аз мизбонии шабакаи гиреҳ подоше дарёфт кунанд. <ref>{{Cite journal|doi=10.1109/ACCESS.2019.2914098|title=Nodes in the Bitcoin Network: Comparative Measurement Study and Survey|year=2019|author=Park|first=Sehyun|journal=IEEE Access|volume=7|pages=57009–57022|bibcode=2019IEEEA...757009P}}</ref>
==== Барчапси замон ====
Рамзарзҳо аз тарҳҳои барчаспи замонии мухталифе барои " исбот " эътибори тарокунишҳои изофашуда ба дафтари кули блокчейн бидуни ниёз ба шахси сеюми қобили эътимод истифода мекунанд.
Аввалин тарҳи барчаспи замонии ихтироъшуда, тарҳи исботи кор буд . Пуркорубрдтарини тарҳҳои исботи кори SHA - 256 ва [[:en:Scrypt|scrypt]] мебошанд. <ref name="ars1"/>
Баъзе алгоритмҳои дигари хэшинг, ки барои исботи кор истифода мешаванд, CryptoNote, Блейк, SHA-3, ва [[Dash|X11]] ба ҳисоб мераванд.
Равиши дигари тарҳ исботи саҳҳом ном дорад. Исботи саҳҳом равише барои бехатар кардани як шабакаи рамзарарз ва дастёбӣ ба иҷмои тавзеъшуда тавассути дархости корбарон барои нишон додани моликияти бар миқдори муайянӣ арз аст. Аз системаҳои исботи кор ки алгоритмҳои ҳэши душвореро барои эътиборсанҷии тарокунишҳои электронӣ иҷро мекунанд фарқ мекунад . Ин тарҳ то ҳади зиёде ба сикка вобастааст ва дар ҳоли ҳозири ҳеҷ шакли стандартие аз он вуҷуд надорад. Бархе аз арамзарҳо аз тарҳи таркибии исботи кору исботи саҳҳом истифода мекунанд. <ref name="ars1"/>
=== Конканӣ ===
[[Акс:Оборудование_HashCoins.jpg|мини| Истихроҷи Хэшкойн]]
Дар блокчейн, конканӣ эътибори тарокунишҳоро меафзояд . Барои ин талош, конканҳои муваффақ рамзарзи навро ҳамчун подош дарёфт мекунанд. Ин подош бо эҷоди ангезае мукаммил барои кумак ба қудрати пардозиши шабака, [[кормузди тарокуншҳо]]-ро коҳиш медиҳад. Бо истифода аз мошинҳои тахассусӣ монанди [[FPGA в]]<nowiki/>а [[ASICs]] ки алгоритмҳои ҳэши печидае монанди SHA-256 ва [[scrypt]]-ро иҷро мекунанд, нархи тавлиди ҳэшҳо, ки ҳар тарокунишро таъйид мекунанд, афзоиш ёфтааст . Ин мусобиқаи таслиҳотӣ барои мошинҳои арзонтар ва дар айни ҳоли коромад аз замони муаррифии биткойн дар соли 2009 пайдо шудааст .<ref name="computer201709" /> Истихроҷ бо [[ҳэшрейт]] маъмулан бар ҳасби TH/sи андозагирӣ мешавад.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HWJ6EAAAQBAJ&dq=Crypto+mining+th%2Fs&pg=PA222|title=Cryptocurrency Mining for Dummies|isbn=9781119885368|last=Kent|first=Peter|last2=Bain|first2=Tyler|date=13 July 2022|publisher=John Wiley & Sons}}</ref>
Бо вуруди афроди бештарӣ ба дунёии арзҳои маҷозӣ, тавлиди ҳэш барои эътиборсанҷӣ дар тӯли замон печидатар шудааст ва конканҳоро маҷбур мекунад маблағҳои зиёдеро барои беҳбуди амалкарди муҳосиботӣ сармоягузорӣ кунанд . Дар натиҷа, подош барои ёфтани ҳэш коҳиш ёфтаасту акссари сармоягузорӣ дар таҷҳизоту таъсисоти хунуккунанда ( барои коҳиши гармои тавлидшуда тавассути таҷҳизот ) ва барқи мавриди ниёз барои роҳандозӣ онҳоро тавҷеҳ намекунад . <ref>{{Cite news|author=Hern|first=Alex|date=17 January 2018|title=Bitcoin's energy usage is huge – we can't afford to ignore it|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/technology/2018/jan/17/bitcoin-electricity-usage-huge-climate-cryptocurrency|accessdate=23 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180123061505/https://www.theguardian.com/technology/2018/jan/17/bitcoin-electricity-usage-huge-climate-cryptocurrency|archivedate=23 January 2018}}</ref> Минтақаҳои пуртарафдор барои истихроҷи маъдан шомили манотақаҳои дорои барқи арзон, обу ҳавои сард, ва ҳавзаҳои дорои муқаррароти равшан ва мусоид мебошад. То моҳи июли соли 2019, истеъмоли нерӯи барқи Bitcoin тақрибан 7 гигаваттро ташкил медод, ки тақрибан 0,2% аз ҳаҷми умумии ҷаҳон ё баробар ба энергияи аз ҷониби Швейтсария истеъмолшуда мебошад. <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/technology-48853230|title=Bitcoin's global energy use 'equals Switzerland'|author=Baraniuk|first=Chris|website=BBC News|date=3 July 2019|accessdate=2 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116160730/https://www.bbc.com/news/technology-48853230|archivedate=16 January 2020}}</ref>
Баъзе конканҳо захираҳоро муттаҳид карда, қудрати коркарди худро тавассути шабака тақсим мекунанд, то мукофотро мувофиқи ҳаҷми коре, ки ба эҳтимоли пайдо кардани блок саҳм гузоштаанд, баробар тақсим кунанд. "Саҳм" ба аъзоёни истахри истихроҷи маъдан, ки як мадраки муътабар аз кор пешниҳод мекунанд, дода мешавад.
Аз моҳи феврали 2018 [барӯзрасонӣ], ҳукумати Чин савдои арзи маҷозиро қатъ кард, пешниҳоди тангаҳои аввалияро мануъ эълом кард ва истихроҷи рамзарзҳоро низ қатъ кард. Бисёре аз конканҳои Чин баъд аз он ба Канада<ref>{{Cite news|date=2 February 2018|title=China's Crypto Crackdown Sends Miners Scurrying to Chilly Canada|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-02-02/china-crypto-exodus-leads-to-cheap-clean-power-in-chilly-canada|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180304090651/https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-02-02/china-crypto-exodus-leads-to-cheap-clean-power-in-chilly-canada|archivedate=4 March 2018|accessdate=3 March 2018|publisher=Bloomberg L.P.}}</ref> ва Техас кӯч бастанд.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-58414555|title=Why China's bitcoin miners are moving to Texas|work=BBC News|date=3 September 2021|accessdate=4 September 2021|archivedate=4 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904221716/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-58414555}}</ref> Як ширкат аз сабаби паст будани нархи газ марказҳои додаҳоро барои истихроҷи рамзаразоҳо дар саҳроҳои конҳои нафту гази Канада идора мекунад.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldoil.com/news/2018/1/26/cryptocurrency-mining-operation-launched-by-iron-bridge-resources|title=Cryptocurrency mining operation launched by Iron Bridge Resources|website=World Oil|date=26 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180130091353/http://www.worldoil.com/news/2018/1/26/cryptocurrency-mining-operation-launched-by-iron-bridge-resources|archivedate=30 January 2018}}</ref> Июни соли 2018, .[[Гидро-Квебек|Hydro Quebec]] ба ҳукумати музофот пешниҳод кард, ки ба ширкатҳои рамзарзҳо барои истихроҷ 500 мегаватт нерӯи барқ ҷудо кунад.<ref>{{Cite web|url=https://marketexclusive.com/bitcoin-major-currencies-today-crypto-currency-daily-roundup-june-25/2018/06/|title=Bitcoin and crypto currencies trending up today - Crypto Currency Daily Roundup June 25 - Market Exclusive|website=marketexclusive.com|date=25 June 2018|accessdate=27 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200413024944/https://marketexclusive.com/bitcoin-major-currencies-today-crypto-currency-daily-roundup-june-25/2018/06/|archivedate=13 April 2020}}</ref> Тибқи гузориши моҳи феврали соли 2018 аз ''[[:en:Fortune_(magazine)|Fortune]],'' Исландия қисман аз сабаби нерӯи арзони барқи худ ба паноҳгоҳи конканҳои рамзарзҳо табдил ёфтааст.<ref>{{Cite news|title=Iceland Expects to Use More Electricity Mining Bitcoin Than Powering Homes This Year|work=Fortune|url=http://fortune.com/2018/02/13/iceland-bitcoin-mining-electricity/|accessdate=25 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180420081336/http://fortune.com/2018/02/13/iceland-bitcoin-mining-electricity/|archivedate=20 April 2018}}</ref>
Дар моҳи марти соли 2018, шаҳри [[Платсбург,Ню-Йорк|Платтсбурги Ню Йорк]] ба тамоми истихроҷи рамзарзҳоро мораторияи 18-моҳа эълон кард, то захираҳои табиӣ ва "хусусият ва самти" шаҳрро ҳифз кунанд. <ref>{{Cite news|date=16 March 2018|title=Bitcoin Mining Banned for First Time in Upstate New York Town|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-03-16/bitcoin-mining-banned-for-first-time-in-upstate-new-york-town|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180320170609/https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-03-16/bitcoin-mining-banned-for-first-time-in-upstate-new-york-town|archivedate=20 March 2018|accessdate=20 March 2018|publisher=Bloomberg L.P.}}</ref> Дар соли 2021, [[Қазоқистон]] дуввумин кишвари бузурги истихроҷи рамзарзҳо шуд, ки 18,1% қурби ҷаҳонии экзахашро тавлид кардааст. Ин кишвар дар наздикии Экибастуз комбинате сохт, ки 50 000 компютер дорад. <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/av/technology-60148754|title=Inside Kazakhstan's giant crypto-mine|website=BBC|date=31 January 2022|accessdate=28 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220328171928/https://www.bbc.com/news/av/technology-60148754|archivedate=28 March 2022}}</ref>
==== Афзоиши нархи GPU ====
Афзоиши истихроҷи рамзарзҳот талабот ба [[Корти гирофик|кортҳои графикӣ]] (GPU) дар соли 2017 афзоиш дод <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2018/1/30/16949550/bitcoin-graphics-cards-pc-prices-surge|title=Bitcoin mania is hurting PC gamers by pushing up GPU prices|date=30 January 2018|accessdate=2 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202070911/https://www.theverge.com/2018/1/30/16949550/bitcoin-graphics-cards-pc-prices-surge|archivedate=2 February 2018}}</ref> Қувваи ҳисоббарории GPU онҳоро барои тавлиди хэшҳо мувофиқ месозад. Дӯстдорони машҳури конканҳои рамзарзоҳо ба монанди кортҳои графикии Nvidia GTX 1060 ва GTX 1070, инчунин RX 570 ва RX 580 GPU-ҳои AMD, ду маротиба ё се маротиба афзоиш ёфтанд. – ё захира набуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.polygon.com/2018/1/26/16936984/graphics-card-gpu-prices-nvidia-amd-cryptocurrency-mining-stores|title=Graphics card shortage leads retailers to take unusual measures|website=[[Polygon (website)|Polygon]]|date=26 January 2018|accessdate=2 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202190305/https://www.polygon.com/2018/1/26/16936984/graphics-card-gpu-prices-nvidia-amd-cryptocurrency-mining-stores|archivedate=2 February 2018}}</ref> GTX 1070 Ti, ки бо нархи 450 доллар бароварда шуда буд, то 1100 доллар фурӯхта шуд. Корти дигари маъмул, GTX 1060 (модели 6 ГБ) бо нархи MSRP 250 доллар бароварда шуд ва тақрибан ба 500 доллар фурӯхта шуд. Кортҳои RX 570 ва RX 580 аз AMD тақрибан як сол аз захираҳо буданд. Конканҳо мунтазам тамоми захираи GPU-ҳои навро баробари дастрас шуданашон мехаранд. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2018/01/22/amd-nvidia-must-do-more-to-stop-cryptominers-from-causing-shortages.html|title=AMD, Nvidia must do more to stop cryptominers from causing PC gaming card shortages, price gouging|website=[[CNBC]]|date=22 January 2018|accessdate=2 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202094859/https://www.cnbc.com/2018/01/22/amd-nvidia-must-do-more-to-stop-cryptominers-from-causing-shortages.html|archivedate=2 February 2018}}</ref>
Nvidia аз фурӯшандагон хоҳиш кард, ки ҳангоми фурӯши GPU ба бозигарон ба ҷои конканҳо ҳар кори аз дасташон меомадаро кунанд. Борис Бёлес, PR менеҷери барои Nvidia дар минтақаи Олмон, гуфт: "Дар аввал бозигарон барои Nvidia меоянд." <ref>{{Cite web|url=https://www.polygon.com/2018/1/23/16921356/nvidia-graphics-cards-sold-out-cryptocurrency-miners|title=Nvidia suggests retailers put gamers over cryptocurrency miners in graphics card craze|website=[[Polygon (website)|Polygon]]|date=23 January 2018|accessdate=2 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202190249/https://www.polygon.com/2018/1/23/16921356/nvidia-graphics-cards-sold-out-cryptocurrency-miners|archivedate=2 February 2018}}</ref>
==== Микросхемаҳои суръатбахши истихроҷи рамзарзҳо ====
Ширкатҳои сершумор микросхемаҳои махсуси суръатбахши рамзарз-майнингро таҳия карданд, ки қодиранд аз нархи CPU ё GPU истихроҷи нарх хеле баландтаранд. Дар як лаҳза Intel бренди худ чипи суръатбахши рамзарзҳоро бо номи Blockscale ба фурӯш баровард. <ref>{{Cite web|url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/04/intel-introduced-bitcoin-mining-chips-a-year-ago-and-theyre-already-going-away/|title=Intel unceremoniously dumps its year-old Blockscale chips for bitcoin mining|author=Cunningham|first=Andrew|website=Ars Technica|date=18 April 2023|lang=en-us|accessdate=19 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230419070248/https://arstechnica.com/gadgets/2023/04/intel-introduced-bitcoin-mining-chips-a-year-ago-and-theyre-already-going-away/|archivedate=19 April 2023}}</ref>
=== Ҳамёнҳо ===
[[Акс:A_paper_printable_Bitcoin_wallet_consisting_of_one_bitcoin_address_for_receiving_and_the_corresponding_private_key_for_spending.png|мини| Намунаи коғази ҳамёни чопи Bitcoin, ки аз як нишонии Bitcoin барои қабул ва калиди хусусии мувофиқ барои харҷ иборат аст]]
Ҳамёни рамзарзҳо воситаи нигоҳдории "калидҳо" (нишониҳо) ё тухмии ҷамъиятӣ ва хусусӣ мебошад, ки онро барои қабул ё харҷ кардани рамзарз истифода бурдан мумкин аст. <ref>{{Cite web|url=https://www.morningstar.com/articles/1050329/a-basic-glossary-of-terms-for-crypto-newbies|title=A Basic Glossary of Terms for Crypto Newbies|author=Arnott|first=Amy|website=Morningstar.com|date=2 August 2021|lang=en|accessdate=30 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210802195320/https://www.morningstar.com/articles/1050329/a-basic-glossary-of-terms-for-crypto-newbies|archivedate=2 August 2021}}</ref> Бо калиди хусусӣ, мумкин аст, ки ба навиштан дар дафтари ҷамъиятӣ, самаранок сарф рамзамрз алоқаманд. Бо калиди ҷамъиятӣ, имкон дорад, ки дигарон ба ҳамён асъор фиристанд.
Якчанд усулҳои нигоҳ доштани калидҳо ё барҳо дар ҳамён вуҷуд доранд. Ин усулҳо аз истифодаи ҳамёнҳои коғазӣ (ки калидҳои ҷамъиятӣ, хусусӣ ё барзӣ дар коғаз навишта шудаанд), то истифодаи ҳамёнҳои сахтафзор (онҳо барои нигоҳ доштани маълумоти ҳамёни шумо сахтафзор мебошанд), то ҳамёни рақамӣ (компютер бо нармафзоре, ки шумо дорои нармафзори шумо мебошад) иборат аст. маълумот дар бораи ҳамён), барои ҷойгир кардани ҳамёни худ бо истифода аз биржае, ки дар он рамзарзҳо савдо карда мешавад ё тавассути нигоҳ доштани маълумоти ҳамёни худ дар як василаи рақамӣ ба монанди матни оддӣ. <ref>{{Cite journal|doi=10.5937/ekonomika1903065J|title=Comparative analysis of cryptocurrency wallets vs traditional wallets|year=2019|author=Jokić|first=Stevo|journal=Ekonomika|volume=65|issue=3|pages=65–75}}</ref>
=== Ношинос будан ===
Биткойн тахаллус аст, на беном ; cryptocurrency дар ҳамён ба шахс вобаста нест, балки ба як ё якчанд калидҳои мушаххас (ё "нишониҳо"). <ref>{{Cite news|author=Lee|first=Justina|date=13 September 2018|title=Mystery of the $2 Billion Bitcoin Whale That Fueled a Selloff|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-09-13/mystery-of-the-2-billion-bitcoin-whale-that-fueled-a-selloff|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181219093844/https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-09-13/mystery-of-the-2-billion-bitcoin-whale-that-fueled-a-selloff|archivedate=19 December 2018|work=Bloomberg.com}}</ref> Ҳамин тариқ, соҳибони Bitcoin фавран муайян карда намешаванд, аммо ҳама тарокунишҳо дар blockchain дастрасанд. <ref>{{Cite news|author=Galston|first=Ezra|title=Untraceable Bitcoin Is a Myth|url=https://www.wsj.com/articles/untraceable-bitcoin-is-a-myth-11623860828|accessdate=16 September 2022|publisher=The Wall Street Journal|date=16 June 2021|archivedate=20 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220920170550/https://www.wsj.com/articles/untraceable-bitcoin-is-a-myth-11623860828}}</ref> Бо вуҷуди ин, биржаҳои рамзарзҳо аксар вақт тибқи қонун барои ҷамъоварии маълумоти шахсии корбарони худ талаб карда мешаванд. <ref>{{Cite journal|author=Goodell|first=Geoff|date=2019|title=Can Cryptocurrencies Preserve Privacy and Comply With Regulations?|journal=Frontiers in Blockchain|volume=2|page=4|doi=10.3389/fbloc.2019.00004|issn=2624-7852}}</ref>
Баъзе рамзарзҳо, аз қабили Monero, Zerocoin, Zerocash ва CryptoNote, барои баланд бардоштани махфият чораҳои иловагӣ меандешанд, масалан бо истифода аз далелҳои дониши сифр . <ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2015/02/07/what-you-need-to-know-about-zero-knowledge/|title=What You Need To Know About Zero Knowledge|website=TechCrunch|date=7 February 2015|accessdate=19 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190220124117/https://techcrunch.com/2015/02/07/what-you-need-to-know-about-zero-knowledge/|archivedate=20 February 2019}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Greenberg|first=Andy|date=25 January 2017|title=Monero, the Drug Dealer's Cryptocurrency of Choice, Is on Fire|work=Wired|url=https://www.wired.com/2017/01/monero-drug-dealers-cryptocurrency-choice-fire/|accessdate=19 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181210020727/https://www.wired.com/2017/01/monero-drug-dealers-cryptocurrency-choice-fire/|archivedate=10 December 2018}}</ref>
Тадқиқоти охирини соли 2020 ҳамлаҳои гуногунро ба махфият дар рамзарзҳо пешниҳод кард. Ҳамлаҳо нишон доданд, ки чӣ гуна усулҳои ифшои номаълум кафолати кофӣ нестанд. Барои беҳтар кардани махфият, пажӯҳишгарон якчанд ғояҳои гуногун, аз ҷумла схемаҳои нави криптографӣ ва механизмҳои пинҳон кардани нишониҳои IP- и манбаъро пешниҳод карданд. <ref>{{Cite journal|author=Herskind|first=Lasse|date=2020|title=Privacy and Cryptocurrencies—A Systematic Literature Review|url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9036864/|journal=IEEE Access|volume=8|pages=54044–54059|doi=10.1109/ACCESS.2020.2980950|issn=2169-3536}}</ref>
== Иқтисод ==
Рамзаразҳо асосан берун аз муассисаҳои бонкӣ ва давлатӣ истифода мешаванд ва тавассути Интернет мубодила карда мешаванд.
Рамзарзҳои исботи кор, ба монанди Bitcoin, барои конканҳо ҳавасмандии мукофотҳои блокиро пешниҳод мекунанд. Боварӣ вуҷуд дорад, ки оё конканҳо бо мукофотҳои блокӣ ё пардохти тарокуниш пардохт мешаванд, ба амнияти blockchain таъсир намерасонад, аммо тадқиқот нишон медиҳад, ки ин дар баъзе ҳолатҳо ин тавр набошад. <ref>{{Cite web|url=https://www.cs.princeton.edu/~arvindn/publications/mining_CCS.pdf|title=On the Instability of Bitcoin Without the Block Reward|accessdate=5 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200605042205/https://www.cs.princeton.edu/~arvindn/publications/mining_CCS.pdf|archivedate=5 June 2020}}</ref>
=== Ноустуворӣ ===
Нархи рамзарзҳо нисбат ба дороиҳои молиявии муқарраршуда ба монанди саҳмияҳо хеле ноустувортаранд. Масалан, дар тӯли як ҳафта дар моҳи майи соли 2022, Bitcoin 20% арзиши худро аз даст доданд ва Ethereum 26%, Солана ва [[Cardano|Кардано]] мутаносибан 41% ва 35% аз даст доданд. Афзоиш ба огоҳиҳо дар бораи таваррум марбут буд. Барои муқоиса, дар ҳамон ҳафта, шохиси саҳҳомии [[Nasdaq-100|Nasdaq]] 7,6 дарсад ва [[FTSE 100 Index|FTSE 100]] 3,6 дарсад коҳиш ёфт. <ref>{{Cite news|author=Russell-Jones|first=Lily|date=15 May 2022|title=What's happening to cryptocurrencies?|work=Sunday Times|url=https://www.thetimes.co.uk/article/whats-happening-to-cryptocurrencies-hdlklltrk|accessdate=1 June 2022|archivedate=22 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220522225818/https://www.thetimes.co.uk/article/whats-happening-to-cryptocurrencies-hdlklltrk}}</ref>
Дар муддати тӯлонӣ, аз 10 рамзарзи пешқадам, ки аз рӯи арзиши умумии тангаҳои муомилот дар моҳи январи соли 2018 муайян карда шуданд, танҳо чортоаш (Bitcoin, Ethereum, Cardano ва Ripple (XRP)) ҳанӯз дар аввали соли 2022 дар ин мавқеъ буданд <ref>{{Cite news|author=Tetrina|first=Kat|date=1 March 2022|title=Top 10 Cryptocurrencies In March 2022|work=Forbes|url=https://www.forbes.com/advisor/investing/top-10-cryptocurrencies/|accessdate=1 June 2022|archivedate=5 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220405164804/https://www.forbes.com/advisor/investing/top-10-cryptocurrencies/}}</ref> Арзиши умумии ҳамаи рамзарзҳо дар охири соли 2021 2 триллион доллар буд, аммо баъд аз нӯҳ моҳ ду баробар коҳиш ёфт. <ref>{{Cite news|date=30 November 2021|title=A history of cryptocurrency, from gaming tokens to a $2tn market|work=Financial Times|url=https://www.ft.com/content/78431430-1afb-4712-bb75-424788c60583|accessdate=24 October 2022|archivedate=24 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024133432/https://www.ft.com/content/78431430-1afb-4712-bb75-424788c60583}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Russell-Jones|first=Lily|title=Cryptocurrency market slumps below $1trn|work=[[The Times]]|language=en|url=https://www.thetimes.co.uk/article/cryptocurrency-market-slumps-below-1trn-q0rb8ls9v|accessdate=24 October 2022|archivedate=25 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220925203033/https://www.thetimes.co.uk/article/cryptocurrency-market-slumps-below-1trn-q0rb8ls9v}}</ref> The Wall Street Journal шарҳ додааст, ки бахши крипто бо боқимондаи бозорҳои сармоя "пайванд" шудааст ва "ба ҳамон қувваҳое, ки саҳмияҳои технологӣ ва дигар дороиҳои хавфро пеш мебаранд, ҳассос аст", ба монанди пешгӯиҳои таваррум. <ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/livecoverage/stock-market-news-today-09-13-2022/card/bitcoin-and-other-cryptos-fall-on-hot-inflation-report-wC8EiM4cyizUxCZcsBzz|title=Bitcoin, Other Cryptos Fall on Hot Inflation Report|website=WSJ|lang=en|accessdate=24 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024133432/https://www.wsj.com/livecoverage/stock-market-news-today-09-13-2022/card/bitcoin-and-other-cryptos-fall-on-hot-inflation-report-wC8EiM4cyizUxCZcsBzz|archivedate=24 October 2022}}</ref>
=== Пойгоҳи додаҳо ===
Ғайр аз блокчейнҳо, инчунин пойгоҳи додаҳои ''мутамарказ'' мавҷуданд, ки маълумоти бозори крипторо нигоҳ медоранд. Дар муқоиса бо blockchain, пойгоҳи додаҳо зуд кор мекунанд, зеро раванди санҷиш вуҷуд надорад. Чаҳор то аз маъмултарин пойгоҳи додаҳои бозори рамзарзҳо CoinMarketCap, CoinGecko, BraveNewCoin ва Cryptocompare ба ҳисоб мераванд. <ref>{{Cite journal|author=Vidal-Tomás|first=David|date=2022|title=Which cryptocurrency data sources should scholars use?|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1057521922000369|journal=International Review of Financial Analysis|language=en|volume=81|pages=102061|doi=10.1016/j.irfa.2022.102061|accessdate=18 April 2022}}</ref>
=== Манъи таблиғ ===
Дар платформаҳои зерин таблиғи рамзарзҳо манъ карда шудааст:
* [[Google]] <ref name="ToISW" /> - Августи соли 2021 ба охир расид <ref name="Search Engine Land 2021-06-03">{{Cite news|url=https://searchengineland.com/google-ads-updates-cryptocurrency-ad-policies-349187|title=Google Ads updates cryptocurrency ad policies|work=[[Search Engine Land]]|date=3 June 2021|accessdate=16 March 2023|archivedate=16 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220116193251/https://searchengineland.com/google-ads-updates-cryptocurrency-ad-policies-349187}}</ref>
* [[Твиттер|Twitter]] <ref name="ToISW">{{Cite news|author=Weinglass|first=Simona|date=28 March 2018|title=European Union bans binary options, strictly regulates CFDs|work=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/european-union-bans-binary-options-strictly-regulates-cfds/|accessdate=2 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180401084746/https://www.timesofisrael.com/european-union-bans-binary-options-strictly-regulates-cfds/|archivedate=1 April 2018}}</ref>
* [[Фейсбук|Facebook]] <ref name="ToISW" /> - Декабри соли 2021 ба охир расид <ref name="CNBC 2021-12-01">{{Cite news|url=https://www.cnbc.com/2021/12/01/facebook-ends-ban-on-cryptocurrency-ads.html|title=Facebook retreats from crypto ad ban|work=[[CNBC]]|date=1 December 2021|accessdate=16 March 2023|archivedate=3 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220903181837/https://www.cnbc.com/2021/12/01/facebook-ends-ban-on-cryptocurrency-ads.html}}</ref>
* Bing <ref name="bing51418">{{Cite web|url=https://advertise.bingads.microsoft.com/en-us/blog/post/may-2018/bing-ads-to-disallow-cryptocurrency-advertising?feed=blogposts|title=Bing Ads to disallow cryptocurrency advertising|author=Alsoszatai-Petheo|first=Melissa|date=14 May 2018|publisher=Microsoft|accessdate=16 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180517152920/https://advertise.bingads.microsoft.com/en-us/blog/post/may-2018/bing-ads-to-disallow-cryptocurrency-advertising?feed=blogposts|archivedate=17 May 2018}}</ref> - Июни соли 2022 ба охир расид <ref name="Search Engine Land 2022-06-01">{{Cite news|url=https://searchengineland.com/microsoft-allows-crypto-exchange-385507|title=Crypto exchange ads now allowed on Microsoft Ads (with pre-approval)|work=[[Search Engine Land]]|date=1 June 2022|accessdate=16 March 2023|archivedate=7 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220707174206/https://searchengineland.com/microsoft-allows-crypto-exchange-385507}}</ref>
* Snapchat
* LinkedIn <ref name=":3" />
* MailChimp <ref name="3key">{{Cite news|author=French|first=Jordan|date=2 April 2018|title=3 Key Factors Behind Bitcoin's Current Slide|publisher=theStreet.com|url=https://www.thestreet.com/story/14541510/1/whats-behind-bitcoin-price-slump.html|accessdate=2 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180403051718/https://www.thestreet.com/story/14541510/1/whats-behind-bitcoin-price-slump.html|archivedate=3 April 2018|ref='}}</ref>
* Байду
* Тенсент
* Weibo
* [[:en:Line_Corporation|Line]]
* [[Яндекс]] <ref name=":3">{{Cite news|author=Wilson|first=Thomas|date=28 March 2018|title=Twitter and LinkedIn ban cryptocurrency adverts – leaving regulators behind|work=Independent|url=https://www.independent.co.uk/news/business/analysis-and-features/twitter-ban-cryptocurrency-adverts-regulators-bitcoin-facebook-social-media-a8277176.html|accessdate=3 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180404074502/https://www.independent.co.uk/news/business/analysis-and-features/twitter-ban-cryptocurrency-adverts-regulators-bitcoin-facebook-social-media-a8277176.html|archivedate=4 April 2018}}</ref>
=== Интиқодҳо ===
[[Биткуин|Биткойн]] аз ҷониби ҳашт барандаи Ҷоизаи ёдбуди Нобел дар соҳаи илмҳои иқтисод ҳамчун ҳубобчаи тахминӣ тавсиф шудааст: Пол Кругман, <ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/paul-krugman-says-bitcoin-is-a-bubble-2017-12|title=Paul Krugman: Bitcoin is a more obvious bubble than housing was|author=Ciolli|first=Jacqui Frank, Kara Chin, Joe|website=Business Insider|lang=en-US|accessdate=1 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220301153645/https://www.businessinsider.com/paul-krugman-says-bitcoin-is-a-bubble-2017-12|archivedate=1 March 2022}}</ref> Роберт Ҷ. Шиллер, <ref name="Shiller 2014">{{Cite news|author=Shiller|first=Robert|date=1 March 2014|title=In Search of a Stable Electronic Currency|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2014/03/02/business/in-search-of-a-stable-electronic-currency.html?_r=0|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141024120222/http://www.nytimes.com/2014/03/02/business/in-search-of-a-stable-electronic-currency.html?_r=0|archivedate=24 October 2014}}</ref> Ҷозеф Стиглиц, <ref name="Stiglitz">{{Cite news|author=Costelloe|first=Kevin|date=29 November 2017|title=Bitcoin 'Ought to Be Outlawed,' Nobel Prize Winner Stiglitz Says|publisher=Bloomberg|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-29/bitcoin-ought-to-be-outlawed-nobel-prize-winner-stiglitz-says-jal10hxd|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612224313/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-29/bitcoin-ought-to-be-outlawed-nobel-prize-winner-stiglitz-says-jal10hxd|archivedate=12 June 2018|quote=It doesn’t serve any socially useful function.}}</ref> Ричард Талер, <ref name="Thaler">{{Cite news|date=22 January 2018|title=Economics Nobel prize winner, Richard Thaler: 'The market that looks most like a bubble to me is Bitcoin and its brethren'|publisher=ECO Portuguese Economy|url=https://econews.pt/2018/01/22/economics-nobel-prize-winner-richard-thaler-the-market-that-looks-most-like-a-bubble-to-me-is-bitcoin-and-its-brethren/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140603/https://econews.pt/2018/01/22/economics-nobel-prize-winner-richard-thaler-the-market-that-looks-most-like-a-bubble-to-me-is-bitcoin-and-its-brethren/|archivedate=12 June 2018}}</ref> Ҷеймс Ҳекман, <ref name="4Nobels">{{Cite news|author=Wolff-Mann|first=Ethan|date=27 April 2018|title='Only good for drug dealers': More Nobel prize winners snub bitcoin|publisher=Yahoo Finance|url=https://finance.yahoo.com/news/good-drug-dealers-nobel-prize-winners-snub-bitcoin-184903784.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612141128/https://finance.yahoo.com/news/good-drug-dealers-nobel-prize-winners-snub-bitcoin-184903784.html|archivedate=12 June 2018}}</ref> Томас Сарджент, <ref name="4Nobels" /> Ангус Дитон, <ref name="4Nobels" /> ва Оливер Харт ; <ref name="4Nobels" /> ва аз ҷониби мансабдорони бонки марказӣ, аз ҷумла Алан Гринспан, <ref name="Kearns">{{Cite news|author=Kearns, Jeff|date=4 December 2013|title=Greenspan Says Bitcoin a Bubble Without Intrinsic Currency Value|work=bloomberg.com|publisher=Bloomberg LP|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-12-04/greenspan-says-bitcoin-a-bubble-without-intrinsic-currency-value.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131229054844/http://www.bloomberg.com/news/2013-12-04/greenspan-says-bitcoin-a-bubble-without-intrinsic-currency-value.html|archivedate=29 December 2013}}</ref> Агустин Карстенс, <ref name="Carstens">{{Cite news|date=6 February 2018|title=Central banker takes stab at bitcoin 'bubble'|publisher=Phys.org|url=https://phys.org/news/2018-02-central-banker-stab-bitcoin.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143028/https://phys.org/news/2018-02-central-banker-stab-bitcoin.html|archivedate=12 June 2018}}</ref> Витор Констансио, <ref name="Constancio">{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/18507a26-9fb4-11e7-8cd4-932067fbf946|title=Bitcoin is like Tulipmania, says ECB vice-president|date=22 September 2017|publisher=The Financial Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170930234500/https://www.ft.com/content/18507a26-9fb4-11e7-8cd4-932067fbf946|archivedate=30 September 2017}}</ref> ва Ноут Веллинк . <ref name="tulip mania">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2013/dec/04/bitcoin-bubble-tulip-dutch-banker|title=Bitcoin hype worse than 'tulip mania', says Dutch central banker|author=Hern|first=Alex|website=The Guardian|date=4 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170320051840/https://www.theguardian.com/technology/2013/dec/04/bitcoin-bubble-tulip-dutch-banker|archivedate=20 March 2017}}</ref>
Сармоягузорон [[Воррен Баффет|Уоррен Баффет]] ва Ҷорҷ Сорос онро мутаносибан ҳамчун "сароб" <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2014/03/14/buffett-blasts-bitcoin-as-mirage-stay-away.html|title=Bitcoin? Here's what Warren Buffett is saying|author=Crippen|first=Alex|website=CNBC|date=14 March 2014|accessdate=11 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170113070447/http://www.cnbc.com/2014/03/14/buffett-blasts-bitcoin-as-mirage-stay-away.html|archivedate=13 January 2017}}</ref> ва "ҳубоб" тавсиф кардаанд; <ref name="GnMSoros">{{Cite news|author=Porzecanski|first=Katia|date=25 January 2018|title=George Soros: Bitcoin is a bubble, Trump is a 'danger to the world'|publisher=Globe and Mail|url=https://www.theglobeandmail.com/globe-investor/investment-ideas/george-soros-says-bitcoin-bubble-wont-have-sharp-break-like-others/article37739168/|accessdate=7 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180609071424/https://www.theglobeandmail.com/globe-investor/investment-ideas/george-soros-says-bitcoin-bubble-wont-have-sharp-break-like-others/article37739168/|archivedate=9 June 2018}}</ref> дар ҳоле, ки роҳбарони тиҷорат [[Ҷек Ма]] ва директори генералии JP Morgan Chase Ҷейми Даймон онро мутаносибан "ҳубобӣ" <ref name="Yang Ma">{{Cite news|author=Yang|first=Yingzhi|date=18 May 2018|title=There's a bitcoin bubble, says Alibaba executive chairman Jack Ma|publisher=South China Morning Post|url=http://www.scmp.com/tech/enterprises/article/2146648/theres-bitcoin-bubble-says-alibaba-executive-chairman-jack-ma|accessdate=10 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180610214759/http://www.scmp.com/tech/enterprises/article/2146648/theres-bitcoin-bubble-says-alibaba-executive-chairman-jack-ma|archivedate=10 June 2018}}</ref> ва "қаллобӣ" <ref name="Buffet and Dimon">{{Cite news|author=Cheng|first=Evelyn|date=7 June 2018|title=Warren Buffett and Jamie Dimon on bitcoin: Beware|publisher=CNBC|url=https://www.cnbc.com/2018/06/07/warren-buffett-and-jamie-dimon-on-bitcoin-beware.html|accessdate=7 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180609122312/https://www.cnbc.com/2018/06/07/warren-buffett-and-jamie-dimon-on-bitcoin-beware.html|archivedate=9 June 2018}}</ref> номидаанд, гарчанде Ҷейми Даймон баъдтар гуфт, аз он ки Bitcoin-ро қаллобӣ номида, пушаймон аст. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2018/01/09/jamie-dimon-says-he-regrets-calling-bitcoin-a-fraud.html|title=Jamie Dimon says he regrets calling bitcoin a fraud and believes in the technology behind it|author=Kim|first=Tae|website=CNBC|date=9 January 2018|lang=en|accessdate=31 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180113085325/https://www.cnbc.com/2018/01/09/jamie-dimon-says-he-regrets-calling-bitcoin-a-fraud.html|archivedate=13 January 2018}}</ref> Директори генералии BlackRock Лоренс Д. Финк Биткоинро "индекси пулшӯи " номид. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/10/13/blackrock-ceo-larry-fink-calls-bitcoin-an-index-of-money-laundering.html|title=BlackRock CEO Larry Fink calls bitcoin an 'index of money laundering'|author=Imbert|first=Fred|website=[[CNBC]]|date=13 October 2017|accessdate=19 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171030202248/https://www.cnbc.com/2017/10/13/blackrock-ceo-larry-fink-calls-bitcoin-an-index-of-money-laundering.html|archivedate=30 October 2017}}</ref>
Дар моҳи июни соли 2022, магнат [[Билл Гейтс]] гуфт, ки рамзарзҳо "100% ба назарияи аблаҳонтар асос ёфтааст". <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2022/06/15/bill-gates-says-crypto-and-nfts-are-based-on-greater-fool-theory.html|title=Bill Gates says crypto and NFTs are '100% based on greater fool theory'|author=Browne|first=Ryan|website=[[CNBC]]|date=15 June 2022|accessdate=15 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220615081326/https://www.cnbc.com/2022/06/15/bill-gates-says-crypto-and-nfts-are-based-on-greater-fool-theory.html|archivedate=15 June 2022}}</ref>
== Ҳамчунин нигаред ==
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{Portal bar|Business and economics|Free and open-source software|Money|Numismatics}}{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Фанноварии молӣ]]
[[Гурӯҳ:Корбуди рамзарзҳо]]
[[Гурӯҳ:Рамзарзҳо]]
[[Гурӯҳ:Ғайримутамарказ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
366dyd5z2xn4nh2s3gd7inav6kxrydl
Фотимаи Самарқандӣ
0
287139
1476346
1392781
2026-06-12T23:43:12Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476346
wikitext
text/x-wiki
{{Шахс/Ислом|фақеҳ}}
'''Фотима бинти Муҳаммад ибни Аҳмади Самарқандӣ''' ({{Lang-ar|فاطمة بنت محمد بن أحمد السمرقندي}}; ?, {{ВД-Дебоча}}) — бонуи [[донишманд]] ва [[Фақеҳ|фақеҳи]]<ref name=":0">{{Cite web|url=http://msamcgill.com/how-islam-empowered-women-fatima-al-samarqandi/|title=The Empowering Jurist: Fatima al-Samarqandi|author=Abdullah|first=Umar Farooq|website=MSA McGill|publisher=Muslim Students' Association|accessdate=17 February 2015|archiveurl=https://archive.is/20150217144436/http://msamcgill.com/how-islam-empowered-women-fatima-al-samarqandi/|archivedate=17 February 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.emel.com/article?id&a_id=828|title=The Lost Female Scholars of Islam|author=Suleman|first=Mehrunisha|website=Emel|accessdate=17 February 2015|archivedate=2010-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101220023646/http://www.emel.com/article?id&a_id=828}}</ref> ҳанафӣ, ҳамсари [[Алоуддини Косонӣ]] ва духтари [[Алоуддини Самарқандӣ]]
== Зиндагинома ==
Фотима духтари [[Муҳаммад ибни Аҳмади Самарқандӣ]] дар қарни шашуми ҳиҷрӣ дар Косон яке аз шаҳрҳои Мовароуннаҳр хонаводаи донишманди мазҳаби ҳанафӣ ба дунё омадааст. Падараш соҳиби таълифоти зиёде буд. Аз ҷумлаи таълифоташ китоби «Ал-лубоб» ва «Туҳфату-л-фуқаҳо» ки марҷеъ ва пояи мазҳаби ҳанафӣ ба шумор меравад.
Бо вуҷуди онки падари Фотима ба таълифу тадрис машғул буд, аммо дар таълиму тарбияи духтараш таваҷҷуҳи хоссае медод ва ҳамин парастории падарш буд, ки ӯ ҷавондухтари бо ақлу заковат ва илму адаб ба воя расид ва дар Косон шуҳрат пайдо кард<ref>{{Cite web|url=https://hikmatkada.net/фотимаи-самарқандӣ/|title=Фотимаи Самарқандӣ|website=Ҳикматкада|date=2021-01-03|lang=tg|accessdate=2021-02-23}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Самарқанд]]
dognfl2vn6zt8ucone0hcekz2jnngmu
Блумфонтейн
0
291840
1476320
1387461
2026-06-12T15:12:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476320
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Блумфонтейн
| номи аслӣ = {{lang-af|Bloemfontein}}
| lat_deg = 29
| lon_deg = 26
| lat_min = 06
| lat_sec =
| lat_dir = S
| lon_min = 13
| lon_sec =
| lon_dir = E
| CoordAddon = type:city(370000)_region:ZA
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST = +3
| сайт = http://www.bloemfontein.co.za
}}
'''Блумфонтейн''' ({{Lang-af|Bloemfontein}}) — шаҳр дар [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]], маркази [[Фри-Стейт|вилояти Давлати Озод]], пойтахти судии кишвар аст.
== Таърих ==
[[Акс:Bloemfontein_in_Bloemfontein.jpg|чап|мини|160x160пкс| Манбаъе, ки ба шаҳр ном додааст]]
Ферма дар ҷои шаҳри оянда соли 1840 аз ҷониби Йоханнес Бритси бурӣ<ref>Johannes Nicolaas Brits, 1790 г. р.</ref>, узви Треки Бузург таъсис ёфтааст. Вай хоҷагии худро "чашмаи гулҳо" номид <ref>На языке африкаанс — Bloem (цветок) + Fontein (источник, фонтан).</ref> Соли 1846 майори англис Ҳенри Дуглас Уорден, ки хоҷагиро аз Бритс харида буд, дар ин ҷо қалъа гузошт.
3 феврали соли 1848 рисолаи Блумфонтейн аз ҷониби ҳукумати Бритониё ҳамроҳ карда шуд. Дар моҳи июли 1848 ҷанги озодихоҳӣ бар зидди Бритониё аз ҷониби Андрис Преториус оғоз ёфт. 20 июл Преториус бритониёиҳоро аз Блумфонтейн ронд. Ва ӯ ба сохтмони калисои ислоҳот оғоз кард (он тантанавӣ дар моҳи майи соли 1852 кушода шуд). Аммо, дар моҳи августи соли 1848 Губернатор Гарри Смит артиши Преториусро дар [[:af:Slag van Boomplaats|ҷанги Бупплатс мағлуб кард]]. Барои муддате Блумфонтейн боз бритониёӣ шуд.
Аз соли 1854 то 1902 Блумфонтейн пойтахти Ҷумҳурии Норанҷӣ буд. Роҳи оҳан соли 1890 сохта шуда буд ва Блумфонтейнро бо Кейптаун пайваст кард.
Дар соли 1899, Конфронси Блумфонтейн дар шаҳр гузаронида шуд ва натавонист ҷанги буру инглисиро пешгирӣ кунад. Дар давоми ҷанг, дар Блумфонтейн лагери консентратсионӣ ташкил карда шуд, ки дар он духтари бурӣ, Лиззи Ван Зейл, қурбонии ғайриинсонии табибон ва ҳамшираҳои шафқат кушта шуд. Марги ӯ таваҷҷуҳи зиёдро ҷалб кард.
8 январи соли 1912 дар Блумфонтейн Конгресси Миллии Африқо бо мақсади қабули қонунҳое, ки ҳуқуқи аҳолии сиёҳпӯстро, ки аксарияти аҳолии Африқои Ҷанубиро ташкил медиҳанд, таъсис дода шуд. Шоир Ҷон Дюб, ки баъдтар аввалин президенти он шуд, дар маҷлисҳои Конгресс ширкат варзид.
== Ҷуғрофия ва иқлим ==
[[Акс:Karoo.jpg|марказ|мини|300x300пкс| Манзара дар сарҳади минтақаҳои Велди баланд ва Карру]]
Блумфонтейн дар ҷануби минтақаи Велди баланд ҷойгир аст (як теппаи доманакӯҳ, ки дар баландии 1300-2000 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст), ки дар ҷанубу ғарби шаҳр ба минтақаи нимбиёбони Карру мегузарад.
Иқлими шаҳр нимбиёбон аст, тобистони гарм ва зимистони хунуку хушк. Барф дар ҳар чанд сол як маротиба меафтад (бори охир дар [[соли 2012]] <ref>{{Cite web |url=https://ewn.co.za/2012/08/07/Inclement-weather-hits-hard |title=ewn.co.za, 07.08.2012 |accessdate=2021-08-30 |archivedate=2019-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191229120404/https://ewn.co.za/2012/08/07/Inclement-weather-hits-hard }}</ref> ). Боришоти солона ба ҳисоби миёна 559 мм аст.
== Аҳолӣ ==
Охирин барӯйхатгирии аҳолӣ соли 2011 гузаронида шуда буд. Ба гуфтаи вай, шумораи аҳолии Блумфонтейн 256,185 нафарро ташкил додааст <ref name="census2011">{{Cite web |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/499023 |title=Перепись населения (2011) |accessdate=2021-08-30 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304202537/http://census2011.adrianfrith.com/place/499023 }}</ref>, ки аз онҳо сиёҳпӯстон — 56,11%, сафедпӯстон (асосан африқанерҳо) — 29,79%, ранга — 12,81%.
Бояд дар назар дошт, ки тамоюлҳои асосии демографӣ дар Африқои Ҷанубӣ пас аз суқути [[апартеид]] ва гузаштани қудрат ба аксарияти сиёҳ коҳиши шумораи сафедпӯстон (асосан аз ҳисоби муҳоҷират), кӯчидани одамони ранга ба калон шаҳрҳо ([[Йоҳаннесбург|Йоханнесбург]], [[Кейптаун]], Дурбан), афзоиши шумораи сиёҳпӯстон (пеш аз ҳама аз ҳисоби муҳоҷирон аз кишварҳои ҳамсояи Африқо) мебошад. Ҳамин тариқ, дар айни замон шумораи аҳолии сафед ва ранга камтар аст ва аҳолии сиёҳ назар ба маълумоти барӯйхатгирӣ зиёдтар аст.
Забони асосии маъмурият, тиҷорат ва муоширати байналмилалӣ дар шаҳр африқоӣ (африкаанс) аст (тақрибан 1/4 аҳолӣ, асосан сафедҳо ва рангаҳо). Аҳолии сиёҳпӯст дар ҳаёти ҳаррӯза забонҳои маҳаллиро истифода мебаранд (сото, тсвана, коса). Мақомот чораҳо меандешанд, то африқоиро бо [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] ҳамчун забони маъмурият ва тиҷорат ҷойгузин кунанд, дар натиҷа қисми зиёди ҷавонон бо ин ё он дараҷа забони англисиро ҳарф мезананд.
== Иқтисод ва нақлиёт ==
Рушди [[Тило|конҳои тило]] ва [[Уран (элемент)|уран]] дар вилоят ба табдил додани Блумфонтейн ба як маркази муҳими саноатӣ мусоидат кард. Корхонаҳои коркарди металл, шиша, хӯрокворӣ, тамоку, чарм, донишгоҳ, Расадхонаи Бойден ҷойгиранд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20101018124733/http://proyuar.ru/bloemfontein Блумфонтейн] дар вебсайти Pro Африқои Ҷанубӣ
{{ПБ
}}
[[Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]]
[[Гурӯҳ:Блумфонтейн]]
e063vk5zlft26ck70y2v9fjyqex0lji
Сафар дар замон
0
297489
1476353
1420000
2026-06-13T09:28:10Z
Amherst99
2571
1476353
wikitext
text/x-wiki
'''Сафар дар замон''' ({{lang-en|time travel}}) — ба идеяи ҳаракати байни лаҳзаҳои мухталиф дар [[замон]] гуфта мешавад, ки мушобеҳи ҳаракат байни маконҳои мухталиф дар [[фазо]] сурат мегирад, ва дар он имкони ирсоли ашё (ва дар баъзе ҳолатҳо фақат иттилоъот) ба замони гузашта ва оянда вуҷуд дорад.
Бо ин ки аз қарни нуздаҳум, сафар дар замон ҳамвора мавзӯъи достонҳои илми-тахайюлии бисёре будааст ва низ сафари яктарафа дар фазо бо истинод ба падидаи парадкоси замонӣ мубтанӣ бар суръат дар теорияи нисбияии хос ва низ парадакоси замонии ҷозибаӣ дар нисбияти омм, тақрибан имконпазир аст, аммо ҳанӯз ин, ки қонунҳои физик имкони бозгашт ба замони гузаштаро медиҳанд ё на маҷҳул мондааст. Ин назария тавассути [[Алберт Эйнштейн]] матраҳ шуда буд ва гуфта буд, ки агар ҷисме битавонад бештар аз суръати нур ҳаракат кунад ба сафар дар замон мепардозад. Токунун имконпазир будани бозгашт дар замон ба далели асли воқеиъят ҳамакунун мардуд аст. Ба ҳар василае — чи тахайюлӣ ва чи фарзӣ — ки барои сафар дар замон ба кор равад умуман мошини замон гуфта мешавад. Идеяи мошини замон тавассути румони «Мошини замон»-и [[Ҳ. Ҷ. Веллс]] дар соли 1895 роиҷ шуд.<ref>{{cite book|title=Astounding Wonder: Imagining Science and Science Fiction in Interwar America|edition=illustrated|first1=John|last1=Cheng|publisher=University of Pennsylvania Press|year=2012|isbn=978-0-8122-0667-8|page=180|url=https://books.google.com/books?id=GoyzFw9UR8IC}} [https://books.google.com/books?id=GoyzFw9UR8IC&pg=PA180 Extract of page 180]</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сафар да замон| ]]
pr13tc3ihioo38wd8o3bzf01cj1nu2w
Владислав Бугера
0
299154
1476323
1437461
2026-06-12T15:40:08Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476323
wikitext
text/x-wiki
{{Шахс}}
'''Владислав Евгеньевич Бугера''' <ref>{{Cite web|url=http://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/о-фамилии-бугера-из-этимологического/|title=О происхождении фамилии «Бугера» из Этимологического словаря украинского языка (Етимологічний словник української мови, Київ, Наукова думка) — см. скан соотв. страницы из словаря в блоге В. Бугеры|author=|website=bugerave.wordpress.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}</ref> (таваллуд {{ТаърихиТаваллуд|24|1|1971}}, [[Уфа]], Ҷумҳурии Автономии Шӯравии Сотсиалистии Бошқурдустон, [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]]) — [[файласуф]]и рус<ref name="dslib">«Используя при анализе философии Ф. Ницше классовый подход, российский философ В. Е. Бугера интерпретирует нацизм и сталинизм как два реализованных варианта ницшеанской концепции общества и указывает на то, что идеи Ф. Ницше явились теоретической основой расовой и радикально-националистической политики Третьего Рейха»." — ''[[Кирилченко, Дмитрий Викторович|Кирильченко Д. В.]]'' {{Cite web|url=http://www.dslib.net/istoria-filosofii/socialnyj-ideal-f-nicshe-i-praktika-totalitarnyh-obwestv.html|title=Социальный идеал Ф. Ницше и практика тоталитарных обществ|author=|website=www.dslib.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.03, 09.00.11 / Кирильченко Дмитрий Викторович; [Место защиты: Твер. гос. ун-т]. — Тверь, 2010. — 171 с.
</ref>, олим <ref name="weeklystandard">Stephen Schwartz {{Cite web|url=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp|title=Murder in Moscow|author=|website=www.weeklystandard.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2014-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140301224911/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp|archivedate=2014-03-01}} // {{Бе тарҷума 5|The Weekly Standard||en|The Weekly Standard}}, 23 February 2009 ({{Cite web|url=http://www.inosmi.ru/text/translation/247493.html|title=перевод на русский язык|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221055545/http://www.inosmi.ru/text/translation/247493.html|archivedate=2009-02-21}}, {{Cite web|url=http://www.alebedev.ru/media/1100.html|title=копия перевода на русский язык|author=|website=www.alebedev.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})</ref>, публисисти сиёсӣ <ref name="nietzsche">«Политический публицист, хорошо известный среди „краснознаменного“ политического андерграунда России и Украины. <…> В 2000 году стал одним из основателей Группы пролетарских революционеров-коллективистов, регулярно выпускающей — в порядке „самиздата“ — журнал „Пролетарская революция“ и сборники политических статей.» — ''Фьюче, Дмитрий'' {{Cite web|url=http://www.nietzsche.ru/project/meeting/bugera/|title=Встреча с Владиславом Бугерой|author=|website=www.nietzsche.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Nietzsche.ru, 22.02.2004</ref> ва ходими чапи ҷамъиятию сиёсӣ мебошад.
[[Доктори илм|Доктори илмҳои фалсафа]] <ref>''Аюпов, Рашит'' Знаменитые уроженцы Уфы // газета «[[Вечерняя Уфа]]», № 80 (13260), 05.10.2018, с. 6</ref>, [[профессор]]и кафедраи фалсафаи Университети давлатии техникии нафти Уфа, узви бахши «Диалектикаи материалистӣ – атеизми илмӣ» <ref>{{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/naprav/Naprav24_DIALEKTIKA.htm|title=Страница секции РФО «Материалистическая диалектика — научный атеизм»|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2020-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001135858/http://www.dialog21.ru/naprav/Naprav24_DIALEKTIKA.htm}}</ref> Ҷамъияти фалсафаи Русия. Асосгузори мактаби илмии фалсафаи иҷтимоӣ «Илмиёт дар бораи муносибатҳои идоракуни и шахси ҳамчун субстанцияҳои ҷамъияти» («Омӯзиш дар бораи одам ҳамчунин ансамбли муносибатҳои шахси ва идоракуни») <ref name="eifgaz">''[[Байков, Эдуард Артурович|Байков Э. А.]]'' {{Cite web|url=http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm|title=«Новая философская школа»|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923234458/http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm|archivedate=2015-09-23}} // «Экономическая и философская газета»</ref>.
== Зиндагинома ==
[[24 январ|24 январи соли]] 1971 дар [[Уфа]] <ref name="eifgaz"/><ref name="famous">{{Cite web|url=http://www.famous-scientists.ru/3058|title=Бугера Владислав Евгеньевич|author=|website=www.famous-scientists.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191229055259/http://www.famous-scientists.ru/3058}} // Энциклопедия «Учёные России», 23.12.2011</ref> таваллуд шудааст. Бародари калон — М. Е. Бугера <ref>См. в блоге В. Бугеры запись {{Cite web|url=https://bugerave.wordpress.com/2015/10/14/два-доклада-в-октябре-2006-года-сперва-о-др/|title=от 14 октября 2015 г.|author=|website=bugerave.wordpress.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}</ref>.
Солҳои 1988-1993 дар факултаи фалсафаи Университети давлатии Киев <ref name="eifgaz"/><ref name="famous"/><ref name="philosophy"/> таҳсил кардааст.
Аз моҳи феврали соли 1996 дар Университети давлатии нафту техникӣ дарс мегӯяд, аз моҳи июль соли 2002 - доценти кафедраи философияи. Аз моҳи феврали соли 2010 - профессори кафедраи философияи университети нафту техникӣ ҳисоб мешавад.<ref name="eifgaz"/><ref name="famous"/><ref name="philosophy"/><ref>{{Cite web|url=http://rusoil.net/faculty/33|title=Страница кафедры философии на сайте УГНТУ|author=|website=rusoil.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222032453/http://www.rusoil.net/faculty/33}}</ref>.
Дар соли 2001 дар Университети ба номи Ломоносови шаҳри Москва дар таҳти раҳбарии ходими хидматнишондодаи илми Ҷумҳурии Бошқурдустон - доктори илмҳои фалсафа, профессор Р. Камаев диссертацияро дар бораи дарёфт кардани номзади илмҳои фалсафа дар мавзуи "Ницшиани ҳамчун феномени ҷамъияти: ва таҳқиқи иҷтимоъи ва хидмати он дар омӯзиши фалсафаи иҷтимои" ҳимоят кардааст.<ref name="philosophy">{{Cite web|url=http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96|title=Бугера Владислав Евгеньевич|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://archive.li/20140225033316/http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96|archivedate=2014-02-25}} // Официальный сайт кафедры философии УГНТУ</ref><ref name="vest-news">''Кулакова Т.'' {{Cite web|url=http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351|title=По примеру Ромео и Джульетты|author=|website=www.vest-news.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2015-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150622064853/http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351}} // «Весть», 21.02.2008</ref>.
Дар соли 2002 барои баланд бардоштани касби худ курсӣ кӯтоҳмуддатро дар бораи назарияи фаҳмиш дар университети Аврупои маркази гузаштааст.<ref name="philosophy"/>.
Дар соли 2004 ба ӯ унвони доцентро додаанд.
Дар соли 2006 дар университети ба номи М. В. Ломоносов диссертация барои гирифтани унвони доктори илмҳои фалсафа дар мавзуи "муносибат ба молӣ шахси ва идоракуни ҳамчун намуди муносибати шахси" ҳимоя кардааст.
Дар соли 2008 суҳбати Бугера бо нависанда ва файласуф Е.А.Байков дар шумораи 44-и Бюллетени Ҷонсон ( {{Бе тарҷума 5|Johnsons Russia List||en|Johnsons Russia List}} ) нашр шуд.
Рафики наздик С. Ю. Маркелова.<ref name="weeklystandard"/><ref>''Vladislav Bugera.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/vladislav-bugera-obituary-for-stanislav.html|title=Obituary for Stanislav Markelov|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} ({{Cite web|url=http://justicefornorthcaucasus.info/?p=1232515200|title=копия|author=|website=justicefornorthcaucasus.info|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})</ref>
== Фаъолияти сиёсӣ ==
Сиесӣ фаъолияти 1989-90 — шаҳри Киев, узви иттиҳодияи " Форуми Ватани " (укр. Вітчизняний Форуми) (тамоюли зидди нацаналистои украини). Дар натиҷаи худ сиесӣ мубориза подвергся обвинениям дар гомосексуальности аз ҷониби раҳбари коллеҷ ташкилоти украинй миллатчий Вячеслава Кириленко, хонд дар як гурӯҳ В.Бугерой.<ref>{{Cite book|title=Politychni ob'i︠e︡dnanni︠a︡ Ukraïny|url=https://www.worldcat.org/oclc/30156956|publisher=Vyd-vo "Ukraïna"|date=1993|location=Kyïv|isbn=5-319-01289-6|oclc=30156956|first=A. O.|last=Bilous}}</ref>
1991-92 — узви шӯрои ҷамъиятӣ "Иттиҳоди меҳнаткашон шаҳри Киев" — шаҳрӣ ташкилоти "Иттиҳоди меҳнаткашон Украина аз тарзи нав сохтани социализм" (укр. Спілка трудящих України барои соціалістичну перебудову). 20 августи соли 1991 изҳори, ҳамчун раиси узвий социалисти иттиҳоди донишҷӯен Украини, дастгирии ГКЧП, дар бораи аз баъдан сухан дар мусоҳиба Бо. Шенфилду дар Johnson's Russia List чӣ дар бораи худ сиесӣ гумроҳии.<ref>{{Cite web|url=https://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/%d0%ba%d0%b0%d0%ba-%d0%bd%d0%b0%d1%87%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%8c-%d0%bc%d0%be%d1%8f-%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%82%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b0%d1%8f-%d0%b6%d0%b8%d0%b7%d0%bd/|title=Как начиналась моя политическая жизнь|website=bugerave|date=2014-02-28|lang=ru-RU|accessdate=2022-11-21}}</ref>
1992-96 — узви Шӯрои "Марксистской кории ҳизби" (МРП) ва редакционной мушовараи маҷаллаи "Марксист". Бо иҷозати Шӯрои МРП сотрудничал бо Кумитаи барои қоҳир буд ва байналмилалии социализм. Дар соли 1995 таъсис Уфимскую ташкили МРП, якҷоя бо аъзои он берун аз ҳизб дар моҳҳои январ 1996 ш.<ref>{{Cite web|url=http://www.cprf.info/library/politolog/4209.shtml|title=«Независимые марксисты»|website=www.cprf.info|accessdate=2022-11-21|archivedate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225134356/http://cprf.info/library/politolog/4209.shtml}}</ref>
1994-96 — инструктори иттифоқҳои касабаи иттиҳодияҳои "Кории муқовимати" (дар ҳамкорӣ бо Станислав Маркелов)
1996-98 — ҳамкорӣ бо узвий "Байналмилалии кории ҳизби" вобаста бо "Байналмилалии лигой меҳнаткашон".
1998-2000 — узви фраксияий колективий "Революционий ҳизби кории ". Дар поени низ иборат Марлен Инсаров (интернет-псевдоним).
2000-2005 — муассис (якҷоя бо Марленом Инсаровым) ва узви "Гурӯҳи революционеорий- коллективий пролитарий " (ГПРК). Дар соли 2005 байни В. Бугерой ва М Инсаров рӯй додааст низоъ <ref>{{Cite web|url=https://zahist.wordpress.com/leadership/|title=КЕРІВНИЦТВО|author=Нечипорук said|website=Профспілка "Захист Праці" (UNI, IUF)|date=2009-09-24|lang=uk|accessdate=2022-11-21}}</ref>, аз байн хориҷ кардани В. Бугерой ГПРК аз ҳам ҷудо шудан Гурӯҳ. Дар димна ГПРК сарчашма "Интернационалий Иттиҳоди Колективий Пролетарий Революционий ". Дар соли 2008 дар ИСПРК рӯй додааст ҷудо, овардани ба ҳайатий созмоний "Иттиҳоди Революционий Социалистий".
Аз соли 2006 то айни замон кор бар сиесӣ лоиҳаи "Иттиҳоди коллективистов". Дар давраҳои гуногун дар давоми сотрудничал аз якдигаранд Интернационального коммунистического ҷараени дар қаламрави собиқ ИҶШС ва, тибқи баъзе самтҳои рӯшон ва фаъолияти публициостий, бо анархисто-интернационалисто. Дар байни замон дар блоки Левокоммунистий , бунедгардиданий якдигаранд ТИК аз ИДМ, нашр бисере аз он сиесӣ моддаи ва китоби "Ҳуҷҷатҳои "демократӣ централисто"", дар нашри он В. Бугера таҳти роҳбарии бевоситаи иштирок. Нашрия шӯр як қатор публицистически кор ва политологических тадқиқоти, гирифт муқовимат байналмилалии шуҳрат. Бузург ҷои дар омӯзиши ва публицистике В. Бугеры мегирад зиддифашистий мавзӯъҳои. Байналмилалӣ ва ватанӣ муҳаққиқон муроҷиат кунед дар он кор, зикр дорам ки чӣ тавр ин ному насаби муаллиф, ҳам яке аз он тахаллуст — "Г. Васильев"(аввал нашр шуд зери ин ва дигар тахаллус кор Бугера баъдан аз нав нашр шуд ва зери худ номи). В. Бугера фаъолона нашри дар худ ҳанӯз расмии блог ва дар интернет-форумҳо (пеш аз ҳама ба Mail.Ru) матнҳои Интернациолисти коммунисти тамоюли (то соли 2009 ташкилоти худаш занг зад Интернационалий дафтари барои Революционер ҳизби) то он даме, ки ин тамоюл на оғози ҳамкорӣ бо националистий. Бо пешниҳоди В. Бугеры истилоҳи "коллективизм" ба даст овардааст дар лексиконе постсоветских левых фаъолони, ба ғайр аз дигар вазифаҳои худ, боз ва монанди самоназвание муайяни сиесӣ гурӯҳҳои ва онҳо идеологических дастгоҳҳои.<ref>{{Cite web|url=https://leftcom.wordpress.com/2011/10/01/%d0%b4%d0%be%d0%ba%d1%83%d0%bc-%d0%b4%d0%b5%d0%bc%d0%be%d0%ba%d1%80%d0%b0%d1%82%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b8%d1%85-%d1%86%d0%b5%d0%bd%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%b2/|title=Документы «демократических централистов»|author=leftcom|website=Левокоммунистический блог|date=2011-10-01|lang=ru-RU|accessdate=2022-11-21}}</ref>
== Нигоҳи назариявӣ ==
В. Е. Бугера мушкилии маданияти иқтисодиро дар фалсафаи рус инкишоф дода истодааст. Бугера дар асоси материализми таърихӣ кушиш намуд, ки инкишофи инсонро на танҳо дар асоси инкишофи муносибатҳои ҷамъиятӣ, балки пеш аз ҳама бо роҳи инкишофи муносибатҳои хоҷагидорӣ ва моликият шарҳ дихад.<ref>''[[Богданов, Александр Александрович|Богданов А. А.]]'' Новый мир / А. А. Богданов. Вопросы социализма: Работы разных лет. — М.: [[Политиздат]], 1990. — С. 32-38. Частично такую постановку вопроса можно усмотреть, пожалуй, лишь у [[Богданов, Александр Александрович|А. А. Богданова]], хотя их трактовки отношений управления и собственности существенно различаются. Здесь Богданов употребляет термины «индивидуализм» и «авторитаризм» в значениях, фактически противоположных значениям терминов «отношения индивидуального и авторитарного управления» у В. Бугеры.</ref>
Дар асоси муносибати синфӣ В. Е. Бугера натсизм ва сталинизмро ду версияи амалишудаи консепсияи ҷомеаи Нитсше муайян мекунад ва инчунин қайд мекунад, ки идеяҳои Фридрих Нитсше заминаи назариявии сиёсати нажодпарастӣ ва радикалии миллатгароии Олмони фашистӣ гардиданд.<ref name="dslib"/>
== Библиография ==
=== Диссертатсияҳо ===
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.nietzsche.ru/look/xxc/politik/bugera-fenomen/|title=Ницшеанство как общественный феномен: его социальная сущность и роль : Социально-философское исследование|author=|website=www.nietzsche.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.11. — Уфа, 2000. — 156 с.
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213165.html|title=Отношения собственности и управления как необходимые формы человеческой деятельности|author=|website=www.lib.ua-ru.net|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305130512/http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213165.html|archivedate=2016-03-05}}: Дис. … д-ра филос. наук : специальность 09.00.11 <Соц. философия> / Бугера Владислав Евгеньевич; Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова. — М.: 2005. — 379 с.
=== Корҳои илмӣ ===
==== Монографияхо ====
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/01/blog-post_30.html|title=Социальная сущность и роль философии Ницше.|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} — Уфа: Изд-во АН Республики Башкортостан «Гилем», 2004. — (тираж 400 экз., ISBN 5-7501-0465-6); — М.: КомКнига, 2005 (тираж 500 экз., ISBN 5-484-00120-X); — М.: КомКнига, 2010 (изд. стереотипное, тираж 500 экз., ISBN 978-5-484-01062-2). (Рецензенты: Ю.&nbsp;И.&nbsp;Семёнов, В.&nbsp;И.&nbsp;Метлов)
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_1.pdf|title=Собственность и управление: философско-экономические очерки.|author=|website=www.ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092844/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_1.pdf}} — М.: Наука, 2003. — 344 с. Тираж 500 экз., ISBN 5-02-032777-8. (Рецензенты: А.&nbsp;Х.&nbsp;Махмутов, А.&nbsp;Ф.&nbsp;Кудряшев<ref>{{Cite web|url=http://www.ontologys.info/manifest/kudr|title=Биография А. Ф. Кудряшева на сайте Российского Онтологического общества|author=|website=www.ontologys.info|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190226094107/http://www.ontologys.info/manifest/kudr|archivedate=2019-02-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bashedu.ru/sotrudniki-kafedry-filosofii-i-politologii|title=Об А. Ф. Кудряшеве на сайте БашГУ|author=|website=www.bashedu.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222155635/http://www.bashedu.ru/sotrudniki-kafedry-filosofii-i-politologii}}</ref>)
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/biblio/essence1.htm|title=Сущность человека.|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171202211506/http://www.dialog21.ru/biblio/essence1.htm}} — М.: Наука, 2005. — 300 с. (тираж 500 экз., ISBN 5-02-033820-6); — Saarbrücken: LAP Lambert Academic Publishing, 2011, ISBN 978-3-8465-0845-9 ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2011/09/blog-post_8438.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}). (Рецензенты: А.&nbsp;Х.&nbsp;Махмутов, А.&nbsp;Ф.&nbsp;Кудряшев, В.&nbsp;В.&nbsp;Дамье)
* Исторический материализм в XXI веке: необходимость обновления: Сборник статей / Сост. и ред. В. Е. Бугера. — М.: Компания Спутник+, 2005. Тираж 100 экз., ISBN 5-93406-924-1
* ''Бугера В. Е.'' Гл. 1, п. 5: Компьютеризация производственной деятельности как одна из необходимых предпосылок перехода к бесклассовому обществу. // Философские и прикладные вопросы методологии искусственного интеллекта. — М.: Машиностроение, 2009. — С. 71-79. Тираж 500 экз. ISBN 978-5-217-03453-6.
==== Мақолаҳо ====
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml|title=Социал-фашизм|author=|website=marxistparty.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180308023600/http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml|archivedate=2018-03-08}} // Марксист. — 1994. — № 2. — С. 27-54 (переиздана в сборнике {{Cite web|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|author=|website=libelli.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}}).
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://dialog21.ru/biblio/Bugera_rodstvennye_dushy.htm|title=Родственные души|author=|website=dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160730175126/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_rodstvennye_dushy.htm}} // «Истоки». — № 52 (560). — 26.12.2007. — С. 12. ({{Cite web|url=https://leftcom.wordpress.com/2011/08/29/родственные-души/|title=копия, озаглавленная «Достоевский и Дюма: родственные души»|author=|website=leftcom.wordpress.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://bagsu.webservis.ru/Bugera.pdf|title=Экономические причины войн XXI века|author=|website=bagsu.webservis.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Экономика и управление: научно-практический журнал. — 2008. — № 4.
* ''Бугера В. Е.'' Введение в философский анализ отношений собственности и управления // Вестник Академии наук Республики Башкортостан. — Уфа: Академия наук Республики Башкортостан — 2004. — Т. 9. — № 3.
* ''Бугера В. Е., Шакиров&nbsp;И.&nbsp;А.'' О ценности сомнения в познании: современные аспекты старого вопроса // Философские науки. — 2007. — № 9. — С. 129—140.
* ''Галлямова&nbsp;А.&nbsp;Р., Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.ogbus.ru/authors/Gallyamova/Gallyamova_1.pdf|title=Развитие критического мышления студентов технических специальностей в процессе преподавания философии: социальное значение и методические аспекты|author=|website=www.ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191351/http://www.ogbus.ru/authors/Gallyamova/Gallyamova_1.pdf|archivedate=2016-03-04}} // {{Cite web|url=http://ogbus.ru/article/razvitie-kriticheskogo-myshleniya-studentov-texnicheskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii-socialnoe-znachenie-i-metodicheskie-aspekty/#more-1538|title=Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701060638/http://ogbus.ru/article/razvitie-kriticheskogo-myshleniya-studentov-texnicheskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii-socialnoe-znachenie-i-metodicheskie-aspekty/#more-1538|archivedate=2017-07-01}}
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_4.pdf|title=Об одной актуальной проблеме оценки успеваемости студентов нефилософских специальностей в процессе преподавания им философии|author=|website=www.ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141825/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_4.pdf|archivedate=2016-03-04}} // {{Cite web|url=http://ogbus.ru/article/ob-odnoj-aktualnoj-probleme-ocenki-uspevaemosti-studentov-nefilosofskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii/#more-1539|title=Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170915005150/http://ogbus.ru/article/ob-odnoj-aktualnoj-probleme-ocenki-uspevaemosti-studentov-nefilosofskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii/#more-1539|archivedate=2017-09-15}}
* ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_3rd_World_War.htm|title=Экономические предпосылки третьего передела мира|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171130134027/http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_3rd_World_War.htm}} // {{Cite web|url=http://ogbus.ru/article/ekonomicheskie-predposylki-tretego-peredela-mira/#more-1551|title=Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701035206/http://ogbus.ru/article/ekonomicheskie-predposylki-tretego-peredela-mira/#more-1551|archivedate=2017-07-01}} ({{Cite web|url=http://ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_3.pdf|title=копия1|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091229095407/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_3.pdf|archivedate=2009-12-29}}, {{Cite web|url=http://prognoz.eurasian-defence.ru/?q=ekonomicheskie-predposylki-tretego|title=копия2|author=|website=prognoz.eurasian-defence.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217121840/http://prognoz.eurasian-defence.ru/?q=ekonomicheskie-predposylki-tretego}}, {{Cite web|url=http://zerkalov.org.ua/node/6611|title=копия3|author=|website=zerkalov.org.ua|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829070605/http://zerkalov.org.ua/node/6611|archivedate=2017-08-29}})
* ''Бугера В. Е.'' Ошибка Норберта Винера, или как определить понятие «управления» // {{Cite web|url=http://www.reflexion.ru/Library/2009RPC.pdf|title=Рефлексивные процессы и управление. Сборник материалов VII Международного симпозиума 15-16 октября 2009 г., Москва|author=|website=www.reflexion.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} / Под ред. В.&nbsp;Е.&nbsp;Лепского — М.: Когито-Центр, 2009. — С. 49-52. ISBN 978-5-89353-299-9
* ''Бугера В. Е., Гиндуллин&nbsp;Н.&nbsp;Ф., Кадырова&nbsp;Г.&nbsp;Ф.'' {{Cite web|url=http://www.work.vegu.ru/vegu/vestnik/DocLib/%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B0,%20%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD,%20%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0_11-16.pdf|title=Что такое отношение собственности и почему этот вопрос имеет существенное значение для развития методологии исследования общественных отношений?|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140228045818/http://www.work.vegu.ru/vegu/vestnik/DocLib/%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B0,%20%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD,%20%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0_11-16.pdf|archivedate=2014-02-28}} // Вестник ВЭГУ. — № 4 (66). — 2013. — С. 11-16.
* ''Бугера В. Е., Кадырова&nbsp;Г.&nbsp;Ф.'' Индивидуальная и коллективная типология личности: этико-философские и правовые вопросы // Евразийский юридический журнал. — № 1 (80). — 2015. — С. 220—222.
* ''Бугера В. Е., Гиндуллин&nbsp;Н.&nbsp;Ф.'' [https://naukarus.com/ukrainskiy-fashizm-i-nitssheanstvo Украинский фашизм и ницшеанство] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221028081449/https://naukarus.com/ukrainskiy-fashizm-i-nitssheanstvo |date=2022-10-28 }} // Евразийский юридический журнал. — № 7 (86). — 2015. — С. 333—334.
* ''Бугера В. Е.'' О коллективистском будущем человечества // Проблема обоснования знания: сб. науч. статей, посвящ. 25-летию методологического семинара при факультете философии и социологии / отв. ред. А.&nbsp;Ф.&nbsp;Кудряшев. — Уфа: РИЦ БашГУ, 2017. — С. 17-23. ISBN 978-5-7477-4370-0
* ''Бугера В.'' Порфирий Иванов и его последователи // Советский пограничник. (Впослед. переимен. в «Пограничник Украины».) — 20 сентября 1991. — № 74.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/01/blog-post_24.html|title=Обыкновенный, заурядный фашизм|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Советский пограничник. — 1991. — № 85, 6 ноября. (Статья опубликована под псевдонимом «Герберт Эрнст»; за подписью автора переиздана в сборнике {{Cite web|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|author=|website=libelli.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}} наряду с несколькими другими, отображающими участие В. Бугеры в политической борьбе на Украине в начале 1990-х гг. Также опубликована [[ВКонтакте]] 24.01.2014 в Цитатнике Владислава Бугеры vk.com/vlad_bugera и в паблике журнала «Еретик» vk.com/eretiksamizdat.)
* ''Бугера В.'' Наследники Штрассера // Интервзгляд-Inprecor. — 1993. — № 5.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://marxistparty.ru/marxist/1.shtml|title=Смысл жизни сегодня|author=|website=marxistparty.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171108175719/http://marxistparty.ru/marxist/1.shtml|archivedate=2017-11-08}} // Марксист. — 1993. — № 1. — С. 55-59.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/02/blog-post_5769.html|title=Будет ли война между Россией и Украиной?|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Рабочая демократия. — 1994. — № 2 (17). (Статья опубликована под псевдонимом «Дмитро Зализняк»; за подписью автора переиздана в сборниках {{Cite web|url=http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|title=«Теория и практика коллективизма»|author=|website=sbiblio.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|archivedate=2020-09-30}} и {{Cite web|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|author=|website=libelli.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}}. Также опубликована [[ВКонтакте]] 02.03.2014 в Цитатнике Владислава Бугеры vk.com/vlad_bugera и в паблике журнала «Еретик» vk.com/eretiksamizdat.)
* ''Wladislaw Bugera.'' Der Antisemitismus der «echten Internationalisten» // Direkte Aktion. — September 1994.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2011/11/blog-post_09.html|title=Программа Коллективистской партии (проект)|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} (переиздан в сборнике {{Cite web|url=http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|title=«Теория и практика коллективизма»|author=|website=sbiblio.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|archivedate=2020-09-30}}).
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/99_3/esse.htm|title=Компьютеризация как предпосылка социалистической революции|author=|website=www.alternativy.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2020-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200813112701/https://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/99_3/esse.htm}} // Альтернативы. — 1999. — № 3. ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/08/blog-post_27.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/04/computerisation-as-premise-of.html|title=на англ. яз.|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/p/blog-page.html|title=Зачем человечеству нужна мировая революция|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/02/vladislav-bugera-why-does-humanity-need.html|title=на англ. яз.|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_Russia_ucraina.htm|title=Завтра война?|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171229100343/http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_Russia_ucraina.htm}} // «Истоки». — № 37 (597). — 10.09.2008. — С. 9.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://levsd.ru/obrez/lsd-3.pdf|title=Неужели всё-таки будет война между Россией и Украиной?|author=|website=levsd.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // ОБщественный РЕЗонанс. — 2009. — № 1(3). — С. 1, 3.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://antifa-union.ucoz.ru/_ld/0/1_af-5-f.pdf|title=Экономические причины очередного империалистического передела мира и грядущих революций|author=|website=antifa-union.ucoz.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Антифашист. — 2009. — № 1 (5). — С. 3.
* ''Vladislav Bugera, Vladimir Sirotin and Peter Khrustalev.'' {{Cite web|url=http://www.solidarity-us.org/site/node/3124|title=Political Repression in Russia.|author=|website=www.solidarity-us.org|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170826112556/https://www.solidarity-us.org/site/node/3124}} // Against The Current. — January-February 2011. — № 150. Публикацию статьи в переводе на испанский яз. см. {{Cite web|url=http://www.vientosur.info/spip.php?article5042|title=здесь|author=|website=www.vientosur.info|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}; источник, из которого статья была взята для перевода, см. {{Cite web|url=http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article19674|title=здесь|author=|website=www.europe-solidaire.org|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}.
* ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://gubkin.info/interesting/122837-tezisy-o-sovremennoy-burzhuaznoy-demokratii.html|title=Тезисы о современной буржуазной демократии|author=|website=gubkin.info|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Губкин-инфо, 06.11.2012. ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/10/blog-post_19.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})
* ''Vladislav Bugera.'' {{Cite web|url=http://www.stephenshenfield.net/places/russia/current-politics/168-moscow-kiev-and-the-west-european-far-right|title=Moscow, Kiev, and the West European Far Right.|author=|website=www.stephenshenfield.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} 17 April 2015 // {{Cite web|url=http://stephenshenfield.net|title=Сайт Стивена Шенфилда|author=|website=stephenshenfield.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} ({{Cite web|url=http://www.criticatac.ro/lefteast/moscow-kiev-and-the-w-e-far-right/|title=копия|author=|website=www.criticatac.ro|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2020-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927230031/http://www.criticatac.ro/lefteast/moscow-kiev-and-the-w-e-far-right/}} в издании {{Cite web|url=http://www.criticatac.ro/lefteast/|title=LeftEast|author=|website=www.criticatac.ro|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191226090836/http://www.criticatac.ro/lefteast/}} на сайте [http://www.criticatac.ro/ CriticAtac] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150527015509/http://www.criticatac.ro/ |date=2015-05-27 }})
=== Мусоҳиба ===
* ''Байков&nbsp;Э.&nbsp;А.'' {{Cite web|url=http://dialog21.ru/biblio/Bugera_veliky_blef_XX_veka.htm|title=«Великий блеф XX века?»|author=|website=dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054018/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_veliky_blef_XX_veka.htm}} // «Истоки». — № 32 (488). — 9.08.2006. — С. 11. ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/xx.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) ({{Cite web|url=http://russialist.com/2008-204.php#4|title=на англ. яз., под заголовком ''THE GREAT BLUFF''|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php#4|archivedate=2013-11-13}})
* ''Моргунова, Елена'' {{Cite web|url=http://www.poisknews.ru/2008/01/27/ljubov_po_vertikali.html|title=«Любовь по вертикали» умеет ли коллективный разум поправить власть?|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080218131255/http://www.poisknews.ru/2008/01/27/ljubov_po_vertikali.html|archivedate=2008-02-18}} // «Поиск» — газета научного сообщества, № 4 (974), 25 января 2008 г. ({{Cite web|url=http://dialog21.ru/biblio/Bugera_lubov_po_vertikaly.htm|title=копия|author=|website=dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304070349/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_lubov_po_vertikaly.htm}}) ({{Cite web|url=http://russialist.com/2008-204.php#3|title=на англ. яз., под заголовком ''THE RARITY OF LOVE''|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php#3|archivedate=2013-11-13}})
* ''Фьюче, Дмитрий'' {{Cite web|url=http://www.nietzsche.ru/project/meeting/bugera/|title=Встреча с Владиславом Бугерой|author=|website=www.nietzsche.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Nietzsche.ru, 22.02.2004
* ''Stephen Shenfield'' My inteview with Vladislav Bugera: from Stephen’s introduction // The Libertarian Communist. {{Cite web|url=http://www.stephenshenfield.net/pdf/lib_com/Lib_Com_23.pdf|title=Issue 23, Summer 2013.|author=|website=www.stephenshenfield.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} — P. 20-23.
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
== Адабиёт ==
* ''Антонов В. Г., Афанасьев В. Я., Годин В. В., Лялин А. М.'' {{Cite web|url=https://books.google.ru/books?id=tg4hTYWNjxkC&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Теория менеджмента: Учебник для вузов.|author=|website=books.google.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} — СПб: «Питер», 2009. — 464 с.
* ''Байков Э. А.'' О Дракуле и не только // {{Cite web|url=http://rubuki.com/books/gorizonty-nauki-bashkortostana|title=Байков Э. А. Горизонты науки Башкортостана: Статьи, очерки, эссе.|author=|website=rubuki.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160203175604/http://rubuki.com/books/gorizonty-nauki-bashkortostana|archivedate=2016-02-03}} — 2-е изд. — Уфа: ООО «ХАН», 2008. — С. 35-36. — ISBN 978-5-457-48560-0
* ''Белоногов Г. Е.'' {{Cite web|url=http://scjournal.ru/articles/issn_1997-292X_2012_5-2_05.pdf|title=Роль антропоцентрических элементов в философии русского космизма|author=|website=scjournal.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140712052142/http://scjournal.ru/articles/issn_1997-292X_2012_5-2_05.pdf|archivedate=2014-07-12}} // Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики. — 2012. — № 5(19), ч. 2. — С. 22-24.
* ''Ломов О.'' {{Cite web|url=http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml|title=К вопросу о социал-фашизме|author=|website=marxistparty.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180310014918/http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml|archivedate=2018-03-10}} // Марксист. — 1995-96. — № 3-4. — С. 80-89.
* ''Овруцкий&nbsp;А.&nbsp;В.'' Производство и потребление: диалектика взаимодействия // Философия хозяйства. — 2010. — № 3. — С. 238—247.
* ''Суслов&nbsp;М.&nbsp;Г.'' {{Cite web|url=http://do.gendocs.ru/docs/index-153023.html?page=9|title=Об анархизме наших дней. (Критический анализ программных документов РКРП).|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009173620/http://do.gendocs.ru/docs/index-153023.html?page=9|archivedate=2016-10-09}} — Пермь: б.и., 2004. — 166 с.
* ''Вахитов Р. Р.'' [https://web.archive.org/web/20160406033803/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/16459-marksistskaya-filosofiya Марксистская философия] // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 4. Л-О / гл. ред. М.&nbsp;А.&nbsp;Ильгамов. — Уфа: Башк. энцикл., 2008. ISBN 978-5-88185-068-5
* [https://web.archive.org/web/20160406031247/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/286-bugera-vladislav-evgenevich Бугера, Владислав Евгеньевич] // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 7. Ф-Я, с дополнениями / гл. ред. М.&nbsp;А.&nbsp;Ильгамов. — Уфа: Башк. энцикл., 2011. ISBN 978-5-88185-075-3
* [https://web.archive.org/web/20160405210213/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/2631-bugera-vladislav-evgenevich Бугера, Владислав Евгеньевич] // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 1-се т. А-Б / баш мөхәр. М. Ә. Илһамов. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2014. ISBN 978-5-88185-153-8
* ''Вәхитов Р. Р.'' [https://web.archive.org/web/20160421092148/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/9282-marksistik-filosofiya Марксистик философия] // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 4-се т. М-Ө / баш мөхәр. М. Ә. Илһамов. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2016. ISBN 978-5-88185-286-3
* Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 4. — М.: «Академия Естествознания», 2008. ISBN 978-5-91327-028-3
* Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 6. — М.: «Академия Естествознания», 2010. ISBN 978-5-91327-106-8
* Бугера Владислав Евгеньевич // Философы современной России. Энциклопедический словарь. 3-е изд. — М.: Изд. дом «Максимум»; СПб: Изд. дом «Міръ», 2015. ISBN 978-5-98846-117-3
== Пайвандҳо ==
* [http://bugerave.wordpress.com/ Блог Владислава Бугеры]
* {{Cite web|url=http://www.rideo.tv/bugera/|title=Бугера В. Е. — Видео|author=|website=www.rideo.tv|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}
* {{Cite web|url=https://eretik-samizdat.blogspot.com/2014/02/blog-post_23.html|title=Работы В. Бугеры|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} в блоге «Еретик»
* {{Cite web|url=http://livasprava.info/content/view/5265|title=О разоблачении аферы Олега Верника в воспоминаниях киевского полит. активиста Владимира Задираки|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220122848/http://livasprava.info/content/view/5265|archivedate=2017-12-20}}
* Vladislav Bugera, Vladimir Sirotin and Peter Khrustalev {{Cite web|url=https://www.marxists.org/history/etol/newspape/atc/3124.html|title=Political Repression in Russia|author=|website=www.marxists.org|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Marxists Internet Archive —{{Ref-en}} — Пер. с русск. — 2011
[[Гурӯҳ:Викинигорон]]
[[Гурӯҳ:Файласуфони Русия]]
[[Гурӯҳ:Файласуфон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Инқилобгарони Русия]]
[[Гурӯҳ:Инқилобгарони Укроин]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1971]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 24 январ]]
si2yfxvnxvyf9wlqfnwr7zc0qyww1wr
Феҳристи номи нави маҳалҳои аҳолинишини Тоҷикистон
0
299696
1476342
1461365
2026-06-12T23:03:41Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476342
wikitext
text/x-wiki
Дар ин мақола феҳристи маҳалҳо (шаҳрҳо, ҷамоати деҳот, ноҳияҳо, ҷамоати шаҳрак ва ғ.), ки номҳояшон тағйир дода шудааст оварда шудаанд.
Феҳрист ба тартиби номи кӯҳна→номи нав (соли тағйирёбӣ) ҷобаҷо шудааст.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳолати 1 августи соли 2017 вуҷуд доштанд<ref name="tmjt">{{Книга|ссылка=https://www.worldcat.org/oclc/1023488557|автор=[[Амиршахи, Нурмухаммад|Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ]]|заглавие=Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон (Административное деление Республики Таджикистан)|год=2017|место={{Душ.}}|страниц=575|isbn=978-99947-33-68-2, 99947-33-68-0}}</ref>:
* 1 вилояти мухтор
* 2 вилоят
* 18 шаҳрҳо, аз ҷумла 5-то тобеи ҷумҳурӣ ва 13 тобеи вилоят
* 62 ноҳия, аз ҷумла 4 ноҳияи шаҳри Душанбе ва 13 ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
* 62 ҷамоати шаҳрак
* 370 ҷамоати деҳот
* 4223 маҳалли аҳолинишини деҳот (деҳаҳо),
ки аз онҳо тағйири ном карданд (дар солҳои то 2017): 1 вилоят, 23 ноҳия, 7 шаҳр, 17 шаҳрак, 98 ҷамоати деҳот, 966 деҳа<ref>{{Cite web|url=https://sadoimardum.tj/ma-lisi-ol/478-de-a-to-ol-nomi-rasm-nadorand-yo-oyo-ba-nomguzorii-takror-zarurat-ast/|title=Садои мардум→нашрияи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон→478 деҳа то ҳол номи расмӣ надоранд ё оё ба номгузории такрорӣ зарурат ҳаст?|lang=ru-RU|access-date=2023-08-18|archive-date=2023-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20230818135612/https://sadoimardum.tj/ma-lisi-ol/478-de-a-to-ol-nomi-rasm-nadorand-yo-oyo-ba-nomguzorii-takror-zarurat-ast/|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818135612/https://sadoimardum.tj/ma-lisi-ol/478-de-a-to-ol-nomi-rasm-nadorand-yo-oyo-ba-nomguzorii-takror-zarurat-ast/}}</ref>.
Ихтисораҳои шартӣ: ҷ.д — ҷамоати деҳот; ш. — шаҳр; ш-к — шаҳрак; н. — ноҳия.
== [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
* Вилояти Автономии Бадахшони Кӯҳӣ→Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
=== [[ноҳияи Ванҷ]] ===
* н. Рохарв→н. Ванҷ
* Ванҷ, ҷ.д→ба номи Маҳмадулло Абдуллоев (2012)<ref name="gbao2012"/>
* Жовид, ҷ.д→Ҷовидон (2012)<ref name=":13">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117008|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 31 мая 2012 года № 277 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно - Бадахшанской автономной области о переименовании некоторых населеных пунктов Ванчского района"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130171145/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117008|deadlink=no}}</ref>
* Жовид→Ҷовидон (2012)<ref name=":13" />
* Мдехарв→[[Дуршер]]
* Рохарв→[[Ванҷ]]<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Дарвоз]] ===
* н. Қалъаи Хумб→н. Дарвоз (1991)<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/darvozskij_rajon/0-42|title=Всё о Таджикистане - Дарвозский район|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306143433/http://tojkiston.ucoz.ru/index/darvozskij_rajon/0-42|deadlink=no}}</ref>
=== [[ноҳияи Ишкошим]] ===
* н. Вахону Ишкошим→н. Ишкошим
* Ғорон, ҷ.д→Андароб<ref name="tjk1978"/>→[[Деҳоти Аскар Замиров|ба номи Аскар Замиров]]<ref name="tmjt"/>
* Нӯд (Нюд), ҷ.д→Ишкошим→[[Деҳоти Рустамбек Юсуфбеков|ба номи Юсуфбеков Рустамбек]] (2012)<ref name="gbao2012"/>
* Шитхарв, ҷ.д→[[Деҳоти Вахон|Вахон]] (2020)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138530|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 9 декабря 2020 года, №97 "О переименовании дехота Шитхарв Ишкашимского района Горно-Бадахшанской автономной области вдехот Вахон"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311153658/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138530|deadlink=no}}</ref>
* Нюд (Нӯд)→[[Ишкошим]]<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Мурғоб]] ===
* н. Помири Шарқӣ→н. Мурғоб
* Конакурган, ҷ.д→[[Деҳоти Гожо Бердибоев|ба номи Гожо Бердибоев]]<ref name="tmjt" />
* Пости Шоҷон→пости Помир→[[Мурғоб]], ш-к
* Қараарт→Қарокӯл
=== [[ноҳияи Роштқалъа]] ===
* Шоҳдараи Боло, ҷ.д→Роштқалъа
* Октябр, ҷ.д→ба номи Мирсаид Миршакар (2004)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5283|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 29 апреля 2004 г., №539 "О переименовании дехота Октябрь Рошткалинского района Горно-Бадахшанской автономной области в дехот Мирсаид Миршакар"|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153324/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5283|deadlink=no}}</ref>
* * Шоҳдараи Поён, ҷ.д→Тавдем→ба номи Гадолиев Қурбоншо (2012)<ref name="gbao2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117243|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 июня 2012 года, №326 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно - Бадахшанской автономной области о переименовании некоторых населеных пунктов Рошткалинского, Ишкашимского, Шугнанского и Ванчского районов|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130151036/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117243|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130151036/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117243}}</ref>
* Шоҳдараи боло→Роштқалъа
* Шоҳдараи Поён→Тавдем<ref name="tjk1978"/>
* Зидин→Чагев<ref name="tmjt" />
=== [[ноҳияи Рӯшон]] ===
* н. Рӯшону Бартанг→н. Рӯшон
* Баррӯшон, ҷ.д→ба номи Назаршо Додхудоев (2004)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5520|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 октября 2004 г., № 391 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно-Бадахшанской автономной области о переименовании дехота Барушан Рушанского района в дехот Назаршо Додхудоев"|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153601/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5520|deadlink=no}}</ref>
* Қалъаи Вомар, ҷ.д→[[Деҳоти Рӯшон|Рӯшон]]<ref name="tjk1978"/>
* Сипонҷ, ҷ.д→Бартанг<ref name="tjk1978"/>
* Шидз, ҷ.д→ба номи Мӯъминшоҳ Абдулвосиев (2004)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=12141|title=Постановление Правительство Республики Таджикистан от 30 декабря 2007 года № 641 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно-Бадахшанской автономной области о переименовании дехота Шидз Рушанского района в дехот Муъминшох Абдулвосиева"|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153917/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=12141|deadlink=no}}</ref>
* Қалъаи вомар→[[Рӯшон (деҳа)|Рӯшон]]<ref name="tjk1978"/>
* Сипонҷ→[[Бартанг (деҳа)|Бартанг]]<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Шуғнон]] ===
* Барсем, ҷ.д→[[Сучон]]<ref name="tjk1978"/>
* Дарморахт, ҷ.д→[[Деҳоти Ғарибшо Шаҳбозов|ба номи Ғарибшо Шаҳбозов]] (2012)<ref name="gbao2012"/>
* Сохчарв, ҷ.д→[[Деҳоти Мирзоҷон Ширинҷонов|ба номи Мирзоҷон Ширинҷонов]] (2012)<ref name="gbao2012"/>
* Миденшор→Ваҳдат (2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=117307|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 11 июля 2012 года, №359 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно- Бадахшанской автономной области "О переименовании села Миденшор сёл Поршинев Шугнанского района Горно - Бадахшанской автономной области на село Ваҳдат и отнесении его к категории посёлка"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-06|archive-date=2016-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915133939/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=117307|deadlink=no}}</ref>
* Питовдашт→Раҳмонобод (2016)
* Сучон→Раҳмонобод (2016)
{{div col end}}
== [[Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ|Шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
=== [[Ваҳдат]] ===
* Янги Бозор, шаҳр→Орҷоникидзеобод (1936)→Кофарниҳон (1991)→[[Ваҳдат]] (2003)
* Қарасу, ҷ.д→[[Деҳоти Гулистон|Гулистон]] (2004)<ref name="2004a">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5274|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 июля 2004 г., № 564 "О переименовании ряда дехотов района Ваҳдат и сёл, расположенных на их территории "|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-28|archive-date=2022-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025060248/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5274|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2022-10-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221025060248/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5274}}</ref>
* Кофарниҳон, ҷ.д→[[Деҳоти Абдулло Абдулвосиев|ба номи Абдулло Абдулвосиев]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Туғмазор, ҷ.д→[[Деҳоти Чорсӯ|Чорсӯ]]
* Хоҷабойқул, ҷ.д→[[Деҳоти Раҷаб Исмоилов|ба номи Раҷаб Исмоилов]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Эскигузар, ҷ.д→Дӯстӣ (2004)<ref name="2004a"/>→[[Деҳоти Карим Исмоилов|ба номи Карим Исмоилов]]
* Янгибозор, ҷ.д→[[Деҳоти Бозорбой Бурунов|ба номи Бозорбой Бурунов]] (2004)<ref name="2004a"/>
* 1 май→[[Шодмон (деҳа, н. Ваҳдат)|Шодмон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Адолат-1→[[Сафедоб]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Антаруш (Антаруши тоҷик)→[[Меҳробод (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳробод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Антаруши боло→[[Ниёгон (деҳа, н. Ваҳдат)|Ниёгон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Антаруши поён→[[Баракат (деҳа, н. Ваҳдат)|Баракат]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Байнал→[[Гулобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулобод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Балдургон→[[Ҳақиқат (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳақиқат]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Баракат-2→[[Сахиён]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Бешкаппа→[[Озода (деҳа, н. Ваҳдат)|Озода]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Бошбулоқ→[[Саричашма (деҳа, н. Ваҳдат)|Саричашма]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Бошқарасу→[[Даҳана (деҳа, н. Ваҳдат)|Даҳана]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Бувак→[[Себзор (деҳа, н. Ваҳдат)|Себзор]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ганҷбор-2→[[Шаҳдбор]] (2016)<ref name="vahdat2016">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128186|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 ноября 2016 года, №313 "О переименовании некоторых населенных пунктов города Ваҳдат"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312021033/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128186|deadlink=no}}</ref>
* Гирдоб-2→[[Сеоба]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Гулобод-2→[[Нурофар (деҳа, н. Ваҳдат)|Нурофар]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Гулрез-2→[[Хуррамдеҳ]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Гургхӯрда→[[Чаманзор (деҳа, н. Ваҳдат)|Чаманзор]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Даҳана-1→[[Ҳакимон]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Даҳанаи Чорбоғ→[[Ҷавонӣ (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҷавонӣ]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Деҳқонобод-2→[[Қалъаи Гулистон]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Доручастка→[[Сурхтеппа]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Иток→[[Кишоварз (деҳа, н. Ваҳдат)|Кишоварз]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Кирпичный→Заводи хишт→[[Хиштгарон]]
* Лақайбегӣ→[[Суғдиён (деҳа, н. Ваҳдат)|Суғдиён]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Обидараи Чунгак→[[Обшор (деҳа, н. Ваҳдат)|Обшор]] (2015)<ref name="vahdat2015">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=125941|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 21 июля 2015 года, № 95 "О переименовании некоторых населенных пунктов города Ваҳдат"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312021934/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=125941|deadlink=no}}</ref>
* Оқҷар→[[Адолат (деҳа, н. Ваҳдат)|Адолат]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Отқулоқ→[[Меҳнатобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳнатобод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Кавлез→[[Шаҳдрез (деҳа, н. Ваҳдат)|Шаҳдрез]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Калтуч→[[Шифобахш (деҳа, н. Ваҳдат)|Шифобахш]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Камонгарони Тоҷик→[[Камонгарон|Камонгарони Поён]]
* Камонгарони Ӯзбек→[[Камонгарони Боло]]
* Карсанги-2→[[Неъматобод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Кишоварз-2→[[Сароб (деҳа, н. Ваҳдат)|Сароб]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Купрукбошӣ→[[Гулрез (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулрез]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Кутанбулоқ→[[Чашмасор (деҳа, н. Ваҳдат)|Чашмасор]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Кӯксултонӣ→[[Меҳргон (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳргон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Кӯрқишлоқ→[[Меҳнатобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳнатобод]]<ref name="tjk1978"/>
* Кӯрқишлоқ→[[Ганҷина (деҳа, н. Ваҳдат)|Ганҷина]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Қарасу→[[Ҳуснобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳуснобод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Қашқабулоқ→[[Гулзор (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулзор]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Қизилбулоқ→[[Сурхчашма]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Қипчоқ→[[Шодмонқалъа]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Қирғизон→[[Шаҳристон (деҳа, н. Ваҳдат)|Шаҳристон]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Қузибегӣ→[[Чаман (деҳа, н. Ваҳдат)|Чаман]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Муродова→[[Хӯҷабӯстон]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Пасариқ→[[Ширинҷӯй]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Пустхӯр→[[Шоҳрух (деҳа, н. Ваҳдат)|Шоҳрух]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Ранҷобод→[[Кабиробод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Совет→[[Зартеппа (деҳа, н. Ваҳдат)|Зартеппа]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Тешик-Тош→[[Тиллои Сафед]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Тиллои Сафед-1→[[Фахробод (деҳа, н. Ваҳдат)|Фахробод]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Томчӣ-1→[[Дӯстӣ (деҳа, н. Ваҳдат)|Дӯстӣ]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Томчии Боло→[[Шуҳратёр (деҳа, н. Ваҳдат)|Шӯҳратёр]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Томчии Поён→[[Шеробод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Торбулоқ→[[Ҷавонон (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҷавонон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Торбулоқ→[[Ориён (деҳа, н. Ваҳдат)|Ориён]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Туқалтеппа→[[Файзбахш (деҳа, н. Ваҳдат)|Файзбахш]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Тулкӣ→[[Кӯҳдоман (деҳа, н. Ваҳдат)|Кӯҳдоман]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Туркобод→[[Ваҳдатобод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Туртуробод→[[Ҳайдаробод (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳайдаробод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Туячӣ→[[Корвон (деҳа, н. Ваҳдат)|Корвон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Узунариқ→[[Гирдоб (деҳа, н. Ваҳдат)|Гирдоб]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ҳайталӣ→[[Гулафшон (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулафшон]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Хоҷабойқул→[[Меҳрбахш (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳрбахш]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Хоҷабойқули Боло→[[Ҳаёти Нав (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳаёти Нав]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Хоҷабулоқ→[[Истиқлолият (деҳа, н. Ваҳдат)|Истиқлолият]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Хоҷиқатаган→[[Зарафшон (деҳа, н. Ваҳдат)|Зарафшон]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Холбойқаро→[[Баҳористон (деҳа, н. Ваҳдат)|Баҳористон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ҳуснобод-2→[[Чашмасор (деҳа, н. Ваҳдат)|Чашмасор]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Чағатайи Боло→[[Арғувон (деҳа, н. Ваҳдат)|Арғувон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Чағатойдара→[[Гулдара (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулдара]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Чукамайрам→[[Гулбоғ (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулбоғ]]<ref name="tjk1978"/>
* Чукмазори Тоҷик→[[Деҳқонобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Деҳқонобод]]<ref name="tjk1978"/>
* Ҷавонон-2→[[Бахтёрон]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Ҷалҷит→[[Солеҳон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ҷангалобод-2→[[Боғистон (деҳа, н. Ваҳдат)|Боғистон]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Ҷарбошӣ→[[Зарнисор (деҳа, н. Ваҳдат)|Зарнисор]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Ҷомрӣ→[[Ситораи Сурх]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ҷомрии Боло (Ҷомрӣ-2)→[[Маданият (деҳа, н. Ваҳдат)|Маданият]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ҷомрии Поён (Ҷомрӣ-1)→[[Ганҷбор]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Шарифлақай→[[Шарифобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Шарифобод]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Ширинбулоқ→[[Ширинчашма (деҳа, н. Ваҳдат)|Ширинчашма]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Шомако→[[Навбаҳор (деҳа, н. Ваҳдат)|Навбаҳор]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Эловар→[[Панҷдеҳ]] (2016)<ref name="vahdat2016"/>
* Эскигузар→[[Бостон (деҳа, н. Ваҳдат)|Бостон]] (2004)<ref name="2004a"/>
* Юмс→[[Гулисурх]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
* Юмсурок→[[Файзрез (деҳа, н. Ваҳдат)|Файзрез]] (2015)<ref name="vahdat2015"/>
=== [[Роғун]] ===
* <ref group="эзоҳ" name="1:">ягон маҳалле тағйири ном накардааст</ref>
=== [[Турсунзода]] ===
* Регар, ш.→Турсунзода (1978)
* 1-уми май, ҷ.д→ба номи Турсун Тӯйчиев (2012)<ref name="tursunzoda2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118480|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 13 декабря 2012 года, № 452 "О переименовании некоторых населенных пунктов г.Турсунзода"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130143939/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118480|deadlink=no}}</ref><ref name="turs2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118146|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 623 "О предложении Маджлиса народных депутатов города Турсунзаде о переименовании некоторых населенных пунктов города"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311124953/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118146|deadlink=no}}</ref>
* Ғарав, ҷ.д→Регар (2012)<ref name="tursunzoda2012"/><ref name="turs2012"/>
* Ӯзбеконтеппа, ҷ.д→Чапаев→10-солагии Истиқлолият<ref name="tjk1978"/>
* Чиртак, ҷ.д→Пахтаобод<ref name="tjk1978"/>
* 7 Кавалерийская бригада→Хайробод (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Арши обӣ→Маданият (2012)<ref name="turs2012"/>
* Аскари сурх→Зарнисор (2012)<ref name="turs2012"/>
* Бешкаппа→Хайробод (2012)<ref name="turs2012"/>
* Бештеппа→Сардор Раҷабов (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Бугалак→Байналмилал (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Галоботур→Истиқлол (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Говмеш→Деҳқонобод (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Ғурумсой→Наврӯз (2012)<ref name="turs2012"/>
* Дурбент→Дурбед (2012)<ref name="turs2012"/>
* Дурман→Иттифоқ (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Каронӣ→Канорӣ (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Келдибулоқ→Лолазор (2012)<ref name="turs2012"/>
* Кетмон-чептӣ→Ҳидоят (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Киров→Аҳорун (2012)<ref name="turs2012"/>
* Коммуна→Сайдалӣ Табров (2012)<ref name="turs2012"/>
* Қамбар→Юлдош Ашӯров (2012)<ref name="turs2012"/>
* Қаратевал→Темурмалик (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Қизил-йӯл→Ваҳдат (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Қоракӯз→Кӯҳсор (2012)<ref name="turs2012"/>
* Қузибача→Ортиқ Ҷумъаев (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Қулоқтеппа→Роҳатӣ (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Қунгир→Мир Саид Алии Ҳамадонӣ (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Қунғирот→Бӯстон (2012)<ref name="tursunzoda2012"/><ref name="turs2012"/>
* Қурбонкӯса→Исмоили Сомонӣ (2012)<ref name="turs2012"/>
* Қушбулоқ→Имоми Аъзам (2012)<ref name="turs2012"/>
* Максим Горкий→Баҳористон
* Навотбулоқ→Ширинчашма (2012)<ref name="turs2012"/>
* Налбеки обӣ→ба номи Куйбишев<ref name="tjk1978"/>→Даҳбед (2012)<ref name="turs2012"/>
* Неъматбача→Марҳамат<ref name="tjk1978"/>
* Новасой→Нурафшон (2012)<ref name="turs2012"/>
* Нура-остӣ→Намуна (2012)<ref name="turs2012"/>
* Ободон→Тоиб Тӯйчиев (2012)<ref name="turs2012"/>
* Оққӯрғон→Обида Нуъмонова
* Оқмазор→Олимобод (2012)<ref name="turs2012"/>
* Оқмачит→Шаҳрисабз (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Оқтелпак→Файзобод (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Оқтош→Навбаҳор (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Олтинчилав→Меҳробод (2012)<ref name="turs2012"/>
* Работ-2→Ҳуснобод<ref name="tjk1978"/>
* Свердлов→Иброҳим Бозоров (2012)<ref name="turs2012"/>
* Тегирмон→Меҳргон (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Товабулоқ→Сарчашма (2012)<ref name="turs2012"/>
* Тошгузар→Хуррамзамин (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Тошқалоқ→Сангқалъа (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Тошобод→Боғи ирам (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Уро-ур→Обшорон (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Уро-ур→Шодлик<ref name="tjk1978"/>→Шодиёна (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Чапаев→Гулистон (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Чинор-1→Чапаев<ref name="tjk1978"/>→Бахтовар (2012)<ref name="tursunzoda2012"/><ref name="turs2012"/>
* Чинор 2-3→Шарқ<ref name="tjk1978"/>
* Чинғиров→Баҳор (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Чириштеппа→Саъдии Шерозӣ (2012)<ref name="turs2012"/>
* Чоштеппа→Зарафшон (2012)<ref name="turs2012"/>
* Чуқурқишлоқ→Ифтихор (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Ҷаврат→Моҳи нав (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Ҷайратеппа→Боқӣ Раҳимзода (2012)<ref name="turs2012"/>
* Ҷарқишлоқ→Коммуна<ref name="tjk1978"/>→Дӯстӣ (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Ҷатта→Маҳмуд Эшназаров (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Шодмон-қазоқ→Шодмон (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Эфиронос→Анҷибар (2012)<ref name="turs2012"/>
* Янгиариқ→Ҷовидон (2012)<ref name="turs2012"/>
* Янгиқишлоқ→Навобод (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Янгиқишлоқ→Нуристон<ref name="tjk1978"/>
* Янгиобод→Ҳаёти Нав (2012)<ref name="tursunzoda2012"/>
* Яхшиобод→Самарқанд (2012)<ref name="turs2012"/>
=== [[Ҳисор]] ===
* Хонақоҳ→Ҳисор, шаҳр (1929)<ref name=":9">{{Cite web|url=https://istmat.org/node/36044|title=130. О переименовании одноимённых районов, центров и почтово-телеграфных учреждений на территории УССР, УЗССР, ТуркССР и ТаджССР {{!}} Проект «Исторические Материалы»|website=istmat.org|access-date=2023-01-27|archive-date=2022-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216095442/https://istmat.org/node/36044|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2021-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211219124629/http://istmat.info/node/36044}}</ref>
* Бедак, ҷ.д→Ҷиргинак (1955)→Алмосӣ (1964)
* Карамкӯл, ҷ.д→ба номи Мирзо Турсунзода (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Карамкӯл, ҷ.д→ба номи Мирзо Ризо<ref name="tjk1978"/>
* Ноҷӣ, ҷ.д→Навобод (1938)
* Хонақоҳ, ҷ.д→Сомон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Октябр, ш-к→[[Шарора]]
* 1 май→Чашмаи моҳиён (2012)<ref name="hisor2012">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_306_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 306 от 29 марта 2012 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-05-09|archive-date=2023-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509182644/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_306_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Авзикент→Баракат (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Авзикенти Боло→Ҳакимӣ (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Аскари сурх→Саховат (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Бессимас→Аминиён (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Бешбулоқ→Чашмасор (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Болшевик→Ҳосилот (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Булоқсайидон→Сайидон (2012) <ref name="hisor2012" />
* Булоқчинор→Чилчинор (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Водонасосная→Обшорон
* Гулистон→Гулмайдон<ref name="tjk1978"/>
* Гулистон→Деҳинав<ref name="tjk1978"/>
* Гулистон→Чаманистон<ref name="tjk1978"/>
* Гулистон→Ҳуснобод<ref name="tjk1978"/>
* Давлатманқа→Ҳамдилон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Заря Востока→Хушманзара (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Каганович→Пахтаобод
* Карамкӯл→Меҳробод (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Карим-девона→Соҳибдилон
* Келитош→Ободдара (2012) <ref name="hisor2012" />
* Кушкак→Сабзазор<ref name="tjk1978"/>
* Киров→Себистон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Комсомол→Даҳбед (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Қайроғоч→Хайробод (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Қарахонӣ→Гулисурх (2012) <ref name="hisor2012" />
* Қарапичоқ→Ниёгон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Қизилқишлоқ→Мавлошариф (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Қипчоқ→Меҳргон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Қизил Юлдуз→Ситора (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Қулмунда→Мӯъминобод (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Лангар→Ғайратобод<ref name="tjk1978"/>
* МТС→Оҳангарон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Навобод→Гулханӣ<ref name="tjk1978"/>
* Навобод→Кӯчабоғӣ<ref name="tjk1978"/>
* ''Навобод→Саҳроӣ''<ref name="tjk1978"/>
* Наврӯзбулоқ→Наврӯзӣ (2012) <ref name="hisor2012" />
* Оқулии боло→Сарчашма (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Оқулии поён→Сайёд (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Октябр→Манзар<ref name="tjk1978"/>
* Октябр→Равшандилон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Правда→Чаманзор (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Роҳи Ленин→Шодмон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Сотсиализм→Садоқат (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Сумбула→Равшан<ref name="tjk1978"/>
* Тошбулоқ→Сангчашма (2012) <ref name="hisor2012" />
* Тӯла→Боғистон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Умакай→Кишоварз (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Умакайи Боло→Ҳалқадашт (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Учқул→Ангурзор (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Узунохур→Лолазор (2012) <ref name="hisor2012" />
* Ӯртабӯз→Ганҷрез (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Чағатай→Суғдиён (2012) <ref name="hisor2012" />
* Чептураи Боло→Гулрез (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Чуҷалӣ→Гулистон (2012) <ref name="hisor2012" />
* Ҷангал→Гулистон→Бӯстон (1996)
* Ҷарак→Сафобахш (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Ҷартеппа→Ҳалқарӯд (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Ҷетикир→Ҳафттеппа (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Ҷиндара→Гулдара (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Ҷугиобод→Афғонобод
* Шӯроби поён→Нурафшон (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Халилобод→Истиқлол
* Ҳелисой→Лабисой (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Ҳофизқишлоқ→Ҳофизкада (2012) <ref name="hisor2012" />
* Янгиобод→Намуна (2012)<ref name="hisor2012"/>
* Янгиобод→Шарафобод<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Варзоб]] ===
* Харангон, ҷ.д→ба номи Садриддин Айнӣ<ref name="tjk1978"/>
* Бегари→Беғар (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Дашти Хорзор→Некобод (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Косатароши поён→Косатароши Пойин (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Қулмаҳмадӣ→Яккачашма (2015)<ref name="varzob2015">{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_chorbog/0-1662|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Чорбог|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322151838/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_chorbog/0-1662|deadlink=no}}</ref>
* Муғулони Поён→Меҳробод (2015)<ref name="varzob2015"/>
* Оби Оҷук→Варзоб (1959)<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_varzob/0-2967|title=Всё о Таджикистане→Деха Варзоб (Оби очук)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-25|archive-date=2023-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325143100/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_varzob/0-2967|deadlink=no}}</ref>
* Пурзабад→Пурзавот (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Тойқара→Гулбоғ (2015)<ref name="varzob2015"/>
* Тошбулоқ→Наврӯзчашма (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Чағатай→Шодоб (2015)<ref name="varzob2015"/>
* Чормағзакони ӯзбек→Чормағзакони Боло (2015)<ref name="varzob2015"/>
* Чормағзакони тоҷик→Чормағзакони Поён (2015)<ref name="varzob2015"/>
=== [[ноҳияи Лахш]] ===
* н. Ҷиргатол→н. Лахш (2016)<ref name=":16">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_205_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 205 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113213/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_205_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Алға, ҷ.д→[[Деҳоти Сайлиобод|Сайлиобод]] (2022)<ref name=":3">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20220322/yangishahr-minbuloq-qazaqtar-ivaz-1046978386.html|title=Тағйири беш аз 40 ҷойном дар Лахш|website=Спутник Таджикистан|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008164939/https://sputnik-tj.com/20220322/yangishahr-minbuloq-qazaqtar-ivaz-1046978386.html|deadlink=no}}</ref>
* Қашот, ҷ.д→[[Деҳоти Истиқлол (н. Лахш)|Истиқлол]] (2022)<ref name=":3" />
* Муқсу, ҷ.д→[[Деҳоти Лахши Боло|Лахши Боло]] (2022)<ref name=":3" />
* Сартало, ҷ.д→[[Деҳоти Саритал|Саритал]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷиргатол, ҷ.д→[[Деҳоти Наврӯз (ноҳияи Лахш)|Наврӯз]] (2022)<ref name="lakhsh_2022">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik.tj/20221216/jonibdori-taghyiri-nomi-jirgatol-majlisi-milli-1053573303.html|title=Ҷонибдорӣ аз тағйири номи Ҷиргатол дар Маҷлиси Миллӣ|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20221216T1628+0500|access-date=2023-03-29|archive-date=2023-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329195211/https://sputnik.tj/20221216/jonibdori-taghyiri-nomi-jirgatol-majlisi-milli-1053573303.html|deadlink=no}}</ref>
* Янгишаҳр, ҷ.д→[[деҳоти Нурафшон|Нурафшон]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷиргатол, ш-к→[[Ваҳдат (шаҳрак, н. Лахш)|Ваҳдат]] (2008)
* Ачиқалма→[[Себистон (деҳа, н. Лахш)|Себистон]] (2022<ref name=":3" />)
* Байлартоб→[[Самарманд]] (2022)<ref name=":3" />
* Ғулама→[[Гулзорон]] (2022)<ref name=":3" />
* Долона→[[Дӯлона (деҳа, н. Лахш)|Дӯлона]] (2022)<ref name=":3" />
* Домбрачӣ→[[Думбрасозон]] (2022)<ref name=":3" />
* Дувана→[[Меҳробод (деҳа, н. Лахш)|Меҳробод]] (2022)<ref name=":3" />
* Занкон→[[Қалъаи зангкӯб]] (2022)<ref name=":3" />
* Қазақтар→[[Қазоқон]] (2022)<ref name=":3" />
* Қаракенҷа→[[Зарринрӯд]] (2022)<ref name=":3" />
* Қарашура→[[Шириноб]] (2022)<ref name=":3" />
* Каромиқ→[[Тоҷварон]] (2022)<ref name=":3" />
* Қаросой→[[Хингсой]] (2022)<ref name=":3" />
* Қарчин→[[Кӯҳдоман]] (2022)<ref name=":3" />
* Қашкатерак→[[Сафедорак (деҳа, н. Лахш)|Сафедорак]] (2022)<ref name=":3" />
* Қашот→[[Сарипул (деҳа, н. Лахш)|Сарипул]] (2022)<ref name=":3" />
* Қӯшағба→[[Дуағба]] (2022)<ref name=":3" />
* Қӯштегирмон→[[Осиёбон]] (2022)<ref name=":3" />
* Мингбулоқ→[[Ҳазорчашма]] (2022)<ref name=":3" />
* Муқ→[[Муғ]] (2022)<ref name=":3" />
* Муқур→[[Каёндеҳ]] (2022)<ref name=":3" />
* Оқҷар→[[Сафедҷар]] (2022)<ref name=":3" />
* Оқсой→[[Сафеддара (деҳа, н. Лахш)|Сафеддара]] (2022)<ref name=":3" />
* Сарғой→[[Доманакӯҳ]] (2022)<ref name=":3" />
* Сарикенҷа→[[Лахш (деҳа)|Лахш]] (2022)<ref name=":3" />
* Сартало→[[Саритал]] (2022)<ref name=":3" />
* Сасиқбулоқ→[[Чашмасор (деҳа, н. Лахш)|Чашмасор]] (2022)<ref name=":3" />
* Суғат→[[Обшорон (деҳа, н. Лахш)|Обшорон]] (2022)<ref name=":3" />
* Чар→[[Чордеҳа]] (2022)<ref name=":3" />
* Чонқирғиз→[[Зарбоғ]] (2022)<ref name=":3" />
* Чубай→[[Лолазор (деҳа, н. Лахш)|Лолазор]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷайлған→[[Чорсӯ (деҳа, н. Лахш)|Чорсӯ]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷаниҷер→[[Навдиёр]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷилондӣ→[[Дашти мурғон]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷиргатол→[[Сариосиёб]] (2022)<ref name="lakhsh_2022"/>
* Ҷолболот→[[Навроҳа]] (2022)<ref name=":3" />
* Ҷултерак→[[Корвонгузар]] (2022)<ref name=":3" />
* Шилбилӣ→[[Бушолон]] (2022)<ref name=":3" />
* Янгишаҳр→[[Хуррамшаҳр (деҳа, н. Лахш)|Хуррамшаҳр]] (2022)<ref name=":3" />
* Яраш→[[Дӯстобод]] (2022)<ref name=":3" />
* Ярмазар→[[Ёрмазор]] (2022)<ref name=":3" />
=== [[ноҳияи Нуробод]] ===
* н. Дарбанд→н. Комсомолобод (1936)→н. Дарбанд (1991)→н. Нуробод (2003)
* Пумбачӣ, ҷ.д→Комсомолобод<ref name="tjk1978"/>→Меҳробод (2021)<ref name=":2">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20210622/komsomolobodr-ivaz-kardand-taghyiri-nomho-nurobod-1040370014.html|title=Комсомолобод дигар нест: тағйири номҳо дар Нуробод|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210622T1815+0500|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220913172659/https://sputnik-tj.com/20210622/komsomolobodr-ivaz-kardand-taghyiri-nomho-nurobod-1040370014.html|deadlink=no}}</ref>
* Навдонак, ҷ.д→Хумдон
* Самсолик, ҷ.д→Сафедчашма (2012)<ref name=":20">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118479|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 13 декабря 2012 года, № 451 "0 переименовании дехотов Яхак-Юст и Самсолик Нурободского района"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311120623/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118479|deadlink=no}}</ref>
* Яхак-Юст, ҷ.д→ба номи Иззатулло Ҳалимов (2012)<ref name=":20" />
* Айнӣ→Сулҳ<ref name="tjk1978"/>
* Қалъанак→Инқилоб<ref name="tjk1978"/>→Қалъанак
* Қумоқ→Хумроғ (2021)<ref name=":2" />
* Лангар→Правда<ref name="tjk1978"/>→Лангар
* ''Навобод→Бародарӣ<ref name="tjk1978"/>''
* Навобод→Садоқат<ref name="tjk1978"/>
* Пумбачӣ→Комсомолобод<ref name="tjk1978"/>→Меҳробод (2021)<ref name=":2" />
* Саримост→Сарипул
* Хоҷаайнӣ→Айнӣ
=== [[ноҳияи Рашт]] ===
* н. Ғарм→н. Рашт (2001)
* Шулмак, ш-к→[[Навобод]] (1960)
* Шулмак, ҷ.д→ба номи Боқӣ Раҳимзода (1980)<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_im_b_rakhimzoda/0-3322|title=Всё о Таджикистане - Джамоат им. Б.Рахимзода (Шулмак, Санги малики)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2022-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221211141413/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_im_b_rakhimzoda/0-3322|deadlink=no}}</ref>
* Қазноқ, ҷ.д→ба номи Нусратулло Махсум (2004)<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_kaznok/0-3274|title=Всё о Таджикистане - Джамоат им. Н.Махсум|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2022-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20221231185102/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_kaznok/0-3274|deadlink=no}}</ref>
* Аэропорт→[[Фурудгоҳ (деҳа, н. Рашт)|Фурудгоҳ]] (2009)
* Биёвак→[[Истиқлол (деҳа, н. Рашт)|Истиқлол]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Булқос→[[Гулханӣ (деҳа, н. Рашт)|Гулханӣ]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Войдара→[[Баҳористон (деҳа, н. Рашт)|Баҳористон]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Ганчик→[[Ганҷдара]] (2009)
* Ғарм→[[Додбахт]] (2009)
* Ғарми боло→[[Сафедкӯҳ (деҳа, н. Рашт)|Сафедкӯҳ]] (2009)
* Даҳани ғумӯш→[[Ваҳдат (деҳа, н. Рашт)|Ваҳдат]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Качамандӣ→[[Шаҳрисабз (деҳа, н. Рашт)|Шаҳрисабз]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Кишинбоғ→[[Боғистон (деҳа, н. Рашт)|Боғистон]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Курчин→[[Ҷалолобод (деҳа, н. Рашт)|Ҷалолобод]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Кӯлёвон→[[Наврӯз (деҳа, н. Рашт)|Наврӯз]]<ref name="tmjt" />
* Қаврак→[[Кӯҳдоман (деҳа, н. Рашт)|Кӯҳдоман]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Қалъайчак→[[Қалъа (деҳа, н. Рашт)|Қалъа]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Қарашаҳр→[[Хуррамшаҳр (деҳа, н. Рашт)|Хуррамшаҳр]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Қаролуқ→[[Чорбоғ (деҳа, н. Рашт)|Чорбоғ]] (2009)<ref name="rasht2009">{{Cite news|accessdate=2023-03-06|last=Рао/Ро|date=2009-11-09|website=Радиои Озодӣ|title=Номҳои 33 деҳа тағйир дода шуд|url=https://www.ozodi.org/a/1873019.html|archivedate=2023-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104151108/https://www.ozodi.org/a/1873019.html}}</ref>
* Қизило→[[Моҳи Хоса]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Қизроқ→[[Деҳқонобод (деҳа, н. Рашт)|Деҳқонобод]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Муҷмат→[[Файзосор]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Сиполинг→[[Меҳробод (деҳа, н. Рашт)|Меҳробод]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Тарғак→[[Деҳи Махсум]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Туратол→[[Даҳбед (деҳа, н. Рашт)|Даҳбед]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Утолак→[[Фидокор (деҳа, н. Рашт)|Фидокор]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Хилмонӣ→[[Тагоба]]<ref name="tjk1978"/>
* Хулак→[[Бӯстон (деҳа, н. Рашт)|Бӯстон]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Чуғдара→[[Себистон (деҳа, н. Рашт)|Себистон]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Чусал→[[Файзобод (деҳа, н. Рашт)|Файзобод]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Ҷингун→[[Баҳодуробод]]<ref name="tmjt" /> (2009)
* Янголик→[[Мулло Барот]] (2009)<ref name="rasht2009"/>
* Япалоқӣ→[[Меҳнатобод (деҳа, н. Рашт)|Меҳнатобод]]<ref name="tmjt" /> (2009)
=== [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ===
* н. Лоқай-тоҷик→н. Кӯктош (1929)<ref name=":9" />→н. Ленин→н. Рӯдакӣ (2003)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_462_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 462 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112145/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_462_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* ба номи Ленин, ш-к→[[Сомониён (шаҳрак)|Сомониён]] (1999)
* 40-солагии Тоҷикистон, ҷ.д→Сарикиштӣ (2008)<ref name=":11" />
* Испечак, ҷ.д→[[Чоряккорон]] (2008)<ref name=":11">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13225|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 5 июня 2008 года №509 "О переименовании дехотов и сёл района Рудаки"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130130949/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13225|deadlink=no}}</ref>
* Исамбой, ҷ.д→ба номи Қарохон Сардоров<ref name="tjk1978"/>→Эсанбой<ref name="tmjt" />
* Кӯктош, ҷ.д→Чоргултеппа (2008)<ref name=":11" />
* Қӯштеппа, ҷ.д→Россия (2008)<ref name=":11" />
* Муқумобод, ҷ.д→Кенгешобод→Зайнабобод<ref name="tjk1978"/>
* Оққӯрғон, ҷ.д→Чимтеппа<ref name="tmjt" />
* Шайнак, ҷ.д→Чортеппа
* 12-ум км→Косибон<ref name="tmjt" /> (2008)
* 18-ум Партсъезд→Дӯстӣ (2008)<ref name=":11" />
* 22-юм Партсъезд→Яккатут (2008)<ref name=":11" />
* Абдал→Меҳнат<ref name="tmjt" /> (2008)
* Аввалқазақ→Сабзазор<ref name="tmjt" /> (2008)
* Анақулобод→Орзу (2008)<ref name=":11" />
* Арпабулоқ→Гулоб<ref name="tmjt" /> (2008)
* ба номи Жданов→Оққӯрғон<ref name="tjk1978"/>→Сомон<ref name="tmjt" /> (2008)
* ба номи Илич→Шараф<ref name="tmjt" /> (2008)
* ба номи Карл Маркс→Чилмеҳроб (2008)<ref name=":11" />
* ба номи Киров (ҷ. Россия)→Алочабоф (2008)<ref name=":11" />
* ба номи Киров→Оби Шифо (2008)<ref name=":11" />
* ба номи Стаханов→Кӯктош (2008)<ref name=":11" />
* ба номи Стаханов→Шаҳристон<ref name="tmjt" /> (2008)
* ба номи Шапкин→Фалакон (2008)<ref name=":11" />
* Бешкаппа→Гулибодом<ref name="tmjt" /> (2008)
* Бешкаппаи Поён→Гулибодом (2008)<ref name=":11" />
* Болшевик→Уртакенгаш<ref name="tjk1978"/>→Саховат (2008)<ref name=":11" />
* Болшевики Боло→Гулкорон<ref name="tmjt" /> (2008)
* Болшевики Поён→Гулкорон<ref name="tmjt" /> (2008)
* Бошбулоқ→Сарчашма<ref name="tmjt" /> (2008)
* Ғаллабулоқ→Баҳор<ref name="tmjt" /> (2008)
* Дарёобод→Чинор<ref name="tjk1978"/>
* Дмитров 1,2,3→Қӯштеппа (2008)<ref name=":11" />
* Дунгизулдӣ→Бӯстон<ref name="tmjt" /> (2008)
* Жалабулоқ→Балхӣ<ref name="tmjt" /> (2008)
* Камаров→Мадад (2008)<ref name=":11" />
* Катасой→Ҳуснобод (2008)<ref name=":11" />
* Келтош→Истиқбол<ref name="tmjt" /> (2008)
* Коммунизм→Гулпарвар (2008)
* Косабулоқ→Пистазор (2008)<ref name=":11" />
* Крупская→Корвон<ref name="tmjt" />
* Кӯкабулоқ→Зарчашма (2008)<ref name=":11" />
* Кӯлбулоқ→Иттифоқ<ref name="tmjt" /> (2008)
* Кӯлбулоқ→Оқбулок<ref name="tjk1978"/>→Себистон (2008)<ref name=":11" />
* Кӯлбулоқи Боло→Чашмасор (2008)<ref name=":11" />
* Кӯлбулоқи Поён→Машъал (2008)<ref name=":11" />
* Қайрағочи боло→Болошаҳр
* Қайрағочи поён→Майсазор
* Қайрағочи ӯзбекҳо→Зартеппа
* Қарағаза→Марғзор (2008)<ref name=":11" />
* Қаракамар→Қарияи камар (2008)<ref name=":11" />
* Қаробулоқ→Намозгаҳ (2008)<ref name=":11" />
* Қизил Аскар→Гулобод<ref name="tmjt" /> (2008)
* Қизил Байрақ→Иқбол<ref name="tmjt" /> (2008)
* Қизил Байроқ→Хоҷабулбулон<ref name="tjk1978"/>
* Қизил Байроқ→Бешкенгаш<ref name="tjk1978"/>
* Қизил Нишон→Меҳан<ref name="tmjt" /> (2008)
* Қизил Пахтакор→Пахтакор (2008)<ref name=":11" />
* Қизил Юлдуз→Румӣ<ref name="tmjt" /> (2008)
* Қизилариқ→Ҳоҷиён<ref name="tmjt" /> (2008)
* Қизилқишлоқ→Лолазор<ref name="tmjt" /> (2008)
* Қирма→Нафтобод<ref name=":11" />
* Ленин→Шафақ<ref name=":11" />
* МХОС→Сада (2008)<ref name=":11" />
* Медик→Табибон (2008)<ref name=":11" />
* Микоян→Садоқат<ref name="tmjt" /> (2008)
* Мингботман→Меҳргон<ref name="tmjt" /> (2008)
* Мингботман→Шаббода (2008)<ref name=":11" />
* Муллоэш→Баракат<ref name="tmjt" /> (2008)
* Насосная→Навбаҳор (2008)<ref name=":11" />
* Нефтяник→Ганҷобод<ref name="tmjt" /> (2008)
* Оқбулоқ→Сафедчашма (2008)<ref name=":11" />
* Олӣ Совет→Оли Сомон<ref name="tmjt" /> (2008)
* Партизани сурх→Чорсӯ (2008)<ref name=":11" />
* Пахолсой→Чаманзор (2008)<ref name=":11" />
* Пахтакор 1,2→Обчакорон<ref name="tmjt" />
* Подгора→Доманакӯҳ (2008)<ref name=":11" />
* Правда 1, 2, 3→Деҳқонобод (2008)<ref name=":11" />
* Птитсевод→Истиқлол<ref name=":11" />
* Совнарком→Адолат<ref name="tmjt" /> (2008)
* Тариқпоя→Чангоб (2008)<ref name=":11" />
* Тегирмӣ→1 май<ref>{{Cite web|url=https://farazh.tj/sahifai-asosy/mintaqa/no-iyai-r-dak-dijori-mardumi-unarmand/|title=Ноҳияи Рӯдакӣ: Диёри мардуми ҳунарманд|lang=ru-RU|last=Фараж|website=Фараж|date=0001-11-30|access-date=2024-05-17|accessdate=2024-07-27|archivedate=2024-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240517184118/https://farazh.tj/sahifai-asosy/mintaqa/no-iyai-r-dak-dijori-mardumi-unarmand/}}</ref>
* Тошбулоқ→Офтобрӯя<ref name="tmjt" /> (2008)
* Тоҷикобод→Мирзочӯл<ref name="tjk1978"/>
* Тузобод→Наврӯз<ref name="tmjt" /> (2008)
* Тулкибулоқ→Хӯҷабехоб (2008)<ref name=":11" />
* Турғок→Насими Кӯҳсор (2008)<ref name=":11" />
* Учқул→Меҳробод (2008)<ref name=":11" />
* Хӯҷақушқор→Хӯҷахушхон<ref name="tmjt" /> (2008)
* Чапаев→Соҳибкорон (2008)<ref name=":11" />
* Чегам→Кӯҳдоман<ref name="tmjt" /> (2008)
* Ҷайрабулоқ→Армуғон (2008)<ref name=":11" />
* Ҷомбулоқ→Чаманоро<ref name="tmjt" /> (2008)
* Шолипоя→Сароб<ref name="tmjt" /> (2008)
* Шурманқа→Ганҷина (2008)<ref name=":11" />
* Шӯрбулоқ→Шӯрчашма (2008)<ref name=":11" />
* Шӯртуғай→Сайёд (2008)<ref name=":11" />
* Янгиқӯрғон→Янгикурилиш<ref name="tjk1978"/>→Навбунёд (2008)<ref name=":11" />
* Янгиқӯрғон→Мавлавӣ<ref name="tmjt" /> (2008)
* Янгимеҳнат→Файзоба<ref name="tmjt"/>
* Янгиобод→Зарнисор (2008)<ref name=":11" />
* Янгиобод→Ҷавонон (2008)<ref name=":11" />
* Янгиобод→Қараболчик<ref name="tjk1978"/>→Қалъа (2008)<ref name=":11" />
* Янгиобод→Ҳосилот<ref name="tmjt" /> (2008)
* Янгиобод→Янгитурмуш<ref name="tjk1978"/>→Кишоварз<ref name="tmjt" /> (2008)
* Янгиҳаёт→Ҳаёти Нав<ref name="tmjt" /> (2008)
* Янгиюл→Мавҷ<ref name="tmjt" /> (2008)
=== [[ноҳияи Сангвор]] ===
* н. Тавилдара→н. Сангвор (2016)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_206_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 206 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113112/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_206_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Дейкалон, ҷ.д→деҳоти Тавилдара<ref name="tjk1978"/>
* Сангвор, ҷ.д→деҳоти Заршӯён<ref name=":4">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20210622/sangvor-zarshuyonro-qaror-taghyiri-nom-sugd-1040371080.html|title=Сангвор номи Заршӯёнро гирифт: нашри қарорҳои тағйири ном дар Суғд, Нуробод ва Сангвор|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210622T1836+0500|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127144634/https://sputnik-tj.com/20210622/sangvor-zarshuyonro-qaror-taghyiri-nom-sugd-1040371080.html|deadlink=no}}</ref>
* Сурхобмост→Сарипул<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Тоҷикобод]] ===
* Зарафшон, ҷ.д→ба номи Мунавваршо Шогадоев<ref name="tjk1978"/>→Зарафшон (2021)<ref name=":5">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20210416/parlumon-taghiyri-nom-tasdiq-1038523419.html|title=Парлумон тағийри номҳо дар Данғара, Фархор, Темурмалик ва Тоҷикободро тасдиқ кард|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210416T1532+0500|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221010145324/https://sputnik-tj.com/20210416/parlumon-taghiyri-nom-tasdiq-1038523419.html|deadlink=no}}</ref>
* Алмалик→[[Себистон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Себистон]]
* ''Деғилмони поён→[[Ғуломон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Ғуломон]]''
* ''Деҳи Калон→[[Лангаришоҳ]]''
* Калисариғрӣ→[[Саричашма]]
* Келинбоғӣ→[[Баҳор (деҳа, н. Тоҷикобод)|Баҳор]]
* Келинбоқӣ→[[Сурхкӯҳ (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сурхкӯҳ]] (2021)<ref name=":5" />
* Кичикизӣ→[[Сарипул (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сарипул]]<ref name="tmjt" />
* Куглик→[[Сабзазор (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сабзазор]]<ref name="tmjt" />
* Кудукок→[[Сардобак]]<ref name="tmjt" />
* Кӯли мирзоён→ба номи Анвар Қаландаров→[[Анваробод]] (2021)<ref name=":5" />
* Кӯли хучак→[[Бӯстон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Бӯстон]]
* Қанишбек→[[Зарнисор (деҳа, н. Тоҷикобод)|Зарнисор]]
* Қарашаҳр→[[Сафедорон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сафедорон]]<ref name="tmjt" />
* Қарасағир→[[Гулрез (деҳа, н. Тоҷикобод)|Гулрез]]
* Мазори Боло→[[Обшорон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Обшорон]] (2023)<ref name="tajikabad2023">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144901|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 28 марта 2023 года, №125 "О своевременной подготовке отраслей экономики и социальной сферы республики к бесперебойной и эффективной работе в осенне-зимний период 2023-2024 годов"|website=adlia.tj|access-date=2023-04-11|archive-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411133955/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144901|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411133955/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144901}}</ref>
* Мазори Поён→[[Оҳангарон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Оҳангарон]] (2023)<ref name="tajikabad2023"/>
* Мазори Шинг→Зарафшон<ref name="tjk1978"/>→[[Шинг (деҳа, н. Тоҷикобод)|Шинг]] (2021)<ref name=":5" />
* Метаниён→[[Файзбор]]<ref name="tmjt" />
* Тарбулоқ→[[Ширинчашма]]
* Утоли Поён→[[Обисафед]]
* Утоли Боло→[[Чашмасорон]]
* Эбгӣ→[[Сумандара]]<ref name="tmjt" />
=== [[ноҳияи Файзобод]] ===
* Вашгирд, ҷ.д→Баҳор (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Гумбулоқ, ҷ.д→Меҳробод
* Қарабулоқ, ҷ.д→Бӯстон
* Мискинобод, ҷ.д→ш-ки 30-солагии истиқлолияти Тоҷикистон (2022)<ref name=":14">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20220530/jonibdor-parlumon-faqirobod-miskinobod-1048798173.html|title=Ҷонибдории парлумон аз тағйири номи Фақирободу Мискинобод|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20220530T1440+0500|access-date=2023-02-25|archive-date=2022-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007130742/https://sputnik-tj.com/20220530/jonibdor-parlumon-faqirobod-miskinobod-1048798173.html|deadlink=no}}</ref>
* Файзобод, ҷ.д→ба номи Дӯстмурод Алиев (2014)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121850|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 июня 2014 года, № 368 "О предложении Маджлиса народных депутатов Файзабадского района о переименовании сёл "Файзабад"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312023632/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121850|deadlink=no}}</ref>
* Ҳоҷимард, ҷ.д→Ҷавонон (1955)<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_dzhavonon/0-3509|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Джавонон (Ходжимард)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306153652/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_dzhavonon/0-3509|deadlink=no}}</ref>
* Дарағиён, ш-к→Файзобод (1969)→Вашгирд (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Биникулӯта→Файзрез (2015)<ref name="fayzobod2015">{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_shulashak/0-3523|title=Всё о Таджикистане - Деха Себистон|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306154333/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_shulashak/0-3523|deadlink=no}}</ref><ref name=":18">{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20150810/1016325316.html|title=Бунгакиёни Файзобод акнун Дурахшон шуд, Қуруғ- Навбаҳор|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20150810T0836+0500|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311114519/https://sputnik-tj.com/20150810/1016325316.html|deadlink=no}}</ref>
* Бунгакиён→Дурахшон (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Гумбулоқи боло→Меҳрободи боло
* Гумбулоқи миёна→Меҳрободи миёна
* Гумбулоқи поён→Меҳрободи поён
* Дараи аловак→Дӯстӣ (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Дарашон→Файзобод (1929)<ref name=":9" />
* Кулул→Чорбоғ (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Кулуп→Чашмасор
* Кӯлобод→Фатҳобод<ref name="tjk1978"/>
* Қалошӣ→Баҳористон (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Қалъаишодӣ→Шифобахш (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Қанғелӣ→Зарнисор (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Қарабулоқ→Бӯстон
* Қашқароҳа→Орифон (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Қошқарӣ→Сино (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Қулобод→Хуросон (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Қуруғ→Навбаҳор (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Лақаён→Офтобрӯя<ref name="tmjt"/>
* Навобод→Ғаллакор<ref name="tjk1978"/>
* Навобод→Комсомол<ref name="tjk1978"/>
* Оби Файзобод→Оби Шифо (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Пионеробод→Заркамар<ref name="tmjt"/>
* Сеқишлоқа→Себзор (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Субулоқ→Чашмасор<ref name="tmjt"/>
* Тақназарӣ→Сомониён (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Тарбулоқ→Ширинчашма<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_tarbulok/0-3492|title=Всё о Таджикистане - Деха Ширинчашма|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306153704/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_tarbulok/0-3492|deadlink=no}}</ref>
* Тиён→Кӯҳсор (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Фақиробод→Обшорон (2022)<ref name=":14" />
* Ҳайтак→Гулафшон (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
* Ҷавонон→Хӯҷамард (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Ҷойникудӣ→Чилчашма<ref>{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_chojnikudi/0-3524|title=Всё о Таджикистане - Деха Чилчашма|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306154325/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_chojnikudi/0-3524|deadlink=no}}</ref>
* Шулашак→Себистон (2015)<ref name="fayzobod2015"/><ref name=":18" />
=== [[ноҳияи Шаҳринав]] ===
* н. Қаратоғ (1927)→н. Шаҳринав (1929)
* Октябр, ш-к→ба номи Мирзо Турсунзода<ref name=":8">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_618_%D0%BE%D1%82_16_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8F_2013_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 618 от 16 декабря 2013 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-01-26|archive-date=2023-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126193743/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_618_%D0%BE%D1%82_16_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8F_2013_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Қади ҷӯйбор, ҷ.д→Шаҳринав<ref name="tjk1978"/>
* Чузӣ, ҷ.д→Чуст<ref name="tmjt" />
* Селбур, ҷ.д→Истиқлол<ref name="tmjt" />
* Чептура, ҷ.д→ба номи Ҳасанов<ref name="tjk1978"/>
* Агровинпром Шаҳринав→Тоҷикистон<ref name="tjk1978"/>
* 8-уми март— Гулреза (2021)<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=141101|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 декабря 2021 года, №564 "О представлении Маджлиса народных депутатов Шахринавского района о переименовании некоторых населённых пунктов Шахринавского района"|website=www.adlia.tj|accessdate=2022-12-16|archive-date=2022-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216064533/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=141101|deadlink=no|archivedate=2022-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221216064533/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=141101}}</ref>
* Бешбулоқ→Обшорон (2013)<ref name=":8" />
* Бузуқ→Нуробод (2013)<ref name=":8" />
* Дурманбулоқ→Лолазор (2013)<ref name=":8" />
* Заводи хишт→Коргарон (2013)<ref name=":8" />
* Каттадолон→Долондеҳ (2021)<ref name=":1" />
* Каттабӯйиниқинғир→Ҳаёти нав (2013)<ref name=":8" />
* Каттачиқӯрғон→Меҳнатобод (2013)<ref name=":8" />
* Кичикбӯйниқинғир→Бӯстон (2013)<ref name=":8" />
* Кичикчимқӯрғон→Чаманоро (2013)<ref name=":8" />
* Кофирқалъа-1→Баҳористон (2013)<ref name=":8" />
* Кофирқалъа-2→Офтобрӯя (2013)<ref name=":8" />
* Кӯтарма→Зарнисор (2013)<ref name=":8" />
* Қарасой→Кӯҳдоман (2021)<ref name=":1" />
* Қаҳрамон→Зафар<ref name="tjk1978"/>
* Қизилбайрақ→Аҷам (2013)<ref name=":8" />
* Қизилбулоқ→Файзобод (2013)<ref name=":8" />
* Қизилоктябр→Файзбахш (2013)<ref name=":8" />
* Қирғизон→Деҳқонобод (2013)<ref name=":8" />
* Ленин→Ҳабибулло Назаров (2013)<ref name=":8" />
* Марқобод→Меҳргон (2013)<ref name=":8" />
* Муллошодӣ→Навбаҳор (2021)<ref name=":1" />
* Ойим-1→Шараф (2013)<ref name=":8" />
* Ойим-2→Ободон (2013)<ref name=":8" />
* Ойим-3→Баракат (2013)<ref name=":8" />
* Омада→Пахтакор (2021)<ref name=":1" />
* Отқамоқ→Иттифоқ (2013)<ref name=":8" />
* Плодопитомник→Боғистон<ref name="tjk1978"/>
* Селбур-1→Селбури боло (2021)<ref name=":1" />
* Селбур-2→Селбури поён (2021)<ref name=":1" />
* Советобод→Гулистон (2013)<ref name=":8" />
* Тошохур→Гулобод (2013)<ref name=":8" />
* Тоштеппа→Роҳи нав (2013)<ref name=":8" />
* Турбақалъа→Ҳосилот (2013)<ref name=":8" />
* Турбақалъа-1→Баҳор (2013)<ref name=":8" />
* Турбақалъа-3→Дӯстӣ (2013)<ref name=":8" />
* Турбақалъа-4→Ваҳдат (2013)<ref name=":8" />
* Умбар→Чашмаи нур (2021)<ref name=":1" />
* Учхоз→Абулқосим Фирдавсӣ (2013)<ref name=":8" />
* Уроур→Суғдиён (2013)<ref name=":8" />
* Хӯҷии поён→Хоҷагулпӯш (2013)<ref name=":8" />
* Чептура→Шаҳринав (1932)
* Чептура→Шарифобод (2013)<ref name=":8" />
* Чузии боло→Наврӯз (2013)<ref name=":8" />
* Чуқурдолон→Гулисурх (2021)<ref name=":1" />
* Чул→Гулдара (2021)<ref name=":1" />
* Ҷамбул→Абдураҳмони Ҷомӣ (2013)
* Ҷарбулоқ→Сафобахш (2021)<ref name=":1" />
* Ҷарбулоқи боло→Чашмасор (2013)<ref name=":8" />
* Ҷарбулоқи миёна→Ҷавонон (2013)<ref name=":8" />
* Ҷарбулоқи поён→Деҳобод (2013)<ref name=":8" />
* Шӯр→Чашмаи моҳиён (2021)<ref name=":1" />
* Янгиташкил→Даҳбед (2013)<ref name=":8" />
{{div col end}}
== [[вилояти Суғд]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
* вилояти Ленинобод→вилояти Суғд (2000)
* Табошар, ш.→[[Истиқлол (шаҳр)|Истиқлол]] (2011)<ref name=":0" />
* Хоҷент, ш.→Ленинобод (1936)→[[Хуҷанд]] (1991)
* Чкалов, ш.→[[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]] (2016)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_204_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 204 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113424/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_204_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
=== [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]] ===
* Хуҷанд (1957)→Қайроққум (1962)→Гулистон (2016)<ref name=":16" />
* Олтин-Топқан, ш-к→[[Зарнисор]]
* Замбарак→Гулшан (2012)<ref name="guliston12"/>
* Қаромазор→Зарчашма (2012)<ref name="guliston12"/>
* Қаскана→Навобод (2012)<ref name="guliston12">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117249|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 июня 2012 года, №329 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Кайраккум"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130154546/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117249|deadlink=no}}</ref>
* Тариэкан→Гулдара (2012)<ref name="guliston12"/>
=== [[Истаравшан]] ===
* Ӯротеппа→[[Истаравшан]] (2000)
* Болшевик, ҷ.д→Коммунизм→Зарҳалол (2012)<ref name=":0" />
* Ленинобод, ҷ.д→Чорбоғ (2012)<ref name=":0" />
* Правда, ҷ.д→Қалъачаи Калон (2012)<ref name="ist2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118145|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 622 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Истаравшан"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311123307/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118145|deadlink=no}}</ref>
* Фрунзе, ҷ.д→Сабристон (2012)<ref name=":0" />
* Мурғпарварӣ, ш-к→Симурғ (2012)<ref name="ist2012"/>
* Бафоӣ→Вафоӣ (2024)<ref name="qaror2024_1">{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/uato/3733-arori-malisi-millii-malisi-olii-umurii-toikiston.html|title=ҚАРОРИ МАҶЛИСИ МИЛЛИИ МАҶЛИСИ ОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН » Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=ru|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|access-date=2024-07-15}}</ref>
* Боявут→Сабзазор (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Қарасақол→Қадамдҷо (2012)<ref name="ist2012"/>
* Қармиши тоҷик→Суғдиёна (2012)<ref name="ist2012"/>
* Қуруқ→Сеосиёб (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Маданият→Сӯфӣ Ориф
* Найман→Файзи Истиқлол (2012)<ref name="ist2012"/>
* Обқарчағой→Обизулол (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Парчаюз→Навганда (2012)<ref name="ist2012"/>
* Пашши Тоҷик→Чашмасор<ref name="tjk1978"/>
* Сариҷияк→Сариҷак (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Сармисолиқ→Ширинчашма (2012)<ref name="ist2012"/>
* Тапқоқ→Бодомзор (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Тошбек→Курушкат (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Туқузҷелак→Ковиён (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Уялӣ→Навкат (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Уяс→Ободдара (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Ҳавотоғ→Шодобдеҳ (2021)<ref name=":4" />
* Ҷарбулоқ→Куҳандиж (2021)<ref name=":4" />
=== [[Исфара]] ===
* КИМ, ш-к→[[Нурафшон]] (2012)<ref name=":0" />
* Шаҳрак, ҷ.д→Зумрад (2021)<ref name=":4" />
* Арабқишлоқ→Яккачинор (2012)<ref name=":19">{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_karabog/0-340|title=Всё о Таджикистане - Деха Чорбог (Карабог)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311114925/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_karabog/0-340|deadlink=no}}</ref>
* Қарабоғ→Чорбоғ (2012)<ref name=":19" />
* Қизил-Пилол→[[Заркӯҳ]] (2012)<ref name=":19" />
* Қирғиз-маҳалла→Гулистон
* Майский→Сомониён
* Матпарӣ→Моҳпарӣ (2021)<ref name=":4" />
* Мачоӣ→Октябрское→Хоҷаи Аъло
* Найман→Сароб (2016)<ref name="sughd2016.nov"/>
* Чорқишлоқ→Чордеҳ (2021)<ref name=":4" />
* Янгиобод→Хушобод (2012)<ref name=":19" />
=== [[Конибодом]] ===
* Беговат, ҷ.д→ба номи Ҳамробоев
* Ворошиловский, ҷ.д→ба номи Ғафурҷон Ортиқов<ref name="tjk1978"/>→Фирӯзоба (2021)<ref name=":4" />
* Ниёзбек, ҷ.д→ба номи Эргаш Шарифов<ref name="tjk1978"/>→Куҳандиёр (2021)<ref name=":4" />
* Калинин, ш-к→Сайҳун (2012)<ref name="konibodom">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117899|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 октября 2012 года, №535 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Канибадам"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311125739/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117899|deadlink=no}}</ref>
* Маҳрам, ҷ.д→ба номи Лоҳутӣ<ref name="tjk1978"/>
* Ботирқӯрғон→Пазлавонқалъа (2012)<ref name="konibodom"/>
* Даштқароянтоқ→Файзбор (2012)<ref name="konibodom"/>
* ''Гагарин→Маҳрам''
* Жданов→Ғалчамулло
* Инқилоб→Деҳқонобод
* Қайроғоч→Ободон (2012)<ref name=":0" />
* Калинин→Сайҳун<ref name="tmjt" />
* Қаракчиқум→Ҷаҳонзеб (2016)<ref name="sughd2016.nov"/>
* Қизил Нур→Нурафшон (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Новостройка→Лоҳутӣ<ref>https://maps.vlasenko.net/smtm200/k-42-35.jpg</ref>
* Тағойкӯйчӣ→Истиқлолият (2012)<ref name=":0" />
* Тутиқавола→Гулбоғ
* ''Сотсиализм→Қарақчиқум''
* Ударник→Пахтакор
* Мингбой→Пахатакор<ref>{{Cite web|url=https://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_sharipov/0-368|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Кухандиёр (им. Э.Шарипова, Ниёзбек, Махрам)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2024-05-17}}</ref>
* ''Фрунзе→Қарақчиқум''
* Чигдалик→Санҷитзор
* Шаҳидқароянтоқ→Диловарон (2016)<ref name=":6" />
* Яккатерак→Сафедорак (2016)<ref name=":6" />
* Янгикӯчкак→Сомониён (2012)<ref name=":0" />
* Янги Равот→Работи Нав (2018)<ref name="sughd2018"/>
=== [[Панҷакент]] ===
* Колхозчиён, ҷ.д→ба номи Лоиқ Шералӣ (2006)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=8257|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 августа 2006 года №365 "О ходатайстве Правительства Республики Таджикистан о переименовании дехота Колхозчиён города Пенджикент Согдийской области в дехот Лоик Шерали"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311161733/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=8257|deadlink=no}}</ref>
* Кулолӣ, ҷ.д→ба номи Рӯдакӣ<ref name="tjk1978"/>
* Қӯштеппа, ҷ.д→ба номи Халифа Ҳасан
* Чимқӯрғон, ҷ.д→Саразм
* Абдусамад→Самадобод (2021)<ref name=":4" />
* Авазалӣ→Шоҳгузар (2021)<ref name=":4" />
* Бӯстон→Навбаҳор
* Ғарибак→Озодагон (2012)<ref name=":0" />
* Ғезани поён→Ғезани Пойин (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Зарангбош→Зарфишон (2012)<ref name=":0" />
* Камартош→Камардашт (2016)<ref name=":6" />
* Каттақишлоқ→Хуррамобод (2012)<ref name=":0" />
* Кичикшӯрнова→Шӯроноваи хурд (2016)<ref name=":6" />
* Киштӯдаки Поён→Киштӯдаки Пойин (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Кӯктош→Кабудсанг (2016)<ref name=":6" />
* Қашқа→Майсазор (2012)<ref name="panjakent2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118144|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 621 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Пенджикент"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311122911/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118144|deadlink=no}}</ref>
* Қиёқлӣ→Ҳафтрӯд<ref name=":10" />
* Қизилҷар→Зарринрӯд (2016)<ref name=":6" />
* Қирқарча→Чиларча (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Қумсой→Соҳил (2021)<ref name=":4" />
* Қӯштеппа→Наврӯзтеппа<ref name=":10" />
* Майдони Моғиён→Моғиёнмайдон (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Муғулони поён ва боло→Сафобахш (2016)<ref name=":6" />
* Пуштиқӯрғон→Пуштакӯҳ (2021)<ref name=":4" />
* Раҷабалӣ→Раҷабобод (2021)<ref name=":4" />
* Рашнаи поён→Рашнаи Пойин (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Советобод→Рукнобод (2012)<ref name=":0" />
* Сойи Вешист→Нови Вешист (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Соҳибназар→Шоҳканд (2021)<ref name=":4" />
* Тегирмон→Нури Зиндагӣ (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Тегирмонтеппа→Осиёбтеппа (2016)<ref name=":6" />
* Тешиктош→Баракат (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Тоҷикқишлоқ→Меҳр (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Тошқӯтан→Томирис (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Тошминор→Нуристон (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Ӯртақишлоқ→Бостондеҳ (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Ӯртақишлоқ→Миёндеҳ (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Чимқӯрғон→Чимқалъа (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Ҷомбулоқ→Ҷомчашма (2016)<ref name=":6" />
* Хирсхона→Ганҷи ниҳон<ref name=":10" />
* Хумори гунг→Кӯҳӣ<ref name="tmjt"/>
* Ҳушёрӣ→Ҳушор (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Ялоқҷар→Шаршара (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Янақишлоқ→Кӯҳдоман (2012)<ref name="panjakent2012"/>
* Ямонқия→Яккасада (2012)<ref name="panjakent2012"/>
=== [[ноҳияи Айнӣ]] ===
* н. Варзиминор→Заҳматобод (1930)→Айнӣ (1955)
* Заҳматобод, ҷ.д→Айнё<ref name="tjk1978"/>
* Пасрут, ҷ.д→Фондарё<ref name="tjk1978"/>
* Реват, ҷ.д→Дардар<ref name="tjk1978"/>
* Ҷиҷикрӯд→[[Зарафшон (шаҳрак)|Зарафшон]], ш-к (1952)
* Варзиминор→Заҳматобод (1933)→Айнӣ (1955)
* Засун→Заҳматобод (1929)<ref name=":9" />→Зосун
=== [[ноҳияи Ашт]] ===
* Шайдон→Ашт, ш-к (1929)<ref name=":9" />→[[Шайдон]]
* Ҷарбулок, ҷ.д→Ориён (2012)<ref name=":0" />
* Қамишқӯрғон, ҷ.д→Меҳробод (2012)<ref name=":0" />
* Қирққудуқ, ҷ.д→Ифтихор (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Аппони боло→Эгамбердӣ Хоҷамбердиев (2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117902|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 октября 2012 года, №537 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании села Аппони боло Аштского района Согдийской области"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311120616/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117902|deadlink=no}}</ref>
* Ашти поён→Ашти Пойин (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Бобоқир→Бобохайр<ref name=":10">{{Cite web|lang=ru|url=https://nm.tj/society/26417-v-sogde-pereimenovany-nekotorye-naselennye-punkty.html|title=В Согде переименованы некоторые населенные пункты|website=Главные новости Таджикистана {{!}} Лента новостей ИА "Независимое мнение" {{!}} Новости Таджикистана сегодня|access-date=2023-01-29|archive-date=2023-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230129182048/https://nm.tj/society/26417-v-sogde-pereimenovany-nekotorye-naselennye-punkty.html|deadlink=no}}</ref>
* Булоқ→Қаҳрамон (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Ғоҷ→Сарипул (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Ёпуғлӣ→Марзамат<ref name="tmjt" />
* Каттасарқамиш→Найистон (2024)<ref name="qaror2024_1"/>
* Кӯпрукбошӣ→Сари Ҳавз (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Қамишқӯрғон→Хуҷистон (2016)<ref name=":6">{{Cite web|url=https://rus.ozodi.org/a/28315579.html|title=“Шахидкароянток” переименован в “Диловарон”|website=rus.ozodi.org|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020093103/https://rus.ozodi.org/amp/28315579.html|deadlink=no}}</ref>
* Қароқазон→Чоҳи Исфаҳон (2021)<ref name=":4" />
* Қӯрғонча→Қалъача (2016)<ref name=":6" />
* Қуруқ→Саро
* Олма→Себистон (2013)<ref name="sughd2013"/><ref name="tmjt" />
* Сарваки боло→Чароғон (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Сарқамиш→Сарсабз (2021)<ref name=":4" />
* Тоҷик оқҷар→Лаби дарё (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Ӯзбек оқҷар→Соҳили Сир (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Янгисарой→Шаҳринав (2013)<ref name="sughd2013">{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_jangisarvak/0-186|title=Всё о Таджикистане - Деха Шахринав (Янги сарой)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306162822/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_jangisarvak/0-186|deadlink=no}}</ref>
=== [[ноҳияи Бобоҷон Ғафуров]] ===
* н. Хуҷанд→н. Бобоҷон Ғафуров
* Хуҷанд, ш-к→Советобод→Ғафуров
* ба номи Азизов, ҷ.д→Исфисор<ref name="tjk1978"/>
* Қатаған, ҷ.д→Зарзамин (2012)<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_305_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 305 от 29 марта 2012 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-01-26}}</ref>
* Чкалов, ҷ.д→Қистақӯз<ref name="tjk1978"/>→Хистеварз (2012)<ref name=":0" />
* Пахтакор, ҷ.д→ба номи Дадобой Холматов<ref name="tmjt" />
* Самғор, ҷ.д→Исмоил<ref name="tjk1978"/>
* Уткансой, ҷ.д→Чашмасор (2012)<ref name=":0" />
* 11 соли Октябр, клх.→Ҳаёти нав
* Аждарлӣ→Ориён (2021)<ref name=":4" />
* Айнабулоқ→Чашмаи зулол (2013)<ref name=":15" />
* Апон→Оламтоб (2013)<ref name=":15" />
* Бегулӣ→Барфоб (2013)<ref name=":15" />
* Бошқуруқ→Зарнишон (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Водник→Обшорон (2013)<ref name=":15" />
* Гулистон→Даштобод<ref name="tjk1978"/>
* Дунгбулоқ→Сечашма (2013)<ref name=":15" />
* Катта-айрӣ→Хӯҷаобод (2013)<ref name=":15" />
* Каттаолчалӣ→Олучазор (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Кичик-айрӣ→Дехконобод (2013)<ref name=":15" />
* Кичиколчалӣ→Арчазор (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Комсомолский→Ҷавонӣ (2013)<ref name=":15" />
* Куйбишев→Заркорон (2013)<ref name=":15" />
* Куйбишев, клх→Пахтаобод
* Куюктол→Чаманзор<ref name="tmjt"/>
* Кӯптулук→Дашти амин
* Қапалӣ→Насимобод (2013)<ref name=":15" />
* Қатаған→Зарзамин (2012)
* Қароҷингил→Заркон (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Қаторбулоқ→Мевагул (2013)<ref name=":15" />
* Қизилбулоқ→Сурхчашма (2013)<ref name=":15" />
* Қизилқишлоқ→Сумчак
* Қипчоқ→Сабзазор (2013)<ref name=":15" />
* Қистақӯз→[[Хистеварз]] (2012)<ref name="tmjt"/>
* Қоқ→Дашти калон (2013)<ref name=":15" />
* Қотма→Шоҳиён (2012)
* Қӯрғонтеппа→Зартеппа (2012)<ref name="sughd2013"/>
* Қӯрғонча→Куҳандеҳ (2021)<ref name=":4" />
* Қӯшмола→Сардоб (2013)<ref name=":15" />
* Леноп→Гулбоғ<ref name="tjk1978"/>
* Максим Горкий→Дашти Амин (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Машраб→Намуна (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Ойнабулоқ→Чашмаи зулол<ref name="tmjt"/>
* Оқариқ→Мусаффо (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Оқбулоқ→Сафедчашма (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Оққур→Кондара (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Оқтош→Чашмаи ҳаёт<ref name="tmjt"/>
* Олмалӣ→Себистон (2013)<ref name=":15" />
* Осариқ→Бузургон<ref name="tmjt"/>
* Сотсиализм→Соҳилоб (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Терак→Сафедорон (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Таклӣ→Гиёҳдара (2013)<ref name=":15" />
* Тераклӣ→Сафедорак (2013)<ref name=":15" />
* Тол→Яккабоғ (2013)<ref name=":15" />
* Тол→Яккабед (2018)<ref name="sughd2018">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%82_11_%D0%BC%D0%B0%D1%8F_2018_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%E2%84%96_545|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 11 мая 2018 года № 545→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-05-13|archive-date=2023-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230513012004/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%82_11_%D0%BC%D0%B0%D1%8F_2018_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%E2%84%96_545|deadlink=no}}</ref>
* Тупчоқ→Дараи боло (2013)<ref name=":15" />
* Учбоғ→Боғи боло (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Уяс→Оҳучашма (2018)<ref name="sughd2018"/>
* Четик→Шаббода (2013)<ref name=":15" />
* Чимдакоил→Саричашма (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Ҷарқутан→Испандзор (2013)<ref name=":15" />
* Ҷавпузлӣ→Доманакӯҳ (2013)<ref name=":15" />
* Ҷингилик-1→Кӯҳсор (2013)<ref name=":15">{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/Archive/postanovlenie-489_ot_28.02.2013.docx|title=Постановление от 28.02.2013|access-date=2023-02-28|archive-date=2023-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228132940/http://tojkiston.ucoz.ru/Archive/postanovlenie-489_ot_28.02.2013.docx|deadlink=no}}</ref>
* Ҷингилик-2→Сарчашма (2013)<ref name=":15" />
* Хилватқӯрғон→Қалъаманор (2021)<ref name=":4" />
* Хомработ→Некроҳ (2013)<ref name=":15" />
* Ҳулбабулок→Ҳулбазор (2013)<ref name=":15" />
* Янгиер→Фаровон (2013)<ref name=":15" />
* Янгиқишлоқ→Шамсобод (2013)<ref name=":15" />
* Янгиқӯрғон→Деҳсор (2021)<ref name=":4" />
* Янгимеҳнат→Наврӯз<ref name="tmjt" />
* Янгиобод→Даштобод (2013)<ref name="sughd2013"/>
=== [[ноҳияи Деваштич]] ===
* н. Ғончӣ→н. Деваштич (2016)<ref name=":16" />
* Қалъаи Мирзобой, ҷ.д→Калининобод<ref name="tjk1978"/>→ба номи Исмоили Сомонӣ (2011)<ref name=":0" />
* Овчӣ, ҷ.д→Ваҳдат (2011)<ref name=":0" />
* Янгиариқ, ҷ.д→Ғончӣ→Ғазантарак
* Анбаргаз→Анбарин (2011)<ref name=":0" />
* Бешкал→Панҷбоғ (2011)<ref name=":0" />
* Дам→Бахт (2011)<ref name=":0" />
* Ҷари Ғуломкӯш→Боғистон (2011)<ref name=":0" />
* Иторчӣ→Истиқлол (2011)<ref name=":0" />
* Кенагас→Меҳробод (2011)<ref name=":0" />
* Кӯчкина→Нуробод (2011)<ref name=":0" />
* Қаробӯйин→Гулобод (2011)<ref name=":0" />
* Қизилӣ→Лолазор (2011)<ref name=":0" />
* Қийғир→Шоҳин (2011)<ref name=":0" />
* Манғит→Зароб (2011)<ref name=":0" />
* Муяриқ→Офтобрӯ (2011)<ref name=":0" />
* Ӯртақӯрған→Ҳазорчашма (2011)<ref name=":0" />
* Чағат→Гулшан (2011)<ref name=":0" />
* Хуштоири Ҷар→Хоҷа Тоҳир (2011)<ref name=":0" />
* Эшонқӯрғон→Қалъаи Эшон<ref name="tmjt" />
* Янгиариқи боло→Дархон (2011)<ref name=":0" />
* Янгиариқи поён→Зарнисор (2011)<ref name=":0" />
=== [[ноҳияи Зафаробод]] ===
* Айнӣ, ш-к→Зафаробод<ref name="tjk1978"/>
* Пахтакорон, ш-к→ба номи Ҳамид Алиев→Суғдиён (2021)<ref name=":4" />
* 50 соли Октябр→Зафар (2013)
* Ҷомӣ→Заррез (2023)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144581|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 марта 2023 года №48 "О представлении Маджлиса народных депутатов Зафарабадского района об отнесении к категории села населённого пункта дехота имени Джами Зафарабадского района и его именовании"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-26|archive-date=2023-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326190745/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144581|deadlink=no}}</ref>
* Ҷомӣ→Сомониён (2021)<ref name=":4" />
* Дӯстлик, совхоз→Бахт
* Ишкилӣ→Чашмасор (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Комсомол→Зарафшон (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Қипчоқ→Хайробод (2013)<ref name="sughd2013"/>
* Питомсовхоз→Навбаҳор
=== [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] ===
* н. Мастчоҳ→н. Кӯҳистони Мастчоҳ(1996)
* Мадрушкент→Мастчо (1929)<ref name=":9" />→[[Мадрушкат]]
* Мастчоҳ→Меҳрон
=== [[ноҳияи Мастчоҳ]] ===
* Қуруқсой, ш-к→[[Обшорон]] (2012)<ref name=":0" />
* Такелӣ, ш-к→Суғдиён (2012<ref name=":0" />)
* Янтоқ, ш-к→Бӯстон<ref name="tjk1978"/>
* Авзикент, ҷ.д→Навбаҳор (2012)<ref name=":0" />
* Янтоқ, ҷ.д→Бӯстон, ҷ.ш-к
* Авзикент→Хушманзара (2013)<ref name=":15" />
* Апон→Меҳровар (2013)<ref name=":15" />
* Ғарав→Гулзор (2013)<ref name=":15" />
* Етимчукӣ→Ваҳдатобод (2013)<ref name=":15" />
* Қазоқ-авул→Қазоқобод→Файзобод (2013)<ref name=":15" />
* Каналёка→Файзӣ (2013)<ref name=":15" />
* Комсомол→Азизобод
* Қарингул→Сайри чаман (2013)<ref name=":15" />
* Қароқӯшхона→Сафо (2013)<ref name=":15" />
* Қуруқсой→Чаманистон (2013)<ref name=":15" />
* Қучқорлӣ→Кӯҳдара (2013)<ref name=":15" />
* Қӯшқудуқ→Нурофарин (2013)<ref name=":15" />
* Мишикӯл→Зарнигор (2013)<ref name=":15" />
* Таракент→Тораканд (2013)<ref name=":15" />
* Тошбулоқ→Сангчашма (2013)<ref name=":15" />
* Тутлӣ→Тутзор (2013)<ref name=":15" />
* Умматӣ→Заркон (2013)<ref name=":15" />
* Учбулоқ→Гулрез (2013)<ref name=":15" />
* Ӯртақишлоқ→Чаманоро (2013)<ref name=":15" />
* Ферегат→Раҳмонобод
* Чувулок→Оби шифо (2013)<ref name=":15" />
* Ҷарбулок→Наврӯзӣ (2013)<ref name=":15" />
* Ҷумъабой-Ота→Навниҳол (2013)<ref name=":15" />
* Шакарбулоқ→Шакарчашма (2013)<ref name=":15" />
* Янгиобод→Навбаҳор (2013)<ref name=":15" />
=== [[ноҳияи Спитамен]] ===
* н. Нов→н. Спитамен (2003)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_460_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 460 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112145/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_460_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Нов, ш-к→Навкат (2016)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=127075|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 июня 2016 года, № 236 "О представлении Маджлиса народных депутатов Согдийской области "О переименовании посёлка Hay района Спитамен Согдийской области на посёлок Навкат"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312021137/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=127075|deadlink=no}}</ref>
* Куркат, ҷ.д→Куруш (2012)<ref name=":0" />
* Қӯштегирмон, ҷ.д→Сарбанд (2012)<ref name="rspitamen2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117903|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 октября 2012 года, №538 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов района Спитамен"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311130259/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117903|deadlink=no}}</ref>
* Нов, ҷ.д→ба номи Турсун Ӯлҷабоев (2012)<ref name=":0" />
* Оқтеппа, ҷ.д→Истиқлол (2012)<ref name=":0" />
* Фармонқӯрғон, ҷ.д→Хуррамзамин (2012)<ref name="rspitamen2012"/>
* Бошбулоқ→Ҷовидон (2012)<ref name="rspitamen2012"/>
* Каллахона→Озариён (2012)<ref name="rspitamen2012"/>
* Кӯйибуғай→Роғун (2012)<ref name="rspitamen2012"/>
* Қӯштегирмон→Сариосиё (2016)<ref name=":6" />
* Оқтеппа→Сафедтеппа (2016)<ref name=":6" />
* Саидқӯрғон→Саидқалъа (2016)<ref name=":6" />
* Самғур→Платина
* Тошкӯприк→Иттифоқ (2012)<ref name="rspitamen2012"/>
* Фармонқӯрғон→Фармонқалъа (2016)<ref name=":6" />
=== [[ноҳияи Ҷаббор Расулов]] ===
* н. Пролетар→н. Ҷаббор Расулов (1991)
* Пролетар, ш-к→Меҳробод (2016)<ref name="sughd2016.nov">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128185|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 ноября 2016 года, № 312 "О переименовании посёлка Пролетар Джаббор Расуловского района, села Каракчикум дехота имени Лохути города Канибадама и села Найман дехота "Сурх" города Исфара Согдийской области"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312020217/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128185|deadlink=no}}</ref>
* Ӯзбекқишлоқ, ҷ.д→Сомониён (2013)<ref name="jrasulov2013">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118560|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 8 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов Джаббор Расуловского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312030820/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118560|deadlink=no}}</ref>
* Янгиҳаёт, ҷ.д→Ҳаёти нав (2012)<ref name=":0" />
* Ариқ→Абдусаттор Назаров<ref name="tmjt" />
* Дӯстлик→Дӯстӣ (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Иторчӣ→Бахтовар (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Қазноқ→Заркор (2012)<ref name=":0" />
* Қайрағоч→Лолазор (2012)<ref name=":0" />
* Қарокамар→Кавсар (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Каттадам→Саричашма (2012)<ref name=":0" />
* Кичикдам→Баҳорӣ (2012)<ref name=":0" />
* Қуланбошӣ→Гулистон (2012)<ref name=":0" />
* Оқтеппа→Нурафзо (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Оламабароз→Зархез (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Чириқ→Баҳористон (2012)<ref name=":0" />
* Янгиқишлоқ→Навбунёд (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Янгиобод→Меҳргон (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
* Янтоқзор→Гулафшон (2013)<ref name="jrasulov2013"/>
=== [[ноҳияи Шаҳристон]] ===
* Янгиқӯрғон, ҷ.д→Бунҷикат (2012)<ref name="shahriston2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118147|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 624 "О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов Шахристанского района|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311125330/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118147|deadlink=no}}</ref>
* Бураген→Фирдавсӣ (2012)<ref name=":0" />
* Далёни Боло→Шаҳристон (1929)<ref name=":9" />
* Ишкилӣ→Бӯстон (2012)<ref name=":0" />
* Карабчӣ→Гулистон (2012)<ref name=":0" />
* Кенгкӯл→Истиқлол (2012)<ref name=":0" />
* Кӯликӯтан→Ҳисор (2012)<ref name=":0" />
* Қаерма→Ваҳдат (2012)<ref name=":0" />
* Қӯшқӯрғон→Суғдиён (2012)<ref name=":0" />
* Муқур→Бакробод (2012)<ref name="shahriston2012"/>
* Тавоқбулоқ→Чашма (2012)<ref name=":0" />
* Увоқ→Себзор (2012)<ref name="shahriston2012"/>
* Урохлӣ→Темурмалик (2012)<ref name=":0" />
* Ҷарқӯтан→Турсунзода (2012)<ref name=":0" />→Чилҳуҷра (2021)
* Холдорқипчоқ→Ободӣ (2012)<ref name=":0" />
* Янгиқӯрғон→Навкент (2012)<ref name=":0" />
{{div col end}}
== [[вилояти Хатлон]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
* Қӯрғонтеппа, ш.→[[Бохтар]] (2018)<ref>{{Cite web|url=http://prezident.tj/ru/node/16943|title=Переименование ряда городов, районов и селений Хатлонской области {{!}} Президенти Тоҷикистон - President of Tajikistan - Президент Таджикистана - رئيس جمهورية تاجيكستان|website=prezident.tj|access-date=2023-03-25|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123202712/http://prezident.tj/ru/node/16943|deadlink=no}}</ref>
=== [[Кӯлоб]] ===
* Афтолуқ→Офтоблиқо (2013)<ref name="2013kulyab"/>
* Батирхон→Чорбоғ
* Бешкаппа→Яккачинор<ref name="tmjt" />
* Бештегирмон→Панҷосиёби боло
* Бештегирмон→Панҷосиёби поён
* Боғи Ворошилов→Гултеппа<ref name="tjk1978"/>
* Ватаншо Шамсов→Файзобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Гултеппаи камар→Гулистон<ref name="tjk1978"/>
* Гултеппаи туғай→Давлатобод<ref name="tjk1978"/>
* Дамариқ→Баҳористон<ref name="tmjt" />
* Дамариқ→Боғистон (2024)<ref name="qaror2024>{{Cite web|url=https://mmih.tj/Search/DocumentView?DocumentId=166623|title=ADLIA|website=mmih.tj|accessdate=2024-10-14}}</ref>
* Девонахуҷа→Гулобод
* Зарбдор→Файзобод
* Калот→Саидмӯъмин Шамсов<ref name="tmjt" />
* Комсомол→Сарёзи миёна
* Коммуна→Пистамазор<ref name="tmjt" />
* Кӯлдара→Карбостанак<ref name="tmjt" />
* Лӯликӯтал→Андароб (2013)<ref name="2013kulyab">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118292|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 688 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов города Куляб"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301175937/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118292|deadlink=no}}</ref>
* Лиликӯтал→Зарбдор
* Лойлуқа→Мадином Ибронов<ref name="tmjt" />→Лурдоб (2024)<ref name="qaror2024/>
* Файзобод→Меҳнатобод<ref name="tjk1978"/>→Навобод
* Меҳнатобод→Маҳмадалии Ғаффор<ref name="tmjt" />→Лоҷвард (2024)<ref name="qaror2024/>
* Мирапоқ→Сафар Амиршоев<ref name="tmjt" />
* Муллосултон→Ҳакимобод
* Навобод→Гулбоғ<ref name="tjk1978"/>
* ''Навобод→Саидалӣ Вализода''<ref name="tjk1978"/>
* Навобод→Кӯл
* Новбур→Ҳакимобод<ref name="tmjt" />
* Олтаул→Гулрез<ref name="tmjt" />
* Чорбоғ→Гулобод<ref name="tjk1978"/>
* Чорбоғ→Бӯстон<ref name="tjk1978"/>
* Чорбоғ→Хоҷа Исҳоқ<ref name="tmjt" />
* Чоҳтемур→Бахтобод (2013)<ref name="2013kulyab"/>
* Ҷангалбошӣ→Чашмасор (2013)<ref name="2013kulyab"/>
* Ҷеркала→Зарқалъа (2013)<ref name="2013kulyab"/>
* Шакархон→Пахтакор
* Шаршар→Чорводор<ref name="tjk1978"/>→Нуристон (2013)<ref name="2013kulyab"/>
=== [[Леваканд]] ===
* Калининобод→Сарбанд (1996)→[[Левакант]] (2018)<ref name="khatlon2018fev"/>
* Боҳтуробод-1→Гурдондеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Боҳтуробод-2→Баҳодурон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Оқгаза-1→Хуррамдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Оқгаза-2→Хушобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Табақчӣ→Косибон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Устотоймас→Нурафшон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Эшонобод→Яккачинор (2024)<ref name="qaror2024/>
=== [[Норак]] ===
* Қаратош→Дӯстӣ (2012)<ref name=":7" />
* Узбеклангар→Лангар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чашмаи Дӯзон→Чашма<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]] ===
* ноҳия Куйбишев→н. Хоҷамастон→н. Абдураҳмони Ҷомӣ (2004)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_501_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 501 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153129/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_501_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Куйбишев, ш-к→Абдураҳмони Ҷомӣ
* Куйбишев, ҷ.д→Иттифоқ<ref name="tjk1978"/>
* Молотовобод, ҷ.д→Арал<ref name="tjk1978"/>→ба номи Қадриддин Ғиёсов (2016)<ref name="2016khatlon">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128184|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 ноября 2016 года, № 311 "О переименовании некоторых населенных пунктов района Абдурахмана Джами, Шаартузского и Пянджского районов Хатлонской области"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301182058/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128184|deadlink=no}}</ref>
* Октябр, ҷ.д→Дӯстӣ<ref name="tmjt" />
* Агроном→Нусратулло Махсум, ҷамоати Иттифоқ (2012)<ref name=":12">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117363|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 14 июня 2012 года, №358 "О переименовании некоторых населенных пунктов района Абдурахмона Джоми и Муминабадского района Хатлонской области"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130132239/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117363|deadlink=no}}</ref>
* Аскари Сурх→Нусратулло Махсум, ҷамоати Яккатут (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Гулистон→Пахтаобод<ref name="tjk1978"/>
* Гулистон→Ғайрат<ref name="tjk1978"/>
* Заря Востока→Шаҳристон (2012)<ref name=":12" />
* Карл Маркс→Хуросон (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Каттаганшоҳ→Калинин<ref name="tjk1978"/>→Гулобод (2012)<ref name=":12" />
* Киров→Мушкрӯд (2004)<ref name="jomi2004">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5659|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 25 ноября 2004 г., №585 "О переименовании сел Кирова и Кутузова района Абдурахмана Джами Хатлонской области в села Мушкруд и Мирзообод"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312034551/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5659|deadlink=no}}</ref>
* Коммунист→Ваҳдат (2012)<ref name=":12" />
* Комсомол→Чорбоғ (2012)<ref name=":12" />
* Красная Звезда→Ҷовидон (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Крилов→Сайроб (2012)<ref name=":12" />
* Куйбишев— Мирзо Турсунзода (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Кутузов→Мирзообод (2004)<ref name="jomi2004"/>
* Қурултой→Боқӣ Раҳимзода (2012)<ref name=":12" />
* Ленин-юлӣ→Баҳористон (2012)<ref name="njomi2012"/>н
* Ленинизм→Зафаробод (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Лесхоз→Меҳргон (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Маяковский→Ёсуман (2012)<ref name=":12" />
* Навобод→Дӯстӣ<ref name="tjk1978"/>
* Навобод→Сайёд<ref name="tjk1978"/>
* Нахимов→Чашмасор (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Октябр→Бадриддин Ҳилолӣ (2012)<ref name=":12" />
* ''Пахтакор→Ҳосилот<ref name="tjk1978"/>''
* ''Пахтакор→Деҳқонобод''<ref name="tjk1978"/>
* Политотдел→Маданият (2012)<ref name=":12" />
* Правда→ба номи Муҳаммадҷон Пиров
* Телман→Сумбула (2012)<ref name=":12" />
* Ударник→Ганҷина (2012)<ref name=":12" />
* Ферма→Кӯҳдоман (2012)<ref name=":12" />
* Фрунзе→Исмоили Сомонӣ (2012)<ref name=":12" />
* Чапаев→Обшорон (2012)<ref name="njomi2012"/>
* Чкалов→Истиқлол (2012)<ref name=":12" />
* Энгелс→Зарнисор (2012)<ref name=":12" />
* Янгидеҳқон→Файзбор (2012)<ref name="njomi2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118298|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 693 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Абдурахмона Джами"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311122458/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118298|deadlink=no}}</ref>
=== [[ноҳияи Балҷувон]] ===
* Дектур, ҷ.д→ба номи Сайф Раҳим (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>→Сафобахш (2024)<ref name="p2021"/>
* Саталмуш, ҷ.д→ба номи Сафар Амиршоев (2014)<ref name="nbaljuvon2014">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121275|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 марта 2013 года, № 164 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бальджуванского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312025424/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121275|deadlink=no}}</ref>→Куҳаншаҳр (2024)<ref name="p2021"/>
* Тоҷикистон, ҷ.д→Сафедчашма (2024)<ref name="p2021"/>
* Анабой→Зармайдон (2024)<ref name="p2021"/>
* Беди бахтурай→Даҳбед (2024)<ref name="p2021"/>
* Бобохоншаҳид→Шаҳидбобохон<ref name="tmjt" />
* Боймирзо→Маликдашт (2024)<ref name="p2021"/>
* Болдой→Обшорон (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Дашти ҷантоқ→Даштировез (2024)<ref name="p2021"/>
* Дектур→Зарнисор (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Кайрубак→Чашмасор (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Инакбой→Ширинчашма (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Қарокамари эшонҳо→Самар (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Қарокамари ӯзбекҳо→Некмардон (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Қучабулоқ→Деҳбаланд (2024)<ref name="p2021"/>
* Охбулоқ→Симчашма (2024)<ref name="p2021"/>
* Салоҳбек→Шифочашма (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Саталмуш→Навбаҳор (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Сероба→Файзобод
* Сияҳлояк→Баҳорак (2024)<ref name="p2021"/>
* Солмолидашт→Ҳомиён (2024)<ref name="p2021"/>
* Сулдӯзӣ→Ялдиж (2024)<ref name="p2021"/>
* Тойдара→Ҳазораспон (2024)<ref name="p2021"/>
* Тошбулоқи боло→Чашмасанги боло (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Тошбулоқи поён→Чашмасанги поён (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Туркон→Заркамар (2024)<ref name="p2021"/>
* Узнохур→Чиноро (2024)<ref name="p2021"/>
* Хилсонӣ→Холдорчашма
* Чилатош→Хуррамдеҳ (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Чолтош→Заркӯҳ (2014)<ref name="nbaljuvon2014"/>
* Ҷарқуруғ→Сафардеҳ (2024)<ref name="p2021"/>
=== [[ноҳияи Вахш]] ===
* Болғабоскан, ҷ.д→Тоҷикобод<ref name="tjk1978"/>
* Оқғоза, ҷ.д→ба номи 20-солагии Истиқлолияти Тоҷикистон<ref name="tmjt"/>
* Роҳи Ленин, ҷ.д→Рӯдакӣ<ref name="tmjt" />
* Янгиобод, ҷ.д→Ваҳдат<ref name="tmjt" />
* 1-уми май→Нуробод (2015)<ref name="vakhsh2015">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=124601|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 мая 2015 года, № 353 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Вахшского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312022311/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=124601|deadlink=no}}</ref>
* 50-солагии Комсомол→Чорбоғ (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Дунгизадир→Баракат (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Қазоқон→Пистазор (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Қарабодом→Гулибодом (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Қараланг→Деҳқонобод (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Қизилтумшук→Файзбахш (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Куйбишев→Ҳаётинав<ref name="tjk1978"/>
* Куйканак→Меҳробод (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Қӯчқорбулоқ→Офтобрӯя (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Қӯшқудуқ→Иттифоқ (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Ленинград→Зархез (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Москва→Пахтакор
* Перепадная→Шаршара (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Посёлкаи 2-юм→Сталинград→Рӯдакӣ<ref name="tjk1978"/>
* Посёлкаи 3-ум→Советобод
* Посёлкаи 4-ум→Интернатсионал
* Сафедоу→Сафедоб (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Сталинск→Вахш<ref name="tjk1978"/>
* Тераклитоғ→Орзу (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Томчӣ→Лолазор (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Тошробод→Дӯстӣ (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Учбулоқ→Сечашма (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Яккадин→Гулбоғ (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
* Янгийӯл→Иттифоқ<ref name="tmjt" />
* Янгиобод→Истиқлол (2015)<ref name="vakhsh2015"/>
=== [[ноҳияи Восеъ]] ===
* н. Арал→н. Восеъ (1961)
* Арал, ҷ.д→ба номи Миралӣ Маҳмадалӣ (2011)<ref name="vose2011">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=115342|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 4 октября 2011 года №479 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании дехота "Пахтаобод", ҷамоати деҳота "Меҳнатобод", ҷамоати деҳота "Арал", ҷамоати деҳота "Пахтакор" и сёл Учкун, Комсомолобод, Арпатугулди, Кайкидашт, Гулисой, Авгондили, Бешарик, Кайрагоч, Лархоби, Кушкорбулок и Олимтой Восейского района Хатлонской области|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2016-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161224235326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=115342|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2016-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161224235326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=115342}}</ref>→Миралиобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Меҳнатобод, ҷ.д→ба нми Абдӣ Авазов (2011)<ref name="vose2011"/>
* Мичурин, ҷ.д→ба номи Абуабдулло Рӯдакӣ (2013)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118568|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 13 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании населённого пункта Восейского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312035423/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118568|deadlink=no}}</ref>→ҷ.ш-ки Заҳматобод (2023)<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20231104/boronqul-okhjar-surkhdara-majlis-milli-ivazi-joynomho-1060331743.html|title=Боронқул Боронкӯлу Охҷар Сурхдара шуд: Ҷонибдории Маҷлиси миллӣ аз ивази баъзе ҷойномҳо|lang=tg|first=Sputnik|last=Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20231104T1945+0500|access-date=2023-11-04}}</ref>
* Пахтакор, ҷ.д→ба номи Худоёр Раҷабов (2011)<ref name="vose2011"/>
* Пахтаобод, ҷ.д→ба номи Мирзоалӣ Вайсов (2011)<ref name="vose2011"/>→Бобошоҳиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Сталин, ҷ.д→Гулистон<ref name="tjk1978"/>
* Пойтуғ, ш-к→Арал→Восеъ (1936)→Ҳулбук (2018)<ref name="khatlon2018fev"/>
* Авғонделӣ→Орҷоникидзе→Хоҷа Ғалтон (2011)<ref name="vose2011"/>
* Арал→Хушобак (2023)<ref name="2023vose"/>
* Арпатугулдӣ→Ҷаврез (2011)<ref name="vose2011"/>
* Бешариқ→Заркорон (2011)<ref name="vose2011"/>
* Боғинав→Навбаҳор<ref name="tmjt" />
* Боронқул→Боронкӯл
* Гулисой→Гулрӯд (2011)<ref name="vose2011"/>
* Гулобод→Гулгашт
* Кайкидашт→Истиқлол (2011)<ref name="vose2011"/>→Дашти Боло (2023)<ref name="2023vose"/>
* Қайнар→Сардиж (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қайрағоч→Хоҷамӯъмин (2011)<ref name="vose2011"/>
* Қумтеппа→Комсомолобод→Ҷавонӣ (2011)<ref name="vose2011"/>
* Қурбоншаҳид→Меҳробод (2018)<ref name="khatlon2018fev"/>
* Қӯшқорбулоқ→Гулафшон (2011)<ref name="vose2011"/>
* Лархобӣ→Ҳасан Йурбонов (2011)<ref name="vose2011"/>→Ҳасанобод (2023)<ref name="2023vose"/>
* Москва→Иттифоқ
* Муғуло→Сомон (2002)
* Оқҷар→Сурхдара (2023)<ref name="2023vose"/>
* Оҷчинор→Саъдуллои Шариф→Шарифобод (2023)<ref name="2023vose">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=145166|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 29 апреля 2023 года №185 "О представлении Маджлиса народных депутатов Восейского района об образовании нового поселка на территории дехота имени Абуабдулло Рудаки и именовании его посёлком Захматобод, а также переименовании некоторых населённых пунктов Восейского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626152653/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=145166|deadlink=no}}</ref>
* Олимтой→Баҳористон (2011)<ref name="vose2011"/>
* Питомник→Навдеҳ
* Рамазон Файзов→Боғи Нав (2023)<ref name="2023vose"/>
* Сопкаделӣ→Киров→Ҳомид Баротов (2011)<ref name=":7" />→Ҳамидобод (2023)<ref name="2023vose"/>
* Туғай→Туғистон (2023)<ref name="2023vose"/>
* Учқун→Эмом Таърифӣ (2011)<ref name="vose2011"/>
* Чуқурак→Селбур
* Шӯрак→Элмурод Хоҷаев (2014)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121723|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 мая 2014 года, № 290 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании села Шурак Восейского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312024257/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121723|deadlink=no}}</ref>→Гулмайдон (2023)<ref name="2023vose"/>
=== [[ноҳияи Данғара]] ===
* Булён, ҷ.д→ба номи Исмат Шариф<ref name="tjk1978"/>
* Оқсу, ҷ.д→Сафобахш (2021)<ref name=":5" />
* Саргазон, ҷ.д→Сангтӯда<ref name="tjk1978"/>
* Авзикент→Оламафрӯз<ref name="tmjt" />
* Бошбулоқ→Рахшонзамин<ref name="tmjt" />
* Гулбулоқ→Ҳилол<ref name="tmjt" />
* Ғишбулоқ→Ганҷдара
* Ғумсу→Шамолдара<ref name="tmjt" />
* Девчашма→Дилнишин
* Иғрон→Гулафшон (2009)
* Иторка-Поён→Каромат
* Қанғӣ→Меҳргон (2021)<ref name=":5" />
* Қазонгузар→Нурофар<ref name="tmjt" />
* Қизилгузар→Гулсимо (2009)
* Қизилсой→Ойдара<ref name="tjk1978"/>→Лоларух
* ''Навобод→Сардара''<ref name="tjk1978"/>
* Ловак→Моҳпора<ref name="tmjt" />
* Лоҳур→Тоҷмаҳал<ref name="tmjt" />
* Навобод→Саркӯҳ<ref name="tjk1978"/>
* Навобод→Гулобод
* Ойдинкӯл→[[Зулол]] (2009)
* Околтин→Сафорӯд
* Оқсу→Файзбахш<ref name="tmjt"/>
* Полевой→Даштак<ref name="tjk1978"/>
* Хамиқара→Шабафрӯз
* Хоҷагузар→Осмондара<ref name="tmjt" />
* Хоҷаркӣ→Хоҷашақиқии Балхӣ→Себистон (2021)<ref name=":5" />
* Ҷарбулоқ→Дурахшон<ref name="tmjt" />
* Ҷартеппа→Хуррамзамин<ref name="tmjt" />
* Ҷетерган→Иттиҳод<ref name="tmjt" />
* Чимилиқ→Ширинком<ref name="tmjt"/>
* Экизак→Ҳурчашма<ref name="tmjt"/>
=== [[ноҳияи Дӯстӣ]] ===
* н. Ҷиликӯл→н. Дӯстӣ (2016)<ref name=":17" />
* Свердлов, ҷ.д→ба номи Гардӣ Гулмуродов (2005)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=6054|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 4 марта 2005 г., № 89 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании дехота Свердлов Джиликульского района в дехот Гарди Гулмуродов"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312034700/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=6054|deadlink=no}}</ref>→Анористон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Стаханов, ҷ.д→Ҷиликӯл<ref name="tjk1978"/>
* Ғаравутӣ, ш-к→20-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2012)<ref name=":7" />→Хуррамдиёр (2024)<ref name="qaror2024/>
* 1-уми май→Гулафшон (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* 8-уми март→Гулобод (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Агроном→Найсон (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Ачисел→Кӯҳдоман (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Бешариқ→Панҷрӯд (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Бештут→Панҷтут (2024)<ref name="qaror2024/>
* Зафаробод→Даштиработ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Карл Маркс→Лаби дарё (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Киров→Дӯстӣ (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Коминтерн→Гулрез (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Комсомол→Баҳористон (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Куйбышев→Асрор Раҷабов (2013)<ref name="2013.4july"/>→Анорбоғ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қабодиён→Каёндеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қабодиён→Қубодиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қаҳрамон→Паланггузар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизиласкар→Чаманистон (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Қизилнур→Нуробод (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Ленинобод→Шаҳдрез (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Лоҳутӣ→Панҷшер (2024)<ref name="qaror2024/>
* Марказӣ→Боргоҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Маленков→Пасариқ<ref name="tjk1978"/>
* Микоян→Ҳотами Маҳрам<ref name="tmjt" />→Офтобрӯ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Мингчуқур→Лоиқ Шералӣ (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Мингчуқур→Ҳаёти нав (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Мировой→Ваҳдат (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Москва→Сомониён (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Ойхотун→Моҳи нав (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Пасариқ→Пасарғоб (2024)<ref name="qaror2024/>
* Свердлов→Истиқлолият (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Совхоз→Меҳргон (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Сотсиализм→Озодӣ (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Сурх→Зарнисор (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Тоҷикобод→Озодшаҳр (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тоҷикобод→Рахшонзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Туркменский→Махтумкулӣ<ref name="tjk1978"/>
* Умед→Тоҷварон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Шӯро→Самангон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҷомӣ→Корвонгузар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Энгелс→Марказ (2013)<ref name="rayondusti2013">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118562|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 9 "О предложении Маджлиса народных, депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Джиликульского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312032207/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118562|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312032207/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118562}}</ref>
* Янгиобод→Навобод (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
* Янгиусул→Роҳи нав (2013)<ref name="rayondusti2013"/>
=== [[ноҳияи Ёвон]] ===
* Оби Муккӣ, ҷ.д→Обшорон (2012)<ref name="obimuki"/>
* Озодӣ, ҷ.д→ба номи Ҳасан Ҳусейнов (2012)<ref name="obimuki">{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_obimuki/0-905|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Обшорон (Оби Мукки)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311113250/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_obimuki/0-905|deadlink=no}}</ref>
* Ёвон, ҷ.д→Навкорам<ref name="tjk1978"/>→ба номи Гулсара Юсуфова (2004)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5284|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 29 апреля 2004 г., № 540 "О переименовании дехота Навкорам Яванского района Хатлонской области в дехот Гулсары Юсуфовой"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312034249/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5284|deadlink=no}}</ref>
* 1 май→Наврӯзгоҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Азимобод→Чоргул<ref name="tjk1978"/>
* Бешбулоқ→Чашмасор (2012)<ref name=":7" />
* Бешкаппа→Гулафшон (2004)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5923|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 ноября 2004 г., № 438 "О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании села Бешкаппа Яванского района в село Гулафшон"|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153736/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5923|deadlink=no}}</ref>
* Бошқайнар→Кишоварзон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Будинобод→Навкорам<ref name="tjk1978"/>
* Будинобод→Зарриндашт (2018)<ref name="khatlon2018fev">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=131044|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 16 февраля 2018 года, №511 "О переименовании городов Курган-тюбе и Сарбанд, Бохтарского района, посёлка Восеъ и село Курбоншахид Восейского района, сёл Шота Руставели, Тошохур и Будинобод Яванского района Хатлонской области"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-05-08|archive-date=2018-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321165524/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=131044|deadlink=no|accessdate=2024-03-22|archivedate=2018-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180321165524/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=131044}}</ref>
* Бӯстон-1→Бӯстондеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Бӯстон-2→Гулбоғ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ғорбулоқ→Ғорчашма (2017)<ref name="yavan2017"/>
* Гургон→Озодӣ<ref name="tjk1978"/>
* Зулмобод→Гулобод
* Зулмобод→Меҳробод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Комсомол→Ваҳдат (2012)<ref name=":7" />
* Кулабад→Кӯлобод (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Кунчӣ→Бӯстонӣ
* Кунчӣ→Гулистон (2012)<ref name=":7" />
* Қайнама→Ҳинддара (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қашқараҳа→Қошгарроҳа (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қармиш→Яккатут (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Қирғизобод→Ҳазордеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қирғинҷар→Оли Сомон (2012)<ref name=":7" />
* Қирғочак→Анористон (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Қуз Қайнар→Оби Шифо (2012)<ref name=":7" />
* Қуймот→Челонзор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Мингчинор→Ҳазорчанор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Одақайнар→Наврӯз
* Оқсанглоқ→Дӯстон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Парчасой→Парчарӯд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Сангимуғул→Сангимуғон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Сарқамиш→Бостондеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тошохур→Боғдара (2018)<ref name="khatlon2018fev"/>
* Тутбулоқ→Ширинтут (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тутбулоқи сари санг→Тутчашма (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Урта-Қайнар→Зафар (2017)<ref name="yavan2017">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=129954|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 12 июля 2017 года, №436 "О переименовании некоторых населенных пунктов Яванского района Хатлонскои области"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311154458/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=129954|deadlink=no}}</ref>
* Утаған→Гули Бодом (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Чаманбулоқ→Чаманзор (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Чучуи боло→Лолазор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чучуи Калак→Офтобрӯ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чучуи поён→Гулзор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ширинбулоқ→ба номи Тилло Солиҳов (2012)<ref name=":7" />→Ширинчашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Шота Руставели→Саргаҳ (2018)<ref name="khatlon2018fev"/>
* Шӯрдара→Гулдара<ref name="tjk1978"/>
* Эшма→Пахтакор<ref name="tmjt" />
* Эшмабоғ→Баҳор<ref name="tmjt" />
=== [[ноҳияи Кӯшониён]] ===
* н. Коммунистӣ→н. Бохтар (1992)→н. Кӯшониён (2018)
* Садвинсовхоз→[[Бӯстонқалъа]]<ref name="tjk1978"/>
* Совхози Вахш, ш-к→ба номи Куйбишев<ref name="tjk1978"/>→[[Бохтариён (шаҳрак)|Бохтариён]] (2002)<ref name="rbokhtar2002"/>
* Чичқа→Октябр, ш-к (1936)→[[Исмоили Сомонӣ (шаҳрак)|ба номи Исмоили Сомонӣ]] (1998)→Сомониён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Авангард, ҷ.д→[[Деҳоти Ориён (н. Кӯшониён)|Ориён]] (2002)<ref name="rbokhtar2002"/>
* Ворошиловобод, ҷ.д→[[Деҳоти Заргар|Заргар]]<ref name="tjk1978">Административно-территориальное деление Таджикской ССР на 1 января 1978 года</ref>
* Калинин, ҷ.д→[[Деҳоти Сарвати Истиқлол|Сарвати Истиқлол]] (2002)<ref name="rbokhtar2002">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_294_%D0%BE%D1%82_23_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2002_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 294 от 23 апреля 2002 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112709/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_294_%D0%BE%D1%82_23_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2002_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Семеновод, ҷ.д→[[Файзи Истиқлол]] (2011)
* 1 май→[[Ҷалолиддини Румӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Ҷалолиддини Румӣ]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* 17 Партсъезд→[[Ғуломсаид Холов (деҳа, н. Кӯшониён)|Ғуломсаид Холов]] (2012)<ref name=":7" />
* 18-Годовшина→[[20-солагии Истиқлолият (деҳа, н. Кӯшониён)|20-солагии Истиқлолият]] (2012)<ref name=":7" />→Меҳробод (2024)<ref name="qaror2024/>
* 8 март→Гулзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Академия→Орифон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Байналмилал→Лангар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Барои Ҳосилот→Деҳварз (2024)<ref name="qaror2024/>
* Бешкаппа→[[Саричашма (деҳа, н. Кӯшониён)|Саричашма]] (2012)<ref name=":7" />
* Бирлик→[[Чорбоғ (деҳа, н. Кӯшониён)|Чорбоғ]] (2014)<ref name="kushoniyon2014"/>
* Болшевик→Пешоварон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Будённий→[[Сароб (деҳа, н. Кӯшониён)|Сароб]] (2014)<ref name="kushoniyon2014"/>
* Гагарин→Каёндашт (2024)<ref name="qaror2024/>
* Димитров→Меҳрканд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Дониёрқул→[[Фирдавс (деҳа, н. Кӯшониён)|Фирдавс]]
* Заводи Хишт→Хиштсозон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Иттифоқ→Ҳамгироён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Калинин (ҷ. С. Истиқлол)→[[Сироҷ Фаттоев (деҳа, н. Кӯшониён)|Сироҷ Фаттоев]] (2012)<ref name=":23">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118297|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 692 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бохтарского района"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121855/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118297|deadlink=no}}</ref>
* Калинин→[[Лолазор (деҳа, н. Кӯшониён)|Лолазор]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Киров→Рахшонзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Коминтерн→[[Ҳофизи Шерозӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Ҳофизи Шерозӣ]] (2012)<ref name=":7" />
* Коммунизм→[[Бӯстон (деҳа, н. Кӯшониён)|Бӯстон]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117857|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 14 сентября 2012 года, №418 "О переименовании некоторых населенных пунктов Бохтарского района Хатлонсксй области"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311130901/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117857|deadlink=no}}</ref>
* Коммунизм→[[Хушобиён]] (2014)<ref name="nkushoniyon2014.3"/>
* Комсомол→Барзгар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Комсомол→[[Чорсӯ (деҳа, н. Кӯшониён)|Чорсӯ]] (2012)<ref name=":7" />
* Крупская→Файзбахш (2024)<ref name="qaror2024/>
* Куйбишев→[[Садриддин Айнӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Садриддин Айнӣ]] (2012)<ref name=":7" />
* Қизил-кучӣ→[[Ваҳдат (деҳа, н. Кӯшониён)|Ваҳдат]] (2012)<ref name=":7" />
* Қизил Шарқ→[[Меҳробод (деҳа, н. Кӯшониён)|Меҳробод]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Қизилбайрақ→Зарбдорон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизилгул→Гулдаман (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизилпартизан→Фарзонагон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизилюлдуз→Чорҷӯ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қовунтеппа→Пуштакӯҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ленин→[[Истиқлол (деҳа, н. Кӯшониён)|Истиқлол]] (2012)<ref name=":7" />→Зиндкон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ленин-юлӣ→[[Баракат (деҳа, н. Кӯшониён)|Баракат]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Ленини→[[Куган Гулов (деҳа, н. Кӯшониён)|Куган Гулов]] (2012)<ref name=":23" />→Нозгул (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ленинизм→[[Нури Ваҳдат]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Лермонтов→Кошифӣ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Лесопитомник→[[Ниҳолпарвар (деҳа, н. Кӯшониён)|Ниҳолпарвар]]<ref name="tjk1978"/>
* Ломоносов→[[Меҳргон (деҳа, н. Кӯшониён)|Меҳргон]] (2014)<ref name="nkushoniyon2014.3"/>
* Максим Горкий→Баҳорак (2024)<ref name="qaror2024/>
* Марксизм→[[Лоиқ Шералӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Лоиқ Шералӣ]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Механизатор→Вахшрӯд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Навдидор→[[Навобод (деҳа, н. Кӯшониён)|Навобод]]<ref name="tmjt" />
* Озодии меҳнат→Меҳрангез (2024)<ref name="qaror2024/>
* Октябри кабир→Хуррамдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Оқолтин→Пахтакор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ортод→Миёндеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Орҷоникидзе→Рӯдхона (2024)<ref name="qaror2024/>
* Пасариқ→Пасарғоб (2024)<ref name="qaror2024/>
* Пахтакайнар→Пахтаобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Питовник→[[Боғпарвар (деҳа, н. Кӯшониён)|Боғпарвар]] (2014)<ref name="nkushoniyon2014.3"/>
* Политотдел→[[Малик Гиёев (деҳа, н. Кӯшониён)|Малик Гиёев]] (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Посёлкаи нав→[[Файзобод (деҳа, н. Кӯшониён)|Файзобод]] (2014)<ref name="kushoniyon2014"/>
* Пушкин→Гулпушта (2024)<ref name="qaror2024/>
* отделение №1 совхози Куйбишев→[[Ғозималик]]→Хоҷамастон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Роҳи Ленин→[[Ғайратшо Давлатов (деҳа, н. Кӯшониён)|Ғайратшо Давлатов]] (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Роҳи Сталин→[[Тоштеппа]]<ref name="tjk1978"/>
* Свердлов→Гулзор (2024)<ref name="qaror2024/>
* СМП-540→Навроҳа (2024)<ref name="qaror2024/>
* Стаханов→[[Мирзо Турсунзода (деҳа, н. Кӯшониён)|Мирзо Турсунзода]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>→Шедрӯд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Телман→[[Ганҷина (деҳа, н. Кӯшониён)|Ганҷина]] (2014)<ref name="nkushoniyon2014.3"/>
* Тоҷик Баталион→[[Зарафшон (деҳа, н. Кӯшониён)|Зарафшон]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Тоҷикобод→Дурахшон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тоштеппа→Лолазор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Турдиев→Тоҷобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* УКЖД→Заршӯён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Умарқазоқ→Боғдара (2024)<ref name="qaror2024/>
* Уртабуз→Миёндеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Учқун→[[Наврӯз (деҳа, н. Кӯшониён)|Наврӯз]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Фрунзе→[[Обшорон (деҳа, н. Кӯшониён)|Обшорон]] (2014)<ref name="kushoniyon2014">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122811|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 31 октября 2014 года, № 687 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бохтарского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312023248/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122811|deadlink=no}}</ref>
* Хушвахт→Хушбахт (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҳоҷибой→Соҳибкор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чапаев→Хуррамдашт (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чапаев→[[Саъдии Шерозӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Саъдии Шерозӣ]] (2012)<ref name=":7" />
* Шмидт→[[Сулҳобод]] (2014)<ref name="nkushoniyon2014.3">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121726|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 мая 2014 года, № 291 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бохтарского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312024743/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121726|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312024743/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121726}}</ref>
* Элтӣ→[[Ҷони Сонӣ]]<ref name="tmjt" />→Умед (2024)<ref name="qaror2024/>
* Энгелс→[[Ваҳдатобод (деҳа, н. Кӯшониён)|Ваҳдатобод]] (2012)<ref name="nkushoniyon2012.2"/>
* Эргаш→Деҳи Боло (2024)<ref name="qaror2024/>
* Эшма→[[Кӯҳсор (деҳа, н. Кӯшониён)|Кӯҳсор]] (2014)<ref name="nkushoniyon2014.3"/>
* Янги Фарғона→Фарғониён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янгитурмуш→[[Зарнисор (деҳа, н. Кӯшониён)|Зарнисор]] (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
=== [[ноҳияи Қубодиён]] ===
* н. Қабодиён→н. Қубодиён (2004)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_541_%D0%BE%D1%82_29_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 541 от 29 апреля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153410/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_541_%D0%BE%D1%82_29_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Ишмурод Ниёзов, ҷ.д→Чорбоғ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Микоянобод, д→Носири Хусрав, д→Қабодиён (1978)<ref name="tjk1978"/>→Қубодиён, шк
* Бешқалъа, ҷ.д→ба номи Утақар Назаров<ref name="tjk1978"/>→Қайқубод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қабодиён, ҷ.д→Заркамар (2015)<ref>{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=123694|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 5 марта 2015 года, № 808 "О переименовании дехота "Кабодиён" района Кубодиён Хатлонской области"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312022629/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=123694|deadlink=no}}</ref>
* Микоянобод, ҷ.д→ба номи Носири Хусрав<ref name="tjk1978"/>
* Чириқ, ҷ.д→ба номи Саидназар Худойқулов<ref name="tjk1978"/>→Тахти Сангин (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Янги-Йӯл, ҷ.д→20-солагии Истиқлолият (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>→Вобканд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ахча→Куҳандеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Бештемур→Бобоҷон Ғафуров (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Болшевик→Гулистон (2013)<ref name=khatlon2013n488/>
* Бошқалъа→Саридиж (2024)<ref name="qaror2024/>
* Вахш→Полвонтуғай<ref name="tmjt" />
* Ғишткӯпрук→Хиштпӯл (2024)<ref name="qaror2024/>
* Дмитров→Файзулло Хайруллоев (2014)<ref name="qubodiyon2014"/>
* Ёбуз→Домдорон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Калинин→Навобод (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Курдҷалол→Гулчин<ref name="tjk1978"/>
* Курорт→Фароғат<ref name="tjk1978"/>
* Қабла→Озодагон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизилнишон→Парчами Ковиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизил-иттифоқ→Ваҳдат (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Қизил-кӯч→Саховат (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Қизил-Тоҷикистон→Сурхон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қушачинор→Чаноро (2024)<ref name="qaror2024/>
* Лайлакуя→Лайлакон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ленин→Мирзо Турсунзода (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>→Хушманзар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Микоян→Садриддин Айнӣ (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>→Ахтарсо (2024)<ref name="qaror2024/>
* Охунбобоев→Кайрӯд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Пакала→Дубеда (2024)<ref name="qaror2024/>
* Палвонтуғай→Сабздаман (2024)<ref name="qaror2024/>
* Рудақул→Рӯдак (2024)<ref name="qaror2024/>
* Учқунобод→Деҳбаланд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Фрунзе→Навбаҳор (2014)<ref name="qubodiyon2014"/>
* Чимгилиш→Чимпуштӣ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чинортуғай→Чинористон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чкалов→Зархок (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҷарқӯрғон→Авасто (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>→Озаркада (2024)<ref name="qaror2024/>
* Шоҳ-2→Намуна (2014)<ref name="qubodiyon2014">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122810|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 31 октября 2014 года, № 686 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Кубодиён"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312022946/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122810|deadlink=no}}</ref>
* Янги-йӯл→Роҳи нав (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Юлдузқоқ→Ялдиж (2024)<ref name="qaror2024/>
=== [[ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ]] ===
* н. Чубек→н. Москва (1952)→н. Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ (2004)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_502_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 502 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153130/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_502_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Чубек, ш-к→Москва<ref name="tjk1978"/>
* Калинин, ҷ.д→Панҷрӯд (2013)<ref name="khatlon2013n488">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%82_28_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2013_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%E2%84%96_488|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 28 февраля 2013 года № 488→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-05-13}}</ref>
* Қаҳрамон, ҷ.д→Заркӯҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Маслуқ, ҷ.д→Меҳнатобод<ref name="tjk1978"/>→Хоҷамӯъмин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Арпатугулдӣ→Ҳуснобод (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Бешкапа→Боғистон (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Гулистон→Токистон<ref name="tjk1978"/>
* Давлатобод→Сафар Гадоӣ→Киштмайдон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Кодара-1→Кодара (2024)<ref name="qaror2024/>
* Кодара-2→Кодараи Пойин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қайрағоч→Қадамҷо (2024)<ref name="qaror2024/>
* Маслуқ→Барзгарон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Метинтуғай→Сомониён (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Навобод→Ҳаётинав
* Нуғай→Дулоназор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Плодопитомник→Чорбоғ
* Пушкин→Лабирӯд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Оқмазор→Меҳрвар (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Олимтой→Гулрез (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Сафедоб→Иқбол<ref name="tjk1978"/>
* Советобод→Обшорон (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Совхози Чубек→Сайроб
* Туғул→Куҳандиёр (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тудабоён→Корвонкаш (2024)<ref name="qaror2024/>
* Турдиев-2→Обшорон
* Турдиев-3→Иқбол
* Тутбулоқ→Тутчашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чапаев→Ориён (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Янгиюл→Навдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
=== [[ноҳияи Мӯъминобод]] ===
* н. Ленинград→н. Мӯъминобод
* Кӯлчашма, ҷ.д→ба номи Нуралишоҳ Назаров (2014)<ref name="nmuminobod2014">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121276|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 марта 2014 года, № 165 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Муминабадского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312025831/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121276|deadlink=no}}</ref>
* Туту, ҷ.д→ба номи Шамсиддини Шоҳин<ref name="tmjt" />
* Ленинград, ш-к→[[Мӯъминобод]]
* Оқҷар→Навбаҳор (2012)<ref name=":12" />
* Кулулу→Заркамар (2014)<ref name="nmuminobod2014"/>
* Қипчоқ→Чашмасор (2012)<ref name=":12" />
* Тоқабуна→Истиқлолият (2012)<ref name=":12" />
* Сарсибулоқ→Дӯстӣ (2012)<ref name=":12" />
* Чумчуқлӣ→Даҳаначиён (2012)<ref name=":12" />
* Ҷарчеб→Ободон (2012)<ref name=":12" />
* Ҷарчеб-1→Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012)<ref name=":12" />
* Ҷарчеб-2→Ҷалолиддин Румӣ (2012)<ref name=":12" />
* Шулдук→Бӯстон (2012)<ref name=":12" />
=== [[ноҳияи Носири Хусрав]] ===
* н. Бешкент→н. Носири Хусрав (2004)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_499_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 499 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302152914/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_499_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Комсомол, ҷ.д→Наврӯз (2012)<ref name="nkhusrav2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118293|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 689 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Носири Хусрав"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121105/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118293|deadlink=no}}</ref>
* Бешкент→Баҳор
* Бешкент-2→Фирӯза
* Вагон-қишлоқ→20-солагии Истиқлолият (2012)<ref name="nkhusrav2012"/>
* Исо-Намоз→Навобод (2012)<ref name="nkhusrav2012"/>
* Комсомол→Истиқлол
* Қашқа→Дӯстӣ (2012)<ref name="nkhusrav2012"/>
* Олтинсой→Мӯъминобод
* Янгибоғ→Ваҳдат (2012)<ref name="nkhusrav2012"/>
=== [[ноҳияи Панҷ]] ===
* Сарой-Камар→Бауманобод (1932)→Кировобод (1936)→Панҷ, ш-к (1963)
* Араб, ҷ.д→ба номи Сайфиддин Кабут<ref name="tmjt" />
* Кулдиман, ҷ.д→Меҳрвар<ref name="tmjt" />
* Сармантой, ҷ.д→Озодагон<ref name="tmjt" />
* Тугул, ҷ.д→Нури Ваҳдат<ref name="tmjt" />
* Алабердӣ→Сафедорон<ref name="tjk1978"/>
* Бешкаппа→Саройкамар<ref name="tmjt" />
* Бешқудуқ→Навшод (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Бурбулоқ→Чашма (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Бывшая МТС→Намуна<ref name="tjk1978"/>
* Кӯлдимон→Кӯлдоман (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Қазоқ→Кӯҳдоман (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Қирғиз→Ҳамдилон (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Навобод→Гулобод<ref name="tjk1978"/>
* Отделение 1 совхози Пахтакор→Ғалаба<ref name="tjk1978"/>
* Отделение 2 совхози Пахтакор→Зарбдор<ref name="tjk1978"/>
* Подсобное хозяйство→Фарғона<ref name="tjk1978"/>
* Тӯғаланг→Чаманистон (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Хоҷа Қӯчқорӣ→Чорсӯ (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Центральная усадьба совхоза Пахтакор→Пешқадам<ref name="tjk1978"/>
* Эчка→Ҷамъият<ref name="tmjt" />
* Янгитурмуш→16-солагии Истиқлолият
=== [[ноҳияи Темурмалик]] ===
* н. Қизилмазор→н. Совет (1953)→н. Темурмалик (2004)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_500_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 500 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153127/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_500_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Қизил Мазор→Совет, ш-к (1953)→[[Баҳманрӯд]] (2021)<ref name=":5" />
* Қароқамиш, ҷ.д→Ҳусайнобод (2021)<ref name=":5" />
* Қушқия, ҷ.д→ба номи Лақай Қармишев (2013)<ref name="ntemurmalik">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=119108|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 марта 2013 года, № 142 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Темурмалик"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312030233/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=119108|deadlink=no}}</ref>→Кушктеппа (2021)<ref name=":5" />
* Совет, ҷ.д→Ватан<ref name="tjk1978"/>→ба номи Саидмӯъмин Раҳимов (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>→Гурдоварон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҷантағлӣ, ҷ.д→Бобоюнус→Чилчаҳ (2021)<ref name=":5" />
* Авзибеқарор→Офтобрӯя
* Бешкаппа→Ситораи Тобон (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Бирдам→Иқбол (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Боғи Темур→Сайлакон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Бошқушқия→Қушқияи Боло→Кушки Боло (2024)<ref name="qaror2024/>
* Булақдашт→Чашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Бурдангал→Баҳодурон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Гулбулоқ→Гулистон (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Ғурулдӣ→Хамдашт (2024)<ref name="qaror2024/>
* Давад→Заркамар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Девона→Яккасада<ref name="tjk1978"/>
* Казончӣ→Муқаддас (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Канасиғир→Шириноб
* Кунҷибулоқ→Ваҳдат (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Курӯғ→Чашмасор (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Кӯйиқушқия→Қушқияи Поён→Кушки Пойин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Кӯса Сартез→Хуррамзамин (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Қазоқ→Ватан<ref name="tjk1978"/>
* Қазоқон→Гурдондеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қарақамиш→Найистон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қариғоч→Чаманзор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қароқамиш→Бӯстон<ref name="tmjt" />
* Қирма→Болодеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ойшабулоқ→Ойшачашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Олмабулоқ→Себзор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Олучабулоқ→Гулдоман (2024)<ref name="qaror2024/>
* Шулупту→Дӯстӣ (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Сафарбоён→Хоҷаи Нур (2024)<ref name="qaror2024/>
* Талимазор→Лолазор (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Танбочии Поён→Танобчии Пойин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Товатош→Товасанг (2024)<ref name="qaror2024/>
* Товашар→Иттифоқ (2013)<ref name="ntemurmalik"/>
* Тошбулоқ→Булбулон<ref name="tjk1978"/>
* Тошбулоқ→Кӯҳдоман (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тулкибулоқ→Бахтнома (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Туябуюн→Рӯҳафзо (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Учҳалқаёр→Меҳнатобод→Ҳалқаёр (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ӯртақушқия→Қушқияи Миёна→Кушки Миёна (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҳасанбег→Саидмуъминобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чавроқ→Чавроғ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чаган→Нишон Болтаев (2013)<ref name="ntemurmalik"/>→Нишеман (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чалишиён→Соҳилоб (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чилатош→Чиласанг (2024)<ref name="qaror2024/>
* Чилқӯрған→Гулобод
* Чилча→Диловарон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҷайралӣ→Боғи Мирон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҷантоқлӣ→Баҳористон (2013)<ref name="ntemurmalik"/>
* Ҷамогулиён→Зарнисор (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Ҷилбулоқ→Баҳманрӯд (2013)<ref name="khatlon2013n488"/>
* Ҷинистон→Чинор<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Фархор]] ===
* Ғайрат, ҷ.д→Хуросон (2021)<ref name=":5" />
* Ғалаба, ҷ.д→Хутан (2021)<ref name=":5" />
* Деҳқонариқ, ҷ.д→Деҳқонобод (2021)<ref name=":5" />
* Комсомол, ҷ.д→20-солагии Истиқлолияти Тоҷикистон (2012)<ref name=":7">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_304_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 304 от 29 марта 2012 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-01-26|archive-date=2023-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126192420/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_304_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>→Истиқлол (2021)<ref name=":5" />
* 1 май→Пешаварон (2024)<ref name="qaror2024/>
* 25-солагии Тоҷикистон→Соҳилоб (2024)<ref name="qaror2024/>
* 5-солагии Тоҷикистон→Навдашт (2024)<ref name="qaror2024/>
* 50-солагии Октябр→Муродбахш
* Аловуддин→Комсомол→Нури Шарқ (2012)<ref name=":7" />
* Арабо→Дӯстӣ (2012)<ref name=":7" />
* Афғондилӣ→Хоҷағалтон<ref name="tmjt" />
* Бобосафоли Поён→Сайф Раҳимзоди Афардӣ (2012)<ref name=":7" />
* Ботур Давлатов→Даҳбед (2024)<ref name="qaror2024/>
* Гранитса→Панҷ
* Давлатобод→Навобод
* Даштак→Меҳровар (2012)<ref name=":7" />
* Донг→Лолазор
* Зардулак→Давлатобод
* Карахчӣ→Саховат (2012)<ref name=":7" />
* Карл Маркс→Фозилон (2012)<ref name=":7" />
* Қалъаи Пучқоқ→Шараф (2012)<ref name=":7" />→Пушкок (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизил-пахтачӣ→Некманзар (2012)<ref name=":7" />
* Қизилтеппа→Ваҳдат (2012)<ref name=":7" />→Сурхкӯҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Комсомол→Маданият
* Қизилсу→Баҳор<ref name="tjk1978"/>
* Майдапатта→Кӯҳдоман (2012)<ref name=":7" />
* Меҳнатобод→Марғзор
* Муҳоҷиробод→Ховарон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Навобод→Бунафша<ref name="tjk1978"/>
* Навобод→Меҳнатобод<ref name="tjk1978"/>
* Намозҷо→Баҳористон<ref name="tjk1978"/>
* Олимтой→Истиқлол (2012)<ref name=":7" />
* Победа→Ғалаба
* Роҳи Ленин→Аловуддин (2012)
* Саксанохур→Куҳандиёр (2012)<ref name=":7" />
* Саксанохур→Роҳинав (2012)
* Сомончӣ→Сомониён (2012)<ref name=":7" />
* Тоҷикистон→25-соли Тоҷикистон
* Тугул→Иттифоқ (2012)
* Тугул-2→Иттифоқ<ref name="tjk1978"/>
* Фермаи 2 совхози Ҳисор→Қизилсу→Нурмат Сафаров (2012)<ref name=":7" />→Дарёбод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Фрунзе→Бохтур Давлатов (2012)<ref name=":7" />
* Шӯркӯл→Обшорон (2012)<ref name="tmjt" />
* Шӯртеппа→Тугул→Хуррамзамин (2012)<ref name=":7" />→Ориён (2021)<ref name=":5" />
* Хатчӣ→ Гулистон<ref name="tjk1978"/>
* Хлопковий→Бӯстон
* Ҳавзако→Садоқат (2012)<ref name=":7" />
* Ҷайралӣ→Меҳробод (2012)<ref name=":7" />
* Ҷалбузӣ→Шӯхратёр (2012)<ref name=":7" />
* Ҷида→Ҳақиқат (2012)<ref name=":7" />
* Юлдуз→Сайёра
=== [[ноҳияи Ховалинг]] ===
* Ҷонбахш, ҷ.д→Восеъ→Ховалинг<ref name="tjk1978"/>
* Сариосиёб, ҷ.д→ба номи Ғаффор Мирзо (2017)<ref name="khatlonfeb2017">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128889|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 16 февраля 2017 года, №350 "О переименовании некоторых населенных пунктов района Джалолиддина Балхи, Ховалингского и Яванского районов Хатлонской области"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407170047/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128889|deadlink=no}}</ref>
* Хонақо→Гулзор
=== [[ноҳияи Хуросон]] ===
* н. Иличев→н. Ғозималик (1992)→н. Хуросон (2004)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_503_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 503 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153244/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_503_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Даҳанакиик, ҷ.д→Фахробод (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Уялӣ, ҷ.д→ба номи Садриддин Айнӣ<ref name="tjk1978"/>
* Правда, ш-к→Обикиик (2003)
* 6-Насос→Сабзазор (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Алмату→Себистон (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Анҷумани 18-партсъезди поён→Неъматуллои Асадулло (2014)<ref name="khuroson2014"/>
* Аччӣ→Ифтихор (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Ҷартеппа→Файзалӣ Ғаниев (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Ҷонбулоқ→Истиқлол (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Ёрмачит (Қизилқишлоқ)→Чашма (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Истгоҳи Фахробод→Сомониён (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Кавкӣ→Баҳористон (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Кайтмас→Деҳқонобод (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Киикмазор→Лолазор (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Кичик-мерган→Кӯҳдоман (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Кунтувобод→Наврӯз (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Қарамандӣ→Ваҳдат (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Қизилқалъа→Бандар (2014)<ref name="khuroson2014">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121721|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 мая 2014 года, № 289 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Хуросон"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312024132/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121721|deadlink=no}}</ref>
* Қирқудуқ→Субҳи деҳот (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Мирзоқулобод→Ориён (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Ойкамар→Гулрез (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Оқбош→Нусратулло Махсум (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Правда→Ҳақиқат (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Стансия Ойкамар→Исмоили Сомони (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Тошбулоқ→Мирзо Турсунзода (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Туячиобод→20-солагии Истиқлолият (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Узданобод→Баҳор (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Урозбой→Имоми Аъзам (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Уялӣ→Хуросон (2014)<ref name="khuroson2014"/>
* Уялӣ-2→Вахш (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Чимбулоқ→Чашмасорон (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Шарпар-2→Боғлишаршар→Шаршари боғдор<ref name="tmjt" />
* Янгиер→Навзамин (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Янгиобод→Навобод (2013)<ref name="2013.4july"/>
=== [[ноҳияи Ҷайҳун]] ===
* н. Қумсангир→н. Ҷайҳун (2016)<ref name=":17" />
* ба номи Ворошилов, ҷ.д→Қумсангир<ref name="tjk1978"/>
* ба номи Крупская, ҷ.д→Ваҳдати миллӣ (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* ба номи Телман, ҷ.д→Истиқлол (2013)<ref name="njayhun2013" />
* ба номи Хрюшовский, ҷ.д→Яккадин<ref name="tjk1978"/>→Яккадеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Панҷ, ш-к→[[Дӯстӣ]]<ref name="tjk1978"/> (1963)
* 1 май→Меҳнатобод<ref name="tjk1978"/>
* 50-солагии Октябр→ба номи Боқӣ Раҳимзода (2013)<ref name="njayhun2013">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118567|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 12 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Кумсангирского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312032636/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118567|deadlink=no}}</ref>
* Андреев→Сотсиализм<ref name="tjk1978"/>→Наврӯз (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Андреев→Фрунзе<ref name="tjk1978"/>→Ҷалолиддин Балхӣ (2013)<ref name="njayhun2013"/>→Балхиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Болшевик→Суғдиён (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Ворошилов→Киров<ref name="tjk1978"/>
* Ворошилов→Крупская (1957)<ref name="tjk1978"/>→С. Вализода (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Будённий→Туркманобод<ref name="tjk1978"/>
* Геран→Зарнисор (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Каганович→Қизилнишон<ref name="tjk1978"/>→Абулқосим Фирдавсӣ (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Калинин→Ҷомӣ<ref name="tjk1978"/>
* Калинин→Деҳқонобод (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Киров→Навдиж (2024)<ref name="qaror2024/>
* Комсомол→Ҷавонон (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Куйбишев→Лоиқ Шералӣ (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Қарадум→Сарипул (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Қизил Тоҷикистон→Тоҷикистон (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Қумсангир→Регдашт (2024)<ref name="qaror2024/>
* Максим Горкий→Ҳуснобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Молотов→Аскари сурх<ref name="tjk1978"/>→Ҳомиён (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Молотов→Тоҷикобод<ref name="tjk1978"/>
* Озодӣ-1→Корамдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Озодӣ-2→Хайробод (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Озодӣ-3→Ҳофизи Шерозӣ (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Оқолтин→Зарнисор (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Октябр→Ваҳдат (2013)<ref name="njayhun2013"/>→Марзкат (2024)<ref name="qaror2024/>
* Островский→Сомонӣ (2013) <ref name="njayhun2013"/>
* Панҷи Поён→Панҷи Пойин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Пионерский→Истиқлол (2013)<ref name="njayhun2013"/>→Гулрез (2024)<ref name="qaror2024/>
* Роҳи Сталин→Пахтакор<ref name="tjk1978"/>
* Сталин→Карл Маркс<ref name="tjk1978"/>
* Сталинобод→Гулистон<ref name="tjk1978"/>
* Телман→Ободон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Телман→Ҳилолӣ<ref name="tjk1978"/>
* Тоҷикистон→Рӯдбор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ударник→Ҳаётинав (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Шоликорӣ→Фатҳобод (2013)<ref name="njayhun2013"/>
* Энгелс→Фотеҳон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Яккадин→Гулзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Якуми май→Вахшондеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янгиобод→Кӯҳдоман (2013)<ref name="njayhun2013"/>
=== [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] ===
* Кагановичобод, ноҳия (1934)→Колхозобод (1957)→Ҷалолиддини Румӣ (2007)→Ҷалолиддини Балхӣ (2016)<ref name=":17">{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_203_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 203 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113943/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_203_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* Гулистон, ҷ.д→Маданият<ref name="tjk1978"/>
* Калинин, ҷ.д→Навбаҳор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Туғаланг, пгт→Кагановичобод (1934)→Колхозобод (1957)→Балх (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Туғаланг, ҷ.д→Ҳалевард (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Узун, ҷ.д→Золи Зар (2021)<ref name=":5" />
* Фрунзе, ҷ.д→ба номи Навоӣ (2021)<ref name=":5" />
* 1-уми май→Ғалаба<ref name="tjk1978"/>
* 6-ум насос→Даштмайдон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Болшевик→Бадахшон<ref name="tjk1978"/>
* Болшевик→Чорсӯ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Будёнӣ→Ангурзор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Бурбулоқ→Чашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Гагарин→Лолазор (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ғишмазор→Маданият<ref name="tjk1978"/>→Қатортут (2024)<ref name="qaror2024/>
* Докучаев→Зардоман (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ёвонобод→Ёвондеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Истгоҳи Киров→Вахё (2024)<ref name="qaror2024/>
* Иттифоқ→Лағмондиж (2024)<ref name="qaror2024/>
* Калининобод→Ҳунармандон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Карл Маркс→Оби Равон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Киров→Даштобод (2021)<ref name=":5" />
* Коминтерн→Янгийӯл<ref name="tjk1978"/>
* Коминтерн→Қизиласкар<ref name="tjk1978"/>
* Коминтерн→Кишоварзон (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Коммунаи Париж→Шӯроб (2024)<ref name="qaror2024/>
* Коммунизм→Саид Кароматулло (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Коммунист→Ганҷобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Коммунист→Коммунар<ref name="tjk1978"/>→Ободдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Комсомол→Даҳана (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қазоқобод→Кӯҳи Сурх (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизил-Тоҷикистон→ба номи Асадулло (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Қизил-Юлдуз→Лабиоб (2024)<ref name="qaror2024/>
* Қизилбайрақ→Бофандагон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ленин→Деҳқонобод (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Ленин→Зархез (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ленин-юлӣ→ба номи Абдулло (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Ленинград→Корвонсарой (2024)<ref name="qaror2024/>
* Лоҳутӣ→Ешюрак<ref name="tjk1978"/>→Лоҳутӣ→Асадобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Максим Горкий→Талхачашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Марат→Санамдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Меҳнат→Гулмайдон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Микоян→Шахтёр<ref name="tjk1978"/>→Заркон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Мичурин→Зарбахш (2024)<ref name="qaror2024/>
* Москва→Зарзамин (2021)<ref name=":5" />
* ''Навобод→Шаҳринав''<ref name="tjk1978"/>
* Панҷсола→Навкат (2024)<ref name="qaror2024/>
* Пахтаарал→Вахшрӯд (2024)<ref name="qaror2024/>
* Правда→Сабздеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Правда→Ҳазорчашма<ref name="tjk1978"/>
* Роҳи Ленин→Зарводӣ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Роҳи Сталин→Қаҳрамон<ref name="tjk1978"/>
* Сотсиализм→Ғайрат<ref name="tjk1978"/>
* Сотсиализм→Пахтаобод<ref name="tjk1978"/>
* Сталин→Фрунзе<ref name="tjk1978"/>
* Ташробод→Сабздашт (2021)<ref name=":5" />
* Телмон→Обшорон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тераклитоғ→Қадамҷо (2024)<ref name="qaror2024/>
* Узун→Шоҳроҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Уртабуз→Зартеппа (2024)<ref name="qaror2024/>
* Учқун→Камолиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ӯзбекобод→Балхиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ӯртабӯз→НКВД<ref name="tjk1978"/>→Чорбоғ (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Фрунзе→Муқимиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Фрунзе→Ҳақиқат<ref name="tjk1978"/>→Қатордеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Фурманов→Боғгаҳӣ (2024)<ref name="qaror2024/>
* Хлопкороб→Гулрез (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ҳосилот→Обчакорон (2021)<ref name=":5" />
* Чапаев→Наврӯз (2017)<ref name="khatlonfeb2017"/>
* Чкалов→Шӯрзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Энгелс→Файзкат (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янги Турмуш→Ҳаёти Нав (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янги Юл→Боғистон (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янгиер→Хуррамзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янгиобод→Железнодорожний<ref name="tjk1978"/>→Истгоҳи Роҳи Оҳан
* Янгиобод→Навдиёр (2024)<ref name="qaror2024/>
* Янгитурмуш→Қизилнур<ref name="tjk1978"/>
=== [[ноҳияи Шамсиддин Шоҳин]] ===
* н. Шӯрообод→н. Шамсиддини Шоҳин (2016)<ref name=":17" />
* Ёл, ҷ.д→ба номи Нуриддин Маҳмудов (2014)<ref name="shshohin2014">{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121849|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 июня 2014 года, № 367 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Шуроободского района"|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312023534/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121849|deadlink=no}}</ref>
* Хоҷағалтон, ҷ.д→Шӯрообод<ref name="tjk1978"/>→Теҳрай (2024)<ref name="qaror2024/>
* Валиҷон→Валиобод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Деҳкалич→Давлатобод (2014)<ref name="shshohin2014"/>
* Ҷирк→Роҳи нав (2012)<ref name=":22">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118296|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 691 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Шуроободского района"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121532/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118296|deadlink=no}}</ref>
* Ирғайлук→Шибарзамин (2024)<ref name="qaror2024/>
* Кавлуч→Дурахшон (2014)<ref name="shshohin2014"/>
* Комсомолобод→Зулмобод→Даҳбед (2024)<ref name="qaror2024/>
* Коргарон→Ҷангалак (2024)<ref name="qaror2024/>
* Лов→Ваҳдат (2012)<ref name=":22" />
* Мирзоалӣ→Шоҳиён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Навбулоқ→Раҳмонобод<ref name="tmjt" />
* Назарбой→Чашмаи Назар (2024)<ref name="qaror2024/>
* Носир Бобо→Носиробод (2024)<ref name="qaror2024/>
* Одинабой→Заргариён (2024)<ref name="qaror2024/>
* Тошбулоқ→Сангчашма (2024)<ref name="qaror2024/>
* Ургулӣ→Регак (2024)<ref name="qaror2024/>
* Учқул→Чордара (2013)<ref name="2013.4july">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=120620|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 4 июля 2013 года, № 551 "О переименовании некоторых населенных пунктов Шурообадского, Джиликульского районов, районов Хуросон и Темурмалик Хатлонской области"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301185137/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=120620|deadlink=no}}</ref>
* Эскикӯлоб→Кӯлоба (2013)<ref name="2013.4july"/>
* Ялабулӣ→Ялдеҳ (2024)<ref name="qaror2024/>
=== [[ноҳияи Шаҳритӯс]] ===
* н. Шаҳритуз (1929)<ref name=":9" />→н. Шаҳритӯс (2021)<ref>{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138839|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 25 января 2021 года, №131 "О переименовании Шаартузского района Хатлонской области в Шахритусский район"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2021-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219120510/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138839|deadlink=no}}</ref>
* Айваҷ, ҷ.д→ба номи Ҷӯра Назаров<ref name="tjk1978"/>
* Сайёд, ҷ.д→ба номи Талбак Садриддинов (2016)<ref name="2016khatlon"/>
* Шахритуз, ҷ.д→ба номи Худойназар Холматов<ref name="tmjt" />
* 1 Мая→Ваҳдат (2012)<ref name="nshahritus2012"/>
* Бешкапа→Истиқлол
* Бошчорбоғ→Чорбоғ (2012)<ref name="nshahritus2012">{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118295|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 690 "О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Шаартузского района"|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118295|deadlink=no}}</ref>
* Карл Маркс→Ёқуб Каримов
* Қизил-Аскар→Баҳористон<ref name="tmjt"/>
* Қизилобод→Дӯстӣ (2012)<ref name="nshahritus2012"/>
* Ленин Йӯлӣ→Лочин Нуров<ref name="tmjt"/>
* Ленинобод→Сомониён<ref name="tmjt"/>
* Парижская Коммуна→Меҳргон<ref name="tmjt"/>
* Партсъезд→Хокак
* Свердлов→Ориён<ref name="tmjt"/>
* 40-соли Ғалаба→Гулистон
* Солтик→[[Устокорон]] (2012)<ref name="nshahritus2012"/>
* Тарткӣ→Пахтаобод<ref name="tmjt"/>
* Тоҷикобод→Асомиддин Муродов<ref name="tmjt"/>
* Тоштепа→Хоҷа Дурбад
* Трактор→Лолазор<ref name="tjk1978"/>
* Янгиобод→Суғдиён<ref name="tmjt"/>
{{div col end}}
== [[Душанбе]] ==
* Душамбе (1924)→Сталинобод (1929)→Душанбе (1961)
* н. Душанбе→н. Октябр<ref name="tjk1978"/>→н. Исмоили Сомонӣ (2003)
* н. Марказӣ→н. Фирдавсӣ (2003)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_464_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 464 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112146/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_464_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
* н. Роҳи Оҳан→н. Шоҳмансур (2003)
* н. Фрунзе→н. Сино (2003)<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_463_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 463 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112146/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_463_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}</ref>
== Боз нигаред ==
* [[Номҳои нави кӯчаҳо Душанбе]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}
<references group="эзоҳ" responsive="" />
== Пайвандҳо ==
* [https://maps.vlasenko.net/ Харитаҳои Штаби Генералии СССР]
== Адабиёт ==
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон, МДСЭМ, Амиршоҳӣ. Н. дар саҳифаҳои 476—529
* [https://www.prlib.ru/item/731685 Таджикская ССР. Административно-территориальное деление на 1 января 1978 года : [справочник] / Президиум Верховного Совета Таджикской ССР. - Душанбе : Ирфон, 1978. -334, [1] с.. -]
* Список населённых пунктов ТаджССР, 1932
[[Гурӯҳ:Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Тоҷикистон]]
0yeunion210ce3y71dzwyxam2dmwo2m
Хлое Чжао
0
306164
1476347
1448709
2026-06-13T02:01:08Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476347
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
| сайт =
}}
'''Хлое Чжао''' ( {{Lang-en|Chloé Zhao}} ), ҳангоми таваллуд '''[[Чжао Тинг]]''' ( кит. <span lang="zh" style="font-size: 110%">趙婷</span><span>,</span> [[Піньїнь|Pin.]]<span> </span>''Чжао Тинг'' ; {{ТаърихиТаваллуд|31|3|1982}}, [[Пекин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]] ) - [[Коргардони филм|коргардони]] амрикоӣ, [[филмноманавис]] ва [[Таҳиякунандаи филм|продюсер]] аз Чин. Барандаи ҷоизаҳои " [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Оскар]] ", " [[Беҳтарин коргардон (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Глобуси тиллоӣ]] " ва " Шери тиллоӣ " (ҷоизаи асосии ҷашнвораи синамои Венетсия ) барои коргардонии филми "[[Сарзамини бодиянишинон]]" (2020) <ref>{{Cite news|title=Оскар 2021: "Земля кочівників" отримала головні нагороди|url=https://www.bbc.com/ukrainian/news-56884151|work=BBC News Україна|accessdate=2021-04-28|language=uk}}</ref> .
== Зиндагинома ==
Чжао Тинг дар [[Пекин]] дар оилаи директори собиқи як ширкати давлатии пӯлод Чжао Юҷзи <ref name="vogue">{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/chloe-zhao-the-rider-vogue-april-2018|title=How Chloé Zhao Reinvented the Western|author=Powers|first=John|website=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|date=23 березня 2018|publisher=[[Condé Nast]]|accessdate=9 березня 2020}}</ref> <ref name="bio">{{Cite web|url=https://baike.baidu.com/item/%E8%B5%B5%E5%A9%B7/22214113|title=赵婷(华语影视女导演)|website=[[Baidu Baike]]|publisher=Baidu|lang=zh|accessdate=9 березня 2020|archivedate=2019-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190411085801/https://baike.baidu.com/item/%E8%B5%B5%E5%A9%B7/22214113}}</ref> таваллуд шудааст. Пас аз ҷудошавӣ, падар бо ҳунарпеша Сонг Дандан издивоҷ кард. Пеш аз кӯчидан ба [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелес,]] Чжао дар як мактаб-интернати [[Лондон]] таҳсил кардааст <ref>{{Cite web|url=https://www.goldenglobes.com/articles/chloé-zhao-woman-telling-cowboys%E2%80%99-tale|title=Chloé Zhao: A Woman Telling a Cowboys’ Tale|author=Gardiner|first=Margaret|website=[[Золотий глобус]]|date=23 травня 2017|accessdate=9 березня 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606135319/https://www.goldenglobes.com/articles/chloé-zhao-woman-telling-cowboys%E2%80%99-tale|archivedate=2017-06-06}}</ref> ; дараҷаи бакалаврӣ дар илмҳои сиёсӣ аз Коллеҷи Маунт Ҳойок <ref>{{Cite web|url=http://filmmakermagazine.com/people/chloe-zhao/#.VmTyfbgrJqo|title=Chloé Zhao|author=|first=|website=[[Filmmaker (magazine)|Filmmaker]]|date=|accessdate=9 березня 2019}}</ref> гирифтааст. Пеш аз таҳсил дар соҳаи истеҳсоли филм дар Мактаби Санъати Тиш [[Донишгоҳи Ню-Йорк|дар Донишгоҳи Ню-Йорк]], вай ҳамчун промоутер, дар соҳаи амволи ғайриманқул ва бармен кор кардааст <ref name="vogue" /> <ref>{{Cite web|url=https://americanwaymagazine.com/filmmaker-chloé-zhao-accidental-realist|title=Filmmaker Chloé Zhao is the Accidental Realist|author=Cohen|first=Sandy|website=American Way Magazine|date=March 2018|accessdate=9 березня 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180428181447/https://americanwaymagazine.com/filmmaker-chloé-zhao-accidental-realist|archivedate=2018-04-28}}</ref> .
== Мукофотҳо ==
=== "[[Сарзамини бодиянишинон]]" ===
'''2020'''
* "Шери тиллоӣ" аз ҷашнвораи синамои Венетсия <ref>[https://hromadske.ua/posts/ogolosili-laureativ-venecijskogo-kinofestivalyu-zolotogo-leva-otrimala-strichka-zemlya-kochivnikiv Оголосили лауреатів Венеційського кінофестивалю: «Золотого лева» отримала стрічка «Земля кочівників»]</ref>
* Ҷоизаи [[Глобуси тиллоӣ]] барои беҳтарин коргардонӣ
* [[Ҷоизаи Оскар]] барои беҳтарин коргардонӣ
=== "Савора" ===
'''2019'''
* Номинатсия — Ҷоизаи EDA Female Focus аз ҷониби Иттифоқи журналистони синамо барои беҳтарин кори коргардон
* Номинатсия — Ҷоизаи EDA Female Focus Ҷоизаи Иттифоқи журналистони синамо барои беҳтарин сценарист
* Номинатсия — Ҷоизаи Иттифоқи миллии синамошиносони ИМА
'''2018'''
=== "Ғалаба" ===
* Номинатсия — Мукофоти кинофестивали байналхалқии Дублин барои беҳтарин коргардонӣ
* Номинатсия — Ҷоизаи «Рӯҳи мустақил» барои беҳтарин филм
* Номинатсия — Ҷоизаи «Рӯҳи мустақил» барои беҳтарин коргардонӣ
* Номинатсия — Ҷоизаи Готам барои беҳтарин филм
* Номинатсия - Ҷоизаи тамошобинон "Gotham"
=== "Сурудҳое, ки ба ман омӯхтаанд" ===
'''2016'''
* Номинатсия — Ҷоизаи "Independent Spirit" барои беҳтарин филми дебютӣ
'''2015'''
* Номинатсия — Ҷоизаи ҳакамони "Camerimage" барои беҳтарин дебюти коргардон
* Номинатсия — Камераи тиллоӣ
* Номзадӣ — "Гран-при"-и ҳакамони "Sundance"
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
{{хурд}}
== Пайвандҳо ==
* {{Imdb name|2125482}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Коргардонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Занон-коргардонҳои синамои Хитой]]
[[Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Филмноманависони Чин]]
[[Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Коргардонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1982]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 31 март]]
1fmgkcnz9wi8mllvrehy8ewtg73bykx
Ҳагматона
0
314217
1476296
1387931
2026-06-12T13:32:27Z
Шухрат Саъдиев
5132
иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]
1476296
wikitext
text/x-wiki
{{Қуттии ҳамагонӣ}}
'''Ҳагматона''' ({{lang-peo|𐏃𐎥𐎶𐎫𐎠𐎴}}, {{lang-fa|هگمتانه}}, {{Lang-grc|Ἐκβάτανα}}, {{Lang-grc2|Ἀγβάτανα}}, {{Lang-arc|Hagmatana}}) — номи ду шаҳр дар [[Подшоҳии Мод|Мод]]: шаҳри асосии Атропатена ё Модҳои хурд (дар шимол) ва пойтахти Модҳои Бузург (дар ҷануб).
'''Ҳагматонаи шимолӣ''' — пойтахти [[Куруши Бузург|Куруш]] аст, ки бо ҳафт девор иҳота шуда, ҷангалҳои барҷастаи болои ҳамдигар буда, бо рангҳои сафед, сиёҳ, арғувон, кабуд, сурх, нуқра ва тилло (мувофиқ ба панҷ сайёра, моҳ ва офтоб) ранг карда шудаанд. Дар [[Авесто|«Авесто»]] ҳамчун шаҳри мустаҳкам ва сераҳолӣ тасвир шудааст. Ҳеродот бунёди Ҳагматонаро [[Дейоку|ба Дейок]] нисбат медиҳад; дар китоби Юдит тавсифи Ҳагматона ва деворҳои он мавҷуд аст, ки гӯё аз ҷониби Арфаксад сохта шудааст. Бархе аз муҳаққиқон бар ин назаранд, ки дар ҳамон шаҳр, чунон ки дар китоби Тобит <ref name="Викитека ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Экбатана}}</ref> омадааст, харобаҳои Ҳагматонаи шимолиро бо харобаҳои Тахт-и Сулаймон муайян мекунанд, ки дар он девори байзавии тахтаҳои сангини мураббаъ, конусшаклро шинохтан мумкин аст, теппа ҳавзи дорои оби нушокӣ. Шаҳр то асри XIII вуҷуд дошт ва пас аз ҳамлаи муғулҳо ба фано афтодааст <ref>''Rawlinson''. «Journal of the geogr. Society» (X)</ref>.
'''Ҳагматонаи ҷанубӣ''' (Агамтану дар хатти ошурӣ), ҳоло '''[[Ҳамадон]]''', ба шаҳри асосии Модҳои Бузург дар замони [[Дориюши Бузург|Дориюши Бузург{{Фосила}}I]] табдил ёфт ва қароргоҳи тобистонии шоҳони форси сулолаи Ҳахоманишиҳо <ref name="Викитека МСЭ2">«''[https://ru.wikisource.org/wiki/МСЭ2/Экбатана Экбатана]''» — статья в [[Малая советская энциклопедия|Малой советской энциклопедии]]; 2 издание; 1937—1947 гг.</ref> ([[Страбон]] XI, XIII; Ксенофонт, Анаб., III, V; Диодори II, XIII), ки дар як кохи боҳашамат зиндагӣ мекард, гӯё сохта шудааст (тибқи маълумоти юнониён) аз ҷониби Семирамида. [[Искандари Мақдунӣ]] пас аз ҷанги Арбела онро ишғол кард ва дар ин ҷо ганҷинаи [[Дориюши III|Дориюшро{{Фосила}}III]] ёфт. Баъдтар дар зери ҳукмронии Селевкиён буд. Полибий Ҳагматонаро чунин тавсиф мекунад: «Қасри шоҳӣ {{Шумора|7|саҳна}} дошт дар доира; қаср қалъа дошт, аммо шаҳр девор надошт». Дар қаср тамоми қисмҳои чӯбӣ аз кедр ва сарв буд; болор, шифт ва сутунҳо бо табақҳои нуқраю тиллоӣ пушонда шуда буданд; тахтаҳои бомпушӣ аз нуқраи соф сохта шудаанд. Хонаи ба ном Эна сутунҳои бо тилло ороёфта дошт.
== Нигористон ==
<gallery class="center">
Акс:Rython_boz.jpg|пайванд=Акс:Rython_boz.jpg|алт=Золотой ритон (сосуд для питья) периода Ахеменидов Ирана, раскопанный в Экбатане. Хранится в Иранском национальном музее.| <small>Ритони тиллоӣ (зарфи нушокӣ) аз давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Хоманишиёни]] Эрон, ки дар Ҳагматона кофта шудаст. Тӯҳфа дар Осорхонаи миллии Эрон нигоҳ дошта мешавад.</small>
Акс:Abdoli.jpg|пайванд=Акс:Abdoli.jpg|алт=Храм Нового Огня Шиян Малайер — единственная сохранившаяся реликвия мидийской эпохи в Хагматане| <small>Маъбади оташи нав Шиян Малайер ягона ёдгории боқимондаи даври Модҳо дар Ҳагматона мебошад.</small>
Акс:Hegmataneh1.jpg|пайванд=Акс:Hegmataneh1.jpg|алт=Часть подземного города Хагматана на холме Хагматаны|Як қисми шаҳри зеризаминӣ Ҳагматона дар теппаи Ҳагматона
Акс:Hegmataneh.jpg|пайванд=Акс:Hegmataneh.jpg|алт=Основное исследованное место холмов Хагматаны|Майдони асосии кашфшудаи теппаҳои Ҳагматона
Акс:Ekbatana_(forse),_phraakates_e_musa,_dracma,_2_ac-4_dc_ca.JPG|пайванд=Акс:Ekbatana_(forse),_phraakates_e_musa,_dracma,_2_ac-4_dc_ca.JPG|алт=Экбатана, древнегреческие монеты в Старом музее Берлина|Ҳагматона, сикаҳои Юнони қадим дар Осорхонаи қадимаи Берлин
Акс:Hegmataneh3.jpg|пайванд=Акс:Hegmataneh3.jpg|алт=Скелет человека в музее Хагматана, который хранится в том виде, в котором он был найден| <small>Устухони одам дар Осорхонаи Ҳагматона, ки дар сурати пайдо шуданаш маҳфуз аст.</small>
Акс:Hegmataneh2.jpg|пайванд=Акс:Hegmataneh2.jpg|алт=Кувшины с едой и водой хранятся в музее Хагматана|Дар осорхонаҳо зарфҳои хурокии Ҳагматона нигоҳ дошта мешаванд
</gallery>
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* « ''[https://ru.wikisource.org/wiki/МСЭ2/Экбатана Экбатана]'' » - мақола дар [[Энсиклопедияи хурди советӣ|Энсиклопедияи хурди шӯравӣ]] ; нашри 2; 1937—1947
[[Гурӯҳ:Модҳо]]
[[Гурӯҳ:Устони Ҳамадон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
le1zax421v8pdx4qmyj8uxpzb0ghdig
Меъмории Ҳахоманишиён
0
314439
1476291
1474003
2026-06-12T13:25:41Z
Шухрат Саъдиев
5132
иловаи [[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]
1476291
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]]
'''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], Ҳигмтона, маъбадҳо барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди [[Маъбади оташ| маъбадҳои зартуштӣ]]) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Кабир]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ: Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
9l1q2gxyocl2b5kvi5g0dsmd3oqfe4o
1476292
1476291
2026-06-12T13:29:25Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476292
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]]
'''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], [[Ҳагмтона]], [[Маъбади оташ|маъбадҳо]] барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди [[Маъбади оташ| маъбадҳои зартуштӣ]]) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Кабир]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ: Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
s5t2xwm2vg8aok4q484kp5amiguxf43
1476293
1476292
2026-06-12T13:29:49Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476293
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]]
'''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], [[Ҳагматона]]тона]], [[Маъбади оташ|маъбадҳо]] барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди [[Маъбади оташ| маъбадҳои зартуштӣ]]) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Кабир]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ: Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
7bxmh5dot33s9ye7xe6pt4c9yrimwtf
1476295
1476293
2026-06-12T13:31:58Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476295
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]]
'''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], [[Ҳагматона]], [[Маъбади оташ|маъбадҳо]] барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди [[Маъбади оташ| маъбадҳои зартуштӣ]]) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Кабир]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ: Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
cdbnncqfkqcciq397mb2q13yv9u9uq6
Феҳристи президентҳои Ангола
0
318147
1476344
1471341
2026-06-12T23:13:18Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476344
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Flag_of_the_President_of_Angola.svg|мини|200x200пкс| Стандарти президенти Ангола]]
'''Ба рӯйхати сарони Ангола''' шахсоне дохил мешаванд, ки аз замони истиқлолияти Ангола дар соли 1975 дар вазифаи сарвари давлати Ангола кор кардаанд, инчунин роҳбарони ҳукумати муваққат ва сардорони давлатхои алтернативии Ангола иштирокчиёни ҷанги шаҳрвандиро дар соли 1975 эълон карданд.
Дар айни замон сардори давлат ва хукумат ва сарфармондехи Куввахои Мусаллахи мамлакат '''''президенти Ҷумҳурии Ангола''''' мебошад ( {{Lang-pt|Presidente da República de Angola}} ), ғайрирасмӣ - '''''Президенти Ангола''''' ( {{Lang-pt|Presidente de Angola}} ), одатан '''''Президенти Ҷумҳурӣ''''' ( {{Lang-pt|Presidente da República}} ) . Дар Конститутсияи ҷорӣ , ки соли 2010 интишор шудааст, қисми 1 боби II ба мансаби президент бахшида шудааст. Он тартиберо муқаррар кардааст, ки шумораи аввали рӯйхати ҳизбӣ, ки дар интихобот ба Маҷлиси Миллӣ пирӯз мешавад, ба таври худкор президенти кишвар мешавад (бо ҳуқуқи як маротиба аз нав интихоб шудан) <ref name="Constitution">{{Cite web|url=http://comissaoconstitucional.ao/pdfs/constituicao-da-republica-de-angola.pdf|title=Constituição da República de Angola|publisher=Comissão Constitucional|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130827075505/http://comissaoconstitucional.ao/pdfs/constituicao-da-republica-de-angola.pdf|archivedate=2013-08-27}}{{Ref-pt}}</ref> {{Sfn|Faria de Aguiar|2022|страницы=41—42, 54—56}} .
Рақамгузории дар сутунҳои аввали ҷадвалҳо истифодашаванда шартӣ мебошад. Инчунин истифодаи сояҳои ранг дар сутунҳои аввал шартӣ аст, ки барои содда кардани дарки мансубияти афрод ба нерӯҳои мухталифи сиёсӣ бидуни истинод ба сутуни мансубияти ҳизб хизмат мекунад. Дар сутуни «Интихобот» расмиёти интихоботи баргузоршуда ё дигар асосҳои ба даст овардани ваколатҳо аз ҷониби роҳбари давлат инъикос карда мешаванд. Барои роҳат, рӯйхат ба давраҳои таърихи кишвар, ки дар таърихнигорӣ қабул шудаанд, тақсим карда шудааст. Тавсифи ин даврахое, ки дар мукаддимаи хар як бахш оварда шудаанд, барои шарх додани хусусиятхои хаёти сиёсии мамлакат нигаронида шудаанд.
== Ҷумҳурии Халқии Ангола (1975—1992) ==
[[Акс:Memorial_Antonio_Agostinho_Neto_(19882325368).jpg|мини|267x267пкс|Муҷассамаи Антонио [[ Антонио Агустинио Нето]] ( [[Луанда]] )]]
Эълон карда шудани истиклолияти Ҷумҳурии Халқии Ангола ( {{Lang-pt|República Popular de Angola}} ) <ref name="Style">{{Cite web|url=http://www.archontology.org/nations/angola/01_polity.php|title=Angola: Polity Style: 1975—2023|publisher=Archontology|lang=en|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230221081625/http://www.archontology.org/nations/angola/01_polity.php|archivedate=2023-02-21}}</ref> [[11 ноябр|11 ноябри]] [[соли 1975]] баргузор шуд. Як руз пеш дар мачлиси якчояи КМ МПЛА ва Шурои Халқии Инқилобй (хукумате, ки аз тарафи МПЛА ташкил карда шуда, баъдтар ба Маҷлиси Миллй табдил дода шуд)<ref>{{Cite web|url=https://dw.angonet.org/sites/default/files/19751110_-_lei-constitucional-de-1975.pdf|title=Lei Constitucão da República Popular de Angola 1975|publisher=Development Workshop Angola|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230221071908/https://dw.angonet.org/sites/default/files/19751110_-_lei-constitucional-de-1975.pdf|archivedate=2023-02-21}}{{Ref-pt}}</ref> кабул карда шуд ва президент таъин шуд. [[Нето, Антонио Агостиньо]] интихоб шуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.tsf.pt/internacional/o-dia-em-que-angola-se-tornou-independente-4878441.html|title=O dia em que Angola se tornou independente|author=Carvalho Reis, Joana|publisher=TSF Rádio Notícias|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231118095047/https://www.tsf.pt/internacional/o-dia-em-que-angola-se-tornou-independente-4878441.html|archivedate=2023-11-18|accessdate=2024-06-26}}{{Ref-pt}}</ref> .
Худи ҳамон руз, 11 ноябр , ФНЛА дар шаҳри Амбриш Ҷумҳурии Демократии Ангола ( {{Lang-pt|República Democrática de Angola}}), УНИТА дар шаҳри пойгоҳи Нова Лишбоа (ҳоло Хуамбо) - Ҷумҳурии Сотсиал-Демократии Ангола ( {{Lang-pt|República Social Democrática de Angola}} ), ки 23 ноябр дар бораи ба Ҷумҳурии Демократии Ангола муттаҳид шудани Ангола ( {{Lang-pt|República Democrática Popular de Angola}} ({{Гузариш|#Правительства участников гражданской войны (1975—1976)|1}}</img>) <ref name="Voix"/> . Агар ЭЛНА хамчун кувваи харбй баъди маглубият дар мохи ноябри соли 1975 — феврали соли 1976 аҳамияти худро гум карда бошад. <ref>{{Cite web|url=https://wizi-kongo.com/o-elna-e-a-batalha-de-kifangondo/|title=O ELNA e a Batalha de Kifangondo|author=Castro, Tonta Afonso|publisher=Wizi-Kongo|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230222152431/https://wizi-kongo.com/o-elna-e-a-batalha-de-kifangondo/|archivedate=2023-02-22}}{{Ref-pt}}</ref>, баъдан FALA баъзан, махсусан дар охири солҳои 1980, то чор се ҳиссаи қаламрави кишварро назорат мекард, аммо натавонистанд пойтахтро ишғол кунанд <ref>{{Cite web|url=https://www.jornaldeangola.ao/ao/noticias/a-pouca-sorte-da-unita/|title=A pouca sorte da UNITA|author=Henrique, Faustino|publisher=Jornal de Angola|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231118095052/https://www.jornaldeangola.ao/ao/noticias/a-pouca-sorte-da-unita/|archivedate=2023-11-18|accessdate=2024-06-26}}{{Ref-pt}}</ref> .
Ҷанги шаҳрвандӣ имкон дод, ки интихоботи миллӣ то соли 1980 баргузор шавад, ки дар он вақт Ҳизби Коргарии МПЛА давлати якҳизбӣ таъсис дод. Дар интихоботи ғайримустақими бисёрдараҷа коллегияҳои интихоботӣ аз байни номзадҳои санҷидашуда барои ташкили Ассамблеяи Миллӣ интихоб шуданд, аз ҷумла раёсати ҷумҳуриро пур карданд. Интихоботи навбатӣ мебоист соли 1983 баргузор мешуд, вале бо сабаби идомаи ҷанг то соли 1986 ба таъхир афтод.
1 майи соли 1991 бо миёнҷигарии Португалия, ИМА ва ИҶШС Созишномаҳои Бисесс (ба номи ҷои гуфтушунид - дар канори Лиссабони Бисессе ) байни ҳукумати Ангола ва УНИТА дар бораи оташбас ба имзо расид. ва гузаштани кишвар ба демократияи бисёрҳизбӣ .
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" |
! rowspan="2" |Акс
! rowspan="2" |Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
! colspan="2" |Вазифа
! rowspan="2" |Ҳизб
! rowspan="2" |{{Comment|Пр.|Примечания}}
|-
!Аввал
!Охир
|-
| style="background:#E52B50" |1
|[[Акс:President_MPLA,_heer_Neto_door_Den_Uyl_ontvangen_premier_Den_Uyl_en_A_Neto_(r),_Bestanddeelnr_927-8518_(cropped).jpg|пайванд=Акс:President_MPLA,_heer_Neto_door_Den_Uyl_ontvangen_premier_Den_Uyl_en_A_Neto_(r),_Bestanddeelnr_927-8518_(cropped).jpg|128x128пкс]]
|[[ Антонио Агустинио Нето]]<br /><br /><small>(1922—1979)<br /><br />{{Lang-pt|António Agostinho Neto}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">António Agostinho Neto</span></small>
|11 ноябр 1975 (1975-11-11)
|10 сентябр 1979 (1979-09-10)
|Ҳаракати халқии озодкунии Ангола <br /><br />→ Ҳаракати халқии озодкунии Ангола — Ҳизби меҳнат{{Sfn|James|2011|страницы=173}}
|
|<ref>{{Книга|заглавие=Агуштинью Нето : биографический очерк|ответственный=пер. с португ. {{comment|А. А. Токарев|Токарев, Андрей Александрович}}|место={{М}}|издательство=Академкнига|год=2001|страниц=252|isbn=5-201-4756-4}}<templatestyles src="Шаблон:Comment/styles.css" /></ref><ref>{{Cite web|url=https://angolarussia.ru/ru/home/information-about-angola/general-information/419-agostinho-neto.html|title=Агоштинью Нету (Агостиньо Нето) 1922—1979|publisher=Посольство Республики Ангола в Российской Федерации|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220134458/https://angolarussia.ru/ru/home/information-about-angola/general-information/419-agostinho-neto.html|archivedate=2023-02-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://agostinhoneto.org/biografia/|title=Biografia de António Agostinho Neto|publisher=Fundação Dr. António Agostinho Neto|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220140727/https://agostinhoneto.org/biografia/|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-pt}}</ref>
|-
| style="background:#E52B50" |{{И. в.}}
|[[Акс:Silver_-_replace_this_image_male.svg|пайванд=Файл:Silver_-_replace_this_image_male.svg|100x100пкс]]
|Лусиу Родригу Лейте Баррету ди Лара<br /><br /><small>(1929—2016)<br /><br />{{Lang-pt|Lúcio Rodrigo Leite Barreto de Lara}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Lúcio Rodrigo Leite Barreto de Lara</span></small>
|11 сентябр 1979 (1979-09-11)
|20 сентябр 1979 (1979-09-20)
| rowspan="4" |Ҳаракати халқии озодкунии Ангола — Ҳизби меҳнат
|<ref group="комм.">Котиби генералии ''Ҳаракати халқии озодкунии Ангола — Ҳизби меҳнат'' и.в. президент.</ref>
|<ref>{{Cite web|url=https://www.club-k.net/index.php?option=com_content&view=article&id=23646:lucio-lara-nacionalista-e-co-fundador-do-mpla&catid=41004&Itemid=1079&lang=pt|title=Lúcio Lara, nacionalista e co-fundador do MPLA|publisher=CLUB-K — Notícias Imparciais de Angola|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220142741/https://www.club-k.net/index.php?option=com_content&view=article&id=23646:lucio-lara-nacionalista-e-co-fundador-do-mpla&catid=41004&Itemid=1079&lang=pt|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-pt}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2016/feb/29/lucio-lara-obituary|title=Lúcio Lara obituary|publisher=The Guardian|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220143100/https://www.theguardian.com/world/2016/feb/29/lucio-lara-obituary|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tchiweka.org/sites/default/files/biblioteca_digital/pdf/b-08353.pdf|title=Lúcio Lara «Tchiweka» — 80 anos — Imagens de um percurso|publisher=Associação Tchiweka de Documentação|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220143438/https://www.tchiweka.org/sites/default/files/biblioteca_digital/pdf/b-08353.pdf|archivedate=2023-02-208}}{{Ref-pt}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pcb.org.br/portal2/10618|title=Lúcio Lara, patriota e internacionalista|publisher=Partido Comunista Brasileiro|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220152903/https://pcb.org.br/portal2/10618|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-pt}}</ref>
|-
| rowspan="3" style="background:#E52B50" |2<br /><br />(I—III)
| rowspan="3" |[[Акс:José_Eduardo_dos_Santos_2.jpg|пайванд=Файл:José_Eduardo_dos_Santos_2.jpg|150x150пкс]]
| rowspan="3" |[[Ҳосе Едуардо дос Сантос]]<br /><br /><small>(1942—2022)<br /><br />{{Lang-pt|José Eduardo dos Santos}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">José Eduardo dos Santos</span></small>
| rowspan="3" |21 сентябр 1979 (1979-09-21)
| rowspan="3" |27 август 1992 (1992-08-27)
|<ref group="комм.">Интихоб шудааст 20 сентябри соли 1979 дар ҷаласаи ҳизби ''Ҳаракати халқӣ барои озодии Ангола — Ҳизби меҳнат''.</ref>
| rowspan="3" |<ref name="Santos-2">{{Cite web|url=https://angolarus.ru/ru/home/information-about-angola/general-information/417-biography-of-the-president-of-republic-of-angola-chairman-of-the-mpla-jose-eduardo-dos-santos.html|title=Биография президента Республики Ангола, председателя МПЛА Жозе Эдуарду душ Сантуша|publisher=Посольство Республики Ангола в Российской Федерации|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230221052156/https://angolarus.ru/ru/home/information-about-angola/general-information/417-biography-of-the-president-of-republic-of-angola-chairman-of-the-mpla-jose-eduardo-dos-santos.html|archivedate=2023-02-21}}</ref><ref name="Santos-3">{{Cite web|url=https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/africa/angola/jose_eduardo_dos_santos|title=José Eduardo dos Santos|publisher=CIDOB|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220163918/https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/africa/angola/jose_eduardo_dos_santos|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-es}}</ref><ref name="Santos-4">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2022/07/08/world/africa/jose-eduardo-dos-santos-dead.html|title=José Eduardo dos Santos, longtime Angolan ruler, dies at 79|author=Cowell, Alan|publisher=The New York Times|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220170154/https://www.nytimes.com/2022/07/08/world/africa/jose-eduardo-dos-santos-dead.html|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-en}}</ref>
|-
|1980[англ.]
|-
|1986[англ.]
|}
=== Шӯрои президентии Ҳукумати муваққатӣ (1975) ===
{| align="right" cellpadding="0" cellspacing="0" style="background:#f8f9fa; border:1px solid #c8ccd1; font-size:90%; margin-left:1em"
|<gallery mode="packed" heights="50px">
Акс:Flag_of_MPLA.svg|пайванд=Файл:Flag_of_MPLA.svg|Парчами МПЛА
Акс:Bandeira_da_FNLA.svg|пайванд=Файл:Bandeira_da_FNLA.svg|Парчами ФНЛА
Акс:Flag_of_UNITA.svg|пайванд=Файл:Flag_of_UNITA.svg|Парчами УНИТА
</gallery>
|}
Шӯрои президентии ҳукумати муваққатӣ ( {{Lang-pt|Conselho Presidencial do Governo de transição}} ) 31 январи соли 1975 аз намояндагони се ҳаракати асосии озодихоҳӣ ( Ҳаракати халқии озодкунии Ангола, Ҷабҳаи миллии озодкунии Ангола ва Иттифоқи миллии истиқлолияти комили Ангола ) таъсис дода шудааст, ки ба Алворские соглашения имзо гузоштанд. Алворские соглашения байни ҳукумат бо Португалия, ки муборизаи Ангола барои истиқлолиятро хотима медиҳад. Дарҳол пас аз таъсиси он дар байни ҳаракатҳо барои назорати пойтахт ва ҳудуди максималии кишвар, ки дар он контингентҳои экспедитсионӣ аз Заир, Африқои Ҷанубӣ ва Куба фаъолона иштирок доштанд, задухӯрд ба амал омад; 14 август кори органи муштарак катъ гардид <ref name="Voix"/> <ref name="Livrangol">{{Книга|заглавие=Angola rumo à independência: o governo de transição : documentos e personalidades|место=Luanda|издательство=Livrangol|год=1975|страниц=212}}</ref> .
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" |
! rowspan="2" |Акс
! rowspan="2" |Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
! colspan="2" |Вазифа
! rowspan="2" |Ҳизб
! rowspan="2" |{{Comment|Пр.|Примечания}}
|-
!Аввал
!Охир
|-
| style="background:#E52B50" |
|[[Акс:Lopo_do_Nascimento.png|пайванд=Файл:Lopo_do_Nascimento.png|100x100пкс]]
|Лопу Фортунату Ферейра ду Нашсименту<br /><br /><small>(1942—)<br /><br />{{Lang-pt|Lopo Fortunato Ferreira do Nascimento}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Lopo Fortunato Ferreira do Nascimento</span></small>
| rowspan="3" |31 январ 1975 (1975-01-31)
| rowspan="3" |14 август 1975 (1975-08-14)
|Ҳаракати халқӣ барои озодии Ангола
|{{Sfn|James|2011|страницы=182}}<ref>{{Cite web|url=http://angola-luanda-pitigrili.com/who’s-who/l/lopo-fortunato-ferreira-do-nascimento|title=Lopo Fortunato Ferreira do Nascimento|publisher=MRF Press|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222060530/http://angola-luanda-pitigrili.com/who’s-who/l/lopo-fortunato-ferreira-do-nascimento|archivedate=2014-02-22}}{{Ref-pt}}</ref>
|-
| style="background:#5D8AA8" |
|[[Акс:Silver_-_replace_this_image_male.svg|пайванд=Файл:Silver_-_replace_this_image_male.svg|100x100пкс]]
|Ҷонни Эдуардо Пиннок<br /><br /><small>(1946—2000)<br /><br />{{Lang-pt|Johnny Eduardo Pinnock}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Johnny Eduardo Pinnock</span></small>
|Ҷабҳаи миллии озодкунандаи Ангола (FNLA)
|{{Sfn|James|2011|страницы=212}}<ref>{{Cite web|url=https://wizi-kongo.com/johnny-edudardo-pinnock-o-criador-do-negros-succes-a-alternativa-de-duas-correntes-da-rumba-africana/|title=Johnny Eduardo Pinnock — O criador do «Negros Succès», a alternativa de duas correntes da Rumba africana|publisher=Wizi-Kongo|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230222043926/https://wizi-kongo.com/johnny-edudardo-pinnock-o-criador-do-negros-succes-a-alternativa-de-duas-correntes-da-rumba-africana/|archivedate=2023-02-22}}{{Ref-pt}}</ref>
|-
| style="background:#FFBF00" |
|[[Акс:Silver_-_replace_this_image_male.svg|пайванд=Файл:Silver_-_replace_this_image_male.svg|100x100пкс]]
|Жозе ди Асунсан Алберту Нделе[порт.]<br /><br /><small>(1946—2000)<br /><br />{{Lang-pt|José de Assunção Alberto Ndele}}</small>
|Иттифоқи миллии истиқлолияти комили Ангола
|<ref name="Voix">{{Cite web|url=https://voixpopulaire.ch/2023/02/08/il-y-a-48-ans-laccord-dalvor-mettait-fin-a-la-domination-portugaise-en-angola/|title=Il y a 48 ans… l’accord d’Alvor mettait fin à la domination portugaise en Angola|publisher=Voix Populaire|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230222053556/https://voixpopulaire.ch/2023/02/08/il-y-a-48-ans-laccord-dalvor-mettait-fin-a-la-domination-portugaise-en-angola/|archivedate=2023-02-22}}{{Ref-fr}}</ref><ref name="Livrangol"/>
|}
=== Ҳукуматҳои иштирокчиёни ҷанги шаҳрвандӣ (1975-1976) ===
Дар баробари эълон карда шудани истиклолияти Ҷумҳурии Халқии Ангола 11 ноябри соли 1975 дар Луанда ҳаракатҳои ФНЛА ва УНИТА, ки бо МПЛА ракобат мекарданд, дар ҳудудҳое, ки дар зери назораташон буданд, истиклолияти боз ду давлати Анголаро эълон карданд <ref name="Voix"/> .
==== ФНЛА ====
Ҷабҳаи миллии озодкунандаи Ангола (FNLA) дар шаҳри Амбриш 11 ноябри соли 1975 Ҷумҳурии Демократии Анголаро ( {{Lang-pt|República Democrática de Angola}} ) бо сардории Холден Алваро Роберто, ки 23 ноябр бо Ҷумҳурии Сотсиал-Демократии Ангола эълон кардашудаи ЮНИТА муттаҳид шуд <ref name="Voix"/> .
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" |
! rowspan="2" |Акс
! rowspan="2" |Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
! colspan="2" |Вазифа
! rowspan="2" |Ҳизб
! rowspan="2" |{{Comment|Пр.|Примечания}}
|-
!Аввал
!Охир
|-
| style="background:#5D8AA8 " |
|[[Акс:Holden_Roberto.jpg|пайванд=акс:Holden_Roberto.jpg|100x100пкс]]
|Холден Алваро Роберто<br /><br /><small>(1923—2007)<br /><br />{{Lang-pt|Holden Álvaro Roberto}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Holden Álvaro Roberto</span></small>
|11 ноября 1975 (1975-11-11)
|23 ноября 1975 (1975-11-23)
|Ҷабҳаи миллии озодкунандаи Ангола (FNLA)
|{{Sfn|James|2011|страницы=237—238}}<ref name="Roberto-1">{{Cite web|url=https://www.thefamouspeople.com/profiles/holden-roberto-5619.php|title=Holden Roberto. Biography|publisher=The Famous People|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223092747/https://www.thefamouspeople.com/profiles/holden-roberto-5619.php|archivedate=2023-02-23}}{{Ref-en}}</ref><ref name="Roberto-2">{{Cite web|url=https://club-k.net/~clubknet/index.php?option=com_content&view=article&id=14123:holden-roberto-pai-do-nacionalismo-angolano&catid=41004&Itemid=1079&lang=pt|title=Holden Roberto, Líder fundador da FNLA|publisher=CLUB-K — Notícias Imparciais de Angola|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223093148/https://club-k.net/~clubknet/index.php?option=com_content&view=article&id=14123:holden-roberto-pai-do-nacionalismo-angolano&catid=41004&Itemid=1079&lang=pt|archivedate=2023-02-23}}{{Ref-pt}}</ref><ref name="Roberto-3">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/08/04/world/africa/04roberto.html|title=Holden Roberto dies at 84; fought to free Angola from Portuguese rule|publisher=The New York Times|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223093421/https://www.nytimes.com/2007/08/04/world/africa/04roberto.html|archivedate=2023-02-23}}{{Ref-en}}</ref>
|}
==== УНИТА ====
Иттиҳоди миллии истиқлолияти комили Ангола (ЮНИТА), дар асоси он шаҳри Нова Лишбоа (холо Хуамбо) 11 ноябри соли 1975 Ҷумҳурии Сотсиал-Демократии Ангола ( {{Lang-pt|República Social Democrática de Angola}} ) бо сардории Йонас Малхейро Савимби, ки 23 ноябр бо Ҷумҳурии Демократии Ангола эълоншудаи ФНЛА муттаҳид шуд <ref name="Voix"/> .
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" |
! rowspan="2" |Акс
! rowspan="2" |Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
! colspan="2" |Вазифа
! rowspan="2" |Ҳизб
! rowspan="2" |{{Comment|Пр.|Примечания}}
|-
!Аввал
!Охир
|-
| style="background:#FFBF00 " |
|[[Акс:Jonas_Savimbi.jpg|пайванд=Файл:Jonas_Savimbi.jpg|123x123пкс]]
|Жонаш Мальейру Савимби<br /><br /><small>(1934—2002)<br /><br />{{Lang-pt|Jonas Malheiro Savimbi}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Jonas Malheiro Savimbi</span></small>
|11 ноябр 1975 (1975-11-11)
|23 ноябр 1975 (1975-11-23)
|Иттиҳоди миллии истиқлолияти комили Ангола (ЮНИТА)
|<ref name="Savimbi-1">{{Cite web|url=https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/africa/angola/jonas_savimbi|title=Jonás Savimbi|publisher=CIDOB|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220164355/https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/africa/angola/jonas_savimbi|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-es}}</ref><ref name="Savimbi-3">{{Cite web|url=http://cangue.blogspot.com/2013/02/jonas-savimbi-biografia.html|title=Jonás Savimbi: biografia|publisher=HUKALILILE|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223094508/http://cangue.blogspot.com/2013/02/jonas-savimbi-biografia.html|archivedate=2023-02-23}}{{Ref-pt}}</ref><ref name="Savimbi-4">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1839252.stm|title=Savimbi «died with gun in hand»|publisher=BBC News|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223095209/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1839252.stm|archivedate=2023-02-23}}{{Ref-en}}</ref>
|}
==== Шурои ягонаи миллии инқилоб ====
23 ноябри соли 1975 дар Нова Лишбоа (холо Хуамбо) ба Ҷумҳурии Халқии Демократии Ангола муттахид шудани Ҷумҳурии Сотсиал-Демократии Ангола ва Ҷумҳурии Демократии Ангола ( {{Lang-pt|República Democrática Popular de Angola}} ). Холден Алваро Роберто ва Йонас Малхейро Савимби, ки ба ҷумҳуриҳои муттаҳид сардорй мекарданд, ҳам - раиси Шурои ягонаи миллии инқилоб ( {{Lang-pt|co-presidente do Conselho Nacional Unido da revolução}} ) ва хукумати муваккатии иттиҳоди ФНЛА ва УНИТА. Аммо ин сохтор танҳо то 30 январи соли 1976 амал карда, 11 феврал пас аз ишғоли Нова Лишбоа аз ҷониби Артиши халқии озодкунии Ангола (қаноти мусаллаҳи МПЛА) мавҷудияти худро қатъ кард <ref name="Voix"/> .
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" |
! rowspan="2" |Акс
! rowspan="2" |Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
! colspan="2" |Вазифа
! rowspan="2" |Ҳизб
! rowspan="2" |{{Comment|Пр.|Примечания}}
|-
!Аввал
!Охир
|-
| style="background:#5D8AA8" |
|[[Акс:Holden_Roberto.jpg|пайванд=акс:Holden_Roberto.jpg|100x100пкс]]
|Холден Алваро Роберто<br /><br /><small>(1923—2007)<br /><br />{{Lang-pt|Holden Álvaro Roberto}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Holden Álvaro Roberto</span></small>
| rowspan="2" |23 ноября 1975 (1975-11-23)
| rowspan="2" |11 февраля 1976 (1976-02-11)
|Ҷабҳаи миллии озодкунандаи Ангола (FNLA)
|{{Sfn|James|2011|страницы=237—238}}<ref name="Roberto-1"/><ref name="Roberto-2"/><ref name="Roberto-3"/>
|-
| style="background:#FFBF00" |
|[[Акс:Jonas_Savimbi.jpg|пайванд=Файл:Jonas_Savimbi.jpg|123x123пкс]]
|Жонаш Малейру Савимби<br /><br /><small>(1934—2002)<br /><br />{{Lang-pt|Jonas Malheiro Savimbi}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">Jonas Malheiro Savimbi</span></small>
|Иттиҳоди миллии истиқлолияти комили Ангола (ЮНИТА)
|<ref name="Savimbi-1"/><ref name="Savimbi-3"/><ref name="Savimbi-4"/>
|}
== Ҷумҳурии Ангола (аз 1992) ==
1 майи соли 1991 бо миёнҷигарии Португалия, ИМА ва СССР байни ҳукумати Ангола ва УНИТА Созишномаи Бисес дар бораи оташбас ва гузаштани кишвар ба демократияи бисёрҳизбӣ ба имзо расид <ref>{{Cite web|url=https://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/AO_910521_PeaceAccordsforAngola%28ru%29.pdf|title=Соглашение об установлении мира в Анголе|publisher=UN Peacekeeper|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230123233744/https://peacemaker.un.org/sites/peacemaker.un.org/files/AO_910521_PeaceAccordsforAngola(ru).pdf|archivedate=2023-01-23}}</ref> . Мутобиқи онҳо, 25 августи соли 1992 Ассамблеяи Миллӣ конституционный закон <ref>{{Cite web|url=http://aceproject.org/ero-en/regions/africa/AO/angconst|title=Angola: Constitution (1992)|publisher=Development Workshop Angola|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120104045018/http://aceproject.org/ero-en/regions/africa/AO/angconst|archivedate=2012-01-04}}{{Ref-en}}</ref> қабул кард, ки тибқи он кишвар '''''Ҷумҳурии Ангола''''' ( {{Lang-pt|República de Angola}} ) <ref name="Style"/> .
Агар амалиёти ҷанг бас карда шуда бошад, онгоҳ ба қувваҳои ягонаи мусаллаҳ муттаҳид намудани кувваҳои ҳарби-шуда ба амал намеомад. Дар выборах умумӣ (парламентӣ ва президентӣ), ки 29-30 сентябри соли 1992 таҳти назорати Созмони Милали Муттаҳид баргузор гардид сарвари давлат тавассути овоздиҳии мустақими мардумӣ интихоб гардид. Йонас Савимби ( ЮНИТА ), ки ба даври дуюм баромад, вале аз Хосе Эдуардо дос Сантос ( МПЛА - Ҳизби меҳнат ) қафо монд, қаллобӣ эълон кард ва аз ширкат дар даври дуввум худдорӣ кард {{Sfn|Faria de Aguiar|2022|страницы=34—37}} . Пас аз куштори тарафдорони мухолифин (30 октябр - 1 ноябри соли 1992) ҷанги шаҳрвандӣ дубора оғоз шуд ва дар соли 2002 пас аз марги Савимби хотима ёфт, вале интихоботи парлумонӣ то соли 2008 ва интихоботи президентӣ то соли 2009 ба таъхир афтод. Якумин он сурат гирифт ва дуюмї боз то ќабули конститутсияи нави кишвар мавќуф гузошта шуд {{Sfn|Faria de Aguiar|2022|страницы=36—38}} .
Конституция[фр.], обнародованная в 2010 году<ref group="комм.">Рассмотрена и одобрена Конституционным собранием 21 января 2010 года, утверждена постановлением Конституционного суда № 111/2010 от 30 января, опубликована 3 февраля.</ref>, отменила прямые выборы на пост президента, и установила порядок, когда первый номер победившего на выборах в Национальную ассамблею [[Рӯйхати ҳизб|партийного списка]] автоматически становится президентом страны<ref name="Constitution"/>{{Sfn|Faria de Aguiar|2022|страницы=41—42, 54—56}}.
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto" width="100%"
! rowspan="2" |
! rowspan="2" |Портрет
! rowspan="2" |Имя<br /><br /><small>(годы жизни)</small>
! colspan="2" |Полномочия
! rowspan="2" |Партия
! rowspan="2" |Выборы
! rowspan="2" |{{Comment|Пр.|Примечания}}
|-
!Начало
!Окончание
|-
| rowspan="2" style="background:#E52B50" |2<br /><br />(IV—V)
| rowspan="2" |[[Акс:José_Eduardo_dos_Santos_2.jpg|пайванд=Файл:José_Eduardo_dos_Santos_2.jpg|150x150пкс]]
| rowspan="2" |[[Ҳосе Едуардо дос Сантос|Жозе Эдуарду душ Сантуш]]<br /><br /><small>(1942—2022)<br /><br />{{Lang-pt|José Eduardo dos Santos}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">José Eduardo dos Santos</span></small>
|27 августа 1992 (1992-08-27)
|26 сентября 2012 (2012-09-26)
| rowspan="4" |Народное движение за освобождение Анголы
|1992[англ.]
| rowspan="2" |<ref name="Santos-2"/><ref name="Santos-3"/><ref name="Santos-4"/>
|-
|26 сентября 2012 (2012-09-26)
|26 сентября 2017 (2017-09-26)
|2012[англ.]
|-
| rowspan="2" style="background:#E52B50" |3<br /><br />(I—II)
| rowspan="2" |[[Акс:Angolan_President_João_Lourenço_(49557071367;_cropped).jpg|пайванд=Файл:Angolan_President_João_Lourenço_(49557071367;_cropped).jpg|129x129пкс]]
| rowspan="2" |Жуан Мануэл Гонсалвиш Лоренсу<br /><br /><small>(1954—)<br /><br />{{Lang-pt|João Manuel Gonçalves Lourenço}}</small><small><span lang="pt" style="font-style:italic;">João Manuel Gonçalves Lourenço</span></small>
|26 сентября 2017 (2017-09-26)
|15 сентября 2022 (2022-09-15)
|2017
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/encyclopedia/person/lourensu-zhoau|title=Лоуренсу, Жоау|publisher=ТАСС|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230221045610/https://tass.ru/encyclopedia/person/lourensu-zhoau|archivedate=2023-02-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/africa/angola/joao_lourenco|title=João Lourenço|publisher=CIDOB|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230220164222/https://www.cidob.org/biografias_lideres_politicos/africa/angola/joao_lourenco|archivedate=2023-02-20}}{{Ref-es}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/world/49250504-chto-izvestno-o-prezidente-angoly-zhoau-lourensu/|title=Что известно о президенте Анголы Жоау Лоуренсу|publisher=Рамблер|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230221051607/https://news.rambler.ru/world/49250504-chto-izvestno-o-prezidente-angoly-zhoau-lourensu/|archivedate=2023-02-21}}</ref>
|-
|15 сентября 2022 (2022-09-15)
|действующий
|2022
|}
== инчунин нигаред ==
* [[Президенти Ангола]]
* Сарвазири Ангола
* Ноиби президенти Ангола
== Қайдҳо ==
; Шарҳҳо
{{Эзоҳ|2|group="комм."}}
; Манбаъ
{{Эзоҳ|3}}
== Адабиёт ==
{{Refbegin|2}}
* {{Книга|заглавие=История Тропической и Южной Африки в новое и новейшее время: учебное пособие|ответственный=отв. ред. А. С. Балезин|место={{М}}|издательство=Издательство [[Институт всеобщей истории РАН|Института всеобщей истории РАН]]|год=2010|страниц=327|isbn=978-5-98227-165-5|ref=Балезин}}
* {{Книга|заглавие=Dictionary of African Biography|ответственный=Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Gates, Henry Louis (editors)|место=New York, NY|издательство=Oxford University Press — USA|год=2012|страниц=3384|том=1—6 (''1: Abach—Brand, 2: Brath—Haile, 3: Hailu—Lyaut, 4: Maal—Odhia, 5: Oding—Teres, 6: Tertu—Zwang'')|isbn=978-0-195-38207-5|ref=Dictionary of African Biography}}{{Ref-en}}
* {{Книга|заглавие=Elections in Africa: A Data Handbook|ответственный=Nohlen, Dieter; Krennerich, Michael; Thibaut, Bernard (editors, from Institute for Political Science)|место=Oxford|издательство=Oxford University Press|год=1999|страниц=984|isbn=978-0-198-29645-4}}{{Ref-en}}
* {{Книга|заглавие=Heads of States and Governments Since 1945|ответственный=Lentz, Harris (ed.)|место=Abingdon-on-Thames|издательство=Routledge|год=2014|страниц=912|страницы=32—33|isbn=978-1-134-26490-2}}{{Ref-en}}
* {{Книга|автор=Faria de Aguiar, Oséas Ilídio|заглавие=O presidencialismo angolano e o seu modus operandi nas eleições dos representantes dos órgãos de soberania|ссылка=https://julaw.ao/monografia-o-presidencialismo-angolano-e-o-seu-modus-operandi-oseas-de-aguiar/|издание=Trabalho final para obtenção do grau de licenciado em Direito|место=Benguela|издательство=Instituto Superior Politécnico Jean Piaget de Benguela|год=2022|страниц=69|ref=Faria de Aguiar}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250119175714/https://julaw.ao/monografia-o-presidencialismo-angolano-e-o-seu-modus-operandi-oseas-de-aguiar/ |date=2025-01-19 }}
* {{Книга|автор=James, Martin|заглавие=Historical dictionary of Angola|ссылка=https://archive.org/details/historicaldictio0000jame_n6z5|место=Lanham, MD|издательство=Scarecrow Press|год=2011|страниц=347|издание=2|серия=African Historical Dictionaries|isbn=978-0-810-87458-9|ref=James}}{{Ref-en}}
* {{Книга|автор=Melos de Sousa, Ana Carolina|заглавие=O Movimento Popular Pela Libertação de Angola (MPLA): de elite revolucionária a elite dirigente|ссылка=https://lume.ufrgs.br/bitstream/handle/10183/166160/001026497.pdf?sequence=1&isAllowed=y|издание=Trabalho de conclusão para Curso de Graduação em Relações Internacionais|место=Porto Alegre|издательство=Universidade Federal do Rio Grande do Sul|год=2016|страниц=70}}
* {{Статья}}{{Ref-pt}}
{{Refend}}
== Пайвандҳо ==
* [http://www.worldstatesmen.org/Angola.html Список руководителей Анголы] Архивировано 24 февраля 2023 года.{{Ref-en}}
* [http://africanelections.tripod.com/ao.html Выборы в Анголе] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110514094026/http://africanelections.tripod.com/ao.html |date=2011-05-14 }} Архивировано 9 февраля 2023 года. {{Ref-en}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои Ангола]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]]
paaiiqrlw74i45hc2i1cactdbdt9wqr
Ҳизби либерал-демократии Ӯзбекистон
0
321836
1476351
1444622
2026-06-13T05:20:07Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476351
wikitext
text/x-wiki
{{Ҳизби сиёсӣ}}
[[Акс:Logo_of_the_Uzbekistan_Liberal_Democratic_Party.svg|мини| Логотип дар тобистони соли 2021]]
'''Ҳизби либерал-демократии Ӯзбекистон''' номи пурра '''Ҳаракати тадбиркорон ва тоҷирон — Ҳизби Либерал-демократии Ӯзбекистон''' ({{lang-uz|Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati — Oʻzbekiston liberal-demokratik partiyasi}}), мухтасар ''' ҲЛиДеӮз ''' ({{lang-uz|OʻzLiDeP}}), як [[Ҳизбҳои сиёсии Ӯзбекистон|ҳизби сиёсӣ дар Ӯзбекистон]] ва ҳизби ҳокими кишвар аст. Чаҳор ҳизби дигар дар [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Ӯзбекистон]], [[Порлумон|порлумони]] Ӯзбекистон, ҷонибдори ҳукумат ҳастанд. {{Sfn|Abdurasulov|2019}}
== Таърих ==
Ин ҳизб дар соли 2003 бо ташаббуси [[Ислом Каримов]] ҳамчун ҳизби ҷудогардида аз Ҳизби халқии демократии Ӯзбекистон, ки [[Ислом Каримов]] аз соли 1991 то соли 1996 раҳбарии онро бар ӯҳда дошт, таъсис ёфт ва дар ин давра [[Ислом Каримов]] аз мақоми худ канор рафт ва узвияташро тарк кард. {{Sfn|Lansford|2015|pp=1601}}
Бо вуҷуди худшиносӣ бо идеологияҳои гуногун, ҳизбҳо аз ҳамдигар фарқ надоранд ва Ҳизби либерал-демократии Ӯзбакистон барои ба вуҷуд овардани тасаввури як [[Бисёрҳизбӣ|системаи рақобатпазири бисёрҳизбӣ]] таъсис дода мешавад; ин аз он далолат мекунад, ки Ҳизби халқии демократии Ӯзбекистон ҳамчунон ҷонибдори сиёсати [[Ислом Каримов]]<nowiki/>буд ва мақбули ӯро нигоҳ дошт. {{Sfn|Lansford|2015|p=1604}}
== Идеология ==
Ҳамчун як ҳизби рости марказӣ аз синфи миёна ва соҳибони [[Моликият|моликияти хусусӣ]], инчунин [[Тоҷир|тоҷирон]], фермерон ва бахши хидматрасонӣ, вай кӯшиш мекунад, ки [[либерализми иқтисодӣ]] ва либерализатсияи иқтисодро пеш барад ва [[Бозори молӣ|бозори]] [[Асъор|асъорро]] озод кунад. Ҳизб номаш [[Либеролисм|либералӣ]] аст ва арзишҳои демократии либералисмро ҷонибдорӣ мекунад; {{Sfn|United Nations|2016}} аммо амалияи [[Либеролисм|либералисм]] он дар масоили иқтисодӣ дар амалия дар сатҳи сиёсӣ инъикос наёфтааст, зеро он дар давлати [[Иқтидоргароӣ|худкома]] ҳукмронӣ мекард, сарфи назар аз ислоҳот пас аз марги раҳбарии дарозмуддати [[Ислом Каримов]] дар соли 2016 {{Sfn|Abdurasulov|2019}}
== Нашрия ==
Нашрияи марказии ҳизб рӯзномаи ҷамъиятию сиесии "Асри XXI" мебошад <ref>{{veb manbasi |title=“Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati – O‘zbekiston Liberal-demokratik partiyasi” (O‘zLiDeP) haqida |url=https://ishtixon.uz/bolim/37/ |website=https://ishtixon.uz/bolim/37/ |publisher=ishtixon |accessdate=24-iyul 2024-yil}}</ref>.
== Таърихи интихобот ==
Дар интихоботи парлумонии солҳои 2004-2005 дар Ӯзбекистон ин ҳизб аз 120 курсӣ 41 курсиро ба даст овард. Дар интихоботи порлумонии солҳои 2009-2010уми Ӯзбекистон аз 150 нафар 55 нафар намояндагони ҳизб пирӯз шуданд. Он бо Ҳизби Эҳёи миллии демократии Ӯзбекистон, як ҳизби муҳофизакор ва ростгаро иттифоқ баста буд. {{Sfn|Abdurasulov|2019}}
Дар моҳи октябри соли 2007 ин ҳизб гуфта буд, ки қасд дорад [[Ислом Каримов|Ислом Каримовро]] дар интихоботи президентии Ӯзбекистон ба унвони номзади худ пешбарӣ кунад, ҳарчанд бисёриҳо Каримовро аз лиҳози қонунӣ ҳаққи ширкат дар даври навбатиро ғайриқонунӣ медонистанд. {{Sfn|Saidazimova|2007}} Рӯзи 6 ноябр дар анҷумани ҳизб дар [[Тошканд]] Каримов якдилона номзад ба мақоми раиси Ҳизби либерал-демократии Ӯзбекистон интихоб шуд ва номзадии Каримовро пазируфт. {{Sfn|Sharifov|2007}} Каримов то замони маргаш дар соли 2016 [[Президенти Ӯзбекистон]] буд. Пас аз даргузашти Каримов, [[Сарвазири Ӯзбекистон|сарвазири]] тӯлонӣ ва узви ҳизб [[Шавкат Мирзиёев]] дар интихоботи президентии Узбакистон дар соли 2016 пирӯз шуда, давраи раёсати Каримовро ба поён расонд. {{Sfn|Abdurasulov|2019}} [[Шавкат Мирзиёев]] дар интихоботи президентии Ӯзбекистон дар соли 2021 дубора интихоб шуд. {{Sfn|Eurasianet|2021}}
=== Интихоботи президентҳои Ӯзбекистон ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |'''Интихобот'''
! rowspan="2" | Номзади ҳизб
! '''Овозҳо'''
! '''%'''
! '''Овозҳо'''
! '''%'''
! rowspan="2" | '''Натиҷа'''
|-
! colspan="2" | Даври якум
! colspan="2" | Даври дуюм
|-
! 2007
| rowspan="2" | [[Ислом Каримов]]
| 13.008.357
| 90,8%
| —
| —
| '''Интихобшуда'''{{Aye}}
|-
! 2015
| 17,122,597
| 90,4%
| —
| —
| '''Интихобшуда'''{{Aye}}
|-
! 2016
| rowspan="3" | [[Шавкат Мирзиёев]]
| 15.906.724
| 88,6%
| —
| —
| '''Интихобшуда'''{{Aye}}
|-
! 2021
| 12.988.964
| 80,3%
| —
| —
| '''Интихобшуда'''{{Aye}}
|-
! 2023 {{Efn|[[Shavkat Mirziyoyev]] formally ran as an independent candidate, but was supported by the party.}}
| 13.625.055
| 87,7%
| —
| —
| '''Интихобшуда'''{{Aye}}
|}
{{Notelist}}
=== Интихоботи палатаи Қонунгузор ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!'''Интихобот'''
! Пешво
! Ҷойҳо
! +/–
! '''Мавқеъ'''
|-
! 2004-05
|
|{{Ҳизби сиёсӣ/Курсӣ|41|120|{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}}}}
| Нав
| 1-ум
|-
! 2009–10
| Муҳаммадсуф Тешабоев
|{{Ҳизби сиёсӣ/Курсӣ|53|135|{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}}}}
|{{Афзоиш}} 12
|1-ум
|-
! 2014–15
| Содиқҷон Турдиев
|{{Ҳизби сиёсӣ/Курсӣ|52|150|{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}}}}
|{{Коҳиш}} 1
|1-ум
|-
! 2019–20
| rowspan="2" | Актам Ҳаитов
|{{Ҳизби сиёсӣ/Курсӣ|53|150|{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}}}}
|{{Афзоиш}} 1
|1-ум
|-
! 2024
|{{Ҳизби сиёсӣ/Курсӣ|64|150|{{party color|Uzbekistan Liberal Democratic Party}}}}
|{{Афзоиш}} 11
|1-ум
|}
== Иқтибосҳо ==
{{Notelist}}{{Эзоҳ}}
== Манбаъ ==
* {{Cite news|author=Abdurasulov|first=Abdujalil|date=20 December 2019|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50835845|title=Questions over Uzbekistan's new era of 'openness'|work=BBC News|accessdate=2 November 2021}}
* {{Cite book|last=Lansford|first=Tom|year=2015|url=https://books.google.com/books?id=PdWTBwAAQBAJ|title=Political Handbook of the World 2015|publisher=SAGE Publications|isbn=9781483371580|access-date=2 November 2021}}
* {{Cite news|author=Saidazimova|first=Gulnoza|date=4 October 2007|url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/10/2a6f9342-f699-4e0f-915e-1e8bfddb9cc1.html|title=Uzbek Party Signals Plan To Nominate Karimov For Third Term|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty|accessdate=2 November 2021|archivedate=2008-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080724062846/http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/10/2a6f9342-f699-4e0f-915e-1e8bfddb9cc1.html}}
* {{Cite web|url=http://enews.ferghana.ru/article.php?id=2216|title=Islam Karimov agreed to remain the president another seven years|author=Sharifov|first=Omar|website=Ferghana|date=7 November 2007|accessdate=2 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071111054535/http://enews.ferghana.ru/article.php?id=2216|archivedate=11 November 2007}}
* {{Cite web|url=https://eurasianet.org/uzbekistan-mirziyoyev-romps-to-victory-but-with-reduced-vote-share|title=Uzbekistan: Mirziyoyev romps to victory, but with reduced vote share|website=Eurasianet|date=25 October 2021|accessdate=2 November 2021|ref={{harvid|Eurasianet|2021}}}}
* {{Cite news|url=https://www.un.int/uzbekistan/fr/news/what-ideas-do-political-parties-advance|title=What ideas do political parties advance?|work=Uzbekistan Today|date=15 November 2016|accessdate=2 November 2021|ref={{harvid|United Nations|2016}}}}
== Пайвандҳои беруна ==
* [http://www.uzlidep.uz Вебсайти расмӣ]
{{Ҳизбҳои сиёсии Ӯзбекистон}}
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Ӯзбекистон]]
5xdn9vuv1yuewe0i2mqsb4kywd93p9b
Имперотурии Рум
0
322716
1476324
1473007
2026-06-12T16:40:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476324
wikitext
text/x-wiki
{{Давлати таърихӣ}}
[[Акс:Roman_Republic_Empire_map.gif|мини|250x250пкс| Тағйир додани сарҳадҳои Рими Қадим дар давраи ҷумҳури ва империя]]
[[Акс:Roman_Emperor_map.jpg|мини|250x250пкс| Харитаи империяи Рум аз энсиклопедияи Брокхаус ва Эфрон]]
'''Имперотурии Рум''' ({{lang-la|Imperium Romanum}}, {{lang-el|''Βασιλεία Ῥωμαίων''}}) — давраи [[Ҷумҳурии Рум|ҷумҳуриявии]] таърихӣ [[Руми Бостон]]. Ҳамчун давлат, имперотурии Рум мулкҳои калони ҳудудиро дар Атрофи [[баҳри миёназамин]] дар [[Аврупо]], [[Африқои Шимолӣ]] ва [[Осиёи Ғарбӣ]], ки аз ҷониби императорҳо идора карда мешуданд, дар бар мегирифт.
Давлати пешгузаштаи Имперотурии Рум, Ҷумҳурии Рум, ки дар [[Садаи VI то мелод|асри VI то милод]] ҷойгузини монархияи Румро гирифт, дар натиҷаи як қатор ҷангҳои шаҳрвандӣ ва низоъҳои сиёсӣ ноором шуд. Дар миёнаҳои асри I пеш аз милод [[Юлий Сезар]] диктатори доимӣ таъин шуд ва сипас дар соли 44 пеш аз милод кушта шуд. Ҷангҳои шаҳрвандӣ ва манъкуниҳо идома ёфтанд, ки дар ниҳоят бо пирӯзии [[Октавиан Август|Октавиан]], писархондаи Сезар бар [[Марк Антоний]] ва [[Клеопатра]] дар ҷанги Актиум соли 31 пеш аз милод анҷом ёфт. Соли оянда Октавиан Подшоҳии Птолемейи Мисрро забт карда, давраи эллиниро, ки бо истилоҳои [[Искандари Мақдунӣ]] дар асри IV пеш аз милод оғоз шуда буд, хотима дод. Пас аз ин, қудрати Октавиан баҳснопазир гашт ва дар соли 27 пеш аз милод Сенати Рум ба ӯ расман ваколатҳои ҳамаҷониба ва унвони нави Августро дод ва дарвоқеъ ӯро аввалин императори Рум кард.
Ду асри аввали империяи Рум давраи субот ва шукуфоии бесобиқа буд, ки бо номи «ҷаҳони рум» маъруф аст. Рум дар давраи ҳукмронии Траян (98—117 солҳои даврони мо) ба васеъшавии калонтарини ҳудудии худ расид; давраи мушкилот ва таназзули афзоянда аз ҳукмронии Коммод (177192) оғоз ёфт.
=== Константин I ===
[[Акс:CRW_1922-02.jpg|мини|Константини Бузург, порчаи колосс. Осорхонаҳои Капитолий, [[Рум]]]]
== Аҳолии Империяи Рум ==
== Дин ==
{{Тасвири чандгона}}[[Дини давлатӣ]] — дар ибтидо дини румӣ буд, пас аз соли 380 — [[масеҳият]].
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Адабиёт ==
{{Refbegin|2}}
;Труды античных историков
* ''[[Дион Кассий|Cocceianus, L. C. C. D.]]'' [[:s:la:Historia romana (Cassius Dio)|Historia romana]] / Lucius Claudius Cassius Dio Cocceianus.
* ''[[Геродиан|Herodianus]]''. Historia de imperio Post Marcum [Aurelium] libri VIII / Herodianus.
* [[:s:la:Historia Augusta|Historia Augusta]] / [[:s:la:Categoria:Scriptores Historiae Augustae|Scriptores Historiae Augustae]].
* ''[[Аммиан Марцеллин|Marcellinus, A.]]'' [[:s:la:Res Gestae Libri XXXI|Res Gestae Libri XXXI]] / Ammianus Marcellinus.
* ''[[Публий Корнелий Тацит|Tacitus, P. C.]]'' [[:s:la:Ab excessu divi Augusti (Annales)|Ab excessu divi Augusti]] / Publius Cornelius Tacitus.
* ''[[Публий Корнелий Тацит|Tacitus, P. C.]]'' [[:s:la:De vita et moribus Iulii Agricolae|De vita et moribus Iulii Agricolae]] / Publius Cornelius Tacitus.
* ''[[Публий Корнелий Тацит|Tacitus, P. C.]]'' [[:s:la:Historiae (Tacitus)|Historiae]] / Publius Cornelius Tacitus.
* ''[[Гай Светоний Транквилл|Tranquillus, G. S.]]'' [[:s:la:De vita Caesarum libri VIII|De vita Caesarum libri VIII]] / Gaius Suetonius Tranquillus.
* ''[[Секст Аврелий Виктор|Victor, S. A.]]'' [[:s:la:Liber de Caesaribus|Liber de Caesaribus]] / Sextus Aurelius Victor.
* ''[[Зосим (историк)|Zosimus]]''. Historia Nova / Zosimus.
;Современные исследования
* Алфионов Я. И. Император Юлиан и его отношение к христианству. — М., 2012. — 432 с. — ISBN 978-5-397-02379-5.
* Архангельский С. Указ Диоклетиана о таксах. — Нижний Новгород, 1928.
* Бейкер Д. Тиберий: Преемник Августа / Пер. с англ. — М., 2004. — 304 с. — ISBN 5-9524-0765-X.
* Бокщанин А. Г. Социальный кризис Римской империи в 1 в. — М., 1954. — 240 с.
* [[Буркхардт Я.]] Век Константина Великого / Пер. с нем. — М., 2003. — 368 с. — ISBN 5-9524-0395-6.
* [[Виппер Р. Ю.]] Очерки по истории Римской империи. — Ростов-на-Дону, 1995. — 484 с. — ISBN 5-87688-031-0.
* {{ВТ-ЭСБЕ+|Рим, город/Римская история до падения западной Римской империи|[[Герье, Владимир Иванович|Герье В. И.]]}}
* Гиббон Э. История упадка и крушения Римской империи / Пер. с англ. — М., 2001. — ISBN 5-224-02613-X.
* [[Грант, Майкл|Грант М.]] Двенадцать цезарей / Пер. с англ. — М., 1998. — 272 с. — ISBN 5-300-01850-3.
* Грант М. Крушение Римской империи / Пер. с англ. — М., 1998. — 224 с. — ISBN 5-300-01955-0.
* Грант М. [http://www.sno.pro1.ru/lib/grant_rimskie_imperatory/grant_rimskie_imperatory.pdf Римские императоры: Биографический справочник правителей Римской империи: 31 г. до н. э. — 476 г. н. э.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150927081218/http://www.sno.pro1.ru/lib/grant_rimskie_imperatory/grant_rimskie_imperatory.pdf |date=2015-09-27 }} / Пер. с англ. — М., 1998. — 400 с. — ISBN 5-300-02314-0.
* [[Гримм, Эрвин Давидович|Гримм Э.]] Исследования по истории развития римской императорской власти. Т. 1, 2 [: От Августа до Марка Аврелия]. — СПб., 1900—1901. — 528+480 с.
* Гриффин М. Т. Нерон: Конец династии / Пер. с англ. — М., 1999. — 408 с. — ISBN 5-300-02698-0.
* Гюнтер Р., Корсунский А. Р. Упадок и гибель Западной Римской империи и образование германских королевств. — М., 1984. — 256 с.
* Джонс А. Х. М. Гибель античного мира / Пер. с англ. — Ростов-на-Дону, 1997. — 576 с. — ISBN 5-85880-591-4.
* Драгоманов М. Вопрос о всемирно-историческом значении Римской империи и Тацит. Ч. 1. — Киев, 1869. — 424 с.
* [[Дыдыньский, Теодор|Дыдынский Ф. М.]] Император Адриан: Историко-юридическое исследование. — М., 2014. — 264 с.
* Казаков М. М. Христианизация Римской империи в 4 в. — Смоленск, 2002. — 464 с. — ISBN 5-88984-120-X.
* [[Князький, Игорь Олегович|Князький И. О.]] Император Диоклетиан и конец античного мира: Государственные и правовые реформы начала домината. — М., 1999. — 208 с. — ISBN 5-900307-22-4.
* Князький И. О. Калигула. — М., 2009. — 264 с. — ISBN 978-5-235-03193-7.
* Князький И. О. Нерон. — М., 2007. — 352 с. — ISBN 978-5-235-02988-0.
* Князький И. О. Тиберий: Третий цезарь, второй август… — СПб., 2012. — 368 с. — ISBN 978-5-91419-699-5.
* Коптелов Б. В. Император Лициний: На переломе эпох. — М., 2008. — 132 с. — ISBN 5-9551-0239-6.
* Крист К. История времён римских императоров. В 2 т. / Пер. с нем. — Ростов-на-Дону, 1997. — 576+512 с. — ISBN 5-222-00045-1; ISBN 5-222-00039-7.
* Ле Боёк Я. Римская армия эпохи ранней Империи / Пер. с фр. — М., 2001. — 400 с. — ISBN 5-8243-0260-X.
* [[Махлаюк, Александр Валентинович|Махлаюк А. В.]] Армия Римской империи: Очерки традиций и ментальности. — Нижний Новгород, 2000. — 240 с. — ISBN 5-85746-398-X.
* [[Махлаюк, Александр Валентинович|Махлаюк А. В.]] Солдаты Римской империи: Традиции военной службы и воинская ментальность. — СПб., 2006. — 440 с. — ISBN 5-93762-045-3.
* [[Машкин Н. А.]] [http://www.sno.pro1.ru/lib/mashkin_prinzipat_avgusta/download.htm Принципат Августа: Происхождение и социальная сущность.] — М., 1949. — 720 с.
* Межерицкий Я. Ю. «Республиканская монархия»: Метаморфозы идеологии и политики императора Августа. — Калуга; М., 1994. — 448 с.
* [[Моммзен Т.]] История Рима. В 5 т. Т. 4, 5 / Пер. с нем. — СПб., 1994—2002. — 632+736 с. — ISBN 5-87399-138-3; ISBN 5-02-028217-0.
* {{Книга|автор=Ранович А.|часть=|ссылка часть=|заглавие=Восточные провинции Римской империи в I—III вв|оригинал=|ссылка=|викитека=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=|год=1949|том=|страницы=|столбцы=|страниц=|серия=|isbn=|тираж=|ref=}}
* {{Книга|автор=[[Ростовцев М. И.]]|заглавие=Общество и хозяйство в Римской империи|оригинал=|ссылка=|викитека=|ответственный=Пер. с нем.|издание=|место=СПб.|издательство=|год=2000—2001|том=|страницы=|страниц=400+408|серия=|isbn=5-02-026814-3|тираж=|ref=}}
* {{Книга|ref=Auguet|заглавие=Cruelty and Civilization: The Roman Games|ссылка=https://books.google.com/books?id=A-3BfuPqIeUC|издательство=[[Routledge]]|isbn=978-1-135-09343-3|автор=Auguet, Roland|год=2012}}
* {{Книга|ref=Boardman|заглавие=The Cambridge Ancient History: The High Empire, A.D. 70–192|ссылка=https://books.google.com/books?id=2pPxAAAAMAAJ|год=2000|издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]]|том=Vol. 11|isbn=978-0521263351|ответственный=Boardman, John}}
* {{Книга|ref=Bohec|заглавие=The Imperial Roman Army|ссылка=https://books.google.com/books?id=r2hBqYtZWNEC|издательство=[[Taylor & Francis#Acquired companies and discontinued imprints|Psychology Press]]|isbn=978-0-415-22295-2|автор=Bohec, Yann Le|год=2000}}
* {{Книга|заглавие=Late Antiquity: A Guide to the Postclassical World|ссылка=https://books.google.com/books?id=c788wWR_bLwC&pg=PA625|год=1999|издательство=[[Издательство Гарвардского университета|Harvard University Press]]|isbn=978-0-674-51173-6|ref=Bowersock|автор=Bowersock, Glen Warren; Brown, Peter; Grabar, Oleg}}
* {{Книга|ref=Bowman|заглавие=The Cambridge Ancient History: Volume 12, The Crisis of Empire, AD 193–337|ссылка=https://books.google.com/books?id=MNSyT_PuYVMC|издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-30199-2|ответственный=Bowman, Alan; Garnsey, Peter; Cameron, Averil|год=2005}}
* {{Книга|ref=Bradley|заглавие=Slavery and Society at Rome|ссылка=https://books.google.com/books?id=xu3rkG9dVY8C|издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]]|isbn=978-0-521-37887-1|автор=Bradley, Keith|год=1994}}
* {{Книга|ref=Cavallo|заглавие=A History of Reading in the West|ссылка=https://books.google.com/books?id=doywQgAACAAJ|год=1999|издательство={{Нп3|Polity (publisher)|Polity Press|en|Polity (publisher)}}|isbn=978-0-7456-1936-1|автор=Cavallo, Guglielmo; Chartier, Roger}}
* {{Книга|ref=Clarke|заглавие=The Houses of Roman Italy, 100 B.C.-A.D. 250: Ritual, Space, and Decoration|ссылка=https://books.google.com/books?id=4Q7qcegqaRYC|год=1991|издательство=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-08429-2|автор=Clarke, John R.}}
* {{Книга|автор=Талах В. Н.|часть=|заглавие=История кесарей. Книги LVII-LXIII «Истории римлян» Диона Кассия Коккейяна|оригинал=Історія кесарів. Книги LVII–LXIII «Історії римлян» Діона Кассія Коккейяна|ссылка=|ответственный=Предисловие, перевод с английского, комментарии В. Н. Талаха; под ред. В. Н. Талаха и С. А. Куприенко|издание=|место=Киев|издательство=Видавець Купрієнко С. А.|год=2013|том=|страниц=239|серия=|isbn=978-617-7085-02-6|тираж=}}
{{Refend}}
== Пайвандҳо ==
* [http://www.roman-glory.com Шӯҳрати Рум] // Корҳои ҳарбии қадим{{Ref-en}}
* [http://ancientrome.ru/ Таърихи Рими Қадим] Сарчашмаҳо ва нашрияҳо оид ба таърих ва фарҳанги Рими Қадим, харитаҳо, маълумотномаҳо
* [https://web.archive.org/web/20110804072538/http://www.ancienthistory.spb.ru/book/19-58stanovlenie/ Рум ба империя табдил меёбад] дар вебсайти ''таърихи ҷаҳони қадим''
* [http://www.bbc.co.uk/schools/romans Романсҳо барои кӯдакон], як вебсайти Би-би-сӣ{{Ref-en}}
* [http://tacitus.nu/historical-atlas/rome.htm Атласи таърихӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150801171701/http://www.tacitus.nu/historical-atlas/rome.htm |date=2015-08-01 }}{{Ref-en}}
* Adams, J. N. "Romanitas" ва забони лотинӣ (англ.) // Семоҳаи классикӣ. - 2003. — чилди. 53, №. 1 . — С. 184—205 . — ISSN 0009-8388 . — дои : 10.1093/cq/53.1.184 . — JSTOR 3556490 .
* ''Густерин П.'' [https://centrasia.org/newsA.php?st=1601839620 Пойтахтҳои Империяи Рум]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои таърихии Африқо]]
[[Гурӯҳ:Кишварҳои таърихии Шарқи Наздик]]
[[Гурӯҳ:Подшоҳиҳои гузашта дар Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Руми Бостон]]
q04pfll31duaujuqnttewr9tqgwrbld
Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
0
325305
1476283
1476281
2026-06-12T12:07:42Z
Yoonoos.tj
27005
/* */ тартиб
1476283
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого =
| имзо =
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана =
| замонинтихобӣ =
| замон =
| иштирокчиён =
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон =
| ғолиб =
| бор =
| 2 ҷой =
| 3 ҷой =
| 4 ҷой =
| тамошобинон = 125809
| бозӣ = 2
| бозинт = 899
| голҳо = 5
| голинт = 2527
| голзан = {{Парчами Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]] <br> {{Парчами Мексика}} [[Раул Хименес]] <br> {{Парчами Чехия}} [[Ладислав Крейчий]] <br> {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бум]] <br> {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[О Ҳён Гю]]
| гголҳо = 1
| голзанинт = {{Парчами Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин =
| беҳтарин_бозикун =
| дарвозабон =
| ҷавон =
| фейр-плей =
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}
'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]<ref>{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}</ref> дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.
Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.
13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)
Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])<ref>{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}</ref>
Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.
== Интихоби мизбон ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}
=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.
== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.
=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: center;"
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan="10" bgcolor="white" |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width="90" |Қитъа (конфедератсия)
! width="80" |Теъдоди роҳхатҳо
! width="80" |Шумораи аъзои ФИФА
! width="80" |Ҷойҳои холӣ
! width="80" |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width="80" |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width="80" |Имкони роҳёбӣ доранд
! width="80" |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width="115" |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width="115" |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}
[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.
=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|USA}}
|rowspan="3" |Мизбон
|rowspan="3" |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])<ref>Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд</ref><br>Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style="text-align:left;"|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}
=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}
Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.
=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} <s>[[Умар Артон]]</s>{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид<ref>{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}</ref>.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}
== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
== Марҳилаи ниҳоӣ ==
=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд<ref>{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}</ref>. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.
Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.
{| class="wikitable"
|+Сабадҳо<ref>Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст</ref>
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name="муқаддамотӣ"|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
}}
|}
{{Notelist}}
=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи A
! style="width:25%"| Гурӯҳи B
! style="width:25%"| Гурӯҳи C
! style="width:25%"| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи E
! style="width:25%"| Гурӯҳи F
! style="width:25%"| Гурӯҳи G
! style="width:25%"| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи I
! style="width:25%"| Гурӯҳи J
! style="width:25%"| Гурӯҳи K
! style="width:25%"| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}
== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}</ref>. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.<ref>{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}</ref>.
{| class="wikitable"
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style="border-top:3px solid green"
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}
== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}
=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}
=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}
=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}
=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}
=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}
=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}
=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}
=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}
=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}
=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}
=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}
=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}
=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}
=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}
=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}
=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}
=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}
=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}
=== Финал ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}
== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==
=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд<ref>{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд<ref>{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд<ref>{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}</ref>. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд<ref>{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст<ref>{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp
== Арзиши мусобиқа ==
== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
== Пахши мусобиқа ==
== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.
== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]
== Эзоҳ ==
<references group="lower-alpha"/>
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]
e7n2119p3m2u8f2kkl5rlbnglub3xwf
1476284
1476283
2026-06-12T12:20:53Z
Yoonoos.tj
27005
/* */
1476284
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого =
| имзо =
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана =
| замонинтихобӣ =
| замон =
| иштирокчиён =
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон =
| ғолиб =
| бор =
| 2 ҷой =
| 3 ҷой =
| 4 ҷой =
| тамошобинон = 125809
| бозӣ = 2
| бозинт = 899
| голҳо = 5
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]]<br>{{Flagicon|Мексика}} [[Раул Хименес]]<br>{{Flagicon|Чехия}} [[Ладислав Крейчий]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бум]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[О Ҳён Гю]]
| гголҳо = 1
| голзанинт = {{Парчами Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин =
| беҳтарин_бозикун =
| дарвозабон =
| ҷавон =
| фейр-плей =
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}
'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]<ref>{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}</ref> дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.
Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.
13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)
Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])<ref>{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}</ref>
Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.
== Интихоби мизбон ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}
=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.
== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.
=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: center;"
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan="10" bgcolor="white" |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width="90" |Қитъа (конфедератсия)
! width="80" |Теъдоди роҳхатҳо
! width="80" |Шумораи аъзои ФИФА
! width="80" |Ҷойҳои холӣ
! width="80" |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width="80" |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width="80" |Имкони роҳёбӣ доранд
! width="80" |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width="115" |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width="115" |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}
[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.
=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|USA}}
|rowspan="3" |Мизбон
|rowspan="3" |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])<ref>Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд</ref><br>Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style="text-align:left;"|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}
=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}
Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.
=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} <s>[[Умар Артон]]</s>{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид<ref>{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}</ref>.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}
== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
== Марҳилаи ниҳоӣ ==
=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд<ref>{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}</ref>. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.
Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.
{| class="wikitable"
|+Сабадҳо<ref>Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст</ref>
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name="муқаддамотӣ"|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
}}
|}
{{Notelist}}
=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи A
! style="width:25%"| Гурӯҳи B
! style="width:25%"| Гурӯҳи C
! style="width:25%"| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи E
! style="width:25%"| Гурӯҳи F
! style="width:25%"| Гурӯҳи G
! style="width:25%"| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи I
! style="width:25%"| Гурӯҳи J
! style="width:25%"| Гурӯҳи K
! style="width:25%"| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}
== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}</ref>. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.<ref>{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}</ref>.
{| class="wikitable"
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style="border-top:3px solid green"
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}
== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}
=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}
=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}
=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}
=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}
=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}
=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}
=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}
=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}
=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}
=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}
=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}
=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}
=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}
=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}
=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}
=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}
=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}
=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}
=== Финал ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}
== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==
=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд<ref>{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд<ref>{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд<ref>{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}</ref>. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд<ref>{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст<ref>{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp
== Арзиши мусобиқа ==
== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
== Пахши мусобиқа ==
== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.
== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]
== Эзоҳ ==
<references group="lower-alpha"/>
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]
pvb7nmgp3mblaiofyeoaya88iki63nw
1476285
1476284
2026-06-12T12:21:43Z
Yoonoos.tj
27005
/* */
1476285
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого =
| имзо =
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана =
| замонинтихобӣ =
| замон =
| иштирокчиён =
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон =
| ғолиб =
| бор =
| 2 ҷой =
| 3 ҷой =
| 4 ҷой =
| тамошобинон = 125809
| бозӣ = 2
| бозинт = 899
| голҳо = 5
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]]<br>{{Flagicon|Мексика}} [[Раул Хименес]]<br>{{Flagicon|Чехия}} [[Ладислав Крейчий]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бум]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[О Ҳён Гю]]
| гголҳо = 1
| голзанинт = {{Flagicon|Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин =
| беҳтарин_бозикун =
| дарвозабон =
| ҷавон =
| фейр-плей =
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}
'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]<ref>{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}</ref> дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.
Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.
13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)
Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])<ref>{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}</ref>
Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.
== Интихоби мизбон ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}
=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.
== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.
=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: center;"
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan="10" bgcolor="white" |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width="90" |Қитъа (конфедератсия)
! width="80" |Теъдоди роҳхатҳо
! width="80" |Шумораи аъзои ФИФА
! width="80" |Ҷойҳои холӣ
! width="80" |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width="80" |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width="80" |Имкони роҳёбӣ доранд
! width="80" |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width="115" |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width="115" |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}
[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.
=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|USA}}
|rowspan="3" |Мизбон
|rowspan="3" |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])<ref>Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд</ref><br>Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style="text-align:left;"|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}
=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}
Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.
=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} <s>[[Умар Артон]]</s>{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид<ref>{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}</ref>.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}
== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
== Марҳилаи ниҳоӣ ==
=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд<ref>{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}</ref>. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.
Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.
{| class="wikitable"
|+Сабадҳо<ref>Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст</ref>
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name="муқаддамотӣ"|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
}}
|}
{{Notelist}}
=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи A
! style="width:25%"| Гурӯҳи B
! style="width:25%"| Гурӯҳи C
! style="width:25%"| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи E
! style="width:25%"| Гурӯҳи F
! style="width:25%"| Гурӯҳи G
! style="width:25%"| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи I
! style="width:25%"| Гурӯҳи J
! style="width:25%"| Гурӯҳи K
! style="width:25%"| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}
== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}</ref>. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.<ref>{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}</ref>.
{| class="wikitable"
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style="border-top:3px solid green"
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}
== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}
=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}
=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}
=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}
=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}
=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}
=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}
=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}
=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}
=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}
=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}
=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}
=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}
=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}
=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}
=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}
=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}
=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}
=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}
=== Финал ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}
== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==
=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд<ref>{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд<ref>{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд<ref>{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}</ref>. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд<ref>{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст<ref>{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp
== Арзиши мусобиқа ==
== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
== Пахши мусобиқа ==
== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.
== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]
== Эзоҳ ==
<references group="lower-alpha"/>
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]
2nd22vez1f7czl2ouv77o3gl7r082e7
1476286
1476285
2026-06-12T12:42:12Z
Yoonoos.tj
27005
/* Финал */
1476286
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого =
| имзо =
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана =
| замонинтихобӣ =
| замон =
| иштирокчиён =
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон =
| ғолиб =
| бор =
| 2 ҷой =
| 3 ҷой =
| 4 ҷой =
| тамошобинон = 125809
| бозӣ = 2
| бозинт = 899
| голҳо = 5
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]]<br>{{Flagicon|Мексика}} [[Раул Хименес]]<br>{{Flagicon|Чехия}} [[Ладислав Крейчий]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бум]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[О Ҳён Гю]]
| гголҳо = 1
| голзанинт = {{Flagicon|Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин =
| беҳтарин_бозикун =
| дарвозабон =
| ҷавон =
| фейр-плей =
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}
'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]<ref>{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}</ref> дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.
Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.
13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)
Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])<ref>{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}</ref>
Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.
== Интихоби мизбон ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}
=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.
== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.
=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: center;"
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan="10" bgcolor="white" |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width="90" |Қитъа (конфедератсия)
! width="80" |Теъдоди роҳхатҳо
! width="80" |Шумораи аъзои ФИФА
! width="80" |Ҷойҳои холӣ
! width="80" |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width="80" |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width="80" |Имкони роҳёбӣ доранд
! width="80" |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width="115" |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width="115" |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}
[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.
=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|USA}}
|rowspan="3" |Мизбон
|rowspan="3" |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])<ref>Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд</ref><br>Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style="text-align:left;"|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}
=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}
Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.
=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} <s>[[Умар Артон]]</s>{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид<ref>{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}</ref>.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}
== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
== Марҳилаи ниҳоӣ ==
=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд<ref>{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}</ref>. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.
Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.
{| class="wikitable"
|+Сабадҳо<ref>Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст</ref>
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name="муқаддамотӣ"|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
}}
|}
{{Notelist}}
=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи A
! style="width:25%"| Гурӯҳи B
! style="width:25%"| Гурӯҳи C
! style="width:25%"| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи E
! style="width:25%"| Гурӯҳи F
! style="width:25%"| Гурӯҳи G
! style="width:25%"| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи I
! style="width:25%"| Гурӯҳи J
! style="width:25%"| Гурӯҳи K
! style="width:25%"| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}
== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}</ref>. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.<ref>{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}</ref>.
{| class="wikitable"
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style="border-top:3px solid green"
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}
== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}
=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}
=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}
=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}
=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}
=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}
=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}
=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}
=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}
=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}
=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}
=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}
=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}
=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}
=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}
=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}
=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}
=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}
=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}
=== Финал ===
{{main|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}
== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==
=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд<ref>{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд<ref>{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд<ref>{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}</ref>. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд<ref>{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст<ref>{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp
== Арзиши мусобиқа ==
== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
== Пахши мусобиқа ==
== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.
== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]
== Эзоҳ ==
<references group="lower-alpha"/>
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]
s5cs5hb5d5yucwiza2w31pw8ag5f78p
1476319
1476286
2026-06-12T15:07:28Z
Yoonoos.tj
27005
/* Мукофотҳои пулии мусобиқа */
1476319
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого =
| имзо =
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана =
| замонинтихобӣ =
| замон =
| иштирокчиён =
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон =
| ғолиб =
| бор =
| 2 ҷой =
| 3 ҷой =
| 4 ҷой =
| тамошобинон = 125809
| бозӣ = 2
| бозинт = 899
| голҳо = 5
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]]<br>{{Flagicon|Мексика}} [[Раул Хименес]]<br>{{Flagicon|Чехия}} [[Ладислав Крейчий]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бум]]<br>{{Flagicon|Кореяи Ҷанубӣ}} [[О Ҳён Гю]]
| гголҳо = 1
| голзанинт = {{Flagicon|Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин =
| беҳтарин_бозикун =
| дарвозабон =
| ҷавон =
| фейр-плей =
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}
'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]<ref>{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}</ref> дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.
Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.
13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)
Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])<ref>{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}</ref>
Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.
== Интихоби мизбон ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}
=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.
== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.
=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: center;"
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan="10" bgcolor="white" |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width="90" |Қитъа (конфедератсия)
! width="80" |Теъдоди роҳхатҳо
! width="80" |Шумораи аъзои ФИФА
! width="80" |Ҷойҳои холӣ
! width="80" |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width="80" |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width="80" |Имкони роҳёбӣ доранд
! width="80" |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width="115" |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width="115" |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}
[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.
=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|USA}}
|rowspan="3" |Мизбон
|rowspan="3" |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])<ref>Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд</ref><br>Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style="text-align:left;"|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}
=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}
Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.
=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} <s>[[Умар Артон]]</s>{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид<ref>{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}</ref>.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}
== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
== Марҳилаи ниҳоӣ ==
=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд<ref>{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}</ref>. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.
Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.
{| class="wikitable"
|+Сабадҳо<ref>Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст</ref>
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name="муқаддамотӣ"|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
}}
|}
{{Notelist}}
=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи A
! style="width:25%"| Гурӯҳи B
! style="width:25%"| Гурӯҳи C
! style="width:25%"| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи E
! style="width:25%"| Гурӯҳи F
! style="width:25%"| Гурӯҳи G
! style="width:25%"| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи I
! style="width:25%"| Гурӯҳи J
! style="width:25%"| Гурӯҳи K
! style="width:25%"| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}
== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}</ref>. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.<ref>{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}</ref>.
{| class="wikitable"
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style="border-top:3px solid green"
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}
== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}
=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}
=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}
=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}
=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}
=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}
=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}
=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}
=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}
=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}
=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}
=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}
=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}
=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}
=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}
=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}
=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}
=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}
=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}
=== Финал ===
{{main|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}
== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==
=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд<ref>{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд<ref>{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд<ref>{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}</ref>. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд<ref>{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст<ref>{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp
== Арзиши мусобиқа ==
== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
Дар моҳи апрели соли 2026 ФИФА мукофотпулиҳоро барои ҳамаи кишварҳои иштироккунанда тасдиқ кард. Ҳаҷми умумии маблағҳои тақсимшаванда дар ин мусобиқа 871 миллион доллар хоҳад буд, ки нисбат ба фонди ҷоизаҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|мусобиқаи гузашта]] 431 миллион доллар бештар аст.
Ғайр аз маблағи ҷоизавӣ вобаста ба натиҷаҳои мусобиқа, ҳар як дастае, ки роҳхат гирифтааст, инчунин 10 миллион доллар ҳамчун пардохти роҳхатгирӣ ва 2,5 миллион доллар барои омодагӣ пеш аз оғози мусобиқа дарёфт мекунад<ref>{{Cite web |title=FIFA Council increases record financial distribution for FIFA World Cup 2026 |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |publisher=FIFA |access-date=May 3, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 FIFA World Cup Prize Money: How Much Will the Champions Really Earn? |url=https://worldcuplocaltime.com/2026-fifa-world-cup-prize-money/ |website=World Cup Local Time |access-date=May 3, 2026 |date=May 3, 2026 |last=Sharma |first=Pooja|orig-date=January 25, 2026}}</ref>.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+ Мукофотпулӣ вобаста ба ҷойи ниҳоии даста дар мусобиқа
|-
! rowspan="2" | Мақом
! rowspan="2" | Дастаҳо
! colspan="2" | Маблағ (млн)
|-
! Ҳар як даста
! Ҳамагӣ
|-
| style="text-align:left;" | Қаҳрамон
|1
| $50
| $50
|-
| style="text-align:left;" | Ноиби қаҳрамон
|1
| $33
| $33
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойи сеюм
|1
| $29
| $29
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойи чаҳорум
|1
| $27
| $27
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 5 то 8-ум (1/4-ниҳоӣ)
|4
| $19
| $76
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 9 то 16-ум (1/8-ниҳоӣ)
|8
| $15
| $120
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 17 то 32-юм (1/16-ниҳоӣ)
|16
| $11
| $176
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 33 то 48-ум (марҳилаи гурӯҳӣ)
|16
| $9
| $144
|-
! Ҳамагӣ
!48
! colspan="2" |$655
|}
=== Ҷоизаҳои инфиродӣ ва даставӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Беҳтаринҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол}}
Ҷоизаҳои зерин дар охири мусобиқа супорида мешаванд:
*Кафши тилло: ба беҳтарин голзани мусобиқа.
*Дастпӯши тилло: ба беҳтарин дарвозабони мусобиқа.
*Тӯби тилло: ба беҳтарин бозикуни кулли мусобиқа.
*Ҷоизаи бозигари ҷавони ФИФА: ба беҳтарин бозикуни зери 21 соли мусобиқа.
*Ҷоми Fair Play-и ФИФА: ба дастаи боинтизомтарини мусобиқа дар марҳилаи ҳазфӣ.
== Пахши мусобиқа ==
== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.
== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]
== Эзоҳ ==
<references group="lower-alpha"/>
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]
81xwdx459xpvh7ygjxk65xxyjo3j8kh
1476352
1476319
2026-06-13T09:25:53Z
Yoonoos.tj
27005
/* */
1476352
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football 2026<br>Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого =
| имзо =
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана =
| замонинтихобӣ =
| замон =
| иштирокчиён =
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон =
| ғолиб =
| бор =
| 2 ҷой =
| 3 ҷой =
| 4 ҷой =
| тамошобинон = 239303
| бозӣ = 4
| бозинт = 899
| голҳо = 12
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|ИМА}} [[Фоларин Балоган]]
| гголҳо = 2
| голзанинт = {{Flagicon|Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин =
| беҳтарин_бозикун =
| дарвозабон =
| ҷавон =
| фейр-плей =
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}
'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]<ref>{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}</ref> дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.
Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.
13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)
Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])<ref>{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}</ref>
Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.
== Интихоби мизбон ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}
=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.
== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.
=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class="wikitable mw-collapsible" style="text-align: center;"
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan="10" bgcolor="white" |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width="90" |Қитъа (конфедератсия)
! width="80" |Теъдоди роҳхатҳо
! width="80" |Шумораи аъзои ФИФА
! width="80" |Ҷойҳои холӣ
! width="80" |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width="80" |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width="80" |Имкони роҳёбӣ доранд
! width="80" |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width="115" |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width="115" |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}
[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.
=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|USA}}
|rowspan="3" |Мизбон
|rowspan="3" |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan="2" |2
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])<ref>Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд</ref><br>Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan="4" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan="3" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan="2" |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan="4" |''Дебют''
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style="text-align:left;"|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style="text-align:left;"|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style="text-align:left;"|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}
=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}
Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.
=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} <s>[[Умар Артон]]</s>{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид<ref>{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}</ref><ref>{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}</ref>.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}
== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
== Марҳилаи ниҳоӣ ==
=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд<ref>{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}</ref>. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.
Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.
{| class="wikitable"
|+Сабадҳо<ref>Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст</ref>
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name="муқаддамотӣ"|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name="муқаддамотӣ"}}
}}
|}
{{Notelist}}
=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class="wikitable" style="background:#DEF; border-width:0;"
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи A
! style="width:25%"| Гурӯҳи B
! style="width:25%"| Гурӯҳи C
! style="width:25%"| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи E
! style="width:25%"| Гурӯҳи F
! style="width:25%"| Гурӯҳи G
! style="width:25%"| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style="background:#FFF; border-width:0;" colspan="4" |
|-
! style="width:25%"| Гурӯҳи I
! style="width:25%"| Гурӯҳи J
! style="width:25%"| Гурӯҳи K
! style="width:25%"| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}
== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}</ref><ref name="Schedule">{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}</ref>. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.<ref>{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}</ref>.
{| class="wikitable"
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style="border-top:3px solid green"
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}
== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}
=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}
=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}
=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}
=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}
=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}
=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}
=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}
=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}
=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}
=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}
=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}
=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}
== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}
=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}
=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}
=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}
=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}
=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}
=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}
=== Финал ===
{{main|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}
== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==
=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд<ref>{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд<ref>{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд<ref>{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}</ref>. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд<ref>{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>.
=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст<ref>{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}</ref>:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp
== Арзиши мусобиқа ==
== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
Дар моҳи апрели соли 2026 ФИФА мукофотпулиҳоро барои ҳамаи кишварҳои иштироккунанда тасдиқ кард. Ҳаҷми умумии маблағҳои тақсимшаванда дар ин мусобиқа 871 миллион доллар хоҳад буд, ки нисбат ба фонди ҷоизаҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|мусобиқаи гузашта]] 431 миллион доллар бештар аст.
Ғайр аз маблағи ҷоизавӣ вобаста ба натиҷаҳои мусобиқа, ҳар як дастае, ки роҳхат гирифтааст, инчунин 10 миллион доллар ҳамчун пардохти роҳхатгирӣ ва 2,5 миллион доллар барои омодагӣ пеш аз оғози мусобиқа дарёфт мекунад<ref>{{Cite web |title=FIFA Council increases record financial distribution for FIFA World Cup 2026 |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |publisher=FIFA |access-date=May 3, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=2026 FIFA World Cup Prize Money: How Much Will the Champions Really Earn? |url=https://worldcuplocaltime.com/2026-fifa-world-cup-prize-money/ |website=World Cup Local Time |access-date=May 3, 2026 |date=May 3, 2026 |last=Sharma |first=Pooja|orig-date=January 25, 2026}}</ref>.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
|+ Мукофотпулӣ вобаста ба ҷойи ниҳоии даста дар мусобиқа
|-
! rowspan="2" | Мақом
! rowspan="2" | Дастаҳо
! colspan="2" | Маблағ (млн)
|-
! Ҳар як даста
! Ҳамагӣ
|-
| style="text-align:left;" | Қаҳрамон
|1
| $50
| $50
|-
| style="text-align:left;" | Ноиби қаҳрамон
|1
| $33
| $33
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойи сеюм
|1
| $29
| $29
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойи чаҳорум
|1
| $27
| $27
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 5 то 8-ум (1/4-ниҳоӣ)
|4
| $19
| $76
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 9 то 16-ум (1/8-ниҳоӣ)
|8
| $15
| $120
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 17 то 32-юм (1/16-ниҳоӣ)
|16
| $11
| $176
|-
| style="text-align:left;" | Ҷойҳои 33 то 48-ум (марҳилаи гурӯҳӣ)
|16
| $9
| $144
|-
! Ҳамагӣ
!48
! colspan="2" |$655
|}
=== Ҷоизаҳои инфиродӣ ва даставӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Беҳтаринҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол}}
Ҷоизаҳои зерин дар охири мусобиқа супорида мешаванд:
*Кафши тилло: ба беҳтарин голзани мусобиқа.
*Дастпӯши тилло: ба беҳтарин дарвозабони мусобиқа.
*Тӯби тилло: ба беҳтарин бозикуни кулли мусобиқа.
*Ҷоизаи бозигари ҷавони ФИФА: ба беҳтарин бозикуни зери 21 соли мусобиқа.
*Ҷоми Fair Play-и ФИФА: ба дастаи боинтизомтарини мусобиқа дар марҳилаи ҳазфӣ.
== Пахши мусобиқа ==
== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.
== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]
== Эзоҳ ==
<references group="lower-alpha"/>
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]
n35c807tgyrc62pt4tglh9isc4hbx1a
Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ
14
326849
1476299
1443464
2026-06-12T14:00:19Z
Шухрат Саъдиев
5132
Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Жанрҳои санъати тасвирӣ]] to [[Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ]]: ивази ном
1443464
wikitext
text/x-wiki
[[Гурӯҳ:Жанрҳо]]
[[Гурӯҳ:Расмҳои натюрморт]]
33uj50mfkoo609xwjiq0uiuoazka03p
Шаблон:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
10
328385
1476314
1455027
2026-06-12T14:38:45Z
Yoonoos.tj
27005
/* */
1476314
wikitext
text/x-wiki
{{Ҷадвали новбарӣ
|ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly>
|услуби_сарлавҳа =
|сарлавҳа = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
|услуби_гурӯҳ =
|синфи_феҳристҳо = hlist hlist-items-nowrap
|гурӯҳ1 = Марҳилаҳо
|феҳрист1 = {{Зергурӯҳи ҷадвали новбарӣ
|услуби_гурӯҳ =
|гурӯҳ1 = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)|Марҳилаи муқаддамотӣ]]
|феҳрист1 =
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА (Урупо)]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|КФО (Осиё)]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА (Африқо)]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ (Амрикои Шимолӣ)]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ (Амрикои Ҷанубӣ)]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ (Уқёнусия)]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|Плей-оффи байниқитъавӣ]]
|гурӯҳ2 = Марҳилаи ниҳоӣ
|феҳрист2 =
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|Гурӯҳи A]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|Гурӯҳи B]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|Гурӯҳи C]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|Гурӯҳи D]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|Гурӯҳи E]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|Гурӯҳи F]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|Гурӯҳи G]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|Гурӯҳи H]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|Гурӯҳи I]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|Гурӯҳи J]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|Гурӯҳи K]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|Гурӯҳи L]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
* [[Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Финал]]
}}
|гурӯҳ2 = Омодагӣ
|феҳрист2 =
* {{iw|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Интихоби мизбонҳо|Интихоби мизбонҳо|2026 FIFA World Cup bids}}
|гурӯҳ3 = Инчунин
|феҳрист3 =
* {{iw|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Тӯб|Тӯби ҶҶ-2026|Adidas Trionda}}
* {{iw|Мейпл, Заю ва Клатч|Намодҳо|Maple, Zayu and Clutch}}
|гурӯҳ4 = Варзишгоҳҳо
|феҳрист4 =
{{Зергурӯҳи ҷадвали новбарӣ
|гурӯҳ1 = Канада
|феҳрист1 =
* [[BC Place (варзишгоҳ)]] ([[Ванкувер]])
* [[Бимо Филд|Варзишгоҳи миллӣ]] ([[Торонто]])
|гурӯҳ2 = Мексика
|феҳрист2 =
* [[Акрон (варзишгоҳ)]] ([[Сапопан]])
* [[Варзишгоҳи Азтека]] ([[Мехико]])
* [[BBVA (варзишгоҳ)]] ([[Гвадалупе (Нуэво-Леон)|Гвадалупе]])
|гурӯҳ3 = ИМА
|феҳрист3 =
* [[AT&T (варзишгоҳ)]] ([[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]])
* [[Gillette (варзишгоҳ)]] ([[Фоксборо]])
* [[Hard Rock (варзишгоҳ)]] ([[Майами-Гарденс]])
* [[Levi's (варзишгоҳ)]] ([[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]])
* [[Lincoln Financial (варзишгоҳ)]] ([[Филаделфия]])
* [[Lumen (варзишгоҳ)]] ([[Сиэтл]])
* [[MetLife (варзишгоҳ)]] ([[Ратерфорди шарқӣ]])
* [[NRG (варзишгоҳ)]] ([[Ҳюстон]])
* [[SoFi (варзишгоҳ)]] ([[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]])
* [[Варзишгоҳи Эрровҳед]] ([[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]])
* [[Мерседес-Бенс (варзишгоҳ)]] ([[Атланта]])
}}
}}<noinclude>
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
</noinclude>
eb1i0jxvvlfxklc2p773wi9ow2y8n2c
Маъбади оташ
0
331553
1476297
1473235
2026-06-12T13:36:37Z
Шухрат Саъдиев
5132
иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]
1476297
wikitext
text/x-wiki
{{Маздаясно}}
[[Акс:Zoroastrian_Fire_Temple,_Yazd_(2).jpg|мини|Маъбади оташи Зардушт дар Язд]]
'''Оташкада''' ё '''оташхона''' (Аташхона ) ё Дар [[Маздаясно|-]] '''меҳр''' бинои диниест, ки дар он оташ дар ҷои махсус гузошта мешавад, зеро [[Ниёишгоҳ|хосиятҳои]] тозакунанда ва гармкунанда дорад ва муҳимтарин дуоҳои динӣ дар дохил ва дар пеши оташ анҷом дода мешаванд. Дар байни дуоҳо қироати [[Авесто]] ва [[Готҳо]] мавҷуд аст, ки дар он Худои ягона дар пеши оташ ситоиш карда мешавад. Калимаи "Аташхона" аз ду калимаи "Атш" ва "Қодеҳ" иборат аст, ки маънояш "хонаи оташ" аст. Маъбади оташи [[Кошмар]] аввалин маъбади оташи зардуштӣ буд, ки [[Гуштосп]] бо дархости [[Зардушт]] дар Кошмар ( [[Кошмар|Кошмари имрӯза]]) сохтааст ва муҳимтарин маъбадҳои оташе, ки то ҳол боқӣ мондаанд , маъбади оташи Озар [[Гуштосп]] , маъбади оташи Вараҳрам дар Язд, маъбади оташи Боку <ref>{{Cite web|url=http://thebriefnote.com/2012/04/06/ateshgahs-and-zoroastrians-good-thoughts-good-words-good-deeds-baku-atesgah-azerbaijan/|title=Ateshgahs and Zoroastrians in Azerbaijan: Good thoughts, good words, good deeds|accessdate=20 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029195134/http://thebriefnote.com/2012/04/06/ateshgahs-and-zoroastrians-good-thoughts-good-words-good-deeds-baku-atesgah-azerbaijan/|archivedate=29 October 2013}}</ref> ва маъбади оташи Ниёсорро дар бар мегиранд.
== Қадимтарин маъбади оташ ==
Қадимтарин ва қадимтарин маъбадҳои оташ, ки бостоншиносон то ҳол тавонистанд онҳоро кашф ва муайян кунанд, ба фарҳанги Маздаясна ва тавҳид тааллуқ доранд. Онҳо дар шаҳри таърихии [[Саразм]]<nowiki/>и [[Тоҷикистон]] ҷойгиранд. Қадимияти ин маъбадҳои оташ ба панҷ ҳазору панҷсад сол пеш рост меояд, ки нишон медиҳад, ки эътиқод ба тавҳид барои нажоди ориёӣ дар ин низом вуҷуд дорад. Аммо, қадимтарин маъбади оташ, ки то ҳол кашф шудааст, маъбади оташи Нубаҳор дар [[Балх]] аст, ки шаш ҳазор сол дорад. Ин маъбади оташ инчунин ҷое буд, ки [[Зардушт]] дар он зиндагӣ ва вафот карда буд.
== Биноҳои Чортогӣ ==
[[Акс:آتشکده_ساسانی،_بهبهان.jpg|алт=چارتاقی آتشکده ساسانی، بهبهان|мини|Чортогиҳои маъбади оташи Сосониён, [[Биҳбаҳон|Биҳбаҳон]]]]
Бисёре аз Чортогиҳо маъбадҳои оташи давраи [[Сосониён]] ҳисобида мешаванд. Биноҳои Чортогиҳо ё пурра хароб шудаанд ё ба шакли дигар табдил дода шудаанд; аммо баъзе аз онҳо, ба монанди Базеҳ-э-Ҳор Фоур-Ток, Ниасор Фоур-Ток ва Баҳоран Фоур-Ток, то ҳол бетағйир боқӣ мондаанд.
== Сохтани маъбадҳои оташ ==
Ба гуфтаи [[Аҳмади Тафаззулӣ|Аҳмад Тафаззулӣ,]] маълумоти мо дар бораи маъбадҳои оташ умуман аз давраҳои [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] ва [[Ислом]] сарчашма мегирад. Шакл ва сохти маъбадҳои оташ дар ҳама ҷо якхела буд, одатан ҳар як маъбади оташ ҳашт дар ва якчанд ҳуҷраҳои ҳашткунҷа дошт ва оташдон дар мобайни бино ҷойгир буд ва оташи муқаддас дар он пайваста месӯхт. Аммо, бо гузашти вақт ва тадриҷан, дар дини [[Зардушт|зардуштӣ]] муқаррар шуда буд, ки офтоб набояд ба [[оташ]] афтад; аз ин рӯ, оташ дар ҳавои кушод нигоҳ дошта намешуд ва дар мобайни бино ҳуҷрае сохта мешуд, ки дар он оташдон ҷойгир буд. Шумораи маъбадҳои оташдон зиёд буд ва бунёди онҳо ба давраи пеш аз [[Зардушт|Зардуштӣ]], яъне ба замони [[Пешдодиён]] ( [[Ҳушанг]] ва [[Ҷамшед]] ) рост меояд; аммо дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]], се маъбади машҳури оташдон чунин буданд:
* Маъбади оташи Озаргошнесб (Озаргошнесб ё Озарҷашнес), ки дар [[Шаҳристони Такоб]] ҷойгир аст
* Оташхонаи Озарбарзинмеҳр дар Райванди Хуросон
* Маъбади оташнишонии Кариён ё маъбади оташнишонии Азар Фарнбағ Кариён дар деҳаи Кариён, вилояти Ҷоим, музофоти Ларистон.
Он аз номи се табақаи асосии иҷтимоии он давра, яъне табақаи низомӣ, табақаи деҳқонон ва ҳунармандон ва табақаи рӯҳониён, ки бо се ранги сурх, сабз ва сафед ё се ранги парчами [[Эрон]] муайян мешуданд, номгузорӣ шудааст. Ба гуфтаи [[Аҳмади Тафаззулӣ]], маъбадҳои оташ вобаста ба аҳамияти навъи оташе, ки онҳо дар бар мегиранд, ба се тақсим мешаванд: Оташи Баҳром, Адорон ва Турайф.
== Маъбадҳои оташи хомӯш ==
Дар Эрон маъбадҳои оташи зиёде мавҷуданд, ба монанди маъбади оташи кӯҳӣ ва маъбади оташи Керкуя, ки пас аз ҳуҷуми арабҳо ба Эрон ва инчунин дар давраи [[Сафавиён]] бо зӯрӣ хомӯш карда шуданд. Як қатор маъбадҳои оташ низ аз ҷониби арабҳо ё худи ифротгароёни эронӣ хароб карда шуданд.
== Маъбадҳои машҳури оташ ==
* [[Маздаясно|Маздасно]]
* Оташи Миррих
* Рӯихати маъбадҳои оташ дар Эрон
[[Акс:Atashgah_Castle2023-04-08_40.jpg|мини|чап|Бозсозии модели Сосониёни маъбади оташи Кошмар дар наздикии маҷмааи таърихии Қалъаи Оташгоҳ]]
[[Акс:Abdoli.jpg|мини|марказ|Боқимондаҳои маъбади оташи Ношиҷон ( [[Малойир|Малайар]] "Мал Агар: Тепаҳои оташ) ягона боқимондаҳо аз давраи [[Подшоҳии Мод]] мебошанд ]]
[[Акс:اتشکده_کرکویه.jpg|мини|рост|Он чизе, ки аз маъбади оташ дар Каркуя (Систон) боқӣ мондааст, ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] тааллуқ дорад.]]
== Манобеъ ==
* Ошидарӣ, Ҷаҳонгир, Энсиклопедияи Маздоизм
* Тафаззулӣ, Аҳмад, Маъбади оташ, Энсиклопедияи бузурги исломӣ, ҷилди 1, [https://web.archive.org/web/20101218062216/http://cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=55 нашри онлайн] . Мақолаи 55
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Зардуштия]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти динӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
m406t5bi8nh58d96tvm3l8pzmtjk01a
Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён
14
331679
1476288
1474082
2026-06-12T13:08:08Z
Шухрат Саъдиев
5132
иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]
1476288
wikitext
text/x-wiki
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
n7ylyfybqr8r3644pxtivkbedal2dqn
1476306
1476288
2026-06-12T14:18:51Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ
1476306
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Гурӯҳ:Услуби меъмории Портӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
0blbvl7hepabq1jrg29rb8jt3hh790u
1476318
1476306
2026-06-12T14:44:18Z
Шухрат Саъдиев
5132
Removed redirect to [[Гурӯҳ:Услуби меъмории Портӣ]]
1476318
wikitext
text/x-wiki
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
n7ylyfybqr8r3644pxtivkbedal2dqn
Маъбади Хворҳе
0
331750
1476287
1474413
2026-06-12T13:06:18Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Манобеъ */ гурӯҳбандӣ
1476287
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}
'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан "2200 сол пеш" ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / [[Порт|давраи аввали Портия]] рост меояд. Ин [[ёдгорӣ]] дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. <ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}</ref>
== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд. Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. <ref>{{Cite web|url=https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87}}</ref>
== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. <ref>{{Cite web|url=https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87}}</ref> - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. <ref>{{Cite web|url=https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html}}</ref>
== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии "ионӣ" сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. <ref>{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}</ref> Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун "бинои маросимӣ/ашрофӣ"-и [[Порт|давраи Портия]] эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии "маъбад" ё "оташхона" метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкидҳоро ]] инъикос мекунанд. <ref>{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}</ref> <ref>{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}</ref>
== Ҷадвали замон ==
{| class="wikitable"
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}
== Нигораҳо ==
<gallery columns="2">
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستونهای باقیمانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستونهای عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچهای تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
</gallery>'''
== Ҷусторҳои марбут ==
* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]
== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
nquj0g82g9v24c1oe3bhpy8lar2tdiz
Қасри Сосониёни Сарвистон
0
331983
1476298
1476198
2026-06-12T13:38:40Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Манобеъ */
1476298
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox World Heritage Site|image=[[پرونده:Imgitfars.jpg|250px|کاخ ساسانی سروستان در شب]]}}
[[Акс:00SarvestanQ80034.jpg|рост|мини|250x250пкс|Намуди беруна аз шимол.]]
[[Акс:Sarvestan_Palace_4.jpg|рост|мини|250x250пкс|Қасри Сарвистон, намуди ҷанубӣ]]
'''Маҷмааи Қасри Сарвистон''' дар [[Устони Форс]], 9 километр ҷанубтар аз шаҳри [[Сарвистон]], дар [[шаҳристони Сарвистон]] ва маҳаллаи Тезанг ҷойгир аст ва тамоми маҷмаа масоҳати 25 [[Ҳектор|гектарро]] фаро мегирад. Қаср аз [[санг]] ва гаҷ сохта шудааст ва қисмати марказии онро [[Айвон|айвони]] чоркунҷа ташкил медиҳад, ки дарозӣ ва паҳнои он 13 метр ва баландии он 18 метр аст. Он инчунин дар марказ ва ҳавлӣ [[Гунбад|гунбаз]] дорад.
Ин бино ба [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Фирӯзобод]] монанд ва аз он хурдтар аст ва [[арк]]<nowiki/>ҳои [[Гунбад|гунбади]] он аз [[хишт]] сохта шудаанд. Ин бино яке аз бошукӯҳтарин қасрҳои [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Шпҳаншоҳии Сосониён]] буда, айвони даромадгоҳ ва [[гунбад]] дар марказ ва ҳавлиро дар бар мегирад. Ин [[қаср]] нисбат ба дигар биноҳои ин давра аз [[меъморӣ]] ва нақшаи мураккабтар ва пурратар истифода мебарад.{{Эзоҳ}}
== Меъморӣ ==
Намои асосии Қасри Сарвистон дар тарафи ҷанубӣ ҷойгир аст, ки дар он айвони марказӣ ва ду айвони хурдтар дар ҳарду тараф ҷойгиранд. Айвони марказӣ ба толори асосӣ ва сипас ба чор ҳавлӣ пайваст аст ва девори ҷанубии толори марказӣ ба айвони паҳлӯии берунӣ мебарад. [[Айвон]], ки дар тарафи шимолии қаср ҷойгир аст, бо чанд зина ба беруни қаср пайваст аст, аммо айвони калони шарқӣ бо толори марказӣ ва дигар қисмҳои бино пайваст аст ва дар ҳарду тарафи ин бино ду ҳуҷраи танг бо гунбазҳои мудаввар мавҷуданд, ки ба якдигар рӯ ба рӯ нестанд. Истифодаи пӯсти фил барои ҷойгир кардани гунбадҳо дар бино ба таври возеҳ намоён аст.
Илова бар ин [[Гӯшвора (меъмории эронӣ)|гушвора]] истифодаи [[Сутун|сутунҳо]] ҳамчун муҳофизони [[бом]] дар утоқҳо мушоҳида мешавад. Ҳамчунин, теппаҳо ва нобаробарии замини атроф аз биноҳое шаҳодат медиҳанд, ки дар атрофи қасри бунёдӣ буданд. Умуман, нақшаи Қасри Сарвистон сабки хеле инноватсионӣ ва ҷолиби меъмории Сосониёнро нишон медиҳад. Баъзе муҳаққиқони меъмории Сосониён, бо назардошти техникаи пешрафта дар нақшаи умумӣ ва тафсилоти бино, онро ба [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи охири Шоҳаншоҳии Сосониён]] тааллуқ меҳисобанд ва боварӣ доранд, ки сохтмони ин бино яке аз қадамҳои аввал ба сӯи сабки махсуси бино буд, ки меъмории готикиро метавон ҳамчун амалисозии ниҳоӣ арзёбӣ кард.
== Замони сохтмон ==
Баъзе аз муҳаққиқони [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониён]], бо назардошти техникаи пешрафта дар тарҳрезии умумӣ ва тафсилоти бино, онро ба давраи охири Сосониён тааллуқ меҳисобанд ва бар он ақидаанд, ки сохтмони ин бино яке аз қадамҳои аввал ба сӯи сабки махсуси сохтмонӣ буд, ки меъмории готикиро метавон ҳамчун амалисозии ниҳоӣ арзёбӣ кард.
Маълумот дар бораи қасри Сарвистонро дар манбаъҳои таърихӣ-ҷуғрофӣ пайдо кардан мумкин аст. [[Ибни Хурдодбеҳ]] дар китоби худ «Ал-Масолиқ вал-Мамолик» пас аз шарҳҳои васеъ дар бораи шаҳри Истахр ва изҳор доштани он, ки Истахр яке аз қадимтарин шаҳрҳои Форс аст, Сарвистонро яке аз шаҳрҳои он медонад. Дар он ӯ аз як бинои бузурге, ки аз санг ва гаҷ сохта шудааст ва аз гунбазҳо, як толори сутундор, якчанд айвонҳо, утоқҳо ва роҳравҳои сершумор иборат аст, ёдовар мешавад. Ӯ сохтмони ин қасрро ба [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми V Гӯр]], нисбат медиҳад.
== Таърихи омӯзиши қасри Сарвистон ==
Бори аввал Оузли ба қасри Сарвистон таваҷҷӯҳ зоҳир кард. Ӯ соли 1810 онро зиёрат карда, онро ҳамчун бинои хиштӣ бо услуби хоси исломӣ тавсиф кард. Соли 1840 Фландин ва Каст аз ин макон дидан карда, харита ва панҷ расм омода карданд, ки тафсилоти муҳими онро барои мо ошкор мекунанд. Фландин гумон кард, ки ин бино қаср аст ва сохтори онро бо як қатор аркҳои чорқабата муқоиса кард ва сипас ба хулосае омад, ки ба андешаи ӯ, ин оташхонаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосониён]] аст. Хонум Диулафои, ки соли 1880 аз Сарвистон боздид карда буд, ба талошҳои назарраси пешгузаштагонаш чизе илова накард. Вай ба ҳамоҳангии тафсилоти бино ва дақиқии меъмории он дар асоси андозагириҳои тақрибӣ диққати бештар дод ва расмҳои хеле дақиқтар аз нақшаи Каст ва бо шарҳҳои пурра пешниҳод кард. Расмҳои омодакардаи хонум Диулафои қадимтарин тасвирҳои бино мебошанд, ки мо дорем ва қисмати арзишмандтаринро дар бар мегиранд, расмҳои бино, ки бодиққат таҳқиқ нашудаанд .
Диулафои исрор мекард, ки тамоми бино ба [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Шоҳаншоҳии давраи охири Ҳахоманишӣ]] ё шояд ба [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкиён]] тааллуқ дорад ва ягона шахсе, ки санаи [[Сосониён]]<nowiki/>ро барои он тахмин задааст, Фландин буд. Тақрибан дар соли 1910, Ҳерзфелд фикр мекард, ки санаи сохтмони Сарвистон ба давраи ҳукмронии [[Баҳроми Гӯр]] (420-480) рост меояд. Ҳерзфелд барои исботи иддаои худ аз изҳороти Табарӣ истифода бурд, ки вақте [[Меҳрнарсе|мӯҳр гирифта нашуд,]] сарвазири Баҳроми V боғе бо дувоздаҳ ҳазор [[Дарахт|дарахти]] [[сарв]] шинонд ва инро ҳамчун далел барои изҳороти худ зикр кард.
Муҳаққиқон ва [[Бостоншиносӣ|бостоншиносон]] дар бораи ин бино изҳороти гуногун кардаанд, аммо аксарияти кулли муҳаққиқон ин асарро ба [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосониён]] ва эҳтимолан ба давраи ҳукмронии [[Баҳроми V]] (асри 5-и мелодӣ) рабт медиҳанд. Баъзеҳо онро ҳамчун [[оташдон]] муаррифӣ кардаанд, зеро андозаи кофӣ надорад ва биное сазовори қасри шоҳона аст ва дигарон ин маконро ҳамчун истироҳатгоҳи шоҳона ё шикоргоҳ муаррифӣ кардаанд, зеро он васеъшавии онро фаро мегирад, ки аз ҳадди оташдон зиёдтар аст.
== Муқоисаи қасри Сарвистон бо нуфузи Сосониён дар Фирӯзобод ==
Андре Годар дар китоби худ "Санъати Эрон" аз Қасри Сосониён ёдовар шуда, бар он бовар аст, ки "Қасри Сарвистон бо фармони [[Баҳроми V]] (480-420 милодӣ) сохта шудааст ва аз Қасри Фирӯзобод беҳтар ҳифз шудааст. Тарҳи он нисбат ба нақшаи Фирӯзобод мураккабтар аст ва аз ҷиҳати принсипҳои техникӣ мукаммалтар аст ва дар сохтани [[арк|аркҳо]] ва [[гунбаз|гунбазҳо]] маҳорати бештар истифода шудааст ва фасади асосии ин бино ба самти шарқ нигаронида шудааст..." "Дар паси толоре, ки бо гунбази асосӣ пӯшонида шудааст, ҳавлие ҳаст, ки мисли Қасри Фирӯзобод бо биноҳои истиқоматӣ иҳота шудааст, аммо он симметрия надорад ва утоқҳо андозаҳои гуногун доранд ва муносибати байни онҳо тахайюлӣ аст; аз ин рӯ, таркиби Қасри Сосониён асосан ба Фирӯзобод монанд аст, аммо он аз ҷиҳати тафсилот озодтар ва гуногунтар аст. Дар асл, агар мо майдони қабули онро ба толори бузург маҳдуд ҳисоб кунем, он барои ин хеле танг мешуд. Аз тарафи дигар, толорҳои дигар хеле васеъанд, аммо шумораи онҳо хурд, вале боҳашамат аст ва дарҳои зиёде ба берун кушодаанд. Он аз... ки макони истиқомат ҳисобида мешавад. Айвон ва толори [[чоркунҷа]] низ бо дарҳои танг ба ҳам пайвастанд. Эҳтимол дорад, ки бинои мавриди назар, ки чоряки андозаи Қасри Фирӯзободро ташкил медиҳад, танҳо қасри қабулгоҳ буд...”
== Нигораҳо ==
{{Center|<gallery>
Акс:Sarvestan Palace Old BW.png|Тасвири қисме аз қасри Сарвистон
Акс:Sarvestan Palace1.png|фазои дохил
Акс:Sarvestan Palace2.png|роҳравҳои дохили қаср
Акс:Sarvestan Palace3.jpg|Расми қаср, ки аз ҷониби муҳаққиқон гирифта шудааст
Акс:Sarvestan Palace4.jpg|Фазои даҳшатноки дохилии қаср.
Акс:Kākh-e Sāsāni-ye Sarvestān (Inside) 01.jpg|Фазои дохилии қаср.
Акс:Kākh-e Sāsāni-ye Sarvestān (Inside) 02.jpg|Фазои дохилии қаср
</gallery>}}
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи ёдгориҳои миллии Устони Форс]]
* [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
== Манобеъ ==
* [https://web.archive.org/web/20071211161913/http://www.chnphoto.ir/gallery.php?lang=fa&gallery_uid=161 Агентии иттилоотии мероси фарҳангӣ]
* [http://www.aftab.ae/lifestyle/view.php?id=93606 Офтоб]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Кохҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Сарвистон]]
[[Гурӯҳ:Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
ca0bvu57utrj5qb8rlrhfrrnqvk9ear
1476349
1476298
2026-06-13T04:23:13Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476349
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox World Heritage Site|image=[[پرونده:Imgitfars.jpg|250px|کاخ ساسانی سروستان در شب]]}}
[[Акс:00SarvestanQ80034.jpg|рост|мини|250x250пкс|Намуди беруна аз шимол.]]
[[Акс:Sarvestan_Palace_4.jpg|рост|мини|250x250пкс|Қасри Сарвистон, намуди ҷанубӣ]]
'''Маҷмааи Қасри Сарвистон''' дар [[Устони Форс]], 9 километр ҷанубтар аз шаҳри [[Сарвистон]], дар [[шаҳристони Сарвистон]] ва маҳаллаи Тезанг ҷойгир аст ва тамоми маҷмаа масоҳати 25 [[Ҳектор|гектарро]] фаро мегирад. Қаср аз [[санг]] ва гаҷ сохта шудааст ва қисмати марказии онро [[Айвон|айвони]] чоркунҷа ташкил медиҳад, ки дарозӣ ва паҳнои он 13 метр ва баландии он 18 метр аст. Он инчунин дар марказ ва ҳавлӣ [[Гунбад|гунбаз]] дорад.
Ин бино ба [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Фирӯзобод]] монанд ва аз он хурдтар аст ва [[арк]]<nowiki/>ҳои [[Гунбад|гунбади]] он аз [[хишт]] сохта шудаанд. Ин бино яке аз бошукӯҳтарин қасрҳои [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Шпҳаншоҳии Сосониён]] буда, айвони даромадгоҳ ва [[гунбад]] дар марказ ва ҳавлиро дар бар мегирад. Ин [[қаср]] нисбат ба дигар биноҳои ин давра аз [[меъморӣ]] ва нақшаи мураккабтар ва пурратар истифода мебарад.{{Эзоҳ}}
== Меъморӣ ==
Намои асосии Қасри Сарвистон дар тарафи ҷанубӣ ҷойгир аст, ки дар он айвони марказӣ ва ду айвони хурдтар дар ҳарду тараф ҷойгиранд. Айвони марказӣ ба толори асосӣ ва сипас ба чор ҳавлӣ пайваст аст ва девори ҷанубии толори марказӣ ба айвони паҳлӯии берунӣ мебарад. [[Айвон]], ки дар тарафи шимолии қаср ҷойгир аст, бо чанд зина ба беруни қаср пайваст аст, аммо айвони калони шарқӣ бо толори марказӣ ва дигар қисмҳои бино пайваст аст ва дар ҳарду тарафи ин бино ду ҳуҷраи танг бо гунбазҳои мудаввар мавҷуданд, ки ба якдигар рӯ ба рӯ нестанд. Истифодаи пӯсти фил барои ҷойгир кардани гунбадҳо дар бино ба таври возеҳ намоён аст.
Илова бар ин [[Гӯшвора (меъмории эронӣ)|гушвора]] истифодаи [[Сутун|сутунҳо]] ҳамчун муҳофизони [[бом]] дар утоқҳо мушоҳида мешавад. Ҳамчунин, теппаҳо ва нобаробарии замини атроф аз биноҳое шаҳодат медиҳанд, ки дар атрофи қасри бунёдӣ буданд. Умуман, нақшаи Қасри Сарвистон сабки хеле инноватсионӣ ва ҷолиби меъмории Сосониёнро нишон медиҳад. Баъзе муҳаққиқони меъмории Сосониён, бо назардошти техникаи пешрафта дар нақшаи умумӣ ва тафсилоти бино, онро ба [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи охири Шоҳаншоҳии Сосониён]] тааллуқ меҳисобанд ва боварӣ доранд, ки сохтмони ин бино яке аз қадамҳои аввал ба сӯи сабки махсуси бино буд, ки меъмории готикиро метавон ҳамчун амалисозии ниҳоӣ арзёбӣ кард.
== Замони сохтмон ==
Баъзе аз муҳаққиқони [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониён]], бо назардошти техникаи пешрафта дар тарҳрезии умумӣ ва тафсилоти бино, онро ба давраи охири Сосониён тааллуқ меҳисобанд ва бар он ақидаанд, ки сохтмони ин бино яке аз қадамҳои аввал ба сӯи сабки махсуси сохтмонӣ буд, ки меъмории готикиро метавон ҳамчун амалисозии ниҳоӣ арзёбӣ кард.
Маълумот дар бораи қасри Сарвистонро дар манбаъҳои таърихӣ-ҷуғрофӣ пайдо кардан мумкин аст. [[Ибни Хурдодбеҳ]] дар китоби худ «Ал-Масолиқ вал-Мамолик» пас аз шарҳҳои васеъ дар бораи шаҳри Истахр ва изҳор доштани он, ки Истахр яке аз қадимтарин шаҳрҳои Форс аст, Сарвистонро яке аз шаҳрҳои он медонад. Дар он ӯ аз як бинои бузурге, ки аз санг ва гаҷ сохта шудааст ва аз гунбазҳо, як толори сутундор, якчанд айвонҳо, утоқҳо ва роҳравҳои сершумор иборат аст, ёдовар мешавад. Ӯ сохтмони ин қасрро ба [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми V Гӯр]], нисбат медиҳад.
== Таърихи омӯзиши қасри Сарвистон ==
Бори аввал Оузли ба қасри Сарвистон таваҷҷӯҳ зоҳир кард. Ӯ соли 1810 онро зиёрат карда, онро ҳамчун бинои хиштӣ бо услуби хоси исломӣ тавсиф кард. Соли 1840 Фландин ва Каст аз ин макон дидан карда, харита ва панҷ расм омода карданд, ки тафсилоти муҳими онро барои мо ошкор мекунанд. Фландин гумон кард, ки ин бино қаср аст ва сохтори онро бо як қатор аркҳои чорқабата муқоиса кард ва сипас ба хулосае омад, ки ба андешаи ӯ, ин оташхонаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосониён]] аст. Хонум Диулафои, ки соли 1880 аз Сарвистон боздид карда буд, ба талошҳои назарраси пешгузаштагонаш чизе илова накард. Вай ба ҳамоҳангии тафсилоти бино ва дақиқии меъмории он дар асоси андозагириҳои тақрибӣ диққати бештар дод ва расмҳои хеле дақиқтар аз нақшаи Каст ва бо шарҳҳои пурра пешниҳод кард. Расмҳои омодакардаи хонум Диулафои қадимтарин тасвирҳои бино мебошанд, ки мо дорем ва қисмати арзишмандтаринро дар бар мегиранд, расмҳои бино, ки бодиққат таҳқиқ нашудаанд .
Диулафои исрор мекард, ки тамоми бино ба [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Шоҳаншоҳии давраи охири Ҳахоманишӣ]] ё шояд ба [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкиён]] тааллуқ дорад ва ягона шахсе, ки санаи [[Сосониён]]<nowiki/>ро барои он тахмин задааст, Фландин буд. Тақрибан дар соли 1910, Ҳерзфелд фикр мекард, ки санаи сохтмони Сарвистон ба давраи ҳукмронии [[Баҳроми Гӯр]] (420-480) рост меояд. Ҳерзфелд барои исботи иддаои худ аз изҳороти Табарӣ истифода бурд, ки вақте [[Меҳрнарсе|мӯҳр гирифта нашуд,]] сарвазири Баҳроми V боғе бо дувоздаҳ ҳазор [[Дарахт|дарахти]] [[сарв]] шинонд ва инро ҳамчун далел барои изҳороти худ зикр кард.
Муҳаққиқон ва [[Бостоншиносӣ|бостоншиносон]] дар бораи ин бино изҳороти гуногун кардаанд, аммо аксарияти кулли муҳаққиқон ин асарро ба [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосониён]] ва эҳтимолан ба давраи ҳукмронии [[Баҳроми V]] (асри 5-и мелодӣ) рабт медиҳанд. Баъзеҳо онро ҳамчун [[оташдон]] муаррифӣ кардаанд, зеро андозаи кофӣ надорад ва биное сазовори қасри шоҳона аст ва дигарон ин маконро ҳамчун истироҳатгоҳи шоҳона ё шикоргоҳ муаррифӣ кардаанд, зеро он васеъшавии онро фаро мегирад, ки аз ҳадди оташдон зиёдтар аст.
== Муқоисаи қасри Сарвистон бо нуфузи Сосониён дар Фирӯзобод ==
Андре Годар дар китоби худ "Санъати Эрон" аз Қасри Сосониён ёдовар шуда, бар он бовар аст, ки "Қасри Сарвистон бо фармони [[Баҳроми V]] (480-420 милодӣ) сохта шудааст ва аз Қасри Фирӯзобод беҳтар ҳифз шудааст. Тарҳи он нисбат ба нақшаи Фирӯзобод мураккабтар аст ва аз ҷиҳати принсипҳои техникӣ мукаммалтар аст ва дар сохтани [[арк|аркҳо]] ва [[гунбаз|гунбазҳо]] маҳорати бештар истифода шудааст ва фасади асосии ин бино ба самти шарқ нигаронида шудааст..." "Дар паси толоре, ки бо гунбази асосӣ пӯшонида шудааст, ҳавлие ҳаст, ки мисли Қасри Фирӯзобод бо биноҳои истиқоматӣ иҳота шудааст, аммо он симметрия надорад ва утоқҳо андозаҳои гуногун доранд ва муносибати байни онҳо тахайюлӣ аст; аз ин рӯ, таркиби Қасри Сосониён асосан ба Фирӯзобод монанд аст, аммо он аз ҷиҳати тафсилот озодтар ва гуногунтар аст. Дар асл, агар мо майдони қабули онро ба толори бузург маҳдуд ҳисоб кунем, он барои ин хеле танг мешуд. Аз тарафи дигар, толорҳои дигар хеле васеъанд, аммо шумораи онҳо хурд, вале боҳашамат аст ва дарҳои зиёде ба берун кушодаанд. Он аз... ки макони истиқомат ҳисобида мешавад. Айвон ва толори [[чоркунҷа]] низ бо дарҳои танг ба ҳам пайвастанд. Эҳтимол дорад, ки бинои мавриди назар, ки чоряки андозаи Қасри Фирӯзободро ташкил медиҳад, танҳо қасри қабулгоҳ буд...”
== Нигораҳо ==
{{Center|<gallery>
Акс:Sarvestan Palace Old BW.png|Тасвири қисме аз қасри Сарвистон
Акс:Sarvestan Palace1.png|фазои дохил
Акс:Sarvestan Palace2.png|роҳравҳои дохили қаср
Акс:Sarvestan Palace3.jpg|Расми қаср, ки аз ҷониби муҳаққиқон гирифта шудааст
Акс:Sarvestan Palace4.jpg|Фазои даҳшатноки дохилии қаср.
Акс:Kākh-e Sāsāni-ye Sarvestān (Inside) 01.jpg|Фазои дохилии қаср.
Акс:Kākh-e Sāsāni-ye Sarvestān (Inside) 02.jpg|Фазои дохилии қаср
</gallery>}}
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи ёдгориҳои миллии Устони Форс]]
* [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
== Манобеъ ==
* [https://web.archive.org/web/20071211161913/http://www.chnphoto.ir/gallery.php?lang=fa&gallery_uid=161 Агентии иттилоотии мероси фарҳангӣ]
* [http://www.aftab.ae/lifestyle/view.php?id=93606 Офтоб]{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Кохҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Сарвистон]]
[[Гурӯҳ:Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
3j3rc4rbutn56hfav7vxbv5c0b9k4b1
Википедиа:Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад/Ширкаткунандагон
4
331993
1476332
1476282
2026-06-12T18:16:59Z
Rumsor
38974
1476332
wikitext
text/x-wiki
# [[Корбар:Artemev Nikolay|Artemev Nikolay]] ([[Баҳси корбар:Artemev Nikolay|баҳс]]) 03:10, 11 июни 2026 (UTC)
# [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 06:37, 11 июни 2026 (UTC)
# [[Корбар:Муҳаммадюнус Мирзоиён|Муҳаммадюнус Мирзоиён]] ([[Баҳси корбар:Муҳаммадюнус Мирзоиён|баҳс]]) 13:56, 12 июни 2026 (UTC)
# [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 18:16, 12 июни 2026 (UTC)
[[Гурӯҳ:Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад]]
j7p77fzg4rlyh0y4h08bymmgsoksbzr
Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
0
332006
1476289
2026-06-12T13:18:44Z
Yoonoos.tj
27005
Саҳифаи нав: {{Бозии футбол |ном = Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 |номи аслӣ = {{lang-en|2026 FIFA World Cup Final}} |логотип = |тасвир = |бар = |имзо = |мусобиқа = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] |даста1 = |даста1кишвар = |даста1ҳисоб = |даста2...
1476289
wikitext
text/x-wiki
{{Бозии футбол
|ном = Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|номи аслӣ = {{lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}
|логотип =
|тасвир =
|бар =
|имзо =
|мусобиқа = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
|даста1 =
|даста1кишвар =
|даста1ҳисоб =
|даста2 =
|даста2кишвар =
|даста2ҳисоб =
|тафсилот =
|сана = 19 июли 2026
|варзишгоҳ = «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|шаҳр = [[Ратерфорди шарқӣ]]
|беҳтарин_бозикун1а =
|довар =
|ҳузур =
|ҳаво =
|қаблӣ = [[Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|баъдӣ = ''2030''
}}
'''Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' — бозии хотимавии [[ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] мебошад, ки дар он ғолиби мусобиқа муайян мегардад. Бозӣ санаи 19 июли соли 2026 дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар [[Ратерфорди шарқӣ]] баргузор мешавад.
== Интихоби сана ва макони баргузории бозӣ ==
Дар моҳи марти соли 2023 [[ФИФА]] санаи бозии финалиро эълон кард<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa |title=Date set for FIFA World Cup 26 final |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2023-03-16 |lang=en}}</ref>. Макони баргузории финал моҳи феврали соли 2024 эълон шуда буд<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>.
== Варзишгоҳ ==
Финал дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар шаҳри [[Ратерфорди шарқӣ]], дар 16 [[Километр|км]] ғарб аз [[Ню-Йорк]] баргузор мешавад. Дар рафти мусобиқа ин варзишгоҳ бо номи «Ню-Йорк Ню-Ҷерсӣ» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) номгузорӣ мешавад, ки ба сиёсати ФИФА ба номҳои сарпарастӣ вобаста аст<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium |title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium |website=npr.org |publisher=[[NPR]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. «Метлайф» майдони хонагии бошгоҳҳои [[Лигаи миллии футбол]] (ЛМФ) «[[Ню-Йорк Ҷайентс]]» ва «[[Ню-Йорк Ҷетс]]» мебошад<ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html |title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey |website=washingtonpost.com |publisher=[[The Washington Post]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. Он 82,5 ҳазор тамошобинро ҷойгир мекунад. Моҳи феврали соли 2014 дар ин варзишгоҳ [[Супербоул XLVIII]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html |title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part |website=nytimes.com |publisher=The New York Times |date=2024-02-09 |lang=en}}</ref>, дар моҳи июни соли 2016 — [[Финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ 2016|финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/ |title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>, моҳи июли соли 2025 — [[Финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2025|финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо ФИФА]]<ref>{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ |title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S. |website=usatoday.com |publisher=USA Today |date=2024-09-28 |lang=en}}</ref> баргузор шуда буданд.
Илова бар финал, ин варзишгоҳ мизбони ҳафт бозии дигари ҷоми ҷаҳонии 2026 хоҳад буд<ref>{{cite web |url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/ |title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches |website=abc7ny.com |date=2025-12-08 |lang=en}}</ref>.
== Бозӣ ==
<section begin=Final />{{Football box
|date=19 июли 2026
|time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 101
|score={{score link|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Бозӣ № 104}}
|team2=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 102
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|location=[[Ратерфорди шарқӣ]]
|attendance=
|referee=
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543
}}<section end=Final />
<section begin=Line-ups />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|<!--
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
<br>
--><!--
'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]:'''
<br>
<br>
<br>'''Довари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
<br>-->
<includeonly>|}</includeonly><section end=Line-ups />
|style="width:60%; vertical-align:top;"|
'''Низомномаи бозӣ:
* 90 дақиқаи вақти асосӣ
* 30 дақиқа [[Дополнительное время|дополнительного времени]] в случае ничейного счёта.
* [[Послематчевые пенальти]] в случае ничейного счёта по истечении дополнительного времени.
* Не более двенадцати заявленных запасных игроков у каждой команды.
* Максимум три [[Замены (футбол)|замены]] в основное время, четвёртая возможна в дополнительное время.
* Максимум одна дополнительная замена из-за [[Сотрясение мозга|сотрясения мозга]].
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/ Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref|en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{Ҷомҳои ҷаҳонии футбол}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
[[Гурӯҳ:Финалҳои ҷомҳои ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Варзиш дар ИМА дар соли 2026]]
[[Гурӯҳ:Ҳодисаҳои 19 июл]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ дар Ню-Ҷерсӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Ратерфорди шарқӣ]]
3ljrd1ids5mflr9yagc3xdtum56e7c3
1476305
1476289
2026-06-12T14:17:46Z
Yoonoos.tj
27005
/* Бозӣ */
1476305
wikitext
text/x-wiki
{{Бозии футбол
|ном = Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|номи аслӣ = {{lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}
|логотип =
|тасвир =
|бар =
|имзо =
|мусобиқа = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
|даста1 =
|даста1кишвар =
|даста1ҳисоб =
|даста2 =
|даста2кишвар =
|даста2ҳисоб =
|тафсилот =
|сана = 19 июли 2026
|варзишгоҳ = «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|шаҳр = [[Ратерфорди шарқӣ]]
|беҳтарин_бозикун1а =
|довар =
|ҳузур =
|ҳаво =
|қаблӣ = [[Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|баъдӣ = ''2030''
}}
'''Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' — бозии хотимавии [[ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] мебошад, ки дар он ғолиби мусобиқа муайян мегардад. Бозӣ санаи 19 июли соли 2026 дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар [[Ратерфорди шарқӣ]] баргузор мешавад.
== Интихоби сана ва макони баргузории бозӣ ==
Дар моҳи марти соли 2023 [[ФИФА]] санаи бозии финалиро эълон кард<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa |title=Date set for FIFA World Cup 26 final |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2023-03-16 |lang=en}}</ref>. Макони баргузории финал моҳи феврали соли 2024 эълон шуда буд<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>.
== Варзишгоҳ ==
Финал дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар шаҳри [[Ратерфорди шарқӣ]], дар 16 [[Километр|км]] ғарб аз [[Ню-Йорк]] баргузор мешавад. Дар рафти мусобиқа ин варзишгоҳ бо номи «Ню-Йорк Ню-Ҷерсӣ» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) номгузорӣ мешавад, ки ба сиёсати ФИФА ба номҳои сарпарастӣ вобаста аст<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium |title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium |website=npr.org |publisher=[[NPR]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. «Метлайф» майдони хонагии бошгоҳҳои [[Лигаи миллии футбол]] (ЛМФ) «[[Ню-Йорк Ҷайентс]]» ва «[[Ню-Йорк Ҷетс]]» мебошад<ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html |title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey |website=washingtonpost.com |publisher=[[The Washington Post]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. Он 82,5 ҳазор тамошобинро ҷойгир мекунад. Моҳи феврали соли 2014 дар ин варзишгоҳ [[Супербоул XLVIII]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html |title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part |website=nytimes.com |publisher=The New York Times |date=2024-02-09 |lang=en}}</ref>, дар моҳи июни соли 2016 — [[Финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ 2016|финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/ |title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>, моҳи июли соли 2025 — [[Финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2025|финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо ФИФА]]<ref>{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ |title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S. |website=usatoday.com |publisher=USA Today |date=2024-09-28 |lang=en}}</ref> баргузор шуда буданд.
Илова бар финал, ин варзишгоҳ мизбони ҳафт бозии дигари ҷоми ҷаҳонии 2026 хоҳад буд<ref>{{cite web |url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/ |title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches |website=abc7ny.com |date=2025-12-08 |lang=en}}</ref>.
== Бозӣ ==
<section begin=Final />{{Football box
|date=19 июли 2026
|time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 101
|score={{score link|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Бозӣ № 104}}
|team2=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 102
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|location=[[Ратерфорди шарқӣ]]
|attendance=
|referee=
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543
}}<section end=Final />
<section begin=Line-ups />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|<!--
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
<br>
--><!--
'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]:'''
<br>
<br>
<br>'''Довари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
<br>-->
<includeonly>|}</includeonly><section end=Line-ups />
|style="width:60%; vertical-align:top;"|
'''Низомномаи бозӣ:
* 90 дақиқа вақти асосӣ.
* 30 дақиқа [[вақти изофӣ]] дар ҳолати ҳисоби мусовӣ.
* [[Зарбаҳои пеналти]] дар ҳолати ҳисоби мусовӣ, баъди анҷоми вақти изофӣ.
* На бештар аз дувоздаҳ бозикуни эҳтиётӣ дар ҳар як даста.
* Ҳадди аксар се [[Ивазкунӣ (футбол)|ивазкунӣ]] дар вақти асосӣ, ивазкунии чаҳорум дар вақти изофӣ иҷозат дода мешавад.
* Ҳадди аксар як ивазкунии иловагӣ бинобар [[такони мағзӣ]].
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/ Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref|en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{Ҷомҳои ҷаҳонии футбол}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
[[Гурӯҳ:Финалҳои ҷомҳои ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Варзиш дар ИМА дар соли 2026]]
[[Гурӯҳ:Ҳодисаҳои 19 июл]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ дар Ню-Ҷерсӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Ратерфорди шарқӣ]]
l4zmraebimo1ablvntrdqlqlpk1kr76
1476311
1476305
2026-06-12T14:24:53Z
Yoonoos.tj
27005
/* Пайвандҳо */
1476311
wikitext
text/x-wiki
{{Бозии футбол
|ном = Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|номи аслӣ = {{lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}
|логотип =
|тасвир =
|бар =
|имзо =
|мусобиқа = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
|даста1 =
|даста1кишвар =
|даста1ҳисоб =
|даста2 =
|даста2кишвар =
|даста2ҳисоб =
|тафсилот =
|сана = 19 июли 2026
|варзишгоҳ = «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|шаҳр = [[Ратерфорди шарқӣ]]
|беҳтарин_бозикун1а =
|довар =
|ҳузур =
|ҳаво =
|қаблӣ = [[Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|баъдӣ = ''2030''
}}
'''Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' — бозии хотимавии [[ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] мебошад, ки дар он ғолиби мусобиқа муайян мегардад. Бозӣ санаи 19 июли соли 2026 дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар [[Ратерфорди шарқӣ]] баргузор мешавад.
== Интихоби сана ва макони баргузории бозӣ ==
Дар моҳи марти соли 2023 [[ФИФА]] санаи бозии финалиро эълон кард<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa |title=Date set for FIFA World Cup 26 final |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2023-03-16 |lang=en}}</ref>. Макони баргузории финал моҳи феврали соли 2024 эълон шуда буд<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>.
== Варзишгоҳ ==
Финал дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар шаҳри [[Ратерфорди шарқӣ]], дар 16 [[Километр|км]] ғарб аз [[Ню-Йорк]] баргузор мешавад. Дар рафти мусобиқа ин варзишгоҳ бо номи «Ню-Йорк Ню-Ҷерсӣ» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) номгузорӣ мешавад, ки ба сиёсати ФИФА ба номҳои сарпарастӣ вобаста аст<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium |title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium |website=npr.org |publisher=[[NPR]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. «Метлайф» майдони хонагии бошгоҳҳои [[Лигаи миллии футбол]] (ЛМФ) «[[Ню-Йорк Ҷайентс]]» ва «[[Ню-Йорк Ҷетс]]» мебошад<ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html |title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey |website=washingtonpost.com |publisher=[[The Washington Post]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. Он 82,5 ҳазор тамошобинро ҷойгир мекунад. Моҳи феврали соли 2014 дар ин варзишгоҳ [[Супербоул XLVIII]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html |title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part |website=nytimes.com |publisher=The New York Times |date=2024-02-09 |lang=en}}</ref>, дар моҳи июни соли 2016 — [[Финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ 2016|финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/ |title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>, моҳи июли соли 2025 — [[Финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2025|финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо ФИФА]]<ref>{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ |title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S. |website=usatoday.com |publisher=USA Today |date=2024-09-28 |lang=en}}</ref> баргузор шуда буданд.
Илова бар финал, ин варзишгоҳ мизбони ҳафт бозии дигари ҷоми ҷаҳонии 2026 хоҳад буд<ref>{{cite web |url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/ |title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches |website=abc7ny.com |date=2025-12-08 |lang=en}}</ref>.
== Бозӣ ==
<section begin=Final />{{Football box
|date=19 июли 2026
|time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 101
|score={{score link|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Бозӣ № 104}}
|team2=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 102
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|location=[[Ратерфорди шарқӣ]]
|attendance=
|referee=
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543
}}<section end=Final />
<section begin=Line-ups />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|<!--
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
<br>
--><!--
'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]:'''
<br>
<br>
<br>'''Довари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
<br>-->
<includeonly>|}</includeonly><section end=Line-ups />
|style="width:60%; vertical-align:top;"|
'''Низомномаи бозӣ:
* 90 дақиқа вақти асосӣ.
* 30 дақиқа [[вақти изофӣ]] дар ҳолати ҳисоби мусовӣ.
* [[Зарбаҳои пеналти]] дар ҳолати ҳисоби мусовӣ, баъди анҷоми вақти изофӣ.
* На бештар аз дувоздаҳ бозикуни эҳтиётӣ дар ҳар як даста.
* Ҳадди аксар се [[Ивазкунӣ (футбол)|ивазкунӣ]] дар вақти асосӣ, ивазкунии чаҳорум дар вақти изофӣ иҷозат дода мешавад.
* Ҳадди аксар як ивазкунии иловагӣ бинобар [[такони мағзӣ]].
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/ Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref|en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
[[Гурӯҳ:Финалҳои ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Варзиши ИМА дар соли 2026]]
[[Гурӯҳ:Ҳодисаҳои 19 июл]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ дар Ню-Ҷерсӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Ратерфорди шарқӣ]]
i0r074p8jokr50bvbikq9jbld8i72lp
1476315
1476311
2026-06-12T14:39:32Z
Yoonoos.tj
27005
/* Бозӣ */ имло
1476315
wikitext
text/x-wiki
{{Бозии футбол
|ном = Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|номи аслӣ = {{lang-en|2026 FIFA World Cup Final}}
|логотип =
|тасвир =
|бар =
|имзо =
|мусобиқа = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
|даста1 =
|даста1кишвар =
|даста1ҳисоб =
|даста2 =
|даста2кишвар =
|даста2ҳисоб =
|тафсилот =
|сана = 19 июли 2026
|варзишгоҳ = «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|шаҳр = [[Ратерфорди шарқӣ]]
|беҳтарин_бозикун1а =
|довар =
|ҳузур =
|ҳаво =
|қаблӣ = [[Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|баъдӣ = ''2030''
}}
'''Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' — бозии хотимавии [[ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]] мебошад, ки дар он ғолиби мусобиқа муайян мегардад. Бозӣ санаи 19 июли соли 2026 дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар [[Ратерфорди шарқӣ]] баргузор мешавад.
== Интихоби сана ва макони баргузории бозӣ ==
Дар моҳи марти соли 2023 [[ФИФА]] санаи бозии финалиро эълон кард<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa |title=Date set for FIFA World Cup 26 final |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2023-03-16 |lang=en}}</ref>. Макони баргузории финал моҳи феврали соли 2024 эълон шуда буд<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>.
== Варзишгоҳ ==
Финал дар варзишгоҳи «[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]» дар шаҳри [[Ратерфорди шарқӣ]], дар 16 [[Километр|км]] ғарб аз [[Ню-Йорк]] баргузор мешавад. Дар рафти мусобиқа ин варзишгоҳ бо номи «Ню-Йорк Ню-Ҷерсӣ» ({{lang-en|New York New Jersey Stadium}}) номгузорӣ мешавад, ки ба сиёсати ФИФА ба номҳои сарпарастӣ вобаста аст<ref>{{cite web |url=https://www.npr.org/2024/02/04/1229073496/2026-world-cup-final-nyc-nj-metlife-stadium |title=The 2026 World Cup final will take place at New Jersey's MetLife Stadium |website=npr.org |publisher=[[NPR]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. «Метлайф» майдони хонагии бошгоҳҳои [[Лигаи миллии футбол]] (ЛМФ) «[[Ню-Йорк Ҷайентс]]» ва «[[Ню-Йорк Ҷетс]]» мебошад<ref>{{cite web |url=https://www.washingtonpost.com/sports/soccer/2024/02/04/2026-world-cup-schedule/1c65f7a0-c3a0-11ee-bbc9-9b5ca9b20779_story.html |title=2026 World Cup final will be played at MetLife Stadium in New Jersey |website=washingtonpost.com |publisher=[[The Washington Post]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>. Он 82,5 ҳазор тамошобинро ҷойгир мекунад. Моҳи феврали соли 2014 дар ин варзишгоҳ [[Супербоул XLVIII]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/2024/02/09/nyregion/new-york-new-jersey-world-cup-final.html |title='New York New Jersey' Got the World Cup Final. Now Comes the Hard Part |website=nytimes.com |publisher=The New York Times |date=2024-02-09 |lang=en}}</ref>, дар моҳи июни соли 2016 — [[Финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ 2016|финали Ҷоми футболи Амрикои Ҷанубӣ]]<ref>{{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/5241468/2024/02/04/world-cup-final-2026-new-jersey/ |title=New Jersey's MetLife Stadium wins the 2026 World Cup final |website=nytimes.com |publisher=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en}}</ref>, моҳи июли соли 2025 — [[Финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2025|финали Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо ФИФА]]<ref>{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2024/09/28/fifa-club-world-cup-2025-game-sites/75434506007/ |title=2025 FIFA Club World Cup final set: Where games will be played in U.S. |website=usatoday.com |publisher=USA Today |date=2024-09-28 |lang=en}}</ref> баргузор шуда буданд.
Илова бар финал, ин варзишгоҳ мизбони ҳафт бозии дигари ҷоми ҷаҳонии 2026 хоҳад буд<ref>{{cite web |url=https://abc7ny.com/post/2026-world-cup-schedule-metlife-stadium/18259275/ |title=2026 FIFA World Cup schedule at MetLife Stadium for New York-New Jersey matches |website=abc7ny.com |date=2025-12-08 |lang=en}}</ref>.
== Бозӣ ==
<section begin=Final />{{Football box
|date=19 июли 2026
|time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 101
|score={{score link|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Бозӣ № 104}}
|team2=<!--{{Футбол|}}-->Ғолиби бозии № 102
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[MetLife (варзишгоҳ)|МетЛайф]]»
|location=[[Ратерфорди шарқӣ]]
|attendance=
|referee=
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289292/400021543
}}<section end=Final />
<section begin=Line-ups />
{| style="width:100%; font-size:90%;"
|<!--
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
<br>
--><!--
'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]:'''
<br>
<br>
<br>'''Довари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
<br>
<br>'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
<br>-->
<includeonly>|}</includeonly><section end=Line-ups />
|style="width:60%; vertical-align:top;"|
'''Низомномаи бозӣ:
* 90 дақиқа вақти асосӣ.
* 30 дақиқа [[вақти изофӣ]] дар ҳолати ҳисоби мусовӣ.
* [[Зарбаҳои пеналтӣ]] дар ҳолати ҳисоби мусовӣ, баъди анҷоми вақти изофӣ.
* На бештар аз дувоздаҳ бозикуни эҳтиётӣ дар ҳар як даста.
* Ҳадди аксар се [[Ивазкунӣ (футбол)|ивазкунӣ]] дар вақти асосӣ, ивазкунии чаҳорум дар вақти изофӣ иҷозат дода мешавад.
* Ҳадди аксар як ивазкунии иловагӣ бинобар [[такони мағзӣ]].
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/ Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref|en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
[[Гурӯҳ:Финалҳои ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Варзиши ИМА дар соли 2026]]
[[Гурӯҳ:Ҳодисаҳои 19 июл]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ дар Ню-Ҷерсӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Ратерфорди шарқӣ]]
jt0ldg6dcpmlhgkwswpv1wtz2u979i6
Баҳс:Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
1
332007
1476290
2026-06-12T13:20:03Z
Yoonoos.tj
27005
https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026
1476290
wikitext
text/x-wiki
{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}
isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p
Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ
14
332009
1476302
2026-06-12T14:03:09Z
Шухрат Саъдиев
5132
гурӯҳбандӣ
1476302
wikitext
text/x-wiki
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Тарҳрезии меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ]]
e9ofs5c5byqgf6kolfvccpi267ms6no
1476328
1476302
2026-06-12T17:45:37Z
Шухрат Саъдиев
5132
илова
1476328
wikitext
text/x-wiki
{{Асосӣ|Услубҳои меъморӣ}}
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Тарҳрезии меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ]]
bbh5guhbl6t1kg8k5dqubkwj7jn8ynh
Услуби меъмории Портӣ
0
332010
1476304
2026-06-12T14:06:27Z
Шухрат Саъдиев
5132
Саҳифаи нав: [[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
1476304
wikitext
text/x-wiki
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
llhdqpz4fy5iacsbgg6qescbrgxig3p
1476309
1476304
2026-06-12T14:21:29Z
Шухрат Саъдиев
5132
Шухрат Саъдиев moved page [[Услубӣ меъмории Портӣ]] to [[Услуби меъмории Портӣ]]: ивази ном
1476304
wikitext
text/x-wiki
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
llhdqpz4fy5iacsbgg6qescbrgxig3p
1476312
1476309
2026-06-12T14:30:02Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476312
wikitext
text/x-wiki
'''Услуби меъмории Портӣ''' — як услуб аст ( sabk ) аз меъмории таърихии Эрон, ки аз ҷониби Муҳаммад Карим Пирния муайян шудааст.
Ин сабки меъморӣ тарҳҳои даврони [[Селевкиён]] (310–140 пеш аз милод), [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] (247 пеш аз милод – 224 пеш аз милод) ва [[Сосониён]] (224–651 пеш аз милод)-ро дар бар мегирад, ки ба авҷи рушд дар давраи Сосониён расидаанд.
Намунаҳои ин услуб [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]], маҷмӯаҳои шоҳона дар [[Ниса]], маъбади Анахита, Хорхе, Хатра, анбори Ктесифони Касра, [[Бишопур]] ва [[Қасри Ардашери Бобакон]] дар Ардешер Хварре (Фирӯзобод) мебошанд.
слуби меъмории портӣ пас аз забти [[шоҳаншоҳии Ҳахоманишиён]] аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] дар [[асри III п.м.]] пайдо шуд ва таърихан давраҳои [[Сосониён]], [[Ашкониён]] ва пас аз [[Ислом]]ро то [[асрҳои IX]]- X дар бар мегирад. [1] Боқимондаҳои услуби меъмории ин давра фаровон нестанд ва гарчанде ки бисёр чизҳо аз тарҳҳо ва усулҳои юнонӣ гирифта ва ворид карда шудаанд, меъморон ва сохтмончиёни ин давра низ бисёр консепсияҳои инноватсионии худро истифода мебурданд.
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
qoaaqgnk64m3dbne8ksgcgdmh7b9zfe
1476313
1476312
2026-06-12T14:34:26Z
Шухрат Саъдиев
5132
илова
1476313
wikitext
text/x-wiki
'''Услуби меъмории Портӣ''' — як услуб аст ( sabk ) аз меъмории таърихии Эрон, ки аз ҷониби Муҳаммад Карим Пирния муайян шудааст.
Ин сабки меъморӣ тарҳҳои даврони [[Селевкиён]] (310–140 пеш аз милод), [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] (247 пеш аз милод – 224 пеш аз милод) ва [[Сосониён]] (224–651 пеш аз милод)-ро дар бар мегирад, ки ба авҷи рушд дар давраи Сосониён расидаанд.
Намунаҳои ин услуб [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]], маҷмӯаҳои шоҳона дар [[Ниса]], маъбади Анахита, Хорхе, Хатра, анбори Ктесифони Касра, [[Бишопур]] ва [[Қасри Ардашери Бобакон]] дар Ардешер Хварре (Фирӯзобод) мебошанд.<ref>{{cite book|title=Sabk Shināsī-i miʻmārī-i Īrānī ''<!-- end of italics -->(Study of styles in Iranian architecture)''<!-- to match following closing italics -->|author=Pīrniyā, Muammah Karīm|year=2005|location=Tehran|publisher=Surush-i Dānish|isbn =964-96113-2-0}}p.92-93 & p.94-129</ref>
слуби меъмории портӣ пас аз забти [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишиён]] аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] дар [[асри III п.м.]] пайдо шуд ва таърихан давраҳои [[Сосониён]], [[Ашкониён]] ва пас аз [[Ислом]]ро то [[асрҳои IX]]- X дар бар мегирад. <ref>Fallāḥʹfar, Saʻīd (سعید فلاحفر). ''The Dictionary of Iranian Traditional Architectural Terms (Farhang-i vāzhahʹhā-yi miʻmārī-i sunnatī-i Īrān فرهنگ واژههای معماری سنتی ایران)''. Kamyab Publications (انتشارات کامیاب). Kāvushʹpardāz. 2000, 2010. Tehran. {{ISBN|978-964-2665-60-0}} US Library of Congress LCCN Permalink: http://lccn.loc.gov/2010342544 p.44</ref> Боқимондаҳои услуби меъмории ин давра фаровон нестанд ва гарчанде ки бисёр чизҳо аз тарҳҳо ва усулҳои юнонӣ гирифта ва ворид карда шудаанд, меъморон ва сохтмончиёни ин давра низ бисёр консепсияҳои инноватсионии худро истифода мебурданд.<ref>{{cite book|title=Sabk Shināsī-i miʻmārī-i Īrānī ''<!-- end of italics -->(Study of styles in Iranian architecture)''<!-- to match following closing italics -->|author=Pīrniyā, Muammah Karīm|year=2005|location=Tehran|publisher=Surush-i Dānish|isbn =964-96113-2-0}}p.94-96</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
gt4wpbmyvjyonsn2f9uwmwndhqwldpp
1476316
1476313
2026-06-12T14:42:52Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476316
wikitext
text/x-wiki
'''Услуби меъмории Портӣ''' — як услуб аст ( sabk ) аз меъмории таърихии Эрон, ки аз ҷониби Муҳаммад Карим Пирния муайян шудааст.
Ин сабки меъморӣ тарҳҳои даврони [[Селевкиён]] (310–140 пеш аз милод), [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] (247 пеш аз милод – 224 пеш аз милод) ва [[Сосониён]] (224–651 пеш аз милод)-ро дар бар мегирад, ки ба авҷи рушд дар давраи Сосониён расидаанд.
Намунаҳои ин услуб [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]], маҷмӯаҳои шоҳона дар [[Ниса]], маъбади Анахита, Хорхе, Хатра, анбори [[Тайсафун]], [[Бишопур]] ва [[Қасри Ардашер Бобакон]] дар Ардешер Хварре (Фирӯзобод) мебошанд.<ref>{{cite book|title=Sabk Shināsī-i miʻmārī-i Īrānī ''<!-- end of italics -->(Study of styles in Iranian architecture)''<!-- to match following closing italics -->|author=Pīrniyā, Muammah Karīm|year=2005|location=Tehran|publisher=Surush-i Dānish|isbn =964-96113-2-0}}p.92-93 & p.94-129</ref>
слуби меъмории портӣ пас аз забти [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишиён]] аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] дар [[асри III п.м.]] пайдо шуд ва таърихан давраҳои [[Сосониён]], [[Ашкониён]] ва пас аз [[Ислом]]ро то [[асрҳои IX]]- X дар бар мегирад. <ref>Fallāḥʹfar, Saʻīd (سعید فلاحفر). ''The Dictionary of Iranian Traditional Architectural Terms (Farhang-i vāzhahʹhā-yi miʻmārī-i sunnatī-i Īrān فرهنگ واژههای معماری سنتی ایران)''. Kamyab Publications (انتشارات کامیاب). Kāvushʹpardāz. 2000, 2010. Tehran. {{ISBN|978-964-2665-60-0}} US Library of Congress LCCN Permalink: http://lccn.loc.gov/2010342544 p.44</ref> Боқимондаҳои услуби меъмории ин давра фаровон нестанд ва гарчанде ки бисёр чизҳо аз тарҳҳо ва усулҳои юнонӣ гирифта ва ворид карда шудаанд, меъморон ва сохтмончиёни ин давра низ бисёр консепсияҳои инноватсионии худро истифода мебурданд.<ref>{{cite book|title=Sabk Shināsī-i miʻmārī-i Īrānī ''<!-- end of italics -->(Study of styles in Iranian architecture)''<!-- to match following closing italics -->|author=Pīrniyā, Muammah Karīm|year=2005|location=Tehran|publisher=Surush-i Dānish|isbn =964-96113-2-0}}p.94-96</ref>
== Нигораҳо ==
<gallery class="center">
File:Anahita temple Iran.jpg|Маҷмааи бостоншиносии маъбади Анаҳита дар Кангавар ..
File:00SarvestanQ80034.jpg|[[Қасри Сосониёни Сарвистон]]
File:Takht-e-soleiman-2.jpg|[[Тахти Сулаймон]]
File:معبد كاريوس ...اوروك .... مدينة الوركاء ... المثنى.jpg|Маъбади Гареус, Урук
</gallery>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
7khxn9dz50rplwf5fiyabtq9fapd57w
1476317
1476316
2026-06-12T14:43:31Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */
1476317
wikitext
text/x-wiki
'''Услуби меъмории Портӣ''' — як услуб аст ( sabk ) аз меъмории таърихии Эрон, ки аз ҷониби Муҳаммад Карим Пирния муайян шудааст.
Ин сабки меъморӣ тарҳҳои даврони [[Селевкиён]] (310–140 пеш аз милод), [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] (247 пеш аз милод – 224 пеш аз милод) ва [[Сосониён]] (224–651 пеш аз милод)-ро дар бар мегирад, ки ба авҷи рушд дар давраи Сосониён расидаанд.
Намунаҳои ин услуб [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]], маҷмӯаҳои шоҳона дар [[Ниса]], маъбади Анахита, Хорхе, Хатра, анбори [[Тайсафун]], [[Бишопур]] ва [[Қасри Ардашер Бобакон]] дар Ардешер Хварре (Фирӯзобод) мебошанд.<ref>{{cite book|title=Sabk Shināsī-i miʻmārī-i Īrānī ''<!-- end of italics -->(Study of styles in Iranian architecture)''<!-- to match following closing italics -->|author=Pīrniyā, Muammah Karīm|year=2005|location=Tehran|publisher=Surush-i Dānish|isbn =964-96113-2-0}}p.92-93 & p.94-129</ref>
слуби меъмории портӣ пас аз забти [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишиён]] аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] дар [[асри III п.м.]] пайдо шуд ва таърихан давраҳои [[Сосониён]], [[Ашкониён]] ва пас аз [[Ислом]]ро то [[асрҳои IX]]- X дар бар мегирад. <ref>Fallāḥʹfar, Saʻīd (سعید فلاحفر). ''The Dictionary of Iranian Traditional Architectural Terms (Farhang-i vāzhahʹhā-yi miʻmārī-i sunnatī-i Īrān فرهنگ واژههای معماری سنتی ایران)''. Kamyab Publications (انتشارات کامیاب). Kāvushʹpardāz. 2000, 2010. Tehran. {{ISBN|978-964-2665-60-0}} US Library of Congress LCCN Permalink: http://lccn.loc.gov/2010342544 p.44</ref> Боқимондаҳои услуби меъмории ин давра фаровон нестанд ва гарчанде ки бисёр чизҳо аз тарҳҳо ва усулҳои юнонӣ гирифта ва ворид карда шудаанд, меъморон ва сохтмончиёни ин давра низ бисёр консепсияҳои инноватсионии худро истифода мебурданд.<ref>{{cite book|title=Sabk Shināsī-i miʻmārī-i Īrānī ''<!-- end of italics -->(Study of styles in Iranian architecture)''<!-- to match following closing italics -->|author=Pīrniyā, Muammah Karīm|year=2005|location=Tehran|publisher=Surush-i Dānish|isbn =964-96113-2-0}}p.94-96</ref>
== Нигораҳо ==
<gallery class="center">
File:Anahita temple Iran.jpg|Маҷмааи бостоншиносии маъбади Анаҳита дар Кангавар ..
File:00SarvestanQ80034.jpg|[[Қасри Сосониёни Сарвистон]]
File:Takht-e-soleiman-2.jpg|[[Тахти Сулаймон]]
File:معبد كاريوس ...اوروك .... مدينة الوركاء ... المثنى.jpg|Маъбади Гареус, Урук
</gallery>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
g4k54b2hnwcgnoe5t4uz6on2fu16cuh
Услубӣ меъмории Портӣ
0
332012
1476310
2026-06-12T14:21:29Z
Шухрат Саъдиев
5132
Шухрат Саъдиев moved page [[Услубӣ меъмории Портӣ]] to [[Услуби меъмории Портӣ]]: ивази ном
1476310
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Услуби меъмории Портӣ]]
dux6u8yevlozfbdeiekepmaklz7t0d0
Фирӯзобод, Форс
0
332013
1476321
2026-06-12T15:17:13Z
Шухрат Саъдиев
5132
Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1352365955|Firuzabad, Fars]]" сохта шудааст
1476321
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
{{МА}}
'''Фирӯзобод''' шаҳрест дар [[Бахши марказии шаҳристони Фирӯзобод|ноҳияи марказии]] [[шаҳристони Фирӯзобод]], [[Устони Форс|Устони Форс, Эрон]], ки маркази ҳарду шаҳристон ва ноҳия мебошад. Фирӯзобод дар ҷануби [[Шероз]] ҷойгир аст. Шаҳр бо девори лой ва хандақ иҳота шудааст. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}}
Шаҳри қадимии аслии Гур, ки ба давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]] тааллуқ дорад, аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] хароб карда шуд. Асрҳо пас, [[Ардашери Бобакон|Ардашери I]], асосгузори шаҳаншоҳии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], шаҳрро пеш аз он ки дар давраи ҳуҷуми мусалмонони араб дар асри ҳафтум талаву тороҷ шавад, эҳё кард. Онро бори дигар Буйидҳо дар замони [[Азудуддавла]] эҳё карданд, аммо дар ниҳоят дар [[Эрони Қоҷорӣ]] партофта шуд ва шаҳри наздик, ки ҳоло Фирӯзобод аст, ба ҷои он гузошта шуд. Ягона сохтори боқимондаи он маркази марказӣ, бурҷи қадимӣ аст.
== Таърих ==
[[Акс:Ghaledokhtaar.jpg|мини|307x307пкс|[[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]]]
Гур ба [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|давраи Ҳахоманишиён]] рост меояд. Он дар минтақаи пастхами минтақа ҷойгир буд, аз ин рӯ, ҳангоми ҳуҷуми худ ба Форс, [[Искандари Мақдунӣ]] тавонист шаҳрро бо равона кардани ҷараёни дарё ба шаҳр ғарқ кунад. Кӯле, ки ӯ офаридааст, то он даме, ки [[Ардашери Бобакон|Ардашери I]] нақберо барои холӣ кардани он сохт, боқӣ монд. Ӯ пойтахти нави худро дар ин макон таъсис дод. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}}
Шаҳри нави [[Ардашери Бобакон|Ардашер]] бо номҳои ''Khor Ardashīr'', ''Ardashīr Khurrah'' ва ''Gōr''.маъруф буд. Он нақшаи даврашакл дошт, ки андозагирии он қадар дақиқ буд, ки таърихшиноси [[Форсҳо|форсӣ]] Ибни Балхӣ онро "бо истифода аз қутбнамо тарҳрезӣ шудааст" навиштааст. Он бо хандақе бо паҳнои 50 метр ва диаметри 2 километр муҳофизат карда мешуд. Шаҳр чор дарвоза дошт; дар шимол дарвозаи Ҳурмузд, дар ҷануб дарвозаи Ардашир, дар шарқ дарвозаи Митра ва дар ғарб дарвозаи Ваҳрам ҷойгир буданд. Маҷмааҳои пойтахти шоҳӣ дар маркази доираи дар радиуси 450 м сохта шуда буданд. Дар маркази шаҳр як саҳна ё бурҷи баланде бо номи ''Тербал'' мавҷуд буд. Он 30 фут буд. м баландӣ ва шакли спиралӣ дорад. Ин тарҳ дар Эрон беназир аст ва дар бораи мақсади сохтмони он якчанд назарияҳо мавҷуданд. <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref> <ref name="firuzabad">{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/firuzabad|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica}}</ref> Гумон меравад, ки он пешгузаштаи меъмории Масҷиди бузурги Самарраи [[Ироқ]] ва манораи хоси он, ''малвия,'' будааст. <ref>{{Cite web|url=http://rch.ac.ir/article/Details?id=10224|title=جامع کبیر|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160312115619/http://rch.ac.ir/article/Details?id=10224|archivedate=2016-03-12}}</ref> Дар давраи Сосониён, ихтисораи ART (дар Паҳлавии хаттӣ ) ҳамчун имзои зарбхона барои ишора ба Гур истифода мешуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=หน้าหลัก|date=24 September 2023|accessdate=6 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=4 April 2016}}</ref>
Ғор ва Истахр дар солҳои 630 ва 640 ба мусалмонони араби ишғолгар муқовимати шадид нишон доданд; онҳоро Абдуллоҳ ибни Амр дар солҳои 649-650 забт кард. <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref>
Аҳамияти шаҳр дар давраи ҳукмронии [[Азудуддавла]] аз сулолаи Буйидҳо, ки аксар вақт ин шаҳрро ҳамчун манзили зисти худ истифода мебурд, дубора эҳё шуд. Дар ин вақт номи кӯҳнаи шаҳр, ''Гур'', ба ҷои номи нав, истифода шуд. Дар забони форсии нав, ки дар он замон истифода мешуд, калимаи ''Гур'' ( {{Lang|fa|گور}} истифода мешуд. ) маънои "қабр"-ро гирифта буд. Чунон ки ривоят мекунад, подшоҳ [[Азудуддавла]] зиндагӣ дар "қабр"-ро нохуш меҳисобид. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}} Мувофиқи дастури ӯ, номи шаҳр ба ''Перозобод'', "Шаҳри пирӯзӣ" иваз карда шуд. Аз он вақт инҷониб, шаҳр бо ин ном, аз ҷумла ''Фирӯзобод'' ( {{Lang|fa|فیروزآباد}} маъруф аст. ''Фирӯзобод'' ). <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref> Аммо, тангаи арабӣ-сосонии асри 7 аз Ардашери Хварра дар давраи [[Хилофати Уммавиён|Умавиён]] мавҷуд аст, ки дар он пилвҷ'б'д ( [[Хати паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ; ''Перозобод'' ) ҳамчун зарбхона зикр шудааст. <ref>{{Cite web|url=http://numismatics.org/collection/1985.43.2|title=Copper alloy fals of al-Hajjaj b. Yusuf, pylwj'b'd, nd H. 1985.43.2}}</ref> <ref name="sasanika">{{Cite web|url=http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=Archived copy|accessdate=2016-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=2016-04-04}}</ref>
Дар ниҳоят, шаҳр дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷор]] аз байн карда шуд ва маҳаллаи наздики он, ки ҳоло Фирӯзободи муосир аст, пур аз аҳолинишин буд. км дар шарқи макони Гур. <ref name="sasanika">{{Cite web|url=http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=Archived copy|accessdate=2016-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=2016-04-04}}</ref> Имрӯз, аз ҷумлаи ҷойҳои тамошобоби Фирӯзобод [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]] Сосонӣ, [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Ардашери Бобакон]] ва маъбади оташ ва Минори (Фирӯзобод) мебошанд.
== Аҳолӣ ==
=== Қавмият ===
Қисми зиёди аҳолии шаҳрро сокинони [[форсизабон]] ташкил медиҳанд. Илова бар ин, туркҳои Қашқай қисми назарраси аҳолиро ташкил медиҳанд, ки бо забони туркии Қашқай гап мезананд. Қабилаҳои кӯчманчии Қашқай, ба монанди Шеш Блукӣ, Амале ва Қашкулӣ, анъанавӣ дар чарогоҳҳо ҳар сол ҳашт моҳ зиндагӣ мекунанд.
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр 58,210 нафарро дар 12,888 хонавода ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 64,969 нафар дар 16,617 хонавода ба қайд гирифта шуда буданд. Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр 65,417 нафар дар 20,184 хонавода муайян карда шуд.
== Иқлим ==
Фирӯзобод дорои иқлими гарми нимхушк аст ( таснифоти иқлимии Кёппен : ''BSh'' ).{{Clear}}
== Маориф ==
Шаҳр панҷ донишгоҳ дорад: Донишгоҳи таҳсилоти олии Фирӯзобод, Донишгоҳи исломии Озод, филиали Фирӯзобод; Донишгоҳи Паёме Нур, маркази Фирӯзобод; филиали Донишгоҳи техникӣ ва касбӣ ; ва филиали Донишгоҳи илм ва технологияи амалӣ . <ref>{{Cite web|url=http://iauf.ac.ir/|title=Islamic Azad university of Firuzabad|accessdate=8 April 2020}}</ref>
== Инчунин нигаред ==
* [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
* [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Ардашери Бобакон]] дар Фирӯзобод
* [[Бишопур]]
* Шаҳрҳои Шарқи Наздики Қадим
* Шаҳри мудаввари Бағдод, ки дар Фирӯзобод ва дигар шаҳрҳои [[Порт]] ва [[Сосониён]] сохта шудааст
{{Portal-inline|Эрон}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Эзоҳ ==
{{Notelist}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Эзоҳ}}
== Адабиёт ==
<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />
== Манбаъҳо ==
{{Пайвандҳои беруна}}
== Пайвандҳои беруна ==
* [http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+firuzabad Ҳуҷҷатҳои Эрнст Херзфелд, силсилаи 5: Расмҳо ва харитаҳо, сабтҳои Фирӯзобод] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120227093149/http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+firuzabad|date=2012-02-27}} Маркази ҷустуҷӯи коллексияҳо, SIRIS, Институти Смитсон, Вашингтон, Колумбия
*
* [https://web.archive.org/web/20050212222425/http://www.farsmiras.ir/ Созмони мероси фарҳангии Форс]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}{{Iranian Architecture}}{{Firuzabad County|state=collapsed}}{{Iranian Architecture}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Фирӯзкӯҳ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Форс]]
m2chnppu9lez5poueu3cuiyg4u9hkdp
1476322
1476321
2026-06-12T15:20:23Z
Шухрат Саъдиев
5132
1476322
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
'''Фирӯзобод''' шаҳрест дар [[Бахши марказии шаҳристони Фирӯзобод|ноҳияи марказии]] [[шаҳристони Фирӯзобод]], [[Устони Форс|Устони Форс, Эрон]], ки маркази ҳарду шаҳристон ва ноҳия мебошад. Фирӯзобод дар ҷануби [[Шероз]] ҷойгир аст. Шаҳр бо девори лой ва хандақ иҳота шудааст. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}}
Шаҳри қадимии аслии Гур, ки ба давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]] тааллуқ дорад, аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] хароб карда шуд. Асрҳо пас, [[Ардашери Бобакон|Ардашери I]], асосгузори шаҳаншоҳии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], шаҳрро пеш аз он ки дар давраи ҳуҷуми мусалмонони араб дар асри ҳафтум талаву тороҷ шавад, эҳё кард. Онро бори дигар Буйидҳо дар замони [[Азудуддавла]] эҳё карданд, аммо дар ниҳоят дар [[Эрони Қоҷорӣ]] партофта шуд ва шаҳри наздик, ки ҳоло Фирӯзобод аст, ба ҷои он гузошта шуд. Ягона сохтори боқимондаи он маркази марказӣ, бурҷи қадимӣ аст.
== Таърих ==
[[Акс:Ghaledokhtaar.jpg|мини|307x307пкс|[[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]]]
Гур ба [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|давраи Ҳахоманишиён]] рост меояд. Он дар минтақаи пастхами минтақа ҷойгир буд, аз ин рӯ, ҳангоми ҳуҷуми худ ба Форс, [[Искандари Мақдунӣ]] тавонист шаҳрро бо равона кардани ҷараёни дарё ба шаҳр ғарқ кунад. Кӯле, ки ӯ офаридааст, то он даме, ки [[Ардашери Бобакон|Ардашери I]] нақберо барои холӣ кардани он сохт, боқӣ монд. Ӯ пойтахти нави худро дар ин макон таъсис дод. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}}
Шаҳри нави [[Ардашери Бобакон|Ардашер]] бо номҳои ''Khor Ardashīr'', ''Ardashīr Khurrah'' ва ''Gōr''.маъруф буд. Он нақшаи даврашакл дошт, ки андозагирии он қадар дақиқ буд, ки таърихшиноси [[Форсҳо|форсӣ]] Ибни Балхӣ онро "бо истифода аз қутбнамо тарҳрезӣ шудааст" навиштааст. Он бо хандақе бо паҳнои 50 метр ва диаметри 2 километр муҳофизат карда мешуд. Шаҳр чор дарвоза дошт; дар шимол дарвозаи Ҳурмузд, дар ҷануб дарвозаи Ардашир, дар шарқ дарвозаи Митра ва дар ғарб дарвозаи Ваҳрам ҷойгир буданд. Маҷмааҳои пойтахти шоҳӣ дар маркази доираи дар радиуси 450 м сохта шуда буданд. Дар маркази шаҳр як саҳна ё бурҷи баланде бо номи ''Тербал'' мавҷуд буд. Он 30 фут буд. м баландӣ ва шакли спиралӣ дорад. Ин тарҳ дар Эрон беназир аст ва дар бораи мақсади сохтмони он якчанд назарияҳо мавҷуданд. <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref> <ref name="firuzabad">{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/firuzabad|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica}}</ref> Гумон меравад, ки он пешгузаштаи меъмории Масҷиди бузурги Самарраи [[Ироқ]] ва манораи хоси он, ''малвия,'' будааст. <ref>{{Cite web|url=http://rch.ac.ir/article/Details?id=10224|title=جامع کبیر|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160312115619/http://rch.ac.ir/article/Details?id=10224|archivedate=2016-03-12}}</ref> Дар давраи Сосониён, ихтисораи ART (дар Паҳлавии хаттӣ ) ҳамчун имзои зарбхона барои ишора ба Гур истифода мешуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=หน้าหลัก|date=24 September 2023|accessdate=6 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=4 April 2016}}</ref>
Ғор ва Истахр дар солҳои 630 ва 640 ба мусалмонони араби ишғолгар муқовимати шадид нишон доданд; онҳоро Абдуллоҳ ибни Амр дар солҳои 649-650 забт кард. <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref>
Аҳамияти шаҳр дар давраи ҳукмронии [[Азудуддавла]] аз сулолаи Буйидҳо, ки аксар вақт ин шаҳрро ҳамчун манзили зисти худ истифода мебурд, дубора эҳё шуд. Дар ин вақт номи кӯҳнаи шаҳр, ''Гур'', ба ҷои номи нав, истифода шуд. Дар забони форсии нав, ки дар он замон истифода мешуд, калимаи ''Гур'' ( {{Lang|fa|گور}} истифода мешуд. ) маънои "қабр"-ро гирифта буд. Чунон ки ривоят мекунад, подшоҳ [[Азудуддавла]] зиндагӣ дар "қабр"-ро нохуш меҳисобид. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}} Мувофиқи дастури ӯ, номи шаҳр ба ''Перозобод'', "Шаҳри пирӯзӣ" иваз карда шуд. Аз он вақт инҷониб, шаҳр бо ин ном, аз ҷумла ''Фирӯзобод'' ( {{Lang|fa|فیروزآباد}} маъруф аст. ''Фирӯзобод'' ). <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref> Аммо, тангаи арабӣ-сосонии асри 7 аз Ардашери Хварра дар давраи [[Хилофати Уммавиён|Умавиён]] мавҷуд аст, ки дар он пилвҷ'б'д ( [[Хати паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ; ''Перозобод'' ) ҳамчун зарбхона зикр шудааст. <ref>{{Cite web|url=http://numismatics.org/collection/1985.43.2|title=Copper alloy fals of al-Hajjaj b. Yusuf, pylwj'b'd, nd H. 1985.43.2}}</ref> <ref name="sasanika">{{Cite web|url=http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=Archived copy|accessdate=2016-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=2016-04-04}}</ref>
Дар ниҳоят, шаҳр дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷор]] аз байн карда шуд ва маҳаллаи наздики он, ки ҳоло Фирӯзободи муосир аст, пур аз аҳолинишин буд. км дар шарқи макони Гур. <ref name="sasanika">{{Cite web|url=http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=Archived copy|accessdate=2016-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=2016-04-04}}</ref> Имрӯз, аз ҷумлаи ҷойҳои тамошобоби Фирӯзобод [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]] Сосонӣ, [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Ардашери Бобакон]] ва маъбади оташ ва Минори (Фирӯзобод) мебошанд.
== Аҳолӣ ==
=== Қавмият ===
Қисми зиёди аҳолии шаҳрро сокинони [[форсизабон]] ташкил медиҳанд. Илова бар ин, туркҳои Қашқай қисми назарраси аҳолиро ташкил медиҳанд, ки бо забони туркии Қашқай гап мезананд. Қабилаҳои кӯчманчии Қашқай, ба монанди Шеш Блукӣ, Амале ва Қашкулӣ, анъанавӣ дар чарогоҳҳо ҳар сол ҳашт моҳ зиндагӣ мекунанд.
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр 58,210 нафарро дар 12,888 хонавода ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 64,969 нафар дар 16,617 хонавода ба қайд гирифта шуда буданд. Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр 65,417 нафар дар 20,184 хонавода муайян карда шуд.
== Иқлим ==
Фирӯзобод дорои иқлими гарми нимхушк аст ( таснифоти иқлимии Кёппен : ''BSh'' ).
== Маориф ==
Шаҳр панҷ донишгоҳ дорад: Донишгоҳи таҳсилоти олии Фирӯзобод, Донишгоҳи исломии Озод, филиали Фирӯзобод; Донишгоҳи Паёме Нур, маркази Фирӯзобод; филиали Донишгоҳи техникӣ ва касбӣ ; ва филиали Донишгоҳи илм ва технологияи амалӣ . <ref>{{Cite web|url=http://iauf.ac.ir/|title=Islamic Azad university of Firuzabad|accessdate=8 April 2020}}</ref>
== Инчунин нигаред ==
* [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
* [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Ардашери Бобакон]] дар Фирӯзобод
* [[Бишопур]]
* Шаҳрҳои Шарқи Наздики Қадим
* Шаҳри мудаввари Бағдод, ки дар Фирӯзобод ва дигар шаҳрҳои [[Порт]] ва [[Сосониён]] сохта шудааст
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Пайвандҳои беруна ==
* [http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+firuzabad Ҳуҷҷатҳои Эрнст Херзфелд, силсилаи 5: Расмҳо ва харитаҳо, сабтҳои Фирӯзобод] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120227093149/http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+firuzabad|date=2012-02-27}} Маркази ҷустуҷӯи коллексияҳо, SIRIS, Институти Смитсон, Вашингтон, Колумбия
*
* [https://web.archive.org/web/20050212222425/http://www.farsmiras.ir/ Созмони мероси фарҳангии Форс]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Фирӯзкӯҳ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Форс]]
74w8a1dy0viskhi54qupnr4u47yw915
1476345
1476322
2026-06-12T23:36:19Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1476345
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
'''Фирӯзобод''' шаҳрест дар [[Бахши марказии шаҳристони Фирӯзобод|ноҳияи марказии]] [[шаҳристони Фирӯзобод]], [[Устони Форс|Устони Форс, Эрон]], ки маркази ҳарду шаҳристон ва ноҳия мебошад. Фирӯзобод дар ҷануби [[Шероз]] ҷойгир аст. Шаҳр бо девори лой ва хандақ иҳота шудааст. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}}
Шаҳри қадимии аслии Гур, ки ба давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]] тааллуқ дорад, аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] хароб карда шуд. Асрҳо пас, [[Ардашери Бобакон|Ардашери I]], асосгузори шаҳаншоҳии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], шаҳрро пеш аз он ки дар давраи ҳуҷуми мусалмонони араб дар асри ҳафтум талаву тороҷ шавад, эҳё кард. Онро бори дигар Буйидҳо дар замони [[Азудуддавла]] эҳё карданд, аммо дар ниҳоят дар [[Эрони Қоҷорӣ]] партофта шуд ва шаҳри наздик, ки ҳоло Фирӯзобод аст, ба ҷои он гузошта шуд. Ягона сохтори боқимондаи он маркази марказӣ, бурҷи қадимӣ аст.
== Таърих ==
[[Акс:Ghaledokhtaar.jpg|мини|307x307пкс|[[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]]]
Гур ба [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|давраи Ҳахоманишиён]] рост меояд. Он дар минтақаи пастхами минтақа ҷойгир буд, аз ин рӯ, ҳангоми ҳуҷуми худ ба Форс, [[Искандари Мақдунӣ]] тавонист шаҳрро бо равона кардани ҷараёни дарё ба шаҳр ғарқ кунад. Кӯле, ки ӯ офаридааст, то он даме, ки [[Ардашери Бобакон|Ардашери I]] нақберо барои холӣ кардани он сохт, боқӣ монд. Ӯ пойтахти нави худро дар ин макон таъсис дод. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}}
Шаҳри нави [[Ардашери Бобакон|Ардашер]] бо номҳои ''Khor Ardashīr'', ''Ardashīr Khurrah'' ва ''Gōr''.маъруф буд. Он нақшаи даврашакл дошт, ки андозагирии он қадар дақиқ буд, ки таърихшиноси [[Форсҳо|форсӣ]] Ибни Балхӣ онро "бо истифода аз қутбнамо тарҳрезӣ шудааст" навиштааст. Он бо хандақе бо паҳнои 50 метр ва диаметри 2 километр муҳофизат карда мешуд. Шаҳр чор дарвоза дошт; дар шимол дарвозаи Ҳурмузд, дар ҷануб дарвозаи Ардашир, дар шарқ дарвозаи Митра ва дар ғарб дарвозаи Ваҳрам ҷойгир буданд. Маҷмааҳои пойтахти шоҳӣ дар маркази доираи дар радиуси 450 м сохта шуда буданд. Дар маркази шаҳр як саҳна ё бурҷи баланде бо номи ''Тербал'' мавҷуд буд. Он 30 фут буд. м баландӣ ва шакли спиралӣ дорад. Ин тарҳ дар Эрон беназир аст ва дар бораи мақсади сохтмони он якчанд назарияҳо мавҷуданд. <ref name="ardasir-korra">{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|first=Encyclopaedia Iranica|website=iranicaonline.org}}</ref> <ref name="firuzabad">{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/firuzabad|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica}}</ref> Гумон меравад, ки он пешгузаштаи меъмории Масҷиди бузурги Самарраи [[Ироқ]] ва манораи хоси он, ''малвия,'' будааст. <ref>{{Cite web|url=http://rch.ac.ir/article/Details?id=10224|title=جامع کبیر|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160312115619/http://rch.ac.ir/article/Details?id=10224|archivedate=2016-03-12}}</ref> Дар давраи Сосониён, ихтисораи ART (дар Паҳлавии хаттӣ ) ҳамчун имзои зарбхона барои ишора ба Гур истифода мешуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=หน้าหลัก|date=24 September 2023|accessdate=6 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=4 April 2016}}</ref>
Ғор ва Истахр дар солҳои 630 ва 640 ба мусалмонони араби ишғолгар муқовимати шадид нишон доданд; онҳоро Абдуллоҳ ибни Амр дар солҳои 649-650 забт кард. <ref name="ardasir-korra"/>
Аҳамияти шаҳр дар давраи ҳукмронии [[Азудуддавла]] аз сулолаи Буйидҳо, ки аксар вақт ин шаҳрро ҳамчун манзили зисти худ истифода мебурд, дубора эҳё шуд. Дар ин вақт номи кӯҳнаи шаҳр, ''Гур'', ба ҷои номи нав, истифода шуд. Дар забони форсии нав, ки дар он замон истифода мешуд, калимаи ''Гур'' ( {{Lang|fa|گور}} истифода мешуд. ) маънои "қабр"-ро гирифта буд. Чунон ки ривоят мекунад, подшоҳ [[Азудуддавла]] зиндагӣ дар "қабр"-ро нохуш меҳисобид. {{Sfn|Houtum-Schindler|1911}} Мувофиқи дастури ӯ, номи шаҳр ба ''Перозобод'', "Шаҳри пирӯзӣ" иваз карда шуд. Аз он вақт инҷониб, шаҳр бо ин ном, аз ҷумла ''Фирӯзобод'' ( {{Lang|fa|فیروزآباد}} маъруф аст. ''Фирӯзобод'' ). <ref name="ardasir-korra"/> Аммо, тангаи арабӣ-сосонии асри 7 аз Ардашери Хварра дар давраи [[Хилофати Уммавиён|Умавиён]] мавҷуд аст, ки дар он пилвҷ'б'д ( [[Хати паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ; ''Перозобод'' ) ҳамчун зарбхона зикр шудааст. <ref>{{Cite web|url=http://numismatics.org/collection/1985.43.2|title=Copper alloy fals of al-Hajjaj b. Yusuf, pylwj'b'd, nd H. 1985.43.2}}</ref> <ref name="sasanika">{{Cite web|url=http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|title=Archived copy|accessdate=2016-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404120535/http://www.sasanika.org/wp-content/uploads/e-sasanika6-Miri.pdf|archivedate=2016-04-04}}</ref>
Дар ниҳоят, шаҳр дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷор]] аз байн карда шуд ва маҳаллаи наздики он, ки ҳоло Фирӯзободи муосир аст, пур аз аҳолинишин буд. км дар шарқи макони Гур. <ref name="sasanika"/> Имрӯз, аз ҷумлаи ҷойҳои тамошобоби Фирӯзобод [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]] Сосонӣ, [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Ардашери Бобакон]] ва маъбади оташ ва Минори (Фирӯзобод) мебошанд.
== Аҳолӣ ==
=== Қавмият ===
Қисми зиёди аҳолии шаҳрро сокинони [[форсизабон]] ташкил медиҳанд. Илова бар ин, туркҳои Қашқай қисми назарраси аҳолиро ташкил медиҳанд, ки бо забони туркии Қашқай гап мезананд. Қабилаҳои кӯчманчии Қашқай, ба монанди Шеш Блукӣ, Амале ва Қашкулӣ, анъанавӣ дар чарогоҳҳо ҳар сол ҳашт моҳ зиндагӣ мекунанд.
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр 58,210 нафарро дар 12,888 хонавода ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 64,969 нафар дар 16,617 хонавода ба қайд гирифта шуда буданд. Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр 65,417 нафар дар 20,184 хонавода муайян карда шуд.
== Иқлим ==
Фирӯзобод дорои иқлими гарми нимхушк аст ( таснифоти иқлимии Кёппен : ''BSh'' ).
== Маориф ==
Шаҳр панҷ донишгоҳ дорад: Донишгоҳи таҳсилоти олии Фирӯзобод, Донишгоҳи исломии Озод, филиали Фирӯзобод; Донишгоҳи Паёме Нур, маркази Фирӯзобод; филиали Донишгоҳи техникӣ ва касбӣ ; ва филиали Донишгоҳи илм ва технологияи амалӣ . <ref>{{Cite web|url=http://iauf.ac.ir/|title=Islamic Azad university of Firuzabad|accessdate=8 April 2020|archivedate=2024-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240415111754/https://firoozabad.iau.ir/}}</ref>
== Инчунин нигаред ==
* [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
* [[Қасри Ардашер Бобакон|Қасри Ардашери Бобакон]] дар Фирӯзобод
* [[Бишопур]]
* Шаҳрҳои Шарқи Наздики Қадим
* Шаҳри мудаввари Бағдод, ки дар Фирӯзобод ва дигар шаҳрҳои [[Порт]] ва [[Сосониён]] сохта шудааст
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Пайвандҳои беруна ==
* [http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+firuzabad Ҳуҷҷатҳои Эрнст Херзфелд, силсилаи 5: Расмҳо ва харитаҳо, сабтҳои Фирӯзобод] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120227093149/http://collections.si.edu/search/results.jsp?view=grid&dsort=&date.slider=&q=ernst+herzfeld+firuzabad|date=2012-02-27}} Маркази ҷустуҷӯи коллексияҳо, SIRIS, Институти Смитсон, Вашингтон, Колумбия
*
* [https://web.archive.org/web/20050212222425/http://www.farsmiras.ir/ Созмони мероси фарҳангии Форс]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Фирӯзкӯҳ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Форс]]
nfotcan2obuqg3mg0ma1xs26jp9bw1k
Услубҳои меъморӣ
0
332014
1476326
2026-06-12T17:42:08Z
Шухрат Саъдиев
5132
Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:fa:Special:Redirect/revision/39012324|سبک معماری]]" сохта шудааст
1476326
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Cole_Thomas_The_dream_of_the_architect_210_Sun_Unedited.jpg|мини|Биноҳо бо сабкҳои меъморӣ]]
'''Услубҳои меъморӣ''' меъмориро аз нигоҳи истифодаи шаклҳо, техникаҳо, маводҳо, давраи замон, минтақа ва дигар омилҳои таъсиррасон тасниф мекунанд. Услубҳои меъморӣ аз омӯзиши таҳаввулоти таърихии меъморӣ пайдо мешаванд ва бо он пайдо мешаванд. Дар таърихи меъморӣ, масалан, омӯзиши меъмории готикӣ ҳама ҷанбаҳои мундариҷаи фарҳангии истифодашуда дар тарҳрезӣ ва сохтмони ин сохторҳоро дар бар мегирад. Аз ин рӯ, услуби меъморӣ роҳи таснифи меъморӣ аст, ки хусусиятҳои хоси тарҳро таъкид мекунад ва боиси пайдоиши истилоҳҳо ба монанди "услуби готикӣ" мегардад.
* Таснифот дар асоси масоҳати ҷуғрофӣ: масалан, [[Меъмории исломӣ|меъмории ҷаҳони ислом]], меъмории Ҳиндустон, меъмории Эрон ва ғайра.
* Таснифот аз рӯи давра: меъмории масеҳии барвақт, меъмории пеш аз исломии Эрон, меъмории классикӣ ва ғайра.
* Таснифот бар асоси мактаби ақида ё эътиқод: меъмории ҷаҳони ислом, меъмории муосир, меъмории постмодерн ва ғайра.
* Маҷмӯи намудҳои дар боло зикршуда, ки ба якчанд хусусиятҳо ишора мекунанд: меъмории ҷаҳони ислом, меъмории пеш аз исломии Эрон ва ғайра.
== Бахши меъморӣ ==
=== Меъмории ҷаҳонӣ ===
Меъмории Эрон пас аз Ислом:
=== Меъмории эронӣ ===
[[Акс:Persepolis_تخت_جمشید_29.jpg|алт=عکس از ویرانه های تخت جمشید، معماری ایرانی پیش از اسلام|мини|Харобаҳои [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]], меъмории пеш аз [[Ислом|исломии]] Эрон]]
Меъмории Эрон пас аз ислом умуман истифодаҳои [[Меъмории исломӣ|меъмории исломиро]] ба монанди [[Масҷид|масҷидҳо]], [[Мактаб|мактабҳо]] ва ғайра пешниҳод мекунад.
* Услуби Эламӣ
* Услуби Форсӣ
* [[Услуби меъмории Портӣ|Услуби Портӣ]]
[[Акс:عکس_مسجد_شاه_اصفهان-معماری_ایرانی_صفویه_-سال_۲۰۱۴_میلادی-_عکاس_مصطفی_معراجی_-_بانک_تصاویر_رایگان_ویکیپدیا_09.jpg|алт=عکس از مسجد شاه در اصفهان، معماری اسلامی دوره صفوی|мини|Масҷиди Шоҳ дар Исфаҳон, [[Меъмории исломӣ|меъмории исломии]] давраи [[Сафавиён]]]]
Он баъзе мактабҳои меъмориро муаррифӣ мекунад, ки 100-150 соли охирро фаро мегиранд, ба монанди: меъмории муосир, меъмории нео-модерн , меъмории постмодерн, меъмории параметрӣ ва ғайра.
* Услуби Хуросонӣ
* Услуби Розӣ
* Услуби Озарӣ
* Услуби Исфаҳонӣ
* Давраи таҳавул
Аз ҷумла меъмории Месопотамия, меъмории Эрони пеш аз ислом, меъмории Миср, меъмории Ҳиндустони пеш аз ислом (пеш аз зуҳури Горканҳо ), меъмории Чин, меъмории Ҷопон, меъмории юнонӣ, меъмории тамаддунҳои баҳри Эгей, меъмории Рум, меъмории масеҳии барвақт, меъмории Византия, меъмории романӣ, меъмории готикӣ, меъмории Ренессанс, меъмории барокко, меъмории рококо ва классикӣ .
=== Меъмории муосир ===
Меъмории Эрони пеш аз ислом:
== Баъзе мактабҳои меъморӣ ==
* Меъмории классикӣ
* Меъмории готикӣ
* Меъмории барокко
* Меъмории Рококо
* Меъмории эронӣ
* [[Меъмории исломӣ|Меъмории ҷаҳони ислом]]
* Меъмории чинӣ
* Меъмории ҳиндӣ
* Мактаби Баухаус
* Мактаби Чикаго
* Меъмории муосир
* Нео-модерн (Нео-модерн)
* Меъмории постмодернӣ
* Иконоклазма
* Конструктивизм
* Деконструксия
* Меъмории Ҷаҳиши Кайҳонӣ (Ғайрихаттӣ)
* Намаккан (меъмории хеле муосир)
* Марвик (яктарафа)
== Ҷусторҳои марбут ==
* Солномаи услубҳои меъморӣ
== Манобеъ ==
<templatestyles src="پانویس/styles.css" />{{Эзоҳ}}<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Commons|Category:Architecture by style}}
* مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Architectural style». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۴ اوت ۲۰۱۱.
{{تاریخ معماری}}
[[Гурӯҳ:Тарҳрезии меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
h654a4rkdh3qt7sh42bqpul3pr1mlle
1476327
1476326
2026-06-12T17:43:44Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Манобеъ */ таҳрир
1476327
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Cole_Thomas_The_dream_of_the_architect_210_Sun_Unedited.jpg|мини|Биноҳо бо сабкҳои меъморӣ]]
'''Услубҳои меъморӣ''' меъмориро аз нигоҳи истифодаи шаклҳо, техникаҳо, маводҳо, давраи замон, минтақа ва дигар омилҳои таъсиррасон тасниф мекунанд. Услубҳои меъморӣ аз омӯзиши таҳаввулоти таърихии меъморӣ пайдо мешаванд ва бо он пайдо мешаванд. Дар таърихи меъморӣ, масалан, омӯзиши меъмории готикӣ ҳама ҷанбаҳои мундариҷаи фарҳангии истифодашуда дар тарҳрезӣ ва сохтмони ин сохторҳоро дар бар мегирад. Аз ин рӯ, услуби меъморӣ роҳи таснифи меъморӣ аст, ки хусусиятҳои хоси тарҳро таъкид мекунад ва боиси пайдоиши истилоҳҳо ба монанди "услуби готикӣ" мегардад.
* Таснифот дар асоси масоҳати ҷуғрофӣ: масалан, [[Меъмории исломӣ|меъмории ҷаҳони ислом]], меъмории Ҳиндустон, меъмории Эрон ва ғайра.
* Таснифот аз рӯи давра: меъмории масеҳии барвақт, меъмории пеш аз исломии Эрон, меъмории классикӣ ва ғайра.
* Таснифот бар асоси мактаби ақида ё эътиқод: меъмории ҷаҳони ислом, меъмории муосир, меъмории постмодерн ва ғайра.
* Маҷмӯи намудҳои дар боло зикршуда, ки ба якчанд хусусиятҳо ишора мекунанд: меъмории ҷаҳони ислом, меъмории пеш аз исломии Эрон ва ғайра.
== Бахши меъморӣ ==
=== Меъмории ҷаҳонӣ ===
Меъмории Эрон пас аз Ислом:
=== Меъмории эронӣ ===
[[Акс:Persepolis_تخت_جمشید_29.jpg|алт=عکس از ویرانه های تخت جمشید، معماری ایرانی پیش از اسلام|мини|Харобаҳои [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]], меъмории пеш аз [[Ислом|исломии]] Эрон]]
Меъмории Эрон пас аз ислом умуман истифодаҳои [[Меъмории исломӣ|меъмории исломиро]] ба монанди [[Масҷид|масҷидҳо]], [[Мактаб|мактабҳо]] ва ғайра пешниҳод мекунад.
* Услуби Эламӣ
* Услуби Форсӣ
* [[Услуби меъмории Портӣ|Услуби Портӣ]]
[[Акс:عکس_مسجد_شاه_اصفهان-معماری_ایرانی_صفویه_-سال_۲۰۱۴_میلادی-_عکاس_مصطفی_معراجی_-_بانک_تصاویر_رایگان_ویکیپدیا_09.jpg|алт=عکس از مسجد شاه در اصفهان، معماری اسلامی دوره صفوی|мини|Масҷиди Шоҳ дар Исфаҳон, [[Меъмории исломӣ|меъмории исломии]] давраи [[Сафавиён]]]]
Он баъзе мактабҳои меъмориро муаррифӣ мекунад, ки 100-150 соли охирро фаро мегиранд, ба монанди: меъмории муосир, меъмории нео-модерн , меъмории постмодерн, меъмории параметрӣ ва ғайра.
* Услуби Хуросонӣ
* Услуби Розӣ
* Услуби Озарӣ
* Услуби Исфаҳонӣ
* Давраи таҳавул
Аз ҷумла меъмории Месопотамия, меъмории Эрони пеш аз ислом, меъмории Миср, меъмории Ҳиндустони пеш аз ислом (пеш аз зуҳури Горканҳо ), меъмории Чин, меъмории Ҷопон, меъмории юнонӣ, меъмории тамаддунҳои баҳри Эгей, меъмории Рум, меъмории масеҳии барвақт, меъмории Византия, меъмории романӣ, меъмории готикӣ, меъмории Ренессанс, меъмории барокко, меъмории рококо ва классикӣ .
=== Меъмории муосир ===
Меъмории Эрони пеш аз ислом:
== Баъзе мактабҳои меъморӣ ==
* Меъмории классикӣ
* Меъмории готикӣ
* Меъмории барокко
* Меъмории Рококо
* Меъмории эронӣ
* [[Меъмории исломӣ|Меъмории ҷаҳони ислом]]
* Меъмории чинӣ
* Меъмории ҳиндӣ
* Мактаби Баухаус
* Мактаби Чикаго
* Меъмории муосир
* Нео-модерн (Нео-модерн)
* Меъмории постмодернӣ
* Иконоклазма
* Конструктивизм
* Деконструксия
* Меъмории Ҷаҳиши Кайҳонӣ (Ғайрихаттӣ)
* Намаккан (меъмории хеле муосир)
* Марвик (яктарафа)
== Ҷусторҳои марбут ==
* Солномаи услубҳои меъморӣ
== Манобеъ ==
{{Commons|Category:Architecture by style}}
* مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Architectural style». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۴ اوت ۲۰۱۱.
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Тарҳрезии меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
nhac9enlbin3q8p4sgkduakrfkx3ses
Саттора (хаткаш)
0
332015
1476329
2026-06-12T18:06:33Z
Шухрат Саъдиев
5132
Саттора (хаткаш)
1476329
wikitext
text/x-wiki
{{қуттии ҳамагонӣ}}
'''"Саттора"''' ё '''"сатора"''' ё '''"саттора"''' — дар матнҳои қадимии риёзии форсӣ ва арабӣ ба маънои хаткаши беандоза (асбобе, ки танҳо барои кашидани хатҳои рост истифода мешавад, на барои чен кардан) пайдо мешавад. Дар [[математика]], он ба дастгоҳи идеализатсияшуда ишора мекунад, ки танҳо як канори беохир дорад ва метавонад барои кашидани [[хат]] ё дароз кардани хати мавҷуда истифода шавад. Дар тарҳрезии муҳандисӣ имрӯз онро ''сатҳ'' меноманд.
Яке аз маҳдудиятҳое, ки риёзидонони юнонӣ пешниҳод карданд, маҳдудияти кашидани шаклҳои геометрӣ бо истифода аз хати рост ва қутбнамо буд. Бо ин маҳдудият, ҳар як нуқтаро танҳо бо кашидани ду хати буришёбанда ё ду камони буришшавандаи доира ё буриши хат бо камони доира ёфтан мумкин аст ва чен кардани дарозии хат (масалан, бо хаткаши дараҷадор) барои ёфтани нуқтаи ниҳоии он иҷозат дода намешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҳандаса]]
[[Гурӯҳ:Риёзиёт]]
h7kmb61l4861yt98oa142z51179r9f4
1476331
1476329
2026-06-12T18:16:14Z
Шухрат Саъдиев
5132
илова
1476331
wikitext
text/x-wiki
{{қуттии ҳамагонӣ}}
[[Акс:Haarlineal.jpg|thumb|Саттора]]
'''"Саттора"''' ё '''"сатора"''' ё '''"саттора"''' — дар матнҳои қадимии риёзии форсӣ ва арабӣ ба маънои хаткаши беандоза (асбобе, ки танҳо барои кашидани хатҳои рост истифода мешавад, на барои чен кардан) пайдо мешавад. Дар [[математика]], он ба дастгоҳи идеализатсияшуда ишора мекунад, ки танҳо як канори беохир дорад ва метавонад барои кашидани [[хат]] ё дароз кардани хати мавҷуда истифода шавад. Дар тарҳрезии муҳандисӣ имрӯз онро ''сатҳ'' меноманд.
Яке аз маҳдудиятҳое, ки риёзидонони юнонӣ пешниҳод карданд, маҳдудияти кашидани шаклҳои геометрӣ бо истифода аз хати рост ва қутбнамо буд. Бо ин маҳдудият, ҳар як нуқтаро танҳо бо кашидани ду хати буришёбанда ё ду камони буришшавандаи доира ё буриши хат бо камони доира ёфтан мумкин аст ва чен кардани дарозии хат (масалан, бо хаткаши дараҷадор) барои ёфтани нуқтаи ниҳоии он иҷозат дода намешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҳандаса]]
[[Гурӯҳ:Риёзиёт]]
pzat26sbt4p3wxbv6mndc7x1b6pkp9p
1476334
1476331
2026-06-12T18:25:26Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ
1476334
wikitext
text/x-wiki
{{қуттии ҳамагонӣ}}
[[Акс:Haarlineal.jpg|thumb|Саттора]]
'''"Саттора"''' ё '''"сатора"''' ё '''"саттора"''' — дар матнҳои қадимии риёзии форсӣ ва арабӣ ба маънои хаткаши беандоза (асбобе, ки танҳо барои кашидани хатҳои рост истифода мешавад, на барои чен кардан) пайдо мешавад. Дар [[математика]], он ба дастгоҳи идеализатсияшуда ишора мекунад, ки танҳо як канори беохир дорад ва метавонад барои кашидани [[хат]] ё дароз кардани хати мавҷуда истифода шавад. Дар тарҳрезии муҳандисӣ имрӯз онро ''сатҳ'' меноманд.
Яке аз маҳдудиятҳое, ки риёзидонони юнонӣ пешниҳод карданд, маҳдудияти кашидани шаклҳои геометрӣ бо истифода аз хати рост ва қутбнамо буд. Бо ин маҳдудият, ҳар як нуқтаро танҳо бо кашидани ду хати буришёбанда ё ду камони буришшавандаи доира ё буриши хат бо камони доира ёфтан мумкин аст ва чен кардани дарозии хат (масалан, бо хаткаши дараҷадор) барои ёфтани нуқтаи ниҳоии он иҷозат дода намешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҳандаса]]
[[Гурӯҳ:Абзорҳои андозагирӣ]]
696o7if9s8mtygwmt04rr5y1bdmb8sd
Мастердом Хучанд
0
332016
1476330
2026-06-12T18:09:40Z
~2026-34722-93
135536
Саҳифаи нав: МастерДом Хуҷанд — ин як провайдери хизматрасонии хонагӣ мебошад, ки ба таъмири техника, сантехника, электрика ва клининг дар шаҳри [[Хуҷанд]] ва атрофи он машғул аст. Сомонаи расмии ширкат онро ҳамчун '''“маркази фармоиши устоҳои хона ва клининг”''' дар Хуҷа...
1476330
wikitext
text/x-wiki
МастерДом Хуҷанд — ин як провайдери хизматрасонии хонагӣ мебошад, ки ба таъмири техника, сантехника, электрика ва клининг дар шаҳри [[Хуҷанд]] ва атрофи он машғул аст. Сомонаи расмии ширкат онро ҳамчун '''“маркази фармоиши устоҳои хона ва клининг”''' дар [[Хуҷанд]] муаррифӣ мекунад. Ба иттилои сомона, онҳо таъмири кулли техникаи маишӣ (машинаҳои ҷомашӯӣ, кондитсионерҳо, насби мебел), таъмири таҷҳизоти сантехникӣ ва барқӣ ва клининги манзилҳоро фароҳам меоранд. Ширкат далели расмиашро дар пешниҳоди устоҳои касбӣ бо кафолати расмӣ ва таҷрибаи зиёда аз 10 сол зикр мекунад.<ref>{{Cite web|url=https://master.5shanbe.tj/about|title=О компании МастерДом в Худжанде|website=master.5shanbe.tj|accessdate=2026-06-12}}</ref>
[https://master.5shanbe.tj МастерДом Хуҷанд] як бахши шабакаи «[https://5shanbe.tj Панчшанбе.тч]» мебошад — бузургтарин самти эълонҳои ройгони [[Тоҷикистон]]. Номи ин платформа аз номи бозори маъруфи «[[Бозори «Панҷшанбе»|Панчшанбе]]» дар [[Хуҷанд]] гирифта шудааст.<ref>{{Cite web|url=https://5shanbe.tj/|title=Сайт бесплатных объявлений Панчшанбе.тч в Таджикистане|author=Панчшанбе.тч|website=5shanbe.tj|lang=ru|accessdate=2026-06-12}}</ref>
МастерДом Хуҷанд хидматрасонӣ дар бахшҳои гуногуни хонагии техникӣ ва клинингро пешкаш менамояд. Аз ҷумла, ҳамон тавре ки аз сомонаи расмӣ бармеояд, ширкат таъмири ҳама гуна техникаҳои маишӣ (қуттиҳои електрикӣ, кондитсионерҳо, мошинҳои ҷомашӯӣ ва ғайраро дар манзил иҷро мекунад), инчунин насб ва таъмири таҷҳизоти сантехникӣ ва электрикӣ дар хонаҳоро ба уҳда дорад. Қисми дигари хидматҳо тоза кардани манзилҳо пас аз таъмир ва клининг (уборкаи умумӣ, химияи касбӣ ва ғайра) мебошад. Сомонаи ширкат таъкид мекунад, ки ҳамаи устоҳо санҷида ва бо таҷрибаи кофӣ интихоб шудаанд, ва барои корҳо кафолати расмӣ пешниҳод мешавад.<ref>{{Cite web|url=https://master.5shanbe.tj/uslugi|title=Услуги мастера на час в Худжанде - полный список работ и цены|website=master.5shanbe.tj|lang=ru|accessdate=2026-06-12}}</ref>
Сомонаи расмии MasterДом Хуҷанд ([https://master.5shanbe.tj master.5shanbe.tj]).
'''Категорияҳои пешниҳодшуда:''' [[Ташкилотҳои Тоҷикистон]]; [[Хадамоти таъмирӣ ва клининг]]; [[Ташкилотҳои шаҳри Хуҷанд]].
8quddfh28g6t53wmvnshvmt12zi8hhv
Баҳси Википедиа:Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад/Ассотсиатсия ва иттиҳодияҳо
5
332017
1476333
2026-06-12T18:19:39Z
Rumsor
38974
Саҳифаи нав: @[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] Мақолаҳо бояд ҳатман аз ҳамин рӯйхат бошанд? - ~~~~
1476333
wikitext
text/x-wiki
@[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] Мақолаҳо бояд ҳатман аз ҳамин рӯйхат бошанд? - [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 18:19, 12 июни 2026 (UTC)
pelfrk0t661twz9wzatn97vjudt60xa
1476335
1476333
2026-06-12T18:34:24Z
Zolfeqar Fatihzadeh
30846
/* */ Посух додан
1476335
wikitext
text/x-wiki
@[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Zolfeqar Fatihzadeh]] Мақолаҳо бояд ҳатман аз ҳамин рӯйхат бошанд? - [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 18:19, 12 июни 2026 (UTC)
:На метавонад дар бораи мавзӯъҳои ва афроди имрӯзаи саршиносӣ ҶҶ-2026 нависед, шояд рӯйхат маҳдуд ва диди шумо бештар аз мо бинад қаблан сипосгузорам [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 18:34, 12 июни 2026 (UTC)
ojf6pw27pq7mhgu0zz0dd3267a1qnlk