Стивен Ҳокинг

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Стивен Ҳокинг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2341</id>
    <revision>
      <id>1476985</id>
      <parentid>1423723</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T12:18:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20737" sha1="9o3qpdopm94qvi9146dbdhzh8hkwm6w" xml:space="preserve">{{Олим
| ном                  = Стивен Уилям Ҳокинг
| номи аслӣ            = Stephen William Hawking
| тасвир               = Stephen Hawking.StarChild.jpg
| бар                  = 250px
| тавсифи тасвир       = Стивен Хокинг дар [[НАСА]], солҳои 1980
| Научная сфера        = [[теоретическая физика]], [[космология]]
| Место работы         =  {{s|[[Кембриджский университет]],}}&lt;br&gt; [[Канадский институт теоретической физики]]&lt;br&gt; ({{англ|Perimeter Institute for Theoretical Physics|Perimeter Institute}})
| Знаменитые ученики   = 
| Известен как         = 
| мукофоту ҷоизаҳо     = [[Медаль Альберта Эйнштейна]] (1979)&lt;br&gt;
[[Лауреаты ҷоизаҳо Вольфа (физика)|Премия Вольфа]] (1988)&lt;br&gt;
[[Премия принца Астурийского]] (1989)&lt;br&gt;
[[Медаль Копли]] (2006)&lt;br&gt;
[[Премия по фундаментальной физике]] (2013)&lt;br&gt;
{{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}}{{Орден Британской империи|гражданский|CBE}}{{!!}}{{Орден Кавалеров Почёта}}{{!!}}{{Президентская медаль Свободы}}{{!!}}{{Золотая медаль Королевского астрономического общества}}
{{!}}}
 }}
'''Сти́вен Уи́лям Ҳо́кинг''' ({{lang-en|Stephen William Hawking}}, [[8 январ]]и [[1942]], [[Оксфорд]], [[Британияи Кабир]] — [[14 март]]и [[2018]], [[Кембриҷ]], [[Британияи Кабир]]) — [[Физикаи назарӣ|физикдони назарӣ]], [[Кайҳоншиносӣ|кайҳоншиноси]] [[Англия|англис]] ва мураввиҷи [[илми оммаписанд]]. Мудири таҳқиқоти [[Маркази кайҳоншиносии назарӣ]] дар [[Донишгоҳи Кембриҷ]]&lt;ref name=&quot;Auto2J-2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ctc.cam.ac.uk/outreach/stephen_hawking.php |title=Centre for Theoretical Cosmology: Outreach Stephen Hawking |publisher=Ctc.cam.ac.uk |accessdate=23 June 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Auto2J-3&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.hawking.org.uk/about-stephen.html |title=About Stephen&amp;nbsp;– Stephen Hawking |publisher=Stephen Hawking Official Website|accessdate=23 June 2013}}&lt;/ref&gt;, ки корҳои илмиаш собиқаи беш аз чиҳил сол дорад. Китобҳо ва ҳамоишҳояш, ӯро ба як чеҳраи маҳбуб табдил кардааст. Ӯ узви Ҷомеаи салтанати ҳунар ва узви собити Ҷомеаи усқуфони донишманд аст.

== Зиндагинома ==
Стивен Ҳокинг 8 январи 1942 дар шаҳри [[Оксфорд]] дар хонаводаи Френк ва Изобел Ҳокинг ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.heraldscotland.com/sport/spl/aberdeen/mind-over-matter-stephen-hawking-1.352226 |title=Mind over matter Stephen Hawking |work=Herald Scotland}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Larsen|2005|pp=xiii, 2}}{{sfn|Ferguson|2011|p=21}}. Стивен дар рӯзҳои Ҷанги ҷаҳонии дувум ба дунё омад. Хонаи волидайни вай дар Ҳоигият дар шимоли Лондон воқеъ буд. Френк ва Изобел Ҳокинг барои итминон ёфтан аз таваллуди бидуни хатар ва солими нахустин фарзандшон тасмим гирифтанд, ки пеш аз ба дунё омадани ӯ муваққатан ба Оксфорд бираванд. Изобел дар Оксфорд писарашро ба саломат ба дунё овард.

Стивен аз ҳамонзамон ба илми риёзиёт алоқа дошт ва орзуи донишманд шуданро дар сар мепарварид, аммо дар мадраса як шогирд худсар ва ба хусус бадхат шинохта мешуд.

Ӯ ҳаргиз худро дар маҳдудаи [[китобҳои дарсӣ]] побанд намекард, балки чун бо мутолиоти озод сатҳи маълумоташ аз синфи болотар буд ҳамеша саъй дошт дар китобҳои дарсӣ иштибоҳотеро ёфта ва бо муаллимон ба ҷарру баҳс бипардозад. Падар ва модараш аз [[табақаи мутавассит]] буданд ва зиндагии сода дар хонае номуназзам ва фарсуда, аммо пур аз китоб, одат ба мутолиаро дар фарзандонашон тақвият мекард. Фаронк падари хонавода [[пизишк]]и мутахассис дар бемориҳои манотиқи гармсерӣ буд ва ба ҳамин ҷиҳат ниме аз солро ба сафарҳои пажӯҳишӣ дар [[Африқо|минтақаҳои Африқо]] мегузаронд. Ин набуданҳои бардавом барои бачаҳо чунон одӣ шуда буд, ки тасаввур мекарданд ҳама падарҳо чунин вазъе доранд. Дар айни ҳол набуданҳои падар навъе истиқлоли амал ва эътимод ба нафс дар бачаҳо эҷод мекард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://beach-physics.ir/post/76|title=Зиндагиномаи Стивен Ҳокинг (Эйнштейни дуввум)|author=Ирфон Акбарӣ|website=www.webcitation.org|date=|publisher=WebCite query result|lang=fa|accessdate=2018-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181004161516/http://www.webcitation.org/6LXhO6LRW|archivedate=2018-10-04}}&lt;/ref&gt;.

Дар синни ҳаштсолагӣ, Ҳоукинг ва хонаводааш ба шаҳри [[Сент-Олбанс]], шаҳре дар 32 километрии шимоли [[Лондон]] рафтанд. Стивен дар онҷо ба беҳтарин мадрасаи маҳаллӣ рафт ва аз ҳамон оғоз, нубуғи худро нишон дод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%86+%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%86%DA%AF&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0|title=Зиндагиномаи Ствен Ҳокинг|author=|website=Донишномаи Рушд|date=|publisher=Шабакаи миллии мадорис|lang=fa|accessdate=2018-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190907061004/http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%86+%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%86%DA%AF&amp;SSOReturnPage=Check&amp;Rand=0|archivedate=2019-09-07}}&lt;/ref&gt;.

Стивен ба [[улуми табиӣ]] алоқаманд шуд ва ҳатто як озмоишгоҳи илми дар хона доир кард. Истеъдоди пинҳони вай ба як такон ва зарба ниёз дошт то худро ошкор кунад. Ин иттифоқ дар шонздаҳсолагии ӯ афтод, ки дарҳол омода шудан барои имтиҳоноти Эй-левел (A-Level) буд.

== Беморӣ ==
Стивен Ҳокинг дар соли 1963 ба бемории «склерози ҷонибии амиотрофӣ» ё хоби андом мубтало шуд ва тавоноии ҳаракат додани андомҳои худ ва ҳатто сухан гуфтанро аз даст дод.

Идомаи зиндагии вай аз дидгоҳи пизишкон як шигифте ба ҳисоб меомад, зеро афроди мубтало ба ин бемории хос маъмулан пас аз муддати кӯтоҳе фавт мекунанд. Ин беморӣ рафта рафта тамоми бадани ӯро дар бар гирифт. Бо ин ҳоли маълулияти шадид вай монеъе барои талош ва кӯшиш дар ростои фарогирӣ ва пешбурди илм набуд. Алорағми маълулияти шадид, вай муваффақ ба касби ҷоизаҳои илмии мухталифе шуд.

== Даргузашт ==
Стивен Ҳокинг субҳи рӯзи 14 марти 2018 дар синни 76 солагӣ дар манзилаш воқеъ дар Кембриҷ даргузашт. Фарзандонаш ҷиҳати бузургдошти ӯ баёнияе мунташир карданд&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Stephen Hawking dies aged 76|author=|url=http://www.bbc.com/news/uk-43396008|work=BBC News|date=2018-03-14|accessdate=2018-03-14|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Китобшиносӣ ==
; (ба забони русӣ)
* ''Хокинг С., Эллис Дж.'' [http://eqworld.ipmnet.ru/ru/library/books/HawkingEllis1977ru.djvu Крупномасштабная структура пространства-времени] / ''Пер. с англ. Э. А. Тагирова. Под ред. Я. А. Смородинского.'' — М.: Мир, 1977. — 432 с.
* Чёрные дыры (сборник статей). / ''Пер. с англ. И. В. Волович, [др.].'' — (Новости фундаментальной физики, вып. 9) — М.: Мир, 1978. — 323 с.
* Общая теория относительности (сборник статей). / ''Под ред. С. Хокинга, В. Израэля. Пер. с англ. под ред. Я. А. Смородинского и В. Б. Брагинского'' — М.: Мир, 1983. — 455 с.
* Геометрические идеи в физике (сборник статей). / ''Пер. с англ. Под ред. Ю. И. Манина.'' — М.: Мир, 1983. — 240 с.
* ''Хокинг С.'' Край Вселенной // Прошлое и будущее вселенной / сост. Н. Д. Морозова. — М.: Наука, 1986. — С. 92-103.
* ''Хокинг С.'' [http://lib.aldebaran.ru/author/hoking_stiven/hoking_stiven_kratkaya_istoriya_vremeni/ Краткая история времени: от Большого взрыва до чёрных дыр] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150223233000/http://lib.aldebaran.ru/author/hoking_stiven/hoking_stiven_kratkaya_istoriya_vremeni |date=2015-02-23 }} / ''Пер. с англ. Н. Я. Смородинской.'' — СПб.: «Амфора», 2001. — 268 с — ISBN 5-94278-564-3.
* ''Хокинг С.'' [http://lib.aldebaran.ru/author/hoking_stiven/hoking_stiven_chernye_dyry_i_molodye_vselennye/ Чёрные дыры и молодые вселенные] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130607123800/http://lib.aldebaran.ru/author/hoking_stiven/hoking_stiven_chernye_dyry_i_molodye_vselennye/ |date=2013-06-07 }} / ''Пер. с англ. М. В. Кононова.'' — СПб.: «Амфора», 2001. — 189 с — ISBN 5-94278-612-7.
* ''Хокинг С. и [[Млодинов, Леонард|Млодинов Л.]]'' [[Кратчайшая история времени]] / ''Пер. с англ. Бакиджана Оралбекова.'' — СПб.: «Амфора», 2006. — 184 с — ISBN 5-367-00164-5.
* ''Хокинг С.'' [http://elementy.ru/lib/430539 Мир в ореховой скорлупке] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170203025921/http://elementy.ru/lib/430539 |date=2017-02-03 }} / ''Пер. с англ. А. Г. Сергеева.'' — СПб.: «Амфора», 2007. — 218 с — ISBN 978-5-367-00614-8.
* ''С. Хокинг и [[Пенроуз, Роджер|Р. Пенроуз]]''. [http://www.amphora.ru/book.php?id=1336/ Природа пространства и времени] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160527045506/http://www.amphora.ru/book.php?id=1336%2F |date=2016-05-27 }} / ''Пер. с англ. А. Беркова, В. Лебедева.'' — СПб.: «Амфора», 2007. — 171 с — ISBN 978-5-367-00590-5.
* ''Хокинг С., Хокинг Л., Гальфар К.'' [http://pgbooks.ru/books/book/?ELEMENT_ID=456 Джордж и тайны Вселенной] / ''Пер. с англ. Е. Канищевой'' — Детское издательство «Розовый жираф», 2008. — 331 с — ISBN 978-5-903497-13-3.
* ''Хокинг С., Хокинг Л.'' [http://pgbooks.ru/books/book/?ELEMENT_ID=3335 Джордж и сокровища Вселенной] / ''Пер. с англ. Е. Канищевой'' — Детское издательство «Розовый жираф», 2010. — 352 с — ISBN 978-5-903497-22-5.
* ''Хокинг С.'' [http://www.amphora.ru/book.php?id=1739/ Теория всего] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160310012324/http://amphora.ru/book.php?id=1739%2F |date=2016-03-10 }} / ''Пер. с англ. Н. Н. Иванова. Под ред. Г. А. Бурбы.'' — СПб.: «Амфора», 2009. — 160 с — ISBN 978-5-367-00991-0.
* ''Хокинг С.'' [http://www.amphora.ru/book.php?id=1502/ Большое, малое и человеческий разум] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160307173142/http://amphora.ru/book.php?id=1502%2F |date=2016-03-07 }} — СПб.: «Амфора», 2008. — 192 с — ISBN 978-5-367-00779-4
* ''Хокинг С.'' [http://www.amphora.ru/book.php?id=1804/ Будущее пространства — времени] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160311055028/http://amphora.ru/book.php?id=1804%2F |date=2016-03-11 }} — СПб.: «Амфора», [[2009]]. — 256 с — ISBN 978-5-367-01085-5
* ''Хокинг С., Млодинов Л.'' [http://www.amphora.ru/book.php?id=2234 Высший замысел] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160706154810/http://www.amphora.ru/book.php?id=2234 |date=2016-07-06 }} / ''Пер. с англ. М. В. Кононова. Под ред. Г. А. Бурбы.'' — СПб.: «Амфора», [[2012]]. — 208 с — ISBN 978-5-367-02218-6
* ''Хокинг С., Хокинг Л.'' Джордж и большой взрыв. ''Пер. с англ. Е. Канищевой'' — Детское издательство «Розовый жираф», 2012.-328 с — ISBN 978-5-4370-0021-2

== Филмшиносӣ ==
* «[[Таърихчаи замон (филм)|A Brief History of Time]]» (1991), коргардон [[Моррис, Эррол|Эррол Моррис]]
* «Stephen Hawking’s Universe» (1997)
* «[[Ҳокинг (филм)|Ҳокинг]]» (2004), [[BBC]]
* «Horizon: The Hawking Paradox» (2005)
* «Masters of Science Fiction» (2007) — выступил продюсером
* «Stephen Hawking and the Theory of Everything» (2007)
* «Stephen Hawking: Master of the Universe» (2008)
* «Into the Universe with Stephen Hawking» (2010)
* «Brave New World with Stephen Hawking» (2011)
* «Stephen Hawking’s Grand Design» (2012)
* «[https://www.youtube.com/watch?v=YESJaDpsjG4 Stephen Hawking: A Brief History Of Mine]» (2013), [[BBC]]
* «[[Назарияи ҳамачиз (филм)|Назарияи ҳамачиз]]» («Коиноти Стивен Ҳокинг», 2014), коргардон [[Марш, Ҷеймс|Ҷеймс Марш]].
* «Нобиға бо Стивен Ҳокинг» ({{lang-en|Genius By Stephen Hawking}}, 2016), [[National Geographic Channel]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==
{{Навигация
 |Тема         = Стивен Хокинг
 |викигуфтовард = Стивен Уильям Хокинг
 |Викитека     = 
 |Викиновости  = Гурӯҳ:Стивен Хокинг
}}
* [http://hawking.org.uk/ Официальный веб-сайт Стивена Хокинга]{{ref-en}}.
* {{cite web
 | url         = http://www.znanie-sila.ru/online/issue_2012.html
 | title       = Миры Стивена Хоукинга
 | author      = Александр Волков
 | publisher   = [[Знание-сила]]
 | archiveurl  = https://web.archive.org/web/20090415084741/http://www.znanie-sila.ru/online/issue_2012.html
 | archivedate = 2009-04-15
}}
* {{cite web
 | url         = http://dspace.univer.kharkov.ua/bitstream/123456789/8610/13/Hawking1.pdf
 | title         = Стивен Хокинг – Ньютон XX века?
 | author         = Степановский Ю. П.
 | accessdate         = 2018-01-08
 | archiveurl         = https://web.archive.org/web/20171215064747/http://dspace.univer.kharkov.ua/bitstream/123456789/8610/13/Hawking1.pdf
 | archivedate         = 2017-12-15
 }}
* {{книга |автор=Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г |заглавие=Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.|ответственный= |часть = Хокинг Стивен Уильям |ссылка часть =http://www.astronet.ru/db/msg/1219932 |место=Киев |издательство=Наукова думка |год=1986 |том= |страниц=512|страницы= |isbn= |ref=Астрономы: Биографический справочник }}
* {{cite web
 |url         = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257505/Stephen-W-Hawking
 |title       = Stephen W. Hawking (British physicist)
 |publisher   = [[Энциклопедия Британника|Britannica]]
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/6FHAh3iSw?url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/257505/Stephen-W-Hawking
 |archivedate = 2013-03-21
 |accessdate  = 2018-01-08
}}
* Dictionary of scientists. Oxford, Охford University Press, 1993, 2-nd edition 1999
* {{cite web
 |url         = http://postnauka.ru/longreads/13353
 |title       = Стивен Хокинг, главы из книги
 |author      = Хуберт Мания
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/6HuPg0yuO?url=http://postnauka.ru/longreads/13353
 |archivedate = 2013-07-06
 |accessdate  = 2018-01-08
}}
* {{книга
 | автор         = Kitty Ferguson
 | заглавие      = Stephen Hawking: His Life and Work
 | ссылка        = https://books.google.com/books?id=nZLMWpujVUcC
 | издательство  = Transworld
 | год           = 2011
 | isbn          = 978-1-4481-1047-6
 | ref           = Ferguson
}}
* {{cite web
 |url         = http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Hawking.html
 |title       = Hawking biography
 |author      = J.J. O’Connor, E.F. Robertson
 |publisher   = School of Mathematics and Statistics. University of St Andrews, Scotland
 |archiveurl  = https://archive.today/20140412095805/http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Hawking.html
 |archivedate = 2014-04-12
 |ref         = O_Connor_and_Robertson
 |accessdate  = 2018-01-08
}}
* {{книга|автор= Kristine Larsen |заглавие=Stephen Hawking: A Biography |издательство=Greenwood biographies|год=2005 | isbn = 0313323925, ISBN 9780313323928 |ref =Larsen}}
* {{книга|автор= Michael White, John Gribbin |заглавие=Stephen Hawking: A Life in Science  |издательство=National Academies Press |год=2002 | isbn = 978-0-309-08410-9 |ref = WhiteGribbin2002 | серия =  | ссылка = https://books.google.com/books?id=NoE6FAnDtRYC  |edition=2nd }}
* {{книга|автор= Джейн Хокинг |заглавие=Быть Хокингом |издательство=Эксмо |год=2015 | isbn = 978-5-699-79131-6 |ref = Jane_Hawking_Eksmo | серия = Civiliзация | ссылка = https://books.google.com/books?id=HsyrCAAAQBAJ }}

{{олим-нопурра}}
{{Пайвандҳои беруна}}

[[Гурӯҳ:Стивен Ҳокинг| ]]
[[Гурӯҳ:Физикдонони Британияи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Физикдонони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Олимони Британиёи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Соданигорони илм]]
[[Гурӯҳ:Олимони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Олимони асри XXI]]</text>
      <sha1>9o3qpdopm94qvi9146dbdhzh8hkwm6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳри Балтика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10692</id>
    <revision>
      <id>1477123</id>
      <parentid>1318762</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6449" sha1="l9tsfncswha0p25tk9wm2mfx67907ny" xml:space="preserve">{{Баҳр}}
'''Балтика''' (славянҳои қадим Баҳри Варяг меномиданд, {{lang-pl|Morze Bałtyckie}}, {{lang-de|Ostsee}}, {{lang-nds|Oostsee}}, {{lang-sv|Östersjön}}, {{lang-da|Østersøen}}, {{lang-fi|Itämeri}}, {{lang-et|Läänemeri}}, {{lang-lv|Baltijas jūra}}, {{lang-lt|Baltijos jūra}}) — [[баҳр]]и дохилиматерикии (дохилиқоравии) [[Уқёнуси Атлантик]]. Байни [[нимҷазираи Скандинавия]] ва соҳилҳои қитъавии шимолу ғарби [[Аврупо]] ҷойгир аст.

== Ҷуғрофиё ==
Балтика ба воситаи гулугоҳҳои Эресунн, Белтаи Калон ва Белтаи Хурд, Каттегату Скагеррак бо Баҳри Шимолӣ, ба воситаи роҳи обии Волгаву Балтика бо дарёи Волга ва ба воситаи наҳри Баҳри Сафеду Балтика бо Баҳри Сафед пайваст мебошад. Дар соҳилҳои Балтика давлатҳои Русия, Эстония, Латвия, Литва, Полша, Олмон, Дания, Шветсия ва Финляндия ҷой гирифтаанд. Масоҳ. 419 ҳазор км2, ҳаҷми об – 21 ҳазор км3, умқи миёнааш 50 м (ҷойи амиқтаринаш – 470 м). Соҳилҳои ҷан. ва ҷан. шарқиаш асосан пасту регзор, болотараш – ҷангалзор. Соҳилҳои шимолиаш шахдор. Халиҷҳои зиёде дорад, ки бузургтарини онҳо [[Ботник]], Фин, Рига, Курша, Гданск мебошанд. Ҷаз-ҳои калонаш: Рюген, Борнхолм, Готланд, Готска-Сандён, Сааремаа, Хийумаа ва гурӯҳи ҷаз-ҳои Аланд. Иқлими Балтика муътадили баҳрист. Ба Балтика қариб 250 дарё, аз ҷумла, Нева, Висла, Неман, Даугава, Одра мерезанд.

== Иқлим ==
Ҳарор. миёнаи февр. аз –30° С дар қисми марказии Балтика то –8° С, дар Шим. ва Ш. ҳарор. миёнаи июл 15–17° С. Ҳарор. об дар давоми сол аз 0°С то 20°С тағйир меёбад. Шӯрии сатҳи об аз 3‰ (дар халиҷи Ботник ва Фин) то 16‰ (дар резишгоҳи Дания). Ҳарор. қаъри об ба андозаи 1–15°С тағйир ёфта, шӯриаш аз 10 то 18,5‰ дигаргун мешавад. Қисми шимолии халиҷи Ботник дар як сол 210 рӯз, қисми миёнааш 185 рӯз, халиҷи Рига 80–90 рӯз, гул-и назди Дания 16–45 рӯз ях мебанданд. Ғафсии қабати яхи соҳил 1 м буда, яхҳои шинокунанда аз 0,4 то 0,6 м мешаванд. Обшавии яхи Балтика аз ох. марту авв. апр. сар шуда, моҳи июн пурра аз ях озод мегардад. Аҳаммияти хоҷагӣ ва нақлиётии Балтика барои давлатҳои атроф хеле бузург аст. Дар Балтика бештар равғанмоҳӣ, милит, окун, шӯртан, симмоҳӣ, мормоҳӣ шикор мекунанд.

== Бандарҳо ==
Бандарҳои бузургтарини Балтика: Стокголм, Лулео (Шветсия), Хелсинки Котка, Турку (Финляндия), Санкт-Петербург ва Калининград (Русия), Таллин (Эстония), Рига (Латвия), Гданск, Шетсин (Полша), Любек, Кил, Росток (Олмон). Дар соҳили Балтика осоишгоҳҳои иқлимии машҳури Юрмала, Лиепая (Латвия), Нерига (Литва), Колобжег, Устка (Полша), ҷаз. Узедом (Олмон) ва ғ. мавҷуданд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Балтика|2||муаллиф=}}

== Пайвандҳо ==
{{Новбарӣ}}
* [http://proznania.ru/?page_id=2368 Балтийское море] — рельеф дна, климат, гидрология, течения, солёность и другие сведения.
* [http://tapemark.narod.ru/more/09.html Балтийское море] в книге: ''А. Д. Добровольский, Балтика С. Залогин.'' Моря СССР. Изд-во Моск. донишгоҳа, 1982.
* {{cite web
 |url         = http://esimo.oceanography.ru/esp2/index/index/esp_id/1
 |title       = Балтийское море
 |date        = 2007-06-01
 |work        = Единая система информации об обстановке в Мировом океане. Динамическое электронное справочное пособие
 |publisher   = [[Государственный Океанографический институт|ФГУ «Государственный океанографический институт имени Н. Н. Зубова»]]
 |accessdate  = 2014-05-11 
 |ref         = «ЕСИМО»
}}
* [http://bse.sci-lib.com/article093165.html Балтийское море в Большой советской энциклопедии]
* [https://web.archive.org/web/20110908175759/http://www.itameriportaali.fi/wave Высота волн Балтики онлайн]
* [https://web.archive.org/web/20120603065258/http://zelenyshluz.narod.ru/conv_wat/baltic.htm Конвенция по защите природной морской среды района Балтийского моря]
* [https://web.archive.org/web/20070927150409/http://www.lepjunet.lv/index.php?newsid=460 Химическое оружие затоплено во впадинах Балтийского моря]
* [http://2002.novayagazeta.ru/nomer/2002/28n/n28n-s00.shtml Балтийское море — море смерти] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191101171334/http://2002.novayagazeta.ru/nomer/2002/28n/n28n-s00.shtml |date=2019-11-01 }}

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Баҳри Балтика| ]]</text>
      <sha1>l9tsfncswha0p25tk9wm2mfx67907ny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477130</id>
      <parentid>1477123</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷуғрофиё */</comment>
      <origin>1477130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6451" sha1="3bgwib4kwr40zsix442dex0g1b9p1gf" xml:space="preserve">{{Баҳр}}
'''Балтика''' (славянҳои қадим Баҳри Варяг меномиданд, {{lang-pl|Morze Bałtyckie}}, {{lang-de|Ostsee}}, {{lang-nds|Oostsee}}, {{lang-sv|Östersjön}}, {{lang-da|Østersøen}}, {{lang-fi|Itämeri}}, {{lang-et|Läänemeri}}, {{lang-lv|Baltijas jūra}}, {{lang-lt|Baltijos jūra}}) — [[баҳр]]и дохилиматерикии (дохилиқоравии) [[Уқёнуси Атлантик]]. Байни [[нимҷазираи Скандинавия]] ва соҳилҳои қитъавии шимолу ғарби [[Аврупо]] ҷойгир аст.

== Ҷуғрофиё ==
Балтика ба воситаи гулугоҳҳои Эресунн, Белтаи Калон ва Белтаи Хурд, Каттегату Скагеррак бо Баҳри Шимолӣ, ба воситаи роҳи обии Волгаву Балтика бо дарёи Волга ва ба воситаи наҳри Баҳри Сафеду Балтика бо Баҳри Сафед пайваст мебошад. Дар соҳилҳои Балтика давлатҳои Русия, Эстония, Латвия, Литва, Полша, Олмон, Дания, Шветсия ва Финляндия ҷой гирифтаанд. Масоҳ. 419 ҳазор км², ҳаҷми об – 21 ҳазор км³, умқи миёнааш 50 м (ҷойи амиқтаринаш – 470 м). Соҳилҳои ҷан. ва ҷан. шарқиаш асосан пасту регзор, болотараш – ҷангалзор. Соҳилҳои шимолиаш шахдор. Халиҷҳои зиёде дорад, ки бузургтарини онҳо [[Ботник]], Фин, Рига, Курша, Гданск мебошанд. Ҷаз-ҳои калонаш: Рюген, Борнхолм, Готланд, Готска-Сандён, Сааремаа, Хийумаа ва гурӯҳи ҷаз-ҳои Аланд. Иқлими Балтика муътадили баҳрист. Ба Балтика қариб 250 дарё, аз ҷумла, Нева, Висла, Неман, Даугава, Одра мерезанд.

== Иқлим ==
Ҳарор. миёнаи февр. аз –30° С дар қисми марказии Балтика то –8° С, дар Шим. ва Ш. ҳарор. миёнаи июл 15–17° С. Ҳарор. об дар давоми сол аз 0°С то 20°С тағйир меёбад. Шӯрии сатҳи об аз 3‰ (дар халиҷи Ботник ва Фин) то 16‰ (дар резишгоҳи Дания). Ҳарор. қаъри об ба андозаи 1–15°С тағйир ёфта, шӯриаш аз 10 то 18,5‰ дигаргун мешавад. Қисми шимолии халиҷи Ботник дар як сол 210 рӯз, қисми миёнааш 185 рӯз, халиҷи Рига 80–90 рӯз, гул-и назди Дания 16–45 рӯз ях мебанданд. Ғафсии қабати яхи соҳил 1 м буда, яхҳои шинокунанда аз 0,4 то 0,6 м мешаванд. Обшавии яхи Балтика аз ох. марту авв. апр. сар шуда, моҳи июн пурра аз ях озод мегардад. Аҳаммияти хоҷагӣ ва нақлиётии Балтика барои давлатҳои атроф хеле бузург аст. Дар Балтика бештар равғанмоҳӣ, милит, окун, шӯртан, симмоҳӣ, мормоҳӣ шикор мекунанд.

== Бандарҳо ==
Бандарҳои бузургтарини Балтика: Стокголм, Лулео (Шветсия), Хелсинки Котка, Турку (Финляндия), Санкт-Петербург ва Калининград (Русия), Таллин (Эстония), Рига (Латвия), Гданск, Шетсин (Полша), Любек, Кил, Росток (Олмон). Дар соҳили Балтика осоишгоҳҳои иқлимии машҳури Юрмала, Лиепая (Латвия), Нерига (Литва), Колобжег, Устка (Полша), ҷаз. Узедом (Олмон) ва ғ. мавҷуданд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Балтика|2||муаллиф=}}

== Пайвандҳо ==
{{Новбарӣ}}
* [http://proznania.ru/?page_id=2368 Балтийское море] — рельеф дна, климат, гидрология, течения, солёность и другие сведения.
* [http://tapemark.narod.ru/more/09.html Балтийское море] в книге: ''А. Д. Добровольский, Балтика С. Залогин.'' Моря СССР. Изд-во Моск. донишгоҳа, 1982.
* {{cite web
 |url         = http://esimo.oceanography.ru/esp2/index/index/esp_id/1
 |title       = Балтийское море
 |date        = 2007-06-01
 |work        = Единая система информации об обстановке в Мировом океане. Динамическое электронное справочное пособие
 |publisher   = [[Государственный Океанографический институт|ФГУ «Государственный океанографический институт имени Н. Н. Зубова»]]
 |accessdate  = 2014-05-11 
 |ref         = «ЕСИМО»
}}
* [http://bse.sci-lib.com/article093165.html Балтийское море в Большой советской энциклопедии]
* [https://web.archive.org/web/20110908175759/http://www.itameriportaali.fi/wave Высота волн Балтики онлайн]
* [https://web.archive.org/web/20120603065258/http://zelenyshluz.narod.ru/conv_wat/baltic.htm Конвенция по защите природной морской среды района Балтийского моря]
* [https://web.archive.org/web/20070927150409/http://www.lepjunet.lv/index.php?newsid=460 Химическое оружие затоплено во впадинах Балтийского моря]
* [http://2002.novayagazeta.ru/nomer/2002/28n/n28n-s00.shtml Балтийское море — море смерти] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191101171334/http://2002.novayagazeta.ru/nomer/2002/28n/n28n-s00.shtml |date=2019-11-01 }}

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Баҳри Балтика| ]]</text>
      <sha1>3bgwib4kwr40zsix442dex0g1b9p1gf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Энаҷон Бойматова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13372</id>
    <revision>
      <id>1477093</id>
      <parentid>1461046</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T21:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7365" sha1="b255ewi728sh8mes25rnldum0m18pem" xml:space="preserve">{{Шахс}}
'''Энаҷон Бойматова''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[пахтакор]], раиси колхози колхози «Москва» [[Ноҳияи Конибодом|-и ноҳияи Конибодоми]] [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]], [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1960). устоди пахтаи Ҷумхурии Тоҷикистон (1967).

== Зиндагинома ==
Энаҷон Бойматова соли [[Соли 1923|1923]] дар деҳаи Роҳи нави ҷамоати Пӯлодони ш. Конибодом (собиқ ноҳияи Қӯқанди вилояти [[Вилояти Фарғона (Империяи Русия)|Фарғона) таваллуд шудааст]].

Узви [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|ҲКУ (б)]] аз [[соли 1945]].

Дар [[Соли 1935|солҳои 1935]] — [[Соли 1942|1942]] чун деҳқони колхозчӣ кор мекард, аз [[соли 1943]] то [[Соли 1956|1956]] бригадир, ва аз [[соли 1957]] — раиси колхози «Москва»-и ноҳияи [[Ноҳияи Конибодом|Конибодом]]&lt;nowiki/&gt;и [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]]. Дар ин вазифа вай то [[соли 1988]] кор кардааст. Ӯ дар тули 28 соли роҳбари хоҷагӣ буданаш дар инкишофи пахтакорӣ, Боғдори ва чорводории ноҳия саҳми арзанда гузошт. Маҳз бо рохбарӣ ва ташаббуси ӯ стансияи насоси обкашии «60-солагии СССР» сохта шуд, ки он боиси аз худ намудани қариб 1000 гектар замини болои Канали калони Фарғона ва бунёди боғҳои нави мева гардид. Дар мавзеи соҳили Сир 900 гектар замини бекорхобида корам гардонида шуд. Ӯ ба ободии деҳа хам аҳамияти ҷиддӣ медод. Дар давраи роҳбарии ӯ 4 таълимгоҳи замонавӣ, боғчаи кӯдакон, беморхона, бинои идораи колхоз, 40 хонаи истиқоматӣ сохта шуда, роҳҳо асфалтпӯш гардиданд. Э. Бойматова аз соли 1954 аъзои КМ ПК Тоҷикистон ва вакили Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 4-11) буд. Раиси хоҷагӣ дар [[Соли 1988|солҳои 1988]] — [[Соли 2002|2002]] Набиҷон Иномов, Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон буд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1194099660 |title=Герой Соцтруда Бойматова против инвестора Иткина. Канибадамские хлопковые разборки. |accessdate=2020-01-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304112540/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1194099660 |archivedate=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;.

Ба муносибати 70- солагии Энаҷон Бойматова. 9 июли 1994 хоҷагии ҷамоавии (Москва) ба номи Э.Бойматова гузошта шуд. Баъдтар ба Ҷамъияти саҳҳомии &quot;Э. Бойматова &quot; табдил дода шудааст.

Дар моҳи июни [[Соли 2007|соли 2007 ба]] ин хоҷагии пешқадами Тоҷикистон Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон|Эмомалӣ Раҳмон ташриф овард.]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ca-oasis.info/news/?c=3&amp;id=17068|title=Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон прибыл в Согдийскую область|deadlink=yes|accessdate=2010-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304202348/http://www.ca-oasis.info/news/?c=3&amp;id=17068|archivedate=2016-03-04}}&lt;/ref&gt;.

Энаҷон Бойматова 14 январи соли 2011&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.narodnaya.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=17565:2023-04-13-04-20-56&amp;catid=71:goroda-rayoni&amp;Itemid=201|title=Добрая память|author=Мирзоаъзам Максудов|website=Народная газета|date=2023-04-13|lang=ru|accessdate=2023-05-01}}&lt;/ref&gt; дар [[Конибодом]] дар синни 87-солагӣ даргузашт. Вай охирин Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ дар Тоҷикистон буд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://regnum.ru/news/society/1364701.html |title=В Таджикистане скончался последний Герой соцтруда СССР |accessdate=2020-01-01 |archivedate=2017-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170409112257/https://regnum.ru/news/society/1364701.html }}&lt;/ref&gt;.

== Ҷоизаҳо ==
* Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ИҶШС аз [[7 март|7 марти соли]] [[Соли 1960|1960]] ба муносибати таҷлили 50-солагии Рӯзи байналмилалии занон, барои дастовардҳои назаррас дар кор ва фаъолияти пурсамари иҷтимоӣ, Инаҷон Байматова бо [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ|унвони Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] ва ордени Ленин, медали тилоии «Дос ва Болға» мукофотонида шудааст&lt;ref&gt;Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда женщинам — передовикам промышленности, сельского хозяйства, науки, культуры и видным общественным деятелям» от 7 марта 1960 года // Ведомости Верховного Совета СССР. — 1960. — № 10 (994). — Ст. 71. — С. 93.&lt;/ref&gt;.
* Бо панҷ ордени Ленин, ордени Инқилоби Октябр, Байрақи Сурхи Меҳнат, Дӯстии халқҳо, панҷ медали &quot; Барои нишондиҳандаҳои меҳнат &quot; (инчунин панҷ медали ВДНХ-и [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]]) сарфароз карда шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Бойматова Энаҷон|3|муаллиф= }}

== Пайвандҳо ==
* {{Warheroes|id=24649}}
* [https://web.archive.org/web/20090409120831/http://www.pulodon.freenet.tj/boymatova.htm Бойматова Энахон]{{ref-tg}} &lt;span class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на таджикском языке&quot;&gt;&lt;/span&gt;

[[Гурӯҳ:Пахтакорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Пахтакорони ИҶШС]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони шаҳри Конибодом]]</text>
      <sha1>b255ewi728sh8mes25rnldum0m18pem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меъмории исломӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14635</id>
    <revision>
      <id>1476989</id>
      <parentid>1476325</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Early history (up to 10th century)&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357844476|Islamic architecture]]&quot;</comment>
      <origin>1476989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43485" sha1="srnopx5umcgeck05fi4rd3szxer6t04" xml:space="preserve">[[Акс:Samanid Mausoleum.jpg|thumb|250px|[[Оромгоҳи Исмоили Сомонӣ]]]]
'''Меъмории Исломӣ''' намудҳои васеъи санъати меъмориро [[Таърихи Ислом|аз асоси Ислом]] то имрӯзро дар бар мегирад, ки барои дизайн ва сохти биноҳо ва сохтумонҳо дар доираи [[маданияти Исломӣ]] аст.

Ба меъмории Исломӣ; [[Масҷид]], [[Мақбара]], [[Мадраса]] ва [[Қалъа]]. 

{{Ислом-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Санъат]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]

== Таърихи меъморӣ (то асри X) ==


&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Umayyad architecture}}&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]
&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;{{Фарҳанги исломӣ}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Sidebar/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; {{Sfn|Petersen|1996|pp=195–197}} Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; {{Sfn|Petersen|1996|pp=195–197}} Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite book|last=Ettinghausen|first=Richard|url=https://books.google.com/books?id=l1uWZAzN_VcC&amp;pg=PP1|title=Islamic Art and Architecture: 650–1250|last2=Grabar|first2=Oleg|last3=Jenkins|first3=Marilyn|publisher=Yale University Press|year=2001|isbn=978-0-300-08867-0|edition=2nd|pages=7|quote=With the partial and possibly controversial exception of Muhammad's house, it is a question largely of moods and attitudes; forms and motifs came almost exclusively from the lands conquered by Islam.}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0522&quot;&gt;{{Cite book|last=Tabbaa|first=Yasser|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2007|isbn=978-90-04-16164-1|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|chapter=Architecture|issn=1873-9830|quote=Because Islam originated in western Arabia, scholars have looked to the architecture of that region for clues to understanding the earliest Islamic architecture. Overall, the results have been disappointing, for with the exception of the simple structure of the Kaʿba and a few other sites—such as the Ghumdān castle in South Arabia and the structures of Khawarnaq and Sadīr in North Arabia, buildings whose fame may have exceeded their architectural merit—Arabia does not seem to have possessed an important architectural tradition and was not a significant source for the development of Islamic architecture.|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:2413&quot;&gt;{{Cite book|last=|first=|title=The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture|publisher=Oxford University Press|year=2009|isbn=978-0-19-530991-1|editor-last=M. Bloom|editor-first=Jonathan|location=|pages=72|chapter=Architecture|quote=During the lifetime of the Prophet Muhammad (d. 632) and the rule of his immediate successors (632–61), the caliphs Abu Bakr, ῾Umar, ῾Uthman and ῾Ali, the political center of the Islamic world remained in western Arabia, in the cities of Mecca and Medina. However, because the capital of the new Islamic empire was moved to Syria immediately after the end of this period, the contribution of the building traditions of these two cities, and of pre-Islamic Arabia in general, to the development of Islamic architecture was limited. Only the Ka῾ba, the pre-Islamic sanctuary at Mecca that became the focus for Muslim prayer and pilgrimage, and the combined residence and mosque that the Prophet built in Medina seem to have made any impact.|editor-last2=S. Blair|editor-first2=Sheila}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite book|last=Grabar|first=Oleg|title=Islam: Art and Architecture|publisher=h.f.ullmann|year=2011|isbn=978-3-8480-0380-8|editor-last=Hattstein|editor-first=Markus|location=|pages=36–37|chapter=Art and Culture in the Islamic World|quote=Altogether, the Arabian past seems to have played a relatively small role in the development of Islamic art, especially if forms are considered exclusively. Its importance was greater in the collective memories it created and in the Arabic vocabulary for visual identification it provided for future generations. It is, of course, true that the vast peninsula has not been as well investigated as it should be and that surprises may well await archeologists in the future. At this stage of scholarly knowledge, however, it is probably fair to say that Islam's Arabian past, essential for understanding the faith and its practices, and the Arabic language and its literature, is not as important for the forms used by Islamic art as the immensely richer world, from the Atlantic Ocean to Central Asia, taken over by Islam in the 7th and 8th centuries. Even later, after centuries of independent growth, new conquests in Anatolia or India continued to bring new local themes and ideas into the mainstream of Islamic art.|editor-last2=Delius|editor-first2=Peter}}&lt;/ref&gt;

Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд. {{Sfn|Hattstein|Delius|2011|p=36}} Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд. {{Sfn|Hattstein|Delius|2011|p=36}} Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд. {{Sfn|Shahîd|1995a|pp=401-403}} {{Sfn|Flood|Necipoğlu|2017|p=58}} Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. {{Sfn|Hattstein|Delius|2011|p=36}} {{Sfn|Shahîd|1995b|pp=277-280}} {{Sfn|Shahîd|1995a|p=334}} Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. {{Sfn|Shahîd|1995a|pp=391, 402}}  {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|pp=4-5}}

Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. &lt;ref name=&quot;:242&quot; /&gt; Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

=== Давраи [[Умавиён]] ===
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}}&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Hlist/styles.css&quot; /&gt;{{Фарҳанги исломӣ}}
[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]], ки аз қасри наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref name=&quot;:05226&quot;&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард. {{Sfn|Petersen|1996|p=295}} Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. {{Sfn|Shahîd|1995a|pp=375-377, 387-389}} Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд. &lt;ref name=&quot;:244&quot; /&gt; Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад. {{Sfn|Petersen|1996|p=296}} &lt;ref name=&quot;:244&quot; /&gt; Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд. {{Sfn|Petersen|1996|pp=295–296}} &lt;ref name=&quot;:244&quot; /&gt; Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. {{Sfn|Flood|2001|pp=22–24}}
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|p=24}} Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|p=24}} Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|p=24}} Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.  {{Sfn|Petersen|1996|p=296}} Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. {{Sfn|Ali|1999|p=35}}
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref name=&quot;:05228&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|p=24}} Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|p=24}} {{Sfn|Grafman|Rosen-Ayalon|1999|pp=10–11}} Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''меҳроб'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|pp=25–26}} {{Sfn|McKenzie|2007|p=|pp=365–367}} {{Sfn|Flood|2001|pp=22–24}} &lt;ref name=&quot;:05225&quot; /&gt; Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд. &lt;ref name=&quot;:244&quot; /&gt;

=== Давраи [[Аббосиён]] ===
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён  ]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд. {{Sfn|Petersen|1996|p=1}}  Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд. {{Sfn|Petersen|1996|p=1}} Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. &lt;ref name=&quot;:2442&quot; /&gt; Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. {{Sfn|Petersen|1996|p=|pp=249–251}} &lt;ref name=&quot;:2442&quot; /&gt; Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. {{Sfn|Hattstein|Delius|2011|pp=94–95}}
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ, {{Sfn|Petersen|1996|p=|pp=24–25, 251}} &lt;ref name=&quot;:2442&quot; /&gt;, тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]
Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи {{Convert|256|by|139|m}} дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд. {{Sfn|Bloom|Blair|2009|p=80}} Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд. {{Sfn|Bloom|Blair|2009|p=80}} Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан {{Convert|20|by|20|m}} буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. {{Sfn|Bloom|Blair|2009|p=82}}

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд. {{Sfn|Petersen|1996|p=187}}  Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. {{Sfn|Petersen|1996}}

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Бештар|Aghlabid architecture|Fatimid architecture}}
[[Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри 10) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст.]]
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд. {{Sfn|Bloom|2020|pp=51–81}}
[[Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри 8 ё аввали асри 9)]]
Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt; {{Sfn|Bloom|2020|pp=16–43}} Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. {{Sfn|Ettinghausen|Grabar|Jenkins-Madina|2001|pp=31–32}}
[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. &lt;ref name=&quot;:2435&quot; /&gt; Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. &lt;ref name=&quot;:2435&quot; /&gt;  Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). {{Sfn|Hillenbrand|1999b|p=100}} &lt;ref name=&quot;:2435&quot; /&gt;
[[Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.]]
Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд. &lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt; Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;</text>
      <sha1>srnopx5umcgeck05fi4rd3szxer6t04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477003</id>
      <parentid>1476989</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>таҳрири матн</comment>
      <origin>1477003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35029" sha1="7ajzc7ida31tpjd7ao4r4x5m53olqso" xml:space="preserve">[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
'''Меъмории исломӣ''' — намудҳои васеъи санъати меъмории исломиро  дар бар мегирад, ки тарроҳӣ ва сохти биноҳо ва сохтмонҳо ба давраи [[Ислом]] хос аст.

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]

Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад.  Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. &lt;ref&gt;  Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд.  Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад.  Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд.  Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. 


Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд.  Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд.  Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд.  Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. 
Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

=== Давраи [[Умавиён]] ===
{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Меъмории Уммавиён}}
[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]], ки аз қасри наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард.  Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд.  Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад.  Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд.  Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. 
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд.  Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт.  Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.   Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. 
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард.  Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст.   Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''[[меҳроб]]'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд. 

=== Давраи [[Аббосиён]] ===

[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд.   Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд.  Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. 
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ,тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]

Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд.  Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд.  Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. 

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд.   Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. 

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}} {{Фарҳанги исломӣ}}
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд.

Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt;  Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. 

Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). 

Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд.  Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; 
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|800px|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри X) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст. 
Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|800px|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри VII ё аввали асри IX) 
Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|800px|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt; 
{{ПБ}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Санъат]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]</text>
      <sha1>7ajzc7ida31tpjd7ao4r4x5m53olqso</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477004</id>
      <parentid>1477003</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Услубҳои аввали минтақавӣ */</comment>
      <origin>1477004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35058" sha1="4kwr2lpemkf60z7ezj71khe5s1kq9mt" xml:space="preserve">[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
'''Меъмории исломӣ''' — намудҳои васеъи санъати меъмории исломиро  дар бар мегирад, ки тарроҳӣ ва сохти биноҳо ва сохтмонҳо ба давраи [[Ислом]] хос аст.

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]

Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад.  Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. &lt;ref&gt;  Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд.  Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад.  Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд.  Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. 


Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд.  Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд.  Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд.  Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. 
Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

=== Давраи [[Умавиён]] ===
{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Меъмории Уммавиён}}
[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]], ки аз қасри наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард.  Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд.  Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад.  Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд.  Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. 
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд.  Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт.  Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.   Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. 
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард.  Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст.   Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''[[меҳроб]]'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд. 

=== Давраи [[Аббосиён]] ===

[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд.   Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд.  Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. 
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ,тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]

Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд.  Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд.  Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. 

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд.   Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. 

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}} {{Фарҳанги исломӣ}}
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд.

Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt;  Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. 

Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). 

Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд.  Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; 
&lt;center&gt; 
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|800px|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри X) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст. 
Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|800px|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри VII ё аввали асри IX) 
Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|800px|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt; 
{{ПБ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Санъат]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]</text>
      <sha1>4kwr2lpemkf60z7ezj71khe5s1kq9mt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477005</id>
      <parentid>1477004</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1477005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35051" sha1="nydvowwp39zwmbkkpfakzxz8s96k8j8" xml:space="preserve">[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
'''Меъмории исломӣ''' — намудҳои васеъи санъати меъмории исломиро  дар бар мегирад, ки тарроҳӣ ва сохти биноҳо ва сохтмонҳо ба давраи [[Ислом]] хос аст.

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]

Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад.  Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд.  Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад.  Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд.  Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. 


Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд.  Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд.  Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд.  Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. 
Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

=== Давраи [[Умавиён]] ===
{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Меъмории Уммавиён}}
[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]], ки аз қасри наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард.  Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд.  Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад.  Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд.  Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. 
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд.  Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт.  Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.   Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. 
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард.  Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст.   Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''[[меҳроб]]'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд. 

=== Давраи [[Аббосиён]] ===

[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд.   Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд.  Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. 
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ,тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]

Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд.  Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд.  Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. 

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд.   Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. 

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}} {{Фарҳанги исломӣ}}
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд.

Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt;  Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. 

Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). 

Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд.  Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; 
&lt;center&gt; 
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|800px|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри X) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст. 
Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|800px|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри VII ё аввали асри IX) 
Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|800px|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt; 
{{ПБ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Санъат]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]</text>
      <sha1>nydvowwp39zwmbkkpfakzxz8s96k8j8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477006</id>
      <parentid>1477005</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Давраи Умавиён */ таҳрир</comment>
      <origin>1477006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35047" sha1="d5qg0jfsop5lvwrtarj8ettzxho0uyc" xml:space="preserve">[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
'''Меъмории исломӣ''' — намудҳои васеъи санъати меъмории исломиро  дар бар мегирад, ки тарроҳӣ ва сохти биноҳо ва сохтмонҳо ба давраи [[Ислом]] хос аст.

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]

Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад.  Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд.  Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад.  Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд.  Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. 


Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд.  Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд.  Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд.  Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. 
Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]]]] Қасри ки наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;

=== Давраи [[Умавиён]] ===
{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Меъмории Уммавиён}}
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард.  Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд.  Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад.  Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд.  Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. 
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд.  Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт.  Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.   Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. 
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард.  Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст.   Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''[[меҳроб]]'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд.

=== Давраи [[Аббосиён]] ===

[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд.   Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд.  Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. 
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ,тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]

Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд.  Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд.  Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. 

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд.   Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. 

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}} {{Фарҳанги исломӣ}}
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд.

Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt;  Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. 

Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). 

Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд.  Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; 
&lt;center&gt; 
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|800px|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри X) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст. 
Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|800px|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри VII ё аввали асри IX) 
Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|800px|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt; 
{{ПБ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Санъат]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]</text>
      <sha1>d5qg0jfsop5lvwrtarj8ettzxho0uyc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477009</id>
      <parentid>1477006</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1477009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35126" sha1="cfys5c27yxn805kgc8p4286006kceu7" xml:space="preserve">[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
'''Меъмории исломӣ''' — намудҳои васеъи санъати меъмории исломиро  дар бар мегирад, ки тарроҳӣ ва сохти биноҳо ва сохтмонҳо ба давраи [[Ислом]] хос аст.

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]

Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад.  Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд.  Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад.  Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд.  Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. 


Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд.  Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд.  Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд.  Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. 
Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]]]] Қасри ки наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;

=== Давраи [[Умавиён]] ===
{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Меъмории Уммавиён}}
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард.  Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд.  Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад.  Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд.  Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. 
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд.  Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт.  Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.   Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. 
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард.  Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст.   Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''[[меҳроб]]'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд.

=== Давраи [[Аббосиён]] ===

[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд.   Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд.  Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. 
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ,тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]

Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд.  Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд.  Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. 

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд.   Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. 

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}} {{Фарҳанги исломӣ}}
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд.

Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt;  Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. 

Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). 

Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд.  Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; 
&lt;center&gt; 
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|800px|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри X) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст. 
Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|800px|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри VII ё аввали асри IX) 
Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|800px|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt; 
{{ПБ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]]</text>
      <sha1>cfys5c27yxn805kgc8p4286006kceu7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477011</id>
      <parentid>1477009</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳои исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1477011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35169" sha1="nzwjfeklcnbbg9845n092slmqfbszm3" xml:space="preserve">[[Акс:Bukhara_Samanid_mausoleum_outside.JPG|чап|мини|[[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (асри X), ки пурра аз хишт сохта шудааст, яке аз қадимтарин мақбараҳои бузурги ҷаҳони ислом аст. ]]
'''Меъмории исломӣ''' — намудҳои васеъи санъати меъмории исломиро  дар бар мегирад, ки тарроҳӣ ва сохти биноҳо ва сохтмонҳо ба давраи [[Ислом]] хос аст.

=== Пайдоиш ===
[[Акс:Al-Masjid_An-Nabawi_(Bird's_Eye_View).jpg|чап|мини|[[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Паёмбар]], ки дар макони аввалин масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] ҷойгир аст. Бинои имрӯза натиҷаи таҷдид ва васеъкуниҳои зиёд то замони муосир мебошад. ]]

Давраи исломӣ бо ташаккули [[Ислом|дини Ислом]] таҳти роҳбарии [[Муҳаммад]] дар аввали [[асри VII]] [[Арабистон (нимҷазира)|дар Арабистон]] оғоз ёфт. [[Масҷид|Масҷиди]] аввал сохторе буд, ки Муҳаммад дар [[Мадина]] [[соли 622]], фавран пас аз ''[[Ҳиҷрати Муҳаммад|ҳиҷрат]]'' (кӯчидан)-и ӯ аз [[Макка]] сохта буд, ки ба макони [[Масҷиди Набавӣ|Масҷиди Набавӣ (Паёмбар)]] ( ''ал-Масҷид ан-Набавӣ'' ) мувофиқат мекунад.   Онро одатан ҳамчун хонаи ӯ тавсиф мекунанд, аммо шояд аз аввал ҳамчун маркази ҷамъиятӣ хизмат карда бошад.  Бинои масҷид аз як сохтори оддии ҳавлӣ иборат буд, ки аз [[Хишт|хишти пухта]] сохта шуда буд ва нақшаи росткунҷа, қариб [[чоркунҷа]], тақрибан 53 ба 56 метрро ташкил медод. Айвони сояафкан, ки бо танаи [[хурмо]] дастгирӣ мешуд, дар тарафи шимолии ҳавлӣ ( ''ṣahn )'', дар самти намозгузорӣ ( ''[[қибла]]'' ), ки дар аввал ба сӯи [[Уршалим]] буд, қарор дошт. Вақте ки ''[[қибла]]'' дар [[соли 624]] ба сӯи [[Макка]] тағйир дода шуд, дар тарафи ҷанубӣ [[Айвон (меъморӣ)|айвони]] монанд илова карда шуд, ки ба сӯи он шаҳр нигаронида шуда буд. [[Муҳаммад]] ва оилааш дар утоқҳои алоҳидае, ки ба масҷид пайваст буданд, зиндагӣ мекарданд ва худи Муҳаммад пас аз маргаш дар [[соли 632]] дар яке аз ин утоқҳо [[дафн]] карда шуд.  Дар тӯли боқимондаи [[асри VII]] ва дар давоми [[асри VIII]] бинои [[масҷид]] борҳо васеъ карда шуд, то як толори калони намоз бо боми ҳамвор ва бо [[Сутун|сутунҳо]] (толори гипостайл ) бо ҳавлии марказӣ дошта бошад.  Он яке аз намунаҳои асосии масҷидҳои аввалине гардид, ки дар ҷойҳои дигар сохта шуда буданд.  Олимон умуман розӣ ҳастанд, ки ба ғайр аз масҷид/[[Масҷиди Набавӣ]] [[Муҳаммад]], меъмории нимҷазираи Араб ба назар мерасад, ки танҳо дар ташаккули меъмории исломии баъдӣ нақши маҳдуд дошта бошад. 


Пеш аз оғози истилоҳои арабҳо ва мусалмонон дар [[асри VII]], ду қудрати бузург дар [[Ховари Миёна]] ва ҷаҳони шарқии [[баҳри Миёназамин]] [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Руми Шарқӣ)]] ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] буданд. Ин ду шоҳаншоҳӣ анъанаҳои асосии меъмории худро парвариш медоданд. Дар марзҳои байни ин ду шоҳаншоҳӣ- дар минтақаҳои биёбон ва даштҳои Сурия, [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]], [[Байнаннаҳрайн]] ва шимоли Арабистон - ду давлати муштарии қабилаҳои арабӣ буданд: [[Давлати Лахмиён]], ки муштарии [[Сосониён]] буданд ва пойтахти онҳо дар ал-Ҳиро (дар Ироқи имрӯза) буд, ва [[Ғассониён]], ки муштарии [[Имперотурии Бизонс|Имперотурии Бизонс (Византия)]] буданд ва марзҳои шарқии онҳоро ҳимоя мекарданд.  Ин ду сулолаи араб ҳомиёни муҳими [[меъморӣ]] дар минтақаҳои мувофиқи худ буданд.  Меъмории онҳо имрӯз аз сабаби камёфтии боқимондаҳои муайяншаванда хуб маълум нест, аммо онҳо меъмории вазирони  [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] худро қарз гирифта, мутобиқ карданд.  Баъзе аз биноҳои онҳо аз бостоншиносӣ ё матнҳои таърихӣ маълуманд, ба монанди қасрҳои Лахмиёни Хаварнак ва ас-Садир дар ал-Ҳира, калисои Ғассониён бо ороиши мозаикӣ дар Нитил (наздикии [[Мадаба]] ) ва толори тамошобинони Ғассониён, ки дар қароргоҳи деҳоти Умавиён дар ар-Русафо ҷойгир карда шудааст. Фарҳанг ва меъмории Лахмиёни ва Ғассониён эҳтимолан нақши баъдӣ дар интиқол ва филтр кардани анъанаҳои меъмории ҷаҳони [[Имперотурии Бизонс|Византия]]  ва [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]]  ба сулолаҳои исломии арабҳои баъдӣ, ки марказҳои сиёсии худро дар ҳамон минтақаҳо таъсис дода буданд, бозидааст. 
Вақте ки истилоҳои аввали араб-[[Мусулмон|мусалмонӣ]] дар [[асри VII]] аз нимҷазираи Араб паҳн шуда, дар саросари [[Ховари Миёна]] ва [[Африқои Шимолӣ]] пеш рафтанд, дар қаламравҳои забтшуда шаҳрҳои нави гарнизонӣ, ба монанди Фустат дар Миср ва [[Кӯфа|Куфа]] дар Ироқи имрӯза, таъсис дода шуданд. Масҷидҳои марказии ҷамоатии ин шаҳрҳо ба шакли гипостайл сохта шуда буданд.  Дар шаҳрҳои дигар, бахусус дар Сурия, масҷидҳои нав бо роҳи табдил додан ё ишғол кардани қисмҳои калисоҳои мавҷуда дар шаҳрҳои мавҷуда, масалан, дар [[Димашқ|Димишқ]] ва [[Ҳамо]], таъсис дода шуданд. Ин масҷидҳои аввалия [[манора]] надоштанд, гарчанде ки шояд паноҳгоҳҳои хурд дар бомҳо барои муҳофизати [[муаззин]] ҳангоми [[Азон|даъват ба намоз]] сохта шуда бошанд. 

[[Акс:Desert_Place_of_Mshatta_Facade_-_Pergamon_Museum_-_Joy_of_Museums.jpg|мини|Намои Мшаттаи давраи [[Хилофати Уммавиён|Уммавиён]]]] Қасри ки наздикии [[Аммон]] сохта шудааст ва ҳоло дар Осорхонаи Пергамони Берлин нигоҳ дошта мешавад. Ин ороиш таъсири Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|Сосониёнро]] нишон медиҳад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Walmsley|first=Alan|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2020|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=al-Mushattā|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;

=== Давраи [[Умавиён]] ===
{{Фарҳанги исломӣ}}{{Асосӣ|Меъмории Уммавиён}}
[[Хилофати Уммавиён|Хилофати Умавӣ]] (661–750) унсурҳои меъмории Византия ва [[Меъмории Сосонӣ|меъмории Сосониёнро]] муттаҳид мекард, аммо меъмории Умавӣ омезиши нави ин сабкҳоро муаррифӣ кард.  Истифодаи такрории унсурҳо аз санъати классикии Рум ва Византия ҳанӯз ҳам ба таври васеъ возеҳ буд, зеро қудрати сиёсӣ ва сарпарастӣ дар Сурия, як вилояти собиқи Рум/Византия, марказонида шуда буд.  Чунин ба назар мерасад, ки баъзе сохторҳои собиқи Ғассонӣ низ дар ин давра дубора истифода ва тағйир дода шудаанд. Аммо, миқдори зиёди таҷрибаҳо ба амал омаданд, зеро сарпарастони Умавӣ ҳунармандонро аз саросари империя ҷалб карданд ва ба меъморон иҷозат дода шуд ё ҳатто ташвиқ карда шуд, ки унсурҳоро аз анъанаҳои гуногуни бадеӣ омехта кунанд ва анъанаҳо ва маҳдудиятҳои анъанавиро нодида гиранд.  Қисман дар натиҷаи ин, меъмории Умавӣ бо паҳно ва гуногунии ороиш, аз ҷумла мозаика, расмкашии деворӣ, ҳайкалтарошӣ ва рельефҳои кандакорӣ фарқ мекунад.  Дар ҳоле ки саҳнаҳои фигурӣ дар ёдгориҳо ба монанди Қусайр Амра ба таври назаррас мавҷуд буданд, ороиши ғайрифигурӣ ва саҳнаҳои абстрактӣ, махсусан дар меъмории динӣ, хеле маъмул гаштанд.  Ҳамин тариқ, давраи Умавиён дар тағйир ва ғанӣ гардонидани анъанаҳои меъмории мавҷуда дар давраи ташаккули фарҳанги визуалии ҷомеаи аввали исломӣ нақши муҳим бозидааст. 
[[Акс:CSC_0190_(5300274180).jpg|чап|мини|Масҷиди бузурги Димишқ (аввали асри 8)]]
Умавиҳо аввалин шуда ''[[Меҳроб|меҳробро]]'' ба тарҳи масҷид, ки нишебии [[коҷ]]&lt;nowiki/&gt;шакл дар девори ''[[қибла]]&lt;nowiki/&gt;и'' [[масҷид]] буд, илова карданд. Тибқи гузоришҳо, аввалин ''меҳроб'' дар масҷиди Муҳаммад дар [[Мадина]] вақте пайдо шудааст, ки онро ал-Валид I дар соли 707 аз нав сохтааст. Чунин ба назар мерасад, ки он ҷойеро ифода мекард, ки Муҳаммад ҳангоми намозгузорӣ истода буд.  Ин қариб фавран ба як хусусияти стандартии ҳамаи масҷидҳо табдил ёфт.  Якчанд ёдгориҳои бузурги аввали меъмории исломӣ, ки дар замони Умавиҳо сохта шудаанд, инҳоянд: [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (аз ҷониби халифа [[Абдулмалик ибни Марвон|Абдулмалик]] сохта шудааст) ва Масҷиди бузурги Димишқ (аз ҷониби ал-Валид I сохта шудааст). [[Масҷидулақсо|Масҷиди Ал-Ақсо]] дар маҷмааи Ал-Ақсо, ки низ дар Ерусалим аст, низ аз ҷониби ал-Валид I аз нав сохта шудааст ва ҷойгузини сохтори оддии қаблӣ, ки тақрибан соли 670 сохта шуда буд, шудааст.  Як қатор қасрҳо аз ин давра низ қисман боқӣ мондаанд ё дар замони муосир кофта шудаанд.   Тоқи наълшакл бори аввал дар меъмории Умавиён пайдо мешавад ва баъдтар дар [[Андалус|Ал-Андалус]] ( нимҷазираи Иберия ) ба шакли пешрафтатарини худ таҳаввул ёфтааст. 
[[Акс:Dome_of_Rock_(Jerusalem_2018)_02.jpg|мини|Қисми дохилии [[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)]] дар [[Уршалим]] (охири асри 7, бо таъмири баъдӣ), аз ҷумла мозаикаҳои хуб нигоҳдошташуда аз давраи Умавиён (дар атрофи қисми поёнии гунбаз). &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=|isbn=9789004161658|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt;]]
[[Қуббат ас-Сахра|Қуббат ас-Сахра (Гунбази Санг)Қуббат ас-Сахра]]  нақшаи ошёнаи марказонидашуда бо тарҳбандии ҳашткунҷа дорад. Эҳтимол дорад, ки ин тарҳ аз шабидияҳои қаблии Византия дар минтақа, ки шакли монанд доштанд, ба монанди Калисои Катисма, сохта шуда бошад. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Avner|first=Rina|date=2010|title=The Dome of the Rock in Light of the Development of Concentric Martyria in Jerusalem: Architecture and Architectural Iconography|journal=Muqarnas|volume=27|pages=31–49|doi=10.1163/22118993_02701003|issn=0732-2992}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:05225&quot;&gt;{{Cite book|last=Milwright|first=Marcus|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2014|isbn=978-90-04-16165-8|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|language=en|chapter=Dome of the Rock|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди аҳамияти динӣ ва таърихии Гунбази Сахра, тарҳбандии он аксар вақт ҳамчун намуна барои ёдгориҳои бузурги исломӣ пас аз он хизмат намекард.  Дар масҷидҳои гипостайлӣ, Умавиён анъанаи васеътар кардани &quot;нав&quot; ё роҳрав дар пеши ''меҳробро'' нисбат ба дигарон ҷорӣ карданд, ки толори намозро дар меҳвари марказии он тақсим мекард.  Ин навоварӣ эҳтимолан аз тарҳбандии [[Базилика|базиликаҳои]] масеҳии мавҷуда дар минтақа илҳом гирифта шудааст.   Ҳам Масҷиди Ал-Ақсо ва ҳам Масҷиди Бузурги Димишқ бо ин тарз толори гипостайлӣ доранд, ки [[Гунбад|гунбаз]] дар болои фазо дар пеши ''[[меҳроб]]'' ҷойгир аст ва ҳарду дар тарҳрезии масҷидҳои баъдӣ дар ҷойҳои дигар таъсиргузор буданд.  Гунбази Санг ва масҷиди Умавӣ низ бо барномаи васеи ороиши мозаика, ки аз нақшҳо ва ҳунарҳои антиқаи дер истифода мешуд, машҳуранд. Аммо, ороиши мозаика дар ниҳоят дар меъмории исломӣ аз мӯд берун шуд.

=== Давраи [[Аббосиён]] ===

[[Акс:حصن_الاخيضر_(3).jpg|мини|Дохили Қасри ал-Ухайдир ( c. 775 ) дар Ироқ, яке аз қадимтарин намунаҳои боқимондаи меъмории Аббосиён]]
Меъмории Аббосиён дар [[Хилофати Аббосиён]] (750–1513) махсусан аз меъмории Сосониён таъсир гирифтааст, ки дар навбати худ унсурҳоеро дар бар мегирифт, ки аз замони Месопотамияи қадим вуҷуд доштанд.   Таъсирҳои дигар, ба монанди меъмории қадимии [[Суғд]] дар [[Осиёи Марказӣ]], низ қайд карда шудаанд.  Ин қисман натиҷаи он буд, ки маркази сиёсии хилофат ба самти шарқ ба пойтахти нави [[Бағдод]], дар Ироқи имрӯза, кӯчонида шуд. Аббосиён инчунин дар асри 9 пойтахтҳои дигарро, ба монанди Самарраро сохтанд, ки ҳоло як макони бузурги бостоншиносӣ аст, ки дар ин давра фаҳмишҳои зиёдеро дар бораи таҳаввулоти [[Санъати исломӣ|санъат ва меъмории исломӣ]] фароҳам овардааст. Дар солҳои тиллоии Хилофати Аббосиён дар асрҳои 8 ва 9, қудрати бузург ва ягонагии он имкон дод, ки мӯдҳо ва навовариҳои меъморӣ зуд ба дигар минтақаҳои ҷаҳони ислом таҳти таъсири он паҳн шаванд. 
[[Акс:Fragment_of_Samarra_stucco_wall_decoration_8361.jpg|чап|мини|Лавҳаҳои ороишии гилӣ аз Аббосиён Самарра (асри 9), Ироқ, ки услуби &quot;буридашуда&quot;-ро, ки нақшҳои абстрактӣ бештар истифода мебурданд, нишон медиҳад. ]]
Хусусиятҳои давраи охири Умавиён, ба монанди гунбазбандӣ, [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] ва ороиши деворҳои рангкардашуда, дар давраи Аббосиён идома ва такмил дода шуданд.  Арки чормарказӣ, ки шакли мураккабтари арки нӯгтез аст, бори аввал дар давраи Аббосиён дар ёдгориҳои Самарра, ба монанди қасри Қаср-ул-Ошиқ,тасдиқ шудааст ва дар давраҳои баъдӣ дар баъзе минтақаҳо васеъ истифода мешуд.  Самарра инчунин пайдоиши сабкҳои нави ороишӣ, бахусус дар гаҷкорӣ ва гилкорӣ, ки нақшҳои растании қадимии анъанаҳои антиқаро ба шаклҳои абстрактӣ ва услубӣ табдил доданд, ки инро сабки ба истилоҳ &quot;бурида&quot; нишон медиҳад. Ин усулҳои ороишӣ зуд ба дигар минтақаҳое паҳн шуданд, ки дар онҳо ороиши гаҷкорӣ нақши муҳим дошт. 
[[Акс:Samrraa_05.jpg|мини|Деворҳо ва манораи Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби Аббосиён дар асри 9 сохта шудааст]]

Ҳамаи масҷидҳои Аббосӣ аз рӯи нақшаи ҳавлӣ бо толорҳои гипостайл сохта шуда буданд. Аввалин масҷиди бузурги Мансур буд, ки халифа ал-Мансур дар [[Бағдод]] сохта буд (аз он вақт инҷониб хароб шудааст). Масҷиди бузурги Самарра, ки аз ҷониби ал-Мутаваккил сохта шудааст, андозаи дошт., боми чӯбини ҳамвор дошт, ки бо сутунҳо такя мекард ва бо панелҳои мармарӣ ва мозаикаҳои шишагӣ оро дода шуда буд.  Толори намози масҷиди Абу Дулаф дар Самарра аркадаҳоеро дар сутунҳои росткунҷаи хиштии росткунҷа дошт, ки ба девори ''[[қибла]]'' рост меоянд. Ҳарду масҷиди Самарра манораҳои спиралӣ доранд, ки ягона намунаҳо дар Ироқ мебошанд.  Масҷиде дар [[Балх]], ки ҳоло Афғонистон аст, тақрибан буд. мураббаъ, бо се қатори се банди мураббаъ, ки нӯҳ гунбази гунбаздорро дастгирӣ мекунанд. 

Гарчанде ки пайдоиши [[манора]] номуайян аст, бовар меравад, ки аввалин манораҳои ҳақиқӣ дар ин давра пайдо шудаанд.   Якчанд масҷидҳои Аббосиён, ки дар аввали асри нӯҳум сохта шудаанд, бурҷҳои [[манора]] доштанд, ки дар канори шимолии бино, рӯ ба рӯи ''[[меҳроб]]&lt;nowiki/&gt;и'' марказӣ қарор доштанд. Аз ҷумлаи машҳуртаринҳои инҳо манораи Малвия аст, ки бурҷи мустақил бо шакли &quot;спиралӣ&quot; барои Масҷиди бузурги Самарра сохта шудааст. 

=== Услубҳои аввали минтақавӣ ===
{{Бештар|Меъмории Абдулҳабибия|Меъмории Фотимиён}} {{Фарҳанги исломӣ}}
Пас аз сарнагун кардани хилофати Умавиён дар соли 750 аз ҷониби Аббосиён, шохаи нави [[Умавиён|сулолаи Умавиён]] дар соли 756 тавонист Ал-Андалусро таҳти назорат гирад ва [[Иморати Қуртуба|Аморати Кордобаро]] таъсис диҳад ва дар асри 10 ҳамчун халифаҳои худхонда ба авҷи қудрати худ бирасад. Масҷиди бузурги Кордоба, ки дар солҳои 785–786 сохта шудааст, аввалин ёдгории бузурги меъмории мавр дар нимҷазираи Иберия мебошад. Ин услуби меъмории таъсисёфта дар Ал-Андалус инчунин асосан бо меъмории Африқои Шимолӣ ( [[Мағриб]] ) муштарак буд, ки аз он империяҳои баъдӣ дар минтақа низ пайдо шуданд ва ба таҳаввулоти бадеии он саҳм гузоштанд. &lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|last=Marçais|first=Georges|title=L'architecture musulmane d'Occident|publisher=Arts et métiers graphiques|year=1954|location=Paris}}&lt;/ref&gt;  Масҷиди бузурги аслии Кордоба бо толори беназири гипостайлии худ бо қаторҳои аркҳои дуқабата ва дуранга, ки дар васеъкуниҳои баъдии бино такрор ва нигоҳ дошта мешуданд, машҳур буд. Масҷид чандин маротиба васеъ карда шуд ва дар доираи васеъшавии он аз ҷониби ал-Ҳакам II (солҳои ҳукмронии 961–976) навовариҳои муҳими эстетикӣ, аз қабили аркҳои ба ҳам пайваст ва гунбазҳои қабурғадор, ки дар ёдгориҳои баъдии минтақа тақлид ва такмил дода шуданд, муаррифӣ карда шуданд. &lt;ref name=&quot;:022&quot; /&gt; Сохтмони Мадинат аз-Заҳра, пойтахти нав ва шаҳри қасри бузург дар асри X, инчунин як маҷмааи муҳими меъмории шоҳона ва сарпарастиро ба вуҷуд овард. Ёдгориҳои хурдтар, ба монанди масҷиди Боб-ул-Мардум дар Толедо ва манораҳои иловашуда ба масҷидҳои Қаравӣ ва Андалусия дар Фес (Марокаши имрӯза), паҳншавии ҳамон унсурҳои услубиро дар саросари минтақа нишон медиҳанд.

Пас аз авҷи қудрати худ, Хилофати Аббосиён дар асри 9 қисман ба давлатҳои минтақавӣ тақсим шуд, ки расман ба халифаҳои Бағдод итоат мекарданд, аммо дар асл мустақил буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Kennedy|first=Hugh|title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-0-582-40525-7|edition=2nd}}&lt;/ref&gt; Ағлабиён дар Ифрикия (тақрибан Туниси муосир) худ ҳомиёни барҷастаи меъморӣ буданд, ки масъули аз нав сохтани ҳам Масҷиди бузурги Қайруон (ки дар ибтидо аз ҷониби Уқба ибни Нофӣ дар соли 670 таъсис ёфтааст) ва ҳам Масҷиди Зайтунаи [[Тунис]] дар аксари шаклҳои кунунии онҳо, инчунин барои сохтани бисёр сохторҳои дигар дар минтақа буданд. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Binous|first=Jamila|title=Ifriqiya: Thirteen Centuries of Art and Architecture in Tunisia|last2=Baklouti|first2=Naceur|last3=Ben Tanfous|first3=Aziza|last4=Bouteraa|first4=Kadri|last5=Rammah|first5=Mourad|last6=Zouari|first6=Ali|publisher=Museum With No Frontiers &amp; Ministry of Culture, the National Institute of Heritage, Tunis|year=2010|series=Islamic Art in the Mediterranean|location=}}&lt;/ref&gt;  Дар Миср, Аҳмад ибни Тулун як сулолаи кӯтоҳмуддат, Тулуниёнро таъсис дод ва барои худ пойтахти нав ( ал-Қатоӣ )-ро бо масҷиди нави ҷамоатӣ, ки бо номи Масҷиди Ибни Тулун маъруф аст, ки соли 879 ба итмом расид, сохт. Он аз меъмории Аббосиён дар Самарра таъсири сахт гирифт ва яке аз намунаҳои барҷастатарин ва беҳтарин ҳифзшудаи меъмории асри 9 аз [[Хилофати Аббосиён]] боқӣ мемонад. 

Дар [[Эрон]] ва [[Осиёи Марказӣ]], як қатор сулолаҳои дигари маҳаллӣ ва минтақавӣ пеш аз омадани [[Салҷуқиён]] дар асри XI ҳукмронӣ мекарданд. То асри X, Эрони марказӣ ва маркази Ироқи Аббосиён таҳти ҳукмронии ''де-факто'' сулолаи Буйид қарор доштанд, шимоли Эронро [[Бовандиён|Бавандиён]] ва [[Зиёриён]] ва минтақаҳои шимолу шарқии [[Хуросони Бузург|Хуросонӣ]] ва [[Фарорӯд|Мовароуннаҳрро]] [[Давлати Сомониён|Сомониён]] идора мекарданд.  Дар ҳамин давра бисёре аз хусусиятҳои хоси меъмории минбаъдаи Эрон ва Осиёи Марказӣ, аз ҷумла истифодаи хишти пухта ҳам барои сохтмон ва ҳам барои ороиш, истифодаи сафолҳои сирдор барои ороиши рӯизаминӣ ва таҳияи ''[[муқарнас]]'' аз сангҳои қирмизӣ, пайдо шуданд. Масҷидҳои гипостайлӣ сохта мешуданд ва инчунин далелҳои масҷидҳои бисёргунбаз мавҷуданд, гарчанде ки аксари онҳо дар давраҳои баъдӣ тағйир ё аз нав сохта шудаанд. Масҷиди Ҷомеи Ноин, яке аз қадимтарин масҷидҳои ҷамъомадӣ дар Эрон, дорои баъзе аз хусусиятҳои беҳтарини ин давра мебошад, аз ҷумла хиштҳои ороишӣ, навиштаҷоти куфӣ ва ороиши ғании гилӣ бо дастнависҳои ток ва баргҳои акантус, ки аз сабкҳои қаблии Самарра гирифта шудаанд. Як тамоюли муҳими дигари меъморӣ, ки дар асрҳои X то XI ба вуҷуд омадааст, рушди мазор аст, ки бори аввал шаклҳои бузургро ба даст овард. Як намуди мазор бурҷи мазор буд, ба монанди [[Гунбади Ковӯс|Гунбади Қобус]] (тақрибан солҳои 1006–7), дар ҳоле ки навъи асосии дигар чоркунҷаи гунбаздор буд, ба монанди [[Мақбараи Сомониён]] дар [[Бухоро]] (пеш аз соли 943). 

Дар асри 10, хилофати Фотимиён дар Ифрикия ба қудрат расид ва дар он ҷо пойтахти нави мустаҳкамро дар [[Маҳдия]] сохт. Соли 970, Фотимиён маркази қудрати худро ба Миср кӯчониданд ва пойтахти дигар, [[Қоҳира|Қоҳираро]] таъсис доданд.  Меъмории Фотимиён дар Миср усулҳои Тулуниро пайравӣ карда, аз масолеҳи монанд истифода мебурд, аммо хусусиятҳои худро низ инкишоф дод. Аввалин масҷиди ҷамоатии Фотимиён дар Қоҳира масҷиди ал-Азҳар буд, ки ҳамзамон бо шаҳр (970) таъсис ёфтааст ва маркази маънавии шохаи [[Исмоилия|шиъаи исмоилии]] ислом гардид. Дигар ёдгориҳои назаррас инҳоянд: Масҷиди бузурги ал-Ҳаким (соли 990 таҳти роҳбарии ал-Азиз таъсис ёфтааст, аммо тақрибан соли 1013 таҳти роҳбарии ал-Ҳаким ба итмом расидааст), масҷиди хурди Ақмар (1125) бо намои кӯчаи зебои ороишёфта ва Машҳади гунбази Сайида Руқайя (1133), ки бо меҳроби кандакории боҳашаматаш машҳур аст. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|url=https://books.google.com/books?id=INsmT6zjAl8C&amp;q=aqmar+mosque+1125&amp;pg=PA72|title=Islamic Architecture in Cairo: An Introduction|date=1992|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-09626-4|pages=58–75}}&lt;/ref&gt; Дар давраи вазири пурқудрат Бадр ал-Ҷамолӣ (ҳукмронӣ 1073–1094), деворҳои шаҳр аз санг ва якчанд дарвозаҳои бузург аз нав сохта шуданд, ки сетои онҳо то имрӯз боқӣ мондаанд: Боб ал-Футуҳ, Боб ал-Наср ва Боб Зувайла ). &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;dq=false&amp;pg=PA12|title=David Nicolle (2009), ''Saracen Strongholds 1100–1500: The Central and Eastern Islamic Lands''. Osprey Publishing, p. 12|isbn=978-1-84603-375-9|last=Nicolle|first=David|date=22 September 2009|publisher=Bloomsbury USA|access-date=27 October 2022|archive-date=2 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502072213/https://books.google.com/books?id=XshAEMLqzmAC&amp;pg=PA12&amp;dq=false}}&lt;/ref&gt; 
&lt;center&gt; 
&lt;gallery widths=&quot;180&quot; heights=&quot;180&quot;&gt;
Акс:Mihrab_de_la_mezquita_de_Córdoba_(17060237467).jpg|мини|800px|Минтақаи ''меҳроб'' ва мақсура дар Масҷиди бузурги Кордоба, ки аз ҷониби ал-Ҳакам II (охири асри X) дар давраи [[Иморати Қуртуба|хилофати Кордоба]] ба масҷид илова карда шудааст. 
Акс:Medina_of_Sousse-130323.jpg|мини|800px|Рибатҳои Сус дар [[Сус (шаҳр)|Сус]], ки аз ҷониби Ағлабиён сохта шудаанд (охири асри VII ё аввали асри IX) 
Акс:Cairo,_porte_settentrionali,_01.JPG|мини|800px|Боб-ул-Футуҳ дар Қоҳира, яке аз дарвозаҳое, ки вазири Фотимиён Бадр ал-Ҷамолӣ (асри XI) сохтааст.
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt; 
{{ПБ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Услубҳои санъати тасвирӣ]]
[[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Биноҳои исломӣ]]</text>
      <sha1>nzwjfeklcnbbg9845n092slmqfbszm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Телевизиони Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22349</id>
    <revision>
      <id>1476992</id>
      <parentid>1436161</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17273" sha1="9jso5nx3f2rtjcpjobipj7utjiuu8ou" xml:space="preserve">{{Шабакаи телевизионӣ
 |ном              = Телевизиони «Тоҷикистон»
 |номи пурра       = Муассисаи давлатии телевизиони «Тоҷикистон»
 |логотип          =Tojikiston 2020.webp 
 |логоном          = Логотипи ТВТ
 |бар              = 220
 |кишвар         = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]
 |минтақаи пахш    = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]&lt;br&gt;{{Парчами Замин|20px}} [[Замин]]
 |замони пахш      = шабонарӯзӣ
 |забон            = асосан [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]], камтар [[забони русӣ|русӣ]]
 |марказ           = [[Душанбе]] [[Тоҷикистон]]
 |формат           = 
 |мавзӯъ           = универсалӣ, маъмурӣ
 |оғоз             = [[3 сентябр]]и [[2005]]
 |анҷом            = 
 |сабаби басташавӣ = 
 |ҷойгузин кардан  = 
 |ҷойгузиншуда     = Шабакаи 1
 |ҷойгузинӣ        = 
 |иҷозатнома       = 
 |бинандагон       = тақрибан 20 миллион
 |саҳм             = 
 |саҳм-сана        = 
 |саҳм-манбаъ      = 
 |асосгузор        = Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |молик            = Ҳукумати Ҷумхурии Тоҷикистон ва Муассисаи давлатии телевизиони «Тоҷикистон»
 |роҳбарон         = 
 |номҳои пештара   = 
 |каналҳои хоҳар   = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Сафина]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Ҷаҳоннамо]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Баҳористон]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Варзиш ТВ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Синамо]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Шаҳнавоз]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Илм ва табиат]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Футбол]]
 |овози канал      = 
 |шарикони шабака  = 
 |шиор             = 
 |сайт             = [http://www.tvt.tj tvt.tj]
}}
'''Телевизиони Тоҷикистон''' — шабакаи телевизионии давлатӣ ва умумимиллии [[Тоҷикистон]].

== Таъсис ==
Телевизиони Тоҷикистон бо номи  ''Студияи Душанбе''  [[3 октябр]]и соли [[1959]] дар шаҳри [[Душанбе]] бори нахуст ба фаъолият оғоз кард. 
== Таърих ==
Аввалин Директори телевизиони Тоҷикистон нозири (инспектор) шуъбаи таблиғотии КМ ҲК Тоҷикистон [[Обид Ҳомидов]] таъйин шуд. Аввалин сармуҳарррири телевизион Иброҳим Раҳматов буд ва барои равнақи кори телевизиони навтаъсис ҳамчунин мутахассисон Зайнаб Ғуломова, Улмасой Мухторова, [[Акбар Ҷӯраев]], Пулодой Азимова, ки маълумоти филологӣ доштанд ба кор даъват шуданд.

'''Телевизиони Тоҷикистон [[3 октябр]]и [[соли 1959]]''' ба пахши барномаҳо шурӯъ намуд, ки он як руйдоди навини фарҳангӣ дар Тоҷикистон буд.

Студияи телевизиони Тоҷикистонро нахустин наттоқон [[Рафоат Абдусаломова]] ва Валентина Исоева бо салому паёми худ ба экрани телевизон ҳусни оғоз бахшиданд. Дар ҳар як хонадони тоҷику тоҷикистонӣ барномаи аввалини телевизиони ҷумҳурӣ намоиш дода шуд. Барномаи аввалин асосан таҷрибавӣ буданд. Барномаи иттилоотии «Ахбор» аз 3 дақиқа иборат буд, дигар филмҳои кӯтоҳметражи ҳуҷҷатию тасвирӣ намоиш дода мешуданд.

Намоишҳои аввалини Телевизиони Тоҷикистон қариб якуним соат давом мекард. То охири [[соли 1960]] ҳаҷми барномаи иттилоотии «Ахбор» 10 дақиқа ва ҳаҷми умумии барномаҳои ҳаррӯза ба 3 соату 30 дақиқа расонида шуд. Мутобиқи маълумоти оморӣ соли 1959 дар пойтахт - шаҳри Душанбе наздики 300 адад телевизор мавҷуд буда, аз он бинандагон ғизои маънавӣ мегирифтанд. Дар таърихи [[29 январ]]и [[соли 1960]] қарори Кумитаи Марказии ҲКИШ «Дар бораи инкишофи минбаъдаи телевизиони шуравӣ» баромад, ки барои рушди минбаъдаи мамлакати бузург замина фароҳам овард. 17 феврали соли 1960 бюрои Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Тоҷикистон масъалаи андешидани чораҳоро баҳри иҷрои қарори КМ КПСС «Дар бораи инкишофи минбаъади телевизиони советӣ» баррасӣ намуд, ки рушди телевизиони Тоҷикистон такони ҷиддӣ бахшид. [[2 феврал]]и [[соли 1960]] студияи сайёри телевизионӣ (ССТ) ба фаъолият сар кард. Мақсади онвақтаи Хукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба он равона шуда буд, ки пахши онро ба таври ҳамарӯза ташкилу пахш намоянд. Ва ниҳоят Телевизиони Тоҷикистон аз [[1 июл]]и [[соли 1960]] пахши намоишҳоро ҳамарӯза амалӣ намуд. Фаъолияти студияи Душанбе (октябри соли 1959) то охири соли 1962 мустақил буд, ҳарчанд дар ҳайати Кумитаи оид ба радиошунавонӣ ва телевизиони назди Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон расман қарор дошту директори он узви ҳайати мушовараи (коллегия) Кумита буд. 
Дар Телевизиони Тоҷикистон 16 ноябр маҷаллаи телевизионии «Тандурустӣ» бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ ба намоиш гузошта шуд, он бо ҳамкории олимон Абдумаҷид Пулодов, Зикриё Абдуллохоҷаев, Фозил Абдураҳмонов ба мардум маърифати тиббӣ медоданд. Руйдоди дигари таърихӣ 24 феврал амалӣ гардид, ки студияи телевизионии Ашқобод давоми якуним соат аз ҳаёти мардуми Тоҷикистон намоишҳоро пахш намуд. Аввали соли 1965 барномаҳои ҳаррӯзаи иттилоотии «Навигариҳои телевизионӣ» ба «Ахбор» бо забони русӣ (Новости) ва давоми понздаҳ дақиқа давом дошта, табдили ном кард.

Таи солҳои 60-70-ум барои беҳтар намудани сатҳи намоишҳои телевизонӣ ва ҷалби тамошобинон заҳмати шоирону нависандагон [[Файзулло Ансорӣ]], [[Бобо Ҳоҷӣ]], [[Меҳмон Бахтӣ]], Фотеҳ Исҳоқӣ, [[Баҳром Фирӯз]], [[Муҳиддин Хоҷаев]], Раҳмон Остонов, [[Ато Ҳамдам]], [[Иноят Насриддин]], ки дар идораи адабиёт ва фарҳанг вазифаи сармуҳаррирро ба уҳда доштанд, хеле назаррас мебошад. Дар қисмати русии идораҳои телевизиони Тоҷикистон шоирони русзабон Михаил Табачников, Сергей Корнеев, Эдуард Карпухин фаъолият дошта, барномаҳои гуногунмазмунро таҳия мекарданд.

Дар солҳои 70-80-уми асри гузашта намоишҳои «Чойхонаи Дилкушо», «Беғараз панд», «Театр ва тамошобин» барои тамошобинон маҳубияти хоса доштанд ва ҳамзамон дар ташаккули маънавию тарбиявӣ мардум саҳми калон доранд. Барои ҷолибияти ин барномаҳои телевизионӣ коргардонҳо Шодибек Ҳотамбеков, Наим Латифов, [[Соҷида Ғуломова]], Музаффар Ғаниев, Иззат Самадов обуранги бадеӣ дода, диққати тамшобинро бештар ҷалб менамуданд. Соли 1964 вазифаи директори телевизиони Тоҷикистон [[Меҳрубон Назаров]] таъйин гардид. Аз соли 1967 инҷониб тамошобинон барномаҳои Телевизиони марказӣ (ҳоло ОРТ, РТР) ва студияи телевизони Тошкандро ба воситаи канали релеии Душанбе - Тошканд тамошо мекарданд. Дар натиҷаи рушди техникаи иттилоотию коммуникатсионӣ ва талаботи замон аз таърихи [[25 январ]]и [[соли 1975]], телевизиони Тоҷикистон пурра таҷҳизоти техникиро иваз намуда, стансияи сайёри телевизиони ранга ба кор даромад, яъне тамошобин имконият пайдо намуд намоишҳоро бо тасвири ранга бинад.

Агар соли 1959 дар телевизион 54 нафар кор мекарда бошанд, пас дар соли 1990 шумораи онҳо зиёда аз 400 нафар ташкил медод. Агар солҳои аввали таъсисёбии телевизион кадрҳо қисман аз аз ҳисоби шоирону нависандагон, рӯзноманигорон, кормандони радио интихоб мегардиданд, ҳоло бошад пас ба кори телевизион бештар ҷавонон ҷалб карда мешаванд. Дар телевизиони тоҷик ба танзиму ҳамоҳангсозии барномаҳо Дирексияи барномаҳо назорат мекунад. Бо сарварии директор ва Дирексияи барномаҳо нақшаҳои ҳармоҳа ва солонаи эҷодии сарредаксияҳои телевизион, ки шумораи онҳо дар солҳои 1980-1990-ум 8-то иборат буд, дар солҳои 2000-ум ба шаш Иттиҳодияҳои эҷодӣ расид, кору фаъолият менамоянд. Аввали солҳои 1980-ум иваз намудани дастгоҳҳо барои сабту танзими барномаҳо дар студияи якум АСБ-4 «Переспектива»-и ранга гузошта шуда, дастгоҳҳои дукамеравӣ дар студияҳои дуюму сеюм ҷой дода шуданд. Кормандон бо камераҳои телевизионии журналистӣ (ТЖК) таъмин гардида, барои танзиму пахши оҷилии барномаҳо шароити мусоид фароҳам гардид. 
Телевизиони давлатӣ дар солҳои истиқлол ба воситаи асосии ахбор табдил ёфт, борҳо се бор  — 1991, 1992, 1993 сиёсати худро тағйир дод, ки ин ба ҳолати сиёсии кишвар вобаста буд. Дар ин давра ба он А. Сайфуллоев, Б. Икромов, Б. Маҳмадов, С. Раҳимов, У. Раҷабов, А. Раҳмонов ва А. Раҳмонов роҳбарӣ кардаанд.
Дар таърихи телевизиони Тоҷикистон  [[26 июн]]и соли [[2006]] ҳамчун рӯзи навсозии воситаҳои техники телевизион ва паҳн намудани барномаҳои он дар Тоҷикистон сабт шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://radiotoj.tj/?p=29259 |title=Масири рушди телевизиони Тоҷикистон |website=RadioToj |date= |access-date=2025-06-10 |language=tg |accessdate=2025-06-09 |archivedate=2025-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251207214652/https://radiotoj.tj/?p=29259 }}&lt;/ref&gt;

Дар телевизион гузаштан ба техникаи нави рақамӣ тақозои давру замон аст, зеро имрӯз тамоми телевизионҳои ҷаҳон бо намуди навини техникӣ фаъолият менамоянд. Таҷҳизоти марказии пахши барномаҳои телевизиони Тоҷикистон ба пуррагӣ иваз карда шуд. Дар ин дигаргуниҳо системаи танзим ва пахши барномаҳо дар якҷоягӣ тавассути комютерҳо ба ҷо оварда мешаванд. Дар телевизиони Тоҷикистон дар студияи якум таҷҳизоти (20.8 Х 14 Х 8) иваз карда шуд. Айни ҳол телевизони Тоҷикистон 97 фоизи аҳолии ҷумҳуриро фаро мегирад ва барномаҳои онро тавассути моҳвораи LMI-1 сокинони мамлакатҳои Осиё ва Аврупо, аз Япония то Франсия ва як қисми Африқо метавонанд, тамошо намоянд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tvt.tj/televizioni-tochikiston |title=Телевизиони Тоҷикистон |accessdate=2018-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180113163341/http://tvt.tj/televizioni-tochikiston |archivedate=2018-01-13 }}&lt;/ref&gt;

== Журналистони телевизион ==
* [[Рафоат Абдусаломова]], натоқ, рӯзноманигор. 
* [[Муҳаммад Ғоиб]] (аз соли 2008 то 2012 директори Шабакаи якуми телевизиони Тоҷикистон буд). 
* [[Сайрам Бақозода]], рӯзноманигор
* [[Саёҳат Неъматова]], натоқ, рӯзноманигор. 
* [[Абдумаҷид Усмон Ҳакимзода]]
* [[Набӣ Набизода]], коргардон
* [[Носир Саидов]], коргардон

== Online-tv == 
[http://teleradiocom.tj/online-tv/#item-1 Online-tv Дар сомонаи teleradiocom.tj] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210624203945/http://teleradiocom.tj/online-tv/#item-1 |date=2021-06-24 }}
== Нигаред ==
* [[Телевизиони Тоҷикистон]]
* [[Телевизиони &quot;Сафина&quot;]]
* [[Ширкатҳои телевизионии давлатии умумиҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ (Тоҷикистон)]]
* [[ТВ Синамо]]
* [[ТВ Шаҳнавоз]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.tvt.tj tvt.tj — Сомонаи расмии  Телевизиони Тоҷикистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180113154513/http://www.tvt.tj/ |date=2018-01-13 }}

{{Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1959]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии русизабон]]
[[Гурӯҳ:Душанбе]]</text>
      <sha1>9jso5nx3f2rtjcpjobipj7utjiuu8ou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Меъмории исломӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>53272</id>
    <revision>
      <id>1477010</id>
      <parentid>1474310</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ</comment>
      <origin>1477010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="365" sha1="q3vefomi033s4bi45xys8a6t9yc4ppm" xml:space="preserve">{{Асосӣ|Меъмории исломӣ}}

[[Гурӯҳ:Ҳунари исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Тамаддуни исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Улуми исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Осиё]]</text>
      <sha1>q3vefomi033s4bi45xys8a6t9yc4ppm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юлий Сезар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56759</id>
    <revision>
      <id>1477095</id>
      <parentid>1309042</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T21:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15160" sha1="fivsik93iookn682v6sqy521rqvxysc" xml:space="preserve">{{Шахс
| ном     = Юлий Сезар
| номи аслӣ     = Gaius Iulius Caesar
| тасвир     = Giulio-cesare-enhanced 1-800x1450.jpg
| таърихи таваллуд     = 
| зодгоҳ     = 
| таърихи даргузашт     = 
| навъи фаъолият     = [[Мисри Қадим|Охирон шоҳи Мисри Қадим]]
}}
'''Гай Ю́лий Се́зарь''' ({{lang-la|Gaius Iulius Caesar}}; [[13 июл]], ё [[12 июл]] [[соли 100 п.м.]] ё [[соли 102 п.м.]]&lt;ref&gt;Некоторые учёные, основываясь на датах занятия им определённых магистратур (которые могли заниматься лишь по достижении определенного возраста), указывали на 101 или 102 год до н. э., но консенсусным является 100 год до н. э. Goldsworthy, 30.&lt;/ref&gt; — [[15 март]] [[соли 44 п.м.]]) — яке аз сарлашкарони бузурги [[Руми Бостон]] сиёсатмадори худкома&lt;ref&gt;Вынудил Сенат дать ему права бессрочного диктатора Римской республики, вопреки неписаной [[Конституция Римской республики|конституции]], которая позволяла носить этот титул не более полугода.&lt;/ref&gt;, [[сарлашкар]], [[нависанда]].

Бо ғалабаҳои сершумори худ сарҳади давлати шоҳаншоҳии [[Рим]]ро то соҳилҳои [[уқёнуси Атлантик]] ваъсе кард. [[Фаронса]]ро зери итоати худ гардонда ба ҷазираҳои [[Англия|Британия]] ҳуҷумро сар кард. Фаъолияти Сезар, ба фарҳанг ва сиёсати Аврупои Ғарбӣ таъсири калон расонид. сл Гай Юлий Сезар, бо қобилияти бузурги сарлашкарӣ дар мӯҳорибаи ғайринизомӣ ғалаба ба даст оварда ҳокими мутлақ гашт (Pax Romana). Ба қатори Гней Помпей ӯ дар байни ҷомеа давлати [[Рим]] ислоҳот ҷорӣ намуд, ки пас аз марги ӯ ин ислоҳотҳо [[Рим]]ро ба давлати шоҳаншоҳӣ оварда расонд. Сезар мехост, ки ҳукмронии ҷумҳуриро марказикунонӣ кунад. Забонҳои нохалаф мегуфтанд, ки ӯ аз паси мансаби шоҳ аст. Аммо Сезар дар ёд дошт аз он нокомиҳои ҳафт шоҳи гузашта ва бо роҳи дигар рафт: ӯ диктатори умрбо шуд. Ӯ мехост ва фармон медод, ки ӯро Сезар гуянд. Куштори ӯ ба ҷангҳои ғайринизомӣ, нобуд шудани ҷумҳурии Рум ва пайдоиши давлати шоҳаншоҳии Рум оварда расонд ва сарвари ин давлати шоҳаншоҳӣ Октавиан Август шуд, ки писархонди Сезар буд.

Дертар бисёр подшоҳон мехостанд номи худро бо номи Сезар пайваст кунанд, яке аз ин гуна номгузорӣ нем. Kaiser («кайзер»).

==Оила==
Гай Юлий Сезар дар Субур тавлид ёфт, дар наздикии Рим, ки аз Форум на онқадар дур буд ва дар оилаи асилзодагон аз авлодони Юлиён, ки дар сиёсати таърихи Рум аз қадим роли калон мебозид. 
Авлоди Юлиён ҳисоби пуштии худро аз Юл сар карда буданд, ки писари Энейи труё буда ва мувофиқи қиссаҳои [[Руми Бостон]] писари [[Венера]] (яке аз худоҳои қиссаҳои бостонӣ) буд. Дар қуллаи баланди шараф буда соли 45 п.м. Сезар калисои Венераро бунёд кард ва ба воситаи ин ишора бар наздик будани ӯ бар ин худо буд. Когномен Caesar дар забони лотинӣ ягон маъно надошт: таърихдони советӣ (шуравӣ) А. И. Немировский ки бо таърихи Рум сарукор дошт, ин гуна фикрро пешниҳод кард, ки ин ном аз номи шаҳри қабилаҳои этруск Cisre пайдо гашт. Бостонӣ будани худи авлоди Сезарро тадқиқ кардан душвор аст ва якум номи сабтшуда ки ба ин авлод вобаста аст асри V пеш аз милодро дарбар мегирад. Падари ӯ низ ҳамин номро дошт Гай Юлий Сезар калонӣ (вакили Осиё). Аз тарафи модараш Сезар бо оилаи Котта авлоди Аврелиён ва каме бо табақаҳои пасти аҳолӣ олуда буд. Тағоҳояш вакил буданд: Секст Юлий Сезар (91 п.м.), Лусий Юлий Сезар (90 п.м.)
Аз падар Гай Юлий Сезар дар сини шонздаҳсолагӣ маҳрум гашт, бо модараш бошад рафтуомади бисёр мекар то даме ки модараш фавт кардан [[соли 54 п.м.]].
===Кудакӣ===
Оилаи шинохта ва бо маданият тавонист ки ба Сезар ҳамаи шароити лавозимиро барои сабақгирӣ ва равнақёбии ӯ мӯҳайё созад; тарбияи ҷисмонии пурра ба ӯ кумаки калон дар бозёфтҳои ҳарбии оянда оварда расонд: машғулияти асосӣ — омӯхтани илмҳо, адабиёт, сарфу нахв — мантиқи кудакро ба шакли муайян даровард ва ба корҳои амалӣ ва адабиёт тайёр кард.

==Ниқоҳ ва хидмати ӯ дар Осиё==
[[Акс:Julius Caesar Coustou Louvre MR1798.jpg|left|200px|thumb|Пайкари Сезар дар боғи қасри Версал (1696, ҳайкалтарош Кусту)]]
То Сезар авлоди Юлиён гарчанде ки асилзода будан наонқадар сарват доштанд аз рӯи нутқи ҳамонвақта. Барои ҳамин шуда ба ғайр аз худи Сезар аз авлодони ӯ ягон мансабдори номдор набаромад. Фақат холааш тавонист ки ҳамсари сарлашкари фаъоли Римӣ Гай Марий, ки дар лашкари румӣ бисёр навигариҳои нав ҷорӣ кард, шавад. Марий сарвари фраксия демократии популярҳо буд ки дар сенати румӣ ба муқобили консерваторҳо аз фраксияи оптиматҳо бо таънаи бисёр баромад мекард.

Низоъи сиёсии байни худи сиёсатмадорони Рум ба ҷангу ҷидоли ғайринизомӣ оварда расонд. Пас аз запти Рум бо сарварии Марий дар соли 87 п.м. муваққатан ҳукмронии популярҳо ҷорӣ шуд. Сезари Ҷавон соҳиби унвони фламини Юпитер шуд. Аммо дар соли 86 п.м. Марий фавт мекунад ва соли 84 п.м. дар вақти шуриши байни аскарон ва ғасби давлат аз ҷониби онҳо вакил Сина кушта шуд. Соли 82 п.м. Рум аз ҷониби аскарони Лусия Корнелий Сулла запт гардид ва Сулла диктатор шуд. Сезар дар сини 17-солаги бо духтари хӯрди Лусий Корнелий Синна дар ниқоҳ буд, ки Лусий бо Марий ҳамфикр буданд ва душмани ашадии Сулла буд. Ин як намуди худнамоиш ва ишора бар ҳамфикрӣ ва ҳамҷониб будани ӯ, нисбати ҳизби популярҳо буд ки он вақт аз ҷониба Сулла ҳизбро паст ва шикаст дода буд. 
Барои ҳамин Сулла пас аз тӯйи Сезар талаб намуд ки ӯ ниқоҳи худро бо ҳамсараш шиканад, чӣ тавре ки аз ин корро Марк Пизон карда буд бо фармони Сула, ва аз ҳамсари худ Анния, ки беваи Лусий Синна рӯй гардонд ва дигарон низ.

Ба хавф нигоҳ накарда, ки аз сабаби ин метавонистан ба қатл расонанд, Сезар вафодории худро нисбати ҳамсараш нигоҳ дошт. Дархостҳои хешу табори бисёр ки бо Сулла шахсан вобаста буданд, тавонистанд, то ки ғазаби диктаторро паст кунанд. Дар бораи хавфнок будани Сезар барои давлати Сулла, аз рӯи шаҳодати Светоний, чунин гуфта: ''«Дар ин Сезар — Марийҳо бисёранд»'' ва ''«Битарсед аз он ҷавоне, ки миёнбандаш бад баста шудааст»'', ишора бар он ки ба ҳама маълум буд, Сезар хислати суст кардани миёнбанди худро дошт.

Номеҳрубонии диктатор Юлий Сезарро маҷбур сохт то ки ӯ аз унвони фламин даст кашида аз Рум ҷониби Осиёи Хӯрд раҳсипар шавад ва дар онҷо адои хидмат дар штаби пропретор Марк Минусий Ферм давом диҳад. Дар инҷо ҳам ӯ вазифаҳое ки ба ваколатчиён хос аст дар дарбори шоҳи финикҳо Никомед иҷро мекард.

Дар Рум ғайбатҳои зиёде вуҷуд дошт барои алоқаи ҷинсӣ байни Сезар ва шоҳ Никомед. Худи Сезар қатъи чунин ғайбатҳоро рад мекард. Ин гуна ғайбатҳо ва писханд Сезаррро умрбод таъқиб мекарданд

Дар вақти мӯҳосираи Митилен ва ҳамла бар он сазовори нишони ҳарбӣ — corona civica, гулчамбари ғайринизомии сарашро аз баргҳои дарахти булут бофтанд, ки худи пропретор Марк Минусий Ферм тақдим кард. Мувофиқи ислоҳоти Сулла дорандаи чунин гулчамбари ғайринизомӣ на вобаста аз сину сол, бояд ҳатман аъзои Сенат шавад. Оқибат ӯ дар Киликии, дар лагери Сервилий Исаврик дохил шуд. Се соли истиқомати ӯ дар шарқ бе пай барои ҷавон нагузашт.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

==Адабиёт==
[[File:Julii Caesaris quae exstant.tif|thumb|C. Iulii Caesaris quae extant, 1678]]
* ''Дуров В. С.'' Юлий Цезарь. Человек и писатель. {{Л.}}: Изд-во ЛГУ, 1991. — 208 стр. — 50 000 экз.
* ''Голдсуорти А.'' Цезарь. {{М.}}: Эксмо, 2007. — 672 стр. — 5100 экз. 
* ''Грант М.'' Юлий Цезарь. Жрец Юпитера. {{М.}}: Центрполиграф, 2005. — 352 стр. — 7000 экз. 
* ''Корнилова Е. Н.'' «Миф о Юлии Цезаре» и идея диктатуры: Историософия и художественная литература европейского круга.  Изд-во МГУЛ, 1999.
* ''Моммзен Т.'' История Рима. — Т. III. {{М.}}: Наука, 2005. — 431 с. 
* ''Утченко С. Л.'' Юлий Цезарь. {{М.}}: Мысль, 1976. — 365 стр. — 100 000 экз.
* ''Этьен Р.'' Цезарь. {{М.}}: Молодая гвардия, 2009. — 304 стр. — 5000 экз. — 
* A Companion to Julius Caesar / ed. by M. Griffin. — Malden; {{Oxf.}}: Wiley-Blackwell, 2009. — 512 p. 
* ''Billows R.'' Julius Caesar: The Colossus of Rome. — {{L.}}; {{N. Y.}}: Routledge, 2009. — 312 p. 
* ''Carcopino J.'' César. — Paris: PUF, 1936. — 590 p.
* ''Gelzer M.'' Caesar: Der Politiker und Staatsmann. Aufl. 6. — Wiesbaden, 1960; английский перевод — ''Gelzer M.'' Caesar: Politician and Statesman. — Harvard University Press, 1968. — 359 p.
* ''Meier Ch.'' Caesar. — München: DTV Wissenschaft, 1993. — 663 S.; английский перевод — ''Meier C.'' Caesar. — {{N. Y.}}: Basic Books, 1995. — 544 p. 
* ''Ross Taylor L.'' Party Politics in the Age of Caesar. — Berkeley: University of California Press, 1949. — 255 p.

== Пайвандҳо ==
* [http://www.echo.msk.ru/programs/vsetak/46644/ ''Император во главе республики: Гай Юлий Цезарь''. Программа «Эха Москвы» из цикла «Всё так»]{{ref-ru}}
* [http://www.thelatinlibrary.com/caes.html Латинские тексты Цезаря и его продолжателей]{{ref-ru}}
* [[Утченко Сергей Лвович]], [http://www.sno.pro1.ru/lib/ut/index.htm Юлий Цезарь] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110529083558/http://sno.pro1.ru/lib/ut/index.htm |date=2011-05-29 }}, {{М.}}, 1976.{{ref-ru}}
* [http://io805.ru/blog/?p=49 О произношении имени Цезаря] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140803162842/http://io805.ru/blog/?p=49 |date=2014-08-03 }}{{ref-ru}}
* [http://wars175x.narod.ru/f2/Html/Pervoistochnik3_1.htm Incertorum Auctorum de Bello Alexandrino — Александрийская война (неизвестный автор)]{{ref-ru}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Сарлашкарони Руми Бостон]]
[[Гурӯҳ:Нависандагони Руми Бостон]]
[[Гурӯҳ:Балоғатдонони Руми Бостон]]
[[Гурӯҳ:Худкомагони Руми Бостон]]</text>
      <sha1>fivsik93iookn682v6sqy521rqvxysc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Темур Собиров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58389</id>
    <revision>
      <id>1476996</id>
      <parentid>1264331</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8047" sha1="8pio58lhe6ogj3hkhryspr9mbjzy9i7" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном              =  Темур Собиров
 |номи аслӣ        = 
 |тасвир           = 
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд = 03.04.1940
 |зодгоҳ           = [[Сӯфиён|деҳаи Сӯфиён]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Ваҳдат}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 23.06.1977
 |шаҳрвандӣ        = 
 |маҳалли даргузашт= 
 |фазои илмӣ       = [[риёзиёт]]
 |ҷойҳои кор       = 
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}}
 |унвонҳои илмӣ    = {{Унвонҳои илмӣ||0}}
 |алма-матер       = [[Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба        = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |имзо             = 
 |бари имзо        = 
 |сайт             = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
}}

'''Темур Собиров''' (''Собиров Темур Сафарович''; [[3 апрел]]и [[1940]]&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Салом алейкум, Таджикистан! Анонсы событий, прогноз погоды на 3 апреля {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|url=http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-3-aprelya|accessdate=2018-06-28|language=ru|archivedate=2014-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140809233208/http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-3-aprelya}}&lt;/ref&gt;, [[Сӯфиён|деҳаи Сӯфиён]], [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[23 июн]]и [[1977]], [[Воронеж]]) — риёзидони тоҷик, доктори илмҳои физика ва математика ([[1975]]), профессор ([[1976]]).

== Зиндагинома ==
Соли 1961 факултаи физика ва математикаи [[Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро ба поён оварда, дар шуъбаи физикаю математикаи АИ Тоҷикистон ба сифати ходими хурди илмӣ кор кардааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ; Зери таҳрири Сайфидин Назарзода. — Д., 2016. — С. 533—534. — 720 с.&lt;/ref&gt;.

Солҳои 1964—1967 аспиранти Университети давлатии Воронеж, 1968—1975 муаллими калон, дотсенти кафедраи алгебра ва геометрияи Институти давлатии педагогии Воронеж, аз 1975—1977 мудири ҳамин кафедра буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://math.vspu.ac.ru/histori.html|title=ВОРОНЕЖСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ПЕДАГОГИЧЕСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ КАФЕДРА ВЫСШЕЙ МАТЕМАТИКИ|author=|website=|date=|publisher=math.vspu.ac.ru}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти илмӣ ==
Дар самти назарияи бифуркатсияи ҳолҳои даврӣ ва қариб даврии муодилаҳои дифференсиалии ғайрихаттӣ корҳои шоён ба сомон расондааст, барои ҳолати мураккаби таназзули дараҷаи баланди як қатор синфҳои муодилаҳои номрафта натиҷаи ниҳоӣ ба даст овард. Масъалаи давомнокии ҳалли қариб даврӣ (дар ҳоле, ки муодилаи мувофиқи хаттӣ дорои оператори регулярист) бо талошаш ҳамаҷониба тасдиқ гардид.

Зиёда аз 60 мақолаи илмӣ чоп намудааст. Дар тарбияи олимони ҷавони Тоҷикистон саҳми бузург гузоштааст.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. — Душанбе, 2011. [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], — 392 саҳ. — ISBN 978-99947-33-48-4&lt;/ref&gt; Самтҳои илмии муайянкардаашро пайравону шогирдони ин олими фавқулодда боистеъдоди тоҷик давом доданд, чун марги муфоҷо ӯро дар 37 солагӣ рабуд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Осор ==
* Исследование по теории рождения малых периодических решений из состояния равновесия в нелинейных системах дифференциальных уравнений. — М., 1981&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
* К вопросу о продолжимости по параметру решений краевых задач для дифференциальных уравнений в банаховых пространствах II. Положительные решения. Т. С. Сабиров. — ''Изв. вузов. Матем.'', 1978, № 1, 97-109&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.mathnet.ru/rus/person47139|title=Персоналии: Сабиров Тимур Сафарович|website=www.mathnet.ru|accessdate=2018-06-28|archivedate=2018-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180701113744/http://www.mathnet.ru/rus/person47139}}&lt;/ref&gt;.
* Некоторые задачи аналитической теории однопараметрического возмущения линейных операторов. Т. Сабиров. — ''Тр. ММО'', 33 (1975), 67-106&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
* К вопросу о продолжимости по параметру решений краевых задач для дифференциальных уравнений в банаховых пространствах. Т. С. Сабиров. — ''Изв. вузов. Матем.'', 1973, № 10, 59-68&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
* Об асимптотических оценках функции Грина сингулярно возмущенных дифференциальных операторов с почти периодическими коэффициентами. Т. С. Сабиров. — ''Дифференц. уравнения'', 7:5 (1971), 934—936&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
* Геометрические свойства некоторых специальных конусов в банаховом пространстве Т. Сабиров. — ''Матем. заметки'', 5:1 (1969), 63-70&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
* Об устойчивости малых периодических решений в многомерных вырождениях. Т. Сабиров. — ''Докл. АН СССР'', 181:4 (1968), 805—807&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
* Об устойчивости разветвляющихся почти-периодических решений некоторых систем дифференциальных уравнений. В. Ш. Бурд, Т. Сабиров. — ''Докл. АН СССР'', 176:5 (1967), 991—993&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
* К вопросу об устойчивости малых периодических решений. Т. Сабиров. — ''Докл. АН СССР'', 167:4 (1966), 755—757&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Собиров Темур|7|муаллиф=В. Я. Стеценко}}
* Имомназаров Б. Ёдкарди Темури Собир. — {{Д.}}, 1990.

{{олим-нопурра}}</text>
      <sha1>8pio58lhe6ogj3hkhryspr9mbjzy9i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боязиди Бастомӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58826</id>
    <revision>
      <id>1477122</id>
      <parentid>1375007</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:37:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сарчашма */</comment>
      <origin>1477122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7665" sha1="jbkp260dgsofo23p901t9gagt63k52x" xml:space="preserve">{{Шахсият/Ислом|фақеҳ}}
'''Абуязид Тайфур ибни Исо ибни Одам ибни Сурушон''', лақабаш '''«Султону-л-орифин»''' ва '''«Бурҳону-л-муҳаққиқин»''' ({{lang-ar|أبو يزيد البسطامي}}; ? — 857, Бастом) — мутафаккири маъруф, асосгузори [[тайфурия]], аз машоихи бузурги суфия, табақаи аввалӣ ва аз машҳуртарин орифони форсу тоҷики асрҳои 8-9.

== Зиндагинома ==
Аҷдоди пешини Боязиди Бастомӣ пайрави [[зардуштия]] буданд ва дар давраи ҳаёти бобояш аҳли хонадон дини исломро қабул карданд. Аз Боязиди Бастомӣ осори мукаммале боқӣ намондааст. Дар бораи ҳаёт ва фаъолияти ӯ нақлу ривоятҳои мухталифе боқӣ мондаанд. Аз ҷумла, роҷеъ ба меҳру муҳаббати зиёд доштани ӯ ва модараш нисбати ҳамдигар ҳикоятҳои зиёде мавҷуданд. Масалан, «Гуфт: Он кор, ки онро бозпасини корҳо медонистам, пешини ҳама буд ва он ризои модар буд» ва «Гуфт: Ҷумлаи он чӣ дар риёзат ва муҷоҳадот ва ғурбат меҷустам, дар он ёфтам, ки як шаб модар аз ман об хост, рафтам то об орам, дар кӯза об набуд ва дар сабӯ эҳтиётӣ кардам, об набуд. Ба ҷӯй рафтам ва об овардам, модар хуфта буд ва шаб сард буд, кӯза дар даст медоштам, чун аз хоб баромад, огоҳ шуд, об хӯрд ва маро дуо кард ва ҳамчунон кӯза дар дасти ман фасурда шуд. Гуфт: Чаро аз даст наниҳодӣ? Гуфтам: Тарсидам, ки ту бедор шавӣ ва ман ҳозир набошам» (&lt;ref&gt;«[[Тазкиратулавлие|Тазкирату-л-авлиё]]»&lt;/ref&gt;).

== Андешаҳои фалсафӣ ==
Андешаҳои бебоконаи Боязиди Бастомӣ, ки дар таърихи афкори фалсафӣ ва иҷтимоӣ-ахлоқии халқҳои форсу тоҷик бо номи шатҳиёт маълуманд, тавассути муридон, пайравон ва дӯстонаш аз даҳон ба даҳон гузашта, баъдтар дар тазкираю китобҳо сабт гардидаанд.

== Таълимот ==
Боязиди Бастомӣ яке аз асосгузорони таълимоти «фано ва бақо» мебошад. Мувофиқи ақидаи ӯ, чун суфӣ аз хусусиёти шахсӣ, ирода, майлу рағбат, кайфу ишрат ва завқи дунявӣ барӣ гардида, тамоми фикру зикр ва хаёлу диққати худро ба ҷониби маҳдуд (Худо) равона кунад, саранҷом табиати рӯҳонӣ бар ҳайвонӣ, маънавӣ бар моддӣ ғолиб омада, солик гӯё табиати Худоӣ пайдо мекунад ва дар байни ӯ ва Худо фарқе намонда, ҳар ду ба ҳам як мешаванд. Ҳарчанд суханони шатҳомезро қабл аз Боязиди Бастомӣ дар алфози [[Робиаи Адавия]], [[Адҳам|Иброҳими Адҳам]] ва дигарон низ пайдо кардан мумкин аст, ки дар ҳоли сукр ва ғояти ишқ баён мекарданд, вале бо боварии комил гуфтан мумкин, ки шатҳиёти Боязиди Бастомӣ шӯри хос ва хусусияти бебоконае доранд. Чун шатҳиёти Боязиди Бастомӣ дар ҳавсалаи аҳли зоҳири шариати ислом намеғунҷад, вайро ба куфру илҳод гунаҳкор карда, борҳо аз шаҳраш, яъне Бистом, берун карданд. Шатҳиёти Боязиди Бастомӣ дар «[[Тазкиратулавлие|Тазкирату-л-авлиё]]» оварда шудаанд. Масалан: «Боязид гуфт: (ба дӯстонаш) агар ҳоли худ аз шумо пинҳон дорам, забони маломат дароз кунед ва агар макшуф дорам, шумо тоқати он наёред. Бо шумо чӣ бояд кард? Пас, чун бирафт ва Мадинаро зиёрат кард, дар хотираш бигузашт, ки ба хидмати модар равад. Бо ҷамъе рӯй ба Бистом ниҳод, хабар дар шаҳр афтод, аҳли Бистом то ба ду роҳ ба истиқбол берун омаданд… Чун наздики ӯ расиданд, шайх қурсе нон аз дукон бигирифт ва Рамазон буд ва хӯрдан гирифт. Чун он бидиданд, ҷумла аз ӯ гаштанд. Шайх асҳобро гуфт: Дидед, ки масъалае аз шариат кор бастам, ҳама халқ маро рад карданд». Ё ки: &quot;Як бор азми ҳаҷ кард ва манзиле чанд бирафт ва бозомад. Гуфтанд: Ту ҳаргиз азми фасх накардаӣ, ин вақт чун афтод? Гуфт: Дар роҳ зангиеро дидам, теғе кашида, маро гуфт: Агар бозгардӣ нек, вагарна сарат аз тан ҷудо кунам. Пас, гуфт: «Худойро ба Бистом гузоштӣ ва рӯй ба Каъба овардӣ». Ё худ: «Марде пеши ӯ омад. Бипурсид, ки куҷо меравӣ? Гуфт: Ба ҳаҷ. Гуфт: Чӣ дорӣ? Гуфт: Дувист дирам. Гуфт: Ба ман деҳ, ки соҳибаёлам ва ҳафт бор гирди ман бозгард, ки ҳаҷҷи ту ин аст. Чунон кард ва ин мард боз гашт». Дар шатҳиёти Боязиди Бастомӣ сифат ва хусусиятҳои худоӣ ба инсон нисбат дода шудаанд. Вай мартабаи худро аз мартабаи пайғамбар болотар гузошта, дар ирфон ва олами рӯҳии ислом ҷунбиши азиме ба миён овард. Боязиди Бастомӣ ба ин васила дар шароити асримиёнагии феодалӣ мақоми инсонро баланд бардоштааст. Таълимоти суфиёнаи Боязиди Бастомӣ ба ташаккули афкори орифонаи намояндагони баъдинаи ин маслак чун [[Саноӣ|Маҷдуддини Саноӣ]], [[Аттор|Фаридуддини Аттор]], [[Ҷалолиддини Румӣ]], [[Абдураҳмони Ҷомӣ]] ва дигарон нақши муайяне гузоштааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
{{ЭМТ|Боязиди Бастомӣ|3}}

{{Нақшбандия}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Тасаввуф]]</text>
      <sha1>jbkp260dgsofo23p901t9gagt63k52x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мурод Муродӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61551</id>
    <revision>
      <id>1476991</id>
      <parentid>1456364</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1476991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16500" sha1="n9mkn8vzpkweuyxblj4qmrfl6kved82" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 =  
 | номи аслӣ                 = Муродӣ Мурод Бердӣ
 |тасвир                 = Мурод Муродӣ.jpeg
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 01.05.1965
| зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ|Айнӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |таърихи даргузашт	= 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |фазои илмӣ          = таърих ва назарияи журналистика
 |ҷойҳои кор          =  [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо =  Аълочии матбуоти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ([[2002]]), Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009) ва барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010), дорандаи медали Хидмати шоиста (2018), омӯзгори беҳтарини ДМТ дар соли 2021.
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 =  
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}

'''Муродӣ Мурод Бердӣ''' ([[1 май]]и [[соли 1965]] — [[рӯзноманигор]], [[доктори илм]]ҳои филология (2009), [[профессор]] (2010). Аълочии матбуоти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ([[2002]]), Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009) ва барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010), дорандаи медали Хидмати шоиста (2018).&lt;ref name=&quot;МУРОДОВ МУРОД БЕРДИЕВИЧ&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.journalism.tnu.tj/index.php/ustodon-2/109-murodov-murod-berdievich |title=МУРОДОВ МУРОД БЕРДИЕВИЧ |accessdate=2017-03-13 |archivedate=2017-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170313075108/http://www.journalism.tnu.tj/index.php/ustodon-2/109-murodov-murod-berdievich }}&lt;/ref&gt;

==Зиндагинома==
Муродӣ Мурод Бердӣ 1-уми майи соли1965 дар деҳаи Кумарғи [[ноҳияи Айнӣ]], дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Таҳсили ҳамагониро дар мактаби рақами 1-и ҳамин ноҳия гирифтааст. 
* Солҳои 1982-1983 дар мактаби таҳсилоти умумии рақами 18–и ноҳияи Айнӣ ба сифати омӯзгор кар кардааст. Солҳои 1984 – 1986 дар сафи қувваҳои мусаллаҳ адои хидмат намудааст. Аз соли 1986 то соли 1989 дар фабрикаи Чарчинвории чармин (Душанбе) ва солҳои 1989-1992 дар мактаби таҳсилоти умумии рақами 31-и шаҳри Душанбе дар вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ ва забони тоҷикӣ барои синфҳои русӣ фаъолият намудааст. Соли 1992 шуъбаи шабонаи факултети филологияи ДДТ-ро бо дипломи аъло хатм кардааст. 
* Солҳои 1992 – 1996 дар ДДМТ ба ҳайси аспирант ба пажӯҳиши илмӣ машғул гардида, солҳои 1996 – 1999 дар вазифаҳои ассистент, дотсент, муовини декани факултети журналистика ва тарҷумонӣ оид ба корҳои илм, тарбия ва таълим фаъолият намудааст. Аз соли 1999 то соли 2011 мудири кафедраи матбуоти ДМТ ва аз соли 2011 профессори ҳамин кафедра мебошад.
* Солҳои 2000 – 2002 ба вазифаи муовини сардабир ва солҳои 2002 – 2004 сардабири нашрияи «Қалам» будааст. Аз соли 2013 муҳаррири масъули маҷаллаи илмию таҳлилии «Паёмномаи фарҳанг»-ро ба дӯш дорад.

==Фаъолияти илмӣ==
Соли 1996 натиҷаи корҳои илмии худро дар мавзуъи«Ташаккули жанри тақризи адабӣ дар матбуоти даврии тоҷик (1920-1940)» таҳти роҳбарии профессор В. Асрорӣ ҷамъбаст намуда, дар Душанбе рисолаи номзадиро дифоъ намудааст. Соли 2009 дар мавзӯъи «Публитсистикаи ҳаҷвии тоҷик (масъалаҳои таърих, назария ва амалия)» рисолаи докториро бомуваффақият дифоъ намуда, ба дарёфти дараҷаи илмии доктори илмҳои филологӣ мушарраф гардидааст. Соли 2013 дипломи профессориро аз ВАК –и Россия соҳиб шудаааст.
Самти фаъолияти илмии М. Муродов публитсистика, хосса публитсистика ҳаҷвӣ аст. Ӯ дар асоси омӯзиши сарчашмаҳои гуногун аз осори фолклорӣ, адабӣ ва публитсистӣ омилҳо ва оҳангҳои воқеигароинаи ҳаҷвро пайдо карда ба ин минвол зиминаҳои пайдоиш ва ташаккули ин навъи публитсистикаро ба таври илмӣ муайан ва ба ин роҳ дар журналистикаи тоҷик аввалин шуда, истилоҳи публитсистикашиносиро дар консепсияи пажӯҳиши илмӣ ворид намудааст. 
Дар рисолаҳои илмӣ ва мақолаҳои ӯ масъалаҳои ташаккули ҳаҷви матбуот, пайдоиши аввалин маводи ҳаҷвӣ дар матбуоти даврӣ, хусусият, мавзӯъ ва мундариҷаи ҳаҷви публисистӣ дар давраҳои гуногуни инкишофи  матбуоти даврӣ, нақш ва таъсири ҳаҷв дар мубориза бар зидди муносибатҳои номатлуби иҷтимоӣ ва амсоли ин мавриди таҳлил, муҳокима ва хулоса қарор гирифтааст. Ҳамчунин таҳқиқи ҷанбаҳои ҳаҷвӣ, бадеӣ ва публисистии предмети тадқиқ, таносуби бадеият ва воқеият дар он, роҳу усулҳо ва шаклу анвои  эҷоди асарҳои ҳаҷвии публитсистӣ, махсусияти асари ҳаҷвии публитсистони алоҳида ба таври илмӣ ба риштаи таҳлил ва тадқиқ кашида шудааст. Ба ин тариқа то андозае маҳорати ҳачвнигории адибон С. Айнӣ, Б. Азизӣ, Ф. Муҳаммадиев публитсистон С, Ализода, Қ. Баҳлулзода, И. Файзуллоев, М. Боғирӣ ва дигарон ҳамчунин нақш ва саҳми онҳо дар ташаккул ва инкишофи ҳаҷвӣ публитсистӣ муайян гардидааст.
Аҳамияти илмӣ ва амалии мавзӯоти тадқиқгардида дар он аст, ки дар публисистикашиносии тоҷик барои аввал ин масъалаҳо мавриди омӯзиш қарор гирифта, дар натиҷаи тадқиқ, таҳлил ва баррасӣ, аз як тараф, паҳлуи ҷудогонаи навъи публитсистика ошкор гардид, аз сӯйи дигар дар роҳи шинохт ва этирофи ҳаҷви публитсистӣ асоси илмӣ ба вуҷуд омад. Муаллиф на танҳо ба масъалаҳои таърихӣ, балки ҷиҳатҳои назариявӣ, шаклҳои жанрӣ, таъсири байниҳамаи навъҳои ҳаҷвӣ ва амсоли инро низ муфассал  баррасӣ ва бозгӯ мекунад.
М. Муродов дар самти таълим низ усули хоса дорад. Тамоми фанҳои тадрисиашро бо маводи таълимӣ таъмин намуда, бо усулҳои фаъоли замонавӣ, мубоҳисаороӣ ва довариву ҳакамӣ мегузаронад, ҷанбаҳои назарии мавзӯъҳоро бо амалияи рӯзноманигорӣ пайванд медиҳад. Ӯ худ бо ВАО, хоса матбуоти даврӣ ҳамкории доимӣ дорад ва ҳамчун коршинос дар тавзеҳ, баррасӣ ва ҳалли қазияҳои касбӣ фаъолона иштирок менамояд.
Таҳти роҳбарии М. Муродов 18 нафар (Зоҳирӣ М., Ҷӯраев М., Мухторова Ф., Шукруллоев Б., Рустамӣ К., Рафъатӣ М., Лекаркин И. Муҳаммад Ҷаъфар, М. Маҳмадова, С. Шарифов, М. Салим, Н. Охунзода, Г. Сайфиддинова, С. Ғоибов, М. Атоев, М. Абдуллоева, О. Носиров, Т. Каримова  рисолаи номзадӣ ва Мухторӣ Қ. (рисолаи докторӣ)  дифоъ намудаанд. Ҳамчунин ӯ чун узви Шурои диссертатсионии Д. 737.004.03 доир ба ҳимояи рисолаҳои докторӣ ва номзадии назди ДМТ ва Шурои диссертатсионии 6D.КОА-022 назди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар самти тарбияи муҳаққиқони ҷавон бо маслиҳату раҳнамоиҳои судманди худ саҳмгузор аст.

'''Осори илмӣ'''

'''          '''Муродӣ М. муаллифи беш аз 500 асару мақолаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ аз ҷумла 36 китоб мебошад, ки ҷустӯҷуйҳои илмиии ӯро фаро мегиранд. Аз ҷумла: «Тақриз ҳамчун жанр» (1999), «Ҳаҷви публисистӣ» (2003), «Асосҳои фаъолияти эҷодии журналист» (2004 ҳаммуаллиф), «Баъзе масъалаҳои журналистика ва ҳаҷви публисистӣ» (2005), «Асосҳои фаъолияти эҷодии журналист», (қ. 1. 2007), «Аз таърихи ташаккул ва инкишофи ҳаҷви публитсистӣ дар матбуоти даврии тоҷик» (2007), «Асосҳои фаъолияти эxодии журналист», (қ. 2. 2008), «Сотсиологияи журналистика», 2009, «Аз замон то замон» (2010), «Публицистическая сатира в таджикской периодической печати (проблемы истории, теории и практики), (2011), «Луғати мухтасари истилоҳот ва мафҳумҳои рӯзноманигорӣ» (2011), «Сотсиологияи журналистика» (2012), «Асосҳои эҷодии журналист» (2014),  «Аз се шохаи як илм» (2014), «Публитсистикаи ҳаҷвӣ» (2015), Донишномаи фарҳанги рӯзноманигорӣ» (2016), «Истиқлолият ва рушди матбуоти даврӣ» (2017), «Матбуоти маҳаллии Тоҷикистон» (2018) (Бо ҳаммуаллифии А. Қутбиддинов, М. Ҷумъаев, Қ. Исоев) «Эъҷози эҷодкор» (2018), «Метод ва методологияи таҳқиқи илмӣ» (2019), «Краткая энциклопедия журналистики Таджикистана (с период возникновения до 40-х годов ХХ века » (2020, с авторством  Муллоев Ш.Б., Абдуллозода М. А.), «Публитсистикаи тоҷик» (2021), «Маълумотномаи матбуоти даврии тоҷик» (1920-1930)» (2021, бо ҳаммуаллифии А. Азимов), « Асосҳои эҷоди рўзноманигорӣ» (2022, бо ҳаммуаллифии О. Салимзода), «Воқеияти замон ва публитсистикаи тоҷик» (2022), «Тақриз дар матбуоти даврии тоҷик (солҳои 1920-1930)» (2022), «Шаҳодати Кумарғ» (2023), «Матбуоти даврӣ ва ташаккули ҳаракати мухбирон» (2024, бо ҳаммуаллифии А. Азимов),  «Нигоҳе ба публитсистикаи тоҷик дар садаи ХХ» (2025), ««Ҷумҳурият»: дирўз ва имрўз» (2025, бо ҳаммуаллифии А. Азимов),  «Матбуоти даврии тоҷик дар ибтидои садаи ХХ (солҳои 1920-1930)» (2025, бо ҳаммуаллифии  А.Азимов, Р.Муродова, М. Баёнов). «Публитсистони тоҷик дар ибтидои садаи ХХ (солҳои 1920-1930)» (2025, бо ҳаммуаллифии  А. Азимов, Р. Муродова, М.Баёнов)

== Мукофот ва ҷоизаҳо ==
Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2002), Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009), Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014) барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010) ва дорандаи медали Хидмати шоиста (2018),омӯзгори беҳтарини ДМТ дар соли 2021. Ғолиби  Озмуни ҷумҳуриявии “Олими сол” миёни омӯзгорон ва олимиони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастовардҳо дар равияи фанҳои филология, лингвистика, журналистика ва фарҳангшингосӣ (2025), Барандаи Ҷоизаи махсуси ҳафтаномаи “Тоҷикистон” – Нишонаи сарисинагии ба номи Муродулло Шерализода (2025).

.
&lt;ref&gt;Энсиклопедияи олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. – Душанбе, 2008&lt;/ref&gt;.

== Пайвандҳо ==
* [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
* Пажуҳишгоҳи фарҳанг ва иттилоот

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>n9mkn8vzpkweuyxblj4qmrfl6kved82</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1476994</id>
      <parentid>1476991</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1476994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15330" sha1="r3phig1tnrbbh1g6yykw0uyaathmxi3" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 =  
 | номи аслӣ                 = Муродӣ Мурод Бердӣ
 |тасвир                 = Мурод Муродӣ.jpeg
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 01.05.1965
| зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ|Айнӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |таърихи даргузашт	= 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |фазои илмӣ          = таърих ва назарияи журналистика
 |ҷойҳои кор          =  [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо =  Аълочии матбуоти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ([[2002]]), Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009) ва барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010), дорандаи медали Хидмати шоиста (2018), омӯзгори беҳтарини ДМТ дар соли 2021.
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 =  
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}

'''Муродӣ Мурод Бердӣ''' ([[1 май]]и [[соли 1965]], деҳаи Кумарғ, [[ноҳияи Айнӣ]]) — [[рӯзноманигор]], доктори илмҳои филология (2009), [[профессор]] (2010).

==Зиндагинома==
Муродӣ Мурод Бердӣ 1-уми майи соли1965 дар деҳаи Кумарғи ноҳияи Айнӣ дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Соли 1992 шуъбаи шабонаи факултети филологияи ДДТ ва солҳои 1992–1996 аспирантураи ҳамин донишгоҳро хатм кардааст. 

== Корнома ==
Солҳои 1982-1983 дар мактаби № 18-и ноҳияи Айнӣ ба сифати омӯзгор кор кардааст. Солҳои 1984–1986 дар сафи қувваҳои мусаллаҳ адои хидмат намудааст. Аз соли 1986 то соли 1989 дар фабрикаи Чарчинвории чармин (Душанбе) ва солҳои 1989-1992 дар мактаби таҳсилоти умумии рақами 31-и шаҳри Душанбе дар вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ ва забони тоҷикӣ барои синфҳои русӣ фаъолият намудааст. Солҳои 1996–1999 дар вазифаҳои ассистент, дотсент, муовини декани факултети журналистика ва тарҷумонӣ оид ба корҳои илм, тарбия ва таълим фаъолият намудааст. Аз соли 1999 то соли 2011 мудири кафедраи матбуоти ДМТ ва аз соли 2011 профессори ҳамин кафедра мебошад. Солҳои 2000–2002 ба вазифаи муовини сардабир ва солҳои 2002 – 2004 сардабири нашрияи «Қалам» будааст. Аз соли 2013 муҳаррири масъули маҷаллаи илмию таҳлилии «Паёмномаи фарҳанг»-ро ба дӯш дорад. 

==Фаъолияти илмӣ==
Соли 1996 натиҷаи корҳои илмии худро дар мавзуъи«Ташаккули жанри тақризи адабӣ дар матбуоти даврии тоҷик (1920-1940)» таҳти роҳбарии профессор В. Асрорӣ ҷамъбаст намуда, дар Душанбе рисолаи номзадиро дифоъ намудааст. Соли 2009 дар мавзӯъи «Публитсистикаи ҳаҷвии тоҷик (масъалаҳои таърих, назария ва амалия)» рисолаи докториро бомуваффақият дифоъ намуда, ба дарёфти дараҷаи илмии доктори илмҳои филологӣ мушарраф гардидааст. Соли 2013 дипломи профессориро аз ВАК –и Россия соҳиб шудаааст.
Самти фаъолияти илмии М. Муродов публитсистика, хосса публитсистика ҳаҷвӣ аст. Ӯ дар асоси омӯзиши сарчашмаҳои гуногун аз осори фолклорӣ, адабӣ ва публитсистӣ омилҳо ва оҳангҳои воқеигароинаи ҳаҷвро пайдо карда ба ин минвол зиминаҳои пайдоиш ва ташаккули ин навъи публитсистикаро ба таври илмӣ муайан ва ба ин роҳ дар журналистикаи тоҷик аввалин шуда, истилоҳи публитсистикашиносиро дар консепсияи пажӯҳиши илмӣ ворид намудааст. 
Дар рисолаҳои илмӣ ва мақолаҳои ӯ масъалаҳои ташаккули ҳаҷви матбуот, пайдоиши аввалин маводи ҳаҷвӣ дар матбуоти даврӣ, хусусият, мавзӯъ ва мундариҷаи ҳаҷви публисистӣ дар давраҳои гуногуни инкишофи  матбуоти даврӣ, нақш ва таъсири ҳаҷв дар мубориза бар зидди муносибатҳои номатлуби иҷтимоӣ ва амсоли ин мавриди таҳлил, муҳокима ва хулоса қарор гирифтааст. Ҳамчунин таҳқиқи ҷанбаҳои ҳаҷвӣ, бадеӣ ва публисистии предмети тадқиқ, таносуби бадеият ва воқеият дар он, роҳу усулҳо ва шаклу анвои  эҷоди асарҳои ҳаҷвии публитсистӣ, махсусияти асари ҳаҷвии публитсистони алоҳида ба таври илмӣ ба риштаи таҳлил ва тадқиқ кашида шудааст. Ба ин тариқа то андозае маҳорати ҳачвнигории адибон С. Айнӣ, Б. Азизӣ, Ф. Муҳаммадиев публитсистон С, Ализода, Қ. Баҳлулзода, И. Файзуллоев, М. Боғирӣ ва дигарон ҳамчунин нақш ва саҳми онҳо дар ташаккул ва инкишофи ҳаҷвӣ публитсистӣ муайян гардидааст.
Аҳамияти илмӣ ва амалии мавзӯоти тадқиқгардида дар он аст, ки дар публисистикашиносии тоҷик барои аввал ин масъалаҳо мавриди омӯзиш қарор гирифта, дар натиҷаи тадқиқ, таҳлил ва баррасӣ, аз як тараф, паҳлуи ҷудогонаи навъи публитсистика ошкор гардид, аз сӯйи дигар дар роҳи шинохт ва этирофи ҳаҷви публитсистӣ асоси илмӣ ба вуҷуд омад. Муаллиф на танҳо ба масъалаҳои таърихӣ, балки ҷиҳатҳои назариявӣ, шаклҳои жанрӣ, таъсири байниҳамаи навъҳои ҳаҷвӣ ва амсоли инро низ муфассал  баррасӣ ва бозгӯ мекунад.
М. Муродов дар самти таълим низ усули хоса дорад. Тамоми фанҳои тадрисиашро бо маводи таълимӣ таъмин намуда, бо усулҳои фаъоли замонавӣ, мубоҳисаороӣ ва довариву ҳакамӣ мегузаронад, ҷанбаҳои назарии мавзӯъҳоро бо амалияи рӯзноманигорӣ пайванд медиҳад. Ӯ худ бо ВАО, хоса матбуоти даврӣ ҳамкории доимӣ дорад ва ҳамчун коршинос дар тавзеҳ, баррасӣ ва ҳалли қазияҳои касбӣ фаъолона иштирок менамояд.
Таҳти роҳбарии М. Муродов 18 нафар (Зоҳирӣ М., Ҷӯраев М., Мухторова Ф., Шукруллоев Б., Рустамӣ К., Рафъатӣ М., Лекаркин И. Муҳаммад Ҷаъфар, М. Маҳмадова, С. Шарифов, М. Салим, Н. Охунзода, Г. Сайфиддинова, С. Ғоибов, М. Атоев, М. Абдуллоева, О. Носиров, Т. Каримова  рисолаи номзадӣ ва Мухторӣ Қ. (рисолаи докторӣ)  дифоъ намудаанд. Ҳамчунин ӯ чун узви Шурои диссертатсионии Д. 737.004.03 доир ба ҳимояи рисолаҳои докторӣ ва номзадии назди ДМТ ва Шурои диссертатсионии 6D.КОА-022 назди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар самти тарбияи муҳаққиқони ҷавон бо маслиҳату раҳнамоиҳои судманди худ саҳмгузор аст.

== Таълифот ==
Муродӣ М. муаллифи беш аз 500 асару мақолаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ аз ҷумла 36 китоб мебошад, ки ҷустӯҷуйҳои илмиии ӯро фаро мегиранд. Аз ҷумла: «Тақриз ҳамчун жанр» (1999), «Ҳаҷви публисистӣ» (2003), «Асосҳои фаъолияти эҷодии журналист» (2004 ҳаммуаллиф), «Баъзе масъалаҳои журналистика ва ҳаҷви публисистӣ» (2005), «Асосҳои фаъолияти эҷодии журналист», (қ. 1. 2007), «Аз таърихи ташаккул ва инкишофи ҳаҷви публитсистӣ дар матбуоти даврии тоҷик» (2007), «Асосҳои фаъолияти эxодии журналист», (қ. 2. 2008), «Сотсиологияи журналистика», 2009, «Аз замон то замон» (2010), «Публицистическая сатира в таджикской периодической печати (проблемы истории, теории и практики), (2011), «Луғати мухтасари истилоҳот ва мафҳумҳои рӯзноманигорӣ» (2011), «Сотсиологияи журналистика» (2012), «Асосҳои эҷодии журналист» (2014),  «Аз се шохаи як илм» (2014), «Публитсистикаи ҳаҷвӣ» (2015), Донишномаи фарҳанги рӯзноманигорӣ» (2016), «Истиқлолият ва рушди матбуоти даврӣ» (2017), «Матбуоти маҳаллии Тоҷикистон» (2018) (Бо ҳаммуаллифии А. Қутбиддинов, М. Ҷумъаев, Қ. Исоев) «Эъҷози эҷодкор» (2018), «Метод ва методологияи таҳқиқи илмӣ» (2019), «Краткая энциклопедия журналистики Таджикистана (с период возникновения до 40-х годов ХХ века » (2020, с авторством  Муллоев Ш.Б., Абдуллозода М. А.), «Публитсистикаи тоҷик» (2021), «Маълумотномаи матбуоти даврии тоҷик» (1920-1930)» (2021, бо ҳаммуаллифии А. Азимов), « Асосҳои эҷоди рўзноманигорӣ» (2022, бо ҳаммуаллифии О. Салимзода), «Воқеияти замон ва публитсистикаи тоҷик» (2022), «Тақриз дар матбуоти даврии тоҷик (солҳои 1920-1930)» (2022), «Шаҳодати Кумарғ» (2023), «Матбуоти даврӣ ва ташаккули ҳаракати мухбирон» (2024, бо ҳаммуаллифии А. Азимов),  «Нигоҳе ба публитсистикаи тоҷик дар садаи ХХ» (2025), ««Ҷумҳурият»: дирўз ва имрўз» (2025, бо ҳаммуаллифии А. Азимов),  «Матбуоти даврии тоҷик дар ибтидои садаи ХХ (солҳои 1920-1930)» (2025, бо ҳаммуаллифии  А.Азимов, Р.Муродова, М. Баёнов). «Публитсистони тоҷик дар ибтидои садаи ХХ (солҳои 1920-1930)» (2025, бо ҳаммуаллифии  А. Азимов, Р. Муродова, М.Баёнов)

== Унвону ҷоизаҳо ==

* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2002);
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014);
* барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010);
* медали Хидмати шоиста (2018);
* омӯзгори беҳтарини ДМТ (2021);
* Ғолиби  Озмуни ҷумҳуриявии “Олими сол” миёни омӯзгорон ва олимиони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастовардҳо дар равияи фанҳои филология, лингвистика, журналистика ва фарҳангшингосӣ (2025);
* Барандаи Ҷоизаи махсуси ҳафтаномаи “Тоҷикистон” – Нишонаи сарисинагии ба номи Муродулло Шерализода (2025)&lt;ref&gt;Энсиклопедияи олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. – Душанбе, 2008&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>r3phig1tnrbbh1g6yykw0uyaathmxi3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1476995</id>
      <parentid>1476994</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:26:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1476995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15329" sha1="4grk6u2jufdgh2e7ubnf07loantey34" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 =  
 | номи аслӣ                 = Муродӣ Мурод Бердӣ
 |тасвир                 = Мурод Муродӣ.jpeg
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 01.05.1965
| зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ|Айнӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |таърихи даргузашт	= 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |фазои илмӣ          = таърих ва назарияи журналистика
 |ҷойҳои кор          =  [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо =  Аълочии матбуоти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ([[2002]]), Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009) ва барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010), дорандаи медали Хидмати шоиста (2018), омӯзгори беҳтарини ДМТ дар соли 2021.
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 =  
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}

'''Муродӣ Мурод Бердӣ''' (зод. [[1 май]]и [[1965]], деҳаи Кумарғ, [[ноҳияи Айнӣ]]) — [[рӯзноманигор]], доктори илмҳои филология (2009), [[профессор]] (2010).

==Зиндагинома==
Муродӣ Мурод Бердӣ 1-уми майи соли1965 дар деҳаи Кумарғи ноҳияи Айнӣ дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Соли 1992 шуъбаи шабонаи факултети филологияи ДДТ ва солҳои 1992–1996 аспирантураи ҳамин донишгоҳро хатм кардааст. 

== Корнома ==
Солҳои 1982-1983 дар мактаби № 18-и ноҳияи Айнӣ ба сифати омӯзгор кор кардааст. Солҳои 1984–1986 дар сафи қувваҳои мусаллаҳ адои хидмат намудааст. Аз соли 1986 то соли 1989 дар фабрикаи Чарчинвории чармин (Душанбе) ва солҳои 1989-1992 дар мактаби таҳсилоти умумии рақами 31-и шаҳри Душанбе дар вазифаи муаллими синфҳои ибтидоӣ ва забони тоҷикӣ барои синфҳои русӣ фаъолият намудааст. Солҳои 1996–1999 дар вазифаҳои ассистент, дотсент, муовини декани факултети журналистика ва тарҷумонӣ оид ба корҳои илм, тарбия ва таълим фаъолият намудааст. Аз соли 1999 то соли 2011 мудири кафедраи матбуоти ДМТ ва аз соли 2011 профессори ҳамин кафедра мебошад. Солҳои 2000–2002 ба вазифаи муовини сардабир ва солҳои 2002 – 2004 сардабири нашрияи «Қалам» будааст. Аз соли 2013 муҳаррири масъули маҷаллаи илмию таҳлилии «Паёмномаи фарҳанг»-ро ба дӯш дорад. 

==Фаъолияти илмӣ==
Соли 1996 натиҷаи корҳои илмии худро дар мавзуъи«Ташаккули жанри тақризи адабӣ дар матбуоти даврии тоҷик (1920-1940)» таҳти роҳбарии профессор В. Асрорӣ ҷамъбаст намуда, дар Душанбе рисолаи номзадиро дифоъ намудааст. Соли 2009 дар мавзӯъи «Публитсистикаи ҳаҷвии тоҷик (масъалаҳои таърих, назария ва амалия)» рисолаи докториро бомуваффақият дифоъ намуда, ба дарёфти дараҷаи илмии доктори илмҳои филологӣ мушарраф гардидааст. Соли 2013 дипломи профессориро аз ВАК –и Россия соҳиб шудаааст.
Самти фаъолияти илмии М. Муродов публитсистика, хосса публитсистика ҳаҷвӣ аст. Ӯ дар асоси омӯзиши сарчашмаҳои гуногун аз осори фолклорӣ, адабӣ ва публитсистӣ омилҳо ва оҳангҳои воқеигароинаи ҳаҷвро пайдо карда ба ин минвол зиминаҳои пайдоиш ва ташаккули ин навъи публитсистикаро ба таври илмӣ муайан ва ба ин роҳ дар журналистикаи тоҷик аввалин шуда, истилоҳи публитсистикашиносиро дар консепсияи пажӯҳиши илмӣ ворид намудааст. 
Дар рисолаҳои илмӣ ва мақолаҳои ӯ масъалаҳои ташаккули ҳаҷви матбуот, пайдоиши аввалин маводи ҳаҷвӣ дар матбуоти даврӣ, хусусият, мавзӯъ ва мундариҷаи ҳаҷви публисистӣ дар давраҳои гуногуни инкишофи  матбуоти даврӣ, нақш ва таъсири ҳаҷв дар мубориза бар зидди муносибатҳои номатлуби иҷтимоӣ ва амсоли ин мавриди таҳлил, муҳокима ва хулоса қарор гирифтааст. Ҳамчунин таҳқиқи ҷанбаҳои ҳаҷвӣ, бадеӣ ва публисистии предмети тадқиқ, таносуби бадеият ва воқеият дар он, роҳу усулҳо ва шаклу анвои  эҷоди асарҳои ҳаҷвии публитсистӣ, махсусияти асари ҳаҷвии публитсистони алоҳида ба таври илмӣ ба риштаи таҳлил ва тадқиқ кашида шудааст. Ба ин тариқа то андозае маҳорати ҳачвнигории адибон С. Айнӣ, Б. Азизӣ, Ф. Муҳаммадиев публитсистон С, Ализода, Қ. Баҳлулзода, И. Файзуллоев, М. Боғирӣ ва дигарон ҳамчунин нақш ва саҳми онҳо дар ташаккул ва инкишофи ҳаҷвӣ публитсистӣ муайян гардидааст.
Аҳамияти илмӣ ва амалии мавзӯоти тадқиқгардида дар он аст, ки дар публисистикашиносии тоҷик барои аввал ин масъалаҳо мавриди омӯзиш қарор гирифта, дар натиҷаи тадқиқ, таҳлил ва баррасӣ, аз як тараф, паҳлуи ҷудогонаи навъи публитсистика ошкор гардид, аз сӯйи дигар дар роҳи шинохт ва этирофи ҳаҷви публитсистӣ асоси илмӣ ба вуҷуд омад. Муаллиф на танҳо ба масъалаҳои таърихӣ, балки ҷиҳатҳои назариявӣ, шаклҳои жанрӣ, таъсири байниҳамаи навъҳои ҳаҷвӣ ва амсоли инро низ муфассал  баррасӣ ва бозгӯ мекунад.
М. Муродов дар самти таълим низ усули хоса дорад. Тамоми фанҳои тадрисиашро бо маводи таълимӣ таъмин намуда, бо усулҳои фаъоли замонавӣ, мубоҳисаороӣ ва довариву ҳакамӣ мегузаронад, ҷанбаҳои назарии мавзӯъҳоро бо амалияи рӯзноманигорӣ пайванд медиҳад. Ӯ худ бо ВАО, хоса матбуоти даврӣ ҳамкории доимӣ дорад ва ҳамчун коршинос дар тавзеҳ, баррасӣ ва ҳалли қазияҳои касбӣ фаъолона иштирок менамояд.
Таҳти роҳбарии М. Муродов 18 нафар (Зоҳирӣ М., Ҷӯраев М., Мухторова Ф., Шукруллоев Б., Рустамӣ К., Рафъатӣ М., Лекаркин И. Муҳаммад Ҷаъфар, М. Маҳмадова, С. Шарифов, М. Салим, Н. Охунзода, Г. Сайфиддинова, С. Ғоибов, М. Атоев, М. Абдуллоева, О. Носиров, Т. Каримова  рисолаи номзадӣ ва Мухторӣ Қ. (рисолаи докторӣ)  дифоъ намудаанд. Ҳамчунин ӯ чун узви Шурои диссертатсионии Д. 737.004.03 доир ба ҳимояи рисолаҳои докторӣ ва номзадии назди ДМТ ва Шурои диссертатсионии 6D.КОА-022 назди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар самти тарбияи муҳаққиқони ҷавон бо маслиҳату раҳнамоиҳои судманди худ саҳмгузор аст.

== Таълифот ==
Муродӣ М. муаллифи беш аз 500 асару мақолаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ аз ҷумла 36 китоб мебошад, ки ҷустӯҷуйҳои илмиии ӯро фаро мегиранд. Аз ҷумла: «Тақриз ҳамчун жанр» (1999), «Ҳаҷви публисистӣ» (2003), «Асосҳои фаъолияти эҷодии журналист» (2004 ҳаммуаллиф), «Баъзе масъалаҳои журналистика ва ҳаҷви публисистӣ» (2005), «Асосҳои фаъолияти эҷодии журналист», (қ. 1. 2007), «Аз таърихи ташаккул ва инкишофи ҳаҷви публитсистӣ дар матбуоти даврии тоҷик» (2007), «Асосҳои фаъолияти эxодии журналист», (қ. 2. 2008), «Сотсиологияи журналистика», 2009, «Аз замон то замон» (2010), «Публицистическая сатира в таджикской периодической печати (проблемы истории, теории и практики), (2011), «Луғати мухтасари истилоҳот ва мафҳумҳои рӯзноманигорӣ» (2011), «Сотсиологияи журналистика» (2012), «Асосҳои эҷодии журналист» (2014),  «Аз се шохаи як илм» (2014), «Публитсистикаи ҳаҷвӣ» (2015), Донишномаи фарҳанги рӯзноманигорӣ» (2016), «Истиқлолият ва рушди матбуоти даврӣ» (2017), «Матбуоти маҳаллии Тоҷикистон» (2018) (Бо ҳаммуаллифии А. Қутбиддинов, М. Ҷумъаев, Қ. Исоев) «Эъҷози эҷодкор» (2018), «Метод ва методологияи таҳқиқи илмӣ» (2019), «Краткая энциклопедия журналистики Таджикистана (с период возникновения до 40-х годов ХХ века » (2020, с авторством  Муллоев Ш.Б., Абдуллозода М. А.), «Публитсистикаи тоҷик» (2021), «Маълумотномаи матбуоти даврии тоҷик» (1920-1930)» (2021, бо ҳаммуаллифии А. Азимов), « Асосҳои эҷоди рўзноманигорӣ» (2022, бо ҳаммуаллифии О. Салимзода), «Воқеияти замон ва публитсистикаи тоҷик» (2022), «Тақриз дар матбуоти даврии тоҷик (солҳои 1920-1930)» (2022), «Шаҳодати Кумарғ» (2023), «Матбуоти даврӣ ва ташаккули ҳаракати мухбирон» (2024, бо ҳаммуаллифии А. Азимов),  «Нигоҳе ба публитсистикаи тоҷик дар садаи ХХ» (2025), ««Ҷумҳурият»: дирўз ва имрўз» (2025, бо ҳаммуаллифии А. Азимов),  «Матбуоти даврии тоҷик дар ибтидои садаи ХХ (солҳои 1920-1930)» (2025, бо ҳаммуаллифии  А.Азимов, Р.Муродова, М. Баёнов). «Публитсистони тоҷик дар ибтидои садаи ХХ (солҳои 1920-1930)» (2025, бо ҳаммуаллифии  А. Азимов, Р. Муродова, М.Баёнов)

== Унвону ҷоизаҳо ==

* Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2002);
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2009);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014);
* барандаи ҷоизаи Иттиҳодияи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2010);
* медали Хидмати шоиста (2018);
* омӯзгори беҳтарини ДМТ (2021);
* Ғолиби  Озмуни ҷумҳуриявии “Олими сол” миёни омӯзгорон ва олимиони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастовардҳо дар равияи фанҳои филология, лингвистика, журналистика ва фарҳангшингосӣ (2025);
* Барандаи Ҷоизаи махсуси ҳафтаномаи “Тоҷикистон” – Нишонаи сарисинагии ба номи Муродулло Шерализода (2025)&lt;ref&gt;Энсиклопедияи олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. – Душанбе, 2008&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>4grk6u2jufdgh2e7ubnf07loantey34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62439</id>
    <revision>
      <id>1477161</id>
      <parentid>1425704</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Роҳбарон */</comment>
      <origin>1477161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9413" sha1="2nfo7f4zmo9faw4y38hup0mojem9a1e" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи созмони илмӣ
| ном                  = Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот
| таъсис               = 8 апрели 1997
| нишонӣ               = ш. [[Душанбе]], 734018, [[хиёбони Неъмат Қаробоев]], 17
| директор             = [[Абдулфаттоҳ Аминзода]] (аз 2022)
| аъзои вобаста        = 
| сайт                 = https://www.pitfi.tj/
}}
«'''Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот'''» — муассисаии илмию пажӯҳишии тобеъи [[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Таърихи таъсис ==
Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо қарори маҷлиси ҳайати мушовараи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 8 апрели 1997, № 2/22 дар заминаи Маркази ҷумҳуриявии эҷодиёти халқ таъсис шудааст. Мутобиқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 декабри соли 2006, № 604 дар системаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон буда&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mmih.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=30618|title=Низомномаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=mmih.tj|publisher=ADLIA|accessdate=2025-02-27}}&lt;/ref&gt;, инчунин шомили Шӯрои ҳамоҳангсозии корҳои илмӣ-тадқиқотии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон мебошад.

== Вазифаҳо ==
Баъд аз таъсисёбӣ, тибқи Оиннома, ба зиммаи ПИТФИ иҷрои чунин вазифаҳо вогузор карда шудаст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pitfi.tj/node/614|title=Дар бораи Пажӯҳишгоҳи илмӣ-таҳқиқотии фарҳанг ва иттилооти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=www.pitfi.tj|publisher=ПИТФИ|accessdate=2025-02-27}}&lt;/ref&gt;:

* таҳқиқи самтҳои муҳимтарини бунёдӣ дар соҳаи фарҳанг ва ба даст овардани натиҷаҳои илмие, ки барои рушди фарҳанг аҳамияти муҳим дошта, ба рушди иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва маънавии ҷомеа мусоидат менамоянд;
* таҳияи тавсияҳои илмӣ барои истифодаи натиҷаҳои таҳқиқоти илмӣ дар соҳаҳои фарҳангу ҳунар ва иттилоот;
* омӯзиш ва ҷамъбасти дастовардҳои илмии ҷаҳонӣ дар соҳаи фарҳанг ва иттилоот, мусоидат барои истифодаи мукаммали онҳо;
* таҳияи пешниҳодот, нақшаҳои дурнамо, консепсия, барнома ва лоиҳаҳои илмӣ оид ба рушди самтҳои мухталифи соҳаҳои фарҳанг ва иттилоот;
* тарбияи кадрҳои илмии дорои ихтисоси фарҳангшиносӣ, санъатшиносӣ, мусиқишиносӣ, театршиносӣ, сиркшиносӣ, китобшиносӣ, китобхона-шиносӣ, библиографияшиносӣ, осорхонашиносӣ бостоншиносӣ, бойгонишиносӣ, мардумшиносӣ, фароғатшиносӣ ва барои дарёфти унвонҳо ва дараҷаҳои илмӣ;
* таълим ва тайёр намудани магистрантҳо, унвонҷӯён, аспирантҳо, докторантҳои ватанию хориҷӣ дар соҳаҳои гуногуни фарҳангу ҳунар ва иттилоот;
* гузаронидани курсҳои такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* такмили шаклҳои ташкил ва ҳамоҳангсозии таҳқиқоти илмӣ.

== Сохтор ==
Маъмурият, шуъбаҳо:
* таърих ва назарияи фарҳангшиносӣ
* санъатшиносӣ
* фаъолияти фарҳангӣ-фароғатӣ
* китобшиносӣ, китобхонашиносӣ ва библиографияшиносӣ
* эҷодиёти мардумӣ ва таҳлилию методӣ
* воситаҳои ахбори омма ва табъу нашр
* муассисаҳои таълимӣ

== Фаъолият ==
Фаъолияти пажӯҳишгоҳ дар шакли таҳқиқотҳои илмӣ, корҳои методӣ, омӯзишҳои иҷтимоӣ ва ташкили чорабиниҳои илмӣ ба роҳ монда мешавад. Олимону муҳаққиқони соҳа аз ҷумла [[Низом Нурҷонов]], [[Абдураҳим Раҳимов]], [[Аскаралӣ Раҷабзода]], [[Сафар Сулаймонӣ]], [[Қурбон Хоҷаев]], [[Мурод Муродӣ]], [[Қурбоналӣ Бӯризода]], [[Шариф Комилзода]], [[Қурбон Авғонов|Қурбон Ғуломзода]], [[Абӯбакр Зубайдов]], [[Абдувалӣ Абдурашидов]], [[Дилшод Раҳимӣ]], [[Абдулфаттоҳ Аминзода]], [[Шуҳрат Саъдиев|Шӯҳрат Саъдиев]], [[Меҳроб Ҷумъаев]] ва чанде дигар олимон дар ин муассиса кору фаъолият кардаанду мекунанд.

Аз ҷониби гурӯҳи муҳақиқони пажӯҳтшгоҳ «[[Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон]]» тартиб дода шудааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.pitfi.tj/sites/default/files/pdf/fehrist_ba_2_zabon.pdf|title=Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон|author=[[Дилшод Раҳимӣ]]|website=www.pitfi.tj|date=2023|publisher=Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот|accessdate=2025-02-27}}&lt;/ref&gt;, ки барои ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддӣ дар ҳудуди Тоҷикистон, инвентаризатсияи унсурҳо, таҳқиқоти илмӣ, таҳияи номинатсияҳо ҷиҳати пешниҳод кардан ба рӯйхатҳои [[ЮНЕСКО]], таблиғу густариши намунаҳои фарҳангӣ ва таҳкими ҳувияти миллӣ нақши муассире дорад.

== Нашрияи илмӣ ==
{{асосӣ|Паёмномаи фарҳанг}}
Нашрияи илмии Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот [[«Паёмномаи фарҳанг» (маҷалла)|«Паёмномаи фарҳанг»]] мебошад, ки дар асоси иҷозатномаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 17 майи соли 2012 фаъолият мекунад. Маҷалла ба Феҳристи нашрияҳои илмии тақризшавандаи Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3.11.2020, № 222 ворид гардидааст. Мақолаҳои маҷалла аз рӯи тадқиқоти комплексии пажӯҳишгоҳ «Фарҳанг, санъат, туризм, маориф, идоракунӣ ва иқтисоди соҳаи фарҳанг, ҳунарҳои мардумӣ, фарҳанги ғайримоддӣ ва фароғат» нашр карда мешаванд.

== Роҳбарон ==

* [[Абдураҳим Раҳимов]] (1997—1998);
* [[Бозор Сафаралиев]] (1998—1999);
* [[Сафар Сулаймонӣ]] (1999—2005);
* [[Ҷелмат Шерматов]] (2005—2009);
* [[Қурбоналӣ Абдураҳимзода]] (2009—2015);
* [[Шариф Комилзода]] (2015—2020);
* [[Дилшод Раҳимӣ]] (2020—2022);
* [[Абдулфаттоҳ Аминзода]] (2022—2026)&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;Аминов Абдулфаттоҳ Ҳакимович // А — Б. — Д. : [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2023. — (Донишномаи донишмандони Тоҷикистон дар ибтидои қарни XXI / сармуҳаррир [[Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ|Н. Амиршоҳӣ]] ; 2018—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99985-0-014-3.&lt;/ref&gt;;
* [[Некрӯз Сафарзода]] (аз 2026).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Пажӯҳишгоҳҳои илмӣ аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>2nfo7f4zmo9faw4y38hup0mojem9a1e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Раҳмат Ботуралиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73310</id>
    <revision>
      <id>1477159</id>
      <parentid>1281683</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:51:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3769" sha1="8eucedlsigwza5sdkb89bakrop1inpf" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |жанр                 = 
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = 
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев ''' - рассом, дорандаи унвони &quot;Арбоби ҳунари Тоҷикистон&quot;
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии ИР Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Б. ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. Дорандаи Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>8eucedlsigwza5sdkb89bakrop1inpf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477162</id>
      <parentid>1477159</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3965" sha1="mc2gtlgpq6laecavpqkzijxkh0cibof" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |жанр                 = 
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = 
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев ''' - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии ИР Тоҷи­кистон.
== Зиндагинома ==
 Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>mc2gtlgpq6laecavpqkzijxkh0cibof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477164</id>
      <parentid>1477162</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3997" sha1="2k4n3uurf6xm451fim4d22vfpxldbi1" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |жанр                 = 
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = 
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев ''' - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;

== Зиндагинома ==
 Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии Иттифоқи Рассомони Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>2k4n3uurf6xm451fim4d22vfpxldbi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477165</id>
      <parentid>1477164</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:01:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3996" sha1="9k8miq0s3tkr7u759l47st41sg7tx2m" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |жанр                 = 
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = 
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев ''' - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии Иттифоқи Рассомони Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>9k8miq0s3tkr7u759l47st41sg7tx2m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477167</id>
      <parentid>1477165</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4285" sha1="g4ym1na298z5byc3t3e119r769q6bjy" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = Раҳмат Ботуралиев 
 |ном ҳангоми таваллуд =  
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = Тоҷи­кистон
 |жанр                 =[[рассом]]
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев ''' - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии Иттифоқи Рассомони Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>g4ym1na298z5byc3t3e119r769q6bjy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477168</id>
      <parentid>1477167</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="22mxvqugvd2jzjflwbq2a8k7sex6fda" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = Раҳмат Ботуралиев 
 |ном ҳангоми таваллуд =  
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = Тоҷи­кистон
 |жанр                 =[[рассом]]
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев '''(таваллуд 10.8.1943, ш. Хуҷанд) - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии Иттифоқи Рассомони Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>22mxvqugvd2jzjflwbq2a8k7sex6fda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477169</id>
      <parentid>1477168</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4356" sha1="2e973ps6npong88xl8tybehu5qtweai" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = Раҳмат Ботуралиев 
 |ном ҳангоми таваллуд =  
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 10.8.1943
 |зодгоҳ               = ш. Хуҷанд
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = Тоҷи­кистон
 |жанр                 =[[рассом]]
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев '''(таваллуд 10.8.1943, ш. Хуҷанд) - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии Иттифоқи Рассомони Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 
{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>2e973ps6npong88xl8tybehu5qtweai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477170</id>
      <parentid>1477169</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4314" sha1="pue5x0iqqbasf1d67xmcvtstd90qnku" xml:space="preserve">{{Рассом
 |ном                  = 
|номи аслӣ         = Раҳмат Ботуралиев 
 |ном ҳангоми таваллуд =  
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 10.8.1943
 |зодгоҳ               = ш. Хуҷанд
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |табаият              = 
 |шаҳрвандӣ            = Тоҷи­кистон
 |жанр                 =[[рассом]]
 |сабк                 = 
 |омӯзиш               = 
 |пуштибонон           = 
 |ҷоизаҳо       = [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).
 |унвонҳо              = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |сайт                 = 
 |имзо                 = 
 |викианбор            = 
}}
 
''' Раҳмат Ботуралиев '''(таваллуд 10.8.1943, ш. Хуҷанд) - [[рассом]], дорандаи унвони &quot;[[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]&quot;

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҷумҳу­ри­я­вии рас­­­­сомии ба номи М. Олимов (1964). Рассом (1964–84), саррассом (1984–89), рас­сом-му­ҷас­самасози (1989–1994) Фонди бадеии вилояти Суғд. Аз соли 1994 раиси шуъбаи вилоятии Иттифоқи Рассомони Тоҷи­кистон. Фаъ­о­­лияти эҷо­диаш­ро аз су­рат­кашӣ дар мавзуъ­ҳои таъ­рихӣ, расмҳои мавзуӣ ва ман­заравӣ шурӯъ намуда, тад­риҷан ба санъати мону­­мен­талӣ (муҷас­самасо­зӣ) ҷиддан маш­ғул мешавад, аз сангҳои арзишдору одии кишвар композит­сия­ҳои пурмазмуну бо­шу­кӯҳ меофарад. Ботуралиев ба анъанаҳои санъати ниёгон содиқ монда, онро бо иловаи рангу таровати нав такмил медиҳад. Бори аввал дар ҷумҳурӣ техникаи кошикории флоректиро ба кор бурда, бо лавҳаи пур­нақ­шунигор аз сангҳои ма­ҳал­лӣ намои бинои Осорхонаи бостоншиносии ш. Ху­ҷанд­ро оро дода, дар он су­­ратҳои бар­­ҷастаи Камоли Хуҷандӣ, Ма­ҳастӣ, Абумаҳ­муди Хуҷандӣ, Тошхӯҷа Асириро офарид. 

== Осор ==
Лавҳаҳои кошикории «Тоҷикистон», «Ҳосил­ғун­дорӣ», «Суб­ҳи шоир» (дар бораи устод М. Турсунзода), «Замин ва одамон», «Мак­­­таб», «Духтурони ҷавон», «Модар», «Қо­­линҳо», «Фасл­ҳои сол» ва ғ. дар Хуҷанд, Истаравшан, Норак, Қайроққум ва дигар гӯшаҳои ҷумҳурӣ аз маҳорати баланди муаллиф шаҳо­дат медиҳанд. Бо истифода аз шаст сангу минерал харитаи вилояти Суғдро дар даромадгоҳи бинои Ҳукумати вилоят кашидааст. Дар оро­иши намои чандин иншооти хоҷагию фар­ҳан­гӣ ҳисса гузоштааст. 

== Ҷоиза ==
Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии То­ҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2008).

== Нигаред==
* [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]]
== Адабиёт == 
* {{ЭСТ|||муаллиф=}} 

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>pue5x0iqqbasf1d67xmcvtstd90qnku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳадди ақали стандартҳои иҷтимоии давлатӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95859</id>
    <revision>
      <id>1477101</id>
      <parentid>1268981</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T23:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="19yp8ld1nqrpc1axbtgwbfx4xc9i1zs" xml:space="preserve">'''Ҳадди ақали стандартҳои иҷтимоии давлатӣ''' — хидматрасониҳои давлатӣ, ки ба шаҳрвандон беподошу бебозгашт бо роҳи маблағгузорӣ аз сатҳҳои мухталифи низоми буҷетии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва фондҳои мақсадноки давлатӣ ба андозаи ҳадди ақали имконпазиру муайян дар тамоми қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон ба анҷом расонида мешаванд ва онҳоро давлат кафолат медиҳад.&lt;ref&gt;[ http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160308062819/http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf |date=2016-03-08 }}  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи молияи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон » Боби1, Моддаи 2]&lt;/ref&gt;  
== Нигаред низ ==
* [[Сармоягузорӣ (инвеститсия)]] 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}

[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ‎]]</text>
      <sha1>19yp8ld1nqrpc1axbtgwbfx4xc9i1zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳадди ақали таъминоти буҷетӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95860</id>
    <revision>
      <id>1477102</id>
      <parentid>1268901</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T23:14:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1133" sha1="2xi2pkj9xv4jb85m8uvgevxbhftffff" xml:space="preserve">'''Ҳадди ақали таъминоти буҷетӣ''' — арзиши [[ҳадди ақал]]и имконпазири [[хидматрасонии давлатӣ]] ва маҳаллӣ, ки [[мақомоти ҳокимият]] ва идоракунии давлатӣ ё [[мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ]] ба ҳисоби ҳар сари аҳолӣ аз ҳисоби маблағҳои буҷети дахлдор дастрас мегардонанд.&lt;ref&gt;[ http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160308062819/http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf |date=2016-03-08 }}  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи молияи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон » Боби1, Моддаи 2]&lt;/ref&gt;  
== Нигаред низ ==
* [[Буҷети давлатӣ]] 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}

[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ‎]]</text>
      <sha1>2xi2pkj9xv4jb85m8uvgevxbhftffff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фалак (ансамбл)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96024</id>
    <revision>
      <id>1477012</id>
      <parentid>1441182</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T15:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2932" sha1="2augve3mfbhhzuqanvg3wp50wlfwu38" xml:space="preserve">'''Ансамбли давлатии «Фалак»''' — дастаи ҳунарии [[Фалак (мусиқӣ)|фалаксароёни]] [[Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. 

== Таърих ==
Ансамбли «Фалак» 20 июли соли 1989 бо қарори Совети Вазирони ҶШС Тоҷикисон бо роҳабрии фалаксаро [[Давлатманд Хол|Давлатманд Холов]] дар назди Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Кӯлоб таъсис дода шуд. Соли 2001 ба Ансамбли «Фалак» мақоми давлатӣ дода шуд ва Ансамбли давлатии «Фалак» соли 2003 дар назди Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ktr.tj/?q=node/90|title=Ансамбли давлатии «Фалак»|website=www.ktr.tj|publisher=Кумитаи телевизион ва радиои назди ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2025-08-26|archivedate=2025-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251012020353/http://www.ktr.tj/?q=node/90}}&lt;/ref&gt;. 
Ансамбли мазкур тараннумгари мусиқии фолклории халқи тоҷик буда, барои тарғибу ташвиқи фалаксароӣ дар байни мардум ва рушди он амал мекунад. 
== Мутрибони ансамбл ==
Роҳбари бадеии ансамбл Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон [[Давлатманд Холов]] мебошад. Инчунин, дар ансамбли давлатии «Фалак» ҳунармондон [[Носир Сафаров]], [[Абдураззоқ Абдуалимов]], [[Сафомиддин Раҷабов]], [[Олим Исоев]], [[Шоҳин Абдуллоев]], [[Сарбон Олимов]], [[Ҷумъахон Раҷабов]], [[Фарзона Шодиева]], [[Фотима Машрабова]], [[Моҳрухсор Набиева]], [[Ибодат Раҷабова]], [[Матлубахон Раҳимова]], [[Шуҳрат Сайнаков]], [[Баҳриддин Беков]], [[Фаридуни Ҳотам]], [[Санои Ҳошим]], [[Панҷшанбе Ҷорубов]] ва дигарон кору фаъолият менамоянд.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[[Ҷӯрахон Обидпур|Обидпур Ҷ.]] Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 28 - 29 – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Дастаҳои ҳунарии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>2augve3mfbhhzuqanvg3wp50wlfwu38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қарзи буҷетӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96340</id>
    <revision>
      <id>1477099</id>
      <parentid>1268061</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T22:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="7r6bf0qbf59ivp57nyawvkcdif09leh" xml:space="preserve">'''Қарзи буҷетӣ''' - маблағе, ки ба буҷети сатҳи дигари низоми буҷети давлатӣ ё [[шахси воқеӣ|шахсони воқеӣ]] ба муҳлати муайян ва ба тариқи бозгашт дода мешавад.
&lt;ref&gt;[ http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160308062819/http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf |date=2016-03-08 }} Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи молияи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон » Боби1, Моддаи 2]&lt;/ref&gt;  
== Нигаред низ ==
* [[Ташкилоти буҷетӣ]] 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}

[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ‎]]</text>
      <sha1>7r6bf0qbf59ivp57nyawvkcdif09leh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қарзгирӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96344</id>
    <revision>
      <id>1477098</id>
      <parentid>1192488</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T22:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="l8qc8r9yv3yx8wx6v01q59ee1ucztn4" xml:space="preserve">'''Қарзгирӣ''' - маблағҳое, ки мутобиқи [[шартнома]] гирифта, ба ҳамон андоза бо фоиз ё бе фоиз барои истифодаи он баргардонида мешаванд ё маблағҳое, ки аз рӯи онҳо ба [[қарздиҳанда]] фоиз ё пардохти дигари вобаста ба қарзгирӣ дода мешаванд .&lt;ref&gt;[ http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160308062819/http://medt.tj/documents/main/normativno-pravovie-akti/zakonodatelnie-akti/tj/02522-tj.pdf |date=2016-03-08 }} Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи молияи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон » Боби1, Моддаи 2]&lt;/ref&gt;  
 
== Нигаред низ ==
* [[Қарзи буҷетӣ]] 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}

[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ‎]]</text>
      <sha1>l8qc8r9yv3yx8wx6v01q59ee1ucztn4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи заминларзаҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142082</id>
    <revision>
      <id>1477015</id>
      <parentid>1392032</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T15:32:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7777" sha1="fewwsis7jasu5y86pp3948hnhzm5yux" xml:space="preserve">== Рӯйхати заминларзаҳо аз рӯи давлатҳо ==
&lt;div style=&quot;-moz-column-count: 3; column-count: 3;&quot;&gt;
* [[Заминларзаҳо дар Озарбойҷон]]
* [[Заминларзаҳо дар Арманистон]]
* [[Заминларзаҳо дар ҳиндустон]]
* [[Заминларзаҳо дар Қазоқистон]]
** [[Заминларза дар Алма-ато]]
* [[Заминларзаҳо дар Чин]]
* [[Заминларзаҳо дар Молдавия]]
* [[Заминларзаҳо дар Перу]]
* [[Заминларзаҳо дар Русия]]
* [[Заминларзаҳо дар Чили]] 
* [[Заминларзаҳо дар Ҷопон]]
&lt;/div&gt;

== Рӯйхати заминларзаҳои бузургтарин аз рӯи магнитуда ==

Дар инҷо зааминларзаҳо аз рӯи қуваи 8,5 ва болотар аз он ҳастанд.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- bgcolor=&quot;#ececec&quot;
| '''Рақам''' || '''Ҷой''' || '''Қува'''
|-
| 22 май 1960 || [[Валдивия]], [[Чили]] || 9,5
|-
| 26 декабр 2004 || [[Уқёнуси ҳинд]], дар ҷануб аз [[Суматра]], [[Индонезия]] ||9,3
|-
| 27 март 1964 || [[Аляска]], [[ИМА]] || 9,2
|-
| 4 ноябр 1952 || [[Камчатка]] ва [[Курил]], [[ИҶШС]] || 9,0&lt;ref&gt;USGS: [http://earthquake.usgs.gov/regional/world/events/1952_11_04.php Historic Earthquakes — Kamchatka] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090825173729/http://earthquake.usgs.gov/regional/world/events/1952_11_04.php |date=2009-08-25 }}.&lt;/ref&gt;
|-
| 11 март 2011 || [[Сендай]], [[Жопун]] || 9,0&lt;ref&gt;{{cite news|title=New USGS number puts Japan quake at 4th largest|url=http://www.cbsnews.com/stories/2011/03/14/501364/main20043126.shtml|newspaper=[[CBS News]]|date=2011-3-14|accessdate=2011-3-15|archivedate=2011-04-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/5xgjFTgf4?url=http://www.cbsnews.com/stories/2011/03/14/501364/main20043126.shtml}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/neic_c0001xgp_wmt.php |title=USGS analysis as of 2011-03-12 |accessdate=2016-10-31 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x9dgiIL8?url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/neic_c0001xgp_wmt.php |archivedate=2011-03-13 }}&lt;/ref&gt;
|-
| 25 ноябри 1833 || [[Суматра]], [[Индонезия]] || 8,8-9,2
|-
| 31 январи 1906 || [[Колумбия]]-[[Эквадор]] || 8,8
|-
| 27 феврал 2010 || [[Мауле]], [[Чили]] || 8,8
|-
| 26 январи 1700 || [[:ru:Каскадные горы]], [[ИМА]] ва [[Канада]] || 8,7-9,2&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pubs.usgs.gov/pp/pp1707/pp1707.pdf|title=The Orphan Tsunami of 1700|last=Этвотер|first=Б.Ф. ва дигар|year=2005|work=Professional Paper 1707|publisher=USGS|page=98|accessdate=13 марти 2011}}&lt;/ref&gt;
|-
| 8 июля 1730 || [[Валпараисо]], [[Чили]] || 8,7-9,0&lt;ref&gt;USGS: [http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/historical_country_mag.php#chile Historic World Earthquakes] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20091125154744/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/historical_country_mag.php#chile |date=2009-11-25 }}.&lt;/ref&gt;
|-
| 1 ноябри 1755 || [[Лиссабон]], [[:ru:Королевство Португалия]] || 8,7&lt;ref&gt;USGS: [http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/events/1755_11_01.php Historic Earthquakes - Lisbon, Portugal] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130307004016/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/world/events/1755_11_01.php |date=2013-03-07 }}.&lt;/ref&gt;
|-
| 4 феврали 1965 || [[:ru:Крысьи острова]], [[Аляска]], [[ИМА]] || 8,7
|-
| 4 январи 1911 ||  [[Верний]],[[Империяи Россия]], ҳозир [[:ru:Казахстан]] || 9,0
|-
| 28 марти 2005 || [[Суматра]], [[Индонезия]] || 8,6-8,7
|-
|}

==Заминларзаҳо аз рӯи марговарӣ==

Дар инҷо рӯйхати заминларзаҳое оварда шудаанд, ки зиндагии беш аз 100 000 нафарро бурдаанд.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! № || Рақам || Ҷой || Мурд || Магнитуда || Комментария 
|-
!1
| 23 январи 1556 || [[Шэнси]], [[Китай]] (ниг. [[Заминларзаи Бузурги Чин|ин мақоларо]]) || 830 000 || 8,0 || 
|-
!2
| 28 июли 1976 || Тян-Шан, [[Чин]] (ниг. [[Заминларзаи Таншанӣ|мақоларо]]) || 242 419 || 8,2 || 655 000 нафар бо иттило ғайрифахмиш.
|-
!3
| 21 май 525 || [[Антиохия]], [[Византийская империя]] (ҳозир дар [[Туркия]] аст) || 250 000 || 8,0 || Иттило аз: [[Прокопий Кесарийский]] ва [[Иоанн Эфесский]].
|-
!4
| 16 декабри 1920 || [[Нинся]]-[[Гансу]], [[Чин]] (ниг. [[Заминларза дар Гансу|мақоларо]]) || 240 000 || 7,8 ё 8,5 || Бисёр хароби овард.
|-
!5
| 26 декабр 2004 || [[Уқёнуси ҳинд]] (ниг. [[Заминларза дар Уқёнуси ҳинд (2004)|мақоларо]]) || 230 210 ||9,2|| Урони асоси бо [[сунами]] шуд.
|-
!6
| 11 октябри 1138 || [[Алеппо]], [[Сурия]] (ниг. [[Заминларза дар Алеппо|мақоларо]]) || 230 000 || 8,5 ||Аввалин иттило дар бораи мурдақҳо дар асри XV фаҳмо шуд.
|-
!7
| 12 январи 2010 || [[Порт-о-Пренс]], [[Ҷумҳурии Гаити]] (ниг. [[Заминларза дар Гаити (2010)|мақоларо]]) || 212 000 || 7 ||Захми шуданд 193 891 нафар.
|-
!8
| 22 декабри 856 || [[Дамган]], [[Ирон]] || 200 000 || ||
|-
!9
| 23 марти 893+ || [[Ардебил]], [[Ирон]] || 150 000 || ||
|-
!10
| 1 сентябри 1923 || [[Канто]], [[Жопун]] || 143 000 || 7,9 || Оташсузи дар Токио.
|-
!11
| 28 декабри 1908 || [[Мессина]], [[Италия]] || 123 000 || 7,1 || Дар Мессине  93% биноҳо хароб шуда буданд.
|-
!12
| 6 октябри 1948 || [[Ашқобод]], [[ИҶШС]] || 110 000 || 7,3 || 
|-
!13
| 31 декабри 1703 ||  [[Эдо]], [[Жопун]] || 108 800 || н/д || Урони асоси баъд аз сунами буд.
|-
! colspan=7 |&lt;small&gt;Сарчашма: [http://earthquake.usgs.gov/regional/world/most_destructive.php Хадамоти Геологии  ИМА] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090901233953/http://earthquake.usgs.gov/regional/world/most_destructive.php |date=2009-09-01 }}&lt;/small&gt;
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
==Эзоҳ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://www.epicentrum.ru/ Сайти о заминларзаҳо] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161101021524/http://epicentrum.ru/ |date=2016-11-01 }}
* [http://rusj.ru/tag/Krupneyshie_mirovyie_zemletryaseniya Заминларзаҳои бузургтарин] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20091216140150/http://rusj.ru/tag/Krupneyshie_mirovyie_zemletryaseniya |date=2009-12-16 }}
* [http://news.bbc.co.uk/hi/russian/international/newsid_7986000/7986048.stm Заминларзаҳои сахттарини 100 соли охир] — «Би-Би-Си», 06.04.2009

[[Гурӯҳ:Рӯйхатҳо:Геология]]
[[Гурӯҳ:Заминларзаҳо]]
[[Гурӯҳ:Рӯйхатҳо]]</text>
      <sha1>fewwsis7jasu5y86pp3948hnhzm5yux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юрий Поносов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144535</id>
    <revision>
      <id>1477096</id>
      <parentid>1397699</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T21:50:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7496" sha1="6omuunpkrp2lzx4wcj8zdy4robesiq9" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
 |мухотаб              = 
 |ном                  = 
 |номи аслӣ                 = {{lang-ru|Юрий Филимонович Поносов}}
 |тасвир                       = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |нишон                = 
 |имзои нишон          = 
 |бари нишон           =

&lt;!—ИТТИЛООТ ДАР БОРАИ ВАЗИФА--&gt;

 |вазифа              = [[Раиси шаҳри Душанбе]]
 |тартиб               = 27
 |парчам               = 
 |парчам2              = Coat_of_Arms_of_Dushanbe.png
 |аввалдавр            = [[декабр]]и [[соли 1994]]
 |охирдавр             = [[март]]и [[соли 1996]]
 |пешгузашта           = [[Ҷамолиддин Мансуров]]
 |ҷонишин              = [[Маҳмадсаид Убайдуллоев]]
 |вазифа_2             = Ҷонишини вазири сохтмони Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |тартиб_2             = 
 |парчам_2             = 
 |пешгузашта_2         = 
 |ҷонишин_2            = 
 |аввалдавр_2          = [[соли 1993]]
 |охирдавр_2           = [[соли 1994]]
 |вазифа_3             = Вазири сохтмони Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |тартиб_3             = 
 |парчам_3             = Flag of Tajikistan.svg
 |аввалдавр_3          = [[соли 1990]]
 |охирдавр_3           = [[соли 1993]]
 |вазифа_4             =

&lt;!-- ИТТИЛООТИ ИНФИРОДӣ --&gt;
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |дафн                 = 
 |ҷинс                 = мард
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |фарзандон            =

&lt;!-- ХИЗМАТИ ҲАРБӢ --&gt;
 |рутба                = 
 |солҳои хизмат        = 
 |мансубият            = 
 |намуди қушун         = 
 |фармондеҳ            = 
 |ҷангҳо               =

&lt;!-- ФАЪОЛИЯТИ ИЛМӣ --&gt;
 |фазои илмӣ           = 
 |ҷойҳои кор           = 
 |маъруф ба            =

 &lt;!-- ДИГАРҲО --&gt;
 |ҳизб                 = 
 |маълумот             = Техникуми ҷангали Чита ([[1961]]), &lt;br /&gt; Донишкадаи инженери нақлиёти роҳи оҳани Тошканд ([[1974]]), &lt;br /&gt; Мактаби олии ҳизбии Тошканд ([[1982]])
 |дараҷаи илмӣ         = 
 |унвонҳои илмӣ        =
 |касб                 = 
 |фаъолият             = 
 |эътиқод              = 
 |ҷоизаҳо              = {{Ордени Нишони Фахрӣ}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}}
 |соядаст              = 
 |монограмма           = 
 |бари монограммаҳо    = 
 |сайт                 = 
 |викианбор            = 
}}
'''Юрий Поносов''' ({{lang-ru|Юрий Филимонович Поносов}}; {{ВД-Дебоча}}) — арбоби давлатӣ ва ҳизбии [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравию]] ва [[Тоҷикистон]]. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон. [[Раиси шаҳри Душанбе]] ([[1994]]–[[1996]]).

== Зиндагинома ==
Юрий Поносов [[соли 1961]] Техникуми ҷангали Читаро аз рӯи ихтисоси «техник», [[соли 1974]] Донишкадаи инженери нақлиёти роҳи оҳани Тошкандро ғоибона ва Мактаби олии ҳизбии Тошкандро дар соли 1982 хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти корияшро соли 1961 ба ҳайси коргари дастгоҳи Раёсати сохтмони «Саноатшаҳрвандсоз»-и [[Ноҳияи Ваҳдат|ноҳияи Орҷоникидзеобод]] (ҳоло Ваҳдат) оғоз кард. Хидмат дар Артиши Шӯравӣ (1963–66). Сартехнолог (1966–72), ҷонишини директори Комбинати хонасозии ноҳияи Орҷоникидзеобод (1972–73), ҷонишини раиси комиҷроияи Шӯрои депутатҳои меҳнаткашони ноҳияи Орҷоникидзеобод, котиби дуюми кумитаи ҲК шаҳри Орҷоникидзеобод (1975–80), мудири шуъбаи кори ташкилии ҳизб (1982–83), котиби якуми кумитаи ҲК шаҳри Кӯлоб (1983–85), котиби дуюми ҲК ВМКБ (1985–88), ҷонишини якуми раиси комиҷроияи Шӯрои депутатҳои халқи шаҳри Душанбе (1988–90), Вазири сохтмон, раиси ширкати холдингии давлатии «Тоҷиксоз» (1990–93), ҷонишини вазири сохтмони Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993–94). Раиси шаҳри Душанбе (декабри 1994 – марти 1996).

Аз соли 2000 сардори Раёсати корҳои Кумитаи давлатии сохтмони Русия (Госстрой) мебошад.

== Ҷоизаву медалҳо ==
Бо 2 ордени «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

== Даргузашт ==
Юрий Поносов 20 апрели соли 2024 дар Маскав бар асари сактаи дил дар роҳ ба беморхона дар мошини ёрии таъҷилӣ дар 83-солагӣ даргузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/3884426|title=В Москве умер бывший вице-премьер Таджикистана Поносов|website=В Москве умер бывший вице-премьер Таджикистана Поносов|lang=ru|accessdate=2024-04-29}}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2024-04-29|author=Рао/Ро|date=2024-04-26|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=Даргузашти Юрий Поносов, собиқ раиси шаҳри Душанбе - расонаҳо|url=https://www.ozodi.org/a/darguzashti-yuriy-ponosov-sobiq-raisi-shahri-dushanbe-/32921670.html}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{книга
 |автор         = 
 |заглавие      = Душанбе. Энциклопедия.
 |ссылка        = 
 |ответственный = Главный научный редактор Диноршоев М. Д.
 |место         = Д.
 |издательство  = Главная научная редакция Таджикской Национальной Энциклопедии 
 |год           = 2004
 |том           = 
 |страниц       = 592
 |страницы      = 
 |isbn          = 5-89870-071-4
}}

[[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Раисони шаҳри Душанбе]]</text>
      <sha1>6omuunpkrp2lzx4wcj8zdy4robesiq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Матлуба Ҳақназарова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147739</id>
    <revision>
      <id>1477083</id>
      <parentid>1439048</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4564" sha1="stnbchyyu1p0yepqo9kfzq3yj1m0t72" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 =
| номи аслӣ                 = Матлуба Абдумаҷидовна Ҳақназарова 
|тасвир                 = 
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 07.10.1961   
 | зодгоҳ              = {{Зодгоҳ|Кӯлоб| шаҳри Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  [[ИҶШС]] 
 |таърихи даргузашт	   = 16.06.2025
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт	=   
 |фазои илмӣ          = [[тиб]]
 |ҷойҳои кор          = Беморхонаи марказии н. Темурмалик, клиникаи Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва педиатрии Тоҷикистон,Маслиҳатхонаи занонаи рақами 3-и Душанбе, [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]]
|дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор| илмҳои тиб}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]], [[ИҶШС]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |мукофоту ҷоизаҳо =  
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}

'''Матлуба Абдумаҷидовна Ҳақназарова''' (7 октябри 1961, Кӯлоб — 16 июни 2026) — доктори илми тиб (2012).

== Зиндагинома ==
Соли 1984 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]]ро хатм намуда, дар интернатураи он хондааст. Солҳои 1985—1988 акушер-гинекологи Беморхонаи марказии н. Темурмалик, 1988—1990 ординатори клиникии кафедраи акушерӣ-гинекологии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]], 1990—1993 акушер-гинеколог ва мудири Маслиҳатхонаи занонаи рақами 3-и Душанбе, 1994—2001 сардухтури клиникаи Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва педиатрии Тоҷикистон, 2001—2005 хидмат дар ҷумҳурии Яман, 2005—2008 муовини декани факултаи тибби умумӣ ва муолиҷавии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]] буд. Аз соли 2008 вазифаи декани факултаи фармасевтиро адо намудааст.
Перомуни ҷанбаҳои клиникию эпидемиявӣ ва тиббию иҷтимоии фавти занон дар Тоҷикистон ва роҳҳои кам кардани он, солимии насловарии занон ва ғайра беш аз шаст кори илмӣ ба нашр расондааст.

== Осор ==
* Принципы терапии больных хламидийной инфекции. Методическое указание. — Д., 2007;
* Репродуктивное здоровье женщин при инфекциях, передающихся половым путем: Дисс… доктора мед. наук. — М., 2011.&lt;ref&gt;Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2017. — 728 с.&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино]]
[[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]]
[[Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI]]</text>
      <sha1>stnbchyyu1p0yepqo9kfzq3yj1m0t72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477086</id>
      <parentid>1477083</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5497" sha1="c8tt54q9m67sd2tshi37wx6o8xo4fib" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 =
| номи аслӣ                 = Матлуба Абдумаҷидовна Ҳақназарова 
|тасвир                 = 
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 07.10.1961   
 | зодгоҳ              = {{Зодгоҳ|Кӯлоб| шаҳри Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  [[ИҶШС]] 
 |таърихи даргузашт	   = 16.06.2025
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт	=   
 |фазои илмӣ          = [[тиб]]
 |ҷойҳои кор          = Беморхонаи марказии н. Темурмалик, клиникаи Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва педиатрии Тоҷикистон,Маслиҳатхонаи занонаи рақами 3-и Душанбе, [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]]
|дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор| илмҳои тиб}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]], [[ИҶШС]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |мукофоту ҷоизаҳо =  
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}

'''Матлуба Абдумаҷидовна Ҳақназарова''' (7 октябри 1961, Кӯлоб — 16 июни 2026) — доктори илми тиб (2012).

== Зиндагинома ==
Матлуба Ҳақназарова 7 октябри соли 1961 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст. Соли 1984 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]]ро хатм намуда, дар интернатураи он хондааст. 

== Корнома ==
Солҳои 1985—1988 акушер-гинекологи Беморхонаи марказии н. Темурмалик, 1988—1990 ординатори клиникии кафедраи акушерӣ-гинекологии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, 1990—1993 акушер-гинеколог ва мудири Маслиҳатхонаи занонаи рақами 3-и Душанбе, 1994—2001 сардухтури клиникаи Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва педиатрии Тоҷикистон, 2001—2005 хидмат дар ҷумҳурии Яман, 2005—2008 муовини декани факултаи тибби умумӣ ва муолиҷавӣ, солҳои 2005–2008 ҷонишини декани факултетҳои умумитиббӣ ва муолиҷавӣ, солҳои 2008–2013 декани факултети фарматсевтӣ ва дотсенти кафедраи акушерӣ ва гинекологияи №2-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон буд. 

Солҳои 2013–2016 вазифаи директори Пажуҳишгоҳи акушерӣ, гинекология ва перинатологияи Тоҷикистонро ба уҳда дошт. Солҳои 2016—2021 бошад, мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологии №1-и ДДТТ буд. Солҳои 2021—2022 ба ҳайси профессори кафедраи акушерӣ ва гинекологии № 1 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино фаъолият бурдааст.

== Фаъолияти илмӣ ==
Перомуни ҷанбаҳои клиникию эпидемиявӣ ва тиббию иҷтимоии фавти занон дар Тоҷикистон ва роҳҳои кам кардани он, солимии насловарии занон ва ғайра беш аз шаст кори илмӣ ба нашр расондааст.

== Осор ==
* Принципы терапии больных хламидийной инфекции. Методическое указание. — Д., 2007;
* Репродуктивное здоровье женщин при инфекциях, передающихся половым путем: Дисс… доктора мед. наук. — М., 2011.&lt;ref&gt;Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2017. — 728 с.&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино]]
[[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]]
[[Гурӯҳ:Занон - олимони асри XXI]]</text>
      <sha1>c8tt54q9m67sd2tshi37wx6o8xo4fib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ширин Исматуллозода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147947</id>
    <revision>
      <id>1477091</id>
      <parentid>1388009</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T20:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7467" sha1="0rzpxwvhrtqabrh807t6atd3cryu5zs" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
 |ном                = Ширин Исматуллозода
 |номи аслӣ          = Ҳаитова Ширин Исматуллоевна
 |тасвир             = Ширин Исматуллозода.jpg
 |бар                = 280px
 |тавсифи тасвир     = 
 |вазифа             = Муовини сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |тартиб             =  
 |парча              = Flag of Tajikistan.svg
 |аввалдавр          = [[14 феврал]]и [[2020]]
 |охирдавр           = [[3 ноябр]]и [[2020]]
 |пешгузашта         = 
 |ҷонишин            = [[Матлубахон Сатториён]]
 |нахуствазир        = [[Қоҳир Расулзода]]
 |президент          = [[Эмомалӣ Раҳмон]]
 |таърихи таваллуд   = 14.03.1970
 |зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ҳисор}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |ҳизб               = [[ҲХДТ]]
 |таҳсилот           = [[Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]
 |касб               = [[забоншинос]]
 |дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
 |унвони илмӣ        = {{унвонҳои илмӣ||1}}
 |эътиқод            = 
 |ҷоизаҳо            = 
 |соядаст            = 
 |сайт               = 
 |викианбор          = 
}}
'''Ширин Исматуллозода''' (''Ҳаитова Ширин Исматуллоевна''; [[14 март]]и [[1970]], [[Ҳисор (деҳа, н. Ҳисор)|деҳаи Ҳисори]] [[ноҳияи Ҳисор]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[забоншинос]], доктори илмҳои филология (2014), муовини сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020).

== Зиндагинома ==
Соли 1992 факултаи филологияи тоҷики [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон]] ро ва 2012 ғоибона факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон тамом карда дар солҳои 1994—1997 аспиранти ДМТ буд.

== Фаъолияти корӣ ==
* 1992—1994 — коромӯзи кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон
* 1997—2000 — ассистенти кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон
* 2000—2006 — муаллимаи калони кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон
* 2006—2009 — муовини декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-tarihi-zabon-va-tipologija-2/|title=Кафедраи таърихи забон ва типология, Ширин Ҳаитова|author=|website=www.philol.tnu.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-24|archivedate=2020-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805160111/https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-tarihi-zabon-va-tipologija-2/}}&lt;/ref&gt;
* 2009—2012 — сардори Раёсати илм ва навоварии техникии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
* 2012—2014 — директори Муассисаи нашриявии «Маориф ва фарҳанг» и Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон
* 2014—2015 — муовини ректор оид ба корҳои таълими [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]]
* 2015—2020 — директори Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
* 14 феврали 2020 — 3 ноябри 2020 — муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://president.tj/node/22478|title=ФАРМОНИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН Дар бораи муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин намудани Исматуллозода Ш. И.|author=Президенти Тоҷикистон|website=|date=2020-02-14|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=137575|title=Указ Президента Республики Таджикистан от 3 ноября 2020 года, №6 &quot;Об освобождении Исматуллозода Ш.И. от должности заместителя Премьер-министра Республики Таджикистан&quot;|website=www.adlia.tj|accessdate=2023-03-13|archivedate=2023-03-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230313092422/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=137575}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти илмӣ ==
Бобати хусусияти забонӣ ва корбурди истилоҳоти соҳавӣ дар асрҳои ХI—ХII, хусусияти лексикӣ-семантикии ғазалиёти Камоли Хуҷандӣ таҳқиқот анҷом дода, дар таҳияи барномаи таълимии «Таърихи истилоҳоти тоҷик», «Луғати русӣ ба тоҷикии истилоҳоти геологӣ» ва баргардони «Ғазалиёти Анварӣ» аз ҳуруфи форсӣ ба сириллик саҳм гузоштааст.

== Осор ==
* Лексическое особенности газелей Камола Худжанди. — Д., 2002;
* Лингвистические и функциональные особенности отраслевой терминологии таджикского языка ХI — ХII вв: Дисс… доктора филол. наук. — Д., 2013.&lt;ref&gt;Арбобони илми тоҷик (асри ХХ — аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб [[Ёрмуҳаммади Сучонӣ]]. — Душанбе, 2017. — с. 654&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://famous-scientists.ru/list/16841 Диссертации / Филологические науки / Хаитова Ширин Исматуллоевна]

[[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]]</text>
      <sha1>0rzpxwvhrtqabrh807t6atd3cryu5zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лейла Оуааби</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166997</id>
    <revision>
      <id>1477119</id>
      <parentid>1474245</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T05:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35306-93</username>
        <id>136720</id>
      </contributor>
      <origin>1477119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4383" sha1="o6a1xtxl1uaabi251vlfcyhwkkl60fb" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Лейла Оуааби
 |акс = 2019-05-17 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 0855 LR10 by Stepro.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = With Barcelona in 2019
 |номи_пурра = Лейла Оуааби Эл Оуааби&lt;br&gt;(Leila Ouahabi El Ouahabi)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1993|3|22}}
 |макони_таваллуд = [[Матаро]], [[Каталония]], [[Испания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Catalonia|Catalonia]], [[:en:Mataró|Mataró]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{convert|1.72|m|ftin|abbr=on}}
 |мавқеъ = {{afp|FB}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 15

 |солҳои_ҷавонӣ1 = 
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 2007–2010
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона Б (бошгоҳи футбол)|Барселона Б]][[:en:FC Barcelona B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 
 |голҳо1 = 
 |солҳо2 = 2011–2013
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 
 |голҳо2 = 
 |солҳо3 = 2013–2016
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Испания}} [[Валенсия Феминас (бошгоҳи футбол)|Валенсия Феминас]][[:en:Valencia Féminas CF|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 
 |голҳо3 = 
 |солҳо4 = 2016–2026
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 
 |голҳо4 =

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |солҳои_миллӣ1 = 2010–2012
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|19|Spain}}[[:en:Spain women's national under-19 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 11
 |голҳои_миллӣ1 = 1
 |солҳои_миллӣ2 = 2016–
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол|Spain}}[[:en:Spain women's national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 17
 |голҳои_миллӣ2 = 1
 |солҳои_миллӣ3 = 2014–2026
 |дастаи_миллӣ3 = {{Футбол|}}[[:en:Catalonia women's national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ3 = 3
 |голҳои_миллӣ3 = 0

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Лейла Оуааби Эл Оуааби''' ({{lang-es|''Leila Ouahabi El Ouahabi''}}; [[22 март]]и [[1993]], [[Матаро]], [[Каталония]], [[Испания]]) —  футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|fb}}.&lt;ref&gt;[[:en:Leila Ouahabi|Leila Ouahabi]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 22 март]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1993]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футболи занона]]
[[Гурӯҳ:Футболбоззанони Испания]]
[[Гурӯҳ:Футболбоззанони тими миллии футболи Испания]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Барселона Б»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Барселона»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Валенсия»]]


{{Spain-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>o6a1xtxl1uaabi251vlfcyhwkkl60fb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ховаркӯл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210780</id>
    <revision>
      <id>1477087</id>
      <parentid>1452105</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3724" sha1="ild4877bw9yihg7zoibab8srrkthpp4" xml:space="preserve">{{Кӯл
 |Ном                   = Ховаркӯл
  |Номи миллӣ           = tg/Ховаркӯл
 |Тасвир                = kara-kul_lake.jpg
  |Зернависи тасвир     = 
 |Координатаҳо          = 39/1/N/73/27/E
  |CoordScale           = 
 |Баландӣ аз сатҳи баҳр = 3914
 |Дарозӣ                = 33
 |Бар                   = 23
 |Масоҳат               = 380
 |Ҳаҷм                  = 26,6
 |Дарозии хатти соҳилӣ  = 
 |Ҷуқурии калонтарин    = 236
  |Чуқурии миёна        = 
 |Навъи маъданнокӣ      = 
  |Шӯрӣ                 = 
 |Шаффофӣ               = 9
 |Масоҳати обанбор      = 
  |Дарёҳои обрез        = Сиёҳрӯд (река, впадает в Каракуль)/Барфтӯда/Яхобрӯд (река)/Нуқраоб
  |Дарёи обгир          = 
 |Кишвар                = Тоҷикистон
  |Минтақа              = Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
   |Ноҳия               = ноҳияи Мурғоб
}}
'''Ховаркӯл'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139827|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 июня 2021 года, №269 &quot;О переименовании географических объектов территории Республики Таджикистан&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2024-07-20|archive-date=2024-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240421074027/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139827|url-status=live|accessdate=2026-01-25|archivedate=2024-04-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240421074027/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139827}}&lt;/ref&gt;— [[кӯл]]ест пиряхӣ&lt;ref&gt;Ҳомидов Д. Р. Таҳқиқи забоншиносии гидронимҳои мавзеъҳои таърихии тоҷикнишин/Рисолаи докт. илми филол. — Душанбе, 2018. — С. 126. — 470 с.{{ref-tg}}&lt;/ref&gt; дар шарқи Помир, ки 380 км мураббаъ масоҳат дорад ва дар баландии 3914 км аз сатҳи дарё ҷой гирифтааст.

Дарозии кӯл 33 км ва бараш 23 км аст. Аз ин кӯл дар ҷануб рӯди Яхобрӯд (Музкӯл) ва аз шимол рӯди Сиёҳрӯд (Қараҷилга) ҷорӣ мешаванд.

Ховаркӯл ҳамакунун дар ҳудуди мамнуъгоҳҳои табиии Тоҷикистон — [[Боғи миллии Тоҷикистон]] ҷой гирифта ва ба ҳудуди табиии ҳифзшавандаи Тоҷикистон, ки соли 2013 ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО|Феҳристи Мероси Ҷаҳонии Идораи омӯзишӣ, илмӣ ва фарҳангии Созмони Милали Муттаҳид (ЮНЕСКО)]] шомил шудааст.

== Нигаред низ ==
* [[Яшилкӯл]]
* [[Панҷ (рӯд)]]
* [[Зоркӯл]]
{{ПБ}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мамнӯъгоҳҳои табии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кӯлҳои Бадахшон]]
[[Гурӯҳ:Мавзеъҳои табии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Объектҳои обӣ ба тартиби алифбо]]</text>
      <sha1>ild4877bw9yihg7zoibab8srrkthpp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сипаҳсолор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214144</id>
    <revision>
      <id>1476993</id>
      <parentid>1476978</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Omid Jeyhani</username>
        <id>1522</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вожашиносӣ */ Added links</comment>
      <origin>1476993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18064" sha1="799rs55l3b4di22y5neutnay18cvi98" xml:space="preserve">{{Дараҷаи низомӣ
| тасвир1         = Russia-Army-OF-8-2010.svg
| image_size     = 100px
| зернавис1       = &lt;small&gt;Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]&lt;/small&gt;
| тасвир2         = Russia-Airforce-OF-8-2010.svg
| зернавис2       = &lt;small&gt;Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]&lt;/small&gt; 
| ном             = '''Сипаҳсолор'''
| кишвар          = {{парчамбандӣ|Tajikistan}}
| нерӯ           = [[Артиш]]
| кӯтаҳнивишт     = {{lang-fa|'''سپه‌سالار'''}}
| rank           = «''Сеситора''»
| NATO rank      = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-8]]
| Non-NATO rank  = 
| бунёдшуда       = 
| бекоршуда       = 
| дараҷаи болотар = [[Артишсолор]]
| дараҷаи пойинтар = [[Лашкарсолор]]
| ҳамто           = {{bulleted list|[[Дарёсолор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''سپهبد'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Генерал-полковник''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant general'' |[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-8}}|
}}

'''Сипаҳсолор''' ({{lang-fa|'''سپه‌سالار'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[солор]]ӣ дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]], [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон|интизомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[лашкарсолор]] ва пойинтар аз [[артишсолор]] дорад ва баробар бо [[дарёсолор]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''генерал-полковник''&lt;ref&gt;[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikipedia sortable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
|+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]'''
|-	
|width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#cfcfcf;&quot; | &lt;small&gt;кеҳтар:&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Лашкарсолор]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;center&quot;  style=&quot;background:#bfbfbf;&quot;| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]&lt;br&gt;'''Сипаҳсолор'''
|width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#afafaf;&quot; | &lt;small&gt;меҳтар:&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Артишсолор]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|}

''Сипаҳсолор'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии [[вазорати дифоъ]], умури дохилӣ, амният, сардори ситод дорад ва ё ''фармондеҳи'' ''[[сипоҳ]]'' (корпус&lt;ref&gt;{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=164; 441|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 4, статья «Корпус»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Сергеев, Игорь Дмитриевич|Сергеев И. Д.]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1999|страницы=204-209|страниц=583|тираж=10 000|isbn=5-203-01655-0}}&lt;/ref&gt;) аст, ки он [[Ягон|ягоне амалиётӣ ва тактикӣ]] аст, ки аз ду – се [[лашкар]] ташкил мешавад ва ё ороише аз ягонҳо барои иҷрои амалиёти размӣ аст.

== Вожашиносӣ ==
''Сипаҳсолор'' ({{lang-fa|'''سپه‌سالار'''}} &lt; {{lang-pal|''spāh-sālār''}}) бо ''сипаҳбад'' ҳамчанд аст&lt;ref name=&quot;Фарҳанг&quot; /&gt;, ки дар «''[[Шоҳнома]]''» низ бозтоб ёфтааст: 
&lt;blockquote&gt;&lt;poem&gt;''Сипаҳбад-ш чун Висаи тезчанг'', 
''Ки солор буд бар сипоҳи Пашанг''&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n407/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — c. 409]&lt;/ref&gt;.&lt;/poem&gt;&lt;/blockquote&gt;

Ин истилоҳ аз ду [[вожа]] сохта шуда ва мақулаи дастурии ин вожа [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''сипоҳ'') + [[исм]] (''солор'')] аст:
&lt;blockquote&gt;''[[сипоҳ]]'' ({{lang-fa|'''سپاه'''}} &lt; {{lang-pal|''spāh''}} &lt; {{lang-peo|''spāda-''}} &lt; [[забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*spāda-'' &lt; эҳтимолан аз √''spa-d-''&lt;ref name=&quot;Ҳасандӯст&quot;&gt;''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-57-6.&lt;/ref&gt;) + ''[[солор]]'' ({{lang-fa|'''سالار'''}} &lt; {{lang-pal|''sālār''}} &lt; [[Забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*sara-dāra-'' ‘''[[сардор]]''’&lt;ref name=&quot;Ҳасандӯст&quot; /&gt;)&lt;/blockquote&gt; 

Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. 

Аз ''spāda-'' дар {{lang-peo|''*spāda-pati-''}} сохта шуда, ки дар {{lang-xpr|''spāδpat'' : ''spāδbad''}}, дар {{lang-pal|''spāhpat'' : ''spāhbed''}}, дар {{lang-sog|''spāδpaδ''}}, дар балхӣ: ''σπαλοβιδο'' : ''ασπαλοβιδο'' ва дар {{lang-fa|'''سپهبد'''}} гаштааст&lt;ref&gt;''Саймиддинов, Додихудо''. Вожашиносии забони форсии миёна. – Душанбе: Пайванд, 2001.&lt;/ref&gt;. 

«''Солор''» аз куҳантарин замонҳо ба маънои «''фармондеҳ; [[генерал]]''» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад&lt;ref name=&quot;Фарҳанг&quot;&gt;''[[Фарҳанги забони тоҷикӣ]]''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Тафсирӣ&quot;&gt;[https://archive.org/details/farhangitafsirii01naza/page/316 ''Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд)''. Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008.]&lt;/ref&gt;.

== Пешина ==

''Сипаҳсолор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|мақоми низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳи Ҳахоманишиён]] (550 – 330 то милод) падид омадаву ''сипаҳбад'' ({{lang-peo|''*spāda-pati-''}}) номида мешуда ва фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ буд, ки ''[[сипоҳ]]'' ({{lang-peo|''*spāda-''}}) номида мешуданд&lt;ref&gt;''Шаҳбозӣ, Алиризо Шопур.'' Ҷанг дар Эрони бостон // Ҷусторҳои эроншиносӣ. Теҳрон: Китоби марҷаъ, 1391.&lt;/ref&gt;.

[[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) созмони радабандии даҳдаҳии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифта буданд&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005.]&lt;/ref&gt;, аз ин рӯ нерӯҳои мусаллаҳашонро куллан ''сипоҳ'' ({{lang-xpr|''spāδ''}}) меномиданд ва фармондеҳи кулли сипоҳ унвони ''сипоҳбад'' ({{lang-xpr|''spāδpat''}}) дошт&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |title=''Farrokh, Kaveh''. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1841767131. — с. 6—7 |accessdate=2019-01-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210901005822/https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |archivedate=2021-09-01 }}&lt;/ref&gt;.

[[Давлати Сосониён|Сосониён]] (224 — 651) низ ҳамин радабандӣ ва номгузориро ба кор мебурданд&lt;ref&gt;[https://www.researchgate.net/profile/Katarzyna_Maksymiuk/publication/323545353_Kaveh_Farrokh_Gholamreza_Karamian_Katarzyna_Maksymiuk_A_Synopsis_of_Sasanian_Military_Organization_and_Combat_Units_Siedlce-Tehran_2018/links/5a9b94b0a6fdcc3cbacb690d/Kaveh-Farrokh-Gholamreza-Karamian-Katarzyna-Maksymiuk-A-Synopsis-of-Sasanian-Military-Organization-and-Combat-Units-Siedlce-Tehran-2018.pdf ''Kaveh Farrokh'', ''Gholamreza Karamian'', ''Katarzyna Maksymiuk''. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13]&lt;/ref&gt; ва фармондеҳи ''сипоҳ'' низ ''сипоҳбед'' ({{lang-pal|''spāhbed''}}) ва ''сипоҳсолор'' ({{lang-pal|''spāh-sālār''}}) номида мешуд&lt;ref name=&quot;Daryaee&quot;&gt;[https://ia802707.us.archive.org/2/items/SasanianPersia/tourajsasanianPersia.pdf ''Daryaee, Touraj''. Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. — ISBN 978 1 85043 898 4. — p. 47]&lt;/ref&gt;.

Фармондеҳи сипоҳ дар замони Сомониён ''сипаҳсолор'' ({{lang-fa|'''سپه‌سالار'''}}) унвон дошт&lt;ref&gt;''Ноҷӣ, Муҳаммадризо.'' Фарҳанг ва тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. — Теҳрон: Амири Кабир, 1386. — с. 252. — 904 саҳ. — ISBN 964-00-1086-3.&lt;/ref&gt;. Сипаҳсолор, ки ба суратҳои «''сипоҳсолор''» ({{lang-fa|'''سپاه‌سالار'''}}) дар «''[[Таърихи Байҳақӣ]]''», «''сипаҳсолор, исфаҳсалор, исфаҳсолор''» дар «''[[Қобуснома]]''» омадааст&lt;ref&gt;''Bosworth, C. E.''; ''Digby, S.'' (1978). &quot;Ispahsālār, Sipahsālār&quot;. In van Donzel, E.; Lewis, B.; Pellat, Ch.; Bosworth, C. E. The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume IV: Iran–Kha. Leiden: E. J. Brill. pp. 208–210. ISBN 90-04-05745-5.&lt;/ref&gt;, аз мақомоти муҳими лашкарӣ дар давраи Ғазнавиён ҳам будааст&lt;ref&gt;''Анварӣ, Ҳасан''. Истилоҳоти девонии давраи Ғазнавӣ ва Салҷуқӣ. – Теҳрон: Сухан, 1373.&lt;/ref&gt;.

''Сипаҳбад'' ҳамакнун яке аз [[Солор|дараҷаҳои солорӣ]] дар [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] аст, ки бо ''генерал-полковник'' дар [[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] ва ''lieutenant-general'' дар нерӯҳои заминии кишварҳои узви НАТО баробар аст.
Аз ин рӯ, истилоҳоти ''сипоҳ'' ва ''сипаҳсолор'' барои ҷойгузин кардани вомвожаи русии «''корпус''» (аз {{lang-la|corpus}} «''андом''») ва дараҷаи низомии «''генерал-полковник''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд&lt;ref&gt;[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]&lt;/ref&gt;.

== Имрӯза ==
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ''генерал-полковник'' ҳамакнун  дувумин дараҷаи аршади низомӣ (пас аз [[Артишсолор|генерали артиш]]) ва ''генерал-полковники милитсия'' — болотарин дараҷаи вижаи мақомоти корҳои дохилӣ аст. Ин дараҷаро то кунун 11 кас дарёфт кардаанд.

'''Генерал-полковник'''
# [[Абдураҳимов, Хайриддин Саидович]], Вазир амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон  (1999—2006), раиси Кумитаи давлатии амнияти милии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006—2010)
# [[Сайдамир Зуҳуров]] (2002), раиси Кумитаи ҳифзи сарҳадди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005—2006), раиси Кумитаи давлатии ҳифзи сарҳадди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006)
# [[Шералӣ Мирзо]] (2018), Вазири дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2013)&lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot;&gt;[http://www.president.tj/ru/node/17146 Вручение военнослужащим государственных наград и присвоение очередных воинских званий. 21.02.2018.]&lt;/ref&gt;
# [[Раҳмон Набиев|Набиев Рахмон Набиевич]] (1992), Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991—1992)
# [[Раҷабалӣ Раҳмоналӣ]] (2018), ҷонишини якуми раиси Кумитаи давлатии амнияти миллӣ — фармондеҳи Нерӯи марзбонии КДАМ ҶТ&lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot; /&gt;
# [[Шералӣ Хайруллоев|Хайруллоев Шералӣ Хайруллоевич]] (1999), Вазири дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—2013)
# [[Ҳомиддин Шарифов|Шарифов Ҳомиддин Ҳасанович]], Вазири корҳои дохилии ҶТ (1996—2006)
# [[Саймумин Ятимов|Ятимов Саймумин Сатторович]] (2017), раиси КДАМ ҶТ (аз 2010)&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web |url=http://news.tj/ru/news/tajikistan/power/20170825/prezident-prisvoil-glavam-mvd-gknb-i-genprokuroru-tadzhikistana-zvaniya-general-polkovnika |title=Президент присвоил главам МВД, ГКНБ и Генпрокурору Таджикистана звания генерал-полковника. 25.08.2017 |accessdate=2018-05-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180523172820/http://news.tj/ru/news/tajikistan/power/20170825/prezident-prisvoil-glavam-mvd-gknb-i-genprokuroru-tadzhikistana-zvaniya-general-polkovnika |archivedate=2018-05-23 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

'''Генерал-полковники милитсия'''
# [[Абдураҳим Каҳҳоров|Қаҳҳоров Абдураҳим Абдулаҳадович]] (2010), Вазири корҳои дохилии ҶТ (2009—2012)
# [[Рамазон Раҳимзода|Раҳимов Рамазон Ҳамроевич]], (2017)&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;, Вазири корҳои дохилии ҶТ (аз 2012)

'''Генерал-полковники адлия'''
# [[Раҳмонов Юсуф Аҳмадович]], (2017)&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;, Додситони кулли ҶТ (аз 2015)
== Пайвандҳо ==
* [[Нерӯҳои мусаллаҳ]]
* [[Дараҷаи низомӣ]]
* [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]
* [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]]
{{Дараҷаҳои низомӣ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Генералҳо]]
[[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]]
[[Гурӯҳ:Артиш]]
[[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]]
[[Гурӯҳ:Солорон]]</text>
      <sha1>799rs55l3b4di22y5neutnay18cvi98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Таҳмабон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214211</id>
    <revision>
      <id>1476990</id>
      <parentid>1473735</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57784" sha1="aj9snc34xd5xzp7l2b4c3ia36bu7agi" xml:space="preserve">{{Дараҷаи низомӣ
| тасвир1         = Russia-Army-OF-1b-2010.svg
| image_size     = 100px
| зернавис1       =  &lt;small&gt;Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]&lt;/small&gt;
| тасвир2         = Russia-Airforce-OF-1b-2010.svg
| зернавис2       = &lt;small&gt;Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]&lt;/small&gt; 
| ном             = Таҳмабон 
| кишвар          = {{парчамбандӣ|Tajikistan}}
| нерӯ           = [[Нерӯи заминӣ]], [[Нерӯи ҳавоӣ]]
| кӯтаҳнивишт     = {{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}}
| rank           = 
| NATO rank      = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]]
| Non-NATO rank  = 
| бунёдшуда       = 
| бекоршуда       = 
| дараҷаи болотар = [[Таҳмабад]]
| дараҷаи пойинтар = [[Таҳмадор]]
| ҳамто           = {{bulleted list|[[Новбон дувум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان دوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Second lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}|
}}

'''Таҳмабон''' ({{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмадор]] ва пойинтар аз [[таҳмабад]] дорад ва баробар бо [[новбон дувум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенант''&lt;ref&gt;[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikipedia sortable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
|+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]'''
|-	
|width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#cfcfcf;&quot; | &lt;small&gt;кеҳтар:&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Таҳмадор]]
|width=&quot;35%&quot; align=&quot;center&quot;  style=&quot;background:#bfbfbf;&quot;| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]&lt;br&gt;'''Таҳмабон'''
|width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;background:#afafaf;&quot; | &lt;small&gt;меҳтар:&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Таҳмабад]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|}

''Таҳмабон'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[ягон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}&lt;/ref&gt;, взвод&lt;ref name=&quot;ВЭ-2&quot;&gt;{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}&lt;/ref&gt;.

== Вожашиносӣ ==
«''Таҳмабон''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-бон'')] сохта шудааст:

&lt;blockquote&gt;''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ &lt;small&gt;({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ &lt; {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ &lt; √''*tak-'' ‘''тохтан''’&lt;ref name=&quot;Ҳасандӯст&quot;&gt;''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; + '''''-бон''''' &lt;small&gt;({{lang-pal|''-bān''}} &lt; {{lang-peo|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ &lt; эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van''&lt;ref&gt;''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-57-6. ҷ. 3, с. 1728—1729.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt;, ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад&lt;ref&gt;''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

«''Таҳмабон''» дар пайравӣ аз ''таҳмадор'' ва дар қиёс бо [[Таҳмавар|''сутвон'']] ва [[Новбон якум|''новбон'']] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои низомии нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон]] ва баробарҳои дараҷаи ''лейтенант'' ҳастанд&lt;ref name=&quot;Алиев&quot;&gt;{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}&lt;/ref&gt;. ''Новбон'' дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''киштибон''’ оварда шудааст:
&lt;blockquote&gt;&lt;poem&gt;''Бад-он новбон гуфт Фирӯзшоҳ'',
''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''&lt;ref name=&quot;Луғатнома&quot;&gt;[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6. ҷ. XIV, с. 22279]{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.&lt;/poem&gt;&lt;/blockquote&gt;   

Ҳамчунин дараҷаҳои [[размовар|гурӯҳбон]], [[сарвон]], [[новсарвон]] ва [[дарёбон]] дар нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон бо пасванди ''-бон'' сохта шудаанд&lt;ref&gt;''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45&lt;/ref&gt;.

«''Таҳмабон''» ба маънои «''фармондеҳи таҳм''» аст ва дар қиёсу пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» сохтаву барои ҷойгузини кардани дараҷаи низомии «''лейтенант''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Сулаймонӣ |first1=Иршод |title= Умед Ҷайҳонӣ: Агар раисҷумҳур тасмим гираду дастур диҳад, рутбаҳои низомӣ бечунучаро миллӣ мешаванд |url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220223/umed-aion-agar-raisumur-tasmim-giradu-dastur-diad-rutbaoi-nizom-bechunucharo-mill-meshavand |access-date=26 July 2022 |language=tg |date=23 February 2022}}&lt;/ref&gt;.

== Пешина ==
''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. Чунончи, дар сафолнавиштаҳои [[Ашкониён|ашконӣ]] аз [[даҳаи 40 пеш аз милод|солҳои 40-уми пеш аз милод]], ки аз бойгонии шаҳри бостонии Нисо бозёфт шудаанд, истилоҳи «''таҳмадор''» ({{lang-xpr|''tagm(a)dār''}}) бозхонӣ шудааст. Пажӯҳишгарон онро вомвожа аз {{lang-grc|τάγματάρχος}} «''фармондеҳи тагма''» донистаанд: {{lang-xpr|''tagmadār''}} &gt; {{lang-grc|τάγμα}} «''[[ҳанг]]''» + {{lang-xpr|''-dār''}} «''доранда''; ''фармондеҳ''»&lt;ref&gt;''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. — СПб.: — Петербургское лингвистическое общество, 2010. — 400 с., ил. — (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1.&lt;/ref&gt;.

«''Тагма''» дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] ягоне номида мешуд, ки 100 — 500 [[сарбоз]]ро дар бар мегирифт&lt;ref&gt;Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.&lt;/ref&gt;. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори [[Руми Қадим|Рум]]у [[Эрон]] дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|«''tahmīh''»}}  ‘''нерӯ''’ (&lt; эронии бостон: ''*taxma-'' &lt; √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’&lt;ref name=&quot;Ҳасандӯст&quot; /&gt; &lt; {{lang-pal|''tahm''}} &gt; {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''зӯрманд'', ''паҳлавон''’&lt;ref&gt;''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354—355&lt;/ref&gt;) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст.

Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]] милодӣ), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]&lt;/ref&gt;, низ яке аз ягонҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}&lt;/ref&gt;. Ҳар ''[[таҳм]]е'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд «''[[рада]]''» ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст&lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]&lt;/ref&gt;.

Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенант''» (аз {{lang-de|Leutenant}} &lt; {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмавар]]''» ва «''таҳмабон''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенанти хурд''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд&lt;ref&gt;[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]&lt;/ref&gt;.

== Ному нишони таҳмабон дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
File:08.AlgA-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;{{small|{{langx|ar|ملازم أول|Mulazim awwal}}}}&lt;br /&gt;([[Algerian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Algeria&quot;&gt;{{cite web |title=Ranks |url=https://www.mdn.dz/site_principal/sommaire/presentation/armoiries_an.php |website=mdn.dz |publisher=Ministry of National Defence (Algeria) |access-date=30 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Angola-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Angolan Army]])&lt;ref name=&quot;Angola_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Postos do Exército |url=https://faa.ao/exe/posto_exe |website=faa.ao |publisher=Angolan Army |access-date=27 June 2021 |language=pt |archive-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe }}&lt;/ref&gt;
File:Argentina-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Argentine Army]])&lt;ref name=&quot;Argentina_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Grados |url=https://www.argentina.gob.ar/ejercito/grados |website=argentina.gob.ar |date=14 February 2018 |publisher=Government of Argentina |access-date=27 May 2021 |language=es}}&lt;/ref&gt;
File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|hy|լեյտենանտ}}&lt;br /&gt;{{lang|hy-Latn|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Armenian Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Armenia&quot;&gt;{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}&lt;/ref&gt;
File:Australian Army OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Australian Army]])&lt;ref name=&quot;Australia&quot;&gt;{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Lt OF1b-Rockkragen AT.png|{{lang|de|Leutnant}}&lt;br /&gt;([[Austrian Federal Army|Austrian Army]])&lt;ref name=&quot;Austria_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Dienstgrade |url=https://www.bundesheer.at/abzeichen/dienstgrade.shtml# |website=bundesheer.at |publisher=Federal Ministry of Defence (Austria) |access-date=25 May 2021 |language=de}}&lt;/ref&gt;
File:10.AzAF-LT.png|{{lang|az|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Azerbaijani Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Azerbaijan&quot;&gt;{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}&lt;/ref&gt;
File:Bangladesh-army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{small|{{langx|bn|লেফটেন্যান্ট}}}}&lt;br /&gt;([[Bangladesh Army]])&lt;ref name=&quot;Bangladesh_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Ranks &amp; insignia |url=https://joinbangladesharmy.army.mil.bd/home/page/ranks-insignia |website=joinbangladesharmy.army.mil.bd |access-date=11 October 2020}}&lt;/ref&gt;
File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|be|Лейтэнант}}&lt;br /&gt;{{lang|be-Latn|Liejtenant}}&lt;br /&gt;([[Belarusian Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Belarus&quot;&gt;{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 &quot;О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383&quot; |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}&lt;/ref&gt;
File:Army-BEL-OF-01a.svg|{{lang|nl-BE|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Belgian Land Component]])
File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Belize Defence Force|Belize Ground Forces]])
File:Benin Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Benin Armed Forces|Benin Army]])&lt;ref name=&quot;Benin&quot;&gt;{{cite web |title=LOI N° 2005-43 DU 26 JUIN 2006 |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/94851/111467/F-404511779/BEN-94851.pdf |website=ilo.org |publisher=National Assembly (Benin) |access-date=13 June 2021 |pages=19–20, 35–36 |language=fr |date=26 June 2006}}&lt;/ref&gt;
File:TteEB.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Bolivian Army]])&lt;ref&gt;{{Cite tweet |author=Ministry of Defense (Bolivia) |author-link=Ministry of Defense (Bolivia) |user=mindefbolivia |number=1204529006906945544 |date=10 December 2019 |title=Conoce la jerarquía de los grados del #Ejército |language=es |access-date=28 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:08.Bhutan Army-1LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Royal Bhutan Army]])&lt;ref name=&quot;Bhutan&quot;&gt;{{cite web |title=Army ranks |url=http://www.rba.bt/rank |website=rba.bt |publisher=Royal Bhutan Army |access-date=14 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank |archive-date=5 January 2015 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2015-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank }}&lt;/ref&gt;
File:11.RBrLF-1LT.svg|{{lang|ms|Leftenan}}&lt;br /&gt;([[Royal Brunei Land Force]])&lt;ref name=&quot;Brunei_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}&lt;/ref&gt;
File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang|bg|Лейтенант}}&lt;br /&gt;{{lang|bg-Latn|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Bulgarian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Bulgaria&quot;&gt;{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |archive-date=25 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}&lt;/ref&gt;
File:09. Burkina Faso Army - 1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Burkina Faso Armed Forces|Burkina Faso Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;BurkinaFaso1&quot;&gt;{{cite web |title=LOI N° 037-2016/AN PORTANT CONDITIONS D'AVANCEMENT DES PERSONNELS D'ACTIVE DES FORCES ARMEES NATIONALES |url=https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |date=2015 |access-date=3 June 2021 |pages=17–21 |language=fr |archive-date=31 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf }}&lt;/ref&gt;
File:Burundi-Army-OF-1a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;{{small|{{langx|rn|Riyetena}}}}&lt;br /&gt;([[National Defence Force (Burundi)|Burundi Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Burundi&quot;&gt;{{cite web |title=Loi organique N°1/ 04 du 20 février 2017 portant Missions, Organisation, Composition, Instruction, Conditions de service et Fonctionnement de la Force de Défense Nationale du Burundi |url=http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |website=fdnb.bi/ |publisher=Government of Burundi |access-date=27 June 2021 |page=45 |language=fr |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830215130/http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108234145/https://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf }}&lt;/ref&gt;
File:Cameroon-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Cameroon Armed Forces|Cameroon Ground Forces]])
File:Canadian Army OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{small|{{langx|fr|Lieutenant}}}}&lt;br /&gt;([[Canadian Army]])&lt;ref name=&quot;Canada&quot;&gt;{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |date=23 November 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=28 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Cape Verde-army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Cape Verdean Armed Forces|Cape Verdean National Guard]])&lt;ref name=&quot;CapeVerde_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Patente |url=https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |website=fa.gov.cv |publisher=Cape Verdean Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=pt |archive-date=26 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente }}&lt;/ref&gt;
File:11.CAGF-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Central African Armed Forces|Central African Ground Forces]])
File:Chad-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Chadian Ground Forces]])
File:SS.OO.3.EJER.TENIENTE.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Chilean Army]])&lt;ref name=&quot;Chile_Army&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |title=Distintivos de grados |access-date=2012-01-20 |website=ejercito.cl |publisher=Chilean Army |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120051649/http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |archive-date=2012-01-20 }}&lt;/ref&gt;
File:Colombia-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Colombian Army]])&lt;ref name=&quot;Colombia_Army&quot;&gt;{{cite book |title=RGE 4-20.1: Reglamento de Uniformes, Insignias y Distinciones |publisher=National Army of Colombia |location=Colombia |pages=301–331 |edition=7th |url=https://drive.google.com/file/d/1Unzse7pR7eJe3cJcNcEpV9ouphDSn3uU/view |access-date=28 May 2021 |language=es |chapter=Capítulo V: Insignias militares|work=Google Docs }}&lt;/ref&gt;
File:Comoros-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Military of the Comoros|Comorian Army]])
File:DR Congo Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Land Forces of the Democratic Republic of the Congo|Land Forces of the DR Congo]])
File:09-ROCongo Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of the Republic of the Congo|Congolese Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;RepublicoftheCongo&quot;&gt;{{cite web |title=Grades appellations distinctions |url=https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ |website=defense.gouv.cg |publisher=Ministry of National Defense (Republic of the Congo) |access-date=7 June 2021 |language=fr |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018120630/https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ }}&lt;/ref&gt;
File:Cuba-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Cuban Revolutionary Army]])&lt;ref name=&quot;Cuba_Army&amp;AirForce&quot;&gt;{{cite web |title=Grados militares |url=https://www.minfar.gob.cu/far/grados-militares?field_clasificacion_value=tropas |website=minfar.gob.cu |publisher=Ministry of the Revolutionary Armed Forces (Cuba) |access-date=28 May 2021 |language=es}}&lt;/ref&gt;
File:Denmark-Army-OF-1a-M11.svg|{{lang|da|Løjtnant}}&lt;br /&gt;([[Royal Danish Army]])&lt;ref name=&quot;Denmark_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Hærens Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-harens-gradstegn-.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}&lt;/ref&gt;
File:Djibouti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Djiboutian Army]])
File:10.ECA-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Ecuadorian Army]])&lt;ref name=&quot;Ecuador&quot;&gt;{{cite web |title=Resolución No. MRL-2012 |url=https://www.trabajo.gob.ec/wp-content/plugins/download-monitor/download.php?id=887&amp;force=1 |website=trabajo.gob.ec |publisher=Government of Ecuador |access-date=29 May 2021 |language=es |date=2012}}&lt;/ref&gt;
File:El-Salvador-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Salvadoran Army]])&lt;ref name=&quot;ElSalvador&quot;&gt;{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |website=fuerzaarmada.mil.sv |publisher=Ministry of National Defense of El Salvador. |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |archive-date=4 March 2021 |language=es |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 }}&lt;/ref&gt;
File:08. EGLF-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of Equatorial Guinea|Army of Equatorial Guinea]])
File:ES-Army-OF13.svg|{{lang|et|Leitnant}}&lt;br /&gt;([[Estonian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Estonia_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Sümboolika: Maaväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-maavae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}&lt;/ref&gt;
File:Fijian-OF-01b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Fiji Infantry Regiment]])
File:Luutnantti M05.svg|{{lang|fi|Luutnantti}}&lt;br &gt;{{lang|sv|Löjtnant}}&lt;br /&gt;([[Finnish Army]])&lt;ref name=&quot;Finland&quot;&gt;{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}&lt;/ref&gt;
File:Army-FRA-OF-01a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[French Army]])&lt;ref name=&quot;France_Army&quot;&gt;{{cite book |title=Instruction N° 10300/DEF/EMAT/LOG/ASH |date=13 June 2005 |publisher=Staff of the French Army |url=https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |access-date=30 May 2021 |language=fr |archive-date=12 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612085956/https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
File:10.GLF-LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Gabonese Army]])
File:Georgia Army OF-1b.png|{{lang|ka|ლეიტენანტი}}&lt;br /&gt;{{lang|ka-Latn|Leit’enant’i}}&lt;br /&gt;([[Georgian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Georgia&quot;&gt;{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}&lt;/ref&gt;
File:HD H 41 Leutnant FschJg.svg|{{lang|de|Leutnant}}&lt;br /&gt;([[German Army]])&lt;ref name=&quot;Germany_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Heer |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629133026/https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
File:08-Ghana Army-1LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Ghana Army]])
File:Guatemala-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Guatemalan Army]])&lt;ref name=&quot;Guatemala&quot;&gt;{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |website=mindef.mil.gt |publisher=Ministry of Defence (Guatemala) |access-date=29 May 2021 |language=es |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html }}&lt;/ref&gt;
File:Mali-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Republic of Guinea Armed Forces|Guinea Ground Forces]])
File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Guyana Defence Force|Guyana Army]])&lt;ref name=&quot;Guyana_Army&quot;&gt;{{cite book |last1=Merrill |first1=Tim |title=Guyana and Belize: country studies |series=Area handbook series |date=1993 |publisher=Library of Congress |lccn=93010956 |page=138 |isbn=978-0-8444-0778-4 |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.guyanabelizecoun00merr_0/?sp=176&amp;st=text |access-date=3 June 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Haiti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of Haiti|Haitian Army]])
File:HON-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Honduran Army]])&lt;ref name=&quot;Honduras&quot;&gt;{{cite web |title=Título VI, Capítulo II de la Ley Constitutiva de las Fuerzas Armadas de Honduras, Decreto No. 94-84 |url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |website=poderjudicial.gob.hn |publisher=National Congress of Honduras |access-date=27 May 2021 |language=es |archive-date=5 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf }}&lt;/ref&gt;
File:Lieutenant of the Indian Army.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{small|{{langx|hi|लेफ्टिनेंट}}}}&lt;br /&gt;([[Indian Army]])&lt;ref name=&quot;India_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Indian Army Rank Badges |url=https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&amp;ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |website=indianarmy.nic.in |publisher=Indian Army |access-date=27 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Ireland-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{small|{{langx|ga|Leifteanant}}}}&lt;br /&gt;([[Irish Army]])&lt;ref name=&quot;Ireland_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Army Rank Markings |url=http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |website=military.ie |publisher=Defence Forces (Ireland) |access-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |archive-date=25 April 2016 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2016-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png }}&lt;/ref&gt;
File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973).svg|{{lang|it|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Italian Army]])&lt;ref name=&quot;Italy_Army&quot;&gt;{{cite web |title=i gradi dell'Esercito Italiano - distintivi di incarico e funzionali |url=http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |website=esercito.difesa.it |publisher=Italian Army |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801094145/http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |archive-date=1 August 2010 |language=it}}&lt;/ref&gt;
File:Ivory Coast-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of the Republic of Ivory Coast|Ivory Coast Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;IvoryCoast&quot;&gt;{{cite web |title=GRADES / APPELLATIONS / DISTINCTIONS |url=http://www.defense.gouv.ci/culture/grades |website=defense.gouv.ci |publisher=Ministère de la Défense |access-date=23 September 2020 |language=fr |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165925/https://www.defense.gouv.ci/culture/grades |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
File:Jamaica-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Jamaica Defence Force|Jamaican Army]])&lt;ref name=&quot;Jamaica&quot;&gt;{{cite web |title=BADGES OF RANK |url=https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |website=Official Jamaica Defence Force Website |access-date=16 November 2019 |date=2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820143541/https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |archive-date=20 August 2020}}&lt;/ref&gt;
File:11-RKGF-LT.svg|{{lang|kk|Лейтенант}}&lt;br /&gt;{{lang|kk-Latn|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Kazakh Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Kazakhstan&quot;&gt;{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}&lt;/ref&gt;
File:08. Kenyan Army LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Kenya Army]])&lt;ref&gt;{{cite web |title=KDF Ranks |url=https://mod.go.ke/kdf-ranks/#1604604085917-4b478bbb-9515 |website=mod.go.ke |publisher=Ministry of Defence - Kenya |access-date=29 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:08.Kyrgyzstan Army-LT.svg|{{lang|ky|Лейтенант}}&lt;br /&gt;{{lang|ky-Latn|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Kyrgyz Army]])&lt;ref name=&quot;Kyrgyzstan&quot;&gt;{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}&lt;/ref&gt;
File:LV-Army-OF1b.png|{{lang|lv|Leitnants}}&lt;br /&gt;([[Latvian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Latvia&quot;&gt;{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}&lt;/ref&gt;
File:Blank.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Lesotho Defence Force|Lesotho Army]])&lt;ref name=&quot;Lesotho&quot;&gt;{{cite web |title=Ranks in the Army |url=http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |publisher=Lesotho Defence Force |access-date=5 May 2021 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2023-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html }}&lt;/ref&gt;
File:13-Lithuania Army-2LT.svg|{{lang|lt|Leitenantas}}&lt;br /&gt;([[Lithuanian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Lithuania&quot;&gt;{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |archive-date=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
File:Army-LUX-OF-01b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Luxembourg Army]])&lt;ref name=&quot;Luxembourg&quot;&gt;{{cite web |title=Grades |url=http://www.armee.lu/organisation/personnel/grades |website=Armee.lu |publisher=Luxembourg Army |access-date=24 February 2018}}&lt;/ref&gt;
File:Madagascar-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Madagascar People's Armed Forces|Madagascar Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Madagascar&quot;&gt;{{cite web |title=LOI N° 96-029 portant Statut Général des Militaires |url=http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |url-status=dead |archive-date=July 10, 2021 |website=United States Department of Defense |publisher=Ministry of Defence (Madagascar) |access-date=10 July 2021 |pages=2 |language=fr |date=15 November 1996 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf }}&lt;/ref&gt;
File:08. Malawi Army - LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Malawian Defence Force|Malawian Army]])&lt;ref name=&quot;MalawiOfficer&quot;&gt;{{cite web |title=Commissioned Officers |url=https://mdf.gov.mw/commissioned |website=Malawi Defence Force |access-date=12 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned |archive-date=13 April 2025 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned }}&lt;/ref&gt;
File:09.Malta Army-1LT.svg|{{lang|mt|Logutenent}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of Malta|Army of Malta]])&lt;ref name=&quot;Malta&quot;&gt;{{cite web |title=Rank Insignia |url=https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |website=afm.gov.mt |publisher=Armed Forces of Malta |access-date=26 May 2021 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx }}&lt;/ref&gt;
File:Malaysia-army-OF-1b.svg|{{lang|ms|Leftenan}}&lt;br /&gt;([[Malaysian Army]])&lt;ref name=&quot;Malaysia_Officer&quot;&gt;{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}&lt;/ref&gt;
File:06.Mali Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Malian Armed Forces|Malian Army]])&lt;ref name=&quot;Mali&quot;&gt;{{cite web|title=2011 - Plaquette sur les insignes et blasons des Forces Armées du Mali|url=http://www.memoriamali.com/webdossier/2011-parcours-historique-de-la-region-de-segou/|language=fr|date=23 April 2011 |access-date=17 October 2020 }}&lt;/ref&gt;
File:Mexico army OF1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Mexican Army]])&lt;ref name=&quot;Mexico_Army&amp;AirForce&quot;&gt;{{cite web |author1=Secretary of National Defense  |author1-link=Secretariat of National Defense (Mexico) |title=Manual gráfico para el uso de Uniformes, Divisas y Equipo del Ejército y F.A.M. |trans-title=Graphic manual for the use of Uniforms, Badges and Equipment of the Army and Air Force |url=http://www.sedena.gob.mx/pdf/MGUDEFAM_2019.pdf |access-date=22 May 2021 |language=es |date=27 June 2019}}&lt;/ref&gt;
File:09-Moldovan Army-2LT.svg|{{lang|ro|Locotenent}}&lt;br /&gt;([[Moldovan Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Moldova&quot;&gt;{{cite web |title=Epoleţi |url=https://www.army.md/inf/epoleti/epoleti.htm |website=army.md |publisher=Ministry of Defense |access-date=26 May 2021 |language=ro}}&lt;/ref&gt;
File:Monaco-army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Military of Monaco|Army of Monaco]])
File:11-Moroccan Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Royal Moroccan Army]])
File:Mozambique-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Mozambique Defence Armed Forces|Mozambican Army]])
File:08-Namibia Army-1LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Namibian Army]])
File:12.Nepalese Army-1LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{small|{{langx|ne|उपसेनानी|Upasēnānī}}}}&lt;br /&gt;([[Nepali Army]])&lt;ref name=&quot;Nepal&quot;&gt;{{cite web |author1=Nepali Army |author-link1=Nepali Army |title=Nepali Army Rank Structure |url=https://www.nepalarmy.mil.np/page/ranks |website=Nepalarmy.mil.np |publisher=Nepali Army |access-date=25 August 2018}}&lt;/ref&gt;
File:New Zealand-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[New Zealand Army]])&lt;ref name=&quot;NewZealand&quot;&gt;{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020}}&lt;/ref&gt;
File:08-Nicaragua Army-2LT.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Nicaraguan Army]])&lt;ref name=&quot;Nicaragua&quot;&gt;{{cite web |title=Insignias de Grados Militares |url=https://www.ejercito.mil.ni/contenido/ejercito/grados/grados.html |website=ejercito.mil.ni |publisher=Nicaraguan Armed Forces |access-date=29 May 2021 |language=es}}&lt;/ref&gt;
File:Blank.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Niger Armed Forces|Niger Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Niger&quot;&gt;{{cite web |author1=Bureau international des droits des enfants |title=État des Lieux: Formation des forces de défense et de sécurité sur les droit de l'enfant au Niger |url=http://www.ibcr.org/wp-content/uploads/2016/07/%C3%89tat-des-lieux-Niger.pdf |access-date=28 September 2020 |page=34 |language=fr |date=December 2012}}&lt;/ref&gt;
File:Nigeria-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Nigerian Army]])
File:OF-1(B) Pakistan Army.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{lang|ur|لیفٹنینٹ}}&lt;br /&gt;([[Pakistani Army]])&lt;ref name=&quot;Pakistan_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Pakistan Army Ranks with Salary and Insignia |url=https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |website=pakistanforces.com |date=26 January 2021 |access-date=27 May 2021 |author1=Ali |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126212724/https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
File:Paraguay-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Paraguayan Army]])&lt;ref name=&quot;Paraguay&quot;&gt;{{cite book |last1=Cooke |first1=Melinda W. |editor1-last=Hanratty  |editor1-first=Dennis M. |editor2-last=Meditz |editor2-first=Sandra W. |title=Paraguay: A Country Study |series=Area Handbook Series |date=1990 |edition=2nd |publisher=Library of Congress |pages=216–217 |chapter-url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.paraguaycountrys00hanr_0/?sp=252 |access-date=5 October 2021 |chapter=Chapter 5: National Security |lccn=89600299}}&lt;/ref&gt;
File:Peru-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Peruvian Army]])&lt;ref name=&quot;Peru&quot;&gt;{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.ccffaa.mil.pe/cultura-militar/grados-militares/ |website=ccffaa.mil.pe |publisher=Joint Command of the Armed Forces of Peru |access-date=29 May 2021 |language=es}}&lt;/ref&gt;
File:Army-POR-OF-01a.svg|{{lang|pt|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Portuguese Army]])&lt;ref name=&quot;Portugal_Army&quot;&gt;{{cite web |title=POSTOS E DISTINTIVOS EXÉRCITO |url=http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |website=antigo.mdn.gov.pt |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301024102/http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |archive-date=1 March 2010 |language=pt}}&lt;/ref&gt;
File:Romania-Army-OF-1b.svg|{{lang|ro|Locotenent}}&lt;br /&gt;([[Romanian Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Romania&quot;&gt;{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=Romanian Defence Staff |access-date=1 February 2021 |language=ro}}&lt;/ref&gt;
File:Russia-Army-OF-1b-2010.svg|{{lang|ru|Лейтенант}}&lt;br /&gt;{{lang|ru-Latn|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Russian Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Russia_Army&amp;AirForce&quot;&gt;{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 &quot;О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия&quot; |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}&lt;/ref&gt;
File:08-Rwanda Army-1LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Rwanda Defence Force|Rwandan Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Rwanda&quot;&gt;{{cite web |title=RDF Insignia |url=https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia |website=mod.gov.rw |publisher=Government of the Republic of Rwanda |access-date=12 June 2021 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250701171742/https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia }}&lt;/ref&gt;
File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Saint Kitts and Nevis Defence Force|SKN Regiment]])&lt;ref name=&quot;SaintKitts&amp;Nevis_Army&quot;&gt;{{cite book |title=SAINT CHRISTOPHER AND NEVIS DEFENCE FORCE ACT |date=31 December 2009 |publisher=Government of Saint Kitts and Nevis |pages=110–111}}&lt;/ref&gt;
File:Guardia di Rocca OF1b.png|{{lang|it|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Sammarinese Armed Forces|Sammarinese Guard of the Rock]])
File:STeP OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of São Tomé and Príncipe|Army of São Tomé and Príncipe]])
File:Senegal-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Armed Forces of Senegal|Senegalese Army]])
File:Seychelles Army OF-01b (2018).svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Seychelles People's Defence Force|Seychelles Infantry Unit]])&lt;ref name=&quot;Seychelles&quot;&gt;{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.spdf.sc/rank-structure/ |website=spdf.sc |publisher=Seychelles People's Defence Forces |access-date=4 June 2021 |archive-date=19 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ }}&lt;/ref&gt;
File:02-RSA-OF01b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Singapore Army]])&lt;ref name=&quot;Singapore&quot;&gt;{{cite web |title=SAF Rank Insignias |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |website=mindef.gov.sg |publisher=Ministry of Defence (Singapore) |access-date=7 June 2021 |archive-date=19 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2018-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias }}&lt;/ref&gt;
File:SAA-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[South African Army]])&lt;ref name=&quot;SouthAfrica_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Uniform: Rank insignia |url=http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |website=army.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020110337/http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |archive-date=20 October 2020}}&lt;/ref&gt;
File:Spain-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Spanish Army]])&lt;ref name=&quot;Spain&quot;&gt;{{cite web |title=Army Ranks &amp; Insignia |url=https://ejercito.defensa.gob.es/en/personal/divisas-empleos.html |website=ejercito.defensa.gob.es |publisher=Ministry of Defence (Spain) |access-date=30 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Sri Lanka-army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Sri Lanka Army]])&lt;ref name=&quot;SriLanka_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Dress Regulation PDF - Part I |url=https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |website=army.lk |publisher=Sri Lanka Army |pages=10-4–10-11 |date=January 2019 |access-date=20 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Sweden-Field-OF-1b (2019).svg|{{lang|sv|Löjtnant}}&lt;br /&gt;([[Swedish Army]])&lt;ref name=&quot;FMgrader2019&quot;&gt;{{cite web|title=Nya gradbeteckningar införs|url=https://www.forsvarsmakten.se/sv/aktuellt/2019/10/nya-gradbeteckningar-infors/|publisher=Försvarsmakten|date=2019-10-01|access-date=2019-10-02}}&lt;/ref&gt;
File:CHE OF1b Lt.svg|{{lang|de|Leutnant}}&lt;br /&gt;([[Swiss Army]])&lt;ref name=&quot;Switzerland&quot;&gt;{{cite web |title=Gradabzeichen und Farben der Achselschlaufen |url=https://www.vtg.admin.ch/de/die-schweizer-armee/mittel/militaerische-abzeichen/gradabzeichen-und-farben-der-achselschlaufen.html#ui-collapse-234 |website=vtg.admin.ch |publisher=Swiss Army |access-date=27 May 2021 |language=de}}&lt;/ref&gt;
File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tg|Лейтенант}}&lt;br /&gt;{{lang|tg-Latn|Lejtenant}}&lt;br /&gt;([[Tajik Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Tajikistan&quot;&gt;{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |archive-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}&lt;/ref&gt;
File:09-Tanzania Army-1LT.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;{{lang|sw|Luteni}}&lt;br /&gt;([[Tanzania People's Defence Force|Tanzanian Army]])
File:Timor-Leste-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}&lt;br /&gt;([[Timor Leste Defence Force|Timor-Leste Army]])
File:Togo-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}&lt;br /&gt;([[Togolese Armed Forces|Togolese Army]])&lt;ref name=&quot;Togo&quot;&gt;{{cite web |title=Journal officiel de la république togolaise |date=12 February 2008 |volume=5 |url=http://jo.gouv.tg/sites/default/files/annee/2008/jo%202008-5.pdf |access-date=16 June 2021 |language=fr}}&lt;/ref&gt;
File:Tonga-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[His Majesty's Armed Forces (Tonga)|Tongan Land Component]])&lt;ref name=&quot;Tonga&quot;&gt;{{cite journal |title=Tonga Defence Services (Amendment) Regulations 2009 |journal=Tonga Government Gazette Supplement Extraordinary |date=10 May 2010 |volume=5 |pages=151–153 |url=https://ago.gov.to/cms/phocadownload/2010-regulations/TongaDefenceServices(Amendment)Regulations2009s.pdf |access-date=26 September 2021}}&lt;/ref&gt;
File:TaT-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Trinidad and Tobago Regiment]])&lt;ref name=&quot;Trinidad&amp;Tobago_Officer&quot;&gt;{{cite web |title=Rank Chart (Commissioned Officers) |url=http://69.0.195.188/HQ/Our-Organisation/Ranks-Chart-(Commissioned-Officers).aspx |website=69.0.195.188 |publisher=Trinidad and Tobago Defence Force |access-date=27 May 2021 }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tk|Leýtenant}}&lt;br /&gt;([[Turkmen Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Turkmenistan&quot;&gt;{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV)  |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}&lt;/ref&gt;
File:Uganda-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Uganda People's Defence Force|Ugandan Land Forces]])&lt;ref name=&quot;Uganda_Army&quot;&gt;{{cite journal |title=Uganda Peoples' Defence Forces Act |journal=The Uganda Gazette |date=18 September 2019 |volume=CXII |issue=46 |pages=1851–1854 |url=https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |access-date=29 May 2021 |publisher=Uganda Printing and Publishing Corporation |archive-date=14 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |url-status=dead }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |date=2021-08-14 }}&lt;/ref&gt;
File:UA shoulder mark 12.svg|{{lang|uk|Лейтенант}}&lt;br /&gt;{{lang|uk-Latn|Leitenant}}&lt;br /&gt;([[Ukrainian Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Ukraine&quot;&gt;{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}&lt;/ref&gt;
File:British Army OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Lieutenant (British Army and Royal Marines)|British Army]])&lt;ref name=&quot;UK_Army&quot;&gt;{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |website=army.mod.uk |publisher=British Army |access-date=27 May 2021}}&lt;/ref&gt;
File:Rank insignia of Leutnant (OF-1b) Pontifical Swiss Guard.svg|{{lang|de|Leutnant}}&lt;br /&gt;([[Swiss Guard]])&lt;ref name=&quot;Vatican_City&quot;&gt;{{cite web |title=Päpstliche Schweizergarde: Gradabzeichen |url=https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf |website=schweizergarde.ch |publisher=Pontifical Swiss Guard |access-date=26 May 2021 |language=de}}&lt;/ref&gt;
File:TTEEJB-GNB.png|{{lang|es|Teniente}}&lt;br /&gt;([[Venezuelan Army]])&lt;ref name=&quot;Venezuela_Officer3&quot;&gt;{{cite web |title=Grados de Oficiales Subalternos |url=http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |website=ejercito.mil.ve |publisher=Government of Venezuela |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |archive-date=17 July 2019 |date=28 August 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ }}&lt;/ref&gt;
File:Uzbekistan-army-OF-1b.svg|{{lang|uz|Leytenant}}&lt;br /&gt;([[Uzbek Ground Forces]])&lt;ref name=&quot;Uzbekistan&quot;&gt;{{cite web |title=O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o'tash tartibi to'g'risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}&lt;/ref&gt;
File:Blank.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Zambian Army]])
File:Zimbabwe-Army-OF-1b.svg|Lieutenant&lt;br /&gt;([[Zimbabwe National Army]])
&lt;/gallery&gt;

== Пайвандҳо ==
* [[Нерӯҳои мусаллаҳ]]
* [[Дараҷаи низомӣ]]
* [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Дараҷаҳои низомӣ}}

[[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]]
[[Гурӯҳ:Артиш]]
[[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]]
[[Гурӯҳ:Саркардагон]]</text>
      <sha1>aj9snc34xd5xzp7l2b4c3ia36bu7agi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи раисони Ҳукумати Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217810</id>
    <revision>
      <id>1477018</id>
      <parentid>1427075</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T16:17:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9393" sha1="63wqax0k3z90nugzrifg2nlmz60x8fj" xml:space="preserve">'''Раиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон'''  - роҳбари мақомоти [[Ҳокимияти иҷроия|иҷроияи]] маҳаллии [[Ҳокимияти иҷроия|ҳокимияти давлатӣ]] дар [[Тоҷикистон]]. Рӯйхати раисони ҳукуматҳои Тоҷикистон аз нимаи дуюми соли 1991, яъне пас аз барҳамдиҳии кумитаҳои иҷроия ва ба вазифаҳои роҳбарони маъмуриятҳои минтақавӣ дохил шудан.

== [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] ==

# [[Ниезмамадов, Алимамад Ниезмамадович|Алимамад Ниезмамадович]] Ниёзмамадов (12.1994 - 11.25.2006) &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://regnum.ru/news/polit/745443.html |title=Ниезмамадов Алимамад Ниезмамадович {{!}} ИА REGNUM |accessdate=2019-08-07 |archivedate=2018-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180114020229/https://regnum.ru/news/polit/745443.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.worldstatesmen.org/Tajikistan.html Alimamad Niyozmamadovich (b. 1943) Niyozmamadov | World Statesmen.org Tajikistan]&lt;/ref&gt; 
# Қодири Қосим ( 02.19.2007 - 11.20.2013 ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1164553624|title=КОДИРИ (КАСЫМОВ) Косим (Кадыр) {{!}} ЦентрАзия&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|deadlink=yes|accessdate=2016-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407054701/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1164553624|archivedate=2016-04-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.worldstatesmen.org/Tajikistan.html Kadyr Kasymovich Kasymov (b. 1961) (Kodiri Kosim) | World Statesmen.org Tajikistan]&lt;/ref&gt; 
# Шодихон Азатхонович Ҷамшедов(11/20/2013 -) &lt;ref&gt;[http://www.avesta.tj/goverment/21510-prezident-smenil-rukovodstvo-ryada-rayonov-gbao.html Президент сменил руководство ряда районов ГБАО » Avesta.Tj - информационная служба] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408193418/http://www.avesta.tj/goverment/21510-prezident-smenil-rukovodstvo-ryada-rayonov-gbao.html|date=2016-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.worldstatesmen.org/Tajikistan.html Shodikhon Jamshedov (b. 1962) | World Statesmen.org Tajikistan]&lt;/ref&gt;

== [[Душанбе]] ==

# Мирзотемур Мирзоев 1992 
# Ҷамолиддин Мансуров (1992-1994) 
# [[Юрий Поносов|Поносов Юрий Филимонович]] (1994-1996) 
# [[Маҳмадсаид Убайдуллоев|Маҳмадсаид Убайдуллоевич Убайдуллоев]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dushanbe.tj/ru/chairman/biography/ |title=Биография Убайдуллоева Махмадсаида Убайдуллоевича |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100827183311/http://www.dushanbe.tj/ru/chairman/biography/ |archivedate=2010-08-27 }}&lt;/ref&gt; (1996 - 01/12/2017) 
# [[Рустами Эмомалӣ]] &lt;ref&gt;[http://kommersant.ru/doc/3189035 Мэром Душанбе стал сын президента Таджикистана – Мир – Коммерсантъ]&lt;/ref&gt; аз 01/12/2017

== [[Вилояти Суғд]] ==

# Абдуҷалил Мадаминович Ҳамидов  (1995 - 2 феврали 1996) 
# [[Қосим Роҳбар|Қосим]] [[Қосим Роҳбар|Қосимов]] [[Қосим Роҳбар|Раҳбарович]] (2 феврали 1996 - декабри 2006)
# [[Қоҳир Расулзода]] (27 феврали 2007 - 23 ноябри 2013) 
# [[Абдураҳмон Қодирӣ]]  &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://sugd.tj/index.php/tj/kistuchist/1482-abdurahmon-qodiri |title=Биография Абдурахмона Кодири на таджикском языке |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910052133/http://www.sugd.tj/index.php/tj/kistuchist/1482-abdurahmon-qodiri |archivedate=2017-09-10 }}&lt;/ref&gt; (23 ноябри 2013 - январи 2018 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://sugdnews.tj/2018/01/13/abdurahmon-kodiri-podderzhival-zhurnalistov/ |title=Абдурахмон Кодири поддерживал журналистов! {{!}} SugdNEWS |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711122346/http://sugdnews.tj/2018/01/13/abdurahmon-kodiri-podderzhival-zhurnalistov/ |archivedate=2018-07-11 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.president.tj/ru/node/16864 Указ Президента Республики Таджикистан об освобождении Абдурахмона Кодири от должности председателя Согдийской области | Президенти Тоҷикистон - President of Tajikistan - През...]&lt;/ref&gt; ) 
# [[Раҷаббой Аҳмадзода]] аз 13 январи соли 2018 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://avesta.tj/2018/04/19/radzhabboj-ahmadzoda-utverzhden-na-dolzhnosti-predsedatelya-sogdijskoj-oblasti/ |title=Раджаббой Ахмадзода утвержден на должности председателя Согдийской области - Avesta - информационное агентство |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190807130232/http://avesta.tj/2018/04/19/radzhabboj-ahmadzoda-utverzhden-na-dolzhnosti-predsedatelya-sogdijskoj-oblasti/ |archivedate=2019-08-07 }}&lt;/ref&gt;

== [[Вилояти Хатлон]] ==

# [[Амиршо Миралиев]] (майи 2001 - 4 декабри 2006) &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013881069 |title=МИРАЛИЕВ Амиршо {{!}} ЦентрАзия |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160513181550/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1013881069 |archivedate=2016-05-13 }}&lt;/ref&gt; 
# [[Ғайбулло Афзалов|Ғайбулло Саидович Азалов]] (27 феврали 2007 - 26 марти 2014) &lt;ref&gt;[http://news.tj/ru/personality/avzal-gaibullo АВЗАЛ Гайбулло | Новости Таджикистана-ИА «Азия-Плюс»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160411075250/http://news.tj/ru/personality/avzal-gaibullo|date=2016-04-11}}&lt;/ref&gt; 
# [[Давлатшоҳ Гулмаҳмадзода|Давлатшо Қурбоналиевич Гулмаҳмадов]]  &lt;ref&gt;[http://www.president.tj/node/5791 Биография Давлатшо Курбоналиевича Гулмахмадова на таджикском языке]&lt;/ref&gt; (иҷрокунандаи вазифаи роҳбари ҳукумати вилоят: 27 ноябри 2013 - 26 марти 2014), (26 марти 2014 -)

== Шаҳрҳои калон ==
Шаҳрҳои калон бо аҳолии зиёда аз 100 ҳазор нафар.

=== [[Хуҷанд]] ===

* [[Раҷаббой Аҳмадзода]] &lt;ref&gt;[https://rus.ozodi.org/a/khujand-mayor-fights-against-nontajik-style-of-clothes-/26924249.html Глава Худжанда объявил вне закона иранский и афганский стиль одежды]&lt;/ref&gt; - 1 апрели 2016 сол 
* Шарифзода Шариф Файз 1 апрели соли 2016 - 03/31/2017 &lt;ref&gt;[http://ru.sputnik-tj.com/country/20170331/1021977739/tadzhikistan-rahmon-naznacheniye-mery.html Эмомали Рахмон назначил новых мэров Худжанда и Истаравшана]&lt;/ref&gt; 
* Муҳаммадзода Маъруф аз таърихи 31/31/2017 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.khujand.tj/ru/ispolorgan/rais |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170907123941/http://www.khujand.tj/ru/ispolorgan/rais |archivedate=2017-09-07 }}&lt;/ref&gt;

=== [[Кӯлоб|Кулоб]] ===

* Раҳмонзода Абдулғафор - 3 феврали соли 2015 &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://news.tj/ru/node/202760 |title=Мэр Куляба сложил полномочия {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus |accessdate=2019-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190617092853/https://news.tj/ru/node/202760 |archivedate=2019-06-17 }}&lt;/ref&gt; 
* Амонулло Хайрулло аз 3 феврали соли 2015 &lt;ref&gt;[https://centrasia.org/person2.php?st=1422959575 АМОНУЛЛО Хайрулло | ЦентрАзия]&lt;/ref&gt;

=== [[Бохтар (маркази маъмурӣ)|Бохтар]] ===

* Самиев (Самӣ) Шарифхон Ҳамидович аз моҳи январи соли 2010 &lt;ref&gt;[https://centrasia.org/person2.php?st=1223011824 САМИЕВ (САМИ) Шарифхон Хамидович | ЦентрАзия]&lt;/ref&gt; 
* Абдуалим Исмоилзода аз 30 майи соли 2017 &lt;ref&gt;[http://ru.sputnik-tj.com/country/20170530/1022442118/mer-kurgan-tyube-amirullo-asadullo.html Рахмон сменил мэра Курган-Тюбе]&lt;/ref&gt;

== Инчунин нигаред ==

* Гурӯҳ: Кумитаҳои вилоятӣ ва ноҳиявии Ҳизби Коммунисти Тоҷикистон

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==

[[Гурӯҳ:Феҳрист:Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Раисони Ҳукумат]]</text>
      <sha1>63wqax0k3z90nugzrifg2nlmz60x8fj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юлдуз Турдиева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221235</id>
    <revision>
      <id>1477094</id>
      <parentid>1297638</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T21:45:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3128" sha1="1775cgdzct5h3p9d7q438luyxzlz4zs" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |замина               = 
 |ном                  = Юлдуз Турдиева
 |номи аслӣ            = {{Lang-uz|Yulduz Turdiyeva}}
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи пурра           = 
 |таърихи таваллуд     = 10.08.1985
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Бухоро|шаҳри Бухоро}}
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |солҳои фаъолият      = 
 |кишвар               = {{Парчамбандӣ|Ӯзбекистон}}
 |касб                 = 
 |навъи садо           = 
 |асбоб                = 
 |сабк                 = 
 |номи мустаъор        = 
 |гурӯҳ                = 
 |ҳамкорӣ              = 
 |ношир                = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |викианбор            = 
 |викитека             = 
 |вебгоҳ               = 
}}
'''Юлдуз Турдиева''' ({{Lang-uz|Yulduz Turdiyeva}}: тав. [[10 август]]и [[1985]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://zamin.uz/oz/madaniyat/31955-yulduz-turdiyeva-yosh-estrada-xonandalari-ozbek-maqomi-va-oilasi-haqida.html|title=Yulduz Turdiyeva yosh estrada xonandalari, o‘zbek maqomi va oilasi haqida|website=O‘zbekiston yangiliklari – Zamin.uz|lang=uz|accessdate=2019-12-11|archivedate=2019-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211050843/https://zamin.uz/oz/madaniyat/31955-yulduz-turdiyeva-yosh-estrada-xonandalari-ozbek-maqomi-va-oilasi-haqida.html}}&lt;/ref&gt;, [[Бухоро]]) — [[овозхон]]и маъруфи [[Ӯзбекҳо|ӯзбек]] аст, ки бо забонҳои [[Забони ӯзбекӣ|ӯзбекӣ]], [[Забони туркии озарбойҷонӣ|озарӣ]] ва [[Забони порсӣ|форсӣ]] месарояд. Ҳунарпешаи шоистаи Ӯзбекистон.

== Зиндагинома ==
Юлдуз Турдиева 10 августи соли 1985 дар дар шаҳри [[Бухоро]] ба дунё омадааст.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;yuldiz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.zamanproduction.com/en/artist/yulduz-turdiyeva|title=Biography of Yulduz Turdiyeva|website=www.zamanproduction.com|accessdate=5 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211043554/http://www.zamanproduction.com/en/artist/yulduz-turdiyeva|archivedate=2019-12-11}}&lt;/ref&gt; Дар синни 12 солагӣ, иштиёқ ба мусиқии суннатӣ пайдо кард ва пас аз тарки мактаб, мустақиман ба Консерваторияи давлатии Узбакистон рафта соли 2008 онҷоро хатм кардааст.

Юлдуз Турдиева соли 2007 издивоҷ карда, ҳоло ду фарзанд дорад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон]]</text>
      <sha1>1775cgdzct5h3p9d7q438luyxzlz4zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Соро Малдонадо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221255</id>
    <revision>
      <id>1476984</id>
      <parentid>1460633</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T12:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13065" sha1="mr35g1fguquphln029hqymw2hdlv2z1" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Соро Малдонадо
|номи аслӣ            = {{lang-es|Sara Maldonado}}
|тасвир               = Sara Maldonado in 2018 (cropped).jpg
|бар                  = Соро дар моҳи ноябри соли 2018
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Sara Maldonado Fuentes
|таърихи таваллуд       = 10.03.1980
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Халапа-Энрикес}}, [[Иёлати Веракрус|Веракрус]], [[Мексика]]
|таърихи даргузашт           = 
|маҳалли даргузашт         = 
|шаҳрвандӣ            = {{парчам|Мексика}}
|касб                 = [[ҳунарпеша]]
|солҳои фаъолият      = 2001-то ҳол
|самт                 = 
|ҷоизаҳо            = 
}}
'''Соро Малдонадо Фуэнтес''' ({{lang-es|Sara Maldonado Fuentes}}; тав. [[10 март]] [[1980]], [[Халапа-Энрикес]], [[Иёлати Веракрус|Веракрус]], [[Мексика]]) — ҳунарпешаи мексикӣ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vanguardia.com.mx/saramaldonadobuscaromperlosclichesentv-1066478.html|title=Sara Maldonado busca romper los clichés en TV|last=Díaz Moreno|first=Eva|work=Vanguardia MX|language=Spanish|date=12 August 2011|accessdate=26 January 2019}}&lt;/ref&gt;. Иҷрокунандаи нақши асоси дар [[теленовела]]и [[Амрикои Лотинӣ|лотиноамрикоии]] «Уруро» ({{lang-es|Aurora}} мебошад.

== Зиндагинома ==
Соро Малдонадо дар [[Халапа-Энрикес]], [[Веракрус]] таваллуд шудааст. Волидайни ӯ Марио Малдонадо ва Соро Фуэнтес мебошанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sara Maldonado|url=http://www.cinemagia.ro/actori/sara-maldonado-148238/|publisher=Cinemagia.ro|accessdate=2016-04-15|language=es|archive-date=2016-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412093256/http://www.cinemagia.ro/actori/sara-maldonado-148238/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Сара ду бародари бузург Марио ва Хесус ва хоҳар Фабиола дорад&lt;ref&gt;{{cite web|author=Martínez Arias, Eunice.|title=Maldonado es ?fiera? cuando se requiere|url=https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/228769.html|date=2006-08-04|publisher=El Siglo de Torreón|accessdate=2016-04-15|language=es|archive-date=2016-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823014910/https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/228769.html|deadlink=no|archivedate=2016-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160823014910/https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/228769.html}}&lt;/ref&gt;. Ҳатто дар кӯдакӣ, Малдонадо тасмим гирифт, ки актриса шавад, волидонаш хоҳиши ӯро дастгирӣ карданд ва Сороро ба дарсҳои балет, фортепиано ва овозхонӣ номнавис карданд. Соли 1999 вай ба CEA дохил шуд, ки ба ширкати расонаии [[Televisa]] тааллуқ дорад. Пас аз ду соли таҳсил Малдонадо дар озмуни истеъдодҳои аз ҷониби рӯзномаи ''El Heraldo'' ташкилшуда ширкат варзида, ҷои аввалро ишғол кард&lt;ref name=&quot;tel&quot;&gt;{{cite web|title=Sara Maldonado - Biografía|url=http://espectaculos.televisa.com/famosos/biografias/820875/sara-maldonado/|date=2015-02-16|publisher=Televisa.com|accessdate=2016-04-15|language=es}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
Ғолибият дар озмун ба Малдонадо имкон дод, ки нақши аввалини худро дар операи «Бозии ҳаёт» (2001) гирад. Пас аз он дар силсилафилмҳои &quot;Класс 406&quot; (2002) ва &quot;Дилҳои маҳдуд&quot; (2004) пайдо шуд. Дар ҳамон давра, Соро аввалин худро дар саҳнаи театр дар &quot;Хатмкунанда&quot; санҷид.  Соли 2004 Малдонадо ба [[Канада]] ва сипас ба [[Ню-Йорк]] кӯчид ва дар он ҷо [[Англисӣ|забони англисиро]] омӯхт ва дар дарсҳои актёрӣ ширкат кард. Пас аз бозгашт ба Мексика соли 2006, Малдонадо нақши Паулинаро дар [[теленовела]]и &quot;Ҷаҳони бераҳм&quot; гирифт.  Инчунин соли 2007 дар сериалҳои телевизионии «El Pantera» ва «Trece miedos» нақшҳои хурд бозид. Дар ҳамон сол, Соро нақши Аймарро, қаҳрамони асосии теленовелаи ''Tormenta en el paraíso'' ба даст овард. Соли 2008, Малдонадо дар силсилафилми	''Capadocia'' нақши ноболиғро бозидааст.

Соли 2010, Малдонадо ба ширкати амрикоии испаниёизабони [[Telemundo]] ҳамроҳ шуд ва ба [[Майамӣ]] кӯчид. Вай дарҳол нақши унвониро дар теленовелаи ''Уруро'' гирифт. Моҳи марти соли 2011, Соро силсилафилмро пеш аз мӯҳлат тарк кард, хислати ӯ аз сюжет хориҷ карда шуд.  Пахшкунанда овозаҳоеро, ки гӯё аз силсилафилм рафтани ҳунарпеша бар асари рафтори ғайрикасбии ӯ будааст, рад кард ва изҳор дошт, ки ҳамкорӣ бо Малдонадоро идома медиҳад. Дар ҳамон соли 2011, Соро дар силсилафилмҳои телевизионии «La reina del sur» ва «El octavo mandamiento» нақшҳои дуюмро иҷро кард. Баъд дар фаъолияти вай танаффус ба амал омад. Соли 2014, Малдонадо ба [[Телемундо]] баргашт&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sara Maldonado se va de &quot;Aurora&quot;|url=http://www.peopleenespanol.com/article/sara-maldonado-se-va-de-aurora|date=2011-03-16|publisher=People en Espanol|accessdate=2016-04-15|language=es|archive-date=2016-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416205855/http://www.peopleenespanol.com/article/sara-maldonado-se-va-de-aurora|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; ва дар силсилафилми телевизионии ''Camelia La Texana'' нақши асосиро ишғол кард&lt;ref&gt;{{cite web|author=Orantes, Fidel.|title=Sara Maldonado llega como 'Camelia la Texana' a Netflix|url=http://entretenimiento.terra.com.mx/tv/sara-maldonado-llega-como-camelia-la-texana-a-netflix,ac85f6b422ff7410VgnVCM4000009bcceb0aRCRD.html|date=2014-08-22|publisher=Terra|accessdate=2016-04-15|language=es|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160426003839/http://entretenimiento.terra.com.mx/tv/sara-maldonado-llega-como-camelia-la-texana-a-netflix,ac85f6b422ff7410VgnVCM4000009bcceb0aRCRD.html|deadlink=no|archivedate=2016-04-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160426003839/http://entretenimiento.terra.com.mx/tv/sara-maldonado-llega-como-camelia-la-texana-a-netflix,ac85f6b422ff7410VgnVCM4000009bcceb0aRCRD.html}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2015, Малдонадо ба [[Мексика]] баргашт ва дар он ҷо боз дар [[Televisa]] кор гирифт&lt;ref&gt;{{cite web|author=Roiz, Jessica Lucia|title=Sara Maldonado Televisa: Actress Returns To Network, Hopes To Land Role In 'Gran Hotel' Remake|url=http://www.latintimes.com/sara-maldonado-televisa-actress-returns-network-hopes-land-role-gran-hotel-remake-338662|date=2015-09-08|publisher=Latin Times|accessdate=2016-04-15|language=en|archive-date=2016-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160224183404/http://www.latintimes.com/sara-maldonado-televisa-actress-returns-network-hopes-land-role-gran-hotel-remake-338662|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Соли 2007 Малдонадо бо [[продюсер]] ва соҳиби ширкати Lemon Films Биллӣ Ровсар издивоҷ кард, ки чанд моҳ пеш бо ӯ мулоқот карда буд. Маросими арӯсӣ дар [[Мехико]] баргузор шуд. Издивоҷи онҳо дер давом накард. Моҳи феврали соли 2011 ҷудошавии Малдонадо ва Ровсар эълон шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sara Maldonado se separa de su esposo, Billy Rovzar|url=http://www.peopleenespanol.com/article/sara-maldonado-se-separa-de-su-esposo-billy-rovzar|date=2011-02-08|publisher=People en Espanol|accessdate=2016-04-15|language=es|archive-date=2016-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509074319/http://www.peopleenespanol.com/article/sara-maldonado-se-separa-de-su-esposo-billy-rovzar|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Моҳи июли соли 2015 Малдонадо эълон кард, ки бо меъмор Алекс Гутеррес, ки ду сол боз бо ӯ шиносоӣ дошт, издивоҷ кардааст&lt;ref&gt;{{cite web|author=Roiz, Jessica Lucia|title=Sara Maldonado Is Engaged! Mexican Actress Getting Married To Architect Boyfriend|url=http://www.latintimes.com/sara-maldonado-engaged-mexican-actress-getting-married-architect-boyfriend-331534|date=2015-07-24|publisher=Latin Times|accessdate=2016-04-15|language=en|archive-date=2016-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160731090710/http://www.latintimes.com/sara-maldonado-engaged-mexican-actress-getting-married-architect-boyfriend-331534|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Нақшҳои телевизионӣ 
|-
! Сол !! Ном !! Бо тоҷикӣ!! Нақшҳо !! Шарҳҳо
|-
| 2001–2002
| ''El juego de la vida''
| Бозии зиндагӣ
| Лорена &quot;Лоре&quot; Алварез
| Нақши асосӣ; 165 қисм
|-
| 2002–2003
| ''Clase 406''
| Синфхонаи рақами 406
| Татиана &quot;Татис&quot; дел Морал
| Нақши асосӣ (мавсимҳои 2–4); 50 қисм
|-
| 2004
| ''Corazones al límite''
|
| Диана
| Нақши асосӣ; 145 қисм
|-
| 2006–2007
| ''Mundo de fieras''
|
| Паулина 
| Нақши асосӣ; 120 қисм
|-
| 2006
| ''Amor mío (Mexican TV series)|Amor mío''
|
| Паулина
| Қисмати: &quot;Dramón telenovelero&quot;
|-
| 2007
| ''El Pantera''
|
| 
| Қисмати: &quot;La Monja&quot;
|-
| 2007
| ''Trece miedos''
| 13-то ҳарос
| Ванесса
| 
|-
| 2007–2008
| ''Tormenta en el paraíso''
|
| Аймар Лазкано
| Нақши асосӣ; 185 қисм
|-
| 2010
| ''El octavo mandamiento''
|
| Комило Сан Мияан
| Нақши асосӣ; 130 қисм
|-
| 2010–2011
| ''Aurora''
| Уруро
| Уруро Понсе де Леон
| Нақши асосӣ; 103 қисм
|-
| 2010
| ''Capadocia''
|
| Монсеррат &quot;Монсе&quot; Олмос
| (мавсими 2); 9 қисм
|-
| 2011
| ''La Reina del Sur''
|
| Вероника Кортес / Гуадалупе Ромеро
| Нақши асосӣ (мавсими 1); 25 қисм
|-
| 2014
| ''Camelia la Texana''
|
| Комилио Пинедо
| Нақши асосӣ; 60 қисм
|-
| 2016–2017
| ''Perseguidos''
|
| Патисио Аревало 
| Нақши асосӣ; 30 қисм
|-
| 2017–2018
| ''Las Malcriadas''
|
| Лаура
| Нақши асосӣ; 103 қисм
|-
| 2019
| ''Los elegidos''
|
| Химена Гарсия
| Нақши асосӣ; 34 қисм
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Театр
|-
! Сол !! Ном !! Нақш
|-
| 2003–2004
| ''El Graduado''
| Элайна
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Музиквидео
|-
! Сол !! Ном !! Сароянда
|-
| 2003
| &quot;Quién te dijo&quot;
| [[Луис Фонси]]
|-
| 2009
| ''Pruébamelo''
| Глория Треви
|}

== Ҷоизаҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- style=&quot;background:#b0c4de;
! Сол !! Ҷоиза !! Категория !! Корҳо !! Натиҷа
|-
| 2011
| Ҷоизаи People en Español
| Best Actress (Беҳтарин ҳунарпеша) 
| ''Aurora'' (Уруро) 
| {{won}}
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

* {{IMDb name|1087514|Sara Maldonado}}
* {{Twitter}}

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Испониё ва Амрикои Лотинӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Мексика]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Мексика]]</text>
      <sha1>mr35g1fguquphln029hqymw2hdlv2z1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хулиан Хил</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221304</id>
    <revision>
      <id>1477089</id>
      <parentid>1448520</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37729" sha1="m7ahkry8ltexzflq1d8y20f4u5zaobj" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Хулиан Хил
|номи аслӣ            = {{lang-es|Julián Gil}}
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Julián Elías Gil Beltrán
|таърихи таваллуд       = 13.06.1970
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Буэнос Айрес}}, [[Аргентина]]
|таърихи даргузашт           = 
|маҳалли марг         = 
|шаҳрвандӣ            = {{парчам|Аргентина}}
|касб                 = [[ҳунарпеша]]&lt;br&gt;[[модел]]&lt;br&gt;[[тоҷир]]&lt;br&gt;[[ровӣ]] 
|солҳои фаъолият      = 1995-то ҳол
|самт                 = 
|ҷоизаҳо            = 
}}
'''Хулиан Хил''' ({{lang-es|Julián Gil}}), номи пурра '''Хулиан Иляс Хил Белтран''' ({{lang-es|Julián Elías Gil Beltrán}}; тав. [[13 июн]] [[1970]], [[Буэнос Айрес]], [[Аргентина]]) — ҳунарпеша, модел, тоҷир ва барандаи телевизионии [[Пуэрто Рико|пуэрторикоии]] зодаи [[Аргентина]]&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.telemetro.com/entretenimiento/espectaculo/Actor-argentino-Julian-Gil-proyectos_0_964104184.html|title=Actor argentino Julián Gil, revela parte de sus nuevos proyectos|publisher=telemetro.com|date=19 October 2016|access-date=2 February 2017}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Ӯ [[13 июн]]и [[соли 1970]] дар [[Буэнос Айрес]]и [[Аргентина]] таваллуд шудааст.
Ҳарчанд Хулиан Хил дар Аргентина таваллуд шуда бошад, ӯ чанд вақт дар [[Венесуэла]] низ зиндагӣ кардааст. Вай дар [[Пуэрто Рико]] ба воя расидааст ва худро пуэрторикоӣ мешуморад. Ӯ ду хоҳар дорад, Лорена ва Патрисия.

== Фаъолият ==
Дар синни 20-солагӣ ӯ фаъолияти худро дар телевизион бо намоишҳои шахсии ''Apartamento 52'' оғоз кард, ки дар он ҷо барандаи асосии ҳарду намоиши телевизионӣ буд. Дар тӯли солҳо ӯ дар шабакаҳои телевизионӣ, аз қабили [[RCTV]], [[Telemundo]], [[Univisión]] ва [[Televisa]] кор кардааст. Аз соли 2001 то 2006 дар якчанд филмҳо, аз қабили ''Marina'', ''Más allá del límite'', ''Fuego en el alma'', ''El milagro de Coromoto'' ва ''La caja de problemas'', филмҳое, ки барои телевизион таҳия шудаанд, иштирок кардааст.

Соли 2006 вай дар [[теленовела]]и [[Венесуэла|венесуэлии]] ''Por todo lo alto'' иштирок карда, дар он ҷо нақши &quot;Halcón&quot;-ро тафсир кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ensaladadecelebridades.com/2012/08/16/julian-gil-venezuela-tiene-las-mujeres-mas-bellas/|title=Julian Gil: &quot;Venezuela tiene las mujeres más bellas.&quot;|author=Juan Espinoza|publisher=Ensalada de celebridades|access-date=5 November 2014|language=es|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141208163013/http://ensaladadecelebridades.com/2012/08/16/julian-gil-venezuela-tiene-las-mujeres-mas-bellas/}}&lt;/ref&gt;. Соли дигар ӯ ба ҳайати ҳунармандони теленовелаи истеҳсолкардаи [[Venevisión]] ва [[Univisión]] бо номи ''Acorralada'' ҳамроҳ шуд ва дар он ҷо Панчолонро бозӣ кард&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://entretenimiento.terra.com/novelas/una-cara-conocida-en-acorralada,8738fbc691217410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html |title=Una cara conocida en 'Acorralada' |author=Terra Network |publisher=Entretenimiento Terra |access-date=4 November 2014 |language=es |accessdate=2023-07-30 |archivedate=2014-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104095832/http://entretenimiento.terra.com/novelas/una-cara-conocida-en-acorralada,8738fbc691217410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html }}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2007 то соли 2011, Хил дар ҳайати гурӯҳи ''Nuestra Belleza Latina'' буд, ки дар он ҷо бо Осмел Соуса нақшҳои муштарак дошт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://noticias24carabobo.com/entretenimiento/noticia/6439/el-sensual-julian-gil-es-uno-de-nuestros-homenajeados-de-hoy-fotos/|title=El sensual Julián Gil es uno de nuestros homenajeados de hoy (+fotos)|publisher=Noticias24|access-date=5 November 2014|language=es|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141106053327/http://noticias24carabobo.com/entretenimiento/noticia/6439/el-sensual-julian-gil-es-uno-de-nuestros-homenajeados-de-hoy-fotos/}}&lt;/ref&gt;. Соли 2008 ӯ дар ''Valeria'' иштирок карда, ҳамзамон нақши аввалини антагонистии худро дар телевизион ва теленовелаи ''Amor comprado'' ба даст овард, ки дар онҷо Эстебан Рондеро бозидааст&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.expresiones.ec/ediciones/2012/09/18/tele/estoy-seguro-de-mi-sexualidad/|title='Estoy seguro de mi sexualidad'|publisher=Expresiones|access-date=5 November 2014|language=es|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141106071646/http://www.expresiones.ec/ediciones/2012/09/18/tele/estoy-seguro-de-mi-sexualidad/}}&lt;/ref&gt;. Сипас ӯ дар силсилафилми телевизионии ''Gabriel'' ҳамроҳ бо [[Чайян]] иштирок кард.

Соли 2008 ӯ аввалин нақши асосии худро дар теленовелаи ''Los Barriga'' ба даст овард. Ӯ дар паҳлӯи ҳунарпешаи Клаудия Бернинзон нақш бозидааст&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.netjoven.pe/espectaculos/13244/Julian-Gil-se-desmaya-durante-la-grabacion-de--quot-Los-Barriga-quot.html|title=Julián Gil se desmaya durante la grabación de &quot;Los Barriga&quot;|access-date=5 November 2014|language=es|accessdate=2023-07-30|archivedate=2021-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210612112200/https://netjoven.pe/espectaculos/13244/Julian-Gil-se-desmaya-durante-la-grabacion-de--quot-Los-Barriga-quot.html}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2009 дар теленовелаи ''Sortilegio'' иштирок кардааст. Ҳамон сол ӯ қаҳрамони силсилафилми испании [[Valientes]] шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.formulatv.com/noticias/13509/julian-gil-marco-de-paula-y-michel-gurfi-protagonizan-la-adaptacion-de-valientes/|title=Julián Gil, Marco de Paula y Michel Gurfi protagonizan la adaptación de 'Valientes'|publisher=FórmulaTV |access-date=5 November 2014|language=es}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.quien.com/espectaculos/2009/07/28/julian-gil-el-villano-mas-seductor|title=Julián Gil el villano más seductor|author=Salim Kuri |date=28 July 2009|publisher=Revista Quién|access-date=4 November 2014|language=es}}&lt;/ref&gt;. Он сол ӯ ҷоизаи ''Califa de Oro Award'' барои беҳтарин бозигарро ба даст овард.

Моҳи майи соли 2015 Гил расман ба ҷои [[Фернандо Фиоре]] ба ҳайси мизбони Республикаи Депортива гузашт&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.venevision.net/mundo-show/nota/julian-gil-sera-el-nuevo-presentador-de-republica-deportiva|title=Julián Gil será el nuevo presentador de República Deportiva|publisher=venevision.net|date=6 May 2015|access-date=12 May 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Ӯ бо Бренда Торрес издивоҷ карда буд&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.peopleenespanol.com/famoso/julian-gil|title=13 cosas que no sabías de Julián Gil en el día de su cumpleaños|publisher=PeopleEnEspañol.com|date=13 June 2015|access-date=24 August 2015}}&lt;/ref&gt;.  Ӯ духтаре Никол ва як писаре Ҷулес дорад.  Соли 2016, ӯ бо Марҷори Де Соуза муносибати ошиқона дошт, ки аз ӯ Матиас Грегорио Хил де Соуза ном писар дошт, муносибати байни Де Соуза ва Хил соли 2017 ба шароити номусоид хотима ёфт&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/fotos-la-guapa-hija-de-julian-gil/mocj!MBZpXHG0uosEw/
|title=La guapa hija de Julian Gil
|publisher=publimetro.com
|date=2015
|access-date=9 November 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==

=== Филмҳо ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо
|-
|2001 || ''Marina ''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.bausanfilms.com/mfitxaDetall.php?idioma=ES&amp;produccio=60&amp;tipo=telemovies&amp;titulo=MARINA|title=Marina|date=2001|publisher=Bausan Films|access-date=15 November 2014|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303165930/http://www.bausanfilms.com/mfitxaDetall.php?idioma=ES&amp;produccio=60&amp;tipo=telemovies&amp;titulo=MARINA|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303165930/http://www.bausanfilms.com/mfitxaDetall.php?idioma=ES&amp;produccio=60&amp;tipo=telemovies&amp;titulo=MARINA}}&lt;/ref&gt;|| John ||
|-
|2002 || ''Más allá del límite''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.primerahora.com/entretenimiento/farandula/nota/formantremendoparrandon-458204/|title=¡Forman tremendo parrandón!|publisher=primerahora|date=31 December 2010|access-date=13 August 2015}}&lt;/ref&gt;|| Муштзан ||
|-
|2004 || ''La caja de problemas''&lt;ref&gt;{{cite web
 |language     = es
 |url          = http://www.caracol.com.co/noticia/tito-rojas-debuta-como-actor-en-la-pelicula--cara-de-problemas/20040531/nota/154542.aspx
 |title        = Tito Rojas debuta como Actor en la pelicula &quot;cara de problemas&quot;
 |publisher    = caracol.com.co
 |date         = 31 May 2004
 |access-date  = 13 January 2015
 |url-status   = dead
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20150113063056/http://www.caracol.com.co/noticia/tito-rojas-debuta-como-actor-en-la-pelicula--cara-de-problemas/20040531/nota/154542.aspx
 |archive-date = 13 January 2015
 |accessdate   = 2023-07-30
 |archivedate  = 2016-03-04
 |archiveurl   = https://web.archive.org/web/20160304120350/http://www.caracol.com.co/noticia/tito-rojas-debuta-como-actor-en-la-pelicula--cara-de-problemas/20040531/nota/154542.aspx
}}&lt;/ref&gt;|| Gardener ||
|-
|2005 || ''[[Fuego en el alma]]''&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=E224563241614BA4BB5EA5184ECC5071&amp;year=2002&amp;keyword=
|title=Idalia Pérez Garay convierte en realidad los juegos de niña con su hermana
|website=primerahora.com
|date=23 July 2002
|access-date=12 August 2015
|archive-date=3 March 2016
|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303191101/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=E224563241614BA4BB5EA5184ECC5071&amp;year=2002&amp;keyword=
|url-status=dead
|accessdate=2023-07-30
|archivedate=2016-03-03
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303191101/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=E224563241614BA4BB5EA5184ECC5071&amp;year=2002&amp;keyword=
}}&lt;/ref&gt; || Millo ||
|-
|2006 || ''El milagro de Coromoto''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.eluniverso.com/2006/06/20/0001/260/FD05EC61FCA24A0D9DCE7A46798C71AF.html|title='El milagro de Coromoto'
|publisher=eluniverso.com
|date=20 June 2006
|access-date=28 April 2015}}&lt;/ref&gt; || Jaime ||
|-
|2008 || ''Historias Delirantes''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.cisnerosmediadist.com/es/media/historias-delirantes|title=Historias delirantes
|publisher=cisnerosmediadist.com
|access-date=1 August 2016}}&lt;/ref&gt; ||   ||
|-
|2010 || ''Entre piernas''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.quien.com/espectaculos/2009/10/20/julian-gil-actuara-en-cine-con-plutarco|title=Julián Gil actuará en cine con Plutarco
|publisher=quien.com
|date=20 October 2009
|access-date=13 February 2017}}&lt;/ref&gt; || Paco ||
|-
|2014 || ''Lotoman 003''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://vidayestilo.terra.com/hispanic-heritage/cine/julian-gil-filma-pelicula-en-republica-dominicana,b9183c4f48471410VgnVCM20000099cceb0aRCRD.html|title=El actor Julian Gil en Lotoman 003|date=2014|publisher=Terra|access-date=31 May 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160827192219/http://vidayestilo.terra.com/hispanic-heritage/cine/julian-gil-filma-pelicula-en-republica-dominicana,b9183c4f48471410VgnVCM20000099cceb0aRCRD.html}}&lt;/ref&gt; || El Boricua ||
|-
|2014 || ''Misterio's: Llamas de sueños''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://highhillentertainment.com/productions/misterios/|title=Misterio's|publisher=highhillentertainment|date=12 May 2014|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt; || Leonardo Aguilar ||
|-
|2016 || ''Loki 7''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.diariohispaniola.com/noticia/22913/entretenimiento-y-cultura/barcelo-imperial-onyx-presenta-premiere-de-la-pelicula-loki-7.html/|title=Barceló Imperial Onyx presenta premiere de la película Loki 7|publisher=diariohispaniola|date=10 August 2016|access-date=10 August 2016}}&lt;/ref&gt; || Rodrigo ||
|-
|2017|| ''Santiago Apóstol''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://laprensa.peru.com/espectaculos/noticia-julian-gil-marjorie-sousa-santiago-apostol-pelicula-semana-santa-celebridades-instagram-mexico-fotos-70740|title=Julián Gil: así luce en 'Santiago Apóstol', película que estrena en Viernes Santo|publisher=laprensa.peru.com|date=14 April 2017|access-date=15 April 2017|accessdate=2023-07-30|archivedate=2019-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190425061146/https://laprensa.peru.com/espectaculos/noticia-julian-gil-marjorie-sousa-santiago-apostol-pelicula-semana-santa-celebridades-instagram-mexico-fotos-70740}}&lt;/ref&gt; || Santiago Apóstol ||
|-
|2022
|''[[Valentino, Be Your Own Hero Or Villain]]''
|Fernando
|
|}

=== Телевизион ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Тавзеҳот
|-
|2001 || ''Julián por la noche''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=C8327D65E8DF4BC3AAC1C625FF43ABC6&amp;year=2002&amp;keyword=|title=Sunshine Logroño y Fernando Arévalo por todo lo alto con su agite de tres días|website=primerahora.com|date=26 March 2002|access-date=23 May 2016|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304023201/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=C8327D65E8DF4BC3AAC1C625FF43ABC6&amp;year=2002&amp;keyword=|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304023201/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=C8327D65E8DF4BC3AAC1C625FF43ABC6&amp;year=2002&amp;keyword=}}&lt;/ref&gt; ||Худаш ||Баранда ва коргардон
|-
|2002 || ''Mi conciencia y yo''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.eluniverso.com/2002/09/30/0001/262/D7FDB2D8B65F4F9C9C7F89E09B3D77E4.html|title='Mi conciencia y yo' se estrena hoy|date=30 September 2002|publisher=El Universo|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt;||Alfonso ||
|-
|2004 || ''Apartamento 52''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.tvynovelas.com/us/noticias/15/04/22/julian-gil-tendranuevoshowenunivision.html|title=Julián Gil ¿tendrá nuevo show en Univisión?|date=22 April 2015|access-date=31 May 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160919103741/http://www.tvynovelas.com/us/noticias/15/04/22/julian-gil-tendranuevoshowenunivision.html}}&lt;/ref&gt;||Худаш ||Баранда ва коргардон
|-
|2004 || ''La caja de problemas''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.caracol.com.co/noticia/tito-rojas-debuta-como-actor-en-la-pelicula--cara-de-problemas/20040531/nota/154542.aspx|title=Tito Rojas debuta como Actor en la pelicula &quot;cara de problemas&quot;|publisher=caracol.com.co|date=31 May 2004|access-date=31 May 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150113063056/http://www.caracol.com.co/noticia/tito-rojas-debuta-como-actor-en-la-pelicula--cara-de-problemas/20040531/nota/154542.aspx|archive-date=13 January 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120350/http://www.caracol.com.co/noticia/tito-rojas-debuta-como-actor-en-la-pelicula--cara-de-problemas/20040531/nota/154542.aspx}}&lt;/ref&gt; ||Gardener || [[Телефилм]]
|-
|2006 || ''[[Decisiones]]''|| Efrain || Қисм: &quot;La rubia, la triguena &amp; la morena&quot;
|-
|2006–2007 || ''Por todo lo alto''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.elcolombiano.net/noticia/1111/julian-gil-se-va-de-miami-al-amazonas|title=Julián Gil se va de Miami al Amazonas|date=7 June 2006|publisher=El Colombiano|access-date=31 May 2015|archive-date=8 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141008095233/http://www.elcolombiano.net/noticia/1111/julian-gil-se-va-de-miami-al-amazonas|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008095233/http://www.elcolombiano.net/noticia/1111/julian-gil-se-va-de-miami-al-amazonas}}&lt;/ref&gt;
||Halcón ||
|-
|2007–2008 || ''[[Acorralada]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://entretenimiento.terra.com/novelas/una-cara-conocida-en-acorralada,8738fbc691217410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|title=Una cara conocida en 'Acorralada'|date=16 January 2007|publisher=Entretenimiento Terra|access-date=31 May 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104095832/http://entretenimiento.terra.com/novelas/una-cara-conocida-en-acorralada,8738fbc691217410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html}}&lt;/ref&gt; || Pancho &quot;Pancholón&quot;   ||Антагонист
|-
|2007 || ''Isla Paraiso''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.todotnv.com/isla-paraiso-venevision-international-2007-capitulos-1-5.html|title=Isla paraíso|date=23 September 2009|publisher=todotnv|access-date=31 May 2015|archive-date=6 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306021730/http://todotnv.com/isla-paraiso-venevision-international-2007-capitulos-1-5.html|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306021730/http://todotnv.com/isla-paraiso-venevision-international-2007-capitulos-1-5.html}}&lt;/ref&gt;
|| Armando ||
|-
|2007 || ''Mi adorada Malena''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.todotnv.com/mi-adorada-malena-primera-novela-interactiva.html|title=Mi adorada Malena primera novela interactiva|date=2007|publisher=Todotnv|access-date=31 May 2015|archive-date=5 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705011615/http://www.todotnv.com/mi-adorada-malena-primera-novela-interactiva.html|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2015-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150705011615/http://www.todotnv.com/mi-adorada-malena-primera-novela-interactiva.html}}&lt;/ref&gt; || Mateo ||
|-
|2008; 2010–2013|| ''Nuestra Belleza Latina''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.peopleenespanol.com/article/julian-gil-ya-no-sera-juez-de-nuestra-belleza-latina|title=Julián Gil ya no será juez de Nuestra Belleza Latina|author=  Yolaine Díaz |date=6 December 2013|publisher=People en Espanol|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt;|| Худаш|| Суд ([[Nuestra Belleza Latina 2015|Мавсими 9]] – [[Nuestra Belleza Latina 2016|Мавсими 10]])
|-
|2008 || ''100 x 35''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.primerahora.com/entretenimiento/tv/nota/juliangildeseaentrarallibrodeguinness-216841/|title=Julián Gil desea entrar al libro de Guinness|date=8 May 2008|publisher=primerahora|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt;|| Худаш|| Баранда ва коргардон
|-
|2008 || ''[[Valeria]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.fulltv.com.ar/telenovelas/valeria.html|title=Julian Gil|date=2008|publisher=fulltv|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt; || Daniel Ferrari ||
|-
|2008 || ''[[Amor Comprado]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.telenovelasplus.com/personajes-de-amor-comprado.html|title=Personajes de Amor comprado|date=2008|publisher=telenovelasplus|access-date=31 May 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710170021/http://www.telenovelasplus.com/personajes-de-amor-comprado.html|archive-date=10 July 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125635/http://telenovelasplus.com/personajes-de-amor-comprado.html}}&lt;/ref&gt;
|| Esteban Rondero||
|-
|2008 || ''Los Barriga''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.primerahora.com/entretenimiento/farandula/nota/enamoradodeunagordita-236472/|title=Enamorado de una gordita|date=10 July 2008|publisher=primerahora|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt; || Francesco Cézanne ||
|-
|2008 || ''Gabriel''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://edant.clarin.com/diario/2009/04/01/espectaculos/c-00401.htm|title=De amor y de sangre|date=1 April 2009|publisher=clarin|access-date=31 August 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303205916/http://edant.clarin.com/diario/2009/04/01/espectaculos/c-00401.htm}}&lt;/ref&gt; ||Dr. Bernardo Padrón || {{Plainlist|
*&quot;Perdóname padre porque he pecado&quot; (Мавсими 1, Қисми 1)
*&quot;Libranos de nuestros enemigos&quot; (Мавсими 1, Қисми 2)
*&quot;El último amanecer&quot; (Мавсиси 1, Қисми 10)
}}
|-
|2009 || ''[[Sortilegio]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://novelasyseries.univision.com/sortilegio/personajes/article/2012-07-25/julian-gil-ulises-sortilegio|title=Julian Gil es Ulises en Sortilegio|date=25 July 2012|publisher=telenovelasyseries|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt;
|| Ulises ||Антагонист
|-
|2009 || ''Valientes''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.formulatv.com/noticias/13509/julian-gil-marco-de-paula-y-michel-gurfi-protagonizan-la-adaptacion-de-valientes/|title=Julián Gil, Marco de Paula y Michel Gurfi protagonizan la adaptación de 'Valientes'|publisher=formulatv|date=4 December 2009|access-date=18 August 2015}}&lt;/ref&gt; || Leo Soto ||
|-
|2010–2011 || ''[[Eva Luna (telenovela)|Eva Luna]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.primerahora.com/entretenimiento/farandula/nota/juliangilvuelvedevillano-393109/|title=Julián Gil vuelve de villano|date=6 November 2010|publisher=primerahora|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt;
 || Leonardo &quot;Leo&quot; Arisméndi ||Антагонист
|-
|2011–2012 || ''[[La que no podía amar]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.dlatinos.com/portal/index.php/entretenimiento/5031-julian-gil-el-que-si-podia-amar|title=Julian Gil el que si podia amar|date=1 February 2012|publisher=Dlatinos.com|access-date=31 May 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304171635/http://dlatinos.com/portal/index.php/entretenimiento/5031-julian-gil-el-que-si-podia-amar|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304171635/http://dlatinos.com/portal/index.php/entretenimiento/5031-julian-gil-el-que-si-podia-amar}}&lt;/ref&gt;
|| Bruno Rey ||Антагонист
|-
|2012 || ''[[¿Quién eres tú?]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.peopleenespanol.com/article/la-telenovela-quien-eres-tu-sale-del-aire-apenas-dos-semanas-despues-de-su-estreno|title=La telenovela ''¿Quién eres tú?'' sale del aire apenas dos semanas después de su estreno|date=23 January 2013|publisher=People en Español|access-date=31 May 2015}}&lt;/ref&gt;
|| Felipe Esquivel || Протагонист
|-
|2013 || ''[[Los secretos de Lucía]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://entretenimiento.terra.com/novelas/julian-gil-participa-en-la-teleserie-de-accion-los-secretos-de-lucia,65cadf6bcf665410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|title=Julián Gil participa en la teleserie de acción 'Los secretos de Lucía'|author=Terra Network|date=2 October 2013|publisher=Entretenimiento Terra|access-date=31 May 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141104102412/http://entretenimiento.terra.com/novelas/julian-gil-participa-en-la-teleserie-de-accion-los-secretos-de-lucia,65cadf6bcf665410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html}}&lt;/ref&gt; ||Robert Neville ||Антагонист
|-
|2014–2015 || ''[[Hasta el fin del mundo]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.tvnotas.com.mx/2014/10/03/C-66289-pedro-fernandez-y-julian-gil-terminaron-a-golpes-en-hasta-el-fin-del-mundo.php|title=Pedro Fernández y Julián Gil terminaron a golpes en 'Hasta el fin del mundo'|author=Susana Heredia|date=3 October 2014|publisher=Revista TVnotas|access-date=31 May 2015|accessdate=2023-07-30|archivedate=2015-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151001195152/http://www.tvnotas.com.mx/2014/10/03/C-66289-pedro-fernandez-y-julian-gil-terminaron-a-golpes-en-hasta-el-fin-del-mundo.php}}&lt;/ref&gt; ||Patricio Iturbide ||Main Antagonist
|-
|2015—present || ''[[República Deportiva]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.peopleenespanol.com/en/article/julian-gil-nueva-imagen-republica-deportiva-univision-presentador|title=Julián Gil, nuevo presentador de República deportiva de Univisión|author=Alexander Mabry-Paraiso|date=6 May 2015|publisher=People en Espanol|access-date=14 May 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043934/http://www.peopleenespanol.com/en/article/julian-gil-nueva-imagen-republica-deportiva-univision-presentador|archive-date=4 March 2016}}&lt;/ref&gt;
||Худаш ||Баранда
|-
|2016 || ''[[Sueño de amor (2016 telenovela)|Sueño de amor]]''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/julian-gil-rompe-cliches-como-villano-en-sueno-de-amor/mpbw!JuDydDzNnqUO/|title=Julián Gil rompe clichés como villano en &quot;Sueño de Amor|date=23 February 2016|publisher=Publimetro|access-date=14 May 2016|archive-date=4 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160604022618/http://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/julian-gil-rompe-cliches-como-villano-en-sueno-de-amor/mpbw!JuDydDzNnqUO/|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-06-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160604022618/http://www.publimetro.com.mx/entretenimiento/julian-gil-rompe-cliches-como-villano-en-sueno-de-amor/mpbw!JuDydDzNnqUO/}}&lt;/ref&gt;
|| Ernesto de la Colina || Антагонист
|-
|2018–2019|| ''[[Por amar sin ley]]''&lt;ref&gt;{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Ana Brenda protagonizará la nueva telenovela de Televisa, ¿quién será su galán?|url=http://peopleenespanol.com/telenovelas/ana-brenda-y-david-zepeda-juntos-telenovela/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People En Español]]|access-date=12 January 2018|language=es}}&lt;/ref&gt;
|| Carlos Ibarra ||Антагонист
|-
|2020|| ''[[Médicos]]''|| Carlos Ibarra (Камео) || Меҳмонӣ
|-
|2021|| ''[[¿Qué le pasa a mi familia?]]''&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Mobarak |first1=Santiago |title=Julián Gil luchará por casarse con el amor de su vida en '¿Qué le pasa a mi familia?' |url=https://www.lasestrellas.tv/telenovelas/que-le-pasa-a-mi-familia/julian-gil-luchara-por-casarse-con-el-amor-de-su-vida-en-que-le-pasa-a-mi-familia |website=lasestrellas.tv |access-date=23 February 2021 |language=es |date=10 February 2021}}&lt;/ref&gt; || Carlos Iturbide Urquidi || Ҳампратагонист
|-
|2022|| ''[[La herencia (2022 TV series)|La herencia]]''|| Próspero Millán Rico || Доимӣ
|-
|-
|2022|| ''[[Sientese Quien Pueda]]''|| Худаш || Баранда
|}

== Театр ==
* 2000: ''Nueve semanas y media''&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://www.primerahora.com/entretenimiento/farandula/nota/dolidojuliangilporelpocoapoyo-361573/
|title=Dolido Julián Gil por el poco apoyo
|publisher=primerahora.com
|date=1 February 2010
|access-date=1 September 2015}}&lt;/ref&gt;
* 2000: ''Sexo, pudor y lagrimas''&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=F89ADC84E5BB11D4A2BB00508B124842&amp;year=2001&amp;keyword=
|title=Tal como me lo contaron &quot;Sexo, pudor y lágrimas&quot; en Ponce
|publisher=primerahora.com
|date=9 January 2001
|access-date=29 May 2016
|archive-date=16 February 2017
|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216005310/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=F89ADC84E5BB11D4A2BB00508B124842&amp;year=2001&amp;keyword=
|url-status=dead
|accessdate=2023-07-30
|archivedate=2017-02-16
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216005310/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=F89ADC84E5BB11D4A2BB00508B124842&amp;year=2001&amp;keyword=
}}&lt;/ref&gt;
* 2001: ''En pelotas'':&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=18E776B4824811D5A2DB00508B124842&amp;year=2001&amp;keyword=
|title=Quieren ponerle pantalones a la obra &quot;En pelotas…&quot;
|publisher=primerahora.com
|date=27 July 2001
|access-date=4 September 2015
|archive-date=16 February 2017
|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216001657/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=18E776B4824811D5A2DB00508B124842&amp;year=2001&amp;keyword=
|url-status=dead
|accessdate=2023-07-30
|archivedate=2017-02-16
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170216001657/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=18E776B4824811D5A2DB00508B124842&amp;year=2001&amp;keyword=
}}&lt;/ref&gt; Papito
* 2002: ''Los gallos salvajes'':&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=7CB1AF2850314AE6853E6536E240B197&amp;year=2002&amp;keyword=|title=&quot;Los gallos salvajes&quot; dramático retrato de torcida relación paternofilial|author=Frances Tirado|publisher=primerahora|date=10 September 2002|access-date=27 August 2015|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201352/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=7CB1AF2850314AE6853E6536E240B197&amp;year=2002&amp;keyword=|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303201352/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=7CB1AF2850314AE6853E6536E240B197&amp;year=2002&amp;keyword=}}&lt;/ref&gt; Luciano Miranda Junior
* 2002: ''El cotorrito by the sea'':&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://www.vivetustelenovelas.com/foto-de-julian-gil-como-mujer/
|title=Foto de Julian Gil como mujer
|publisher=vivetustdaelenovelas.com
|date=22 March 2012
|access-date=31 August 2015
|archive-date=5 June 2016
|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605073801/http://www.vivetustelenovelas.com/foto-de-julian-gil-como-mujer/
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; Bugambilia
* 2004: ''La princesa en el lago de los cisnes''&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/119388.denise-quinones-debutara-como-actriz.html
|title=Denise Quiñones debutará como actriz
|author=Amary Santiago Torres
|website=elsiglodetorreon.com
|date=14 November 2004
|access-date=17 April 2017
|accessdate=2023-07-30
|archivedate=2017-05-17
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517143035/https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/119388.denise-quinones-debutara-como-actriz.html
}}&lt;/ref&gt;
* 2005: ''Luminaria'':&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://www.adendi.com/archivo.asp?num=580448&amp;year=2003&amp;month=9&amp;keyword=
|title=Luminarias de mentiras
|publisher=adendi.com
|date=19 September 2003
|access-date=27 May 2016
|archive-date=21 June 2016
|archive-url=https://web.archive.org/web/20160621114508/http://www.adendi.com/archivo.asp?num=580448&amp;year=2003&amp;month=9&amp;keyword=
|url-status=dead
|accessdate=2023-07-30
|archivedate=2016-06-21
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160621114508/http://www.adendi.com/archivo.asp?num=580448&amp;year=2003&amp;month=9&amp;keyword=
}}&lt;/ref&gt; Franz
* 2003: ''Tarzan – Salvemos la selva'':&lt;ref&gt;{{Cite web|language=es|url=http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=7EDD85C55914407588CBED7AB1C03A5C&amp;year=2003&amp;keyword=|title=Mensaje de protección de la naturaleza|author=Amary Santiago Torres|publisher=primerahora.com|date=14 November 2003|access-date=26 August 2015|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303212450/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=7EDD85C55914407588CBED7AB1C03A5C&amp;year=2003&amp;keyword=|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303212450/http://corp.primerahora.com/archivo.asp?guid=7EDD85C55914407588CBED7AB1C03A5C&amp;year=2003&amp;keyword=}}&lt;/ref&gt; Tarzan
* 2005: ''El crimen del Padre Amaro'':&lt;ref&gt;{{Cite web
|language=es
|url=http://www.adendi.com/archivo.asp?num=4153&amp;year=2005&amp;month=3&amp;keyword=
|title=Bajo lupa la polémica del celibato
|author=Eileen Rivera Esquilín
|publisher=adendi.com
|date=18 March 2005
|access-date=2 March 2017
}}{{Dead link|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Padre Amaro Viera
* 2007: ''Descarados''&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://miami.univision.com/entretenimiento/slideshow/2007-06-21/conoce-a-estos-descarados|title=Conoce a estos &quot;descarados&quot;|publisher= Univision |access-date=4 November 2014}}&lt;/ref&gt;
* 2008: ''¿Por qué los hombre aman a las cabronas?'':&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www.primerahora.com/entretenimiento/farandula/nota/juliangilsepreguntaporqueloshombreamanalascabronas-144407/|title=Julián Gil se pregunta ¿por qué los hombre aman a las cabronas?|date=4 January 2008|publisher= Primera Hora |access-date=4 November 2014}}&lt;/ref&gt; Jorge
* 2013: ''Aquel tiempo de campeones'':&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://rotativo.com.mx/entretenimiento/151585-regresa-julian-gil-a-mexico-para-protagonizar-la-obra-aquel-tiempo-de-campeones/|title=Regresa Julián Gil a México para protagonizar la obra &quot;Aquel tiempo de campeones&quot;|publisher=Diario Rotativo México|access-date=4 November 2014|accessdate=2023-07-30|archivedate=2016-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160219093847/https://rotativo.com.mx/entretenimiento/151585-regresa-julian-gil-a-mexico-para-protagonizar-la-obra-aquel-tiempo-de-campeones/}}&lt;/ref&gt; Phil Romano
* 2015: ''Divorciemonos mi amor'':&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es
|url=http://www.encandela.com/2015/09/09/julian-gil-se-transforma-en-benny-toda-una-mujer/
|title=Julián Gil se transforma en Benny, toda una mujer en su reto teatral
|publisher=encandela.com
|date=9 September 2015
|access-date=17 September 2015
|archive-date=17 September 2015
|archive-url=https://archive.today/20150917204033/http://www.encandela.com/2015/09/09/julian-gil-se-transforma-en-benny-toda-una-mujer/
|url-status=dead
|accessdate=2023-07-30
|archivedate=2015-09-17
|archiveurl=https://archive.ph/20150917204033/http://www.encandela.com/2015/09/09/julian-gil-se-transforma-en-benny-toda-una-mujer/
}}&lt;/ref&gt; Benigna &quot;Benny&quot;

== Ҷоизаҳо ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Сол
! Ҷоиза
! Категория
! Теленовела
! Натиҷа
|-
| 2010|| [[People en Español|Premios People en Español]]|| Беҳтарин ҳунарпешаи умедбахш|| ''[[Sortilegio]]''||{{won}}&lt;ref&gt;{{cite web|language=es|url=http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137841/julian-gil-nominado-tvynovelas/|title=El actor sigue muy contento por su participación en Sortilegio|date=11 February 2010|publisher=esmas|access-date=15 November 2014|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112230721/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137841/julian-gil-nominado-tvynovelas/|url-status=dead|accessdate=2023-07-30|archivedate=2014-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141112230721/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137841/julian-gil-nominado-tvynovelas/}}&lt;/ref&gt;
|-
|rowspan=2| 2011|| [[Premios Juventud]]|| What a Hottie!||rowspan=2|  ''[[Eva Luna]]''||{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |  Premios People En Español|| rowspan=&quot;5&quot; | Беҳтарин антагонист||{{won}}&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es|url=http://www.peopleenespanol.com/article/brilla-la-alfombra-roja-de-los-premios-people-en-espanol|title=Brilla la alfombra roja de los premios People en Español|author=José R.Pagán |date=8 December 2011|publisher=People En Español|access-date=15 November 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012||   ''[[La que no podía amar]]''||{{nom}}&lt;ref&gt;{{cite web
|language=es|url=http://novelasyseries.univision.com/premios-tv-y-novelas/chismes/article/2012-05-27/los-grandes-olvidados-del-tvynovelas|title=Los grandes &quot;olvidados&quot; de los Premios TVyNovelas 2012|author=María Elena Venant|date=27 May 2012|publisher=Novelas y Series|access-date=15 November 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
|2014
|''[[Hasta el fin del mundo|Hasta El Fin Del Mundo]]''
|{{Nom}}
|-
|2017
|[[35th TVyNovelas Awards]]
|''[[Sueño de amor (2016 telenovela)|Sueno De Amor]]''
|{{Nom}}
|-
|2019
|[[37th TVyNovelas Awards]]
|''[[Por amar sin ley]]''
|{{Nom}}
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Пуэрто Рико]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Пуэрто Рико]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Пуэрто Рико]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони Испанӣ ва Амрикои Лотинӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои Пуэрто Рико]]</text>
      <sha1>m7ahkry8ltexzflq1d8y20f4u5zaobj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Холид Эрганч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278266</id>
    <revision>
      <id>1477088</id>
      <parentid>1410926</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13200" sha1="nxh7ope3769iohgk9iqhct2fb9ag1xf" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Холид Эрганҷ
|номи аслӣ            = {{lang-tr|Halit Ergenç}}
|тасвир               =
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Холид Эрганҷ
|таърихи таваллуд       = 30.04.1970
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Истанбул}}, [[Туркия]] 
|таърихи даргузашт           = 
|маҳалли даргузашт         = 
|шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Туркия}}
|касб                 = [[ҳунарпеша]]
|солҳои фаъолият      = 1996-то ҳол
|самт                 = [[театр]]&lt;br&gt;[[телевизион]]&lt;br&gt;[[синамо]] 
|мукофотҳо            = 
}}
'''Холид Эрганҷ''' ({{lang-tr|Halit Ergenç}}); тав. [[30 апрел]]и [[1970]], [[Истанбул]], [[Туркия]]) — ҳунарпешаи [[театр]], [[телевизион]] ва [[синамо]]и турк.

== Зиндагинома ==
Холид Эрганҷ 30 апрели соли 1970 дар [[Истанбул]], дар оилаи ҳунарпеша Саид Эрганҷ таваллуд шудааст. Маълумоти миёнаро соли 1989 дар литсейи Отатурк ба итмом расонидааст. Холид ба Донишгоҳи техникии Истанбул дохил шуда&lt;ref name=&quot;gercekgundem&quot;&gt;{{cite news |last=Turgut |first=Alper |title=Türkiye bir başarı öyküsüdür|pages= |publisher=Gerçek Gündem |date=2008-11-10|url=http://www.gercekgundem.com/?p=161131|accessdate=2010-11-15}}&lt;/ref&gt; пас аз соли аввали таҳсил, ӯ ба Донишгоҳи Мимар Синан гузаштааст, илова бар таҳсил, ба ҳайси оператор ва фурӯшанда кор кардааст. Чанд муддат ӯ вокалист ва раққос буд ва бо овозхон [[Аҷда Пеккан]] ҳамкорӣ мекард&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.idiletisim.com.tr/en/actors/halit-ergenc |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712020408/http://www.idiletisim.com.tr/en/actors/halit-ergenc |archivedate=2020-07-12 }}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
Соли 1996, Холид ба театри Дормен пазируфта шуд ва дар он ҷо аввалин нақши асосии худро дар намоишномаи &quot;Подшоҳ ва ман&quot; ба даст овард. Вай дар силсилафилми &quot;Фариштаи сиёҳ&quot; дар телевизион намоишномаи хубе нишон дод.  Эрганҷ дар театр бозӣ карданро идома дод, ӯ дар намоишномаҳои аз қабили ''The Adventures of ZAK-Kate'', ''Tatlı Charity'',''Beni Seviyor'',''Kral ve Ben'', ''Amphitrion'', ''Evita'', ''Hayalet ve Ötekiler'',''Şarkılar Susarsa'' нақш офаридааст. Пас аз кор дар силсилафилми телевизионии Köşe Kapmaca ва Böyle mi Olacaktı, ӯ ба [[Ню-Йорк]] рафт ва дар намоишномаи &quot;Adventures of Zach&quot; нақш бозид.

Соли 2000, Эрганҷ дар филмҳои Hiç Yoktan Aşk and Ölümün El Yazısı, силсилафилми Dedem, Gofret ve Ben ва Zerda нақши асосиро гирифт, ки дар он ҷо шарики ӯ [[Эҷе Услу]] буд. Холид инчунин дар намоишномаҳои театрӣ, ба мисли Bugün Git Yarın Gel, Popcorn, Arapsaçı бозӣ кардааст. Соли 2004 ӯ дар силсилафилми &quot;Aliye&quot; бо [[Санам Челик]] ва [[Наҷот Ишлер]] нақш гирифт.

Соли 2005 Эрганҷ дар [[драма]]и &quot;Падар ва писар&quot; -и коргардон [[Чаған Ирмак]] нақш офарид. Соли 2006, ӯ яке аз нақшҳои асосиро дар филми &quot;Net 2.0&quot; ба даст овард. Аз соли 2006 Эрганҷ дар силсилафилми &quot;Ҳазору як шаб&quot; дар нақши Онур Аксал нақш бозидааст.  Дар ин давра, ӯ инчунин дар филмҳо нақшҳо бозидааст: Devrim Arabaları ва Acı Aşk. Эрганҷ инчунин дар филми Dersimiz Atatürk нақши [[Мустафо Камол Отатурк]]ро бозидааст. Соли 2011, ӯ дар силсилафилми &quot;Асри мухташам&quot; нақш гирифт ва дар он нақши Султон Сулаймонро иҷро кард.

Холид як раққоси бомаҳорат низ мебошад. Вай дар барномаи рақси калонсолони [[Туркия]] ширкат варзид.

Вай изҳор дошт, ки аз ҳамкорӣ бо коргардон Закӣ Дамиркубуз ва [[Фарзон Озпетек]] лаззат мебарад, аммо ӯ кор карданро бо коргардонҳои ҷавон ва боистеъдод [[Раҳо Эрдем]] ва [[Чаған Ирмак]] тарҷеҳ медиҳад.

Соли 2020 силсилафилми &quot;Вавилон&quot; -и Улуч Байрактар ​​бо наъшофарии Холид ба намоиш баромад. Дар он ситораҳои синамои турк [[Бирҷа Акалай]], [[Нур Фоттеҳоғлу]], [[Масъуд Акуста]], [[Озан Гювен]] ва [[Онур Сайлак]] низ нақш офаридаанд. Навор дар бораи марде нақл мекунад, ки ҳаёти худро байни ҳамсар ва маъшуқаи худ тақсим мекунад. Ӯ профессори иқтисодии донишгоҳи бонуфуз мебошад.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Холид бо ҳунарпеша [[Бергузар Корел]] соли 2009 издивоҷ кардааст, ки 9 феврали соли 2010 писараш Алӣ ва 8 марти соли 2020 писари дигараш Хон таваллуд шудаанд&lt;ref name=&quot;haberturk&quot;&gt;{{cite news|title=Bergüzar Korel ve Halit Ergenç evlendi.|newspaper=Habertürk|date=2009-08-08|url=http://www.haberaktuel.com/berguzar-korel-ve-halit-ergenc-evlendi.-haberi-215148.html|accessdate=2010-11-15|archivedate=2010-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100529102451/http://www.haberaktuel.com/berguzar-korel-ve-halit-ergenc-evlendi.-haberi-215148.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/berguzar-korel-ikinci-kez-anne-oldu-41464268 |title=Bergüzar Korel ikinci kez anne oldu... İşte bebeğin adı! |newspaper=Hürriyet |date=9 March 2020 |accessdate=9 March 2020}}&lt;/ref&gt;. Бародари хурдиаш Мехмед Саид Эрганҷ, ки ба хотири номи падарашон номгузорӣ шудааст, низ ҳунарпеша аст.&lt;ref&gt;https://www.imdb.com/name/nm11417275/?ref_=nv_sr_srsg_0&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==
===Филмҳо===
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-style=&quot;background:#B0C4DE;&quot;
! Сол
! Номгӯй 
! Нақш 
! Notes
| Шарҳҳо
|rowspan=&quot;1&quot;| 2000
| ''Ölümün El Yazısı''
| 
| 
|- 
| 2004
| ''Okul''
| 
| 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2005
| ''The Net 2.0''
|
| 
|-
| ''Babam ve Oğlum''
| Озкан
| 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2006
| ''Tramvay''
| Назир
| 
|-
| ''İlk Aşk''
|
| 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2008
| ''Devrim Arabaları''
| Муҳандис Уғур
| Нақши асосӣ 
|-
|''Akşamdan Kalma''
|Меҳмед
|
|-
| 2009
| ''Acı Aşk''
|
| 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2010
| ''Dersimiz: Atatürk''
| [[Мустафо Камол Отатурк|Отатурк]]
| Нақши асосӣ
|-
| ''Misafir''
|
| 
|-
|''Akşamdan Kalma 2''
|Меҳмед
|
|-
|2012
|''Akşamdan Kalma 3''
|Меҳмед
|
|-
| 2016
| ''Ali ve Nino''
| [[Фатали Хон Хойский]]
|
|-
| 2017
| ''İstanbul Kırmızısı''
| Орҳан Шоҳин
|Нақши асосӣ&lt;ref&gt;{{cite news|title=İstanbul Kırmızısı için dev kadro|url=http://www.ntv.com.tr/yasam/istanbul-kirmizisi-icin-dev-kadro,VdSbtGPG_USNQFI3SFVDxA|accessdate=4 March 2017|work=NTV|agency=[[Anadolu Agency]]|publisher=ntv.com.tr|date=25 May 2016|language=Turkish}}&lt;/ref&gt;
|-
|2020
|''Mesti Aşk''
| ''Баҳа ал-Дин Валад]]''
| Нақши дуюмдараҷа
|}

===Силсилафилмҳо===
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;&quot;
|-style=&quot;background:#B0C4DE;&quot;
! Солҳо
! Номгӯй 
! Нақшҳо
! Шарҳҳо
|-
| 1996
| ''Tatlı Kaçıklar''
|
|
|-
| 1996
| ''Kara Melek''
|
| 
|-
| 1997
| ''Böyle mi Olacaktı''
| 
|
|-
| 1998
| ''Gurbetçiler''
| 
|
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 2000
| ''Hiç Yoktan Aşk''
| 
| 
|-
| 2001
| ''Dedem, Gofret ve Ben''
|
|
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2002
| ''Kumsaldaki İzler''
|
|
|-
| ''Zeybek Ateşi''
| 
| 
|-
| ''Azad''
|
|
|-
| ''Zerda''
| Даврон
|
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2003
| ''Baba''
|
|
|-
| ''Esir Şehrin İnsanları''
| 
|
|-
| 2004
| ''Aliye''
| Синон Қарахон
|Нақши асосӣ 
|-
|rowspan=&quot;1&quot;| 2006
| ''Binbir Gece''
| Онур Аксал
|Нақши асосӣ 
|-
| 2011–2014
| ''[[:en:Muhteşem Yüzyıl|Асри муҳташам]]''
| [[Сулаймони I]]
|Нақши асосӣ
|-
| 2016–2018
|''Vatanım Sensin''
| Ҷевдет
|Нақши асосӣ
|-
| 2020–
|''Babil''
|Ирфон Туна Сайгун
|Нақши асосӣ 
|-
|2020
|''Rise of Empires: Ottoman''
|Нақлкунанда
|6 қичм
|-
|2020
|''Menajerimi Ara''
|Худаш 
|Нақши меҳмонӣ 
|-
|}

== Театр ==
* 2000 “Bugün Git Yarın Gel” / Ҳалдун Дормен
* 1998 “Popcorn” / Ҳалдун Дормен
* 1997 “Arapsaçı” / Ҳалдун Дормен
* 1996 “Sevgilime Göz Kulak Ol” / Ҳалдун Дормен

== Мукофот ва ҷоизаҳо ==
{| border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#cccccc&quot; 
! Сол !! Мукофот !! Гурӯҳ !! Лоиҳа !! Натиҷа
|-
|2007 || 34.Altın Kelebek Ödülleri &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.ucankus.com/detay/33655/34-altin-kelebek-odulleri-dun-gece-sahiplerini-buldu-pazar-keyfinin-en-iyi-magazin-programi-secildi |title=34. ALTIN KELEBEK ÖDÜLLERİ DÜN GECE SAHİPLERİNİ BULDU!.. PAZAR KEYFİ’NİN EN İYİ MAGAZİN PROGRAMI SEÇİLDİĞİ TÖRENDE KİM, HANGİ ÖDÜLÜ ALDI? |accessdate=2020-09-13 |archivedate=2018-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011013933/https://www.ucankus.com/detay/33655/34-altin-kelebek-odulleri-dun-gece-sahiplerini-buldu-pazar-keyfinin-en-iyi-magazin-programi-secildi }}&lt;/ref&gt; || Беҳтарин ҳунарпеша || Binbir Gece || {{Ғолиб}}
|-
|2009 || Sadri Alışık Sinema ve Tiyatro Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпеша || Devrim Arabaları || {{Ғолиб}}
|-
|2014 || 41.Magnum Altın Kelebek Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпеша || Muhteşem Yüzyıl || {{Ғолиб}}
|-
|rowspan=6| 2017 || 5.Bilkent Tv Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпешаи драма || rowspan=6|Vatanım Sensin || {{Ғолиб}}
|-
|1.Müzikonair Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпешаи силсилафилм|| {{Nom}}
|-
|24.İTÜ EMÖS Başarı Ödülleri || Ҳунарпешаи муваффақи силсилафилми сол|| {{Nom}}
|-
|11.GSÜ EN Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпешаи филм ва силсилафилм || {{Ғолиб}}
|-
|4.Mersin Altın Palmiye Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпешаи телевизион|| {{Nom}}
|-
|6.Fashion Tv Moda Ödülleri || Беҳтарин ҳунарпешаи муваффақи мард|| {{Ғолиб}}
|}

== Нигаред низ ==
*[[Феҳристи ҳунарпешаҳои марди Туркия]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
==Иқтибосҳо==
{{Authority control}}
* [http://www.doyouknowturkey.com/halit-ergenc-suleiman-the-magnificent-modern-king-shahryar-and-more/ Halit Ergenç: Suleiman the Magnificent, Modern King Shahryār and more] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230529095853/https://www.doyouknowturkey.com/halit-ergenc-suleiman-the-magnificent-modern-king-shahryar-and-more/ |date=2023-05-29 }}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Туркия]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Туркия]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]</text>
      <sha1>nxh7ope3769iohgk9iqhct2fb9ag1xf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фақри мутлақ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278385</id>
    <revision>
      <id>1477014</id>
      <parentid>1194700</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T15:20:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2560" sha1="5xjcn0ecq5ws6mb29mi68rxdxgp52wg" xml:space="preserve">{{асосӣ|Фақр}}
'''Фақри мутлақ''' ({{lang-en|Extreme poverty}}) — вазъияте, ки дар он афрод аз манобеъи зарурӣ барои идомаи [[зиндагӣ]] ба куллӣ маҳрум ҳастанд&lt;ref&gt;Krugman, Paul, and Robin Wells. Macroeconomics. 2. New York City: Worth Publishers, 2009. Print.&lt;/ref&gt; ва дар идомаи зиндагӣ дучори мушкил мешаванд. Онон аз таъмини ниёзҳои асосӣ аз қабилӣ хӯрок, пӯшок ва сарпаноҳ нотавонанд. Имрӯз дар ҷаҳон тахминан 1,8 миллиард нафар дар сатҳи ''фақри мутлақ'' зиндагӣ мекунанд.
{{васеъкунии фасл}}

== Рӯзи ҷаҳонии мубориза барои бартараф намудани камбизоатӣ ==
[[22 декабр]]и [[соли 1992]] [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] қарордоди № A/RES/47/196 қабул намудааст, ки он бо номи эъломияи ''«Рӯзи байналмилалии мубориза барои бартараф намудани камбизоатӣ»'' маълум гардмдааст, ва онро [[17 декабр]], аз соли 1993 кулли башарияти дунё истиқбол мегирад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* [https://www.un.org/millenniumgoals/poverty.shtml United Nations Millennium Development Goals and Beyond 2015. — Goal 1: Eradicate Extreme Poverty and Hunger.]{{ref-en}} Вебгоҳи расмии [[СММ]] // un.org
* [https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/copdecl.shtml Копенгагенская декларация о социальном развитии. — Принята Всемирной встречей на высшем уровне в интересах социального развития, Копенгаген, 6-12 марта 1995 года.]{{ref-ru}} Вебгоҳи расмии [[СММ]] // un.org
* [https://regnum.ru/news/2501520.html Как в Китае, Венесуэле, США и Германии борются с нищетой?] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200303020732/https://regnum.ru/news/2501520.html |date=2020-03-03 }} // [[regnum.ru]]{{ref-ru}} (17 октябри соли 2018)
{{Мақолаи нопурра}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Фақр]]
[[Гурӯҳ:Нобаробарии иқтисодӣ]]</text>
      <sha1>5xjcn0ecq5ws6mb29mi68rxdxgp52wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Нашри рақамӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>280407</id>
    <revision>
      <id>1477114</id>
      <parentid>1199078</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T03:10:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="dhtbnllilqy2l2vfmf4fdmo5wx63j9c" xml:space="preserve">{{catmain}}

[[Гурӯҳ:Тиҷорати электронӣ]]
[[Гурӯҳ:Тавзеъи тиҷорӣ]]</text>
      <sha1>dhtbnllilqy2l2vfmf4fdmo5wx63j9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Тавзеъи тиҷорӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>280410</id>
    <revision>
      <id>1477115</id>
      <parentid>1199091</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T03:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Гурӯҳ:Тақсимот]] to [[Гурӯҳ:Тавзеъи тиҷорӣ]]</comment>
      <origin>1199091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="7nng12rc0s2uf1feloklzdksy3c2g85" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Бозоргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Савдо]]</text>
      <sha1>7nng12rc0s2uf1feloklzdksy3c2g85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Табаддулоти ҳарбӣ дар Мянма (2021)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286383</id>
    <revision>
      <id>1476988</id>
      <parentid>1349359</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T12:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15293" sha1="jqeh431zw1faksn79m9fgce869ulb64" xml:space="preserve">{{Даргирии низомӣ|||командир2=[[Акс:Flag of Infantry Divisions of Myanmar Army.svg | 22px]] [[Мин Аун Ҳлайн]] &lt;br&gt; &lt;small&gt; (Сарфармондеҳи [[Қувваҳои мусаллаҳи Мянма]]) &lt;/small&gt; &lt;br&gt; [[Акс: Flag of Myanmar.svg | 22px]] [[Миин Шве]] &lt;br&gt; &lt;small&gt; (Аввалин ноиби президенти Мянма) &lt;/small&gt;|макон={{Парчам|Мянма}}|сана=1 феврали 2021|сабаб=бӯҳрони сиёсӣ баъди интихоботи порлумонӣ|натиҷа=муваффақияти табаддулоти ҳарбӣ|тағйирот=* ба итмом расидани панҷ соли ҳукмронии [[Лигаи Миллии Демократия]];
* [[Мушовири давлатии Мянма]] [[Аун Сан Су Чжи]] ва [[Президенти Мянма]] [[Вин Мин]] боздошт ва аз вазифа озод шуданд;
* Бисту чор вазир ва ёваронашон аз вазифаҳояшон озод карда шуданд&lt;ref name=&quot;bbc1&quot;&gt;{{cite news|date=2021-02-01|title=Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-55882489|access-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt;;
* [[Ассамблеяи Иттифоқ]] барҳам дода шуд 
* ба муҳлати як сол ҳолати фавқулода эълон карда шуд.|тараф2={{flagicon image|Flag of Infantry Divisions of Myanmar Army.svg}} [[Қувваҳои мусаллаҳи Мянма]]|тараф1={{Парчами Мянма}}&lt;br /&gt;[[Сиёсати Мянма|Ҳукумати Мянма]]|commander1=[[Акс: Flag of Myanmar.svg | 22px]] [[Аун Сан Су Чжи]] &lt;br&gt; &lt;small&gt; (Мушовири давлатӣ ва вазири корҳои хориҷаи Мянма) &lt;/small&gt; &lt;br&gt; [[File: Flag of Myanmar.svg | 22px]] [[Вин Миин]] &lt;small&gt; (Президенти Мянма) &lt;/small&gt;|тасвир=Переворот в Мьянме (2021).png}}'''Табаддулоти ҳарбӣ дар Мянма''' — [[Дастгирии барқ|тасарруф (узурпатсия)-и қудрат аз ҷониби]] низомиён дар моҳи феврали соли 2021 таҳти фармони [[фармондеҳи кулл]]и [[Қувваҳои мусаллаҳи Мянма|нерӯҳои мусаллаҳи]] [[Мянма|Мянмар,]] [[генерали калон]] [[Мин Аун Ҳлайн]].

== Рӯйдодҳо ==
Субҳи барвақти 1 феврали соли 2021 низомиён [[президенти Мянма]]р [[Вин Миин|Вин Мин]] ва раҳбари ҳизби ҳокими [[Лигаи Миллӣ барои Демократия|Лигаи Миллии Демократия]], мушовири давлатӣ ва [[Аун Сан Су Чжи|вазири]] корҳои хориҷӣ [[Аун Сан Су Чжи|Аун Сан Су Чиро]] боздошт карданд. [[Миин Шве|Ҳарбиёне]], ки табаддулотро ба амал оварданд, [[Ноиби президенти Мянма|ноиби президент]] [[Миин Шве|Мин Шверо]] иҷрокунандаи вазифаи президент таъйин карданд ва тамоми қудрати давлатиро ба фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳи Мянмар генерал Мин Аунг Хлайн супурданд. Ба муҳлати як сол вазъи фавқулодда ҷорӣ карда шуд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20210201/perevorot-1595426293.html|title=СМИ: совершившие переворот в Мьянме военные назначили врио президента|website=РИА Новости|date=20210201T0549|lang=ru|accessdate=2021-02-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2021-02-01|work=BBC News Русская служба|title=В Мьянме произошел военный переворот. Задержана лидер страны Аун Сан Су Чжи|url=https://www.bbc.com/russian/news-55882379}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2021/02/01/myanma/|title=В Мьянме задержали президента и начали военный переворот|website=lenta.ru|accessdate=2021-02-01}}&lt;/ref&gt;.

Тибқи гузоришҳои расонаҳо, пайвастҳои телефонӣ ва интернет дар пойтахти [[Нейпйидо|Найпидав]] дастнорасанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ntv.ru/novosti/2505882/?fb|title=В Мьянме отрубили Интернет, мобильную и телефонную связь|author=ntv.ru|website=НТВ|lang=ru|accessdate=2021-02-01}}&lt;/ref&gt;

Ин табаддулотро оппозисиюни низомӣ ба интихоботи парлумонии моҳи ноябр барангехт, ки дар он як ҳизби пуштибонии низомӣ мутаносибан 26 ва 7 курсӣ дар палатаҳои поёнӣ ва болоии парлумонро ба даст овард. Сипас низомиён ваъда доданд, ки чора мебинанд ва интихоботи тақаллубӣ эълон карданд &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;.

1 феврал, ҳангоми табаддулот, низомиён якчанд сад нафарро, аз ҷумла аъзои ҳизби ҳокими [[Лигаи Миллӣ барои Демократия|Лигаи Миллии Демократия]] ва парлумонҳоро боздошт карданд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://regnum.ru/news/polit/3179275.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2021-02-04 |archivedate=2021-03-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210315092159/https://regnum.ru/news/polit/3179275.html }}&lt;/ref&gt;

Дар шаҳри [[Янгон]] низомиён фурудгоҳи байналмилалӣ ва муассисаҳои давлатиро таҳти назорат гирифтанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://regnum.ru/news/polit/3179363.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2021-02-04 |archivedate=2021-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202053643/https://regnum.ru/news/polit/3179363.html }}&lt;/ref&gt;

2 феврали соли 2021, Мин Аунг Хлайн Шӯрои маъмурии 11 узвро ҳамчун як мақомоти иҷроия таъсис дод. Низомиён уҳдадории худро ба як низоми бисёрҳизбии демократӣ ваъда додаанд, ки &quot;пас аз ба охир расидани ҳолати фавқулодда&quot; интихоботи нав, одилона ва демократӣ баргузор мекунанд.&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20210202/myanma-1595748251.html Военные в Мьянме создали новый орган власти]&lt;/ref&gt;...

== Аксуламал ==

=== Эътирозҳо ===
[[Акс:Myanmar_coup_2021_protest_in_Bangkok_Thailand_01.jpg|мини| Эътирози табаддулоти хориҷӣ дар назди сафорати Мянмар дар Бангкок, [[Таиланд|Тайланд]]]]
Гурӯҳи иборат аз 200 нафар хориҷиёни Бирма ва баъзе фаъолони демократии Таиланд, аз ҷумла Парит Чиварак ва Панусая Ситиҷираваттанакул, дар сафорати Мянма дар кӯчаи Сатон Нуэа дар Бангкок, Тайланд, бар зидди табаддулот эътироз карданд. Тибқи гузоришҳо, баъзе тазоҳуркунандагон салюти се ангуштро нишон доданд, ки ин рамзи дар тазоҳурот даъват ба демократия дар Таиланд буд. Эътироз бо парокандагии полис анҷом ёфт; ду эътирозгар маҷрӯҳ ва дар беморхона бистарӣ шуданд, ду нафари дигар боздошт шуданд. Шаҳрвандони Мянмар дар Токиои Ҷопон, дар назди Донишгоҳи СММ ҷамъ омада, низ алайҳи табаддулот эътироз карданд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mmtimes.com/news/myanmar-workers-japan-protest-against-tatmadaws-actions.html|title=Myanmar workers in Japan protest against Tatmadaw’s actions|website=[[The Myanmar Times]]|date=1 February 2021|accessdate=1 February 2021|archivedate=2021-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210201182053/https://www.mmtimes.com/news/myanmar-workers-japan-protest-against-tatmadaws-actions.html}}&lt;/ref&gt;

3 феврал тақрибан 2000 нафар мянмагиҳои этникӣ, ки дар Ҷопон зиндагӣ мекунанд, дар назди бинои Вазорати корҳои хориҷии Ҷопон дар [[Токио]] алайҳи табаддулоти ҳарбии Мянмар эътироз карданд [[Токио|.]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mainichi.jp/english/articles/20210203/p2g/00m/0na/124000c|title=Thousands protest Myanmar military coup at rally in Tokyo|website=[[The Mainichi]]|date=3 February 2021|accessdate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203104030/https://mainichi.jp/english/articles/20210203/p2g/00m/0na/124000c|archivedate=2021-02-03}}&lt;/ref&gt;

=== Аксуламали дохилӣ ===
2 феврали соли 2021, кормандони тиб ва ходимони давлатӣ дар саросари кишвар, аз ҷумла дар пойтахт, Нейпйидо, маъракаи миллии саркашии шаҳрвандиро барои эътироз ба табаддулот оғоз карданд. Гурӯҳи таблиғотии Фейсбук бо номи &quot;Ҷунбиши саркашии шаҳрвандӣ&quot; аз рӯзи оғозёбии аввалини он дар 2 феврал беш аз 100 000 пайравро ҷалб кардааст. Кормандони тиббии даҳҳо бемористонҳо ва муассисаҳои давлатӣ қавл доданд, ки рӯзи 3 феврал корпартоӣ хоҳанд кард.

Сокинони пойтахти тиҷоратии Янгон ба зарфҳо зарба зада, ба табаддулот эътироз карданд. Бархе аз янгониён соати 20:00-и рӯзи 2 феврал як тазоҳуроти кӯтоҳмуддати 15-дақиқаӣ баргузор карданд ва хостори сарнагунии диктатура ва озодии Су Чжи шуданд.

Бузургтарин таҳиягари амволи саноатии Таиланд, Amata, дар посух ба табаддулот, ки дар моҳи декабри соли 2020 ба сохтмон шурӯъ кардааст, лоиҳаи рушди як миллиард доллари минтақаи саноатиро дар Янгон қатъ кард. Suzuki Motor, бузургтарин корхонаи мошинсозии Мянмар ва чанд истеҳсолкунанда пас аз кудато аз кор монданд. Биржаи Янгон низ аз 1 феврал тиҷоратро қатъ кард.

Рӯзи 3 феврал чанд ҳизби сиёсии Мянмар аз низомиён даъват карданд, ки натиҷаҳои интихоботи парлумонии соли 2020-ро эътироф кунанд. Ҳарбиён ба интихоботи нави Ҳизби Ваҳдати Мон, Ҳизби Миллии Таанг, Ҳизби Демократии Кая ва Ҳизби Нави Демократии Ҷамъияти нави Мянмар мухолифат карданд.&lt;ref&gt;[https://www.irrawaddy.com/news/burma/parties-call-myanmar-military-accept-election-results.html]}&lt;/ref&gt;

=== Аксуламали байналмилалӣ ===
[[Акс:Reacció_al_cop_d'estat_de_Myanmar_de_2021.svg|мини|{{Legend|#4daf4aff|Осудили переворот}}{{Legend|#80c87dff|Выразили глубокую обеспокоенность}}{{Legend|#fee000ff|Нейтральная позиция}}{{Legend|#0000ffff|Мьянма}}{{Legend|#c0c0c0ff|Нет публичной позиции}}]]
Бисёр кишварҳо, аз ҷумла [[Банглодеш|Бангладеш]], [[Ҷумҳурии Халқии Чин|Чин]], [[Ҳиндустон]], [[Индонезия]], [[Малайзия]], [[Покистон]], [[Филиппин]], [[Ҷумҳурии Корея|Кореяи Ҷанубӣ]] ва [[Сингапур]] аз табаддулот нигаронӣ карданд, ки аксари онҳо муколамаи ҳукумат ва низомиёнро барои ҳалли ин масъала ташвиқ карданд. [[Австралия]], [[Канада]], [[Фаронса]], [[Олмон]], [[Ҷопон]], [[Зеландияи Нав]], [[Испания]], [[Суэд|Шветсия]], [[Туркия]], [[Бритониё|Бритониёи Кабир]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] дар навбати худ табаддулотро маҳкум карданд ва даъват карданд, ки шахсони боздоштшуда озод карда шаванд; Кохи Сафед инчунин таҳдид кард, ки алайҳи масъулони табаддулот таҳримот ҷорӣ мекунад. [[Камбоҷа]], [[Таиланд]] ва [[Вйетном|Виетнам]] ошкоро аз дастгирии ҳарду ҷониб даст кашиданд ва табаддулотро ҳамчун кори дохилии Мянмар тавсиф карданд.

[[Русия]] табаддулоти давлатиро расман маҳкум накард, ки ин бо тарафдори Русия будани артиши Мянмар алоқаманд аст &lt;ref&gt;[https://ria.ru/20210202/myanma-1595556725.html?in=t Почему Россия не осуждает взявших власть генералов]&lt;/ref&gt;.

Созмонҳои байниҳукуматӣ, аз ҷумла [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]], [[АСЕАН]] ва [[Иттиҳоди Аврупо]] изҳори нигаронӣ карда, хостори муколамаи ҳарду ҷониб шуданд. Илова бар нигарониҳо, Иттиҳоди Аврупо низ табаддулотро маҳкум кард ва хостори раҳоии маҳбусон шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Воқеаҳои 1 феврал]]
[[Гурӯҳ:Феврали соли 2021]]
[[Гурӯҳ:Муноқишаҳои соли 2021]]
[[Гурӯҳ:Табаддулотҳои ҳарбӣ дар Мянма]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>jqeh431zw1faksn79m9fgce869ulb64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷунбиши байнулмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288559</id>
    <revision>
      <id>1477112</id>
      <parentid>1437874</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T01:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15697" sha1="93wb39jpen2edfwkait789fato1chuk" xml:space="preserve">[[Акс:IKRK_Hauptquartier.jpg|мини|Қароргоҳи Ҷунбиши ҷаҳонии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар]]
'''Ҷунбиши ҷаҳонии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар''' (ҳамчунон '''Салиби Сурхи Ҷаҳонӣ''' ё '''Ҳилоли Аҳмари Ҷаҳонӣ''') — ҷунбиши байналмилалии гуманитарист, ки дар с. 1863 таъсис ёфт ва беш аз 17 млн. коргар ва ихтиёриҳо (волонтёрҳо)-ро аз кулли ҷаҳон дар бар мегирад.

Ҷунбиш мақсади асосии худро чунин медонад «Кӯмак кардан ба тамоми муборизин бе ягон фарқкунии беасос, бо ҳамин тавр барои сулҳ дар Заммн мусоидат кардан»&lt;ref name=&quot;spb&quot;&gt;[http://www.spbredcross.org/about/redcross/ Международное движение Красного Креста и Красного Полумесяца] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090819000733/http://www.spbredcross.org/about/redcross/ |date=2009-08-19 }} на сайте Санкт-Петербургского отделения Российского Красного Креста]&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
24 июни соли 1859 миёни қушунҳои Фаронса ва Австрия дар деҳаи Солферино, воқеъ дар шимоли Итолиё ҷанг ба вуқуъ  пайваст. Муҳориба ҳамагӣ 16 соат давом ёфта дар он 320 000 ҷангҷӯ иштирок намуд. Дар натиҷаи 40 000 захм бардоштаву талаф ёфтанд. Хидмати санитарии тарафҳои ҷангкунанда бешубҳа кифоя набуд. Анри Дюнан, ки барои тиҷорат аз он ҷойҳо мегузашт, ба ҳайрат афтод. Сафари минбаъдаи худро боздошта, ба ёрии захмиён шитофт. Муроҷиатномаи [[Анрӣ Дюнан|Анри Дюнан]]&lt;nowiki/&gt;ро сокинони деҳаҳои ҳамсоя шунида аҳолӣ ба ярадорон ёрӣ расонда, баъди Анри Дюнан такрор мекард: «Ҳама одамон бародаранд». Вай ба ватан баргашта, танҳо бо даъвати инсондӯстӣ ва раҳмдилӣ маҳдуд нашуда, барои расонидани кӯмак ба захмиён дар кишварҳои гуногун пешниҳодҳои мушаххас ба миён гузошт ва ба амалӣ кардани он шурӯъ кард. [[Анрӣ Дюнан]] ба [[Швейсария|Шветсария]] баргашт, вале даҳшати ҷанги Солферино пайваста ӯро азият медод. Аз ин, ки ин тасвир дар хотираи ӯ ҷо  гирифта буд, соли 1862 китоберо аз ҳисоби худаш бо номи «Хотираҳо аз  Солферино» ба нашр расонид. Мақсади А. Дюнан аз навиштани китоб ҳақиқати золимонаи ин ҷангро мавриди таваҷҷӯҳи ҷаҳониён қарор додан буд'''.''' А. Дюнан асосан дар китоби худ ду назарияро пешниҳод намуд:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
|1
|'''Оё имкон надорад, ки дар вазъи ором ҷамъиятҳои ихтиёрие таъсис диҳем ва онҳо дар замони ҷанг ба маҷрӯҳон кӯмак  расонанд.'''
|-
|2
|'''Назарияи дуюми А. Дюнан боиси ба вуҷуд омадани равиши ҷанг ё ба ибораи дигар қоидаҳои ҷанг гардид.'''
|}
Ӯ ин китобро ба роҳбарони низомӣ, сиёсатмадорон, башардӯстон ва дӯстони хеш фиристод. Баъди мутолиаи китоби мазкур, бисёриҳо мехостанд, ки ба ӯ пайравӣ кунанд.

17 феврали соли 1863 дар Швейтсария «Кумитаи байналхалкии кӯмак ба захмиён» ташкил карда шуд. Ин сана зодрӯзи Кумитаи Байналмилалии Салиби Сурх (КБСС) маҳсуб мешавад, созмон соли 1880 номи худро гирифтааст.

Моҳи августи соли 1864 - 16 кишвар Конвенсияи Женеваро оид ба  беҳтар намудани вазъияти ярадорон ва беморон дар ҷанг имзо карданд. Соли  1863  “Кумитаи Женева” таъсис дода шуда нишони &quot;Салиби Сурх&quot; қабул карда шуд. 

Аввалин Ҷамъиятҳо дар (Олмон, Испания 1863, Фаронса, Итолиё 1864, Русия ва Туркия 1867, Тоҷикистон 1927,) такшил гардид. Соли 1919 Федератсияи байналмилалии Ҷамъиятҳои Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмари таъсис дода шуд. 

== Аломатҳо ==
Аввалин нишонаи ҳаракат нишонаи &quot;Салиби сурх&quot; соли 1863 бо мақсади фарқият дар майдони муҳориба тасдиқ карда шуд.   Моҳи октябри соли 1863 аз ҷониби конфронси байналмилалӣ дар Женева нишони Салиби сурх дар заминаи сафед интихоб карда шуд. Нишони расмӣ аз ҷониби Конвенсияи Женева соли 1864 тасдиқ карда шудааст. Баъдан нишонаи Ҳилоли Аҳмар аввалин маротиба соли 1876 истифода бурда шуд. Соли 1876, дар замони ҷанги Русияву Туркия Империяи Усмонӣ аз истифодаи нишони Салиби Сурх худдорӣ намуд ва он бо ниҳонаи Ҳилоли Аҳмар иваз карда шуд. Ҳамчун нишони расмии Ҳилоли Аҳмар дар конвенсияи Женева соли 1929 эътироф шудааст. Дар конвенсияҳои Женева соли 1949 се нишона зикр шудааст: Салиби Сурх, Ҳилоли Аҳмар ва Шери Сурх ва Офтоб. Дар айни замон, нишони охирин ҳамчун нишони ҷамъиятҳои миллӣ истифода намешавад. 5 декабри соли 2005 рамзи сеюми расмии ҳаракат ба муроҷиати расмӣ ворид гардид. Дар баробари Ҷунбиши Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар ҳамчун нишона ҳоло тасвири аз ҷиҳати динӣ бетарафи булӯри сурх дар заминаи сафед, ки бо номи Булӯри Сурх маъруф аст, истифода мешавад.

== Принсипҳо ==
Ҳафт принсипи бунёдии ҳаракати байналмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар башардӯстӣ, бетарафӣ, беғаразӣ, мустақилӣ, ихтиёрӣ, ягонагӣ ва ҷомеият маҳсуб меёбад.

== Воҳидҳои асосии Салиби Сурх: ==

== [[Кумитаи ҷаҳонии Салиби Сурх]] (КҶСС). ==
* {{iw|Федератсияи ҷаҳонии ҷамъиятҳои Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар|||International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies}} (ФҶҶСвҲА) ({{lang-en|International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC)}}).
* [[Ҷамъиятҳои миллии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар]].

'''Органҳои роҳбарикунандаи Ҷунбиш:'''

* Конфронси байналмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар — чун анъана, дар як сол чор маротиба гузаронида мешавад. Дар он вохӯрии ҷамъиятҳои миллӣ бо намояндагони кишвар-аъзои Конвенсияи Женева баргузор мегардад.
* Шӯрои вакилон — маҷлиси Шӯро дар як сол ду маротиба баргузор мегардад.
* Комиссияи доимӣ — органи вакил кардашудаи  Ҷамъомади байналмилалӣ дар байни Ҷамъомадҳо мебошад.

== Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон ==
[[Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон]] 23 декабри соли 1927 таъсис ёфтааст. Якумин роҳбари ҶҲАТ қаҳрамони Тоҷикистон Нусратулло Махсум мебошад. Соли 1992 Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҶҲАТ-ро ба ҳайси ҷамъияти умумиҷумҳуриявии мустақил, ихтиёрӣ ва иҷтимоӣ пазируфт. Соли 1997 ҶҲАТ узви Фидератсияи байналмилалии Ҷамъиятҳои Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар гардид. Соли 2001 Қонуни ҶТ &quot;Дар бораи истифода ва ҳимояи аломату номҳои Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар дар Ҷумҳурии Тоҷикистон&quot; қабул карда шуд. Соли 2010 бо имзои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Қонуни ҶТ &quot;Дар бораи Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон&quot; ба тасвиб расид. Мутобиқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 504 аз 7.10.2011  “Оид ба тартиб, шарт ва мӯҳлати гузаронидани моҳвораи Ҳилоли Аҳмар”  моҳи май моҳвораи Ҳилоли Аҳмар эълон гардидааст. Ҳар сол моҳи май Моҳвораи Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон бо чорабиниҳои гуногуни фарҳангиву фароғатӣ, варзишӣ, озмунҳо ва иқдомҳои хайриявию эҳсонкорӣ дар саросари кишвар барпо мегардад. Тибқи санадҳои танзимкунандаи фаъолият ҶҲАТ ҳамчун ниҳоди ёрирасони мақомотҳои давлатӣ дар самтҳои мухталиф аз қабили омодагӣ ва эътино ба офатҳои табиӣ ва ҳолатҳои фавқулода, расонидани кӯмакҳои амалӣ ба қишри ниёзманди ҷомеа ва ғайра фаъолият мебарад. ҶҲАТ ҳамчун ташкилоти мададрасони мақомотҳои давлатӣ дар ҳудуди ҳамаи шаҳру ноҳияи кишвар фаъолияти самаранок дорад. 

ҶҲАТ ҷамъияти мустақили беғаразест, ки дар амри пиёда намудани ниёзи шахсони ниёзманд ҳангоми ба мушкилиҳо мувоҷеҳшуда дар нуқоти гуногуни кишвар саҳми бориз дорад. Зеро аҳдофи калидии он ҳифзи ҳаёт, шаъну шарафи инсонҳо, бахусус доираи одамоне, ки дар пайи ҳаводиси гуногуни фавқуллода ё даргириҳо осеб дидаанд, мебошад. 

Ин ҷамъият дар саросари кишвар 2 Филиали вилоятӣ ([[Филиали Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон дар вилояти Суғд]] ва ВМКБ), 2 бахши минтақавӣ (Бохтар ва Кӯлоб) ва 65 Филиалҳои шаҳриву ноҳиявӣ иборат буда ҳазорон нафар аъзо ва беш аз 12 000 волонтёр ё ихтиёрӣ дорад. Айни замон Котиби генералии ҶҲАТ [[Қурбониён Баҳодур Бобоҷон]] ва Приезиденти Ҷамъият [[Саид Курбонов]] мебошанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
&lt;references /&gt;

== Сарчашма ==


Cомонаи расмии ҶҲАТ: https://redcrescent.tj/{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

Қонуни ҶТ «Дар бораи ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон»: https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%82-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D2%B3%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%B8-%D0%B0%D2%B3/{{Пайванди мурда|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

ҶАМЪИЯТИ ҲИЛОЛИ АҲМАРИ ТОҶИКИСТОН https://komron.info/cr/hiloli-ahmar/{{Пайванди мурда|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон дар шаш моҳи соли 2022 тақрибан ба 10 ҳазор оила кумаки башардӯстона расонид: https://tajsohtmon.tj/tj/navidho/12446-amiyati-iloli-amari-toikiston-dar-shash-moi-soli-2022-tariban-ba-10-azor-oila-kumaki-bashardstona-rasonid.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230630044543/https://tajsohtmon.tj/tj/navidho/12446-amiyati-iloli-amari-toikiston-dar-shash-moi-soli-2022-tariban-ba-10-azor-oila-kumaki-bashardstona-rasonid.html |date=2023-06-30 }}

ИМРӮЗ — РӮЗИ УМУМИҶАҲОНИИ САЛИБИ СУРХ ВА ҲИЛОЛИ АҲМАР. Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон беш аз 12 ҳазор волонтёрро муттаҳид месозад: https://khovar.tj/2022/05/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-salibi-surh-va-iloli-a-mar-amiyati-iloli-a-mari-to-ikiston-besh-az-12-azor-volontyorro-mutta-id-mesozad/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230630044545/https://khovar.tj/2022/05/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-salibi-surh-va-iloli-a-mar-amiyati-iloli-a-mari-to-ikiston-besh-az-12-azor-volontyorro-mutta-id-mesozad/ |date=2023-06-30 }}

Принсипҳои бунёдии ҳаракати Байналмилалии Салиби сурх ва Ҳилоли Аҳмар: https://maktab.tj/329-prinsipoi-bunedii-arakati-bajnalmilalii-salibi-surh-va-iloli-amar.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230630044543/https://maktab.tj/329-prinsipoi-bunedii-arakati-bajnalmilalii-salibi-surh-va-iloli-amar.html |date=2023-06-30 }}

Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмар бо оилаҳое, ки офат онҳоро бехона гузошт, пул медиҳад: https://sputnik.tj/20200604/jamiyati-hiloli-Ahmar-bo-oilaoe-ki-ofat-onhoro-bekhona-guzosht-pul-mediad-1031361405.html

{{ТарҷумаКунед|ru|Международное движение Красного Креста и Красного Полумесяца}}</text>
      <sha1>93wb39jpen2edfwkait789fato1chuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ТВ Илм ва табиат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288643</id>
    <revision>
      <id>1476986</id>
      <parentid>1460882</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T12:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7962" sha1="dx6lq2ebts8il8v60y03c3uta0xmqld" xml:space="preserve">{{Шабакаи телевизионӣ
 |ном              = Илм ва табиат
 |номи пурра       = Муассисаи давлатии «Илм ва табиат»
 |логотип          = [[Акс:Илм ва Табиат Лого.png|мини|марказ|алт=Логотип ТВ Илм ва Табиат]]
 |логоном          = 
 |бар              = 
  |мамлакат         = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]
 |минтақаи пахш    = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]&lt;br&gt;{{Парчами Замин|20px}} [[Замин]]
 |замони пахш      = шабонарӯзӣ
 |забон            = асосан [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]], ҳамчунин [[забони русӣ|русӣ]] ва [[забони англисӣ|англисӣ]]
 |марказ           = [[Душанбе]] [[Тоҷикистон]]
 |формат           = 
 |мавзӯъ           = иттилоотӣ, ҷамъиятӣ
 |оғоз             = [[14 апрел]]и [[соли 2021]]
 |анҷом            = 
 |сабаби басташавӣ = 
 |ҷойгузин кардан  = 
 |ҷойгузиншуда     = 
 |ҷойгузинӣ        = 
 |иҷозатнома       = 
 |бинандагон       = тақрибан 8 миллион  
 |саҳм             = 
 |саҳм-сана        = 
 |саҳм-манбаъ      = 
 |асосгузор        = Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |молик            = Ҳукумати Ҷумхурии Тоҷикистон 
 |роҳбарон         = Зинатуллоҳ Исмоилзода
 |номҳои пештара   = 
 |каналҳои хоҳар   = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Тоҷикистон]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Сафина]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Баҳористон]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Варзиш ТВ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Синамо]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ]]
 |овози канал      = 
 |шарикони шабака  = 
 |шиор             = 
 |сайт             = https://ivt.tj
}}
'''ТВ Илм ва табиат''' — шабакаи телевизионии Тоҷикистон, ки  бахшида ба Рӯзи илми тоҷик дар мамлакат [[14 апрел]]и [[соли 2021]] Муассисаи давлатии телевизиони Тоҷикистон — ТВ «Илм ва табиат» ба фаъолият оғоз намуд.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2021/04/imr-z-dar-dushanbe-shabakai-navi-televizioni-to-ikiston-ilm-va-tabiat-iftito-gardid/|title=Имрӯз дар Душанбе Шабакаи нави телевизиони Тоҷикистон «Илм ва табиат» ифтитоҳ гардид|author=|website=khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-14|archivedate=2021-04-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420170901/https://khovar.tj/2021/04/imr-z-dar-dushanbe-shabakai-navi-televizioni-to-ikiston-ilm-va-tabiat-iftito-gardid/}}&lt;/ref&gt;.

Аз 17 августи соли 2022 то ҳол бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон  Шарифзода Саймукарам Ислом директори муассисаи мазкур таъин карда шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/documents/resolutions/26404|title=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|lang=tj|accessdate=2025-06-09}}&lt;/ref&gt;

== Таъсис ==
Таъсиси телевизиони мазкур бо [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз 30 июли соли 2020 тибқи «Барномаи давлатии рушди телевизион ва радио дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2021—2025» тасдиқ гардид. Дар баробари ин, Қарори Ҳукумати мамлакат &quot;Дар бораи таъсиси Муассисаи давлатии телевизиони «Илм ва табиат» ба тасвиб расида буд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=137136|title=Оинномаи муассисаи давлатии телевизиони &quot;Илм ва табиат&quot; аз 25 августи соли 2020, № 452|author=|website=www.adlia.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-14|archivedate=2021-04-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420171748/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=137136}}&lt;/ref&gt;.

Тамоми барномаҳо ва филмҳое, ки дар ин шабакаи ТВ Илм ва табиат нашр мешаванд, ҳама ба забони тоҷикӣ буда, дастовардҳои олимони тоҷик, ҳамзамон табиату манзараҳои нотакрори мамлакатро инъикос менамоянд. Аз ҷумла, «Арса» дар мавриди навгониҳои илмии ҷаҳонӣ, «Арши илм» дар бораи нобиғаи илм, «Сайри кайҳон» дар мавриди кайҳон ва нуҷум, «Чор унсур», «Дар оғӯши табиат», «Парвезан», «Сайёраи умед», «Мададгор», «Теғи Сино» ва «Дар дили санг» барномаҳое ҳастанд, ки таҳия ва дар ин шабака нашр мешаванд.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;/&gt;.

Минбаъд ҳамаи чорабиниҳои илмиву маърифатӣ ба монанди «Фурӯғи субҳи доноӣ», «Илм чароғи маърифат» ва дигар олимпиадаҳо тариқи ин телевизион пахш карда мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://halva.tj/tj/news/tasisi_televizioni_nav_bakhshida_ba_r_zi_ilm_dar_to_ikiston/|title=Таъсиси телевизиони нави “Илм ва табиат” дар Тоҷикистон|author=|website=halva.tj/tj/news|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-14|archivedate=2021-04-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420171748/https://halva.tj/tj/news/tasisi_televizioni_nav_bakhshida_ba_r_zi_ilm_dar_to_ikiston/}}&lt;/ref&gt;.

== Барномаҳо ==
* «Арса» — дар мавриди навгониҳои илмии ҷаҳонӣ,
* «90 сония»,
* «Теғи Сино»,
* «Дар оғӯши табиат»,
* «Парвезан»,
* «Арши илм» — дар бораи нобиғаи илм,
* «Мададгор»,
* «Умри дубора»,
* «Тавсия»,
* «Дар дили санг»,
* «Нобига»
* «Чор унсур»,
* «Чаманистон»,
* «Сайёраи умед»,
* «Сайри кайҳон» — дар мавриди кайҳон ва нуҷум,
* «Саводи молиявӣ»,
* «Омӯзиши фанҳои дақиқ»
* 
Дар айни замон шабака 18 соати нашр дошта, қарор аст давоми сол ба 24 соат расонида шавад.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;/&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2021 дар Тоҷикистон ]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Душанбе]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>dx6lq2ebts8il8v60y03c3uta0xmqld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷоизаҳои Абхозистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290812</id>
    <revision>
      <id>1477111</id>
      <parentid>1381102</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38203" sha1="4b7f7zl7k4ctw023thbzbzj0y05qmdb" xml:space="preserve">'''Ҷоизаҳои Абхозистон''' — маҷмӯи унвонҳои фахрии давлатӣ ва идоравӣ, орденҳо, медалҳо, салибҳо, нишонаҳо ва мукофотҳои Ҷумҳурии Абхазистон.

Ҷоизаҳои давлатӣ ва унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Абхазия шакли олии мукофотонидани шаҳрвандон барои хидматҳои барҷастаашон дар ҳимояи Ватан, сохтмони давлатӣ, рушди ҷамъиятӣ-сиёсӣ, иҷтимоию иқтисодӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Абхазия, инчунин барои дигар хидматҳои барҷаста дар назди давлат ва ҷомеа мебошанд.

== Таърих ==
Системаи мукофотҳои Ҷумҳурии Абхазия бо Фармони Шӯрои Олии Ҷумҳурии Абхазистон аз 4 декабри соли 1992 ташаккул ёфтааст.  Ҷоизаҳои аввал инҳо буданд: медалҳои «Аҧсны афырхаҵа» (Қаҳрамони Абхазия) ва «Агумшараз» (Барои шуҷоат), инчунин ордени Леон.

Эскизҳои онҳоро рассом, муаллифи парчами давлатии ҷумҳурӣ Валерий Гамгия омода кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/caucasus/38583309-gosudarstvennye-nagrady-abhazii/?updated|title=Государственные награды Абхазии // news.rambler.ru}}&lt;/ref&gt;

То аввали солҳои 2000-ум ягон ҷоизаи нав ҷорӣ карда намешуд.  10 январи соли 2002 ордени Ахьдз-Апша (Шараф ва Шӯҳрат) таъсис дода шуд, ки се дараҷа дорад.  Дараҷаи якум орден ордени олии Ҷумҳурии Абхазия мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://apsny.ru/republic/awards.php?ID=|title=Государственные награды|website=Apsny.ru {{!}} Абхазия|accessdate=2021-07-13|archivedate=2021-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210713173455/http://apsny.ru/republic/awards.php?ID=}}&lt;/ref&gt;

Дар моҳи октябри соли 2007, парлумони Абхазистон барои мукофотонидани хизматчиёни ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Абхазистон ва дигар қувваҳои амниятӣ ордени «Афырхаҵаразы» (Ордени Шуҷоат) таъсис дод.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/905903.html|title=В Абхазии введена новая государственная награда|website=ИА REGNUM|lang=ru|accessdate=2021-07-13|archivedate=2021-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210713173455/https://regnum.ru/news/905903.html}}&lt;/ref&gt;

Дар айни замон, ҳуқуқҳо нисбати мукофотҳо бо Қонуни Ҷумҳурии Абхазия аз 23 июни соли 2005 № 1064-с-XIV &quot;Дар бораи мукофотҳои давлатӣ ва унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Абхазистон&quot; танзим карда мешаванд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://presidentofabkhazia.org/vize_president/dejatelnost/zacon.pdf|title=Закон Республики Абхазия от 23 июня 2005 года № 1064-с-XIV «О государственных наградах и почётных званиях Республики Абхазия»}}&lt;/ref&gt;

Ҷоизаҳо бо фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Абхазистон бо пешниҳоди Комиссияи назди Президенти Абхазистон оид ба мукофотҳои давлатӣ дода мешаванд.

Ҷоизаҳои Абхозистонро ҳам ба шаҳрвандони худи Абхазия ва ҳам ба шаҳрвандони хориҷӣ додан мумкин аст.

== Номгӯи ҷоизаҳои давлатӣ==

=== Унвони олӣ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Акси ҷоиза'''
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Номи ҷоиза'''
! width=&quot;10%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Санаи таъсис'''
! width=&quot;50%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Қоидаҳои супоридан'''
|-
|[[Акс:Hero_pr.jpg|180x180пкс|марказ]]
|'''[[Қаҳрамони Абхозистон|Унвони «Қаҳрамони Абхозистон»]]'''

''(Аҧсны афырхаҵа)''

---
Медали тилоии Қаҳрамони Абхозистон
Золотая медаль Героя Абхазии
|4 декабри

соли 1992
|Унвони &quot;Қаҳрамони Абхазия&quot; дараҷаи олии фарқият аст ва барои хидматҳои шахсӣ ё дастаҷамъона дар Ҷумҳурии Абхазия, ки бо анҷом додани як кори қаҳрамонона алоқаманд аст, дода мешавад.

Унвони &quot;Қаҳрамони Абхазия&quot; инчунин метавонад ба шахсоне дода шавад, ки шаҳрвандони Ҷумҳурии Абхазия нестанд.

Ба Қаҳрамони Абхазия нишони сарисинагии махсус - медали тило бо навиштаҷоти ба забони абхазӣ &quot;Аҧсны афырхаҵа&quot; (Қаҳрамони Абхазия) дода мешавад.

Медали тилои &quot;Қаҳрамони Абхазия&quot; дар тарафи чапи сина гузошта мешавад ва дар болои ҷоизаҳои дигар ҷойгир аст.
|}

=== Орденҳо ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Акси ҷоиза'''
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Номи ҷоиза'''
! width=&quot;10%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Санаи таъсис'''
! width=&quot;50%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Қоидаҳои мукофотонӣ'''
|-
| [[Акс:ABK Order of Honour and Glory 1st class ribbon 144.svg|марказ|72пкс]]
|'''[[Ордени «Шаъну шараф» (Абхозистон)|Ордени «Шаъну шараф»]]'''

''(Ахьдз-апша)''

дараҷаи I
|10 январи

соли 2002
|Ордени &quot;Ахьдз-Апша&quot; дараҷаи I супорида мешавад:

* шаҳрвандони Ҷумҳурии Абхазия барои хидматҳои истисноӣ дар назди Ҷумҳурии Абхазия, ки ба тақдири халқ ва давлат ба таври куллӣ таъсир расонидааст, мукофотонида мешаванд;
* метавонад ба шаҳрвандони хориҷӣ барои хидматҳои истисноӣ дар назди халқҳои худ, инчунин ба ходимони намоёни ҳарбӣ, ҷамъиятӣ ва сиёсӣ, ки дар таҳкими сулҳ ва субот саҳм гузоштаанд, шахсони соҳаҳои илм, фарҳанг ва санъат, ки корашон эътирофи байналмилалӣ гирифтааст, мукофотонида шаванд.
|-
|[[Акс:No image (order).png|марказ|120пкс]][[Акс:ABK Order of Honour and Glory 2nd class ribbon 144.svg|марказ|72пкс]]
|'''[[Ордени «Шаъну шараф» (Абхозистон)|Ордени «Шаъну шараф»]]'''

''(Ахьдз-апша)''

дараҷаи II
|10 январи

соли 2002
|Ордени «Ахьдз-Апша» дараҷаи II:

* ҷомзаҳо ба ходимони ҳарбӣ, давлатӣ, ҷамъиятӣ, сиёсӣ, инчунин ходимони илм, фарҳанг ва санъати Ҷумҳурии Абхазия дода мешаванд, ки дар рушди Ҷумҳурии Абхазия, таҳкими сулҳ саҳми назаррас гузоштаанд, дар ҳимояи Ватан истеъдоди роҳбарӣ нишон доданд ва эътирофи мардумро ба даст оварданд
* метавонад ба шаҳрвандони хориҷӣ, ки дар рушди давлатҳои худ, таҳкими сулҳ ва муносибатҳои дӯстонаи байни халқҳо саҳми назаррас гузоштаанд, ки дар давлатҳои худ эътироф кардаанд, мукофотонида шаванд.
|-
| [[Акс:ABK Order of Honour and Glory 3rd class ribbon 144.svg|марказ|72пкс]]
|'''[[Ордени «Шаъну шараф» (Абхозистон)|Ордени «Шаъну шараф»]]'''

''(Ахьдз-апша)''

дараҷаи III
|10 январи

соли 2002
|Ордени «Ахьдз-Апша» дараҷаи III:

* шаҳрвандони Ҷумҳурии Абхазия барои далерӣ дар ҷараёни амалиёти ҷангӣ барои ҳифзи Ҷумҳурии Абхазистон, таҳкими қобилияти мудофиавӣ ва амнияти давлат, инчунин ходимони намоёни давлатӣ, сиёсӣ ва ҷамъиятӣ, олимон, фарҳанг, санъат ва варзиш;
* метавонад ба шаҳрвандони хориҷӣ барои хидматҳо дар назди халқҳои худ, ки қонуни шаҳрвандони Ҷумҳурии Абхазистон муайян мекунад, мукофотонида шавад.
|-
| 
|'''[[Ордени Леон]]'''
|4 декабри

соли 1992
|Ордени Леон мукофотонида мешавад барои:

* корнамоиҳое, ки дар вазъияти ҷангӣ бо хатари возеҳ ба ҳаёт иҷро мешаванд;
* роҳбарии барҷаста ба амалиётҳои ҳарбии қисмҳои ҳарбӣ ва дар айни замон далерӣ ва мардонагии махсус нишон дод;
* ҷасорати махсус дар таъмини амнияти давлатии Ҷумҳурии Абхазия, дар шароити марбут ба хатари ҳаёт;
* амалиёти бомуваффақияти ҷангии қисмҳои ҳарбӣ, ки бо вуҷуди муқовимати якравонаи душман ба ӯ шикасти калон оварданд ё зарба заданд ё ба муваффақияти сарбозони Абхазистон дар иҷрои амалиёти калони ҳарбӣ мусоидат карданд.
|-
|[[Акс:2015-05-09._День_Победы_в_Донецке_265_(Орден_Мужества_Абхазии).png|231x231пкс|марказ]][[Акс:Орден Мужества (Абхазия) лента.png|марказ|72пкс]]
|'''[[Ордени Шуҷоат (Абхозистон)|Ордени Шуҷоат]]'''

''(Афырхаҵаразы)''
|Октябри

соли 2007
|Ордени Шуҷоат барои мукофотонидани хизматчиёни ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Абхазистон, кормандони дигар мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва ҷузъу томҳо (аз ҷумла шаҳрвандони хориҷӣ ва шахсони бешаҳрванд) таъсис дода шудааст: барои далерии махсус, садоқат ва ҷасорат ва дигар хидматҳое, ки дар иҷрои вазифаҳои ҳарбӣ ва хизматӣ.

Ордени Шуҷоат бо фармони Президенти Ҷумҳурии Абхазистон бо тавсияи фармондеҳони қисмҳои ҳарбӣ ва зерсохторҳо, бо тасдиқи Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Абхазия (роҳбарони дигар мақомоти ҳифзи ҳуқуқ) супорида мешавад.
|}

=== Медалҳо ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Акси ҷоиза'''
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Номи ҷоиза'''
! width=&quot;10%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Таъсис'''
! width=&quot;50%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Қоидаҳои мукофотонӣ'''
|-
|[[Акс:No image (medal).svg|марказ|120пкс]][[Акс:For courage Abkhazia rib.png|марказ|72пкс]]
|'''[[Медали «Барои шуҷоат» (Абхозистон)|Медали «Барои шуҷоат»]]'''

''(Агумшараз)''
|4 декабри

соли 1992
|Медали &quot;Барои шуҷоат&quot; (Агумшараз) мукофоти давлатии ҳарбии Ҷумҳурии Абхазистон мебошад.

Медали &quot;Барои шуҷоат&quot; барои ҷасорати шахсӣ ва ҷасорати нишон дода мешавад: дар набардҳо бо душманони Ҷумҳурии Абхазия ҳангоми ҳифзи сарҳади давлатии Ҷумҳурии Абхазия ҳангоми иҷрои вазифаи ҳарбӣ дар шароити пур аз хатари ҳаёт.

Медали &quot;Барои шуҷоат&quot; (Агумшараз) дар тарафи чапи сина гузошта мешавад ва пас аз фармоишҳои давлатии Ҷумҳурии Абхазистон ҷойгир аст.
|-
|[[Акс:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Акс:Медаль «За Победу» (Абхазия) лента.png|марказ|72пкс]]
|'''[[Медали «Барои ғалаба» (Абхозистон)|Медали «Барои ғалаба»]]'''

''(Аиааираз)''
|4 декабр

соли 1992
|Медали &quot;Барои ғалаба&quot; (Aiaairaz) ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Абхазия мебошад, ки бо Қарори Шӯрои Олии Ҷумҳурии Абхазистон аз 4 декабри соли 1992 таъсис ёфтааст.

Дар аввал, ба нақша гирифта шуда буд, ки медалро ба фармондеҳони қисмҳои артиши Абхазистон барои ғалабаи қисмҳои онҳо дар ҷангҳо ба даст орад.

Тибқи низомномаи нав, медали &quot;Барои пирӯзӣ&quot; (Aiaairaz) ба шахсоне дода мешавад, ки бевосита дар ҷангҳо ширкат варзидаанд, инчунин коргарони фронт дар солҳои Ҷанги Ватании мардуми Абхазистон дар солҳои 1992-1993.

Медали аввал моҳи сентябри соли 2018 супорида шуд ва он ба 25-умин солгарди Ғалаба дар Ҷанги Ватанӣ рост омад.&lt;ref&gt;[https://sputnik-abkhazia.ru/Abkhazia/20180925/1025102291/medal-za-pobedu-poluchat-vse-uchastniki-otechestvennoj-vojny-v-abxazii.html Президент вручил первые медали «За Победу» // sputnik-abkhazia]&lt;/ref&gt;

Метавонад пас аз марг мукофотонида шавад
|}

=== Почётные звания ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Изображение награды'''
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Наименование награды'''
! width=&quot;10%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Дата учреждения'''
! width=&quot;50%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Правила награждения'''
|-
|[[Файл:Noimage (medal).png|центр|95пкс]]
|'''[[Почётный гражданин Республики Абхазия|Почётное звание «Почётный гражданин Республики Абхазия»]]'''

–––

(Нагрудный знак «Почётный гражданин Республики Абхазия»)
|*
|Почётное звание «Почётный гражданин Республики Абхазия» присваивается иностранным гражданам и лицам без гражданства, получившим известность в Республике Абхазия в связи с общественной, благотворительной, культурной, научной, хозяйственной, а также иной деятельностью с выдающимися результатами для Республики Абхазия.
|-
|[[Файл:Noimage (medal).png|центр|95пкс]]
|'''[[Почётные звания Республики Абхазия|Почётные звания]]'''

'''за заслуги в профессиональной деятельности с приставкой'''

'''«Народный»'''
|*
|В настоящее время учреждены следующие почётные звания:

* [[Народный артист Республики Абхазия]];
* [[Народный писатель Республики Абхазия]];
* [[Народный поэт Республики Абхазия]];
* [[Народный художник Республики Абхазия]].
|-
|[[Файл:Noimage (medal).png|центр|95пкс]]
|'''[[Почётные звания Республики Абхазия|Почётные звания]]'''

'''за заслуги в профессиональной деятельности с приставкой'''

'''«Заслуженный»'''
|*
|В настоящее время учреждены следующие почётные звания:

* Заслуженный учитель Республики Абхазия;
* Заслуженный артист Республики Абхазия;
* Заслуженный врач Республики Абхазия;
* Заслуженный журналист Республики Абхазия;
* Заслуженный работник культуры Республики Абхазия;
* Заслуженный работник физической культуры Республики Абхазия;
* Заслуженный работник высшей школы Республики Абхазия;
* Заслуженный деятель науки Республики Абхазия.
|}

== Перечень основных ведомственных наград ==

=== Медали ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Изображение награды'''
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Наименование награды'''
! width=&quot;10%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Дата учреждения'''
! width=&quot;50%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Правила награждения'''
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль «За воинскую доблесть» (Абхазия) лента.png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «За воинскую доблесть»'''

''(Аруао хьзырхэага)''
|*
|Медаль Министерства обороны Республики Абхазия «Аруао хьзырхэага» «За воинскую доблесть» учреждена для награждения как военнослужащих Вооруженных сил Республики Абхазия, так и военнослужащих и граждан других государств:

* за отличные показатели в боевой подготовке;
* за особые отличия при несении боевой службы, на учениях и маневрах; за отвагу, самоотверженность, и другие заслуги, проявленные при исполнении воинского долга;
* за оказание интернациональной помощи в укреплении обороноспособности Республики Абхазия.

Награждение медалью «Аруаю хьзырхэага» производится приказом Министра обороны Республики Абхазия по представлению командиров воинских частей и подразделений.
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль «Участнику миротворческой миссии в Абхазии» (лента).png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «Участнику миротворческой миссии в Абхазии»'''
|*
|Медалью Министерства Обороны Республики Абхазия «Участнику миротворческой миссии в Абхазии» награждаются военнослужащие и лица гражданского персонала Коллективных сил по поддержанию мира (КСПМ) СНГ, миссии Организации Объединённых Наций (МООНГ), Министерства Обороны Республики Абхазия:

* за отличия, отвагу и самоотверженность, проявленные в ходе миротворческой операции в Республике Абхазия;
* за успешное руководство действиями подчиненных при проведении миротворческой операции в Республике Абхазия;
* за самоотверженный труд и большой личный вклад в выполнение задач миротворческой операции в Республике Абхазия.

Награждение медалью «Участнику миротворческой миссии в Абхазии» производится приказом Министерства Обороны Республики Абхазия по представлению командования КСПМ СНГ, МООНГ, министерств и ведомств.
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль «За поддержание мира в Абхазии» (лента).png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «За поддержание мира в Абхазии»'''
|*
|Медаль Министерства Обороны Республики Абхазия «За поддержание мира в Абхазии» учреждена для награждения за личное мужество и отвагу, большой вклад в сохранении мира и стабильности в Абхазии.

Медалью «За поддержание мира в Абхазии» награждаются военнослужащие и гражданский персонал КСПМ СНГ, МООНГ, Министерства Обороны Республики Абхазия.

Медалью «За поддержание мира в Абхазии» могут награждаться также военнослужащие и гражданский персонал Министерств и ведомств, как  Абхазии, так и других государств.

Награждение медалью «За поддержание мира в Абхазии» производится приказом Министерства Обороны Республики Абхазия по представлению командования КСПМ СНГ, МООНГ, министерств и ведомств.
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль «За освобождение Кодора».png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «За освобождение Кодора»'''
|*
|Медаль Министерства обороны Республики Абхазия «За освобождение Кодора» учреждена для награждения как военнослужащих Вооруженных сил Республики Абхазия, так и других государств за отвагу, самоотверженность и мужество, проявленные при освобождении Верхнего Кодора от грузинских оккупантов 9-12 августа 2008 года.

Награждение Медалью «За освобождение Кодора» производится приказом Министра обороны Республики Абхазия по представлению командиров воинских частей и подразделений.

Медаль «За освобождение Кодора» носится награждённым на левой стороне груди и располагается после государственных наград Республики Абхазия в соответствии с правилами ношения военной формы.
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль МО Абхазии «За боевое содружество» (лента).png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «За боевое содружество»'''
|*
|Медалью Министерства Обороны Республики Абхазия «За боевое содружество награждаются военнослужащие и лица гражданского персонала Вооружённых Сил Республики Абхазия за заслуги в формировании и реализации политики в области международного военного сотрудничества и военно-технического сотрудничества Республики Абхазия с иностранными государствами и международными организациями, а также другие граждане Республики Абхазия и иностранные граждане, оказывающие содействие в решении задач, возложенных на Вооруженные силы Республики Абхазия.

Награждение медалью «За боевое содружество» производится приказом Министра обороны Республики Абхазия по представлению командиров воинских частей и подразделений.

[[Файл:Медаль МО Абхазии «За боевое содружество» (удостоверение).jpg|центр|200пкс]]
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:20YearsServiceRibbon.png|центр|72пкс]][[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:15YearsServiceRibbon.png|центр|72пкс]][[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:10YearsServiceRibbon.png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «За безупречную службу»'''

''(Ауалцшьа еырцшыгала анагзаразы)''

I, II и III степеней
|*
|Медаль Министерства Обороны Республики Абхазия «Ауалцшьа еырцшыгала анагзаразы» («За безупречную службу») учреждена для награждения военнослужащих Вооруженных сил Республики Абхазия за добросовестную службу, имеющих соответствующую выслугу лет в календарном исчислении. Медаль состоит из трех степеней:

* I степени — для награждения военнослужащих, проходящих военную службу не менее 20 лет в ВС Республики Абхазия;
* II степени — для награждения военнослужащих, проходящих военную службу не менее 15 лет в ВС Республики Абхазия;
* III степени — для награждения военнослужащих, проходящих военную службу не менее 10 лет в ВС Республики Абхазия.

Высшей степенью медали является I степень.

Награждение медалью производится последовательно от низшей степени к высшей. Награждение медалью более высокой степени не допускается без получения награждаемым медали предыдущей степени.

Награждение медалью производится приказом Министра обороны по представлению командования войсковых частей и подразделений.
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль «10 лет Миротворческой миссии СНГ» (лента).png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «10 лет миротворческой миссии в Абхазии»'''
|2004 год
|Медалью Министерства Обороны Республики Абхазия «10 лет миротворческой миссии в Абхазии» награждались состоящие на 1 июня 2004 года на действительной военной службе военнослужащие Миротворческих сил в Республике Абхазия, добросовестно исполняющие свои воинские обязанности и прослужившие в Миротворческих силах на территории Республики Абхазия не менее пяти лет, служащие и гражданский персонал КСПМ СНГ, МООНГ, Министерства Обороны Республики Абхазия, осуществляющие руководство Миротворческой операцией, а также сотрудники других структур за активное участие в мероприятиях по установлению и поддержанию мира.

Медалью также награждались сотрудники иностранных и международных учреждений, представители государственных органов, органов власти и местного самоуправления, средств массовой информации, общественных организаций, а также граждане, принимавшие активное участие в Миротворческой миссии или оказавшие поддержку мероприятиям по сохранению мира в Республике Абхазия.
|-
|[[Файл:No image (medal).svg|центр|120пкс]][[Файл:Медаль «За доблесть в службе» (МВД Абхазии) лента.png|центр|72пкс]]
|'''Медаль «За доблесть в службе»'''

МВД Абхазии
|*
|Согласно Положению медалью Министерства внутренних дел Республики Абхазия «За доблесть в службе» награждаются сотрудники органов внутренних дел Республики Абхазия:

* за отличные показатели в оперативно-служебной деятельности;
* за активную работу по охране общественного порядка и борьбе с преступностью;
* за отвагу, самоотверженность и другие заслуги, проявленные при прохождении службы в органах внутренних дел.

Награждение медалью «За доблесть в службе» производится приказом Министра внутренних дел Республики Абхазия по представлению начальников территориальных органов внутренних дел.
|}

=== Знаки отличия ===
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot;
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Изображение награды'''
! width=&quot;20%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Наименование награды'''
! width=&quot;10%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Дата учреждения'''
! width=&quot;50%&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |'''Правила награждения'''
|-
|[[Файл:No image (order).png|центр|120пкс]]
|'''Знак «Участнику Отечественной войны 1992-1993 гг.»'''
|*
|Знаком Министерства обороны Республики Абхазия «Участнику Отечественной войны 1992-1993 гг.» награждались инвалиды и участники Отечественной войны народа Абхазии 1992-1993 годов, постоянно проживающие на территории Республики Абхазия:

* принимавшие в рядах Вооружённых сил Республики Абхазия участие в боевых действиях против грузинских оккупантов;
* партизаны, участники подполья и другие лица, награждённые государственными наградами за участие в Отечественной войне 1992-1993 гг.

Представления на награждение знаком оформлялись Министерством обороны Республики Абхазия на основании сведений, представленных Министерством труда, занятости и социального обеспечения Республики Абхазия.

Решение о награждении знаком принимал Министр обороны Республики Абхазия.
|-
|[[Файл:No image (order).png|центр|120пкс]]
|'''Знак «Ветеран Вооружённых сил Республики Абхазия»'''
|*
|Знаком Министерства обороны Республики Абхазия «Ветеран Вооружённых сил Республики Абхазия» награждаются за многолетнюю добросовестную службу военнослужащие Вооружённых сил Республики Абхазия, не имеющие дисциплинарных взысканий, общая продолжительность военной службы которых в календарном исчислении составляет 25 лет и более, при увольнении с военной службы:

* награждённые государственными наградами Республики Абхазия;
* награждённые двумя и более ведомственными наградами Министерства обороны Республики Абхазия.

Награждение знаком «Ветеран Вооружённых сил Республики Абхазия» производится приказом должностного лица, осуществляющего увольнение военнослужащего с военной службы, или другим должностным лицом по его поручению, в приказе об увольнении.
|-
|[[Файл:No image (order).png|центр|120пкс]]
|'''Знак «Почётный сотрудник госбезопасности Республики Абхазия»'''
|*
|Знак «Почётный сотрудник госбезопасности Республики Абхазия» — высшая ведомственная награда Службы государственной безопасности Республики Абхазия.

Знаком награждаются высокопрофессиональные сотрудники за личные заслуги:

* в укреплении безопасности, поддержании в Республики Абхазия норм правопорядка;
* в своевременном предотвращении действий со стороны террористических организаций;
* в защите прав и свобод граждан республики, с соблюдением принципов всеобщего равенства перед законом;
* в борьбе с преступностью и коррупцией;
* в защите государственной границы Республики Абхазия.

Знаком, награждаются не ранее чем через 20 лет в календарном исчислении с начала осуществления служебной деятельности в органах государственной безопасности и при наличии ӯ награждаемого лица ведомственных наград и поощрений.
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои Ҷумҳурии Абхозистон]]</text>
      <sha1>4b7f7zl7k4ctw023thbzbzj0y05qmdb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чилҳуҷра (деҳа, н. Шаҳристон)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>293510</id>
    <revision>
      <id>1477090</id>
      <parentid>1326136</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T20:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3141" sha1="ssrwl5cawp38l0dxznl3j85w9cb6yu4" xml:space="preserve">{{МА
| мақом = Деҳа
| номи тоҷикӣ = Чилҳуҷра
| номи аслӣ = 
| тасвир = 
| тавсифи тасвир = 
| тобеият = 
| кишвар = Тоҷикистон
| lat_dir = 
| lat_deg = 
| lat_min = 
| lat_sec = 
| lon_dir = 
| lon_deg = 
| lon_min = 
| lon_sec = 
| CoordAddon = 
| CoordScale = 
| шакли минтақа = Вилоят
| минтақа = Вилояти Суғд
| минтақа дар ҷадвал = Вилояти Суғд {{!}} Суғд
| шакли ноҳия = Ноҳия
| ноҳия = ноҳияи Шаҳристон
| ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Шаҳристон{{!}} Шаҳристон
| шакли ҷомеа = Ҷамоат
| ҷомеа = Деҳоти Шаҳристон
| ҷомеа дар ҷадвал = 
| тақсимоти дохилӣ = 
| шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла
| роҳбар = 
| замони таъсис = 
| аввалин номбарӣ = 
| номҳои пешина = Турсунзода
| мақом аз = 
| забони расмӣ = тоҷикӣ
| аҳолӣ = 2101
| соли барӯйхатгирӣ = 2017
| зичӣ = 
| агломератсия = 
| ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]]
| ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]]
| этнохороним = 
| вақти минтақавӣ = +5
| DST = 
| коди телефон = +992 3456
| нишонаи почта = 735800
| нишонаҳои почта = 
| коди мошинҳо = TJ02
| шакли шиноса = 
| шиносаи ададӣ = 
| гурӯҳ дар Commons = 
| сайт = 
}}
'''Чилҳуҷра''' (то 2021 — ''Турсунзода''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139550|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 июня 2021 года, №208 &quot;О представлении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов городов и районов Согдийской области&quot;|website=www.adlia.tj|accessdate=2022-12-16|archivedate=2022-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221216071547/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139550}}&lt;/ref&gt;)— [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Шаҳристон]]и [[ноҳияи Шаҳристон]]. Аз Чилҳуҷра то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 4 км. Аҳолиаш 2101 нафар ([[2017]]).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

{{Тоҷикистон-нопурра}}
{{ноҳияи Шаҳристон}}

[[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Шаҳристон]]
[[Гурӯҳ:Ҷамоати Шаҳристон]]</text>
      <sha1>ssrwl5cawp38l0dxznl3j85w9cb6yu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қурбонназар Восеев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297269</id>
    <revision>
      <id>1477100</id>
      <parentid>1296465</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T23:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4846" sha1="79hgr1w9gxxin0w6dde1q4ldtw4hkph" xml:space="preserve">{{Шахс
 |ном                      = Қурбон Тӯсафӣ
 |номи аслӣ                = Восеев Қурбоназар Қувватович
 |ном ҳангоми таваллуд     = 
 |тасвир                   = Қурбон Тӯсафӣ.jpg
 |бар                      = 
 |тавсифи тасвир           = 
 |зодрӯз                   = 1.03.1971
 |зодгоҳ                   = деҳаи Тӯсаф, {{Зодгоҳ|ноҳияи Файзобод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |шаҳрвандӣ                = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |падар                    = 
 |модар                    = 
 |ҳамсар                   = 
 |фарзандон                = 
 |пеша                     = {{рӯзноманигор}}, рӯзноманигори радио ва телевизион
 |ҷоизаҳо                  = 
 |соядаст                  = 
 |сайт                     = 
 |викианбор                = 
}}
'''Қурбонназар Восеев''' (''Восеев Қурбонназар Қувватович'', мутахаллис ба '''Қурбон Тӯсафӣ'''; зод. [[1 март]]и [[1971]], деҳаи Тӯсаф, [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — рӯзноманигори тоҷик.

== Зиндагинома ==
Қурбонназар Восеев 1 марти соли 1971 дар деҳаи Тӯсафи ноҳияи Файзобод дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи таҳсилоти ҳамагонии рақами 21-и ноҳияро соли 1988 хатм кардааст.

Солҳои 1989—1991 дар сафҳои артиши Шӯравӣ дар Украина ва Узбакистон хидмат кардааст. Хатмкардаи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад.

== Корнома ==
Фаъолияти кораишро дар идораи рӯзномаи ноҳиявии «[[Набзи Файзобод]]» ба ҳайси мусаҳҳеҳ ба фаъолият оғоз менамояд. Охири ҳамон сол мухбири рӯзномаи мазкур таъйин мегардад. Солҳои 1994—1999 дар мактабҳои миёнаи рақамҳои 46 ва 21-и ноҳияи Файзобод ба ҳайси омӯзгор фаъолият намудааст.

Солҳои 1999—2003 дар шабакаи радиои «[[Садои Душанбе]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://radiotoj.tj/?p=6045|title=«Садои Душанбе» – заминагузори шабакаҳои муосири радиоӣ дар Тоҷикистон|author=Фирӯз Каримзода|website=«Радиои Тоҷикисттон»|date=2021-01-18|lang=tg|accessdate=2022-03-01}}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; кор карда муаллиф ва муҷрии барномаҳои «Пайраҳаи мурод», «Суруд барои шумо», «Ки медонад?», «Ҳафт ахтар», «Инро шумо медонед…?» буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rtsu.tj/upload/files/Р”РёСЃСЃР%B5СЂС‚Р%B0С†РёСЏ%20РЎ.РҐРѕРґР%B6Р%B0Р%B7РѕРґ.pdf|title=Роль радио &quot;Таджикистан&quot; в формировании общественного мнения в период независимости|author=Саидмуроди Ходжазод|website=disserCat — электронная библиотека диссертаций|date=2015|accessdate=2022-03-01}}{{Пайванди мурда|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Солҳои 2003—2009 дар Шабакаи якуми Телевизиони Тоҷикистон дар вазифаҳои гуногун — аз хабарнигор то муовини сармуҳаррир кор кардааст. Аксари бинандагони телевизион ӯро чун «Ҷаноби Сиёҳ» дар барномаи мубоҳисавии «Сафеду Сиёҳ» дар муқобили «Ҷаноби Сафед» (Раҳмоналӣ Миралазода) мешиносанд.

Айни замон сардори Хадамоти матбуоти ҶСК «Тоҷиксодиротбонк» аст.

Оиладор, соҳиби 4 фарзанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. — {{Д.}}, 2011. [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], — 392 саҳ. — ISBN 978-99947-33-48-4</text>
      <sha1>79hgr1w9gxxin0w6dde1q4ldtw4hkph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Умар Автурханов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297626</id>
    <revision>
      <id>1477008</id>
      <parentid>1348908</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6687" sha1="2e2pgmqddzgdnknw1llyfb4dkkl28ey" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}

'''Умар Ҷунитович Автурханов''' (таваллуд [[21 январ]]и [[Соли 1946|1946]]) арбоби давлатӣ ва сиёсии [[Чеченистон|чечен]] ва [[Русия|рус]] аст. Яке аз раҳбарони Чеченистон, раҳбарии эътилофи зидди Дудаев дар Ҷумҳурии Чеченистон (1993-1995). Ӯ яке аз шахсиятҳои низомию сиёсии мухолифони зидди Дудаев буд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/12240/|title=Автурханов Умар Джунитович|author=Кавказский Узел|website=Кавказский Узел|accessdate=2021-01-22}}&lt;/ref&gt;. [[Гундсолор|Генерал-майори]] полиси андози [[Русия|Федератсияи Русия]]. Пас аз имзои созишномаи Хасавюрт муовини директори Хадамоти федералии полиси андози Русия (1996-1999) буд.

== Зиндагинома ==
Дар [[Қазоқистон|РСС Қазоқистон]] таваллуд шудааст. Омӯзишгоҳи фармондеҳии олии ба номи Орҷоникидзе ва шӯъбаи ғоибонаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Кубанро хатм кардааст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.agentura.ru/dossier/Russia/people/avturhanov/?print=Y|title=Автурханов Умар Джунитович|publisher=agentura.ru|lang=ru|accessdate=2017-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161230231025/http://www.agentura.ru/dossier/Russia/people/avturhanov/?print=Y|archivedate=2016-12-30}}&lt;/ref&gt; (дар маъхазҳои дигар ба ҷои Кубан Донишгоҳи давлатии Тифлис нишон дода шудааст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://baza.vgdru.com/1/1732/|title=Автурханов Умар Джунитович|publisher=baza.vgdru.com|lang=ru|accessdate=2017-06-27|archivedate=2017-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170501060952/http://baza.vgdru.com/1/1732}}&lt;/ref&gt;).

Дар округи ҳарбии Закавказие хидмати ҳарбиро адо кардааст. Сипас, ӯро ба кор дар мақомоти корҳои дохилии [[Гурҷистон]] интиқол доданд ва дар он ҷо сардори шӯъбаи ҳифзи тартиботи ҷамъиятии шаҳри [[Сухумӣ|Сухуми]] &lt;ref name=&quot;Автурханов Умар Джунитович&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.agentura.ru/dossier/Russia/people/avturhanov/?print=Y|title=Автурханов Умар Джунитович|publisher=agentura.ru|lang=ru|accessdate=2017-06-27|archivedate=2016-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161230231025/http://www.agentura.ru/dossier/Russia/people/avturhanov/?print=Y}}&lt;/ref&gt; буд.

Моҳи декабри соли 1991 раиси Кумитаи муваққатии маъмурияти ноҳияи Надтеречнийи [[Чеченистон|Ҷумҳурии Чеченистон]] интихоб шуд. Аз апрели соли 1992 - сардори маъмурияти ноҳияи Надтеречний. Соли 1992 ӯ ҳамраиси ҳизби Марчо шуд, яке аз раҳбарони блоки ҳизбҳои мухолиф ба Ҷоҳар Дудаев ва ҷунбиши «Мизи мудаввар» буд &lt;ref name=&quot;Автурханов Умар Джунитович&quot;/&gt;.

Дар моҳҳои май-июни соли 1993 ӯ ба ташкили тазоҳуроти мусаллаҳонаи гурӯҳҳои мухолиф бар зидди Дудаев дар [[Грозний (шаҳр)|Грозний раҳбарӣ]] мекард. 16 декабри соли 1993 дар ҷаласаи раҳбарони мухолифони чечен раиси Шӯрои муваққати Ҷумҳурии Чеченистон интихоб шуд &lt;ref name=&quot;Автурханов Умар Джунитович&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;memo&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.memo.ru/hr/hotpoints/CHECHEN/ITOGI/y95-10.htm|title=Россия - Чечня: цепь ошибок и преступлений|author=О. П. Орлов, А. В. Черкасов|publisher=memo.ru|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2017-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161225075912/http://www.memo.ru/hr/hotpoints/CHECHEN/ITOGI/y95-10.htm|archivedate=2016-12-25}}&lt;/ref&gt;.

Моҳи январи соли 1995 муовини аввали раиси маъмурияти ҳудудии мақомоти федералии иҷроияи Ҷумҳурии Чеченистон таъйин шуд. Моҳи марти соли 1995 раиси Кумитаи ризоияти миллии Чеченистон интихоб шуд. Дар ин вазифа то 24 октябри соли 1995 &lt;ref name=&quot;Автурханов Умар Джунитович&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;memo&quot;/&gt; буд.

Соли 1996 бо дастури сарвазири Федератсияи Русия [[Виктор Черномирдин]] муовини сардори Хадамоти федералии полиси андози Русия таъйин шуд. Махсусан барои Автурхонов вазифаи дигари ҷонишини директор (аз паи ҳам ҳафтум) ҷорӣ карда шуд. Ба кафедраи ҳифзи ҷисмонӣ ва бехатарӣ аз сӯхтор роҳбарӣ мекард &lt;ref name=&quot;Автурханов Умар Джунитович&quot;/&gt;.

Моҳи апрели соли 1999 аз кор озод карда шуд &lt;ref name=&quot;Автурханов Умар Джунитович&quot;/&gt;. Дар ҳамон сол роҳбарии Академияи байналмилалии сохтмон ва экология буд.

Зодаи теипи (қавми) Пешхой &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://bookscafe.net/read/kurginyan_sergey-soderzhatelnoe_edinstvo_1994_2000-220802.html#p1|title=Содержательное единство 1994-2000|author=[[Кургинян, Сергей Ервандович|Сергей Кургинян]], Вадим Солохин, Мария Подкопаева|publisher=bookscafe.net|accessdate=2017-06-27}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1946]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 21 январ]]</text>
      <sha1>2e2pgmqddzgdnknw1llyfb4dkkl28ey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи номи нави маҳалҳои аҳолинишини Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299696</id>
    <revision>
      <id>1477016</id>
      <parentid>1476342</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T16:04:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 55 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="225258" sha1="jk7sh9xemavk5dab3labi36ujyp5aw2" xml:space="preserve">Дар ин мақола феҳристи маҳалҳо (шаҳрҳо, ҷамоати деҳот, ноҳияҳо, ҷамоати шаҳрак ва ғ.), ки номҳояшон тағйир дода шудааст оварда шудаанд.
Феҳрист ба тартиби номи кӯҳна→номи нав (соли тағйирёбӣ) ҷобаҷо шудааст. 
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳолати 1 августи соли 2017 вуҷуд доштанд&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;&gt;{{Книга|ссылка=https://www.worldcat.org/oclc/1023488557|автор=[[Амиршахи, Нурмухаммад|Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ]]|заглавие=Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон (Административное деление Республики Таджикистан)|год=2017|место={{Душ.}}|страниц=575|isbn=978-99947-33-68-2, 99947-33-68-0}}&lt;/ref&gt;: 

* 1 вилояти мухтор
* 2 вилоят
* 18 шаҳрҳо, аз ҷумла 5-то тобеи ҷумҳурӣ ва 13 тобеи вилоят
* 62 ноҳия, аз ҷумла 4 ноҳияи шаҳри Душанбе ва 13 ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 
* 62 ҷамоати шаҳрак
* 370 ҷамоати деҳот 
* 4223 маҳалли аҳолинишини деҳот (деҳаҳо), 
ки аз онҳо тағйири ном карданд (дар солҳои то 2017): 1 вилоят, 23 ноҳия, 7 шаҳр, 17 шаҳрак, 98 ҷамоати деҳот, 966 деҳа&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sadoimardum.tj/ma-lisi-ol/478-de-a-to-ol-nomi-rasm-nadorand-yo-oyo-ba-nomguzorii-takror-zarurat-ast/|title=Садои мардум→нашрияи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон→478 деҳа то ҳол номи расмӣ надоранд ё оё ба номгузории такрорӣ зарурат ҳаст?|lang=ru-RU|access-date=2023-08-18|archive-date=2023-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20230818135612/https://sadoimardum.tj/ma-lisi-ol/478-de-a-to-ol-nomi-rasm-nadorand-yo-oyo-ba-nomguzorii-takror-zarurat-ast/|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230818135612/https://sadoimardum.tj/ma-lisi-ol/478-de-a-to-ol-nomi-rasm-nadorand-yo-oyo-ba-nomguzorii-takror-zarurat-ast/}}&lt;/ref&gt;.

Ихтисораҳои шартӣ: ҷ.д — ҷамоати деҳот; ш. — шаҳр; ш-к — шаҳрак; н. — ноҳия.
== [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
* Вилояти Автономии Бадахшони Кӯҳӣ→Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
=== [[ноҳияи Ванҷ]] ===
* н. Рохарв→н. Ванҷ 
* Ванҷ, ҷ.д→ба номи Маҳмадулло Абдуллоев (2012)&lt;ref name=&quot;gbao2012&quot;/&gt;
* Жовид, ҷ.д→Ҷовидон (2012)&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117008|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 31 мая 2012 года № 277 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно - Бадахшанской автономной области о переименовании некоторых населеных пунктов Ванчского района&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130171145/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117008|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130171145/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117008}}&lt;/ref&gt;
* Жовид→Ҷовидон (2012)&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;
* Мдехарв→[[Дуршер]]
* Рохарв→[[Ванҷ]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Дарвоз]] ===
* н. Қалъаи Хумб→н. Дарвоз (1991)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/darvozskij_rajon/0-42|title=Всё о Таджикистане - Дарвозский район|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306143433/http://tojkiston.ucoz.ru/index/darvozskij_rajon/0-42|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

=== [[ноҳияи Ишкошим]] ===
* н. Вахону Ишкошим→н. Ишкошим
* Ғорон, ҷ.д→Андароб&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→[[Деҳоти Аскар Замиров|ба номи Аскар Замиров]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Нӯд (Нюд), ҷ.д→Ишкошим→[[Деҳоти Рустамбек Юсуфбеков|ба номи Юсуфбеков Рустамбек]] (2012)&lt;ref name=&quot;gbao2012&quot;/&gt;
* Шитхарв, ҷ.д→[[Деҳоти Вахон|Вахон]] (2020)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138530|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 9 декабря 2020 года, №97 &quot;О переименовании дехота Шитхарв Ишкашимского района Горно-Бадахшанской автономной области вдехот Вахон&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311153658/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138530|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311153658/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138530}}&lt;/ref&gt;
* Нюд (Нӯд)→[[Ишкошим]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Мурғоб]] ===
* н. Помири Шарқӣ→н. Мурғоб
* Конакурган, ҷ.д→[[Деҳоти Гожо Бердибоев|ба номи Гожо Бердибоев]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Пости Шоҷон→пости Помир→[[Мурғоб]], ш-к
* Қараарт→Қарокӯл

=== [[ноҳияи Роштқалъа]] ===
* Шоҳдараи Боло, ҷ.д→Роштқалъа
* Октябр, ҷ.д→ба номи Мирсаид Миршакар (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5283|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 29 апреля 2004 г., №539 &quot;О переименовании дехота Октябрь Рошткалинского района Горно-Бадахшанской автономной области в дехот Мирсаид Миршакар&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153324/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5283|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230626153324/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5283}}&lt;/ref&gt;
* * Шоҳдараи Поён, ҷ.д→Тавдем→ба номи Гадолиев Қурбоншо (2012)&lt;ref name=&quot;gbao2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117243|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 июня 2012 года, №326 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно - Бадахшанской автономной области о переименовании некоторых населеных пунктов Рошткалинского, Ишкашимского, Шугнанского и Ванчского районов|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130151036/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117243|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130151036/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117243}}&lt;/ref&gt;
* Шоҳдараи боло→Роштқалъа
* Шоҳдараи Поён→Тавдем&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Зидин→Чагев&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Рӯшон]] ===
* н. Рӯшону Бартанг→н. Рӯшон
* Баррӯшон, ҷ.д→ба номи Назаршо Додхудоев (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5520|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 октября 2004 г., № 391 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно-Бадахшанской автономной области о переименовании дехота Барушан Рушанского района в дехот Назаршо Додхудоев&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153601/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5520|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230626153601/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5520}}&lt;/ref&gt;
* Қалъаи Вомар, ҷ.д→[[Деҳоти Рӯшон|Рӯшон]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сипонҷ, ҷ.д→Бартанг&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Шидз, ҷ.д→ба номи Мӯъминшоҳ Абдулвосиев (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=12141|title=Постановление Правительство Республики Таджикистан от 30 декабря 2007 года № 641 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно-Бадахшанской автономной области о переименовании дехота Шидз Рушанского района в дехот Муъминшох Абдулвосиева&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153917/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=12141|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230626153917/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=12141}}&lt;/ref&gt;
* Қалъаи вомар→[[Рӯшон (деҳа)|Рӯшон]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сипонҷ→[[Бартанг (деҳа)|Бартанг]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Шуғнон]] ===
* Барсем, ҷ.д→[[Сучон]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Дарморахт, ҷ.д→[[Деҳоти Ғарибшо Шаҳбозов|ба номи Ғарибшо Шаҳбозов]] (2012)&lt;ref name=&quot;gbao2012&quot;/&gt;
* Сохчарв, ҷ.д→[[Деҳоти Мирзоҷон Ширинҷонов|ба номи Мирзоҷон Ширинҷонов]] (2012)&lt;ref name=&quot;gbao2012&quot;/&gt;
* Миденшор→Ваҳдат (2012)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=117307|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 11 июля 2012 года, №359 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Горно- Бадахшанской автономной области &quot;О переименовании села Миденшор сёл Поршинев Шугнанского района Горно - Бадахшанской автономной области на село Ваҳдат и отнесении его к категории посёлка&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-06|archive-date=2016-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915133939/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=117307|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2016-09-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160915133939/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=117307}}&lt;/ref&gt;
* Питовдашт→Раҳмонобод (2016)
* Сучон→Раҳмонобод (2016)
{{div col end}}

== [[Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ|Шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
=== [[Ваҳдат]] ===
* Янги Бозор, шаҳр→Орҷоникидзеобод (1936)→Кофарниҳон (1991)→[[Ваҳдат]] (2003)
* Қарасу, ҷ.д→[[Деҳоти Гулистон|Гулистон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5274|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 июля 2004 г., № 564 &quot;О переименовании ряда дехотов района Ваҳдат и сёл, расположенных на их территории &quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-28|archive-date=2022-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025060248/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5274|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2022-10-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221025060248/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5274}}&lt;/ref&gt;
* Кофарниҳон, ҷ.д→[[Деҳоти Абдулло Абдулвосиев|ба номи Абдулло Абдулвосиев]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Туғмазор, ҷ.д→[[Деҳоти Чорсӯ|Чорсӯ]]
* Хоҷабойқул, ҷ.д→[[Деҳоти Раҷаб Исмоилов|ба номи Раҷаб Исмоилов]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Эскигузар, ҷ.д→Дӯстӣ (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;→[[Деҳоти Карим Исмоилов|ба номи Карим Исмоилов]]
* Янгибозор, ҷ.д→[[Деҳоти Бозорбой Бурунов|ба номи Бозорбой Бурунов]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* 1 май→[[Шодмон (деҳа, н. Ваҳдат)|Шодмон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Адолат-1→[[Сафедоб]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Антаруш (Антаруши тоҷик)→[[Меҳробод (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳробод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Антаруши боло→[[Ниёгон (деҳа, н. Ваҳдат)|Ниёгон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Антаруши поён→[[Баракат (деҳа, н. Ваҳдат)|Баракат]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Байнал→[[Гулобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулобод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Балдургон→[[Ҳақиқат (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳақиқат]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Баракат-2→[[Сахиён]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Бешкаппа→[[Озода (деҳа, н. Ваҳдат)|Озода]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Бошбулоқ→[[Саричашма (деҳа, н. Ваҳдат)|Саричашма]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Бошқарасу→[[Даҳана (деҳа, н. Ваҳдат)|Даҳана]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Бувак→[[Себзор (деҳа, н. Ваҳдат)|Себзор]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ганҷбор-2→[[Шаҳдбор]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128186|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 ноября 2016 года, №313 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов города Ваҳдат&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312021033/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128186|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312021033/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128186}}&lt;/ref&gt;
* Гирдоб-2→[[Сеоба]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Гулобод-2→[[Нурофар (деҳа, н. Ваҳдат)|Нурофар]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Гулрез-2→[[Хуррамдеҳ]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Гургхӯрда→[[Чаманзор (деҳа, н. Ваҳдат)|Чаманзор]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Даҳана-1→[[Ҳакимон]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Даҳанаи Чорбоғ→[[Ҷавонӣ (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҷавонӣ]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Деҳқонобод-2→[[Қалъаи Гулистон]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Доручастка→[[Сурхтеппа]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Иток→[[Кишоварз (деҳа, н. Ваҳдат)|Кишоварз]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Кирпичный→Заводи хишт→[[Хиштгарон]]
* Лақайбегӣ→[[Суғдиён (деҳа, н. Ваҳдат)|Суғдиён]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Обидараи Чунгак→[[Обшор (деҳа, н. Ваҳдат)|Обшор]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=125941|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 21 июля 2015 года, № 95 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов города Ваҳдат&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312021934/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=125941|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312021934/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=125941}}&lt;/ref&gt;
* Оқҷар→[[Адолат (деҳа, н. Ваҳдат)|Адолат]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Отқулоқ→[[Меҳнатобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳнатобод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Кавлез→[[Шаҳдрез (деҳа, н. Ваҳдат)|Шаҳдрез]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Калтуч→[[Шифобахш (деҳа, н. Ваҳдат)|Шифобахш]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Камонгарони Тоҷик→[[Камонгарон|Камонгарони Поён]]
* Камонгарони Ӯзбек→[[Камонгарони Боло]] 
* Карсанги-2→[[Неъматобод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Кишоварз-2→[[Сароб (деҳа, н. Ваҳдат)|Сароб]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Купрукбошӣ→[[Гулрез (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулрез]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Кутанбулоқ→[[Чашмасор (деҳа, н. Ваҳдат)|Чашмасор]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Кӯксултонӣ→[[Меҳргон (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳргон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Кӯрқишлоқ→[[Меҳнатобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳнатобод]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Кӯрқишлоқ→[[Ганҷина (деҳа, н. Ваҳдат)|Ганҷина]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Қарасу→[[Ҳуснобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳуснобод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Қашқабулоқ→[[Гулзор (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулзор]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Қизилбулоқ→[[Сурхчашма]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Қипчоқ→[[Шодмонқалъа]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Қирғизон→[[Шаҳристон (деҳа, н. Ваҳдат)|Шаҳристон]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Қузибегӣ→[[Чаман (деҳа, н. Ваҳдат)|Чаман]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Муродова→[[Хӯҷабӯстон]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Пасариқ→[[Ширинҷӯй]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Пустхӯр→[[Шоҳрух (деҳа, н. Ваҳдат)|Шоҳрух]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Ранҷобод→[[Кабиробод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Совет→[[Зартеппа (деҳа, н. Ваҳдат)|Зартеппа]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Тешик-Тош→[[Тиллои Сафед]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Тиллои Сафед-1→[[Фахробод (деҳа, н. Ваҳдат)|Фахробод]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Томчӣ-1→[[Дӯстӣ (деҳа, н. Ваҳдат)|Дӯстӣ]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Томчии Боло→[[Шуҳратёр (деҳа, н. Ваҳдат)|Шӯҳратёр]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Томчии Поён→[[Шеробод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Торбулоқ→[[Ҷавонон (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҷавонон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Торбулоқ→[[Ориён (деҳа, н. Ваҳдат)|Ориён]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Туқалтеппа→[[Файзбахш (деҳа, н. Ваҳдат)|Файзбахш]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Тулкӣ→[[Кӯҳдоман (деҳа, н. Ваҳдат)|Кӯҳдоман]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Туркобод→[[Ваҳдатобод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Туртуробод→[[Ҳайдаробод (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳайдаробод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Туячӣ→[[Корвон (деҳа, н. Ваҳдат)|Корвон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Узунариқ→[[Гирдоб (деҳа, н. Ваҳдат)|Гирдоб]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ҳайталӣ→[[Гулафшон (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулафшон]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Хоҷабойқул→[[Меҳрбахш (деҳа, н. Ваҳдат)|Меҳрбахш]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Хоҷабойқули Боло→[[Ҳаёти Нав (деҳа, н. Ваҳдат)|Ҳаёти Нав]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Хоҷабулоқ→[[Истиқлолият (деҳа, н. Ваҳдат)|Истиқлолият]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Хоҷиқатаган→[[Зарафшон (деҳа, н. Ваҳдат)|Зарафшон]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Холбойқаро→[[Баҳористон (деҳа, н. Ваҳдат)|Баҳористон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ҳуснобод-2→[[Чашмасор (деҳа, н. Ваҳдат)|Чашмасор]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Чағатайи Боло→[[Арғувон (деҳа, н. Ваҳдат)|Арғувон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Чағатойдара→[[Гулдара (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулдара]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Чукамайрам→[[Гулбоғ (деҳа, н. Ваҳдат)|Гулбоғ]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чукмазори Тоҷик→[[Деҳқонобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Деҳқонобод]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ҷавонон-2→[[Бахтёрон]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Ҷалҷит→[[Солеҳон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ҷангалобод-2→[[Боғистон (деҳа, н. Ваҳдат)|Боғистон]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Ҷарбошӣ→[[Зарнисор (деҳа, н. Ваҳдат)|Зарнисор]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Ҷомрӣ→[[Ситораи Сурх]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ҷомрии Боло (Ҷомрӣ-2)→[[Маданият (деҳа, н. Ваҳдат)|Маданият]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ҷомрии Поён (Ҷомрӣ-1)→[[Ганҷбор]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Шарифлақай→[[Шарифобод (деҳа, н. Ваҳдат)|Шарифобод]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Ширинбулоқ→[[Ширинчашма (деҳа, н. Ваҳдат)|Ширинчашма]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Шомако→[[Навбаҳор (деҳа, н. Ваҳдат)|Навбаҳор]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Эловар→[[Панҷдеҳ]] (2016)&lt;ref name=&quot;vahdat2016&quot;/&gt;
* Эскигузар→[[Бостон (деҳа, н. Ваҳдат)|Бостон]] (2004)&lt;ref name=&quot;2004a&quot;/&gt;
* Юмс→[[Гулисурх]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;
* Юмсурок→[[Файзрез (деҳа, н. Ваҳдат)|Файзрез]] (2015)&lt;ref name=&quot;vahdat2015&quot;/&gt;

=== [[Роғун]] ===
* &lt;ref group=&quot;эзоҳ&quot; name=&quot;1:&quot;&gt;ягон маҳалле тағйири ном накардааст&lt;/ref&gt;

=== [[Турсунзода]] ===
* Регар, ш.→Турсунзода (1978)
* 1-уми май, ҷ.д→ба номи Турсун Тӯйчиев (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118480|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 13 декабря 2012 года, № 452 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов г.Турсунзода&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130143939/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118480|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130143939/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118480}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118146|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 623 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов города Турсунзаде о переименовании некоторых населенных пунктов города&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311124953/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118146|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311124953/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118146}}&lt;/ref&gt;
* Ғарав, ҷ.д→Регар (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Ӯзбеконтеппа, ҷ.д→Чапаев→10-солагии Истиқлолият&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чиртак, ҷ.д→Пахтаобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* 7 Кавалерийская бригада→Хайробод (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Арши обӣ→Маданият (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Аскари сурх→Зарнисор (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Бешкаппа→Хайробод (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Бештеппа→Сардор Раҷабов (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Бугалак→Байналмилал (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Галоботур→Истиқлол (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Говмеш→Деҳқонобод (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Ғурумсой→Наврӯз (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Дурбент→Дурбед (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Дурман→Иттифоқ (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Каронӣ→Канорӣ (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Келдибулоқ→Лолазор (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Кетмон-чептӣ→Ҳидоят (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Киров→Аҳорун (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Коммуна→Сайдалӣ Табров (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Қамбар→Юлдош Ашӯров (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Қаратевал→Темурмалик (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Қизил-йӯл→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Қоракӯз→Кӯҳсор (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Қузибача→Ортиқ Ҷумъаев (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Қулоқтеппа→Роҳатӣ (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Қунгир→Мир Саид Алии Ҳамадонӣ (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Қунғирот→Бӯстон (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Қурбонкӯса→Исмоили Сомонӣ (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Қушбулоқ→Имоми Аъзам (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Максим Горкий→Баҳористон
* Навотбулоқ→Ширинчашма (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Налбеки обӣ→ба номи Куйбишев&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Даҳбед (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Неъматбача→Марҳамат&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Новасой→Нурафшон (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Нура-остӣ→Намуна (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Ободон→Тоиб Тӯйчиев (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Оққӯрғон→Обида Нуъмонова 
* Оқмазор→Олимобод (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Оқмачит→Шаҳрисабз (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Оқтелпак→Файзобод (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Оқтош→Навбаҳор (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Олтинчилав→Меҳробод (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Работ-2→Ҳуснобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Свердлов→Иброҳим Бозоров (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Тегирмон→Меҳргон (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Товабулоқ→Сарчашма (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Тошгузар→Хуррамзамин (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Тошқалоқ→Сангқалъа (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Тошобод→Боғи ирам (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Уро-ур→Обшорон (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Уро-ур→Шодлик&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Шодиёна (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Чапаев→Гулистон (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Чинор-1→Чапаев&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Бахтовар (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Чинор 2-3→Шарқ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чинғиров→Баҳор (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Чириштеппа→Саъдии Шерозӣ (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Чоштеппа→Зарафшон (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Чуқурқишлоқ→Ифтихор (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Ҷаврат→Моҳи нав (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Ҷайратеппа→Боқӣ Раҳимзода (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Ҷарқишлоқ→Коммуна&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Дӯстӣ (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Ҷатта→Маҳмуд Эшназаров (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Шодмон-қазоқ→Шодмон (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Эфиронос→Анҷибар (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Янгиариқ→Ҷовидон (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
* Янгиқишлоқ→Навобод (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Янгиқишлоқ→Нуристон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Янгиобод→Ҳаёти Нав (2012)&lt;ref name=&quot;tursunzoda2012&quot;/&gt;
* Яхшиобод→Самарқанд (2012)&lt;ref name=&quot;turs2012&quot;/&gt;
=== [[Ҳисор]] ===
* Хонақоҳ→Ҳисор, шаҳр (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|url=https://istmat.org/node/36044|title=130. О переименовании одноимённых районов, центров и почтово-телеграфных учреждений на территории УССР, УЗССР, ТуркССР и ТаджССР {{!}} Проект «Исторические Материалы»|website=istmat.org|access-date=2023-01-27|archive-date=2022-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216095442/https://istmat.org/node/36044|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2021-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211219124629/http://istmat.info/node/36044}}&lt;/ref&gt;
* Бедак, ҷ.д→Ҷиргинак (1955)→Алмосӣ (1964)
* Карамкӯл, ҷ.д→ба номи Мирзо Турсунзода (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Карамкӯл, ҷ.д→ба номи Мирзо Ризо&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ноҷӣ, ҷ.д→Навобод (1938)
* Хонақоҳ, ҷ.д→Сомон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Октябр, ш-к→[[Шарора]]
* 1 май→Чашмаи моҳиён (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_306_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 306 от 29 марта 2012 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-05-09|archive-date=2023-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509182644/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_306_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Авзикент→Баракат (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Авзикенти Боло→Ҳакимӣ (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Аскари сурх→Саховат (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Бессимас→Аминиён (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Бешбулоқ→Чашмасор (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Болшевик→Ҳосилот (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Булоқсайидон→Сайидон (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Булоқчинор→Чилчинор (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Водонасосная→Обшорон
* Гулистон→Гулмайдон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Гулистон→Деҳинав&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Гулистон→Чаманистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Гулистон→Ҳуснобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Давлатманқа→Ҳамдилон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Заря Востока→Хушманзара (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Каганович→Пахтаобод
* Карамкӯл→Меҳробод (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Карим-девона→Соҳибдилон
* Келитош→Ободдара (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Кушкак→Сабзазор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Киров→Себистон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Комсомол→Даҳбед (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Қайроғоч→Хайробод (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Қарахонӣ→Гулисурх (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Қарапичоқ→Ниёгон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Қизилқишлоқ→Мавлошариф (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Қипчоқ→Меҳргон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Қизил Юлдуз→Ситора (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Қулмунда→Мӯъминобод (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Лангар→Ғайратобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* МТС→Оҳангарон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Навобод→Гулханӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Навобод→Кӯчабоғӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* ''Навобод→Саҳроӣ''&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Наврӯзбулоқ→Наврӯзӣ (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Оқулии боло→Сарчашма (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Оқулии поён→Сайёд (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Октябр→Манзар&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Октябр→Равшандилон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Правда→Чаманзор (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Роҳи Ленин→Шодмон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Сотсиализм→Садоқат (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Сумбула→Равшан&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Тошбулоқ→Сангчашма (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Тӯла→Боғистон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Умакай→Кишоварз (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Умакайи Боло→Ҳалқадашт (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Учқул→Ангурзор (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Узунохур→Лолазор (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Ӯртабӯз→Ганҷрез (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Чағатай→Суғдиён (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Чептураи Боло→Гулрез (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Чуҷалӣ→Гулистон (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Ҷангал→Гулистон→Бӯстон (1996)
* Ҷарак→Сафобахш (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Ҷартеппа→Ҳалқарӯд (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Ҷетикир→Ҳафттеппа (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Ҷиндара→Гулдара (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Ҷугиобод→Афғонобод
* Шӯроби поён→Нурафшон (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Халилобод→Истиқлол
* Ҳелисой→Лабисой (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Ҳофизқишлоқ→Ҳофизкада (2012) &lt;ref name=&quot;hisor2012&quot; /&gt;
* Янгиобод→Намуна (2012)&lt;ref name=&quot;hisor2012&quot;/&gt;
* Янгиобод→Шарафобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Варзоб]] ===
* Харангон, ҷ.д→ба номи Садриддин Айнӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Бегари→Беғар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Дашти Хорзор→Некобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Косатароши поён→Косатароши Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Қулмаҳмадӣ→Яккачашма (2015)&lt;ref name=&quot;varzob2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_chorbog/0-1662|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Чорбог|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322151838/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_chorbog/0-1662|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Муғулони Поён→Меҳробод (2015)&lt;ref name=&quot;varzob2015&quot;/&gt;
* Оби Оҷук→Варзоб (1959)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_varzob/0-2967|title=Всё о Таджикистане→Деха Варзоб (Оби очук)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-25|archive-date=2023-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325143100/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_varzob/0-2967|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Пурзабад→Пурзавот (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Тойқара→Гулбоғ (2015)&lt;ref name=&quot;varzob2015&quot;/&gt;
* Тошбулоқ→Наврӯзчашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Чағатай→Шодоб (2015)&lt;ref name=&quot;varzob2015&quot;/&gt;
* Чормағзакони ӯзбек→Чормағзакони Боло (2015)&lt;ref name=&quot;varzob2015&quot;/&gt;
* Чормағзакони тоҷик→Чормағзакони Поён (2015)&lt;ref name=&quot;varzob2015&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Лахш]] ===
* н. Ҷиргатол→н. Лахш (2016)&lt;ref name=&quot;:16&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_205_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 205 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113213/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_205_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Алға, ҷ.д→[[Деҳоти Сайлиобод|Сайлиобод]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20220322/yangishahr-minbuloq-qazaqtar-ivaz-1046978386.html|title=Тағйири беш аз 40 ҷойном дар Лахш|website=Спутник Таджикистан|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008164939/https://sputnik-tj.com/20220322/yangishahr-minbuloq-qazaqtar-ivaz-1046978386.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Қашот, ҷ.д→[[Деҳоти Истиқлол (н. Лахш)|Истиқлол]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Муқсу, ҷ.д→[[Деҳоти Лахши Боло|Лахши Боло]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Сартало, ҷ.д→[[Деҳоти Саритал|Саритал]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷиргатол, ҷ.д→[[Деҳоти Наврӯз (ноҳияи Лахш)|Наврӯз]] (2022)&lt;ref name=&quot;lakhsh_2022&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik.tj/20221216/jonibdori-taghyiri-nomi-jirgatol-majlisi-milli-1053573303.html|title=Ҷонибдорӣ аз тағйири номи Ҷиргатол дар Маҷлиси Миллӣ|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20221216T1628+0500|access-date=2023-03-29|archive-date=2023-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329195211/https://sputnik.tj/20221216/jonibdori-taghyiri-nomi-jirgatol-majlisi-milli-1053573303.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Янгишаҳр, ҷ.д→[[деҳоти Нурафшон|Нурафшон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷиргатол, ш-к→[[Ваҳдат (шаҳрак, н. Лахш)|Ваҳдат]] (2008)
* Ачиқалма→[[Себистон (деҳа, н. Лахш)|Себистон]] (2022&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;)
* Байлартоб→[[Самарманд]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ғулама→[[Гулзорон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Долона→[[Дӯлона (деҳа, н. Лахш)|Дӯлона]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Домбрачӣ→[[Думбрасозон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Дувана→[[Меҳробод (деҳа, н. Лахш)|Меҳробод]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Занкон→[[Қалъаи зангкӯб]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қазақтар→[[Қазоқон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қаракенҷа→[[Зарринрӯд]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қарашура→[[Шириноб]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Каромиқ→[[Тоҷварон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қаросой→[[Хингсой]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қарчин→[[Кӯҳдоман]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қашкатерак→[[Сафедорак (деҳа, н. Лахш)|Сафедорак]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қашот→[[Сарипул (деҳа, н. Лахш)|Сарипул]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қӯшағба→[[Дуағба]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Қӯштегирмон→[[Осиёбон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Мингбулоқ→[[Ҳазорчашма]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Муқ→[[Муғ]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Муқур→[[Каёндеҳ]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Оқҷар→[[Сафедҷар]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Оқсой→[[Сафеддара (деҳа, н. Лахш)|Сафеддара]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Сарғой→[[Доманакӯҳ]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Сарикенҷа→[[Лахш (деҳа)|Лахш]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Сартало→[[Саритал]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Сасиқбулоқ→[[Чашмасор (деҳа, н. Лахш)|Чашмасор]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Суғат→[[Обшорон (деҳа, н. Лахш)|Обшорон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Чар→[[Чордеҳа]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Чонқирғиз→[[Зарбоғ]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Чубай→[[Лолазор (деҳа, н. Лахш)|Лолазор]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷайлған→[[Чорсӯ (деҳа, н. Лахш)|Чорсӯ]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷаниҷер→[[Навдиёр]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷилондӣ→[[Дашти мурғон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷиргатол→[[Сариосиёб]] (2022)&lt;ref name=&quot;lakhsh_2022&quot;/&gt;
* Ҷолболот→[[Навроҳа]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ҷултерак→[[Корвонгузар]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Шилбилӣ→[[Бушолон]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Янгишаҳр→[[Хуррамшаҳр (деҳа, н. Лахш)|Хуррамшаҳр]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Яраш→[[Дӯстобод]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
* Ярмазар→[[Ёрмазор]] (2022)&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Нуробод]] ===
* н. Дарбанд→н. Комсомолобод (1936)→н. Дарбанд (1991)→н. Нуробод (2003)
* Пумбачӣ, ҷ.д→Комсомолобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Меҳробод (2021)&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20210622/komsomolobodr-ivaz-kardand-taghyiri-nomho-nurobod-1040370014.html|title=Комсомолобод дигар нест: тағйири номҳо дар Нуробод|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210622T1815+0500|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20220913172659/https://sputnik-tj.com/20210622/komsomolobodr-ivaz-kardand-taghyiri-nomho-nurobod-1040370014.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Навдонак, ҷ.д→Хумдон
* Самсолик, ҷ.д→Сафедчашма (2012)&lt;ref name=&quot;:20&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118479|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 13 декабря 2012 года, № 451 &quot;0 переименовании дехотов Яхак-Юст и Самсолик Нурободского района&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311120623/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118479|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311120623/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118479}}&lt;/ref&gt;
* Яхак-Юст, ҷ.д→ба номи Иззатулло Ҳалимов (2012)&lt;ref name=&quot;:20&quot; /&gt;
* Айнӣ→Сулҳ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қалъанак→Инқилоб&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Қалъанак
* Қумоқ→Хумроғ (2021)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* Лангар→Правда&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Лангар
* ''Навобод→Бародарӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;''
* Навобод→Садоқат&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Пумбачӣ→Комсомолобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Меҳробод (2021)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;
* Саримост→Сарипул
* Хоҷаайнӣ→Айнӣ

=== [[ноҳияи Рашт]] ===
* н. Ғарм→н. Рашт (2001)
* Шулмак, ш-к→[[Навобод]] (1960)
* Шулмак, ҷ.д→ба номи Боқӣ Раҳимзода (1980)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_im_b_rakhimzoda/0-3322|title=Всё о Таджикистане - Джамоат им. Б.Рахимзода (Шулмак, Санги малики)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2022-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221211141413/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_im_b_rakhimzoda/0-3322|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Қазноқ, ҷ.д→ба номи Нусратулло Махсум (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_kaznok/0-3274|title=Всё о Таджикистане - Джамоат им. Н.Махсум|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2022-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20221231185102/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_kaznok/0-3274|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Аэропорт→[[Фурудгоҳ (деҳа, н. Рашт)|Фурудгоҳ]] (2009)
* Биёвак→[[Истиқлол (деҳа, н. Рашт)|Истиқлол]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Булқос→[[Гулханӣ (деҳа, н. Рашт)|Гулханӣ]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Войдара→[[Баҳористон (деҳа, н. Рашт)|Баҳористон]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Ганчик→[[Ганҷдара]] (2009)
* Ғарм→[[Додбахт]] (2009)
* Ғарми боло→[[Сафедкӯҳ (деҳа, н. Рашт)|Сафедкӯҳ]] (2009)
* Даҳани ғумӯш→[[Ваҳдат (деҳа, н. Рашт)|Ваҳдат]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Качамандӣ→[[Шаҳрисабз (деҳа, н. Рашт)|Шаҳрисабз]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Кишинбоғ→[[Боғистон (деҳа, н. Рашт)|Боғистон]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Курчин→[[Ҷалолобод (деҳа, н. Рашт)|Ҷалолобод]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Кӯлёвон→[[Наврӯз (деҳа, н. Рашт)|Наврӯз]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Қаврак→[[Кӯҳдоман (деҳа, н. Рашт)|Кӯҳдоман]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Қалъайчак→[[Қалъа (деҳа, н. Рашт)|Қалъа]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Қарашаҳр→[[Хуррамшаҳр (деҳа, н. Рашт)|Хуррамшаҳр]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Қаролуқ→[[Чорбоғ (деҳа, н. Рашт)|Чорбоғ]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;&gt;{{Cite news|accessdate=2023-03-06|last=Рао/Ро|date=2009-11-09|website=Радиои Озодӣ|title=Номҳои 33 деҳа тағйир дода шуд|url=https://www.ozodi.org/a/1873019.html|archivedate=2023-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104151108/https://www.ozodi.org/a/1873019.html}}&lt;/ref&gt;
* Қизило→[[Моҳи Хоса]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Қизроқ→[[Деҳқонобод (деҳа, н. Рашт)|Деҳқонобод]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Муҷмат→[[Файзосор]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Сиполинг→[[Меҳробод (деҳа, н. Рашт)|Меҳробод]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Тарғак→[[Деҳи Махсум]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Туратол→[[Даҳбед (деҳа, н. Рашт)|Даҳбед]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Утолак→[[Фидокор (деҳа, н. Рашт)|Фидокор]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Хилмонӣ→[[Тагоба]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Хулак→[[Бӯстон (деҳа, н. Рашт)|Бӯстон]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Чуғдара→[[Себистон (деҳа, н. Рашт)|Себистон]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Чусал→[[Файзобод (деҳа, н. Рашт)|Файзобод]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Ҷингун→[[Баҳодуробод]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)
* Янголик→[[Мулло Барот]] (2009)&lt;ref name=&quot;rasht2009&quot;/&gt;
* Япалоқӣ→[[Меҳнатобод (деҳа, н. Рашт)|Меҳнатобод]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2009)

=== [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ===
* н. Лоқай-тоҷик→н. Кӯктош (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;→н. Ленин→н. Рӯдакӣ (2003)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_462_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 462 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112145/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_462_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* ба номи Ленин, ш-к→[[Сомониён (шаҳрак)|Сомониён]] (1999)
* 40-солагии Тоҷикистон, ҷ.д→Сарикиштӣ (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Испечак, ҷ.д→[[Чоряккорон]] (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13225|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 5 июня 2008 года №509 &quot;О переименовании дехотов и сёл района Рудаки&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130130949/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13225|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130130949/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=13225}}&lt;/ref&gt;
* Исамбой, ҷ.д→ба номи Қарохон Сардоров&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Эсанбой&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Кӯктош, ҷ.д→Чоргултеппа (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Қӯштеппа, ҷ.д→Россия (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Муқумобод, ҷ.д→Кенгешобод→Зайнабобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Оққӯрғон, ҷ.д→Чимтеппа&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Шайнак, ҷ.д→Чортеппа
* 12-ум км→Косибон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* 18-ум Партсъезд→Дӯстӣ (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* 22-юм Партсъезд→Яккатут (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Абдал→Меҳнат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Аввалқазақ→Сабзазор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Анақулобод→Орзу (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Арпабулоқ→Гулоб&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* ба номи Жданов→Оққӯрғон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Сомон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* ба номи Илич→Шараф&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* ба номи Карл Маркс→Чилмеҳроб (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* ба номи Киров (ҷ. Россия)→Алочабоф (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* ба номи Киров→Оби Шифо (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* ба номи Стаханов→Кӯктош (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* ба номи Стаханов→Шаҳристон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* ба номи Шапкин→Фалакон (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Бешкаппа→Гулибодом&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Бешкаппаи Поён→Гулибодом (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Болшевик→Уртакенгаш&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Саховат (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Болшевики Боло→Гулкорон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Болшевики Поён→Гулкорон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Бошбулоқ→Сарчашма&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Ғаллабулоқ→Баҳор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Дарёобод→Чинор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Дмитров 1,2,3→Қӯштеппа (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Дунгизулдӣ→Бӯстон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Жалабулоқ→Балхӣ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Камаров→Мадад (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Катасой→Ҳуснобод (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Келтош→Истиқбол&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Коммунизм→Гулпарвар (2008)
* Косабулоқ→Пистазор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Крупская→Корвон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Кӯкабулоқ→Зарчашма (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Кӯлбулоқ→Иттифоқ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Кӯлбулоқ→Оқбулок&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Себистон (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Кӯлбулоқи Боло→Чашмасор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Кӯлбулоқи Поён→Машъал (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Қайрағочи боло→Болошаҳр
* Қайрағочи поён→Майсазор
* Қайрағочи ӯзбекҳо→Зартеппа
* Қарағаза→Марғзор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Қаракамар→Қарияи камар (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Қаробулоқ→Намозгаҳ (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Қизил Аскар→Гулобод&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Қизил Байрақ→Иқбол&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Қизил Байроқ→Хоҷабулбулон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қизил Байроқ→Бешкенгаш&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қизил Нишон→Меҳан&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Қизил Пахтакор→Пахтакор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Қизил Юлдуз→Румӣ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Қизилариқ→Ҳоҷиён&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Қизилқишлоқ→Лолазор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Қирма→Нафтобод&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Ленин→Шафақ&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* МХОС→Сада (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Медик→Табибон (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Микоян→Садоқат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Мингботман→Меҳргон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Мингботман→Шаббода (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Муллоэш→Баракат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Насосная→Навбаҳор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Нефтяник→Ганҷобод&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Оқбулоқ→Сафедчашма (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Олӣ Совет→Оли Сомон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Партизани сурх→Чорсӯ (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Пахолсой→Чаманзор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Пахтакор 1,2→Обчакорон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Подгора→Доманакӯҳ (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Правда 1, 2, 3→Деҳқонобод (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Птитсевод→Истиқлол&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Совнарком→Адолат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Тариқпоя→Чангоб (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Тегирмӣ→1 май&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://farazh.tj/sahifai-asosy/mintaqa/no-iyai-r-dak-dijori-mardumi-unarmand/|title=Ноҳияи Рӯдакӣ: Диёри мардуми ҳунарманд|lang=ru-RU|last=Фараж|website=Фараж|date=0001-11-30|access-date=2024-05-17|accessdate=2024-07-27|archivedate=2024-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240517184118/https://farazh.tj/sahifai-asosy/mintaqa/no-iyai-r-dak-dijori-mardumi-unarmand/}}&lt;/ref&gt;
* Тошбулоқ→Офтобрӯя&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Тоҷикобод→Мирзочӯл&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Тузобод→Наврӯз&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Тулкибулоқ→Хӯҷабехоб (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Турғок→Насими Кӯҳсор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Учқул→Меҳробод (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Хӯҷақушқор→Хӯҷахушхон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Чапаев→Соҳибкорон (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Чегам→Кӯҳдоман&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Ҷайрабулоқ→Армуғон (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Ҷомбулоқ→Чаманоро&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Шолипоя→Сароб&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Шурманқа→Ганҷина (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Шӯрбулоқ→Шӯрчашма (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Шӯртуғай→Сайёд (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Янгиқӯрғон→Янгикурилиш&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Навбунёд (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Янгиқӯрғон→Мавлавӣ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Янгимеҳнат→Файзоба&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Янгиобод→Зарнисор (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Янгиобод→Ҷавонон (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Янгиобод→Қараболчик&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Қалъа (2008)&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;
* Янгиобод→Ҳосилот&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Янгиобод→Янгитурмуш&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Кишоварз&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Янгиҳаёт→Ҳаёти Нав&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)
* Янгиюл→Мавҷ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; (2008)

=== [[ноҳияи Сангвор]] ===
* н. Тавилдара→н. Сангвор (2016)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_206_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 206 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113112/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_206_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Дейкалон, ҷ.д→деҳоти Тавилдара&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сангвор, ҷ.д→деҳоти Заршӯён&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20210622/sangvor-zarshuyonro-qaror-taghyiri-nom-sugd-1040371080.html|title=Сангвор номи Заршӯёнро гирифт: нашри қарорҳои тағйири ном дар Суғд, Нуробод ва Сангвор|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210622T1836+0500|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221127144634/https://sputnik-tj.com/20210622/sangvor-zarshuyonro-qaror-taghyiri-nom-sugd-1040371080.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Сурхобмост→Сарипул&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Тоҷикобод]] ===
* Зарафшон, ҷ.д→ба номи Мунавваршо Шогадоев&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Зарафшон (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20210416/parlumon-taghiyri-nom-tasdiq-1038523419.html|title=Парлумон тағийри номҳо дар Данғара, Фархор, Темурмалик ва Тоҷикободро тасдиқ кард|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20210416T1532+0500|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221010145324/https://sputnik-tj.com/20210416/parlumon-taghiyri-nom-tasdiq-1038523419.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Алмалик→[[Себистон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Себистон]]
* ''Деғилмони поён→[[Ғуломон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Ғуломон]]''
* ''Деҳи Калон→[[Лангаришоҳ]]''
* Калисариғрӣ→[[Саричашма]]
* Келинбоғӣ→[[Баҳор (деҳа, н. Тоҷикобод)|Баҳор]]
* Келинбоқӣ→[[Сурхкӯҳ (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сурхкӯҳ]] (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Кичикизӣ→[[Сарипул (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сарипул]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Куглик→[[Сабзазор (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сабзазор]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Кудукок→[[Сардобак]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Кӯли мирзоён→ба номи Анвар Қаландаров→[[Анваробод]] (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Кӯли хучак→[[Бӯстон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Бӯстон]]
* Қанишбек→[[Зарнисор (деҳа, н. Тоҷикобод)|Зарнисор]]
* Қарашаҳр→[[Сафедорон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Сафедорон]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Қарасағир→[[Гулрез (деҳа, н. Тоҷикобод)|Гулрез]]
* Мазори Боло→[[Обшорон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Обшорон]] (2023)&lt;ref name=&quot;tajikabad2023&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144901|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 28 марта 2023 года, №125 &quot;О своевременной подготовке отраслей экономики и социальной сферы республики к бесперебойной и эффективной работе в осенне-зимний период 2023-2024 годов&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-04-11|archive-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411133955/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144901|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411133955/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144901}}&lt;/ref&gt;
* Мазори Поён→[[Оҳангарон (деҳа, н. Тоҷикобод)|Оҳангарон]] (2023)&lt;ref name=&quot;tajikabad2023&quot;/&gt;
* Мазори Шинг→Зарафшон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→[[Шинг (деҳа, н. Тоҷикобод)|Шинг]] (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Метаниён→[[Файзбор]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Тарбулоқ→[[Ширинчашма]]
* Утоли Поён→[[Обисафед]]
* Утоли Боло→[[Чашмасорон]]
* Эбгӣ→[[Сумандара]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Файзобод]] ===
* Вашгирд, ҷ.д→Баҳор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Гумбулоқ, ҷ.д→Меҳробод
* Қарабулоқ, ҷ.д→Бӯстон
* Мискинобод, ҷ.д→ш-ки 30-солагии истиқлолияти Тоҷикистон (2022)&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20220530/jonibdor-parlumon-faqirobod-miskinobod-1048798173.html|title=Ҷонибдории парлумон аз тағйири номи Фақирободу Мискинобод|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20220530T1440+0500|access-date=2023-02-25|archive-date=2022-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007130742/https://sputnik-tj.com/20220530/jonibdor-parlumon-faqirobod-miskinobod-1048798173.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Файзобод, ҷ.д→ба номи Дӯстмурод Алиев (2014)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121850|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 июня 2014 года, № 368 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Файзабадского района о переименовании сёл &quot;Файзабад&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312023632/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121850|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312023632/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121850}}&lt;/ref&gt;
* Ҳоҷимард, ҷ.д→Ҷавонон (1955)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_dzhavonon/0-3509|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Джавонон (Ходжимард)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306153652/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_dzhavonon/0-3509|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Дарағиён, ш-к→Файзобод (1969)→Вашгирд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Биникулӯта→Файзрез (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_shulashak/0-3523|title=Всё о Таджикистане - Деха Себистон|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306154333/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_shulashak/0-3523|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite web|lang=tg|url=https://sputnik-tj.com/20150810/1016325316.html|title=Бунгакиёни Файзобод акнун Дурахшон шуд, Қуруғ- Навбаҳор|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20150810T0836+0500|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311114519/https://sputnik-tj.com/20150810/1016325316.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Бунгакиён→Дурахшон (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Гумбулоқи боло→Меҳрободи боло
* Гумбулоқи миёна→Меҳрободи миёна
* Гумбулоқи поён→Меҳрободи поён
* Дараи аловак→Дӯстӣ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Дарашон→Файзобод (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;
* Кулул→Чорбоғ (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Кулуп→Чашмасор
* Кӯлобод→Фатҳобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қалошӣ→Баҳористон (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Қалъаишодӣ→Шифобахш (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Қанғелӣ→Зарнисор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Қарабулоқ→Бӯстон
* Қашқароҳа→Орифон (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Қошқарӣ→Сино (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Қулобод→Хуросон (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Қуруғ→Навбаҳор (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Лақаён→Офтобрӯя&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Навобод→Ғаллакор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Навобод→Комсомол&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Оби Файзобод→Оби Шифо (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Пионеробод→Заркамар&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Сеқишлоқа→Себзор (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Субулоқ→Чашмасор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Тақназарӣ→Сомониён (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Тарбулоқ→Ширинчашма&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_tarbulok/0-3492|title=Всё о Таджикистане - Деха Ширинчашма|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306153704/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_tarbulok/0-3492|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Тиён→Кӯҳсор (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Фақиробод→Обшорон (2022)&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;
* Ҳайтак→Гулафшон (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;
* Ҷавонон→Хӯҷамард (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Ҷойникудӣ→Чилчашма&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_chojnikudi/0-3524|title=Всё о Таджикистане - Деха Чилчашма|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306154325/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekha_chojnikudi/0-3524|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Шулашак→Себистон (2015)&lt;ref name=&quot;fayzobod2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:18&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Шаҳринав]] ===
* н. Қаратоғ (1927)→н. Шаҳринав (1929)
* Октябр, ш-к→ба номи Мирзо Турсунзода&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_618_%D0%BE%D1%82_16_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8F_2013_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 618 от 16 декабря 2013 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-01-26|archive-date=2023-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126193743/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_618_%D0%BE%D1%82_16_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8F_2013_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Қади ҷӯйбор, ҷ.д→Шаҳринав&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чузӣ, ҷ.д→Чуст&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Селбур, ҷ.д→Истиқлол&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Чептура, ҷ.д→ба номи Ҳасанов&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Агровинпром Шаҳринав→Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* 8-уми март— Гулреза (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=141101|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 декабря 2021 года, №564 &quot;О представлении Маджлиса народных депутатов Шахринавского района о переименовании некоторых населённых пунктов Шахринавского района&quot;|website=www.adlia.tj|accessdate=2022-12-16|archive-date=2022-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216064533/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=141101|deadlink=no|archivedate=2022-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221216064533/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=141101}}&lt;/ref&gt;
* Бешбулоқ→Обшорон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Бузуқ→Нуробод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Дурманбулоқ→Лолазор (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Заводи хишт→Коргарон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Каттадолон→Долондеҳ (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Каттабӯйиниқинғир→Ҳаёти нав (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Каттачиқӯрғон→Меҳнатобод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Кичикбӯйниқинғир→Бӯстон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Кичикчимқӯрғон→Чаманоро (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Кофирқалъа-1→Баҳористон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Кофирқалъа-2→Офтобрӯя (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Кӯтарма→Зарнисор (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Қарасой→Кӯҳдоман (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Қаҳрамон→Зафар&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қизилбайрақ→Аҷам (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Қизилбулоқ→Файзобод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Қизилоктябр→Файзбахш (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Қирғизон→Деҳқонобод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Ленин→Ҳабибулло Назаров (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Марқобод→Меҳргон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Муллошодӣ→Навбаҳор (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Ойим-1→Шараф (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Ойим-2→Ободон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Ойим-3→Баракат (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Омада→Пахтакор (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Отқамоқ→Иттифоқ (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Плодопитомник→Боғистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Селбур-1→Селбури боло (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Селбур-2→Селбури поён (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Советобод→Гулистон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Тошохур→Гулобод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Тоштеппа→Роҳи нав (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Турбақалъа→Ҳосилот (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Турбақалъа-1→Баҳор (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Турбақалъа-3→Дӯстӣ (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Турбақалъа-4→Ваҳдат (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Умбар→Чашмаи нур (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Учхоз→Абулқосим Фирдавсӣ (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Уроур→Суғдиён (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Хӯҷии поён→Хоҷагулпӯш (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Чептура→Шаҳринав (1932)
* Чептура→Шарифобод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Чузии боло→Наврӯз (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Чуқурдолон→Гулисурх (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Чул→Гулдара (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Ҷамбул→Абдураҳмони Ҷомӣ (2013)
* Ҷарбулоқ→Сафобахш (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Ҷарбулоқи боло→Чашмасор (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Ҷарбулоқи миёна→Ҷавонон (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Ҷарбулоқи поён→Деҳобод (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
* Шӯр→Чашмаи моҳиён (2021)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* Янгиташкил→Даҳбед (2013)&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;
{{div col end}}

== [[вилояти Суғд]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
* вилояти Ленинобод→вилояти Суғд (2000)
* Табошар, ш.→[[Истиқлол (шаҳр)|Истиқлол]] (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Хоҷент, ш.→Ленинобод (1936)→[[Хуҷанд]] (1991)
* Чкалов, ш.→[[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]] (2016)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_204_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 204 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113424/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_204_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
=== [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]] ===
* Хуҷанд (1957)→Қайроққум (1962)→Гулистон (2016)&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;
* Олтин-Топқан, ш-к→[[Зарнисор]]
* Замбарак→Гулшан (2012)&lt;ref name=&quot;guliston12&quot;/&gt;
* Қаромазор→Зарчашма (2012)&lt;ref name=&quot;guliston12&quot;/&gt;
* Қаскана→Навобод (2012)&lt;ref name=&quot;guliston12&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117249|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 июня 2012 года, №329 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Кайраккум&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130154546/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117249|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130154546/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117249}}&lt;/ref&gt;
* Тариэкан→Гулдара (2012)&lt;ref name=&quot;guliston12&quot;/&gt;
=== [[Истаравшан]] ===
* Ӯротеппа→[[Истаравшан]] (2000)
* Болшевик, ҷ.д→Коммунизм→Зарҳалол (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ленинобод, ҷ.д→Чорбоғ (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Правда, ҷ.д→Қалъачаи Калон (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118145|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 622 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Истаравшан&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311123307/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118145|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311123307/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118145}}&lt;/ref&gt;
* Фрунзе, ҷ.д→Сабристон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Мурғпарварӣ, ш-к→Симурғ (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;/&gt;
* Бафоӣ→Вафоӣ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/uato/3733-arori-malisi-millii-malisi-olii-umurii-toikiston.html|title=ҚАРОРИ МАҶЛИСИ МИЛЛИИ МАҶЛИСИ ОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН » Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=ru|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|access-date=2024-07-15}}&lt;/ref&gt;
* Боявут→Сабзазор (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Қарасақол→Қадамдҷо (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;/&gt;
* Қармиши тоҷик→Суғдиёна (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;/&gt;
* Қуруқ→Сеосиёб (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Маданият→Сӯфӣ Ориф
* Найман→Файзи Истиқлол (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;/&gt;
* Обқарчағой→Обизулол (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Парчаюз→Навганда (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;/&gt;
* Пашши Тоҷик→Чашмасор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сариҷияк→Сариҷак (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Сармисолиқ→Ширинчашма (2012)&lt;ref name=&quot;ist2012&quot;/&gt;
* Тапқоқ→Бодомзор (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Тошбек→Курушкат (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Туқузҷелак→Ковиён (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Уялӣ→Навкат (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Уяс→Ободдара (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Ҳавотоғ→Шодобдеҳ (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Ҷарбулоқ→Куҳандиж (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

=== [[Исфара]] ===
* КИМ, ш-к→[[Нурафшон]] (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Шаҳрак, ҷ.д→Зумрад (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Арабқишлоқ→Яккачинор (2012)&lt;ref name=&quot;:19&quot;&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_karabog/0-340|title=Всё о Таджикистане - Деха Чорбог (Карабог)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311114925/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_karabog/0-340|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Қарабоғ→Чорбоғ (2012)&lt;ref name=&quot;:19&quot; /&gt;
* Қизил-Пилол→[[Заркӯҳ]] (2012)&lt;ref name=&quot;:19&quot; /&gt;
* Қирғиз-маҳалла→Гулистон 
* Майский→Сомониён
* Матпарӣ→Моҳпарӣ (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Мачоӣ→Октябрское→Хоҷаи Аъло
* Найман→Сароб (2016)&lt;ref name=&quot;sughd2016.nov&quot;/&gt;
* Чорқишлоқ→Чордеҳ (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Янгиобод→Хушобод (2012)&lt;ref name=&quot;:19&quot; /&gt;

=== [[Конибодом]] ===
* Беговат, ҷ.д→ба номи Ҳамробоев
* Ворошиловский, ҷ.д→ба номи Ғафурҷон Ортиқов&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Фирӯзоба (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Ниёзбек, ҷ.д→ба номи Эргаш Шарифов&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Куҳандиёр (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Калинин, ш-к→Сайҳун (2012)&lt;ref name=&quot;konibodom&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117899|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 октября 2012 года, №535 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Канибадам&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311125739/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117899|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311125739/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117899}}&lt;/ref&gt;
* Маҳрам, ҷ.д→ба номи Лоҳутӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ботирқӯрғон→Пазлавонқалъа (2012)&lt;ref name=&quot;konibodom&quot;/&gt;
* Даштқароянтоқ→Файзбор (2012)&lt;ref name=&quot;konibodom&quot;/&gt;
* ''Гагарин→Маҳрам''
* Жданов→Ғалчамулло
* Инқилоб→Деҳқонобод
* Қайроғоч→Ободон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Калинин→Сайҳун&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Қаракчиқум→Ҷаҳонзеб (2016)&lt;ref name=&quot;sughd2016.nov&quot;/&gt;
* Қизил Нур→Нурафшон (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Новостройка→Лоҳутӣ&lt;ref&gt;https://maps.vlasenko.net/smtm200/k-42-35.jpg&lt;/ref&gt;
* Тағойкӯйчӣ→Истиқлолият (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Тутиқавола→Гулбоғ
* ''Сотсиализм→Қарақчиқум''
* Ударник→Пахтакор
* Мингбой→Пахатакор&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_sharipov/0-368|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Кухандиёр (им. Э.Шарипова, Ниёзбек, Махрам)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2024-05-17}}&lt;/ref&gt;
* ''Фрунзе→Қарақчиқум''
* Чигдалик→Санҷитзор
* Шаҳидқароянтоқ→Диловарон (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Яккатерак→Сафедорак (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Янгикӯчкак→Сомониён (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Янги Равот→Работи Нав (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
=== [[Панҷакент]] ===
* Колхозчиён, ҷ.д→ба номи Лоиқ Шералӣ (2006)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=8257|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 августа 2006 года №365 &quot;О ходатайстве Правительства Республики Таджикистан о переименовании дехота Колхозчиён города Пенджикент Согдийской области в дехот Лоик Шерали&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311161733/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=8257|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311161733/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=8257}}&lt;/ref&gt;
* Кулолӣ, ҷ.д→ба номи Рӯдакӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қӯштеппа, ҷ.д→ба номи Халифа Ҳасан
* Чимқӯрғон, ҷ.д→Саразм
* Абдусамад→Самадобод (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Авазалӣ→Шоҳгузар (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Бӯстон→Навбаҳор
* Ғарибак→Озодагон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ғезани поён→Ғезани Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Зарангбош→Зарфишон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Камартош→Камардашт (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Каттақишлоқ→Хуррамобод (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Кичикшӯрнова→Шӯроноваи хурд (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Киштӯдаки Поён→Киштӯдаки Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Кӯктош→Кабудсанг (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Қашқа→Майсазор (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118144|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 621 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов города Пенджикент&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311122911/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118144|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311122911/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118144}}&lt;/ref&gt;
* Қиёқлӣ→Ҳафтрӯд&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;
* Қизилҷар→Зарринрӯд (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Қирқарча→Чиларча (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Қумсой→Соҳил (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Қӯштеппа→Наврӯзтеппа&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;
* Майдони Моғиён→Моғиёнмайдон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Муғулони поён ва боло→Сафобахш (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Пуштиқӯрғон→Пуштакӯҳ (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Раҷабалӣ→Раҷабобод (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Рашнаи поён→Рашнаи Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Советобод→Рукнобод (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Сойи Вешист→Нови Вешист (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Соҳибназар→Шоҳканд (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Тегирмон→Нури Зиндагӣ (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Тегирмонтеппа→Осиёбтеппа (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Тешиктош→Баракат (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Тоҷикқишлоқ→Меҳр (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Тошқӯтан→Томирис (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Тошминор→Нуристон (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Ӯртақишлоқ→Бостондеҳ (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Ӯртақишлоқ→Миёндеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Чимқӯрғон→Чимқалъа (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Ҷомбулоқ→Ҷомчашма (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Хирсхона→Ганҷи ниҳон&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;
* Хумори гунг→Кӯҳӣ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Ҳушёрӣ→Ҳушор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Ялоқҷар→Шаршара (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Янақишлоқ→Кӯҳдоман (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;
* Ямонқия→Яккасада (2012)&lt;ref name=&quot;panjakent2012&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Айнӣ]] ===
* н. Варзиминор→Заҳматобод (1930)→Айнӣ (1955)
* Заҳматобод, ҷ.д→Айнё&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Пасрут, ҷ.д→Фондарё&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Реват, ҷ.д→Дардар&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ҷиҷикрӯд→[[Зарафшон (шаҳрак)|Зарафшон]], ш-к (1952)
* Варзиминор→Заҳматобод (1933)→Айнӣ (1955)
* Засун→Заҳматобод (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;→Зосун

=== [[ноҳияи Ашт]] ===
* Шайдон→Ашт, ш-к (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;→[[Шайдон]]
* Ҷарбулок, ҷ.д→Ориён (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қамишқӯрғон, ҷ.д→Меҳробод (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қирққудуқ, ҷ.д→Ифтихор (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Аппони боло→Эгамбердӣ Хоҷамбердиев (2012)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117902|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 октября 2012 года, №537 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании села Аппони боло Аштского района Согдийской области&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311120616/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117902|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311120616/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117902}}&lt;/ref&gt;
* Ашти поён→Ашти Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Бобоқир→Бобохайр&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nm.tj/society/26417-v-sogde-pereimenovany-nekotorye-naselennye-punkty.html|title=В Согде переименованы некоторые населенные пункты|website=Главные новости Таджикистана {{!}} Лента новостей ИА &quot;Независимое мнение&quot; {{!}} Новости Таджикистана сегодня|access-date=2023-01-29|archive-date=2023-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230129182048/https://nm.tj/society/26417-v-sogde-pereimenovany-nekotorye-naselennye-punkty.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Булоқ→Қаҳрамон (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Ғоҷ→Сарипул (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Ёпуғлӣ→Марзамат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Каттасарқамиш→Найистон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024_1&quot;/&gt;
* Кӯпрукбошӣ→Сари Ҳавз (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Қамишқӯрғон→Хуҷистон (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=https://rus.ozodi.org/a/28315579.html|title=“Шахидкароянток” переименован в “Диловарон”|website=rus.ozodi.org|access-date=2023-01-26|archive-date=2022-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020093103/https://rus.ozodi.org/amp/28315579.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Қароқазон→Чоҳи Исфаҳон (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Қӯрғонча→Қалъача (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Қуруқ→Саро
* Олма→Себистон (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Сарваки боло→Чароғон (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Сарқамиш→Сарсабз (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Тоҷик оқҷар→Лаби дарё (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Ӯзбек оқҷар→Соҳили Сир (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Янгисарой→Шаҳринав (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_jangisarvak/0-186|title=Всё о Таджикистане - Деха Шахринав (Янги сарой)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-06|archive-date=2023-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230306162822/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dekhai_jangisarvak/0-186|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

=== [[ноҳияи Бобоҷон Ғафуров]] ===
* н. Хуҷанд→н. Бобоҷон Ғафуров 
* Хуҷанд, ш-к→Советобод→Ғафуров
* ба номи Азизов, ҷ.д→Исфисор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қатаған, ҷ.д→Зарзамин (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_305_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 305 от 29 марта 2012 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-01-26}}&lt;/ref&gt;
* Чкалов, ҷ.д→Қистақӯз&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Хистеварз (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Пахтакор, ҷ.д→ба номи Дадобой Холматов&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Самғор, ҷ.д→Исмоил&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Уткансой, ҷ.д→Чашмасор (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* 11 соли Октябр, клх.→Ҳаёти нав
* Аждарлӣ→Ориён (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Айнабулоқ→Чашмаи зулол (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Апон→Оламтоб (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Бегулӣ→Барфоб (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Бошқуруқ→Зарнишон (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Водник→Обшорон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Гулистон→Даштобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Дунгбулоқ→Сечашма (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Катта-айрӣ→Хӯҷаобод (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Каттаолчалӣ→Олучазор (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Кичик-айрӣ→Дехконобод (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Кичиколчалӣ→Арчазор (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Комсомолский→Ҷавонӣ (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Куйбишев→Заркорон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Куйбишев, клх→Пахтаобод
* Куюктол→Чаманзор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Кӯптулук→Дашти амин
* Қапалӣ→Насимобод (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қатаған→Зарзамин (2012)
* Қароҷингил→Заркон (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Қаторбулоқ→Мевагул (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қизилбулоқ→Сурхчашма (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қизилқишлоқ→Сумчак
* Қипчоқ→Сабзазор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қистақӯз→[[Хистеварз]] (2012)&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Қоқ→Дашти калон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қотма→Шоҳиён (2012)
* Қӯрғонтеппа→Зартеппа (2012)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Қӯрғонча→Куҳандеҳ (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Қӯшмола→Сардоб (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Леноп→Гулбоғ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Максим Горкий→Дашти Амин (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Машраб→Намуна (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Ойнабулоқ→Чашмаи зулол&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Оқариқ→Мусаффо (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Оқбулоқ→Сафедчашма (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Оққур→Кондара (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Оқтош→Чашмаи ҳаёт&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Олмалӣ→Себистон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Осариқ→Бузургон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Сотсиализм→Соҳилоб (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Терак→Сафедорон (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Таклӣ→Гиёҳдара (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Тераклӣ→Сафедорак (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Тол→Яккабоғ (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Тол→Яккабед (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%82_11_%D0%BC%D0%B0%D1%8F_2018_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%E2%84%96_545|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 11 мая 2018 года № 545→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-05-13|archive-date=2023-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230513012004/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%82_11_%D0%BC%D0%B0%D1%8F_2018_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%E2%84%96_545|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Тупчоқ→Дараи боло (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Учбоғ→Боғи боло (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Уяс→Оҳучашма (2018)&lt;ref name=&quot;sughd2018&quot;/&gt;
* Четик→Шаббода (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Чимдакоил→Саричашма (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Ҷарқутан→Испандзор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ҷавпузлӣ→Доманакӯҳ (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ҷингилик-1→Кӯҳсор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot;&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/Archive/postanovlenie-489_ot_28.02.2013.docx|title=Постановление от 28.02.2013|access-date=2023-02-28|archive-date=2023-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230228132940/http://tojkiston.ucoz.ru/Archive/postanovlenie-489_ot_28.02.2013.docx|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Ҷингилик-2→Сарчашма (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Хилватқӯрғон→Қалъаманор (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Хомработ→Некроҳ (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ҳулбабулок→Ҳулбазор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Янгиер→Фаровон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Янгиқишлоқ→Шамсобод (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Янгиқӯрғон→Деҳсор (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Янгимеҳнат→Наврӯз&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Янгиобод→Даштобод (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Деваштич]] ===
* н. Ғончӣ→н. Деваштич (2016)&lt;ref name=&quot;:16&quot; /&gt;
* Қалъаи Мирзобой, ҷ.д→Калининобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→ба номи Исмоили Сомонӣ (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Овчӣ, ҷ.д→Ваҳдат (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Янгиариқ, ҷ.д→Ғончӣ→Ғазантарак
* Анбаргаз→Анбарин (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Бешкал→Панҷбоғ (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Дам→Бахт (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ҷари Ғуломкӯш→Боғистон (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Иторчӣ→Истиқлол (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Кенагас→Меҳробод (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Кӯчкина→Нуробод (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қаробӯйин→Гулобод (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қизилӣ→Лолазор (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қийғир→Шоҳин (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Манғит→Зароб (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Муяриқ→Офтобрӯ (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ӯртақӯрған→Ҳазорчашма (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Чағат→Гулшан (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Хуштоири Ҷар→Хоҷа Тоҳир (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Эшонқӯрғон→Қалъаи Эшон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Янгиариқи боло→Дархон (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Янгиариқи поён→Зарнисор (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Зафаробод]] ===
* Айнӣ, ш-к→Зафаробод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Пахтакорон, ш-к→ба номи Ҳамид Алиев→Суғдиён (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* 50 соли Октябр→Зафар (2013)
* Ҷомӣ→Заррез (2023)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144581|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 марта 2023 года №48 &quot;О представлении Маджлиса народных депутатов Зафарабадского района об отнесении к категории села населённого пункта дехота имени Джами Зафарабадского района и его именовании&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-26|archive-date=2023-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326190745/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144581|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326190745/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=144581}}&lt;/ref&gt;
* Ҷомӣ→Сомониён (2021)&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;
* Дӯстлик, совхоз→Бахт
* Ишкилӣ→Чашмасор (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Комсомол→Зарафшон (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Қипчоқ→Хайробод (2013)&lt;ref name=&quot;sughd2013&quot;/&gt;
* Питомсовхоз→Навбаҳор

=== [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] ===
* н. Мастчоҳ→н. Кӯҳистони Мастчоҳ(1996)
* Мадрушкент→Мастчо (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;→[[Мадрушкат]]
* Мастчоҳ→Меҳрон
=== [[ноҳияи Мастчоҳ]] ===
* Қуруқсой, ш-к→[[Обшорон]] (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Такелӣ, ш-к→Суғдиён (2012&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;)
* Янтоқ, ш-к→Бӯстон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Авзикент, ҷ.д→Навбаҳор (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Янтоқ, ҷ.д→Бӯстон, ҷ.ш-к
* Авзикент→Хушманзара (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Апон→Меҳровар (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ғарав→Гулзор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Етимчукӣ→Ваҳдатобод (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қазоқ-авул→Қазоқобод→Файзобод (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Каналёка→Файзӣ (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Комсомол→Азизобод
* Қарингул→Сайри чаман (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қароқӯшхона→Сафо (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қуруқсой→Чаманистон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қучқорлӣ→Кӯҳдара (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Қӯшқудуқ→Нурофарин (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Мишикӯл→Зарнигор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Таракент→Тораканд (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Тошбулоқ→Сангчашма (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Тутлӣ→Тутзор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Умматӣ→Заркон (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Учбулоқ→Гулрез (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ӯртақишлоқ→Чаманоро (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ферегат→Раҳмонобод
* Чувулок→Оби шифо (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ҷарбулок→Наврӯзӣ (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Ҷумъабой-Ота→Навниҳол (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Шакарбулоқ→Шакарчашма (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;
* Янгиобод→Навбаҳор (2013)&lt;ref name=&quot;:15&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Спитамен]] ===
* н. Нов→н. Спитамен (2003)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_460_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 460 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112145/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_460_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Нов, ш-к→Навкат (2016)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=127075|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 июня 2016 года, № 236 &quot;О представлении Маджлиса народных депутатов Согдийской области &quot;О переименовании посёлка Hay района Спитамен Согдийской области на посёлок Навкат&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312021137/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=127075|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312021137/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=127075}}&lt;/ref&gt;
* Куркат, ҷ.д→Куруш (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қӯштегирмон, ҷ.д→Сарбанд (2012)&lt;ref name=&quot;rspitamen2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117903|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 октября 2012 года, №538 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов района Спитамен&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311130259/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117903|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311130259/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117903}}&lt;/ref&gt; 
* Нов, ҷ.д→ба номи Турсун Ӯлҷабоев (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Оқтеппа, ҷ.д→Истиқлол (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Фармонқӯрғон, ҷ.д→Хуррамзамин (2012)&lt;ref name=&quot;rspitamen2012&quot;/&gt;
* Бошбулоқ→Ҷовидон (2012)&lt;ref name=&quot;rspitamen2012&quot;/&gt;
* Каллахона→Озариён (2012)&lt;ref name=&quot;rspitamen2012&quot;/&gt;
* Кӯйибуғай→Роғун (2012)&lt;ref name=&quot;rspitamen2012&quot;/&gt;
* Қӯштегирмон→Сариосиё (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Оқтеппа→Сафедтеппа (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Саидқӯрғон→Саидқалъа (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
* Самғур→Платина
* Тошкӯприк→Иттифоқ (2012)&lt;ref name=&quot;rspitamen2012&quot;/&gt;
* Фармонқӯрғон→Фармонқалъа (2016)&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;
=== [[ноҳияи Ҷаббор Расулов]] ===
* н. Пролетар→н. Ҷаббор Расулов (1991)
* Пролетар, ш-к→Меҳробод (2016)&lt;ref name=&quot;sughd2016.nov&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128185|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 ноября 2016 года, № 312 &quot;О переименовании посёлка Пролетар Джаббор Расуловского района, села Каракчикум дехота имени Лохути города Канибадама и села Найман дехота &quot;Сурх&quot; города Исфара Согдийской области&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312020217/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128185|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312020217/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128185}}&lt;/ref&gt;
* Ӯзбекқишлоқ, ҷ.д→Сомониён (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118560|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 8 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов Джаббор Расуловского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312030820/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118560|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312030820/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118560}}&lt;/ref&gt;
* Янгиҳаёт, ҷ.д→Ҳаёти нав (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ариқ→Абдусаттор Назаров&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Дӯстлик→Дӯстӣ (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Иторчӣ→Бахтовар (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Қазноқ→Заркор (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қайрағоч→Лолазор (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қарокамар→Кавсар (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Каттадам→Саричашма (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Кичикдам→Баҳорӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қуланбошӣ→Гулистон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Оқтеппа→Нурафзо (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Оламабароз→Зархез (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Чириқ→Баҳористон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Янгиқишлоқ→Навбунёд (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Янгиобод→Меҳргон (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;
* Янтоқзор→Гулафшон (2013)&lt;ref name=&quot;jrasulov2013&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Шаҳристон]] ===
* Янгиқӯрғон, ҷ.д→Бунҷикат (2012)&lt;ref name=&quot;shahriston2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118147|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 2 ноября 2012 года, № 624 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Согдийской области о переименовании некоторых населенных пунктов Шахристанского района|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311125330/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118147|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311125330/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118147}}&lt;/ref&gt;
* Бураген→Фирдавсӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Далёни Боло→Шаҳристон (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;
* Ишкилӣ→Бӯстон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Карабчӣ→Гулистон (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Кенгкӯл→Истиқлол (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Кӯликӯтан→Ҳисор (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қаерма→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Қӯшқӯрғон→Суғдиён (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Муқур→Бакробод (2012)&lt;ref name=&quot;shahriston2012&quot;/&gt;
* Тавоқбулоқ→Чашма (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Увоқ→Себзор (2012)&lt;ref name=&quot;shahriston2012&quot;/&gt;
* Урохлӣ→Темурмалик (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Ҷарқӯтан→Турсунзода (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;→Чилҳуҷра (2021)
* Холдорқипчоқ→Ободӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Янгиқӯрғон→Навкент (2012)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
{{div col end}}

== [[вилояти Хатлон]] ==
{{Div col|colwidth=20em}}
* Қӯрғонтеппа, ш.→[[Бохтар]] (2018)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://prezident.tj/ru/node/16943|title=Переименование ряда городов, районов и селений Хатлонской области {{!}} Президенти Тоҷикистон - President of Tajikistan - Президент Таджикистана - رئيس جمهورية تاجيكستان|website=prezident.tj|access-date=2023-03-25|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123202712/http://prezident.tj/ru/node/16943|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
=== [[Кӯлоб]] ===
* Афтолуқ→Офтоблиқо (2013)&lt;ref name=&quot;2013kulyab&quot;/&gt;
* Батирхон→Чорбоғ
* Бешкаппа→Яккачинор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Бештегирмон→Панҷосиёби боло
* Бештегирмон→Панҷосиёби поён
* Боғи Ворошилов→Гултеппа&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ватаншо Шамсов→Файзобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Гултеппаи камар→Гулистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Гултеппаи туғай→Давлатобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Дамариқ→Баҳористон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Дамариқ→Боғистон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024&gt;{{Cite web|url=https://mmih.tj/Search/DocumentView?DocumentId=166623|title=ADLIA|website=mmih.tj|accessdate=2024-10-14}}&lt;/ref&gt;
* Девонахуҷа→Гулобод
* Зарбдор→Файзобод
* Калот→Саидмӯъмин Шамсов&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Комсомол→Сарёзи миёна
* Коммуна→Пистамазор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Кӯлдара→Карбостанак&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Лӯликӯтал→Андароб (2013)&lt;ref name=&quot;2013kulyab&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118292|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 688 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов города Куляб&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301175937/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118292|deadlink=no|accessdate=2023-09-29|archivedate=2023-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230301175937/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118292}}&lt;/ref&gt;
* Лиликӯтал→Зарбдор
* Лойлуқа→Мадином Ибронов&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;→Лурдоб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Файзобод→Меҳнатобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Навобод
* Меҳнатобод→Маҳмадалии Ғаффор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;→Лоҷвард (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Мирапоқ→Сафар Амиршоев&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Муллосултон→Ҳакимобод
* Навобод→Гулбоғ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* ''Навобод→Саидалӣ Вализода''&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Навобод→Кӯл
* Новбур→Ҳакимобод&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Олтаул→Гулрез&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Чорбоғ→Гулобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чорбоғ→Бӯстон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чорбоғ→Хоҷа Исҳоқ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Чоҳтемур→Бахтобод (2013)&lt;ref name=&quot;2013kulyab&quot;/&gt;
* Ҷангалбошӣ→Чашмасор (2013)&lt;ref name=&quot;2013kulyab&quot;/&gt;
* Ҷеркала→Зарқалъа (2013)&lt;ref name=&quot;2013kulyab&quot;/&gt;
* Шакархон→Пахтакор
* Шаршар→Чорводор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Нуристон (2013)&lt;ref name=&quot;2013kulyab&quot;/&gt;

=== [[Леваканд]] ===
* Калининобод→Сарбанд (1996)→[[Левакант]] (2018)&lt;ref name=&quot;khatlon2018fev&quot;/&gt;
* Боҳтуробод-1→Гурдондеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Боҳтуробод-2→Баҳодурон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Оқгаза-1→Хуррамдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Оқгаза-2→Хушобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Табақчӣ→Косибон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Устотоймас→Нурафшон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Эшонобод→Яккачинор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;

=== [[Норак]] ===
* Қаратош→Дӯстӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Узбеклангар→Лангар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чашмаи Дӯзон→Чашма&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]] ===
* ноҳия Куйбишев→н. Хоҷамастон→н. Абдураҳмони Ҷомӣ (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_501_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 501 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153129/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_501_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Куйбишев, ш-к→Абдураҳмони Ҷомӣ
* Куйбишев, ҷ.д→Иттифоқ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Молотовобод, ҷ.д→Арал&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→ба номи Қадриддин Ғиёсов (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128184|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 8 ноября 2016 года, № 311 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов района Абдурахмана Джами, Шаартузского и Пянджского районов Хатлонской области&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301182058/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128184|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230301182058/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128184}}&lt;/ref&gt;
* Октябр, ҷ.д→Дӯстӣ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Агроном→Нусратулло Махсум, ҷамоати Иттифоқ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117363|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 14 июня 2012 года, №358 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов района Абдурахмона Джоми и Муминабадского района Хатлонской области&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2023-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20230130132239/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117363|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230130132239/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117363}}&lt;/ref&gt;
* Аскари Сурх→Нусратулло Махсум, ҷамоати Яккатут (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Гулистон→Пахтаобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Гулистон→Ғайрат&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Заря Востока→Шаҳристон (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Карл Маркс→Хуросон (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Каттаганшоҳ→Калинин&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Гулобод (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Киров→Мушкрӯд (2004)&lt;ref name=&quot;jomi2004&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5659|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 25 ноября 2004 г., №585 &quot;О переименовании сел Кирова и Кутузова района Абдурахмана Джами Хатлонской области в села Мушкруд и Мирзообод&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312034551/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5659|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312034551/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5659}}&lt;/ref&gt;
* Коммунист→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Комсомол→Чорбоғ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Красная Звезда→Ҷовидон (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Крилов→Сайроб (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Куйбишев— Мирзо Турсунзода (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt; 
* Кутузов→Мирзообод (2004)&lt;ref name=&quot;jomi2004&quot;/&gt;
* Қурултой→Боқӣ Раҳимзода (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Ленин-юлӣ→Баҳористон (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;н
* Ленинизм→Зафаробод (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Лесхоз→Меҳргон (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Маяковский→Ёсуман (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Навобод→Дӯстӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Навобод→Сайёд&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Нахимов→Чашмасор (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Октябр→Бадриддин Ҳилолӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* ''Пахтакор→Ҳосилот&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;''
* ''Пахтакор→Деҳқонобод''&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Политотдел→Маданият (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Правда→ба номи Муҳаммадҷон Пиров
* Телман→Сумбула (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Ударник→Ганҷина (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Ферма→Кӯҳдоман (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Фрунзе→Исмоили Сомонӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Чапаев→Обшорон (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;/&gt;
* Чкалов→Истиқлол (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Энгелс→Зарнисор (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Янгидеҳқон→Файзбор (2012)&lt;ref name=&quot;njomi2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118298|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 693 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Абдурахмона Джами&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311122458/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118298|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311122458/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118298}}&lt;/ref&gt;

=== [[ноҳияи Балҷувон]] ===
* Дектур, ҷ.д→ба номи Сайф Раҳим (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;→Сафобахш (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Саталмуш, ҷ.д→ба номи Сафар Амиршоев (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121275|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 марта 2013 года, № 164 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бальджуванского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312025424/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121275|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312025424/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121275}}&lt;/ref&gt;→Куҳаншаҳр (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Тоҷикистон, ҷ.д→Сафедчашма (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Анабой→Зармайдон (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Беди бахтурай→Даҳбед (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Бобохоншаҳид→Шаҳидбобохон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Боймирзо→Маликдашт (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Болдой→Обшорон (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Дашти ҷантоқ→Даштировез (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Дектур→Зарнисор (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Кайрубак→Чашмасор (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Инакбой→Ширинчашма (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Қарокамари эшонҳо→Самар (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Қарокамари ӯзбекҳо→Некмардон (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Қучабулоқ→Деҳбаланд (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Охбулоқ→Симчашма (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Салоҳбек→Шифочашма (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Саталмуш→Навбаҳор (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Сероба→Файзобод 
* Сияҳлояк→Баҳорак (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Солмолидашт→Ҳомиён (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Сулдӯзӣ→Ялдиж (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Тойдара→Ҳазораспон (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Тошбулоқи боло→Чашмасанги боло (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Тошбулоқи поён→Чашмасанги поён (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Туркон→Заркамар (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Узнохур→Чиноро (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;
* Хилсонӣ→Холдорчашма
* Чилатош→Хуррамдеҳ (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Чолтош→Заркӯҳ (2014)&lt;ref name=&quot;nbaljuvon2014&quot;/&gt;
* Ҷарқуруғ→Сафардеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;p2021&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Вахш]] ===
* Болғабоскан, ҷ.д→Тоҷикобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Оқғоза, ҷ.д→ба номи 20-солагии Истиқлолияти Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Роҳи Ленин, ҷ.д→Рӯдакӣ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Янгиобод, ҷ.д→Ваҳдат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* 1-уми май→Нуробод (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=124601|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 мая 2015 года, № 353 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Вахшского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312022311/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=124601|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312022311/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=124601}}&lt;/ref&gt;
* 50-солагии Комсомол→Чорбоғ (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Дунгизадир→Баракат (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Қазоқон→Пистазор (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Қарабодом→Гулибодом (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Қараланг→Деҳқонобод (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Қизилтумшук→Файзбахш (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Куйбишев→Ҳаётинав&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Куйканак→Меҳробод (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Қӯчқорбулоқ→Офтобрӯя (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Қӯшқудуқ→Иттифоқ (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Ленинград→Зархез (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Москва→Пахтакор
* Перепадная→Шаршара (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Посёлкаи 2-юм→Сталинград→Рӯдакӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Посёлкаи 3-ум→Советобод
* Посёлкаи 4-ум→Интернатсионал
* Сафедоу→Сафедоб (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Сталинск→Вахш&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Тераклитоғ→Орзу (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Томчӣ→Лолазор (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Тошробод→Дӯстӣ (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Учбулоқ→Сечашма (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Яккадин→Гулбоғ (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;
* Янгийӯл→Иттифоқ&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Янгиобод→Истиқлол (2015)&lt;ref name=&quot;vakhsh2015&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Восеъ]] ===
* н. Арал→н. Восеъ (1961)
* Арал, ҷ.д→ба номи Миралӣ Маҳмадалӣ (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=115342|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 4 октября 2011 года №479 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании дехота &quot;Пахтаобод&quot;, ҷамоати деҳота &quot;Меҳнатобод&quot;, ҷамоати деҳота &quot;Арал&quot;, ҷамоати деҳота &quot;Пахтакор&quot; и сёл Учкун, Комсомолобод, Арпатугулди, Кайкидашт, Гулисой, Авгондили, Бешарик, Кайрагоч, Лархоби, Кушкорбулок и Олимтой Восейского района Хатлонской области|website=www.adlia.tj|access-date=2023-01-30|archive-date=2016-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20161224235326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=115342|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2016-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161224235326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?rgn=115342}}&lt;/ref&gt;→Миралиобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Меҳнатобод, ҷ.д→ба нми Абдӣ Авазов (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Мичурин, ҷ.д→ба номи Абуабдулло Рӯдакӣ (2013)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118568|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 13 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании населённого пункта Восейского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312035423/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118568|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312035423/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118568}}&lt;/ref&gt;→ҷ.ш-ки Заҳматобод (2023)&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20231104/boronqul-okhjar-surkhdara-majlis-milli-ivazi-joynomho-1060331743.html|title=Боронқул Боронкӯлу Охҷар Сурхдара шуд: Ҷонибдории Маҷлиси миллӣ аз ивази баъзе ҷойномҳо|lang=tg|first=Sputnik|last=Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20231104T1945+0500|access-date=2023-11-04}}&lt;/ref&gt;
* Пахтакор, ҷ.д→ба номи Худоёр Раҷабов (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Пахтаобод, ҷ.д→ба номи Мирзоалӣ Вайсов (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;→Бобошоҳиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;

* Сталин, ҷ.д→Гулистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Пойтуғ, ш-к→Арал→Восеъ (1936)→Ҳулбук  (2018)&lt;ref name=&quot;khatlon2018fev&quot;/&gt;
* Авғонделӣ→Орҷоникидзе→Хоҷа Ғалтон (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Арал→Хушобак (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Арпатугулдӣ→Ҷаврез (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Бешариқ→Заркорон (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Боғинав→Навбаҳор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Боронқул→Боронкӯл
* Гулисой→Гулрӯд (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Гулобод→Гулгашт
* Кайкидашт→Истиқлол (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;→Дашти Боло (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Қайнар→Сардиж (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қайрағоч→Хоҷамӯъмин (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Қумтеппа→Комсомолобод→Ҷавонӣ (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Қурбоншаҳид→Меҳробод (2018)&lt;ref name=&quot;khatlon2018fev&quot;/&gt;
* Қӯшқорбулоқ→Гулафшон (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Лархобӣ→Ҳасан Йурбонов (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;→Ҳасанобод (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Москва→Иттифоқ
* Муғуло→Сомон (2002)
* Оқҷар→Сурхдара (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Оҷчинор→Саъдуллои Шариф→Шарифобод (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=145166|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 29 апреля 2023 года №185 &quot;О представлении Маджлиса народных депутатов Восейского района об образовании нового поселка на территории дехота имени Абуабдулло Рудаки и именовании его посёлком Захматобод, а также переименовании некоторых населённых пунктов Восейского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626152653/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=145166|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230626152653/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=145166}}&lt;/ref&gt;
* Олимтой→Баҳористон (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Питомник→Навдеҳ
* Рамазон Файзов→Боғи Нав (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Сопкаделӣ→Киров→Ҳомид Баротов (2011)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Ҳамидобод (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Туғай→Туғистон (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;
* Учқун→Эмом Таърифӣ (2011)&lt;ref name=&quot;vose2011&quot;/&gt;
* Чуқурак→Селбур
* Шӯрак→Элмурод Хоҷаев (2014)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121723|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 мая 2014 года, № 290 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании села Шурак Восейского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312024257/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121723|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312024257/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121723}}&lt;/ref&gt;→Гулмайдон (2023)&lt;ref  name=&quot;2023vose&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Данғара]] ===
* Булён, ҷ.д→ба номи Исмат Шариф&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Оқсу, ҷ.д→Сафобахш (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Саргазон, ҷ.д→Сангтӯда&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Авзикент→Оламафрӯз&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Бошбулоқ→Рахшонзамин&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Гулбулоқ→Ҳилол&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Ғишбулоқ→Ганҷдара
* Ғумсу→Шамолдара&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Девчашма→Дилнишин
* Иғрон→Гулафшон (2009)
* Иторка-Поён→Каромат
* Қанғӣ→Меҳргон (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Қазонгузар→Нурофар&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Қизилгузар→Гулсимо (2009)
* Қизилсой→Ойдара&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Лоларух
* ''Навобод→Сардара''&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ловак→Моҳпора&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Лоҳур→Тоҷмаҳал&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Навобод→Саркӯҳ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Навобод→Гулобод
* Ойдинкӯл→[[Зулол]] (2009)
* Околтин→Сафорӯд
* Оқсу→Файзбахш&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Полевой→Даштак&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Хамиқара→Шабафрӯз
* Хоҷагузар→Осмондара&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Хоҷаркӣ→Хоҷашақиқии Балхӣ→Себистон (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Ҷарбулоқ→Дурахшон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Ҷартеппа→Хуррамзамин&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Ҷетерган→Иттиҳод&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Чимилиқ→Ширинком&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Экизак→Ҳурчашма&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Дӯстӣ]] ===
* н. Ҷиликӯл→н. Дӯстӣ (2016)&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt;
* Свердлов, ҷ.д→ба номи Гардӣ Гулмуродов (2005)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=6054|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 4 марта 2005 г., № 89 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании дехота Свердлов Джиликульского района в дехот Гарди Гулмуродов&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312034700/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=6054|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312034700/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=6054}}&lt;/ref&gt;→Анористон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Стаханов, ҷ.д→Ҷиликӯл&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ғаравутӣ, ш-к→20-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Хуррамдиёр (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* 1-уми май→Гулафшон (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* 8-уми март→Гулобод (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Агроном→Найсон (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Ачисел→Кӯҳдоман (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Бешариқ→Панҷрӯд (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Бештут→Панҷтут (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Зафаробод→Даштиработ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Карл Маркс→Лаби дарё (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Киров→Дӯстӣ (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Коминтерн→Гулрез (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Комсомол→Баҳористон (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Куйбышев→Асрор Раҷабов (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;→Анорбоғ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қабодиён→Каёндеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қабодиён→Қубодиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қаҳрамон→Паланггузар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизиласкар→Чаманистон (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Қизилнур→Нуробод (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Ленинобод→Шаҳдрез (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Лоҳутӣ→Панҷшер (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Марказӣ→Боргоҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Маленков→Пасариқ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Микоян→Ҳотами Маҳрам&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;→Офтобрӯ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Мингчуқур→Лоиқ Шералӣ (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Мингчуқур→Ҳаёти нав (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Мировой→Ваҳдат (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Москва→Сомониён (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Ойхотун→Моҳи нав (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Пасариқ→Пасарғоб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Свердлов→Истиқлолият (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Совхоз→Меҳргон (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Сотсиализм→Озодӣ (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Сурх→Зарнисор (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Тоҷикобод→Озодшаҳр (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тоҷикобод→Рахшонзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Туркменский→Махтумкулӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Умед→Тоҷварон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Шӯро→Самангон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҷомӣ→Корвонгузар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Энгелс→Марказ (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118562|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 9 &quot;О предложении Маджлиса народных, депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Джиликульского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312032207/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118562|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312032207/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118562}}&lt;/ref&gt;
* Янгиобод→Навобод (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;
* Янгиусул→Роҳи нав (2013)&lt;ref name=&quot;rayondusti2013&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Ёвон]] ===
* Оби Муккӣ, ҷ.д→Обшорон (2012)&lt;ref name=&quot;obimuki&quot;/&gt;
* Озодӣ, ҷ.д→ба номи Ҳасан Ҳусейнов (2012)&lt;ref name=&quot;obimuki&quot;&gt;{{Cite web|url=http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_obimuki/0-905|title=Всё о Таджикистане - Джамоат Обшорон (Оби Мукки)|website=tojkiston.ucoz.ru|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311113250/http://tojkiston.ucoz.ru/index/dzhamoat_obimuki/0-905|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Ёвон, ҷ.д→Навкорам&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→ба номи Гулсара Юсуфова (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5284|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 29 апреля 2004 г., № 540 &quot;О переименовании дехота Навкорам Яванского района Хатлонской области в дехот Гулсары Юсуфовой&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312034249/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5284|deadlink=no|accessdate=2024-03-22|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312034249/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5284}}&lt;/ref&gt;
* 1 май→Наврӯзгоҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Азимобод→Чоргул&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Бешбулоқ→Чашмасор (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Бешкаппа→Гулафшон (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5923|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 1 ноября 2004 г., № 438 &quot;О ходатайстве Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании села Бешкаппа Яванского района в село Гулафшон&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-06-26|archive-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626153736/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5923|deadlink=no|accessdate=2024-03-22|archivedate=2023-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230626153736/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=5923}}&lt;/ref&gt;
* Бошқайнар→Кишоварзон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Будинобод→Навкорам&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Будинобод→Зарриндашт (2018)&lt;ref name=&quot;khatlon2018fev&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=131044|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 16 февраля 2018 года, №511 &quot;О переименовании городов Курган-тюбе и Сарбанд, Бохтарского района, посёлка Восеъ и село Курбоншахид Восейского района, сёл Шота Руставели, Тошохур и Будинобод Яванского района Хатлонской области&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-05-08|archive-date=2018-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321165524/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=131044|deadlink=no|accessdate=2024-03-22|archivedate=2018-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180321165524/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=131044}}&lt;/ref&gt;
* Бӯстон-1→Бӯстондеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Бӯстон-2→Гулбоғ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ғорбулоқ→Ғорчашма (2017)&lt;ref name=&quot;yavan2017&quot;/&gt;
* Гургон→Озодӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Зулмобод→Гулобод
* Зулмобод→Меҳробод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Комсомол→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Кулабад→Кӯлобод (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Кунчӣ→Бӯстонӣ
* Кунчӣ→Гулистон (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қайнама→Ҳинддара (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қашқараҳа→Қошгарроҳа (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қармиш→Яккатут (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Қирғизобод→Ҳазордеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қирғинҷар→Оли Сомон (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қирғочак→Анористон (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Қуз Қайнар→Оби Шифо (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қуймот→Челонзор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Мингчинор→Ҳазорчанор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Одақайнар→Наврӯз
* Оқсанглоқ→Дӯстон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Парчасой→Парчарӯд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Сангимуғул→Сангимуғон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Сарқамиш→Бостондеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тошохур→Боғдара (2018)&lt;ref name=&quot;khatlon2018fev&quot;/&gt;
* Тутбулоқ→Ширинтут (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тутбулоқи сари санг→Тутчашма (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Урта-Қайнар→Зафар (2017)&lt;ref name=&quot;yavan2017&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=129954|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 12 июля 2017 года, №436 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов Яванского района Хатлонскои области&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311154458/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=129954|deadlink=no|accessdate=2024-03-22|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311154458/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=129954}}&lt;/ref&gt;
* Утаған→Гули Бодом (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Чаманбулоқ→Чаманзор (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Чучуи боло→Лолазор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чучуи Калак→Офтобрӯ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чучуи поён→Гулзор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ширинбулоқ→ба номи Тилло Солиҳов (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Ширинчашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Шота Руставели→Саргаҳ (2018)&lt;ref name=&quot;khatlon2018fev&quot;/&gt;
* Шӯрдара→Гулдара&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Эшма→Пахтакор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Эшмабоғ→Баҳор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Кӯшониён]] ===
* н. Коммунистӣ→н. Бохтар (1992)→н. Кӯшониён (2018)
* Садвинсовхоз→[[Бӯстонқалъа]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Совхози Вахш, ш-к→ба номи Куйбишев&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→[[Бохтариён (шаҳрак)|Бохтариён]] (2002)&lt;ref name=&quot;rbokhtar2002&quot;/&gt;
* Чичқа→Октябр, ш-к (1936)→[[Исмоили Сомонӣ (шаҳрак)|ба номи Исмоили Сомонӣ]] (1998)→Сомониён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Авангард, ҷ.д→[[Деҳоти Ориён (н. Кӯшониён)|Ориён]] (2002)&lt;ref name=&quot;rbokhtar2002&quot;/&gt;
* Ворошиловобод, ҷ.д→[[Деҳоти Заргар|Заргар]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;&gt;Административно-территориальное деление Таджикской ССР на 1 января  1978 года&lt;/ref&gt;
* Калинин, ҷ.д→[[Деҳоти Сарвати Истиқлол|Сарвати Истиқлол]] (2002)&lt;ref name=&quot;rbokhtar2002&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_294_%D0%BE%D1%82_23_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2002_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 294 от 23 апреля 2002 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112709/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_294_%D0%BE%D1%82_23_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2002_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Семеновод, ҷ.д→[[Файзи Истиқлол]] (2011)
* 1 май→[[Ҷалолиддини Румӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Ҷалолиддини Румӣ]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* 17 Партсъезд→[[Ғуломсаид Холов (деҳа, н. Кӯшониён)|Ғуломсаид Холов]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* 18-Годовшина→[[20-солагии Истиқлолият (деҳа, н. Кӯшониён)|20-солагии Истиқлолият]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Меҳробод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* 8 март→Гулзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Академия→Орифон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Байналмилал→Лангар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Барои Ҳосилот→Деҳварз (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Бешкаппа→[[Саричашма (деҳа, н. Кӯшониён)|Саричашма]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Бирлик→[[Чорбоғ (деҳа, н. Кӯшониён)|Чорбоғ]] (2014)&lt;ref name=&quot;kushoniyon2014&quot;/&gt;
* Болшевик→Пешоварон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Будённий→[[Сароб (деҳа, н. Кӯшониён)|Сароб]] (2014)&lt;ref name=&quot;kushoniyon2014&quot;/&gt;
* Гагарин→Каёндашт (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Димитров→Меҳрканд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Дониёрқул→[[Фирдавс (деҳа, н. Кӯшониён)|Фирдавс]]
* Заводи Хишт→Хиштсозон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Иттифоқ→Ҳамгироён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Калинин (ҷ. С. Истиқлол)→[[Сироҷ Фаттоев (деҳа, н. Кӯшониён)|Сироҷ Фаттоев]] (2012)&lt;ref name=&quot;:23&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118297|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 692 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бохтарского района&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121855/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118297|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311121855/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118297}}&lt;/ref&gt;
* Калинин→[[Лолазор (деҳа, н. Кӯшониён)|Лолазор]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Киров→Рахшонзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Коминтерн→[[Ҳофизи Шерозӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Ҳофизи Шерозӣ]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Коммунизм→[[Бӯстон (деҳа, н. Кӯшониён)|Бӯстон]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117857|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 14 сентября 2012 года, №418 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов Бохтарского района Хатлонсксй области&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311130901/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117857|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311130901/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=117857}}&lt;/ref&gt;
* Коммунизм→[[Хушобиён]] (2014)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2014.3&quot;/&gt;
* Комсомол→Барзгар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Комсомол→[[Чорсӯ (деҳа, н. Кӯшониён)|Чорсӯ]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Крупская→Файзбахш (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Куйбишев→[[Садриддин Айнӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Садриддин Айнӣ]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қизил-кучӣ→[[Ваҳдат (деҳа, н. Кӯшониён)|Ваҳдат]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қизил Шарқ→[[Меҳробод (деҳа, н. Кӯшониён)|Меҳробод]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Қизилбайрақ→Зарбдорон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизилгул→Гулдаман (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизилпартизан→Фарзонагон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизилюлдуз→Чорҷӯ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қовунтеппа→Пуштакӯҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ленин→[[Истиқлол (деҳа, н. Кӯшониён)|Истиқлол]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Зиндкон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ленин-юлӣ→[[Баракат (деҳа, н. Кӯшониён)|Баракат]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Ленини→[[Куган Гулов (деҳа, н. Кӯшониён)|Куган Гулов]] (2012)&lt;ref name=&quot;:23&quot; /&gt;→Нозгул (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ленинизм→[[Нури Ваҳдат]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Лермонтов→Кошифӣ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Лесопитомник→[[Ниҳолпарвар (деҳа, н. Кӯшониён)|Ниҳолпарвар]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ломоносов→[[Меҳргон (деҳа, н. Кӯшониён)|Меҳргон]] (2014)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2014.3&quot;/&gt;
* Максим Горкий→Баҳорак (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Марксизм→[[Лоиқ Шералӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Лоиқ Шералӣ]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Механизатор→Вахшрӯд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Навдидор→[[Навобод (деҳа, н. Кӯшониён)|Навобод]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Озодии меҳнат→Меҳрангез (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Октябри кабир→Хуррамдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Оқолтин→Пахтакор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ортод→Миёндеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Орҷоникидзе→Рӯдхона (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Пасариқ→Пасарғоб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Пахтакайнар→Пахтаобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Питовник→[[Боғпарвар (деҳа, н. Кӯшониён)|Боғпарвар]] (2014)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2014.3&quot;/&gt;
* Политотдел→[[Малик Гиёев (деҳа, н. Кӯшониён)|Малик Гиёев]] (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Посёлкаи нав→[[Файзобод (деҳа, н. Кӯшониён)|Файзобод]] (2014)&lt;ref name=&quot;kushoniyon2014&quot;/&gt;
* Пушкин→Гулпушта (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* отделение №1 совхози Куйбишев→[[Ғозималик]]→Хоҷамастон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Роҳи Ленин→[[Ғайратшо Давлатов (деҳа, н. Кӯшониён)|Ғайратшо Давлатов]] (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Роҳи Сталин→[[Тоштеппа]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Свердлов→Гулзор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* СМП-540→Навроҳа (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Стаханов→[[Мирзо Турсунзода (деҳа, н. Кӯшониён)|Мирзо Турсунзода]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;→Шедрӯд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Телман→[[Ганҷина (деҳа, н. Кӯшониён)|Ганҷина]] (2014)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2014.3&quot;/&gt;
* Тоҷик Баталион→[[Зарафшон (деҳа, н. Кӯшониён)|Зарафшон]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Тоҷикобод→Дурахшон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тоштеппа→Лолазор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Турдиев→Тоҷобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* УКЖД→Заршӯён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Умарқазоқ→Боғдара (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Уртабуз→Миёндеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Учқун→[[Наврӯз (деҳа, н. Кӯшониён)|Наврӯз]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Фрунзе→[[Обшорон (деҳа, н. Кӯшониён)|Обшорон]] (2014)&lt;ref name=&quot;kushoniyon2014&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122811|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 31 октября 2014 года, № 687 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бохтарского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312023248/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122811|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312023248/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122811}}&lt;/ref&gt;
* Хушвахт→Хушбахт (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҳоҷибой→Соҳибкор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чапаев→Хуррамдашт (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чапаев→[[Саъдии Шерозӣ (деҳа, н. Кӯшониён)|Саъдии Шерозӣ]] (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Шмидт→[[Сулҳобод]] (2014)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2014.3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121726|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 мая 2014 года, № 291 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Бохтарского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312024743/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121726|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312024743/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121726}}&lt;/ref&gt;
* Элтӣ→[[Ҷони Сонӣ]]&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;→Умед (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt; 
* Энгелс→[[Ваҳдатобод (деҳа, н. Кӯшониён)|Ваҳдатобод]] (2012)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2012.2&quot;/&gt;
* Эргаш→Деҳи Боло (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Эшма→[[Кӯҳсор (деҳа, н. Кӯшониён)|Кӯҳсор]] (2014)&lt;ref name=&quot;nkushoniyon2014.3&quot;/&gt;
* Янги Фарғона→Фарғониён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янгитурмуш→[[Зарнисор (деҳа, н. Кӯшониён)|Зарнисор]] (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Қубодиён]] ===
* н. Қабодиён→н. Қубодиён (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_541_%D0%BE%D1%82_29_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 541 от 29 апреля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153410/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_541_%D0%BE%D1%82_29_%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Ишмурод Ниёзов, ҷ.д→Чорбоғ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Микоянобод, д→Носири Хусрав, д→Қабодиён (1978)&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Қубодиён, шк
* Бешқалъа, ҷ.д→ба номи Утақар Назаров&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Қайқубод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қабодиён, ҷ.д→Заркамар (2015)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=123694|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 5 марта 2015 года, № 808 &quot;О переименовании дехота &quot;Кабодиён&quot; района Кубодиён Хатлонской области&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312022629/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=123694|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312022629/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=123694}}&lt;/ref&gt;
* Микоянобод, ҷ.д→ба номи Носири Хусрав&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Чириқ, ҷ.д→ба номи Саидназар Худойқулов&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Тахти Сангин (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Янги-Йӯл, ҷ.д→20-солагии Истиқлолият (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;→Вобканд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ахча→Куҳандеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Бештемур→Бобоҷон Ғафуров (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Болшевик→Гулистон (2013)&lt;ref name=khatlon2013n488/&gt;
* Бошқалъа→Саридиж (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Вахш→Полвонтуғай&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Ғишткӯпрук→Хиштпӯл (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Дмитров→Файзулло Хайруллоев (2014)&lt;ref name=&quot;qubodiyon2014&quot;/&gt;
* Ёбуз→Домдорон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Калинин→Навобод (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Курдҷалол→Гулчин&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Курорт→Фароғат&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қабла→Озодагон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизилнишон→Парчами Ковиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизил-иттифоқ→Ваҳдат (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Қизил-кӯч→Саховат (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Қизил-Тоҷикистон→Сурхон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қушачинор→Чаноро (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Лайлакуя→Лайлакон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ленин→Мирзо Турсунзода (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;→Хушманзар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Микоян→Садриддин Айнӣ (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;→Ахтарсо (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Охунбобоев→Кайрӯд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Пакала→Дубеда (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Палвонтуғай→Сабздаман (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Рудақул→Рӯдак (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Учқунобод→Деҳбаланд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Фрунзе→Навбаҳор (2014)&lt;ref name=&quot;qubodiyon2014&quot;/&gt;
* Чимгилиш→Чимпуштӣ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чинортуғай→Чинористон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чкалов→Зархок (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҷарқӯрғон→Авасто (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;→Озаркада (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Шоҳ-2→Намуна (2014)&lt;ref name=&quot;qubodiyon2014&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122810|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 31 октября 2014 года, № 686 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Кубодиён&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312022946/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122810|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312022946/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=122810}}&lt;/ref&gt;
* Янги-йӯл→Роҳи нав (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Юлдузқоқ→Ялдиж (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;

=== [[ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ]] ===
* н. Чубек→н. Москва (1952)→н. Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_502_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 502 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153130/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_502_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Чубек, ш-к→Москва&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Калинин, ҷ.д→Панҷрӯд (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%82_28_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2013_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%E2%84%96_488|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 28 февраля 2013 года № 488→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-05-13}}&lt;/ref&gt;
* Қаҳрамон, ҷ.д→Заркӯҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Маслуқ, ҷ.д→Меҳнатобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Хоҷамӯъмин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Арпатугулдӣ→Ҳуснобод (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Бешкапа→Боғистон (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Гулистон→Токистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Давлатобод→Сафар Гадоӣ→Киштмайдон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Кодара-1→Кодара (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Кодара-2→Кодараи Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қайрағоч→Қадамҷо (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Маслуқ→Барзгарон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Метинтуғай→Сомониён (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Навобод→Ҳаётинав
* Нуғай→Дулоназор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Плодопитомник→Чорбоғ
* Пушкин→Лабирӯд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Оқмазор→Меҳрвар (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Олимтой→Гулрез (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Сафедоб→Иқбол&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Советобод→Обшорон (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Совхози Чубек→Сайроб
* Туғул→Куҳандиёр (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тудабоён→Корвонкаш (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Турдиев-2→Обшорон
* Турдиев-3→Иқбол
* Тутбулоқ→Тутчашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чапаев→Ориён (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Янгиюл→Навдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;

=== [[ноҳияи Мӯъминобод]] ===
* н. Ленинград→н. Мӯъминобод
* Кӯлчашма, ҷ.д→ба номи Нуралишоҳ Назаров (2014)&lt;ref name=&quot;nmuminobod2014&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121276|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 марта 2014 года, № 165 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Муминабадского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312025831/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121276|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312025831/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121276}}&lt;/ref&gt;
* Туту, ҷ.д→ба номи Шамсиддини Шоҳин&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Ленинград, ш-к→[[Мӯъминобод]]
* Оқҷар→Навбаҳор (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Кулулу→Заркамар (2014)&lt;ref name=&quot;nmuminobod2014&quot;/&gt;
* Қипчоқ→Чашмасор (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Тоқабуна→Истиқлолият (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Сарсибулоқ→Дӯстӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Чумчуқлӣ→Даҳаначиён (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Ҷарчеб→Ободон (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Ҷарчеб-1→Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Ҷарчеб-2→Ҷалолиддин Румӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;
* Шулдук→Бӯстон (2012)&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt;

=== [[ноҳияи Носири Хусрав]] ===
* н. Бешкент→н. Носири Хусрав (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_499_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 499 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302152914/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_499_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; 
* Комсомол, ҷ.д→Наврӯз (2012)&lt;ref name=&quot;nkhusrav2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118293|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 689 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Носири Хусрав&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121105/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118293|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311121105/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118293}}&lt;/ref&gt;
* Бешкент→Баҳор
* Бешкент-2→Фирӯза
* Вагон-қишлоқ→20-солагии Истиқлолият (2012)&lt;ref name=&quot;nkhusrav2012&quot;/&gt;
* Исо-Намоз→Навобод (2012)&lt;ref name=&quot;nkhusrav2012&quot;/&gt;
* Комсомол→Истиқлол
* Қашқа→Дӯстӣ (2012)&lt;ref name=&quot;nkhusrav2012&quot;/&gt;
* Олтинсой→Мӯъминобод 
* Янгибоғ→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;nkhusrav2012&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Панҷ]] ===
* Сарой-Камар→Бауманобод (1932)→Кировобод (1936)→Панҷ, ш-к (1963)
* Араб, ҷ.д→ба номи Сайфиддин Кабут&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Кулдиман, ҷ.д→Меҳрвар&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Сармантой, ҷ.д→Озодагон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Тугул, ҷ.д→Нури Ваҳдат&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Алабердӣ→Сафедорон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Бешкаппа→Саройкамар&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Бешқудуқ→Навшод (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Бурбулоқ→Чашма (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Бывшая МТС→Намуна&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Кӯлдимон→Кӯлдоман (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Қазоқ→Кӯҳдоман (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Қирғиз→Ҳамдилон (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Навобод→Гулобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Отделение 1 совхози Пахтакор→Ғалаба&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Отделение 2 совхози Пахтакор→Зарбдор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Подсобное хозяйство→Фарғона&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Тӯғаланг→Чаманистон (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Хоҷа Қӯчқорӣ→Чорсӯ (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Центральная усадьба совхоза Пахтакор→Пешқадам&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Эчка→Ҷамъият&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Янгитурмуш→16-солагии Истиқлолият

=== [[ноҳияи Темурмалик]] ===
* н. Қизилмазор→н. Совет (1953)→н. Темурмалик (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_500_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 500 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153127/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_500_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Қизил Мазор→Совет, ш-к (1953)→[[Баҳманрӯд]] (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Қароқамиш, ҷ.д→Ҳусайнобод (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Қушқия, ҷ.д→ба номи Лақай Қармишев (2013)&lt;ref name=&quot;ntemurmalik&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=119108|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 марта 2013 года, № 142 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Темурмалик&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312030233/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=119108|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312030233/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=119108}}&lt;/ref&gt;→Кушктеппа (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Совет, ҷ.д→Ватан&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→ба номи Саидмӯъмин Раҳимов (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;→Гурдоварон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҷантағлӣ, ҷ.д→Бобоюнус→Чилчаҳ (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Авзибеқарор→Офтобрӯя 
* Бешкаппа→Ситораи Тобон (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Бирдам→Иқбол (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Боғи Темур→Сайлакон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Бошқушқия→Қушқияи Боло→Кушки Боло (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Булақдашт→Чашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Бурдангал→Баҳодурон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Гулбулоқ→Гулистон (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Ғурулдӣ→Хамдашт (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Давад→Заркамар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Девона→Яккасада&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Казончӣ→Муқаддас (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Канасиғир→Шириноб
* Кунҷибулоқ→Ваҳдат (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Курӯғ→Чашмасор (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Кӯйиқушқия→Қушқияи Поён→Кушки Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Кӯса Сартез→Хуррамзамин (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Қазоқ→Ватан&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Қазоқон→Гурдондеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қарақамиш→Найистон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қариғоч→Чаманзор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қароқамиш→Бӯстон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Қирма→Болодеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ойшабулоқ→Ойшачашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Олмабулоқ→Себзор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Олучабулоқ→Гулдоман (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Шулупту→Дӯстӣ (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Сафарбоён→Хоҷаи Нур (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Талимазор→Лолазор (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Танбочии Поён→Танобчии Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Товатош→Товасанг (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Товашар→Иттифоқ (2013)&lt;ref name=&quot;ntemurmalik&quot;/&gt;
* Тошбулоқ→Булбулон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Тошбулоқ→Кӯҳдоман (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тулкибулоқ→Бахтнома (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Туябуюн→Рӯҳафзо (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Учҳалқаёр→Меҳнатобод→Ҳалқаёр (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt; 
* Ӯртақушқия→Қушқияи Миёна→Кушки Миёна (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҳасанбег→Саидмуъминобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чавроқ→Чавроғ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чаган→Нишон Болтаев (2013)&lt;ref name=&quot;ntemurmalik&quot;/&gt;→Нишеман (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чалишиён→Соҳилоб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чилатош→Чиласанг (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Чилқӯрған→Гулобод
* Чилча→Диловарон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҷайралӣ→Боғи Мирон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҷантоқлӣ→Баҳористон (2013)&lt;ref name=&quot;ntemurmalik&quot;/&gt;
* Ҷамогулиён→Зарнисор (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Ҷилбулоқ→Баҳманрӯд (2013)&lt;ref name=&quot;khatlon2013n488&quot;/&gt;
* Ҷинистон→Чинор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Фархор]] ===
* Ғайрат, ҷ.д→Хуросон (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Ғалаба, ҷ.д→Хутан (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Деҳқонариқ, ҷ.д→Деҳқонобод (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Комсомол, ҷ.д→20-солагии Истиқлолияти Тоҷикистон (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_304_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 304 от 29 марта 2012 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-01-26|archive-date=2023-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126192420/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_304_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;→Истиқлол (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* 1 май→Пешаварон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* 25-солагии Тоҷикистон→Соҳилоб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* 5-солагии Тоҷикистон→Навдашт (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* 50-солагии Октябр→Муродбахш
* Аловуддин→Комсомол→Нури Шарқ (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Арабо→Дӯстӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Афғондилӣ→Хоҷағалтон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Бобосафоли Поён→Сайф Раҳимзоди Афардӣ (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Ботур Давлатов→Даҳбед (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Гранитса→Панҷ
* Давлатобод→Навобод
* Даштак→Меҳровар (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Донг→Лолазор
* Зардулак→Давлатобод 
* Карахчӣ→Саховат (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Карл Маркс→Фозилон (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қалъаи Пучқоқ→Шараф (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Пушкок (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизил-пахтачӣ→Некманзар (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Қизилтеппа→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Сурхкӯҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Комсомол→Маданият
* Қизилсу→Баҳор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Майдапатта→Кӯҳдоман (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Меҳнатобод→Марғзор
* Муҳоҷиробод→Ховарон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Навобод→Бунафша&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Навобод→Меҳнатобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Намозҷо→Баҳористон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Олимтой→Истиқлол (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Победа→Ғалаба
* Роҳи Ленин→Аловуддин (2012)
* Саксанохур→Куҳандиёр (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Саксанохур→Роҳинав (2012)
* Сомончӣ→Сомониён (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Тоҷикистон→25-соли Тоҷикистон 
* Тугул→Иттифоқ (2012)
* Тугул-2→Иттифоқ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Фермаи 2 совхози Ҳисор→Қизилсу→Нурмат Сафаров (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Дарёбод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Фрунзе→Бохтур Давлатов (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Шӯркӯл→Обшорон (2012)&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt; 
* Шӯртеппа→Тугул→Хуррамзамин (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;→Ориён (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Хатчӣ→ Гулистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Хлопковий→Бӯстон
* Ҳавзако→Садоқат (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Ҷайралӣ→Меҳробод (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Ҷалбузӣ→Шӯхратёр (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Ҷида→Ҳақиқат (2012)&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;
* Юлдуз→Сайёра

=== [[ноҳияи Ховалинг]] ===
* Ҷонбахш, ҷ.д→Восеъ→Ховалинг&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сариосиёб, ҷ.д→ба номи Ғаффор Мирзо (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128889|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 16 февраля 2017 года, №350 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов района Джалолиддина Балхи, Ховалингского и Яванского районов Хатлонской области&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407170047/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128889|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407170047/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=128889}}&lt;/ref&gt;
* Хонақо→Гулзор

=== [[ноҳияи Хуросон]] ===
* н. Иличев→н. Ғозималик (1992)→н. Хуросон (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_503_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 503 от 12 февраля 2004 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302153244/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_503_%D0%BE%D1%82_12_%D1%84%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8F_2004_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Даҳанакиик, ҷ.д→Фахробод (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Уялӣ, ҷ.д→ба номи Садриддин Айнӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Правда, ш-к→Обикиик (2003)
* 6-Насос→Сабзазор (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Алмату→Себистон (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Анҷумани 18-партсъезди поён→Неъматуллои Асадулло (2014)&lt;ref name=&quot;khuroson2014&quot;/&gt;
* Аччӣ→Ифтихор (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Ҷартеппа→Файзалӣ Ғаниев (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Ҷонбулоқ→Истиқлол (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Ёрмачит (Қизилқишлоқ)→Чашма (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Истгоҳи Фахробод→Сомониён (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Кавкӣ→Баҳористон (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Кайтмас→Деҳқонобод (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Киикмазор→Лолазор (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Кичик-мерган→Кӯҳдоман (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Кунтувобод→Наврӯз (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Қарамандӣ→Ваҳдат (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Қизилқалъа→Бандар (2014)&lt;ref name=&quot;khuroson2014&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121721|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 мая 2014 года, № 289 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов района Хуросон&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312024132/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121721|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312024132/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121721}}&lt;/ref&gt;
* Қирқудуқ→Субҳи деҳот (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Мирзоқулобод→Ориён (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Ойкамар→Гулрез (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Оқбош→Нусратулло Махсум (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Правда→Ҳақиқат (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Стансия Ойкамар→Исмоили Сомони (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Тошбулоқ→Мирзо Турсунзода (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Туячиобод→20-солагии Истиқлолият (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Узданобод→Баҳор (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Урозбой→Имоми Аъзам (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Уялӣ→Хуросон (2014)&lt;ref name=&quot;khuroson2014&quot;/&gt;
* Уялӣ-2→Вахш (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Чимбулоқ→Чашмасорон (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Шарпар-2→Боғлишаршар→Шаршари боғдор&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Янгиер→Навзамин (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Янгиобод→Навобод (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
=== [[ноҳияи Ҷайҳун]] ===
* н. Қумсангир→н. Ҷайҳун (2016)&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt;
* ба номи Ворошилов, ҷ.д→Қумсангир&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* ба номи Крупская, ҷ.д→Ваҳдати миллӣ (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* ба номи Телман, ҷ.д→Истиқлол (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot; /&gt;
* ба номи Хрюшовский, ҷ.д→Яккадин&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Яккадеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Панҷ, ш-к→[[Дӯстӣ]]&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt; (1963)
* 1 май→Меҳнатобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* 50-солагии Октябр→ба номи Боқӣ Раҳимзода (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118567|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 7 января 2013 года, № 12 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Кумсангирского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312032636/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118567|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312032636/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118567}}&lt;/ref&gt;
* Андреев→Сотсиализм&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Наврӯз (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Андреев→Фрунзе&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Ҷалолиддин Балхӣ (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;→Балхиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Болшевик→Суғдиён (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Ворошилов→Киров&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ворошилов→Крупская (1957)&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→С. Вализода (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Будённий→Туркманобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Геран→Зарнисор (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Каганович→Қизилнишон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Абулқосим Фирдавсӣ (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Калинин→Ҷомӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Калинин→Деҳқонобод (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Киров→Навдиж (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Комсомол→Ҷавонон (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Куйбишев→Лоиқ Шералӣ (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Қарадум→Сарипул (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Қизил Тоҷикистон→Тоҷикистон (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Қумсангир→Регдашт (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Максим Горкий→Ҳуснобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Молотов→Аскари сурх&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Ҳомиён (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Молотов→Тоҷикобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Озодӣ-1→Корамдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Озодӣ-2→Хайробод (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Озодӣ-3→Ҳофизи Шерозӣ (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Оқолтин→Зарнисор (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Октябр→Ваҳдат (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;→Марзкат (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Островский→Сомонӣ (2013) &lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Панҷи Поён→Панҷи Пойин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Пионерский→Истиқлол (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;→Гулрез (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Роҳи Сталин→Пахтакор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сталин→Карл Маркс&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сталинобод→Гулистон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Телман→Ободон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Телман→Ҳилолӣ&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Тоҷикистон→Рӯдбор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ударник→Ҳаётинав (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Шоликорӣ→Фатҳобод (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;
* Энгелс→Фотеҳон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Яккадин→Гулзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Якуми май→Вахшондеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янгиобод→Кӯҳдоман (2013)&lt;ref name=&quot;njayhun2013&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] ===
* Кагановичобод, ноҳия (1934)→Колхозобод (1957)→Ҷалолиддини Румӣ (2007)→Ҷалолиддини Балхӣ (2016)&lt;ref name=&quot;:17&quot;&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_203_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 203 от 3 марта 2016 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302113943/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_203_%D0%BE%D1%82_3_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2016_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* Гулистон, ҷ.д→Маданият&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Калинин, ҷ.д→Навбаҳор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Туғаланг, пгт→Кагановичобод (1934)→Колхозобод (1957)→Балх (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Туғаланг, ҷ.д→Ҳалевард (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Узун, ҷ.д→Золи Зар (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Фрунзе, ҷ.д→ба номи Навоӣ (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* 1-уми май→Ғалаба&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* 6-ум насос→Даштмайдон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Болшевик→Бадахшон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Болшевик→Чорсӯ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Будёнӣ→Ангурзор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Бурбулоқ→Чашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Гагарин→Лолазор (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ғишмазор→Маданият&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Қатортут (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Докучаев→Зардоман (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ёвонобод→Ёвондеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Истгоҳи Киров→Вахё (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Иттифоқ→Лағмондиж (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Калининобод→Ҳунармандон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Карл Маркс→Оби Равон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Киров→Даштобод (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Коминтерн→Янгийӯл&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Коминтерн→Қизиласкар&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Коминтерн→Кишоварзон (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Коммунаи Париж→Шӯроб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Коммунизм→Саид Кароматулло (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Коммунист→Ганҷобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Коммунист→Коммунар&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Ободдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Комсомол→Даҳана (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қазоқобод→Кӯҳи Сурх (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизил-Тоҷикистон→ба номи Асадулло (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Қизил-Юлдуз→Лабиоб (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Қизилбайрақ→Бофандагон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ленин→Деҳқонобод (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Ленин→Зархез (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ленин-юлӣ→ба номи Абдулло (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Ленинград→Корвонсарой (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Лоҳутӣ→Ешюрак&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Лоҳутӣ→Асадобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Максим Горкий→Талхачашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Марат→Санамдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Меҳнат→Гулмайдон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Микоян→Шахтёр&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Заркон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Мичурин→Зарбахш (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Москва→Зарзамин (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* ''Навобод→Шаҳринав''&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Панҷсола→Навкат (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Пахтаарал→Вахшрӯд (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Правда→Сабздеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Правда→Ҳазорчашма&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Роҳи Ленин→Зарводӣ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Роҳи Сталин→Қаҳрамон&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сотсиализм→Ғайрат&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сотсиализм→Пахтаобод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сталин→Фрунзе&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Ташробод→Сабздашт (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Телмон→Обшорон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тераклитоғ→Қадамҷо (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Узун→Шоҳроҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Уртабуз→Зартеппа (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Учқун→Камолиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ӯзбекобод→Балхиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ӯртабӯз→НКВД&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Чорбоғ (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Фрунзе→Муқимиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Фрунзе→Ҳақиқат&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Қатордеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Фурманов→Боғгаҳӣ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Хлопкороб→Гулрез (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ҳосилот→Обчакорон (2021)&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
* Чапаев→Наврӯз (2017)&lt;ref name=&quot;khatlonfeb2017&quot;/&gt;
* Чкалов→Шӯрзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Энгелс→Файзкат (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янги Турмуш→Ҳаёти Нав (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янги Юл→Боғистон (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янгиер→Хуррамзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янгиобод→Железнодорожний&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Истгоҳи Роҳи Оҳан 
* Янгиобод→Навдиёр (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Янгитурмуш→Қизилнур&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;

=== [[ноҳияи Шамсиддин Шоҳин]] ===
* н. Шӯрообод→н. Шамсиддини Шоҳин (2016)&lt;ref name=&quot;:17&quot; /&gt;
* Ёл, ҷ.д→ба номи Нуриддин Маҳмудов (2014)&lt;ref name=&quot;shshohin2014&quot;&gt;{{Cite web|url=http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121849|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 июня 2014 года, № 367 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Шуроободского района&quot;|website=adlia.tj|access-date=2023-03-12|archive-date=2023-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230312023534/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121849|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230312023534/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=121849}}&lt;/ref&gt;
* Хоҷағалтон, ҷ.д→Шӯрообод&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→Теҳрай (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Валиҷон→Валиобод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Деҳкалич→Давлатобод (2014)&lt;ref name=&quot;shshohin2014&quot;/&gt;
* Ҷирк→Роҳи нав (2012)&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118296|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 691 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Шуроободского района&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121532/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118296|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311121532/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118296}}&lt;/ref&gt;
* Ирғайлук→Шибарзамин (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Кавлуч→Дурахшон (2014)&lt;ref name=&quot;shshohin2014&quot;/&gt;
* Комсомолобод→Зулмобод→Даҳбед (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Коргарон→Ҷангалак (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Лов→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;:22&quot; /&gt;
* Мирзоалӣ→Шоҳиён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Навбулоқ→Раҳмонобод&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* Назарбой→Чашмаи Назар (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Носир Бобо→Носиробод (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Одинабой→Заргариён (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Тошбулоқ→Сангчашма (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Ургулӣ→Регак (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;
* Учқул→Чордара (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=120620|title=Постановление Маджлиси Милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 4 июля 2013 года, № 551 &quot;О переименовании некоторых населенных пунктов Шурообадского, Джиликульского районов, районов Хуросон и Темурмалик Хатлонской области&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-01|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301185137/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=120620|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230301185137/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=120620}}&lt;/ref&gt;
* Эскикӯлоб→Кӯлоба (2013)&lt;ref name=&quot;2013.4july&quot;/&gt;
* Ялабулӣ→Ялдеҳ (2024)&lt;ref name=&quot;qaror2024/&gt;

=== [[ноҳияи Шаҳритӯс]] ===
* н. Шаҳритуз (1929)&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;→н. Шаҳритӯс (2021)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138839|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан от 25 января 2021 года, №131 &quot;О переименовании Шаартузского района Хатлонской области в Шахритусский район&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2021-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219120510/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138839|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2021-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211219120510/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=138839}}&lt;/ref&gt;
* Айваҷ, ҷ.д→ба номи Ҷӯра Назаров&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Сайёд, ҷ.д→ба номи Талбак Садриддинов (2016)&lt;ref name=&quot;2016khatlon&quot;/&gt;
* Шахритуз, ҷ.д→ба номи Худойназар Холматов&lt;ref name=&quot;tmjt&quot; /&gt;
* 1 Мая→Ваҳдат (2012)&lt;ref name=&quot;nshahritus2012&quot;/&gt;
* Бешкапа→Истиқлол
* Бошчорбоғ→Чорбоғ (2012)&lt;ref name=&quot;nshahritus2012&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118295|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 3 декабря 2012 года, № 690 &quot;О предложении Маджлиса народных депутатов Хатлонской области о переименовании некоторых населённых пунктов Шаартузского района&quot;|website=www.adlia.tj|access-date=2023-03-11|archive-date=2023-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311121326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118295|deadlink=no|accessdate=2024-07-27|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311121326/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=118295}}&lt;/ref&gt;
* Карл Маркс→Ёқуб Каримов
* Қизил-Аскар→Баҳористон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Қизилобод→Дӯстӣ (2012)&lt;ref name=&quot;nshahritus2012&quot;/&gt;
* Ленин Йӯлӣ→Лочин Нуров&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Ленинобод→Сомониён&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Парижская Коммуна→Меҳргон&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Партсъезд→Хокак
* Свердлов→Ориён&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* 40-соли Ғалаба→Гулистон
* Солтик→[[Устокорон]] (2012)&lt;ref name=&quot;nshahritus2012&quot;/&gt;
* Тарткӣ→Пахтаобод&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Тоҷикобод→Асомиддин Муродов&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
* Тоштепа→Хоҷа Дурбад
* Трактор→Лолазор&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;
* Янгиобод→Суғдиён&lt;ref name=&quot;tmjt&quot;/&gt;
{{div col end}}

== [[Душанбе]] ==
* Душамбе (1924)→Сталинобод (1929)→Душанбе (1961)
* н. Душанбе→н. Октябр&lt;ref name=&quot;tjk1978&quot;/&gt;→н. Исмоили Сомонӣ (2003)
* н. Марказӣ→н. Фирдавсӣ (2003)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_464_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 464 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112146/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_464_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* н. Роҳи Оҳан→н. Шоҳмансур (2003)
* н. Фрунзе→н. Сино (2003)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_463_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 463 от 21 ноября 2003 года→Викитека|website=ru.wikisource.org|access-date=2023-03-02|archive-date=2023-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230302112146/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_463_%D0%BE%D1%82_21_%D0%BD%D0%BE%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8F_2003_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Боз нигаред ==
* [[Номҳои нави кӯчаҳо Душанбе]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}
&lt;references group=&quot;эзоҳ&quot; responsive=&quot;&quot; /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://maps.vlasenko.net/ Харитаҳои Штаби Генералии СССР]

== Адабиёт ==
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон, МДСЭМ, Амиршоҳӣ. Н. дар саҳифаҳои 476—529
* [https://www.prlib.ru/item/731685 Таджикская ССР. Административно-территориальное деление на 1 января 1978 года : [справочник] / Президиум Верховного Совета Таджикской ССР. - Душанбе : Ирфон, 1978. -334, [1] с.. -]
* Список населённых пунктов ТаджССР, 1932
[[Гурӯҳ:Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>jk7sh9xemavk5dab3labi36ujyp5aw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷейрон (ҳамсари Носируддиншоҳ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>300620</id>
    <revision>
      <id>1477109</id>
      <parentid>1410598</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:43:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2220" sha1="427ju7l1gw8mswmdilvo1d7dd2fdw2o" xml:space="preserve">{{Хонаводаи салтанатӣ
|ном       = Хадиҷахонуми Таҷришӣ
}}
'''Хадиҷахонуми Таҷришӣ''' ({{lang-fa|خدیجه‌خانم تجریشی}}, шинохташуда ба '''Ҷейрон''' {{lang-fa|جیران}} ва лақаби '''Фурӯғуссалтана''' ([[Забони форсӣ|форсӣ:]] فروغ‌السلطنه‎, {{ВД-Дебоча}}) — яке аз ҳамсарони маҳбуб ва нахустин маъшуқаи [[Носируддиншоҳ]], подшоҳи Эрон буд.

== Ном ва табор ==
Номи Ҷейрон Хадиҷа ва духтари як боғбон ва наҷҷор&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Abbas Amanat, Qebleh-ye 'ālam [Pivot of the Universe], p. 422&lt;/ref&gt; ба номи Муҳаммадалихони Таҷришӣ аз аҳолии рустои Кӯҳсори Таҷриш дар наздики Шамирони Теҳрон буд. Ӯ пас аз ин, ки бо Носируддиншоҳ издивоҷ кард, ба далели доштани чашмони бузург, тавассути шоҳи «Ҷейрон» хонда шуд. Ҷейрон маънои бачаи оҳу аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.iichs.org/index.asp?id=1381&amp;doc_cat=9|title=مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران IICHS|website=www.iichs.org|accessdate=2022-08-16|archivedate=2022-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220524080459/http://www.iichs.org/index.asp?id=1381&amp;doc_cat=9}}&lt;/ref&gt; Ҷейрон илова бар як хоҳар&lt;ref&gt;Mehdi Qoli Hedayat, Memories and dangers, p. 31&lt;/ref&gt; ба номи Исмат, соҳиби бародаре ба номи Асадуллоҳи Таҷришӣ буд, ки пас аз издивоҷи ӯ бо шоҳ, дар зумраи фирошон даромад ва пас аз он пешхидмати Носируддиншоҳ шуд.&lt;ref&gt;, Political Memoirs of Amin al-Dawla&lt;/ref&gt; Хоҳарзодаи Ҷейрон Муҳаммад Иброҳим Муфидӣ як паҳлавони машҳури шамиронӣ будааст.

== Нигаред низ ==
* [[Ҷейрон (сериёл)]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>427ju7l1gw8mswmdilvo1d7dd2fdw2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алишер Мирзонабот</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301843</id>
    <revision>
      <id>1477180</id>
      <parentid>1441476</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10167" sha1="qmt8iywi9i4ce5zcovz3wvkf2j0sxmz" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Алишер (Ҳамном)|Алишер}}
{{Ҳамнасабҳо |Мирзонабот (Ҳамнасаб)|Мирзонабот}}
{{Сиёсатмадор
 |ном                  = Алишер Мирзонабот
|номи аслӣ            = Алишер Худобердӣ Мирзонабот
|тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи мустаъор        = 
 |таърихи таваллуд     =  27.08.1980
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Рӯшон |ноҳияи Рӯшон }}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |таърихи даргузашт    =  
 |маҳалли даргузашт    =  
 |шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Тоҷикистон}}  
 |таҳсилот             = Донишкадаи ҳарбии КНБ-и Ҷумҳурии Қазоқистон (2003). Академияи сарҳадии Хадамоти федералии бехатарии Федератсияи Россия (2006). Мактаби Олии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2018).
 |дараҷаи илмӣ         =  
 |унвонҳои илмӣ        =  
 |миллат               = тоҷик
 |эътиқод              = 
 |ҳизб                 = [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]]
 |ғояҳои асосӣ         = 
 |навъи фаъолият       = Муовини Раиси [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]].
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |фарзандон            = 
 |ҷоизаҳо                = медали Марзбони шуҷои Ватан (2015), медали ҷашнии 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2021), {{Ордени Шараф}} дараҷаи II (2022).
 |соядаст              = 
 |бари соядаст         = 
 |вебгоҳ               = 
 |викианбор            = 
}}
'''Алишер Мирзонабот''' (''Алишер Худойбердӣ Мирзонаботов''; зод. [[27 август]]и [[соли 1980|1980]], [[ноҳияи Рӯшон|ноҳияи Рӯшон,]] [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон|ВМКБ]], [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]]) — давлатмард ва низомии [[Тоҷикистон|тоҷик]], [[Гундсолор|генерал-майор]]. Раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] (аз 2021), муовини Раиси [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати VII. 

== Зиндагинома ==
Алишер Мирзонабот 27 августи соли 1980 дар [[ноҳияи Рӯшон]] ба дунё омадааст. Соли 1997 мактаби № 4-и ноҳияи Рӯшон ва соли 2003 Донишкадаи ҳарбии КНБ-и Ҷумҳурии Қазоқистонро хатм кардааст. Инчунин муҳассили Академияи сарҳадии Хадамоти федералии бехатарии Федератсияи Русия (2006) ва Мактаби Олии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2018) буд.

== Фаъолият ==
Баъди хатми мактаб дар сафи қӯшунҳои сарҳадӣ, аз соли 1998 то соли 2000 дар қисми низомии 2730 (Душанбе) хидмат кардааст.

Моҳи марти соли 2003 муовини сардори ситоди қисми 2107-и Қӯшунҳои сарҳадии ноҳияи Мурғоби Тоҷикистон, аз январи соли 2004 то моҳи августи соли 2005 сардори ситоди як қисми ҳарбӣ шуда, баъдан дар вазифаҳои гуногун дар қӯшунҳои сарҳадӣ то соли 2017 хидмат кардааст.

Моҳи сентябри соли 2017 дар вазифаи муовини раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон кор карда, то моҳи сентябри соли 2018 дар ин мақом кор кардааст.

Моҳи сентябри соли 2018 муовини аввали раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] таъйин шуд.

* 24 ноябри соли 2020 бо фармони [[Президенти Тоҷикистон|раисиҷумҳури Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] раиси шаҳри [[Хоруғ]] таъйин шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.president.tj/ru/node/24687|title=О назначении Мирзонабота А. Х. исполняющим обязанности председателя города Хорога Горно-Бадахшанской автономной области|author=|website=|date=2020-11-24|lang=ru|deadlink=no|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220703192757/http://www.president.tj/ru/node/24687|archivedate=2022-07-03}}&lt;/ref&gt;.
* 5 ноябри соли 2021 бо фармони [[Президенти Тоҷикистон]] Раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] таъйин шуда, дар ин вазифа Ёдгор Файзовро иваз кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.president.tj/ru/node/27159|title=О назначении Мирзонабота А. Х. исполняющим обязанности председателя Горно-Бадахшанской автономной области|author=|website=|date=2020-11-24|lang=ru|accessdate=}}&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/rohbariyat/|title=РОҲБАРИЯТИ МАҶЛИСИ МИЛЛӢ|author=|website=www. majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-02-08|archivedate=2025-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250113235236/https://majmilli.tj/rohbariyat/}}&lt;/ref&gt;
* Аз 26 августи соли 2022 аз ҳавзаи интихоботии бисёрмандатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон №1 дар ҷараёни даъват узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI интихоб шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/6045-2/|title=МИРЗОНАБОТ Алишер Худобердӣ|author=|website=www. majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-02-08|archivedate=2024-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240826234245/https://majmilli.tj/6045-2/}}&lt;/ref&gt;
* Аз 28 марти соли 2025 аз ҳавзаи интихоботии [[ВМКБ]] №1 узви [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати VII интихоб шудааст.
* Аз 11 апрели соли 2025 - Муовини Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ҳафтум, солҳои 2025-2030.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/muovini-rais/|title=Муовини Раис - Мирзонабот Алишер|author=|website=www.majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-07-13}}&lt;/ref&gt;.

Рутбаи ҳарбии генерал-майорро дошта, барои хизматҳои сазовор ва содиқона ба давлату миллати тоҷик бо мукофотҳои давлатӣ сарфароз гардидааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/rohbariyat/|title=РОҲБАРИЯТИ МАҶЛИСИ МИЛЛӢ|author=|website=www. majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-02-08|archivedate=2025-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250113235236/https://majmilli.tj/rohbariyat/}}&lt;/ref&gt;

== Ҷоизаву орденҳо ==
* Ордени «Шараф» дараҷаи II (2022).
* медали &quot;Марзбони шуҷои Ватан&quot; (2015), 
* медали ҷашнии &quot;30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон&quot; (2021),

== Оила ==
Оиладор, чор фарзанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://tj.sputniknews.ru/20220619/rakhmon-podpisal-ukaz-o-naznachenii-glavy-gorno-badakhshanskoy-oblasti-1049325889.html Рахмон подписал указ о назначении главы Горно-Бадахшанской области]
* [https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/power/20211110/soldat-bokira-v-murgabe-i-zampred-gknb-chto-izvestno-o-novom-glave-gbao Солдат Бокира в Мургабе и зампред ГКНБ: Что известно о новом главе ГБАО?]
* [https://asiaplustj.info/en/node/305066 Ҳукумати ВМКБ ҳолномаи расмии раиси вилоятро нашр кард: 41-сола ва хатмкардаи ду донишгоҳи хориҷӣ]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Низомиёни Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси милли Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII]]
[[Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Шараф]]</text>
      <sha1>qmt8iywi9i4ce5zcovz3wvkf2j0sxmz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477181</id>
      <parentid>1477180</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10125" sha1="5bj1uax60xt7vfh1evwusg1yb2y3qn1" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Алишер (Ҳамном)|Алишер}}
{{Ҳамнасабҳо |Мирзонабот (Ҳамнасаб)|Мирзонабот}}
{{Сиёсатмадор
 |ном                  = Алишер Мирзонабот
|номи аслӣ            = Алишер Худобердӣ Мирзонабот
|тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи мустаъор        = 
 |таърихи таваллуд     =  27.08.1980
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Рӯшон}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |таърихи даргузашт    =  
 |маҳалли даргузашт    =  
 |шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Тоҷикистон}}  
 |таҳсилот             = Донишкадаи ҳарбии КНБ-и Ҷумҳурии Қазоқистон (2003). Академияи сарҳадии Хадамоти федералии бехатарии Федератсияи Россия (2006). Мактаби Олии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2018).
 |дараҷаи илмӣ         =  
 |унвонҳои илмӣ        =  
 |миллат               = тоҷик
 |эътиқод              = 
 |ҳизб                 = [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]]
 |ғояҳои асосӣ         = 
 |навъи фаъолият       = Муовини Раиси [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]].
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |фарзандон            = 
 |ҷоизаҳо                = медали Марзбони шуҷои Ватан (2015), медали ҷашнии 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2021), {{Ордени Шараф}} дараҷаи II (2022).
 |соядаст              = 
 |бари соядаст         = 
 |вебгоҳ               = 
 |викианбор            = 
}}
'''Алишер Мирзонабот''' (''Алишер Худойбердӣ Мирзонаботов''; зод. [[27 август]]и [[соли 1980|1980]], [[ноҳияи Рӯшон|ноҳияи Рӯшон,]] [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон|ВМКБ]], [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]]) — давлатмард ва низомии [[Тоҷикистон|тоҷик]], [[Гундсолор|генерал-майор]]. Раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] (аз 2021), муовини Раиси [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати VII.

== Зиндагинома ==
Алишер Мирзонабот 27 августи соли 1980 дар [[ноҳияи Рӯшон]] ба дунё омадааст. Соли 1997 мактаби № 4-и ноҳияи Рӯшон ва соли 2003 Донишкадаи ҳарбии КНБ-и Ҷумҳурии Қазоқистонро хатм кардааст. Инчунин муҳассили Академияи сарҳадии Хадамоти федералии бехатарии Федератсияи Русия (2006) ва Мактаби Олии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2018) буд.

== Фаъолият ==
Баъди хатми мактаб дар сафи қӯшунҳои сарҳадӣ, аз соли 1998 то соли 2000 дар қисми низомии 2730 (Душанбе) хидмат кардааст.

Моҳи марти соли 2003 муовини сардори ситоди қисми 2107-и Қӯшунҳои сарҳадии ноҳияи Мурғоби Тоҷикистон, аз январи соли 2004 то моҳи августи соли 2005 сардори ситоди як қисми ҳарбӣ шуда, баъдан дар вазифаҳои гуногун дар қӯшунҳои сарҳадӣ то соли 2017 хидмат кардааст.

Моҳи сентябри соли 2017 дар вазифаи муовини раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон кор карда, то моҳи сентябри соли 2018 дар ин мақом кор кардааст.

Моҳи сентябри соли 2018 муовини аввали раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] таъйин шуд.

* 24 ноябри соли 2020 бо фармони [[Президенти Тоҷикистон|раисиҷумҳури Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] раиси шаҳри [[Хоруғ]] таъйин шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.president.tj/ru/node/24687|title=О назначении Мирзонабота А. Х. исполняющим обязанности председателя города Хорога Горно-Бадахшанской автономной области|author=|website=|date=2020-11-24|lang=ru|deadlink=no|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220703192757/http://www.president.tj/ru/node/24687|archivedate=2022-07-03}}&lt;/ref&gt;.
* 5 ноябри соли 2021 бо фармони [[Президенти Тоҷикистон]] Раиси [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] таъйин шуда, дар ин вазифа Ёдгор Файзовро иваз кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.president.tj/ru/node/27159|title=О назначении Мирзонабота А. Х. исполняющим обязанности председателя Горно-Бадахшанской автономной области|author=|website=|date=2020-11-24|lang=ru|accessdate=}}&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/rohbariyat/|title=РОҲБАРИЯТИ МАҶЛИСИ МИЛЛӢ|author=|website=www. majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-02-08|archivedate=2025-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250113235236/https://majmilli.tj/rohbariyat/}}&lt;/ref&gt;
* Аз 26 августи соли 2022 аз ҳавзаи интихоботии бисёрмандатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон № 1 дар ҷараёни даъват узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI интихоб шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/6045-2/|title=МИРЗОНАБОТ Алишер Худобердӣ|author=|website=www. majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-02-08|archivedate=2024-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240826234245/https://majmilli.tj/6045-2/}}&lt;/ref&gt;
* Аз 28 марти соли 2025 аз ҳавзаи интихоботии [[ВМКБ]] № 1 узви [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати VII интихоб шудааст.
* Аз 11 апрели соли 2025 — Муовини Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ҳафтум, солҳои 2025—2030.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/muovini-rais/|title=Муовини Раис - Мирзонабот Алишер|author=|website=www.majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-07-13}}&lt;/ref&gt;.

Рутбаи ҳарбии генерал-майорро дошта, барои хизматҳои сазовор ва содиқона ба давлату миллати тоҷик бо мукофотҳои давлатӣ сарфароз гардидааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://majmilli.tj/rohbariyat/|title=РОҲБАРИЯТИ МАҶЛИСИ МИЛЛӢ|author=|website=www. majmilli.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-02-08|archivedate=2025-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250113235236/https://majmilli.tj/rohbariyat/}}&lt;/ref&gt;

== Ҷоизаву орденҳо ==
* Ордени «Шараф» дараҷаи II (2022).
* медали «Марзбони шуҷои Ватан» (2015),
* медали ҷашнии «30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2021),

== Оила ==
Оиладор, чор фарзанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://tj.sputniknews.ru/20220619/rakhmon-podpisal-ukaz-o-naznachenii-glavy-gorno-badakhshanskoy-oblasti-1049325889.html Рахмон подписал указ о назначении главы Горно-Бадахшанской области]
* [https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/power/20211110/soldat-bokira-v-murgabe-i-zampred-gknb-chto-izvestno-o-novom-glave-gbao Солдат Бокира в Мургабе и зампред ГКНБ: Что известно о новом главе ГБАО?]
* [https://asiaplustj.info/en/node/305066 Ҳукумати ВМКБ ҳолномаи расмии раиси вилоятро нашр кард: 41-сола ва хатмкардаи ду донишгоҳи хориҷӣ]

[[Гурӯҳ:Низомиёни Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси милли Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII]]
[[Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Шараф]]</text>
      <sha1>5bj1uax60xt7vfh1evwusg1yb2y3qn1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Яндекс. Таксӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304489</id>
    <revision>
      <id>1477097</id>
      <parentid>1476000</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T22:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55167" sha1="bm6pf011neonqpl78g23qsnotozxu1h" xml:space="preserve">{{Ширкат
| company_logo = 
| foundation = [[26 октября]] [[2011 год]]а&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://habr.com/ru/company/yandex/blog/131261/ |title=Яндекс.Таксӣ вызывали? |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2021-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120054240/https://habr.com/ru/company/yandex/blog/131261/ }}&lt;/ref&gt;
| defunct = 
| fate = 
| successor = 
| location = {{RUS}}, [[Москва]], ул. Садовническая, д. 82с2, помещение 916
| key_people = Александр Аникин (генеральный директор)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://www.interfax.ru/russia/804672|title=Российское юрлицо &quot;Яндекс.Такси&quot; сменило гендиректора|website=Interfax.ru|access-date=2022-06-07}}&lt;/ref&gt;
| industry = [[пассажирские перевозки]]
| products = [[информационные услуги]]
| revenue = 567,7 млн $ (2021) &lt;ref name=&quot;автоссылка2&quot;&gt;[https://company-docs.s3.yandex.net/prospectus/annual_2019.pdf Годовой отчёт Яндекс за 2019]&lt;/ref&gt;.
| num_employees = 
| parent = MLU B.V. — совместное предприятие «[[Яндекс]]» и [[Uber]]
| subsid = [[Яндекс.Еда]], [[Яндекс.Шеф]], [[Яндекс.Лавка]], [[Yango]], [[Яндекс Беспилотные автомобили]]
}}
[[Акс:Yandex.Taxi_on_Moscow_streets.jpg|мини|220x220пкс| Худрави &lt;nowiki&gt;Яндекс.&lt;/nowiki&gt; Таксӣ, Москав]]
[[Акс:Taxi_in_Israel_Gett_and_Yango.jpg|мини|220x220пкс| Таксии Яндекс ва Gett дар Исроил]]
'''Яндекс.Таксӣ''' — яке аз воҳидҳои мустақили тиҷории [[Яндекс]], ки хадамоти танзимгари таксӣ ва таҳвили ғизову хӯрокворӣ ва ҳуҷҷатҳову бастаҳоро ба сомон мерасонад. Яндекс. Таксӣ дорои корафзори мобилист, ки хадамоти фавриву ҳамзамонро ба муштраиёнаш пешниҳод мекунад. Дафтари асосии ширкат дар шаҳри [[Маскав]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
Соли 2011 сервиси нави Яндекс дар Маскав Яндекс .Таксӣ ба кор оғоз кард. Дар марҳилаи аввал 11 ширкати таксиронӣ дар Маскав ва тақрибан 1000 ронанда ба кор пайваст шуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20111026/471333222.html|title=&quot;Яндекс&quot; представил сервис по поиску такси в Москве|website=РИА Новости|date=20111026T1306|lang=ru|accessdate=2021-07-21}}&lt;/ref&gt; .

Дар аввал, хадамот танҳо ҳамчун корафзори мобилӣ дар платформаҳои iOS ва Android муаррифӣ карда шуд, аммо дар моҳи июни соли 2012 веб-версияи хадамоти мазкур рӯнамоӣ шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yandex.ru/company/press_releases/2012/0628|title=Компания Яндекс — Главные новости — Яндекс открывает taxi.yandex.ru|website=Компания Яндекс|lang=ru|accessdate=2021-07-21}}&lt;/ref&gt; &lt;sup class=&quot;noprint&quot; style=&quot;white-space: nowrap&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар|&lt;span style=&quot;&quot; title=&quot;утверждение основано на неавторитетном источнике (22 сентября 2021)&quot;&gt;манбаи номуътамад?&lt;/span&gt;]]''&lt;/sup&gt; &lt;sup class=&quot;noprint&quot; style=&quot;white-space: nowrap&quot;&gt;&amp;#x5D;&lt;/sup&gt; .

Роҳбари аввали Яндекс.Таксӣ соли 2011 писари калонии ҳаммуассиси «Яндекс» [[Аркадий Волож]] Лев Волож таъйин шуд.

Дар соли 2012, хадамот ба гирифтани комиссия аз фармоишҳоро оғоз кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/technology/articles/2012/09/11/yandeks_vklyuchil_schetchik|title=«Яндекс» решил заработать на своем сервисе такси|website=Ведомости|lang=ru|accessdate=2021-07-21}}&lt;/ref&gt; .

Дар соли 2013 имкони пардохт бо корти бонкӣ фароҳам карда шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20130618/944047963.html|title=&quot;Яндекс.Такси&quot; запустил безналичную оплату поездок с Android-устройств|website=РИА Новости|date=20130618T1153|lang=ru|accessdate=2021-07-21}}&lt;/ref&gt; .

Дар моҳи январи соли 2015 Яндекс «Ros. Таксиро харид, ки ба ширкатҳои таксӣ имкон дод, то фармоишҳоро гирифтаву ва тақсим кунанд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rb.ru/news/yandex-rostaxi/|title=Яндекс приобрел «Рос.Такси»|author=Кристина Манжула|website=Rusbase|lang=ru|accessdate=2021-07-21}}&lt;/ref&gt; .

Соли 2016 Яндекс ба бозори таксиҳои корпоративӣ ворид шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20160406/1403298482.html|title=Яндекс.Такси выходит на корпоративный рынок Москвы|website=РИА Новости|date=20160406T0800|lang=ru|accessdate=2021-07-21}}&lt;/ref&gt; .

Моҳи июли соли 2017 Яндекс ва Uber созишномаеро имзо карданд, ки тиҷорат ва хидматҳоро барои фармоиши таксиҳои онлайн дар Русия ва кишварҳои ИДМ муттаҳид мекунанд. Дар ин муддат, Яндекс 100 миллион доллар ва технологияи хидматрасонию харитасозии онро сармоягузорӣ кард, дар ҳоле ки Uber 225 миллион доллар ва таҷрибаи ҷаҳонии Uber ҳамчун хидмати пешбари ҳамлу нақли онлайн дар ҷаҳон сармоягузорӣ кард. Ширкати муштарак ҳуқуқи истифодаи тамғаҳои ҳам Uber ва ҳам Яндексро ба даст овард. Тибқи шартҳои ин қарордод, ширкатҳои муттаҳидшуда 3,7 миллиард доллар баҳогузорӣ шуда буд. Аз он ҷумла саҳмияҳои онро Яндекс 59,3 % ширкати нав, 36,6 % ба Uber ва 4,1 % ба кормандони ширкати нав ба даст оварда буданд&lt;ref&gt;[https://www.forbes.ru/biznes/354799-sliyanie-yandekstaksi-i-uber-sdelka-goda-po-versii-forbes Слияние „Яндекс. Такси“ и Uber — сделка года по версии Forbes]&lt;/ref&gt; .

6-уми августи соли 2018 Яндекс.Таксӣ Opteum, як таҳиягари хидматҳои онлайн барои идоракунии паркҳои таксиро ба даст меорад. Ин хадамот ба шумо имкон медиҳад, ки кор дар ширкатҳои таксиро беҳина кунед&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vc.ru/transport/43241-yandeks-taksi-kupila-servis-dlya-upravleniya-taksoparkami-opteum|title=«Яндекс.Такси» купила сервис для управления таксопарками «Оптеум» — Транспорт на vc.ru|author=Андрей Фролов|website=vc.ru|date=2018-08-06|accessdate=2021-03-23}}&lt;/ref&gt; .

Аз тобистони соли 2019 Яндекс.Таксӣ нақша дошт, ки нармафзор ва марказҳои тамосро, ки ба гурӯҳи ширкатҳои Vezet тааллуқ доранд, харидорӣ кунад. Моҳи апрели соли 2020 фаъолияташ дар ин самт боздошта шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/business/31/03/2020/5e8348ef9a79475b1ef14ccd|title=«Яндекс.Такси» отозвало ходатайство о покупке компании «Везёт»|publisher=РБК|lang=ru|accessdate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.interfax.ru/russia/701792 „Яндекс. Такси“ отозвал из ФАС ходатайство о покупке активов ГК „Везет“]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/business/news/2020/03/31/826722-yandekstaksi-vezet|title=«Яндекс.Такси» отозвало ходатайство о сделке с группой «Везет»|publisher=Ведомости|lang=ru|accessdate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/4309497|title=«Яндекс.Такси» отозвала ходатайство о покупке активов ГК «Везет»|date=2020-03-31|publisher=[[Коммерсантъ]]|lang=ru|accessdate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/newsroom/biznes/396569-yandekstaksi-otozvalo-iz-fas-hodataystvo-o-pokupke-aktivov-vezet|title=«Яндекс.Такси» отозвало из ФАС ходатайство о покупке активов «Везет»|publisher=www.forbes.ru|lang=ru|accessdate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnews.ru/news/top/2020-04-01_yandekstaksi_ne_stala_pokupat|title=«Яндекс.Такси» не стала покупать конкурента: Лучше поддержать своих водителей|publisher=CNews.ru|accessdate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt; .

19-уми августи соли 2020 дар асоси Яндекс.Таксӣ» корафзори&quot;Yandex Go&quot; ба кор андохта шуд,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2020/08/19/yandeks-ob-edinil-gorodskie-servisy-v-odno-prilozhenie-go-ono-zamenit-yandeks-taksi|title=«Яндекс» объединил городские сервисы в одно приложение Go. Оно заменит «Яндекс.Такси»|publisher=meduza.io|accessdate=2020-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/9233853|title=&quot;Яндекс&quot; запустил суперапп Go, в котором объединил свои сервисы для поездок и заказа еды|publisher=[[ТАСС]]|lang=ru|accessdate=2020-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/newsroom/tehnologii/407315-yandeks-obedinil-gorodskie-servisy-v-superapp|title=«Яндекс» объединил городские сервисы в суперапп|publisher=forbes.ru|accessdate=2020-08-19}}&lt;/ref&gt; . Илова ба фармоиши бархати таксӣ, ин барнома фарогири хадамоти мубодилаи мошинҳо, фармоиши ғизо, таҳвили экспресси маҳсулот, пайгирии нақлиёти ҷамъиятӣ ва ҳамлу нақли бор мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/4458950|title=«Яндекс» объединил такси и каршеринг в одном приложении|publisher=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2020-08-19}}&lt;/ref&gt; . Дар айни замон, ҳамаи ин хадамот ба истиснои «Яндекс. Таксӣ» ҳамчун корафзорҳои алоҳида амал мекунад.
[[Акс:Яндекс_Go,_Литва.jpg|алт=Автомобиль Яндекс Go в Лентварисе, Литва|мини| Мошини «Яндекс Go» дар Лентворис, Литва]]
Моҳи феврали соли 2021 маълум шуд, ки Яндекс.Таксӣ&quot; марказҳои тамос ва тиҷоратро барои фармоиш додани боркашонии гурӯҳи ширкатҳои «Везет» мехарад. Шартнома 178 миллион доллар арзиш дошта, як қисми маблағ пас аз ҳамгироӣ дар семоҳаи дуюми соли 2021 пардохт мешавад. Дар натиҷаи тарокуниш корбарони «Везёт» имкон пайдо мекунанд, ки таксиро тавассути телефон зазнг зада фармоиш диҳанд ва аз корбарони барномаи «Везёт» пешниҳод карда шуд, ки аз корафзори «Яндекс Go» истифода баранд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/4672406|title=«Яндекс.Такси» покупает часть активов группы «Везет» за $178 млн|website=[[Коммерсантъ]]|date=2021-02-02|lang=ru|accessdate=2021-02-02}}&lt;/ref&gt; .

Моҳи ноябри соли 2022 «Яндекс Go» сафарҳои муштаракро барои корбарон аз Маскав ва Санкт-Петербург оғоз кард. Агар шумо дар корафзори «Яндекс Go» гузинаи «Бо ҳам»-ро интихоб кунед, имкон доред сафарро бо ҳамсафари худ мубодила кунед&lt;ref&gt;{{Cite news|title=«Яндекс Go» запустил совместные поездки для пользователей из Москвы и Петербурга|author=Милена Костерева|url=https://www.kommersant.ru/doc/5693233|work=Коммерсантъ|date=2022-11-28}}&lt;/ref&gt;.

== Ҷуғрофиё ==
[[Акс:Yandex_Taxi_available_countries.png|мини|336x336пкс|&lt;center&gt; Харитаи дастрасии Яндекс. Таксӣ дар кишварҳои ҷаҳон&lt;/center&gt;]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Кишвар
! Санаи пайдоиш
! Шарҳ
|-
|{{Flagicon|Russia}}&lt;/img&gt; Русия
| 2011&lt;ref&gt;Каплун Д. Е [http://xn--80aa3afkgvdfe5he.xn--p1ai/ES-17_originalmaket_N.pdf#page=240 Аналитическое исследование таксомоторных компаний, осуществляющих работу через онлайн платформы в Москве] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201126034712/http://xn--80aa3afkgvdfe5he.xn--p1ai/ES-17_originalmaket_N.pdf#page=240 |date=2020-11-26 }} // «EurasiaScience». Сборник Международной научно-практической конференции. Москва: «Актуальность. РФ», 2018. ISBN 978-5-604-16794-6 С. 240.&lt;/ref&gt;
| Октябри 2011&lt;ref&gt;[http://www.venture-news.ru/30791-yandex-has-begun-to-make-a-profit-on-its-taxi-service.html Yandex has begun to make a profit on its taxi service]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Белоруссия}}&lt;/img&gt; Белорус
| 25-уми феврали 2016&lt;ref name=&quot;belorus&quot;&gt;[https://vc.ru/n/ya-taxi-minsk «Яндекс. Такси» вышел за пределы России и начал работу в Минске — Офтоп на vc.ru]{{Пайванди мурда|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Армения}}&lt;/img&gt; Арманистон
| 1-уми июли 2016&lt;ref name=&quot;armenia&quot;&gt;[http://www.forbes.ru/news/324057-yandekstaksi-nachal-rabotu-v-armenii «Яндекс. Такси» начал работу в Армении | Forbes.ru]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Казахстан}}&lt;/img&gt; Қазоқистон
| 28-уми июли 2016&lt;ref&gt;[https://vc.ru/17196-ya-taxi-kz «Яндекс. Такси» запустился в Казахстане вслед за Uber — Офтоп на vc.ru]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Грузия}}&lt;/img&gt; Гурҷистон
| 26-уми августи 2016&lt;ref name=&quot;belorus&quot; /&gt;
|-
|{{Flagicon|Украина}}&lt;/img&gt; Укройин
| 25-уми октябри соли 2016&lt;ref name=&quot;ukraina&quot;&gt;{{Cite web |url=https://vc.ru/n/ya-taxi-kiev |title=«Яндекс. Такси» запустился в Киеве через несколько месяцев после Uber — Офтоп на vc.ru |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2018-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815200733/https://vc.ru/19467-ya-taxi-kiev }}&lt;/ref&gt;
| Фаъолияти хадамот аз соли 2019 манъ аст&lt;/img&gt;&lt;ref name=&quot;glob2019&quot;&gt;[https://www.president.gov.ua/documents/822019-26290 УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 82/2019]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Молдавия}}&lt;/img&gt; Молдова
| 25-уми июли 2017&lt;ref name=&quot;moldova&quot;&gt;{{Cite news|title=«&lt;nowiki&gt;Яндекс.Такси&lt;/nowiki&gt;» запустили в Молдавии — Meduza|url=https://meduza.io/news/2017/07/25/yandeks-taksi-zapustilsya-v-moldavii|work=Meduza|accessdate=2017-07-25|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|{{Flagicon|Киргизия}}&lt;/img&gt; Қирғизистон
| 9-уми ноябри соли 2017&lt;ref name=&quot;автоссылка5&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/11286489|title=В &quot;Яндекс.Такси&quot; подтвердили интерес к запуску в Норвегии|website=ТАСС|accessdate=2021-06-10}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|{{Flagicon|Латвия}}&lt;/img&gt; Латвия
| 15-уми марти 2018&lt;ref name=&quot;автоссылка5&quot; /&gt;
| Ин хадамот аз соли 2022 фаъолияташ боз дошта шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2022/03/21/yandex/|title=Латвия аннулирует регистрацию «Яндекс.Такси»|website=Lenta.RU|lang=ru|accessdate=2022-05-27}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Узбекистан}}&lt;/img&gt; Узбекистон
| 4-уми апрели соли 2018&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title=«&lt;nowiki&gt;Яндекс.Такси&lt;/nowiki&gt;» начал работу в Узбекистане|url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/04/yandex-taxi/|work=Газета.uz|date=2018-04-04|accessdate=2018-04-04|language=ru}}&lt;/ref&gt;
|
|-
|{{Flagicon|Эстония}}&lt;/img&gt; Эстония
| 1 -уми майи соли 2018&lt;ref&gt;[https://rus.err.ee/850861/kapo-sobrannaja-jandeks-taksi-informacija-idet-v-rossiju КаПо: собранная «Яндекс. Такси» информация идет в Россию | Эстония | ERR]&lt;/ref&gt;
| Ин хадамот аз соли 2022 фаъолияташ боз дошта шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20220411/yandex-1782873616.html|title=В Эстонии запретили &quot;Яндекс.Такси&quot;|author=Р. И. А. Новости|website=РИА Новости|date=20220411T1152|lang=ru|accessdate=2022-05-27}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Сербия}}&lt;/img&gt; Сербия
| 5- уми июни соли 2018&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://serbialife.ru/serbskie-novosti/yandeks-taksi-v-serbii |title=Яндекс.Такси в Сербии |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2018-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180809183924/https://serbialife.ru/serbskie-novosti/yandeks-taksi-v-serbii }}&lt;/ref&gt;
|
|-
|{{Flagicon|Литва}}&lt;/img&gt; Литва
| 26-уми июли 2018&lt;ref&gt;[https://www.lrytas.lt/verslas/rinkos-pulsas/2018/07/26/news/lietuvoje-su-trenksmu-startuoja-rusijos-yandex-taxi-zada-zemas-kainas-7070093/ Lietuvoje su trenksmu startuoja Rusijos «Yandex.Taxi»: žada žemas kainas]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Кот-д’Ивуар}}&lt;/img&gt; Кот-д’Ивуар
| 4-уми октябри соли 2018&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://news.abidjan.net/h/645798.html |title=Запуск международной службы заказа такси в Абиджане с помощью мобильного приложения Yango |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2018-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181005171627/https://news.abidjan.net/h/645798.html }}&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;7&quot; | бренди Янго
|-
|{{Flagicon|Финляндия}}&lt;/img&gt; Финляндия
| 9-уми ноябри соли 2018&lt;ref&gt;[https://tass.ru/ekonomika/5770229 Сервис «Яндекс. Такси» выходит на рынок Финляндии]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Израиль}}&lt;/img&gt; Исроил
| 10-уми декабри соли 2018&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/5799906|title=«&lt;nowiki&gt;Яндекс.Такси&lt;/nowiki&gt;» выйдет на рынок Израиля под брендом Yango|website=[[ТАСС]]|date=2018-11-16}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Гана}}&lt;/img&gt; Гана
| 6-уми июни соли 2019&lt;ref name=&quot;автоссылка3&quot;&gt;[https://tass.ru/ekonomika/6599780 Сервис «Яндекс. Такси» под брендом Yango запустился в Румынии и Гане]&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Norway}}&lt;/img&gt; Норвеж
| 23-уми июли 2021&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nettavisen.no/12-95-3424157886|title=Yango lanserer taxitjeneste i Norge: Vil konkurrere på pris|author=Helle Lyng Svendsen|website=Nettavisen|date=2021-07-23|lang=no|accessdate=2021-11-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Senegal}}&lt;/img&gt; Сенегал
| 9-уми декабри соли 2021&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.socialnetlink.org/2021/12/10/transport-yango-le-taxi-en-ligne-debarque-au-senegal|title=Transport : Yango, le taxi en ligne débarque au Sénégal|website=Socialnetlink|date=2021-12-10|lang=fr|accessdate=2022-03-30}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{Flagicon|Cameroon}}&lt;/img&gt; Камерун
| 13-уми декабри соли 2021&lt;ref&gt;[https://www.vedomosti.ru/business/news/2021/12/13/900434-yandeks-zapustit-servis-taksi-yango-v-kamerune «Яндекс» запустил сервис такси Yango в Камеруне ]&lt;/ref&gt;
|}
[[:en:Yango (ride sharing)|Янго]] шакли кӯтоҳи Yandex Go аст, бренди байналмилалӣ, ки дар саросари ҷаҳон хадамоти таксиро пешниҳод мекунад.

{{Лангар|Украина}} Моҳи майи соли 2017 Яндекс ба рӯйхати таҳримҳои Украина шомил шуд&lt;ref name=&quot;glob2017&quot;&gt;[https://www.president.gov.ua/documents/1332017-21850 УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 133/2017] &lt;/ref&gt;. Моҳи марти соли 2019 таҳримҳо алайҳи Яндекс тамдид ва таҳримҳои нав ба муҳлати се сол ҷорӣ карда шуданд.&lt;ref name=&quot;glob2019&quot;/&gt;; фаъолияти ширкат ва дастрасӣ ба сомонаҳои он дар қаламрави Укройин масдуд шуд. Моҳи июли соли 2019 манъи истифодаи хадамоти Яндекс дар Укройин қисман лағв шуд&lt;ref&gt;[https://slavinfo.dn.ua/novosti/novosti-ukrainy/v-ukraine-snyali-zapret-na-ispolzovanie-yandeks-vkontakte-i-odnoklassniki В Украине сняли запрет на использование Яндекс, ВКонтакте и Одноклассники]&lt;/ref&gt;.

== Натиҷаҳои молиявӣ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
| 2013&lt;ref name=&quot;annual2015&quot;&gt;{{Cite web |url=http://cache-mskstoredata08.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2015.pdf |title=Годовой отчёт Yandex N.V. за 2015г |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2020-11-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201125013236/http://cache-mskstoredata08.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2015.pdf }}&lt;/ref&gt;
| 2014&lt;ref name=&quot;annual2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;annual2016&quot; /&gt;
| 2015&lt;ref name=&quot;annual2015&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;annual2016&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;annual2017&quot; /&gt;
| 2016&lt;ref name=&quot;annual2016&quot;&gt;{{Cite web |url=http://cache-mskstoredata12.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2016.pdf |title=Годовой отчёт Yandex N.V. за 2016г |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2020-11-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201123225611/http://cache-mskstoredata12.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2016.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;annual2017&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;annual2018&quot; /&gt;
| 2017&lt;ref name=&quot;annual2017&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cache-mskstoredata02.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2017.pdf |title=Годовой отчёт Yandex N.V. за 2017г |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2020-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201126043146/https://cache-mskstoredata02.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2017.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;annual2018&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;annual&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cache-mskstoredata02.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2018.pdf |title=Годовой отчёт Yandex N.V. за 2020г |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2020-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201126032139/https://cache-mskstoredata02.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2018.pdf }}&lt;/ref&gt;
| 2018&lt;ref name=&quot;annual2018&quot;&gt;{{Cite web |url=https://cache-mskstoredata02.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2018.pdf |title=Годовой отчёт Yandex N.V. за 2018г |accessdate=2023-01-18 |archivedate=2020-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201126032139/https://cache-mskstoredata02.cdn.yandex.net/download.cdn.yandex.net/company/annual_2018.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;annual&quot; /&gt;
| 2019&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://vc.ru/finance/209517-godovoy-otchet-yandeksa-vyruchka-vyrosla-na-24-tret-ee-prines-segment-taksi|title=Годовой отчёт «Яндекса»: выручка выросла на 24%, треть её принёс сегмент «Такси» — Финансы на vc.ru|author=Евгения Евсеева|website=vc.ru|date=2021-02-16|accessdate=2021-10-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ir-docs.s3.yandex.net/financials/2020/yndx_Current_Folio_6K_Ex99_1_FINAL%20with%20LOGO.pdf|title=yndx_Current_Folio_6K_Ex99_1_FINAL with LOGO.pdf|author=Yandex|website=ir.yandex|lang=en}}&lt;/ref&gt;
| 2020&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://yandex.ru/company/press_releases/2022/2022-02-15|title=Компания Яндекс — Главные новости — Яндекс объявляет финансовые результаты за IV квартал 2021 года и 2021 год|website=Компания Яндекс|lang=ru|accessdate=2022-05-24}}&lt;/ref&gt;
| 2021&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
|-
| Даромад, миллион рубл
| ↑ 112
| ↑ 327
| ↑ 984
| ↑ 2313
| ↑ 4891
| ↑ 19213
| ↑ 38043
| ↑ 67955
| ↑ 131571
|-
| EBITDA тасҳеҳшуда, миллион рубл
| ↑ 57
| ↑ 217
| ↓ 136
| ↓ &lt;span style=&quot;color:#f00;&quot;&gt;-2125&lt;/span&gt;
| ↓ &lt;span style=&quot;color:#f00;&quot;&gt;-8009&lt;/span&gt;
| ↑ &lt;span style=&quot;color:#f00;&quot;&gt;-4530&lt;/span&gt;
| ↑ 2253
| ↑ 3437
| ↑ 11972
|}
Афзоиши босуръати даромади ширкат бо васеъ шудани доираи хадамот ва таблиғи фаъоли онҳо дар Интернет бастагӣ дорад&lt;ref&gt;[https://cyberleninka.ru/article/n/rynok-transportnyh-onlayn-uslug-rossii-v-usloviyah-razvitiya-tsifrovoy-ekonomiki/viewer М. Д. Симонова И. П. Мамий Рынок транспортных онлайн-услуг России в условиях развития цифровой экономики. Управленец, 2019, том 10, № 3]&lt;/ref&gt; .

== Муносибат бо ронандагон ва мусофирон ==

=== Муносибат бо ронандагон ===
Дар сурати шикояти мусофирон, «Яндекс.Таксӣ» ба рӯи ронанда дастрасиро ба фармоишҳо то ба охир расидани бозрасӣ баста, дар ҳолатҳои истисноӣ ҳисоби ронанда метавонад ба муддати номуайян баста шавад&lt;ref name=&quot;dark&quot;&gt;[https://mbk-news.appspot.com/suzhet/darknet-dlya-taksistov/ Даркнет для таксистов: зачем водители покупают чужие аккаунты]&lt;/ref&gt; . Дар робита ба ин, фурӯши ҳисобҳои «қалбакӣ» аз ҷониби шахсони сеюм барои «Яндекс . Хизматрасонии такси» низ пайдо шудааст&lt;ref name=&quot;dark&quot; /&gt; .

Тадқиқоти ҳамлу нақли таксӣ дар Маскав дар соли 2018&lt;ref&gt;Блудян Норайр Оганесович, Мороз Дмитрий Геннадьевич. [https://mirtr.elpub.ru/jour/article/download/1551/1827 Опасные для людей тарифы такси] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200716192221/https://mirtr.elpub.ru/jour/article/download/1551/1827 |date=2020-07-16 }} // Мир Транспорта, том 16, № 6, С. 76-87 (2018)&lt;/ref&gt; нишон дод, ки «дараҷаи кунунии таърифаҳо ва таносуби музди кории яксоата имкон намедиҳад, ки бо риояи режимҳои кор ва истироҳат музди миёнаи муқарраршудаи ронандагон дар Маскав таъмин карда шавад». Сарфи назар аз таҷрибаи танзими давлатӣ дар кишварҳои дигар, дар Русия, кӯшишҳои танзими ширкатҳои платформавӣ самараи зиёд намедиҳанд, онҳо муттаҳид ва мустаҳкам карда мешаванд&lt;ref&gt; [https://cyberleninka.ru/article/n/osnovnye-tendentsii-i-osobennosti-innovatsionnogo-razvitiya-rossiyskoy-ekonomiki Земенецкий Ю. В., Михайлова А. Е., Немелинцев Е. К. ОСНОВНЫЕ ТЕНДЕНЦИИ И ОСОБЕННОСТИ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ РОССИЙСКОЙ ЭКОНОМИКИ] &lt;/ref&gt; .

Барои ҳифзи манфиатҳои худ, ронандагони Яндекс.Таксӣ&quot; корпартоӣ ташкил мекунанд. Корпартоиҳо ба олигополия ба агрегаторҳо ба ҳеҷ ваҷҳ таъсир намерасонанд, зеро рақобати нархҳо дар платформаҳо маҳдуд аст&lt;ref name=&quot;khal&quot;&gt;Халилова, Гульдар Рустамовна, Дарья Вячеславовна Кузнецова, Татьяна Альбертовна Гилева. [http://bcugatu.ru/wp-content/uploads/2019/01/RNKSHM-2018-22.01.18.pdf#page=76 Цифровые платформы: модели монетизации // Инновационная экономика : материалы Региональной научной конференции-школы для молодежи / Уфимск. гос. авиац. техн. ун-т. — Уфа : РИК УГАТУ, 2018. — 385 с. С. 79] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210629160731/http://bcugatu.ru/wp-content/uploads/2019/01/RNKSHM-2018-22.01.18.pdf#page=76 |date=2021-06-29 }}&lt;/ref&gt; ва агрегаторҳо роҳҳои асимметрии таъсиррасониро ба ронандагон доранд. Дар байни усулҳои эътироз ба ғайр аз корпартоӣ сохтани фармоишҳои қалбакии бемузд низ ба кор бурда мешавад, ки ин боиси бекористии зиёди ронандагон мегардад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gazeta.ru/auto/2018/04/10_a_11712271.shtml|title=Такси не везет: водители устроили бойкот|author=Алина Распопова|website=gazeta.ru|date=2018-04-10}}&lt;/ref&gt; .

Дар соли 2018 агрегаторҳо андозаи комиссияро якбора зиёд карданд (аз 18 % то 30 %), ки боиси корпартоии ронандагони Яндекс. Таксӣ&quot;, Uber ва Gett шуд&lt;ref name=&quot;khal&quot;/&gt; . Дар соли 2019, корпартоии нави Яндекс. Таксӣ&quot; боз ба қайд гирифта шуд&lt;ref&gt;Земенцкий Юрий Владимирович, Михайлова Анна Евгеньевна, Немиленцев Михаил Константинович. [https://cyberleninka.ru/article/n/osnovnye-tendentsii-i-osobennosti-innovatsionnogo-razvitiya-rossiyskoy-ekonomiki Основные тенденции и особенности инновационного развития российской экономики] // Петербургский экономический журнал. 2020. № 1.&lt;/ref&gt; . Аз охири соли 2018 Яндекс. Таксӣ барои ҷорӣ намудани даромади кафолатнок барои ронандагон таҷриба мегузаронад. Якчанд механизмҳои ҳисоб кардани пардохтҳо баррасӣ карда мешаванд: даромад дар як рӯз, бо шарти иҷрои шумораи муайяни фармоишҳо ё пардохти кафолатнок барои як соати корӣ. Таҷриба дар якчанд минтақа гузаронида мешавад&lt;ref&gt;{{Статья|издание=Коммерсантъ|заглавие=Счетчик на гарантии|ссылка=https://www.kommersant.ru/doc/3908747}}&lt;/ref&gt; . Бо ҷорӣ намудани кори хешфармоӣ дар баъзе минтақаҳои Русия, Яндекс.Таксӣ ронандагонро фаъолона ташвиқ мекунад, ки ҳамчун шахси хешфармо сабти ном шаванд. Ба гуфтаи ронандагон ва иттифоқи ронандагони таксӣ, ин ба манфиати худи ронандагон намебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3930727|title=Водителей такси переквалифицируют в самозанятых|website=[[Коммерсантъ]]|accessdate=2020-08-24}}&lt;/ref&gt; .

Ба ғайр аз маош ронандагону мусофирони дучори низоъу нофаҳмӣ низ мешаванд. Дар доираи омӯзиши бозори таксӣ Маскав бо истифода аз усули мусоҳиба RBC аз корбарони Яндекс .Таксӣ&quot; пурсидааст, аз рӯи шумораи ҳолатҳои низоъҳои рухдода он дар ҷои аввал аст: зиёда аз 70 % низоъҳо дар байни корбарони таксиҳои пурсидашуда ба ин хадамот марбутанд&lt;ref name=&quot;smirbc&quot;&gt;[https://marketing.rbc.ru/research/issue/63531/full_free_download/ Исследование пользовательского опыта ведущих агрегаторов такси в Москве 2019 //РБК]&lt;/ref&gt; .

Ҳангоми истифода аз хадамоти таксӣ, аксар вақт муноқишаҳо бо омилҳои гуногун ба вуҷуд меоянд. Худи роҳ як манбаи истересс аст ва ронандагони таксӣ, ки вақти зиёдро паси чамбарак мегузаронанд, аксар вақт ба сар задани муноқишаҳо роҳ медиҳанд&lt;ref name=&quot;smirbc&quot;/&gt; .

Аз декабри соли 2018 Яндекс .Таксӣ бо гурӯҳи ҷустуҷӯ ва наҷотдиҳии Lisa Alert ҳамкорӣ мекунад. Ронандагони хадамот метавонанд барои гирифтани ориентацияи шахсони гумшуда дар барномаи Яндекс Pro (собиқ таксиметр) ризоият диҳанд. .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.interfax.ru/russia/642849|title=&quot;������.�����&quot; ����� �������� &quot;���� �����&quot; ������ ��������� �����|website=Interfax.ru|lang=ru|accessdate=2021-11-16}}&lt;/ref&gt;

Шумораи зиёди ронандагони таксӣ аз қонун дар бораи хешфармоён, ки соли 2019 дар Федератсияи Русия эътибор пайдо кардааст, истифода карданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iz.ru/852842/aleksandr-volobuev/shashechnyi-razbor-taksisty-perekhodiat-na-samozaniatost|title=Шашечный разбор: таксисты переходят на самозанятость|author=Александр Волобуев|website=Известия|date=2019-03-20|lang=ru|accessdate=2021-02-16}}&lt;/ref&gt; .

Дар моҳи сентябри соли 2020, Яндекс. Таксӣ дар ҳамкорӣ бо [[Бонк|бонкҳо]] барои ронандагони хадамоти барномаи қарзи мошинро роҳандозӣ кард. Ин хадамотро соҳибкорони инфиродӣ ё хешфармоён, ки дар тӯли ду моҳ ва бештар аз он бо ширкат ҳамкорӣ мекунанд, дар тӯли давраи гузашта ҳадди аққал 100 сафар кардаанд ва аз Яндекс Таксӣ блок нагирифтаанд, метавонанд истифода баранд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2020/10/01/841894-yandekstaksi-zapustilo|title=«Яндекс.Такси» запустило программу автокредитования для водителей|website=Ведомости|lang=ru|accessdate=2021-04-12}}&lt;/ref&gt;.

Дар тирамоҳи соли 2021, шарикони ронандагони Яндекс.Таксӣ&quot; имкони гирифтани сертификат барои омӯзиши касбҳои IT дар «Яндекс . Практикум». Барои гирифтани шаҳодатнома ронандагӣ бояд ариза пешниҳод кунад ва интихоб шавад. Яндекс барои сертификатҳо барои ронандагон 20 миллион рубл ҷудо кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://incrussia.ru/news/taxidrivers-budut-it/|title=«Яндекс» потратит 20 млн руб. на обучение водителей такси IT-профессиям|author=Арина Барабанова|lang=ru-RU|accessdate=2021-11-16}}&lt;/ref&gt; .

Аз моҳи апрели соли 2017 ронандагон нархи сафарашонро пешакӣ медонанд. Нарх ҳатто агар ронанда дар трафик монад ва ё роҳи гардишро пеш гирад ҳам, тағйир намеёбад. Ин хусусият қариб дар ҳама кишварҳое мавҷуд аст, ки хадамот амал мекунад. Дар кишварҳое, ки ин тавр нест, барнома нархи тахминиро ҳисоб мекунад, ки метавонад аз нархи ниҳоӣ фарқ кунад.

&quot;Яндекс . Такси бо шариконе кор мекунад, ки барои расонидани хадамоти нақлиёт ваколатдор шудаанд. Вобаста ба қонунгузории кишвар инҳо метавонанд ширкатҳои таксӣ, истгоҳҳои таксӣ, интиқолдиҳандаҳои иҷозатномадор, соҳибкорони инфиродӣ ё дигар шахсони ҳуқуқӣ бошанд, ки иҷозатномаҳои дахлдор доранд.{{Сарчашма нест|24|12|2021}} . Ин ширкат ронандагонро барои истифода аз барномаи мобилии Taximeter ва муоширати дуруст бо мусофирон меомӯзонад. Касоне, ки барномаи таълимиро бомуваффақият хатм мекунанд, баҳои баландтар мегиранд, ки ин барои гирифтани фармоишҳо бартарӣ дорад.

=== Муносибат бо мусофирон ===
Хадамоти «Яндекс.Таксӣ, як ҳарф бо шумора, ба полис дар бораи сафарҳои корбар, ки маълум шуд, рӯзноманигор Иван Голунов буд, па мақомот пешниҳод кард. Парвандаи мазкур масъалаҳои амнияти додаҳои корбаронро ҳангоми сафар дучори чолиш кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/4275469|title=«Яндекс.Такси» объяснил, почему передает силовикам историю поездок пассажиров|date=2020-03-02|publisher=[[Коммерсантъ]]|lang=ru|accessdate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thebell.io/dazhe-sorm-ne-nuzhen-kak-politsiya-i-fsb-poluchayut-lyubye-dannye-polzovatelej/|title=Даже СОРМ не нужен: как полиция и ФСБ получают любые данные пользователей|date=2020-03-08|publisher=The Bell|lang=ru|accessdate=2020-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.novayagazeta.ru/news/2020/03/02/159471-podchas-pomogaet-spasti-chyu-to-zhizn-yandeks-taksi-o-peredache-istoriy-poezdok-polzovateley-silovikam|title=«Подчас помогает спасти чью-то жизнь»: «Яндекс.Такси» — о передаче истории поездок пользователей силовикам|publisher=Новая газета - Novayagazeta.ru|lang=ru|accessdate=2020-04-27|archivedate=2020-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201124124715/https://novayagazeta.ru/news/2020/03/02/159471-podchas-pomogaet-spasti-chyu-to-zhizn-yandeks-taksi-o-peredache-istoriy-poezdok-polzovateley-silovikam}}&lt;/ref&gt;.

1 -уми марти соли 2020 дар Яндекс .Таксӣ рейтинги мусофирон пайдо шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/technology_and_media/01/03/2020/5e5a99a09a794749e61c1e7c|title=В «Яндекс.Такси» появился рейтинг пассажиров|website=РБК|lang=ru|accessdate=2021-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fontanka.ru/2020/03/02/69005692/|title=В «Яндекс.Такси» появился рейтинг пассажиров. Не всем клиентам понравилось|website=www.fontanka.ru|date=2020-03-02|lang=ru|accessdate=2021-04-20}}&lt;/ref&gt; . 7-уми августи соли 2020 Яндекс.Таксӣ ба озмоиши нишон додани рейтинги мусофирон ба ронандагон оғоз кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/ekonomika/9148803|title=«Яндекс.Такси» начал показывать рейтинг пассажиров водителям в тестовом режиме|website=ТАСС|accessdate=2021-04-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ura.news/news/1052444114|title=В Екатеринбурге водителям такси позволили выбирать пассажиров|website=ura.news|accessdate=2021-04-20}}&lt;/ref&gt; .

Барои ҳисоб кардани вақти омадани мошин ва арзиши сафар, Яндекс.Таксӣ ду технологияро истифода мебарад, ки аз ҷониби ширкати Яндекс таҳия шудааст: Яндекс . Харитаҳо» ва «Яндекс . Навигатор»&lt;ref&gt;{{Статья|ссылка=http://dx.doi.org/10.28995/2075-7182-2021-20-8-15|автор=Daniil Anastasyev|заглавие=Annotated Span Normalization as a Sequence Labelling Task|год=2021-06-19|издание=Computational Linguistics and Intellectual Technologies|издательство=Russian State University for the Humanities|DOI=10.28995/2075-7182-2021-20-8-15}}&lt;/ref&gt; . Ин технология масирҳоро дар асоси шароити воқеӣ ва пешгӯии ҳараркат дар роҳ ҳисоб мекунад. адамот метавонад нуқтаи ҷамъоварӣ дар наздикии макони корбарро тавсия диҳад. Масалан, аз кӯча гузаштан метавонад вақту маблағро дар сафар сарфа кунад.{{Сарчашма нест|24|12|2021}} .

Вобаста аз кишвар, арзиши сафар метавонад бо иловапулии автоматӣ ҳисоб карда шавад. Ин меъёр вақте татбиқ мешавад, ки шумораи одамон дар як минтақаи муайян аз шумораи мошинҳои мавҷуда зиёд бошад.

=== Амният ва бима ===
Як гурӯҳи алоҳидаи даъвоҳо аз масъалаҳои ба хисорот дар натиҷаи садама бо ширкати Яндекс.Таксӣ, ки дар ВАО васеъ инъикос ёфтаанд, марбут мебошанд&lt;ref name=&quot;smirbc&quot;/&gt; . Хадамоти ҳуқуқии ширкат дар даъвоҳо барои ҷуброн ба ҷабрдидагон мавқеъе доранд, ки Яндекс.Таксӣ танҳо як хадамоти иттилоотист&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/auto/2018/06/15_a_11802055.shtml|title=Покалечили и забыли: клиентка такси осталась без денег|publisher=[[Газета.Ru]]|lang=ru|accessdate=2020-04-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fontanka.ru/2019/12/02/163/|title=«Яндекс-такси» уличили в обмане погибших пассажиров|date=2019-12-02|publisher=www.fontanka.ru|lang=ru|accessdate=2020-04-06}}&lt;/ref&gt; .

То декабри соли 2017 ҳаёт ва саломатии мусофирон аз ҷониби Яндекс Таксӣ бима нашуда буд. Намояндагони Яндекс иддаъо дорвнд, ки дар садама масъул нестанд, зеро онҳо танҳо корафзорро барои ҳамкории ширкатҳои таксӣ ва муштариён таъмин мекунанд. Соли 2016 бо айби ронанда бо як мусофири маҷрӯҳ садамае рух дод, ки барои он додгоҳ бори аввал на танҳо ба дӯши ронанда ва ширкати таксӣ, балки ширкати Яндекс Таксӣ низ масъулиятро вогузор кард&lt;ref name=&quot;автоссылка4&quot;&gt;{{Статья|название=Суд возложил ответственность за ДТП на «Яндекс{{точка}}Такси»}}&lt;/ref&gt; .

Дар тирамоҳи соли 2021 барои ронандагони агрегатор аз беморӣ ва садамаҳо як созишномаи бузурги бима баста шуд (мукофоти бима 1 миллиард рублро ташкил дод) (полиси бима инчунин хадамоти телемедициниро барои ронандагон пешбинӣ мекунад). Маблағи ниҳоии пардохти бима барои ҳар як ронанда 2 миллион рублро ташкил медиҳад, пардохти мукофоти бима қисман аз ҷониби ширкат, қисман аз ҷониби ронанда / шарик, тақсимоти саҳмияҳо аз мақоми шарик вобаста аст. Ширкати суғуртаи «Манго бима» дар доираи ин барнома ҳамчун бимагар баромад кард. Қабл аз ин созишнома лоиҳаҳои озмоишии Яндекс. Таксӣ барои бимаи ронандагон дар Санкт-Петербург, Екатеринбург, Қазон, Краснодар, Нижний Новгород, Новосибирск, Ростови лаби Дон, Сочи ва Самара ба фаъолият оғоз кард. Дар онҳо, Яндекс 50 % арзиши полиси бимаро ҷуброн кард ва боқимондаи маблағ аз ҷониби шарик ҷуброн карда шуд .

Дар моҳи ноябри соли 2018, Яндекс. Таксӣ лоиҳаи назорати суръатро эълон кард, ки ҳоло дар Русия, Беларус ва Қазоқистон амалӣ карда мешавад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dx.doi.org/10.1163/9789004346185.usao-09_064|title=CIA, (extract) Post Mortem ::The Role of Cambodia in Supplying VC/NVA Forces in South Vietnam, November 1970, Secret Spoke, FRUS.|website=U.S. Intelligence on Asia, 1945-1991|accessdate=2021-12-24}}&lt;/ref&gt; . Система суръати мошинҳоро назорат мекунад ва ба ронандагоне, ки аз меъёри суръат зиёд ронандагӣ мекунанд, огоҳӣ медиҳад. Гуфта мешавад, ки пас аз ба кор даромадани ин система суръат дар байни ронандагони Яндекс 12 маротиба кам шудааст . Ба монанди Uber, Яндекс маълумотҳои телематикиро барои назорат кардани рафтори ронандагон дар роҳҳо истифода мебарад ва метавонад ронандаҳое, ки рафтори номунтазам ё хашмгинонаро нишон медиҳанд, боздошта бошад.{{Сарчашма нест|24|12|2021}} .

Барои таъмини бехатарии мусофирон ва ронандагон, Яндекс.Таксӣ миқдори вақтеро, ки ронандагон барои кор сарф мекунанд, назорат мекунад. Пас аз чанд соати кории пай дар пай онҳо бидуни гирифтани истироҳати кофӣ наметавонанд фармоишро қабул кунанд&lt;ref&gt;{{Статья|ссылка=http://dx.doi.org/10.14515/monitoring.2021.3.1934|автор=Андрей Вячеславович Шевчук, Дарья Александровна Чижова, Дарья Евгеньевна Демина, Виктория Александровна Чугункова|заглавие=Труд водителей такси в условиях алгоритмического управления|год=2021-07-07|издание=The monitoring of public opinion economic&amp;social changes|выпуск=3|issn=2219-5467|DOI=10.14515/monitoring.2021.3.1934}}&lt;/ref&gt; . Ширкат системаи мониторинги диққатро барои кам кардани шумораи садамаҳои нақлиётӣ, ки бо иштибоҳи инсон ба вуҷуд омадаанд, таҳия мекунад. Системаи ҳӯши маснӯъӣ омилҳое, аз қабили чашмак задан ва хамёза кашиданро ба назар гирифта, муайян мекунад, ки ронанда кай хаста шудааст ё хотирпарешон шудааст.{{Сарчашма нест|24|12|2021}} . &quot;Яндекс . Таксб то ҳол ягона хидмати онлайни брон кардани мошинҳо бо чунин система мебошад.{{Сарчашма нест|24|12|2021}} . Илова бар ин, Яндекс системаи шинохти чеҳраро таҳия мекунад, то аз қаллобӣ бо роҳи муайян кардани ронандаи кӣ пешгирӣ кунад&lt;ref&gt;{{Статья|ссылка=http://dx.doi.org/10.26616/nioshpub2020100revised112019|заглавие=NIOSH fast facts: taxi drivers - how to prevent robbery and violence.|год=2019-11-21}}&lt;/ref&gt; .

== Худрави худрон ==
[[Акс:Self-Driving_Car_Yandex.Taxi.jpg|мини| Худрав дар намоишгоҳи CES 2019.]]
[[Акс:Yandex_taxi_and_Yandex_self-driving_car_during_January_2021.jpg|мини| Як худрави худрони ширкати Яндекс дар Маскав дар ҳоли озмоиш.]]
Моҳи августи соли 2018 Яндекс дар шаҳри Иннополис&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vc.ru/transport/44499-yandeks-zapustil-testirovanie-besplatnogo-taksi-na-bespilotnyh-mashinah-v-innopolise|title=«Яндекс» запустил тестирование бесплатного такси на беспилотных машинах в Иннополисе — Транспорт на vc.ru|author=Андрей Фролов|date=2018-08-28|publisher=vc.ru|accessdate=2020-03-19}}&lt;/ref&gt; хадамоти роботҳои таксиро дар реҷаи санҷишӣ ба кор бурд. Ин хадамот барои сокинони шаҳр дастрас аст: таксии худронро тавассути коравзори Яндекс. Таксӣ даъват кардан мумкин аст . Сафарҳо бо курсии холии ронанда сурат мегиранд, муҳандиси озмоишгар курсии мусофиронро мегирад. То феврали соли 2020 аллакай зиёда аз 5 ҳазор сафар анҷом дода шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://inkazan.ru/news/society/12-02-2020/net-zakona-i-interneta-pochemu-po-dorogam-tatarstana-ne-ezdyat-bespilotniki|title=Нет закона и интернета: почему по дорогам Татарстана не ездят беспилотники? {{!}} Inkazan|publisher=inkazan.ru|lang=ru|accessdate=2020-03-19|archivedate=2020-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200307035516/https://inkazan.ru/news/society/12-02-2020/net-zakona-i-interneta-pochemu-po-dorogam-tatarstana-ne-ezdyat-bespilotniki}}&lt;/ref&gt; .

Дар моҳи сентябри соли 2019 масофаи умумии мошинҳои худрони Яндекс 1 миллион километрро ташкил дод (аз он 900 ҳазораш дар соли 2019 анҷом шуда будааст)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/tehnologii/383177-bespilotnye-avtomobili-yandeksa-proehali-million-kilometrov|title=Беспилотные автомобили «Яндекса» проехали миллион километров|publisher=www.forbes.ru|lang=ru|accessdate=2020-04-08}}&lt;/ref&gt; .

Дар моҳи сентябри соли 2020, Яндекс як шӯъбаи таҳияи мошинҳои худронро ба як ширкати алоҳидаи Yandex Self-Driving Group (Yandex SDG) ҷудо кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnews.ru/news/top/2020-09-04_yandeks_vydelyaet_bespilotniki|title=«Яндекс» выделяет беспилотники в отдельный бизнес и выдает ему $150 млн|website=CNews.ru|lang=ru|accessdate=2021-08-02}}&lt;/ref&gt; .

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Нармафзорҳои Андроид]]
[[Гурӯҳ:Таксӣ]]</text>
      <sha1>bm6pf011neonqpl78g23qsnotozxu1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айнтрахт Франкфурт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>308312</id>
    <revision>
      <id>1477054</id>
      <parentid>1472974</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T18:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-Lemmy-</username>
        <id>39976</id>
      </contributor>
      <origin>1477054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3549" sha1="r4savndqtttohi3eq5gfxn2heyvsqos" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #FF0000
 |матн           = #FFFFFF
 |ном            = {{Парчами Олмон}} «Айнтрахт (Франкфурт)»
 |мавсими ҷорӣ   = 2025/2026
 |логотип        = 
 |номи пурра     =  Ҷамъияти варзишии «Айнтрахт» Франкфурт &lt;br&gt;({{lang-de|SG Eintracht Frankfurt e.V.}})
 |лақаб          = ''Уқобҳо'' ({{lang-de|Die Adler}})
 |таъсис         =  08.03.1899
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Олмон}} «[[Дойче банк Парк]]», [[Франкфурти лаби Майн|Франкфурт]]
 |ғунҷоиш        = 59 500
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Олмон}} Матиас Бек
 |мудир          = {{Парчами Олмон}} Маркус Кроше
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Австрия}} Ади Ҳуттер
 |капитан        = {{Парчами Олмон}} [[Робин Кох]]
 |рейтинг        = ҷойи 16-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2025|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2025-07-01}}&lt;/ref&gt;
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = {{Парчами ИМА}} indeed
 |мусобиқа       = [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]
 |мавсим         = 2025/26
 |мавқеъ         = ҷойи '''8-юм'''
 |сайт           = https://www.eintracht.de/
| pattern_la1        = _frankfurt2627h
| pattern_b1         = _frankfurt2627h
| pattern_ra1        = _frankfurt2627h
| pattern_sh1        = _frankfurt2627h
| pattern_so1        = _frankfurt2627hl
| leftarm1           = 000000
| body1              = 000000
| rightarm1          = 000000
| shorts1            = 000000
| socks1             = 000000
| pattern_la2        = 
| pattern_b2         = 
| pattern_ra2        = 
| pattern_sh2        = 
| pattern_so2        = 
| leftarm2           = 
| body2              = 
| rightarm2          = 
| shorts2            = 
| socks2             = 
| pattern_la3        = 
| pattern_b3         = 
| pattern_ra3        = 
| pattern_sh3        = 
| pattern_so3        = 
| leftarm3           = 
| body3              = 
| rightarm3          = 
| shorts3            = 
| socks3             = 
}}

'''«Айнтра́хт»''' ({{lang-de|SG Eintracht Frankfurt e.V.}}) — бошгоҳи футболи [[Олмон|олмонӣ]], ки дар шаҳри [[Франкфурт]] қарор дорад ва дар [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]и Олмон бозӣ мекунад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Айнтрахт» 6 ҷоизаи миллӣ: 1 – қаҳрамони [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]] ва 5 – Ҷоми Олмонро соҳиб шудааст.

== Таърих ==

== Варзишгоҳ ==

== Ҷоизаҳо ==

== Ҳайати ҳозира ==

== Гузаришҳо ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.eintracht.de Сомонаи расмӣ]

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон]]</text>
      <sha1>r4savndqtttohi3eq5gfxn2heyvsqos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Некрӯз Сафарзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>309908</id>
    <revision>
      <id>1477157</id>
      <parentid>1451213</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7908" sha1="pu6esqqe25c0uxhz28ir1qhc3cgckbp" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                =  
 |номи аслӣ           = Сафарзода Некрӯз Шодӣ
 |тасвир              = 
{{бахши тасвир
 | тасв     = Некрӯз Сафазода ва Нурмуҳамад Амиршоҳӣ.jpg
 | мавқеъ   = right
 | зернавис = 
 | мавқеи_зернавис = center
 | бар      = 270
 | умумӣ    = 700
 | боло     = 30
 | рост     = 300
 | поён     = 35
 | чап      = 70
 | чорчӯба  = не
}}
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир      = 
 |таърихи таваллуд    = 
 |зодгоҳ              = 
 |таърихи даргузашт   =  
 |шаҳрвандӣ           = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт   =  
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = [[СИЭМТ]], [[Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ]]
 |дараҷаи илмӣ        = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ       = {{Унвонҳои илмӣ||}}
 |алма-матер          = 
 |роҳбари илмӣ        = 
 |шогирдони маъруф    = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо             = 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                = 
 |викитека            = 
 |викианбор           = 
}}

'''Некрӯз Сафарзода''' (''Сафарзода Некрӯз Шодӣ''; {{ВД-Дебоча}}) — [[муаррих]], номзади илмҳои таърих ([[2020]])&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://institute-history.tj/en/node/157|title=Сафаров Некрӯз Шодиевич|website=institute-history.tj|publisher=Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt;, пажӯҳишгари сарчашмаҳои таърихӣ, ҷуғрофиёи таърихӣ ва таърихи сиёсии садаҳои миёнаи Эрону Осиёи Марказӣ.

== Зиндагинома ==
Некрӯз Сафарзода 27 июни соли 1989 дар шаҳри Қурғонтеппа дар оилаи табиб ба дунё омадааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Некрӯз Сафарзода. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён (бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ). — {{Д.}}: «Ирфон», 2024. —С. 5. — 560 с. — ISBN 978-99975-1-437-0&lt;/ref&gt;. Баъди хатми литсейи № 1 -и шаҳри Қурғонтеппа дар соли 2007 ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро соли 2012 хатм намуд. Солҳои 2014–2018 аспиранти шуъбаи таҳсили ғоибонаи [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буд.

== Корнома ==
Солҳои 2012—2015 веростор-саҳифабанди шуъбаи комплектатсия, муҳаррири редаксияҳои фарҳанг ва таърих, солҳои 2015—2024 мудири редаксияи донишномаҳо барои кӯдакон ва наврасони [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://podcasters.spotify.com/pod/show/jom1/episodes/ep-eu2nue/a-a54j45f|title=Некрӯз Сафаров by JOM|website=Spotify for Podcasters|lang=en|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt; ва солҳои 2024—2026 ҷонишини сармуҳаррир-котиби масъули СИЭМТ буд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Аз июни 2026 директори [[Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот|Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Ҳамзамон, дар солҳои 2020—2026 дар вазифаҳои лаборант, ходими хурд, ходими илмӣ ва ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш кор кардааст.

== Таълифот ==
Некрӯз Шодӣ Сафарзода муаллифи як монография ва беш аз 30 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ доир ба таърих, ҷуғрофиёи таърихӣ, таърихнигорӣ, сарчашмашиносӣ ва методҳои таҳқиқоти таърихӣ, кишваршиносӣ ва мардумшиносӣ мебошад.

Мақолаҳояш дар ҷилдҳои [[Энсиклопедияи миллии тоҷик]] (ҷилдҳои 3-11), Донишномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (Душанбе, 2021), Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 2016) нашр шудаанд. Баргардонкунандаи ҷилдҳои 7 ва 16-и «Таъриху-р-русули ва-л-мулук»-и Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ (Душанбе, 2014), «Масолик ва-л-мамолик»-и [[Ибни Хурдодбеҳ]] (Душанбе, 2022) ва «ал-Булдон»-и Ибни Возеҳи Яъқубӣ (Душанбе, 2022) аз хатти форсӣ ба кириллӣ.

Некрӯз Сафарзода мураттиби донишномаҳои «Ахтаршиносӣ» (Душанбе, 2022), «Ахтарони илм» (Душанбе, 2022) барои кӯдакон ва наврасон. Узви ҳайати муаллифони лоиҳаҳои миллии «Таърихи халқи тоҷик» ва «Мероси фарҳангии Хуросони Бузург» дар Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://institute-history.tj/tj/node/376|title=Сафарзода Некрӯз|website=institute-history.tj|publisher=Институти таърих, бостоншонсӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt;.

== Осор ==
* Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён (Бо хатти кириллӣ ва форсӣ). — {{Д.}}: «Эр-граф», 2022. — 292 с.
* Некрӯз Сафарзода. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён / Монография [бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ].[https://tarena.academia.edu/NekruzSafarzoda] – Душанбе, «Ирфон», 2024. – 560 с. ISBN 978-99975-1-437-0

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
5. Nekruz Safarzoda https://tarena.academia.edu/NekruzSafarzoda&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tarena.academia.edu/NekruzSafarzoda|title=Nekruz Safarzoda - Tajik National University|author=|website=tarena.academia.edu|lang=en|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих]]
[[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>pu6esqqe25c0uxhz28ir1qhc3cgckbp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477158</id>
      <parentid>1477157</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1477158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7862" sha1="t564247h2bbjwjgraioqwmmocxocse5" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                =  
 |номи аслӣ           = Сафарзода Некрӯз Шодӣ
 |тасвир              = 
{{бахши тасвир
 | тасв     = Некрӯз Сафазода ва Нурмуҳамад Амиршоҳӣ.jpg
 | мавқеъ   = right
 | зернавис = 
 | мавқеи_зернавис = center
 | бар      = 270
 | умумӣ    = 700
 | боло     = 30
 | рост     = 300
 | поён     = 35
 | чап      = 70
 | чорчӯба  = не
}}
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир      = 
 |таърихи таваллуд    = 
 |зодгоҳ              = 
 |таърихи даргузашт   =  
 |шаҳрвандӣ           = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт   =  
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = [[СИЭМТ]], [[Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ]]
 |дараҷаи илмӣ        = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ       = {{Унвонҳои илмӣ||}}
 |алма-матер          = 
 |роҳбари илмӣ        = 
 |шогирдони маъруф    = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо             = 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                = 
 |викитека            = 
 |викианбор           = 
}}

'''Некрӯз Сафарзода''' (''Сафарзода Некрӯз Шодӣ''; {{ВД-Дебоча}}) — [[муаррих]], номзади илмҳои таърих ([[2020]])&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://institute-history.tj/en/node/157|title=Сафаров Некрӯз Шодиевич|website=institute-history.tj|publisher=Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt;, пажӯҳишгари сарчашмаҳои таърихӣ, ҷуғрофиёи таърихӣ ва таърихи сиёсии садаҳои миёнаи Эрону Осиёи Марказӣ.

== Зиндагинома ==
Некрӯз Сафарзода 27 июни соли 1989 дар шаҳри Қурғонтеппа дар оилаи табиб ба дунё омадааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Некрӯз Сафарзода. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён (бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ). — {{Д.}}: «Ирфон», 2024. —С. 5. — 560 с. — ISBN 978-99975-1-437-0&lt;/ref&gt;. Баъди хатми литсейи № 1 -и шаҳри Қурғонтеппа дар соли 2007 ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро соли 2012 хатм намуд. Солҳои 2014–2018 аспиранти шуъбаи таҳсили ғоибонаи [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буд.

== Корнома ==
Солҳои 2012—2015 веростор-саҳифабанди шуъбаи комплектатсия, муҳаррири редаксияҳои фарҳанг ва таърих, солҳои 2015—2024 мудири редаксияи донишномаҳо барои кӯдакон ва наврасони [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://podcasters.spotify.com/pod/show/jom1/episodes/ep-eu2nue/a-a54j45f|title=Некрӯз Сафаров by JOM|website=Spotify for Podcasters|lang=en|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt; ва солҳои 2024—2026 ҷонишини сармуҳаррир-котиби масъули СИЭМТ буд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Аз июни 2026 директори [[Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот|Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Ҳамзамон, дар солҳои 2020—2026 дар вазифаҳои лаборант, ходими хурд, ходими илмӣ ва ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш кор кардааст.

== Таълифот ==
Некрӯз Шодӣ Сафарзода муаллифи як монография ва беш аз 30 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ доир ба таърих, ҷуғрофиёи таърихӣ, таърихнигорӣ, сарчашмашиносӣ ва методҳои таҳқиқоти таърихӣ, кишваршиносӣ ва мардумшиносӣ мебошад.

Мақолаҳояш дар ҷилдҳои [[Энсиклопедияи миллии тоҷик]] (ҷилдҳои 3-11), Донишномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (Душанбе, 2021), Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 2016) нашр шудаанд. Баргардонкунандаи ҷилдҳои 7 ва 16-и «Таъриху-р-русули ва-л-мулук»-и Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ (Душанбе, 2014), «Масолик ва-л-мамолик»-и [[Ибни Хурдодбеҳ]] (Душанбе, 2022) ва «ал-Булдон»-и Ибни Возеҳи Яъқубӣ (Душанбе, 2022) аз хатти форсӣ ба кириллӣ.

Некрӯз Сафарзода мураттиби донишномаҳои «Ахтаршиносӣ» (Душанбе, 2022), «Ахтарони илм» (Душанбе, 2022) барои кӯдакон ва наврасон. Узви ҳайати муаллифони лоиҳаҳои миллии «Таърихи халқи тоҷик» ва «Мероси фарҳангии Хуросони Бузург» дар Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://institute-history.tj/tj/node/376|title=Сафарзода Некрӯз|website=institute-history.tj|publisher=Институти таърих, бостоншонсӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt;.

== Осор ==
* Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён (Бо хатти кириллӣ ва форсӣ). — {{Д.}}: «Эр-граф», 2022. — 292 с.
* Некрӯз Сафарзода. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён / Монография [бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ].[https://tarena.academia.edu/NekruzSafarzoda] – Душанбе, «Ирфон», 2024. – 560 с. ISBN 978-99975-1-437-0

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=https://tarena.academia.edu/NekruzSafarzoda|title=Nekruz Safarzoda - Tajik National University|author=|website=tarena.academia.edu|lang=en|accessdate=2026-06-17}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих]]
[[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>t564247h2bbjwjgraioqwmmocxocse5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477160</id>
      <parentid>1477158</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Осор */</comment>
      <origin>1477160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7755" sha1="ifcmsd6pplocwesh4q9bhb9rtbcdxwk" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                =  
 |номи аслӣ           = Сафарзода Некрӯз Шодӣ
 |тасвир              = 
{{бахши тасвир
 | тасв     = Некрӯз Сафазода ва Нурмуҳамад Амиршоҳӣ.jpg
 | мавқеъ   = right
 | зернавис = 
 | мавқеи_зернавис = center
 | бар      = 270
 | умумӣ    = 700
 | боло     = 30
 | рост     = 300
 | поён     = 35
 | чап      = 70
 | чорчӯба  = не
}}
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир      = 
 |таърихи таваллуд    = 
 |зодгоҳ              = 
 |таърихи даргузашт   =  
 |шаҳрвандӣ           = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт   =  
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = [[СИЭМТ]], [[Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ]]
 |дараҷаи илмӣ        = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ       = {{Унвонҳои илмӣ||}}
 |алма-матер          = 
 |роҳбари илмӣ        = 
 |шогирдони маъруф    = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо             = 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                = 
 |викитека            = 
 |викианбор           = 
}}

'''Некрӯз Сафарзода''' (''Сафарзода Некрӯз Шодӣ''; {{ВД-Дебоча}}) — [[муаррих]], номзади илмҳои таърих ([[2020]])&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://institute-history.tj/en/node/157|title=Сафаров Некрӯз Шодиевич|website=institute-history.tj|publisher=Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt;, пажӯҳишгари сарчашмаҳои таърихӣ, ҷуғрофиёи таърихӣ ва таърихи сиёсии садаҳои миёнаи Эрону Осиёи Марказӣ.

== Зиндагинома ==
Некрӯз Сафарзода 27 июни соли 1989 дар шаҳри Қурғонтеппа дар оилаи табиб ба дунё омадааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Некрӯз Сафарзода. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён (бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ). — {{Д.}}: «Ирфон», 2024. — С. 5. — 560 с. — ISBN 978-99975-1-437-0&lt;/ref&gt;. Баъди хатми литсейи № 1 -и шаҳри Қурғонтеппа дар соли 2007 ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро соли 2012 хатм намуд. Солҳои 2014–2018 аспиранти шуъбаи таҳсили ғоибонаи [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буд.

== Корнома ==
Солҳои 2012—2015 веростор-саҳифабанди шуъбаи комплектатсия, муҳаррири редаксияҳои фарҳанг ва таърих, солҳои 2015—2024 мудири редаксияи донишномаҳо барои кӯдакон ва наврасони [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://podcasters.spotify.com/pod/show/jom1/episodes/ep-eu2nue/a-a54j45f|title=Некрӯз Сафаров by JOM|website=Spotify for Podcasters|lang=en|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt; ва солҳои 2024—2026 ҷонишини сармуҳаррир-котиби масъули СИЭМТ буд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Аз июни 2026 директори [[Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот|Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Ҳамзамон, дар солҳои 2020—2026 дар вазифаҳои лаборант, ходими хурд, ходими илмӣ ва ходими калони илмии Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш кор кардааст.

== Таълифот ==
Некрӯз Шодӣ Сафарзода муаллифи як монография ва беш аз 30 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ доир ба таърих, ҷуғрофиёи таърихӣ, таърихнигорӣ, сарчашмашиносӣ ва методҳои таҳқиқоти таърихӣ, кишваршиносӣ ва мардумшиносӣ мебошад.

Мақолаҳояш дар ҷилдҳои [[Энсиклопедияи миллии тоҷик]] (ҷилдҳои 3-11), Донишномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (Душанбе, 2021), Донишномаи мухтасари кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 2016) нашр шудаанд. Баргардонкунандаи ҷилдҳои 7 ва 16-и «Таъриху-р-русули ва-л-мулук»-и Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ (Душанбе, 2014), «Масолик ва-л-мамолик»-и [[Ибни Хурдодбеҳ]] (Душанбе, 2022) ва «ал-Булдон»-и Ибни Возеҳи Яъқубӣ (Душанбе, 2022) аз хатти форсӣ ба кириллӣ.

Некрӯз Сафарзода мураттиби донишномаҳои «Ахтаршиносӣ» (Душанбе, 2022), «Ахтарони илм» (Душанбе, 2022) барои кӯдакон ва наврасон. Узви ҳайати муаллифони лоиҳаҳои миллии «Таърихи халқи тоҷик» ва «Мероси фарҳангии Хуросони Бузург» дар Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://institute-history.tj/tj/node/376|title=Сафарзода Некрӯз|website=institute-history.tj|publisher=Институти таърих, бостоншонсӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|accessdate=2023-08-21}}&lt;/ref&gt;.

== Осор ==
* Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён (Бо хатти кириллӣ ва форсӣ). — {{Д.}}: «Эр-граф», 2022. — 292 с.
* Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён / Монография [бо забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва хатти форсӣ]. — {{Д.}}: «Ирфон», 2024. — 560 с.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=https://tarena.academia.edu/NekruzSafarzoda|title=Nekruz Safarzoda - Tajik National University|author=|website=tarena.academia.edu|lang=en|accessdate=2026-06-17}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми таърих]]
[[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>ifcmsd6pplocwesh4q9bhb9rtbcdxwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>312039</id>
    <revision>
      <id>1476987</id>
      <parentid>1448491</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T12:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1476987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10443" sha1="qyu0wvueuzn80ammoluup6ejmqf32hg" xml:space="preserve">{{Маъноҳои дигар|сайёҳ|ҳунар (маъноҳо)}}
{{Шабакаи телевизионӣ
 |ном                 = ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ 
 |номи пурра          = Муассисаи давлатии Телевизиони “Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”
 |логотип             = TVSayohi.svg
 |логоном             = 
 |бар                 = 200
 |мамлакат            = {{flag|Тоҷикистон}}
 |минтақаи пахш       = {{flag|Тоҷикистон}}&lt;br&gt;{{Парчами Замин}} [[Замин]]
 |замони пахш         = аз соати 7 субҳ то соати 23 шаб
 |забон               = [[тоҷикӣ]], [[русӣ]] ва [[англисӣ]]
 |марказ              = кӯч.Айнӣ 259, [[Ноҳияҳои Душанбе|ноҳияи Шоҳмансур]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]
 |формат              = DVB-S/MPEG-4/HD
 |мавзӯъ              = [[сайёҳ]]ӣ ва [[ҳунарҳои мардумӣ]]
 |оғоз                = [[1 апрел]]и [[соли 2022]]
 |анҷом               = 
 |сабаби басташавӣ           = 
 |ҷойгузин кардан =
|ҷойгузиншуда=
|ҷойгузинӣ =
|иҷрзатнома=
 |бинандагон          = наздики 10 миллион
 |асосгузор           = [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |молик               = [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва телевизиони «[[ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ |Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ]]»
 |роҳбарон         = Дилафрӯз Амирзода, Умед Шарифзод, Шоҳрухмирзо Исмоилзода
 |каналҳои хоҳар      = {{flagicon|Тоҷикистон}} [[Шабакаи Якум (Тоҷикистон)|ТВ Тоҷикистон]]&lt;br&gt;
{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Сафина]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Баҳористон]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Ҷаҳоннамо]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Варзиш]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Синамо]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Футбол]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Шаҳнавоз]]&lt;br&gt;{{flagicon|Тоҷикистон}} [[ТВ Илм ва табиат]]
 |овози  канал        = 
 |шарикони шабака     = 
 |шиор                = &quot;Муаррифгари имкониятҳои сайёҳӣ, таъриху фарҳанг ва ҳунарҳои мардумии Тоҷикистон!&quot;
 |сайт                = [http://tvsayohi.tj tvsayohi.tj]
 | terr serv 1 = 
 | terr chan 1 =
 | sat serv 1 = YAHSAT 1A
 | sat chan 1 = 11785 H 27500 3/4
 | sat serv 2 = NSS 12
 | sat chan 2 = 11565 H 10740 3/4
}}
'''ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ (ТВ Туризм и народные ремёсла/TV Tourism and folk crafts)''' — [[шабакаи телевизионӣ|шабакаи телевизионии]] давлатӣ, умумимиллию [[сайёҳ]]ӣ ва [[ҳунар]]ҳои мардумии [[Тоҷикистон]], ки аз [[1 апрел]]и соли [[2022]] дар ҳудуди Тоҷикистон давоми шабонарӯз 16 соат, намоиш дода мешавад. Муассисаи давлатии ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумиро дар хориҷи Тоҷикистон бо ёрии [[телевизион]]ҳои [[моҳвора]]вӣ ва ё [[интернет]] тамошо кардан мумкин аст. Дар [http://tvsayohi.tj сомонаи расмии шабака] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20231203102634/https://tvsayohi.tj/ |date=2023-12-03 }} низ тамошобинон метавонанд, барномаҳоро дар пахши зинда бо сифати [[HD]] тамошо намоянд. 

Тестҳои техникиаш аз [[1 сентябр]]и соли [[2022]] бо моҳвораи Yahsat 1A (мавқеи корӣ 52,5°E) дар сифати HD, бе коддарорӣ, бо параметри: 11785 МГц, поляр. H, SR 27500, FEC.

== Таъсис ==
[https://khovar.tj/2022/04/imr-z-dar-to-ikiston-televizioni-sajyo-va-unar-oi-mardum-iftito-gardid/ 1 апрели соли 2022 бо мақсади инкишоф додани иқтидори воқеии шаҳру деҳот, муаррифии манзараҳои зебои кишвар, мавзеъҳои сайёҳӣ, маконҳои таърихӣ ва ҳунарҳои мардумӣ дар ҷумҳурӣ Телевизиони “Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” ба фаъолият шурӯъ намуд.] Пас аз 1 сентябри соли 2022 бо пайваст шудан ба моҳвораи ЯҲСАТ мавҷи Телевизиони “Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”  ба давлатҳои хориҷи кишвар низ дастрас гардид.

Муассисаи давлатии телевизиони “Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” дар асоси дастуру супоришҳо ва дастгириҳои пайвастаи Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо мақсади тарғибу ташвиқи имконияти [[сайёҳ]]ӣ, ҷалби сайёҳони дохилию хориҷӣ ба ҷумҳурӣ, мусоидат ба рушди бемайлони [[ҳунар]]&lt;nowiki/&gt;ҳои мардумӣ дар мамлакат ва муарифии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун кишвари барои сайёҳӣ мувофиқу  дорои [[фарҳанг]]у [[ҳунар]]и волои [[таърих]]ӣ бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[30 июн]]и соли [[2021]] таъсис дода шудааст.

Аз 25 ноябри соли 2021 бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Амирзода Дилафрӯз Субҳон директори Муассисаи давлатии телевизиони «Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» таъин карда шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=45576|title=Нашрияи расмии Тоҷикистон - &quot;Ҷумҳурият&quot;|website=peshina.jumhuriyat.tj|accessdate=2025-06-09}}&lt;/ref&gt;

== Сохтор ==
Телевизиони Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ 143 воҳиди корӣ дошта, сохтори он аз дастгоҳи марказӣ, ҳайати эҷодӣ иборат аз 5 раёсат, 4 шуъба, 3 бахш, инчунин, маҷмааи таҷҳизоти студиявӣ ва шуъбаҳои техникию хизматрасонӣ иборат аст.

Забони аслии шабакаи телевизионӣ — [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]], як қисми барномаҳо бо [[забони русӣ]] ва [[забони англисӣ]] барномарезӣ мешаванд.
 
Тамошобинони ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ зиёда аз 10 миллион нафарро ташкил медиҳанд, аз онҳо, бештар аз 5 миллионаш аз [[Тоҷикистон]] ва бақияаш аз [[Афғонистон]], [[Ӯзбекистон]], [[Эрон]], [[Русия]] ва  давлатҳои [[Аврупо]]&lt;nowiki/&gt;ю [[ИМА]] мебошанд.

== ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ ==
* [http://ok.ru/video/3554651938436 Пахши мустақими шабака дар [[Одноклассники]]]
* [https://facebook.com/groups/2194410987247191/ Саҳифаи расмӣ дар [[Facebook]]]
* [https://youtube.com/@tvsayohi?feature=shared Саҳифаи расмӣ дар [[YouTube]]]
* [https://instagram.com/tv_sayohi?igshid=OGY3MTU3OGY1Mw== Саҳифаи расмӣ дар [[Instagram]]]

== Пайвандҳо ==
* [http://tvsayohi.tj Сомонаи расмии шабака]
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.sayohplay.exoplayer_kotlin Боргирии замимаи мобилии шабака]
* [https://khovar.tj/rus/2022/04/segodnya-v-tadzhikistane-nachalo-funktsionirovat-televidenie-turizm-i-narodnye-remyosla/  АМИТ &quot;Ховар&quot;] — ''2022.04.01''
* [http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139835  Низомномаи муассиса] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20231104094850/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139835 |date=2023-11-04 }} — ''30.06.2022''
* [https://mir24.tv/news/16502953/turizm-i-narodnye-remesla-novyi-gosudarstvenny-telekanal-nachal-veshchanie-v-tadzhikistane  Мир24ТВ] — ''01.04.2022''
* [https://tj.vesti.news/segodnya-tadzhikistane-nachalo-funktsionirovat-televidenie-22040112520942.htm  Вести]{{Пайванди мурда|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — ''01.04.2022''
* [https://tajsohtmon.tj/ru/tajikistan_ru/12023-dva-televizionnyh-kanala-tadzhikistana-podklyuchat-k-sputnikovomu-veschaniyu.html  tajsohtmon.tj] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20231104101851/https://tajsohtmon.tj/ru/tajikistan_ru/12023-dva-televizionnyh-kanala-tadzhikistana-podklyuchat-k-sputnikovomu-veschaniyu.html |date=2023-11-04 }} — ''01.04.2022''

{{Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Душанбе]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои сайёҳӣ]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои ҳунарҳои мардумӣ]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии русизабон]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии англисзабон]]</text>
      <sha1>qyu0wvueuzn80ammoluup6ejmqf32hg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>“Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>319972</id>
    <revision>
      <id>1477113</id>
      <parentid>1474590</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T01:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10879" sha1="l2kpzbnig5wclzvpmewspvd6tzust6x" xml:space="preserve">{{Корхона
|ном               = Корхонаи металлургии тоҷик
|номи аслӣ         = ҶСП «Корхонаи металлургии тоҷик»
|номҳои қаблӣ      =
|логотип           =
|сурат             =
|тавсифи сурат     =
|асосгузорӣ        = 2024
|пӯшидашавӣ        =
|асосгузорон       =
|намуд             = корхонаи саноатӣ
|листинг дар биржа =
|мавқеи ҷойгиршавӣ = [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]], [[вилояти Суғд]], [[Тоҷикистон]]
|чеҳраҳои калидӣ   =
|бахш              = [[металлургия]]
|маҳсулот          = прут, арматура ва маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан
|гардиш            = 15 миллион доллари ИМА дар як сол
|фоидаи амалиётӣ   =
|фоидаи соф        =
|шумораи коргарон  = тақрибан 130 нафар
|ширкати модарӣ    = B.A Holding
|воҳид             =
|аудитор           =
|маблағҳои худӣ    =
|қарз              =
|ҷоизаҳо           =
|сайт              =
}}
'''Корхонаи металлургии тоҷик''' — корхонаи саноатии металлургӣ дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]]и [[вилояти Суғд]]и [[Тоҷикистон]] мебошад. Корхона ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз металл, аз ҷумла прут ва арматура, машғул аст.

== Таърих ==
Корхона 8 сентябри соли 2024 дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истифода дода шуд.&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.president.tj/event/news/47190 |title=Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон |website=president.tj |date=8 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

Бино ба иттилои расмӣ, иншооти нави саноатӣ дар заминаи муносибатҳои ҳамкорӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардида, фаъолияти он ба истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ, аз ҷумла прут ва арматура, равона шудааст.&lt;ref name=&quot;president&quot; /&gt;

Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ ба корхона аз дохили кишвар дастрас мегардад. Тибқи иттилои расмӣ, ҳаҷми истеҳсолот дар як сол 15 миллион долларро ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;president&quot; /&gt;
== Фаъолият ==
Самти асосии фаъолияти корхона истеҳсоли прут, арматура ва дигар маҳсулоти сохтмонӣ аз оҳан мебошад. Маҳсулоти истеҳсолшуда барои истифода дар соҳаи сохтмон равона шудааст.&lt;ref name=&quot;president&quot; /&gt;

Бо оғози фаъолияти корхона дар шаҳри Гулистон наздики 130 нафар сокини маҳаллӣ, аз ҷумла ҷавонони соҳибтахассус, бо ҷойи кор таъмин гардиданд.&lt;ref name=&quot;president&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;khovar2024&quot;&gt;{{cite web |url=https://khovar.tj/2024/09/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-guliston-korhonai-metallurgii-to-ik-ro-iftito-namudand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Гулистон «Корхонаи металлургии тоҷик»-ро ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

Дар корхона коркарди металлолом ба роҳ монда шуда, иқтидори коркарди он то 100 тонна дар як шабонарӯзро ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;khovar_ru&quot;&gt;{{cite web |url=https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ |title=Глава государства Эмомали Рахмон в городе Гулистоне открыл «Таджикское металлургическое предприятие» |website=АМИТ «Ховар» |date=7 сентябри 2024 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

Ашёи хом барои истеҳсоли маҳсулоти сохтмонӣ аз дохили кишвар дастрас карда мешавад. Арзиши маҳсулоти истеҳсолшаванда дар як сол 15 миллион доллар пешбинӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;president&quot; /&gt;

== Ҳамкорӣ ==
Корхона дар заминаи ҳамкории саноатӣ ва иқтисодии Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бунёд гардидааст.&lt;ref name=&quot;president&quot; /&gt;

Соли 2026 ҶСК «Узметкомбинат» ва Корхонаи металлургии тоҷик ёддошти ҳамкории стратегӣ имзо карданд. Тибқи ин созишнома, аз семоҳаи сеюми соли 2027 «Узметкомбинат» хариди солонаи то 300 ҳазор тонна оҳани мустақимбарқароршуда аз Тоҷикистонро ба нақша гирифтааст.&lt;ref name=&quot;uzdaily&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.uzdaily.uz/ru/uzmetkombinat-i-tmk-podpisali-memorandum-o-sotrudnichestve/ |title=«Узметкомбинат» и ТМК подписали меморандум о сотрудничестве |website=UzDaily |date=24 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;spot&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.spot.uz/ru/2026/03/25/uzbeksteel-tajik/ |title=«Узметкомбинат» планирует закупить 300 тысяч тонн железа в Таджикистане |website=Spot.uz |date=25 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru}}&lt;/ref&gt;

Созишнома ҳамчунин дар расонаҳои соҳавии металлургӣ инъикос ёфт ва ба ҳамкории ду кишвар дар самти таъмини ашёи хоми металлургӣ марбут дониста шуд.&lt;ref name=&quot;metalinfo&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 |title=АО «Узметкомбинат» подписал соглашение с Таджикским металлургическим комбинатом |website=Metalinfo.ru |date=30 марти 2026 |access-date=2 июни 2026 |language=ru |accessdate=2026-06-02 |archivedate=2025-07-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250724113525/https://www.metalinfo.ru/ru/news/172860 }}&lt;/ref&gt;

«Tojikiston Metallurgiya Zavodi» дар бахши ҷойҳои кории B.A Holding ҳамчун корхонаи истеҳсолӣ дар Тоҷикистон зикр шудааст.&lt;ref name=&quot;baholding_vacancy&quot;&gt;{{cite web |url=https://baholding.uz/uz/vacancies |title=B.A Holding‘da ishlash - barqarorlik va kelajakka ishonch |website=B.A Holding |access-date=2 июни 2026 |language=uz}}&lt;/ref&gt;
== Лоиҳаи ғанигардонии маъдани оҳан ==
1 апрели соли 2025 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузошта шуд.&lt;ref name=&quot;khovar2025&quot;&gt;{{cite web |url=https://khovar.tj/2025/04/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-no-iyai-bobo-on-afurov-ba-sohtmoni-korhonai-anigardonii-madani-o-ani-sp-kombinati-metallurgii-to-ik-sangi-asos-guzoshtand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба сохтмони корхонаи ғанигардонии маъдани оҳани ҶСП «Комбинати металлургии тоҷик» санги асос гузоштанд |website=АМИТ «Ховар» |date=1 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

Ин корхона барои истихроҷ ва коркарди маъдани оҳан, инчунин истеҳсоли консентрати оҳан пешбинӣ шудааст. Захираи маъдани оҳан дар ин кон наздики 60 миллион тонна арзёбӣ мешавад.&lt;ref name=&quot;khovar2025&quot; /&gt;

Лоиҳа дар ду марҳила амалӣ мегардад. Марҳилаи аввал то соли 2027 ва марҳилаи дуюм то соли 2031 ба истифода дода мешавад.&lt;ref name=&quot;khovar2025&quot; /&gt;

Иқтидори тарҳрезишудаи корхона коркарди 2,5 миллион тонна маъдан дар як сол мебошад. Пас аз коркард аз он тақрибан 1,1 миллион тонна консентрати оҳан бо таркиби 62—65 дарсад истеҳсол мешавад.&lt;ref name=&quot;gmk2025&quot;&gt;{{cite web |url=https://gmk.center/en/news/tajikistan-builds-first-iron-ore-enrichment-plant/ |title=Tajikistan builds first iron ore enrichment plant |website=GMK Center |date=3 апрели 2025 |access-date=2 июни 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

GMK Center ин лоиҳаро нахустин корхонаи ғанигардонии маъдани оҳан дар Тоҷикистон баъди ба даст овардани истиқлолият номидааст.&lt;ref name=&quot;gmk2025&quot; /&gt;

== Нигаред низ ==

* [[Саноати Тоҷикистон]]
* [[Гулистон (шаҳр)]]
* [[Вилояти Суғд]]

== Пайвандҳои беруна ==

* [https://www.president.tj/event/news/47190 Ифтитоҳи “Корхонаи металлургии тоҷик” дар шаҳри Гулистон] — сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
* [https://khovar.tj/rus/2024/09/sdacha-v-ekspluatatsiyu-tadzhikskogo-metallurgicheskogo-predpriyatiya-v-gulistone/ Ифтитоҳи корхона дар шаҳри Гулистон] — АМИТ «Ховар»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}


[[Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Металлургия]]
[[Гурӯҳ:Вилояти Суғд]]</text>
      <sha1>l2kpzbnig5wclzvpmewspvd6tzust6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ»</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320100</id>
    <revision>
      <id>1477107</id>
      <parentid>1412126</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4671" sha1="1i9br12w4t3x09bd7zbhy9bw7h0yna6" xml:space="preserve">'''ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ»''' — аз соли 2012 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳамкории тарафайн бо Тоҷикистон шурӯъ намудааст.

Моҳи августи соли 2012 миёни [[Вазорати энергетика ва саноати Тоҷикистон]]  ва ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» созишнома оид ба татбиқи лоиҳаи сохтмони заводи когенератсионӣ бо истифодаи &quot;усули захиравӣ&quot; ба имзо расид. Палатаи поёнии Парлумони Тоҷикистон ин созишномаро 28 ноябри соли 2019 ба тасвиб расонд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/country/20191128/1030299133/tajikistan-kitay-dobycha-zolota.html|title=ТЭЦ-2 на вес золота: Китай «вернёт» свои инвестиции на рудниках Таджикистана|date=2019-11-28|publisher=[[Sputnik]]|accessdate=2019-11-28}}&lt;/ref&gt;.

ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» саҳми хешро дар сохтмони [[МБГ-2 ш. Душанбе| Маркази барқии гармидиҳӣ дар шаҳри Душанбе]] гузоштааст, ки он 28 ноябри соли 2019 дар ш. Душанбе ба истифода дода шуда буд. Пудратчии асосии сохтмон ширкати чинии ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» дар асоси шартнома бо ширкати Барқи тоҷик дар соли 2014 мебошад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/2215285.html|title=В таджикской столице сдана в эксплуатацию ТЭЦ «Душанбе-2»|author=|date=2016-12-08|publisher=ИА REGNUM|accessdate=2019-11-28|archivedate=2019-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191128203514/https://regnum.ru/news/2215285.html}}&lt;/ref&gt;. Барои баргардонидани хароҷоти ширкати ТВЕА-и Чин вай ба рушди конҳои [[тилло]] дар майдонҳои «Кумарғи Боло» ва «Дуоба» гузаронида шуда буд, ки [[ноҳияи Айнӣ]] [[вилояти Суғд]] мебошанд, дар шимоли Тоҷикистон, майдони умумии 15,4 км²  ва захираҳои 51,7 тонна тилло. Баъдтар, ТВЕА-и Чин ҳуқуқи истихроҷи тилоро аз конҳои Дуобаи Шарқӣ ва Кумарги боло то он даме, ки 331,5 миллион доллари дар соли 2016 барои сохтмони МБГ-2 ш. Душанбе сарфшударо ба даст овард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/analytics/20210402/1033123415/china-centralnoy-asia-konkurenciya-usa.html|title=Ложка дегтя: чем обернется для Таджикистана противостояние Китая и США|author=|website=www.tj.sputniknews.ru|date=|publisher= |lang=ru|accessdate=2021-04-02}}&lt;/ref&gt;

16 июли сол 2024 марҳилаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] муаррифӣ карда шуд. Хати нави технологӣ дар як шабонарӯз иқтидори коркарди 4 ҳазор тонна маъданро дошта, аз он хокаи тилло истеҳсол мешавад.
Арзиши умумии сохтмони марҳилаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ»  650 миллион сомониро ташкил намуда, дар он таъсиси 600 ҷойи нави корӣ пешбинӣ шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/46630|title=Ифтитоҳи ҶДММ “Ҷавоҳироти заргарии Зарафшон” дар шаҳри Душанбе|author=www.president.tj|date=2024-07-16|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-10-08}}&lt;/ref&gt;
== Нигаред низ ==
* [[Саноати Тоҷикистон]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Корхонаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саноати Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Коргоҳҳои Тоҷикистон‎]]
[[Гурӯҳ:Душанбе]]</text>
      <sha1>1i9br12w4t3x09bd7zbhy9bw7h0yna6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи раисони Шӯрои Олии Қирғизистон (Жогорку Кенеш)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>322198</id>
    <revision>
      <id>1477017</id>
      <parentid>1421317</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T16:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6083" sha1="aryvikx8vu7ytqiweimosz28fvu1a3f" xml:space="preserve">Раисони [[Жогорку Кенеш|Шурои Олии Кирғизистон]] [[Жогорку Кенеш]]  — парлумони якпалатагӣ инхо буданд:
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Ном
!Ба вазифаи худ шурӯъ кард
!Аз вазифааш истеъфо дод
!Сабтҳо
|-
|Омурбек Текебоев
|27 марти соли 2005
|27 феврали соли 2006
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://carnegieendowment.org/2012/01/13/background-on-ata-meken-party-pub-46465|title=Background on Ata Meken Party|work=Carnegie Endowment for International Peace|accessdate=2017-12-17|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://24.kg/vlast/66681_kak_ipochemu_uhodili_spikeryi_parlamenta_kyirgyizstana/|title=Как и почему уходили спикеры парламента Кыргызстана|author=ПОДОЛЬСКАЯ|first=Дарья|date=2017-10-25|work=24.kg|accessdate=2017-12-17|language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;
|-
|Марат Султонов
|2 марти соли 2006
|22 октябри соли 2007
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/1066292.html|title=Kyrgyz Lawmakers Elect New Speaker|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|date=2 February 2012|accessdate=2017-12-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/1079004.html|title=Does New Constitution Strengthen Democracy -- Or President?|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|date=2 February 2012|accessdate=2017-12-17|author=Pannier|first=Bruce}}&lt;/ref&gt;
|-
|Адахон Мадумаров
|24 декабри соли 2007
|29 майи соли 2008
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/1079294.html|title=Kyrgyzstan's Ruling Party Names Its Choice For Prime Minister|work=Radio Free Europe/Radio Liberty|date=8 April 2008|accessdate=2017-12-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://24.kg/vlast/66681_kak_ipochemu_uhodili_spikeryi_parlamenta_kyirgyizstana/|title=Как и почему уходили спикеры парламента Кыргызстана|author=ПОДОЛЬСКАЯ|first=Дарья|date=2017-10-25|work=24.kg|accessdate=2017-12-17|language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;
|-
|Айтибай Тагаев
|29 майи соли 2008
|17 декабри соли 2009
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://regnum.ru/news/1007585.html|title=Айтибай Тагаев стал новым спикером киргизского парламента - ИА REGNUM|work=ИА REGNUM|accessdate=2017-12-17|language=ru-RU|archivedate=2019-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190127094625/https://regnum.ru/news/1007585.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|Зайнидин Қурманов
|24 декабри соли 2009
|6 июни соли 2010
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://24.kg/vlast/66681_kak_ipochemu_uhodili_spikeryi_parlamenta_kyirgyizstana/|title=Как и почему уходили спикеры парламента Кыргызстана|author=ПОДОЛЬСКАЯ|first=Дарья|date=2017-10-25|work=24.kg|accessdate=2017-12-17|language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;
|-
|Аҳматбек Келдибеков
|17 декабри соли 2010
|14 декабри соли 2011
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://24.kg/vlast/66681_kak_ipochemu_uhodili_spikeryi_parlamenta_kyirgyizstana/|title=Как и почему уходили спикеры парламента Кыргызстана|author=ПОДОЛЬСКАЯ|first=Дарья|date=2017-10-25|work=24.kg|accessdate=2017-12-17|language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://akipress.com/news:424661/|title=Ex-Speakers of Parliament of Kyrgyzstan|website=akipress.com|accessdate=2017-12-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|Асилбек Ҷеэнбеков
|21 декабри соли 2011
|13 апрели соли 2016
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://24.kg/vlast/66681_kak_ipochemu_uhodili_spikeryi_parlamenta_kyirgyizstana/|title=Как и почему уходили спикеры парламента Кыргызстана|author=ПОДОЛЬСКАЯ|first=Дарья|date=2017-10-25|work=24.kg|accessdate=2017-12-17|language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://akipress.com/news:575560/|title=Asilbek Jeenbekov steps down as Parliament Speaker|website=akipress.com|accessdate=2017-12-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|Чинибой Турсунбеков
|27 апрели соли 2016
|25 октябри соли 2017
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://24.kg/vlast/66681_kak_ipochemu_uhodili_spikeryi_parlamenta_kyirgyizstana/|title=Как и почему уходили спикеры парламента Кыргызстана|author=ПОДОЛЬСКАЯ|first=Дарья|date=2017-10-25|work=24.kg|accessdate=2017-12-17|language=ru-ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://akipress.com/news:598174/|title=Chynybai Tursunbekov steps down as Speaker of Parliament of Kyrgyzstan|website=akipress.com|accessdate=2017-12-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|Дастон Ҷумъабеков
|25 октябри соли 2017
|6 октябри соли 2020
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://akipress.com/news:598189/|title=Majority coalition backs candidacy of Dastan Jumabekov for Parliament Speaker|website=akipress.com|accessdate=2017-12-17}}&lt;/ref&gt;
|-
|Миктибек Абдилдаев
|6 октябри соли 2020
|10 октябри соли 2020
|
|-
|Канатбек Исаев
|13 октябри соли 2020
|4 ноябри соли 2020
|
|-
|Талант Мамитов
|4 ноябри соли 2020
|5 октябри соли 2022
|
|-
|[[Нурланбек Шакиев]]
|5 октябри соли 2022
| то кунун
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://24.kg/english/247201_Nurlanbek_Shakiev_becomes_Speaker_of_Parliament_of_Kyrgyzstan/|title=Nurlanbek Shakiev becomes Speaker of Parliament of Kyrgyzstan|website=24.kg|date=5 October 2022}}&lt;/ref&gt;
|}
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи сарварони Қазоқистон]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{DEFAULTSORT:Speakers of the Supreme Council of Kyrgyzstan}}
[[Гурӯҳ:Сиёсати Қирғизистон]]
[[Гурӯҳ:Сохтори давлатии Қирғизистон]]
[[Гурӯҳ:Раисони Жогорку Кенеш]]
[[Гурӯҳ:Жогорку Кенеш]]</text>
      <sha1>aryvikx8vu7ytqiweimosz28fvu1a3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ибни Баккус</title>
    <ns>0</ns>
    <id>322450</id>
    <revision>
      <id>1477117</id>
      <parentid>1422182</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T03:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35274-20</username>
        <id>136703</id>
      </contributor>
      <origin>1477117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="c823sv9qasyl70lv1rc2tin18hozuuq" xml:space="preserve">{{Донишманд}}
'''Абуисҳоқ Иброҳим ибни Буккас''' ({{lang-ar|ابراهیم بن بُکَّس}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[пизишк]] ва мутарҷими муосири [[Ҳунайн ибни Исҳоқ]].

== Зиндагинома ==
Ҳунайн тарҷимаҳои ӯро ислоҳ ва таҳрир мекард. Бино ба маълумоти Ибни Усайбиъа, Ибни Буккас дар илми тиб моҳир ва аз шайхҳои атиббои Бағдод будааст. Ӯ ҳарчанд, ки кӯр шуда буд, аз кори тиб даст боз намедошт ва дар Бемористони аздӣ дарс медод. Ибни Баккус дар тиб чандин таълифот дорад, аз ҷумла, «Куннош» ва «Қарободин»-и мулҳақ ба он, «Мақола дар баёни он, ки оби қуроҳ сардтар аз оби ҷав аст», «Мақола дар баёни обила» ва ғ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ибни Буккас|7|муаллиф=С. Шаҳобуддинов}}</text>
      <sha1>c823sv9qasyl70lv1rc2tin18hozuuq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477118</id>
      <parentid>1477117</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T04:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35274-20</username>
        <id>136703</id>
      </contributor>
      <origin>1477118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="pnm67cu3zpr8uo3juwbdrsshc1b535x" xml:space="preserve">{{Донишманд|ном=Ибни Буккас}}
'''Абуисҳоқ Иброҳим ибни Буккас''' ({{lang-ar|ابراهیم بن بُکَّس}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[пизишк]] ва мутарҷими муосири [[Ҳунайн ибни Исҳоқ]].

== Зиндагинома ==
Ҳунайн тарҷимаҳои ӯро ислоҳ ва таҳрир мекард. Бино ба маълумоти Ибни Усайбиъа, Ибни Буккас дар илми тиб моҳир ва аз шайхҳои атиббои Бағдод будааст. Ӯ ҳарчанд, ки кӯр шуда буд, аз кори тиб даст боз намедошт ва дар Бемористони аздӣ дарс медод. Ибни Баккус дар тиб чандин таълифот дорад, аз ҷумла, «Куннош» ва «Қарободин»-и мулҳақ ба он, «Мақола дар баёни он, ки оби қуроҳ сардтар аз оби ҷав аст», «Мақола дар баёни обила» ва ғ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ибни Буккас|7|муаллиф=С. Шаҳобуддинов}}</text>
      <sha1>pnm67cu3zpr8uo3juwbdrsshc1b535x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шухоб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324159</id>
    <revision>
      <id>1477092</id>
      <parentid>1429190</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T21:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3924" sha1="irnz99tv0tk5d9nsriwdxyjngot5u7g" xml:space="preserve">{{Дарё
| Ном = Маркансу
| Национальное название = 
| Изображение = 
| Подпись изображения = 
| Длина = 
| Ҳавз = Қошғар (дарё)/Яркенд (дарё)/Тарим/Лобнор
| Расход воды = 
| Место измерения = 
| Исток = Коксой/Коксай (река)
| Высота истока = 
| Координатҳо = 39.3079/73.3757
| Устье = Кашгар (река)
| Местоположение устья = 
| Высота устья = 
| Координатҳо = 39.6481/74.6247
| Кишвар = Тоҷикистон/Ҷумҳурии Мардумии Чин
| Минтақа = Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 
| Минтақа 1 = Синзян
| Район = 
}}

'''Шухоб'''  (Маркансу&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139827|title=Постановление Правительства Республики Таджикистан от 30 июня 2021 года, №269 &quot;О переименовании географических объектов территории Республики Таджикистан&quot;|website=www.adlia.tj|accessdate=2024-07-20|archivedate=2024-04-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240421074027/http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=139827}}&lt;/ref&gt;) — дарё дар [[Помир]]. Аз ғарб ба шарқ тавассути қаламрави [[Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] ([[Синзян|Вилояти Мухтори Синзян-Уйғур]]), шохоби рости дарёи [[Қошғар (дарё)|Қизилсу]] ҷорӣ мешавад. Дарозии дарё тақрибан 160 километрро ташкил медиҳад, ки 35 километри аввали он аз ҳудуди Тоҷикистон дар [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] мегузарад.

Шухоб аз омезиши дарёҳои Кабудрӯд (Коксой) ва Кабуднов (Кӯксой) сарчашма мегирад. Коксой аз пиряхи Чашмахона (Уйсу) дар нишебии ҷанубии [[Қаторкӯҳи Каюмарс|қаторкӯҳи Зоолой (Каюмарс)]] ҷорӣ мешавад. Тақрибан дар километри 16-ум аз забони Чашмахона, дар баландии тақрибан 4000 метр, Кабудрӯдро шоҳроҳи Помир убур карда, бо Кабуднов якҷоя шуда, Шухобро ташкил медиҳад ва пас аз 5 километри дигар шохоби чапи [[Аноҳитрӯд]] (Хатинканиш), ки аз Яхчол (Курумдӣ) ҷорӣ мешавад, мегирад.

Водии Кабудрӯд дар минтақаи Шоҳроҳи Помир ҳамвор ва хушк аст. Дар адабиёт - дар китобҳо ва рӯзномаҳои оиди сафар - аз сабаби ҷасадҳои сершумори ҳайвоноти боркаш онро водии гирдбодҳо ё водии марг меноманд. Ин макони шохадои роҳҳои қадимаи корвонҳо аз водии Олой ба ҷануб ба [[Помир]] ва аз шарқ ба [[Шаҳристони Қошғар|Қошғар]] мебошад. Дар солҳои ташкил ёфтани Ҳокимияти Шӯравӣ отрядҳои [[босмачиҳо]] аз Хитой ба воситаи водии Шухоб ба Осиёи Миёнаи Шӯравӣ дохил шуданд.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|refs=&lt;ref name=&quot;СНГОСНГ&quot;&gt;{{СНГОСНГ|242|Маркансу́}}&lt;/ref&gt;}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]</text>
      <sha1>irnz99tv0tk5d9nsriwdxyjngot5u7g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юн Сок Ёл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324317</id>
    <revision>
      <id>1477120</id>
      <parentid>1431143</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T05:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Юн Сук Ёол]] to [[Юн Сок Ёл]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1431143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17483" sha1="poqmhyehlek4pe3vfpxij7ofzrpk1dw" xml:space="preserve">{{Давлатмард}}
'''Юн Сок Ёл'''({{lang-ko3|윤석열|尹錫悅}};{{efn|Тибқи қоидаҳои муқаррарии талаффузи кореягӣ, номи шахсии Юн бояд ҳамчун {{transl|ko|rr|Согёл}} ({{lang|ko|서결}}, {{IPA|ko|sʰʌɡjʌɭ|}}) талаффуз шавад. Аммо худи ӯ афзал медонад, ки номи ӯро ҳамчун {{transl|ko|rr|Сонгнёл}} ({{lang|ko|성녈}}, {{IPA|ko|sʰʌŋnjʌɭ|}}) талаффуз кунанд, гӯё он ба сурати {{transl|ko|rr|Согрёл}} ({{lang|ko|석렬}}) ё {{transl|ko|rr|Согнёл}} ({{lang|ko|석녈}}) навишта шуда бошад.&lt;ref&gt;{{cite news |script-title=ko:윤석열, '윤서결' 혹은 '윤성녈' |url=https://www.kbmaeil.com/news/articleView.html?idxno=873639 |author=Пак Чханвон |newspaper=[[Kyungbuk Maeil]] |date=13 апрели 2021 |access-date=12 январи 2022 |archive-date=19 марти 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319061720/https://www.kbmaeil.com/news/articleView.html?idxno=873639 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;|name=Seongnyeol}} таваллуд 18 декабри соли 1960) — сиёсатмадор ва додситони пешини кореягии ҷанубӣ аст, ки ҳамчун 13-умин [[Президент of South Korea|президенти Кореяи Ҷанубӣ]] аз соли 2022 то соли 2025 фаъолият дошт. Ӯ аз сӯи [[Додгоҳи Конститутсионии Кореяи Ҷанубӣ]] аз мақом барканор карда шуд. Дар соли 2024 пас аз [[2024 South Korean martial law|эъломи баҳсбарангези ҳолати низомӣ]], аз ҷониби [[Маҷлиси Миллии Кореяи Ҷанубӣ]] [[Импичмент дар мавриди Юн Сок Ёл|импичмент]] шуд. Юн кӯтоҳтарин муҳлатро дар таърихи демократии Кореяи Ҷанубӣ миёни президентҳои интихобшудаи мустақим адо кардааст.

Ӯ дар [[Сеул]] таваллуд шуда, ҳам дараҷаи бакалавр ва ҳам магистрро аз факултаи ҳуқуқшиносии [[Донишгоҳи Миллии Сеул]] дарёфт кардаст. Дар мақоми сарвари Додситони марказии Сеул, Юн нақши калидӣ дар [[Моҷарои сиёсӣ дар Кореяи Ҷанубӣ (2016)|маҳкум кардани]] президентҳои пешин [[Пак Кин Хе]] ва [[Ли Мен Бак]] барои сӯистифода аз қудрат бозидааст.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{Cite news|title=Who is Yoon Seok-youl, South Korea's conservative candidate for president?|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2021/11/18/who-is-yoon-seok-youl-south-koreas-conservative-candidate-for-president|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213061448/https://www.economist.com/the-economist-explains/2021/11/18/who-is-yoon-seok-youl-south-koreas-conservative-candidate-for-president|archive-date=13 February 2022|access-date=13 February 2022|newspaper=The Economist|issn=0013-0613}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Shin|first=Hyonhee|date=5 November 2021|title=S.Korea's ex-top prosecutor to challenge Moon's party in 2022 presidential election|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/china/skoreas-ex-top-prosecutor-challenge-moons-party-2022-presidential-election-2021-11-05/|access-date=13 February 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213070832/https://www.reuters.com/world/china/skoreas-ex-top-prosecutor-challenge-moons-party-2022-presidential-election-2021-11-05/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Shin&quot;&gt;{{cite news|last1=Shin|first1=Mitch|title=Yoon Suk-yeol Wins People Power Party's Presidential Primary|url=https://thediplomat.com/2021/11/yoon-seok-youl-wins-people-power-partys-presidential-primary/|date=5 November 2021|access-date=9 May 2022|work=The Diplomat|archive-date=1 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601182640/https://thediplomat.com/2021/11/yoon-seok-youl-wins-people-power-partys-presidential-primary/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Дар соли 2019, президент [[Мун Чже Ин]] Юнро ба ҳайси [[Додситони кулли Кореяи Ҷанубӣ]] таъин намуд ва ӯ то соли 2021 ин мақомро ишғол кард. Дар давраи раҳбарии ӯ, [[Додситонии Олии Ҷумҳурии Корея]] таҳқиқоти баҳсбарангезро алайҳи [[Чо Кук]], шахсияти таъсиргузор дар маъмурияти Мун анҷом дод, ки боиси истеъфои Чо аз мақоми [[Вазорати адлия (Кореяи Ҷанубӣ)|вазири адлия]] шуд.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Gibson|first1=Jenna|title=South Korea's Cho Kuk Saga Ends|url=https://thediplomat.com/2019/10/south-koreas-cho-kuk-saga-ends/|access-date=2 November 2022|work=thediplomat.com|date=16 October 2019|archive-date=2 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221102002100/https://thediplomat.com/2019/10/south-koreas-cho-kuk-saga-ends/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Gibson|first1=Jenna|title=South Korea's Prosecution Reform Saga Heads Toward Final Showdown|url=https://thediplomat.com/2020/12/south-koreas-prosecution-reform-saga-heads-toward-final-showdown/|access-date=2 November 2022|work=thediplomat.com|date=10 December 2020|archive-date=2 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221102002100/https://thediplomat.com/2020/12/south-koreas-prosecution-reform-saga-heads-toward-final-showdown/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бархӯрди Юн бо маъмурияти Мун пеш аз истеъфои ӯ дар моҳи марти 2021 сабаби афзоиши маъруфияташ ҳамчун [[Номзад|номзади]] эҳтимолии президентӣ миёни раъйдиҳандагони муҳофизакор шуд.

Дар моҳи июни соли 2021, Юн номзадии худро дар [[интихоботи президентии Кореяи Ҷанубӣ (2022)]] эълон кард. Ӯ ба [[Ҳизби Қудрати Мардум (Кореяи Ҷанубӣ)|Ҳизби Қудрати Мардум]] — ҳизби ростгаро — дар моҳи июл пайваст ва дар моҳи ноябр дар праймериз ғолиб омад. Юн ҳамчун як сиёсатмадори [[Консерватизм дар Кореяи Ҷанубӣ|консервативӣ]] ва иқтисодӣ озодандеш (либерал) шинохта мешуд ва барномаи интихоботии ӯ аз ҷумла қатъи танзимҳои иқтисодӣ ва барҳам додани [[Вазорати баробарии гендерӣ ва оила]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирифт. Ӯ дар интихоботи 9 марти соли 2022 рақиби [[Ҳизби Демократии Корея (2015)|Ҳизби Демократӣ]] [[Ли Ҷе Мён]]&lt;nowiki/&gt;ро бо тафовути камтар аз як фоиз мағлуб карда, 10 май ба ҳайси президент савганд ёд кард ва нахустин президенти интихобшудае гардид, ки пас аз поёни [[Созишномаи оташбас дар ҷанги Корея|ҷангҳои фаъол]] дар [[Ҷанги Корея]] таваллуд шудааст.

Дар давраи президентии худ, сиёсати хориҷии Юн нисбат ба Кореяи Шимолӣ рӯшанфикрона ва нисбат ба [[Япония]] дӯстона арзёбӣ шуд. Аммо, рафтори ӯ дар робита ба фоҷеаи [[фишурдашавии издиҳом дар Ҳеллоуини Сеул (2022)]]&lt;ref name=&quot;:18&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2022-11-06/candlelight-vigils-mourn-south-korea-halloween-disaster-victims/101621248|title=Thousands attend candlelight vigils for Halloween disaster victims across South Korea|website=ABC News|date=6 November 2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216140516/https://www.abc.net.au/news/2022-11-06/candlelight-vigils-mourn-south-korea-halloween-disaster-victims/101621248|archive-date=16 December 2022|access-date=12 January 2023}}&lt;/ref&gt; ва [[Бӯҳрони тиббии Кореяи Ҷанубӣ (2024)|бӯҳрони идомадори тиббӣ]] мавриди интиқоди шадид қарор гирифт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/10/113_382036.html|title=Tenacious or stubborn? Yoon's medical reform plan faces crisis|website=[[The Korea Times]]|date=7 September 2024|language=en|last1=Lee|first1=Hyo-jin|access-date=18 October 2024|archive-date=2 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202212426/https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2024/10/113_382036.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Дар [[интихоботи миёндавлатии парлумонӣ (Кореяи Ҷанубӣ, 2024)|интихоботи миёндавраии парлумонӣ (Кореяи Ҷанубӣ, 2024)]], ҳизби Юн шикасти интихоботӣ хӯрд ва ин шикаст мавқеи сиёсӣ ва нуфузи ӯро заиф кард.&lt;ref name=&quot;Diplomat&quot;&gt;{{cite web|url=https://thediplomat.com/2024/04/in-south-korea-president-yoons-lame-duck-era-officially-begins/|title=In South Korea, President Yoon's Lame Duck Era Officially Begins|date=2024-04-11|publisher=The Diplomat|last1=Shin|first1=Mitch|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240416130903/https://thediplomat.com/2024/04/in-south-korea-president-yoons-lame-duck-era-officially-begins/|archive-date=16 April 2024|access-date=17 April 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Japan Times&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2024/04/11/asia-pacific/politics/election-rout-yoon-lame-duck/|title=Election rout makes Yoon's 'lame duck' fears reality|website=[[The Japan Times]]|date=11 April 2024|publisher=Jiji Press|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240411094953/https://www.japantimes.co.jp/news/2024/04/11/asia-pacific/politics/election-rout-yoon-lame-duck/|archive-date=11 April 2024|access-date=17 April 2024}}&lt;/ref&gt; Дар давраи раёсати Юн, Кореяи Ҷанубӣ зери раванди [[коҳиши демократия]] қарор гирифта ва ба самти [[ҳокимияти худкома]] ҳаракат кард. Ӯ дар мақоми президент бештар бо рейтингҳои пасти ҷонибдорӣ рӯбарӯ буд ва ҳамчун як президенти [[«паррандаи ланг»]] (lame duck) шинохта мешуд.&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Kim|first=E. Tammy|date=30 September 2023|title=The Worrying Democratic Erosions in South Korea|url=https://www.newyorker.com/news/daily-comment/the-worrying-democratic-erosions-in-south-korea|access-date=5 December 2024|magazine=The New Yorker|language=en-US|issn=0028-792X|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207084759/https://www.newyorker.com/news/daily-comment/the-worrying-democratic-erosions-in-south-korea|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

3 декабри соли 2024, Юн дар Кореяи Ҷанубӣ [[Ҳолати ҳарбӣ (Кореяи Ҷанубӣ, 2024)|ҳолати ҳарбӣ]] эълон кард — бори нахуст пас аз давраи диктотурии низомии [[Чон Ду Ҳван]] дар соли 1980. Ӯ аъзои [[Маҷлиси Миллӣ (Кореяи Ҷанубӣ)|Маҷлиси Миллиро]] ба ҳамдастӣ бо Кореяи Шимолӣ айбдор кард; аммо, баъд аз чанд соат ва баъд аз тасвиби қатъномаи изтирории бекорсозии ҳолати ҳарбӣ аз сӯи Маҷлиси Миллӣ, Юн ин қарорро бозпас гирифт.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite news|title=South Korea cabinet lifts martial law|url=https://www.bbc.com/news/live/cn38321180et?post=asset%3A69e3ba8d-55f4-443e-9531-84ad91772741#post|access-date=3 December 2024|work=BBC News|date=3 December 2024}}&lt;/ref&gt; Дар миёни интиқодҳои густурда ва тазоҳуроти оммавӣ, рӯзи 4 декабр дар парлумон [[Импичменти Юн Сок Ёл|қатъномаи импичмент]] алайҳи Юн пешниҳод шуд,&lt;ref&gt;{{Cite news|date=4 December 2024|title=South Korea's opposition parties move to impeach president over sudden declaration of martial law|first1=Hyung-jin|last1=Kim|last2=Kim|first2=Tong-hyung|url=https://apnews.com/article/south-korea-yoon-martial-law-25a2a7c957e77a19f771b6b7c56a2173|access-date=4 December 2024|work=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt; аммо ин раъйгирӣ бо гирифтани камтар аз 200 раъй ноком шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cpw22k2z0rdo|title=South Korean president Yoon Suk Yeol survives impeachment vote|first=Aleks|last=Phillips|website=BBC|date=7 December 2024|language=en-GB|access-date=7 December 2024|archive-date=7 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207151609/https://www.bbc.com/news/articles/cpw22k2z0rdo|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;yeolfebruary&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/12/10/south-korean-parliament-passes-bill-seeking-counsel-probe-of-yoon|title=South Korean parliament passes bill seeking counsel probe of Yoon|website=Al Jazeera English|date=10 December 2024|language=en|access-date=10 December 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20241208-south-korea-ex-defence-chief-reportedly-arrested-as-president-hangs-on|title=South Korea president to resign despite surviving impeachment vote, party says|website=France 24|date=8 December 2024|language=en|access-date=8 December 2024|archive-date=8 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241208062339/https://www.france24.com/en/live-news/20241208-south-korea-ex-defence-chief-reportedly-arrested-as-president-hangs-on|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Дар раъйгирии дуввум 14 декабр, Юн [[Импичменти Юн Сок Ёл|ба таври расмӣ импичмент]] ва муваққатан аз салоҳиятҳои президентӣ маҳрум карда шуд. Қатънома бо 204 овоз ба тарафдорӣ, аз ҷумла 12 овоз аз ҳизби худи ӯ, қабул гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apnews.com/article/south-korea-martial-law-yoon-impeach-6432768aafc8b55be26215667e3c19d0|title=South Korea's parliament votes to impeach President Yoon Suk Yeol over his martial law order|website=AP News|date=14 December 2024|language=en|first1=Hyung-jin|last1=Kim|last2=Kim|first2=Tong-hyung|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241215192446/https://apnews.com/article/south-korea-martial-law-yoon-impeach-6432768aafc8b55be26215667e3c19d0|archive-date=15 December 2024|access-date=16 December 2023}}&lt;/ref&gt;

31 декабри соли 2024, Юн нахустин президенти феълӣ дар таърихи Кореяи Ҷанубӣ гардид, ки [[Дастгиршавии Юн Сок Ёл|барояш фармони боздошт]] содир шуд, ва 15 январи соли 2025 — нахустин раисиҷумҳури феълӣ шуд, ки боздошт ва ба зиндон андохта шуд.&lt;ref name=&quot;Reuters&quot;&gt;{{cite news|title=South Korea's Yoon arrested, says anti-graft agency|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-koreas-yoon-arrested-says-anti-graft-agency-2025-01-15/|work=[[Reuters]]|date=14 January 2025|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2025/01/18/world/asia/south-korea-president-yoon-jail-life.html|title=Inside South Korean President Yoon Suk Yeol's Life in Jail|website=[[The New York Times]]|date=18 January 2025|last1=Choe|first1=Sang-Hun|access-date=20 January 2025}}&lt;/ref&gt; Айни замон, Юн дар робита ба раҳбарии [[ошӯб]] мавриди бозпурсӣ қарор дорад ва дар сурати гунаҳгор дониста шудан, метавонад бо [[Ҳукми қатл дар Кореяи Ҷанубӣ|ҷазои қатл]] рӯбарӯ гардад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cr53r1d0jz4o|title=South Korea: Yoon charged with insurrection over martial law attempt|website=BBC|date=2025-01-27|language=en-GB|access-date=2025-02-05}}&lt;/ref&gt; 4 апрели соли 2025, [[Додгоҳи конститутсионии Корея]] ба таври якдилона импичменти Юнро, ки аз сӯи Маҷлиси Миллӣ тасвиб шуда буд, тасдиқ кард ва бо ин, раёсати ӯ расман хотима ёфт.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1960]]</text>
      <sha1>poqmhyehlek4pe3vfpxij7ofzrpk1dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷовидонӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324620</id>
    <revision>
      <id>1477110</id>
      <parentid>1431519</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:54:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4650" sha1="mtisfx1uapqegep5ottob76jpqophqp" xml:space="preserve">[[Акс:Allegory-of-immortality-1179.jpg|мини|301x301пкс| Ҷулио Романо (1492-1546). Рамзи ҷовидонӣ. Тақрибан 1540]]
'''Ҷовидонӣ''', '''бефаноӣ''' — ин ҳаёт дар шакли ҷисмонӣ ё рӯҳонӣ мебошад, ки барои муддати номуайян (ё чӣ қадаре хоҳед) давом мекунад.

== Ҷовидонӣ дар табиат ==

== Илм дар бораи ҷовидонӣ ==
Баъзе олимон боварй доранд, ки илм мушкилоти марги инсонро ҳал карда метавонад.

== Дар ахтаршиносӣ ==
* [[Сайёрак]] (730) Атанасия, ки соли 1912 аз ҷониби ситорашиноси австриягӣ И. Палис дар расадхонаи Вена кашф шудааст, ба номи калимаи юнонии Αθανασία, яъне ҷовидонӣ  номгузорӣ шудааст.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Даосизм]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
* ''[[Владимир Бехтерев|Бехтерев В. М.]]'' [https://web.archive.org/web/20071206090904/http://www.i-u.ru/biblio/archive/behterev_bessmertie/ Бессмертие человеческой личности как научная проблема]
* ''Вишев И. В.'' Радикальное продление жизни людей. — Свердловск, 1988.
* ''Вишев И. В.'' Проблема личного бессмертия. — Новосибирск, 1990.
* ''Вишев И. В.'' Бессмертие человека. Реально ли оно? — Минск, 1990.
* ''Вишев И. В.'' Проблемы иммортологии. Кн. 1 : Проблема индивидуального бессмертия в истории русской философской мысли XIX—XX столетий. — Челябинск, 1993.
* ''Вишев И. В.'' Имморталис — Человек Бессмертный. — Челябинск, 1999.
* ''Вишев И. В.'' Проблема бессмертия человека в русской философии: персоналии и идеи : Учебное пособие : в 2 ч. — Челябинск, 1999—2000.
* ''Глаголев&amp;amp;nbsp;С.&amp;amp;nbsp;С.'' [http://www.biblioteka3.ru/biblioteka/pravoslavnaja-bogoslovskaja-jenciklopedija/tom-2/bessmertie.html Бессмертие] // Православная богословская энциклопедия. Том 2. Издание Петроград. Приложение к духовному журналу «Странник» за 1901 г.
* {{Книга|автор=[[Кордейро, Хосе Луис|Хосе Луис Кордейро]], Дэвид Вуд|заглавие=Смерть должна умереть. Наука в борьбе за наше бессмертие|оригинал=José Luis Cordeiro, David Wood. La muerte de la muerte: La posibilidad científica de la inmortalidad física y sudefensa moral|издательство=Альпина Паблишер|год=2021|место=М.|страниц=376|isbn=978-5-9614-3809-3|ref=Кордейро, Вуд}}
* {{Источник/НФЭ|Бессмертие|[[Огурцов, Александр Павлович|Огурцов А. П.]]|url=http://iph.ras.ru/elib/0399.html}}
* ''Полыковский Л. А.'' Возможен ли инкубатор бессмертия? // Природа и человек. XXI век. — 2016. — № 4. — С. 6—7.
* ''Пряхин В.Ф.'' Бессмертие - мировоззрение XXI века. - М.: Академический проект,2018.-268 с. - (Философские технологии: философия космизма). ISBN 978-5-8291-2213-3
* ''Турчин А. В.'' [http://www.scribd.com/doc/33840325/О-бессмертии О бессмертии]
* [http://journal.celenie.ru/pdf/holizm_zdorovye_9_1_2014.pdf Холизм и здоровье] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240907085036/http://journal.celenie.ru/pdf/holizm_zdorovye_9_1_2014.pdf |date=2024-09-07 }}. — 2014. — № 1 (9). — Тема номера: «Смерть и бессмертие» (по материалам конференции «Предельные вопросы: жизнь, смерть и бессмертие. Смерть как творчество»).

[[Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷовидонӣ]]</text>
      <sha1>mtisfx1uapqegep5ottob76jpqophqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷавонони Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324922</id>
    <revision>
      <id>1477108</id>
      <parentid>1433359</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5614" sha1="qecv5ljejixgwdmyuesgojkuefb2l3b" xml:space="preserve">'''Ҷавонони Тоҷикистон''' — рӯзномаи ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фарҳангии ҷавонон, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон нашр мешавад. Яке аз рӯзномаҳои кӯҳанбунёд ва маъруфи кишвар ба шумор меравад. Таъсиси он ба соли [[1930]] рост меояд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://radiotoj.tj/?p=33180|title=Аз таъсиси рӯзномаи “Ҷавонони Тоҷикистон” 94 сол пур шуд — Радиои &quot;Тоҷикистон&quot;|date=2024-04-05|lang=ru-RU|accessdate=2025-05-14|archivedate=2025-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250321133350/https://radiotoj.tj/?p=33180}}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
Шумораи аввали рӯзнома [[5 апрел|5 апрели]] соли [[1930]] бо номи '''Комсомоли Тоҷикистон''' ба табъ расид. Дар солҳои [[1945]]–[[1956]] рӯзнома бо номи '''Ҷавонони Тоҷикистон''' чоп мешуд. Сипас, дар солҳои [[1956]]–[[1988]] боз ба номи '''Комсомоли Тоҷикистон''' баргашт. Аз соли [[1998]] то имрӯз бо номи '''Ҷавонони Тоҷикистон''' мунтазам нашр мешавад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2020/09/r-znomai-avononi-to-ikiston-dar-a-mi-90-sa-ifa-ba-nashr-rasid/|title=Рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» дар ҳаҷми 90 саҳифа ба нашр расид — АМИТ &quot;Ховар&quot;|lang=ru-RU|accessdate=2025-05-14}}&lt;/ref&gt;.

== Нақш ва фаъолият ==
Дар тӯли фаъолияташ рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» дар тарғиби ҳаёт ва фаъолияти ҷавонон, арзишҳои миллӣ, фарҳанг ва дастовардҳои давлату миллат нақши муассир бозидааст. Нашрия бо интишори мақолаҳо доир ба масъалаҳои муҳими иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва сиёсӣ, аз ҷумла [[тарбияи ҷавонон]], ҳифзи [[манфиатҳои миллӣ]], рушди соҳаҳои гуногуни кишвар, саҳми муҳим гузоштааст.

Ба гуфтаи Беҳрӯз Қаюмӣ, котиби масъули рӯзнома, «Ҷавонони Тоҷикистон» на танҳо бозгӯкунандаи дастовардҳои ҷавонон, балки баҳрабардори фаъоли масоили муҳими рӯз буда, барои баланд бардоштани ҷаҳонбинӣ ва маърифати шаҳрвандӣ хидмат мекунад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://radiotoj.tj/?p=33180|title=Аз таъсиси рӯзномаи “Ҷавонони Тоҷикистон” 94 сол пур шуд — Радиои &quot;Тоҷикистон&quot;|date=2024-04-05|lang=ru-RU|accessdate=2025-05-14|archivedate=2025-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250321133350/https://radiotoj.tj/?p=33180}}&lt;/ref&gt;.

Нуруллоҳи Ориф, корманди рӯзнома, таъкид намудааст, ки рӯзнома мактаби рӯзноманигории тоҷик ба ҳисоб меравад ва дар тайи фаъолияти худ садҳо кадрҳои ҳирфаии журналистиро тарбия кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://radiotoj.tj/?p=33180|title=Аз таъсиси рӯзномаи “Ҷавонони Тоҷикистон” 94 сол пур шуд — Радиои &quot;Тоҷикистон&quot;|date=2024-04-05|lang=ru-RU|accessdate=2025-05-14|archivedate=2025-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250321133350/https://radiotoj.tj/?p=33180}}&lt;/ref&gt;.

== Нашрия ва ҳузури рақамӣ ==
Рӯзнома ҳар ҳафта бо хабару таҳлилҳо ва матолиби муҳим ба табъ мерасад. «Ҷавонони Тоҷикистон» сомонаи фаъол дошта, ҳамарӯза маводи нав дар он гузошта мешавад. Саҳифаҳои расмии рӯзнома дар шабакаҳои иҷтимоӣ низ фаъолона мавриди истифодаи хонандагон қарор доранд.

Ба муносибати 90-солагии таъсис, рӯзнома шумораи вижае дар ҳаҷми 90 саҳифа нашр кард. Дар он мақолаҳои муҳим, андешаҳои шахсиятҳои барҷаста ва аксҳои таърихӣ гирдоварӣ шудаанд. Ба гуфтаи сармуҳаррир Шодихони Назар, мақсади нашри шумораи вижа шинос намудани хонандагон бо таърихи рӯзнома ва саҳми он дар ҷомеа буд.

== Дигар ==
Аз соли таъсис то имрӯз «Ҷавонони Тоҷикистон» ҳамчун минбари ҷавонон ва манбаи боэътимоди иттилоот барои хонандагони кишвар хидмат мекунад. Он яке аз нашрияҳои муҳими Тоҷикистон маҳсуб мешавад.

== Сарчашмаҳо==
&lt;references /&gt;
[[Гурӯҳ:Рӯзномаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Нашрияҳои давлатӣ]]
[[Гурӯҳ:ВАО дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷавонон дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qecv5ljejixgwdmyuesgojkuefb2l3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325305</id>
    <revision>
      <id>1477103</id>
      <parentid>1476741</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T23:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ таҷдид</comment>
      <origin>1477103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68824" sha1="fv3yfz8e759zsiih61qfjfgefqbb8y2" xml:space="preserve">{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол 
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого = 
| имзо = 
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} {{CAN}} {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана = 
| замонинтихобӣ = 
| замон = 
| иштирокчиён = 
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон = 
| ғолиб = 
| бор = 
| 2 ҷой = 
| 3 ҷой = 
| 4 ҷой = 
| тамошобинон = 1108974
| бозӣ = 17
| бозинт = 899
| голҳо = 50
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|Шветсия}} [[Ёсин Айёрӣ]] &lt;br&gt;
{{Flagicon|Олмон}} [[Кай Ҳавертс]] &lt;br&gt;
{{Flagicon|Фаронса}} [[Килиан Мбаппе]] &lt;br&gt;
{{Flagicon|ИМА}} [[Фоларин Балоган]] &lt;br&gt;
{{Flagicon|Зеландияи Нав}} [[Элия Ҷаст]]
| гголҳо = 2
| голзанинт = {{Flagicon|Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланд]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин = 
| беҳтарин_бозикун = 
| дарвозабон = 
| ҷавон = 
| фейр-плей = 
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}

'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор мешавад.

Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.

13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)

Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])&lt;ref&gt;{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.

== Интихоби мизбон ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}

=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.

== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.

=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;white&quot; |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width=&quot;90&quot; |Қитъа (конфедератсия)
! width=&quot;80&quot; |Теъдоди роҳхатҳо
! width=&quot;80&quot; |Шумораи аъзои ФИФА
! width=&quot;80&quot; |Ҷойҳои холӣ
! width=&quot;80&quot; |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width=&quot;80&quot; |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width=&quot;80&quot; |Имкони роҳёбӣ доранд
! width=&quot;80&quot; |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width=&quot;115&quot; |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width=&quot;115&quot; |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}

[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.

=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|USA}}
|rowspan=&quot;3&quot; |Мизбон
|rowspan=&quot;3&quot; |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])&lt;ref&gt;Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan=&quot;4&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}

=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}

Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.

=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}&lt;/ref&gt;:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} &lt;s&gt;[[Умар Артон]]&lt;/s&gt;{{efn|Умар Артон ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид&lt;ref&gt;{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}&lt;/ref&gt;.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}

== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида

== Марҳилаи ниҳоӣ ==

=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.

Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Сабадҳо&lt;ref&gt;Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст&lt;/ref&gt;
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
}}
|}
{{Notelist}}

=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи A
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи B
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи C
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи E
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи F
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи G
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи I
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи J
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи K
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}

== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}

== Марҳилаи гурӯҳӣ ==

=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}

=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}

=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}

=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}

=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}

=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}

=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}

=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}

=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}

=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}

=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}

=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}

=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}

=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}

=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}

=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}

=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}

=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}

=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}

=== Финал ===
{{main|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}

== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==

=== Намодҳо ===
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;: 
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Тӯби расмӣ ===
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}&lt;/ref&gt;. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp

== Арзиши мусобиқа ==

== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
Дар моҳи апрели соли 2026 ФИФА мукофотпулиҳоро барои ҳамаи кишварҳои иштироккунанда тасдиқ кард. Ҳаҷми умумии маблағҳои тақсимшаванда дар ин мусобиқа 871 миллион доллар хоҳад буд, ки нисбат ба фонди ҷоизаҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|мусобиқаи гузашта]] 431 миллион доллар бештар аст.
Ғайр аз маблағи ҷоизавӣ вобаста ба натиҷаҳои мусобиқа, ҳар як дастае, ки роҳхат гирифтааст, инчунин 10 миллион доллар ҳамчун пардохти роҳхатгирӣ ва 2,5 миллион доллар барои омодагӣ пеш аз оғози мусобиқа дарёфт мекунад&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIFA Council increases record financial distribution for FIFA World Cup 2026 |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |publisher=FIFA |access-date=May 3, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2026 FIFA World Cup Prize Money: How Much Will the Champions Really Earn? |url=https://worldcuplocaltime.com/2026-fifa-world-cup-prize-money/ |website=World Cup Local Time |access-date=May 3, 2026 |date=May 3, 2026 |last=Sharma |first=Pooja|orig-date=January 25, 2026}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Мукофотпулӣ вобаста ба ҷойи ниҳоии даста дар мусобиқа
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Мақом
! rowspan=&quot;2&quot; | Дастаҳо
! colspan=&quot;2&quot; | Маблағ (млн)
|-
! Ҳар як даста
! Ҳамагӣ
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Қаҳрамон
|1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ноиби қаҳрамон
|1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойи сеюм
|1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойи чаҳорум
|1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 5 то 8-ум (1/4-ниҳоӣ)
|4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 9 то 16-ум (1/8-ниҳоӣ)
|8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 17 то 32-юм (1/16-ниҳоӣ)
|16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 33 то 48-ум (марҳилаи гурӯҳӣ)
|16
| $9
| $144
|-
! Ҳамагӣ 
!48
! colspan=&quot;2&quot; |$655
|}

=== Ҷоизаҳои инфиродӣ ва даставӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Беҳтаринҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол}}

Ҷоизаҳои зерин дар охири мусобиқа супорида мешаванд:

*Кафши тилло: ба беҳтарин голзани мусобиқа.
*Дастпӯши тилло: ба беҳтарин дарвозабони мусобиқа.
*Тӯби тилло: ба беҳтарин бозикуни кулли мусобиқа.
*Ҷоизаи бозигари ҷавони ФИФА: ба беҳтарин бозикуни зери 21 соли мусобиқа.
*Ҷоми Fair Play-и ФИФА: ба дастаи боинтизомтарини мусобиқа дар марҳилаи ҳазфӣ.

== Пахши мусобиқа ==

== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор мешавад.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор мегардад.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ мекунад (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]).
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок мекунанд.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок мекунанд. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) мебошад.

== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]

== Эзоҳ ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}

{{Пайвандҳои беруна}}
{{Чемпионат мира по футболу 2026}}
{{Чемпионаты мира по футболу}}

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]</text>
      <sha1>fv3yfz8e759zsiih61qfjfgefqbb8y2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>328350</id>
    <revision>
      <id>1477106</id>
      <parentid>1476274</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1477106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21398" sha1="tfm8jm1ywqjjluv28ssq2fuxp9e8ev0" xml:space="preserve">{{&lt;includeonly&gt;safesubst:&lt;/includeonly&gt;#switch: {{{1}}}
|Гурӯҳи A={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=MEX, KOR, CZE, RSA

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=11 июн 2026
|win_MEX=1 |draw_MEX=0 |loss_MEX=0 |gf_MEX=2 |ga_MEX=0 |status_MEX=H
|win_RSA=0 |draw_RSA=0 |loss_RSA=1 |gf_RSA=0 |ga_RSA=2 |status_RSA=
|win_KOR=1 |draw_KOR=0 |loss_KOR=0 |gf_KOR=2 |ga_KOR=1 |status_KOR=
|win_CZE=0 |draw_CZE=0 |loss_CZE=1 |gf_CZE=1 |ga_CZE=2 |status_CZE=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_MEX={{Футбол|MEX}}
|name_RSA={{Футбол|RSA}}
|name_KOR={{Футбол|KOR}}
|name_CZE={{Футбол|CZE}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи B={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=SUI, CAN, QAT, BIH

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=12 июн 2026
|win_CAN=0 |draw_CAN=1 |loss_CAN=0 |gf_CAN=1 |ga_CAN=1 |status_CAN=H
|win_BIH=0 |draw_BIH=1 |loss_BIH=0 |gf_BIH=1 |ga_BIH=1 |status_BIH=
|win_QAT=0 |draw_QAT=1 |loss_QAT=0 |gf_QAT=1 |ga_QAT=1 |status_QAT=
|win_SUI=0 |draw_SUI=1 |loss_SUI=0 |gf_SUI=1 |ga_SUI=1 |status_SUI=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_CAN={{Футбол|CAN}}
|name_BIH={{Футбол|BIH}}
|name_QAT={{Футбол|QAT}}
|name_SUI={{Футбол|SUI}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи C={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=BRA, MAR, HAI, SCO

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=13 июн 2026
|win_BRA=0 |draw_BRA=0 |loss_BRA=0 |gf_BRA=0 |ga_BRA=0 |status_BRA=
|win_MAR=0 |draw_MAR=0 |loss_MAR=0 |gf_MAR=0 |ga_MAR=0 |status_MAR=
|win_HAI=0 |draw_HAI=0 |loss_HAI=0 |gf_HAI=0 |ga_HAI=0 |status_HAI=
|win_SCO=0 |draw_SCO=0 |loss_SCO=0 |gf_SCO=0 |ga_SCO=0 |status_SCO=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_BRA={{футбол|BRA}}
|name_MAR={{футбол|MAR}}
|name_HAI={{футбол|HAI}}
|name_SCO={{футбол|SCO}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи D={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=USA, PAR, AUS, TUR

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=12 июн 2026
|win_USA=0 |draw_USA=0 |loss_USA=0 |gf_USA=0 |ga_USA=0 |status_USA=H
|win_PAR=0 |draw_PAR=0 |loss_PAR=0 |gf_PAR=0 |ga_PAR=0 |status_PAR=
|win_AUS=0 |draw_AUS=0 |loss_AUS=0 |gf_AUS=0 |ga_AUS=0 |status_AUS=
|win_TUR=0 |draw_TUR=0 |loss_TUR=0 |gf_TUR=0 |ga_TUR=0 |status_TUR=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_USA={{Футбол|USA}}
|name_PAR={{Футбол|PAR}}
|name_AUS={{Футбол|AUS}}
|name_TUR={{Футбол|TUR}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи E={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=GER, CUW, CIV, ECU

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=14 июн 2026
|win_GER=0 |draw_GER=0 |loss_GER=0 |gf_GER=0 |ga_GER=0 |status_GER=
|win_CUW=0 |draw_CUW=0 |loss_CUW=0 |gf_CUW=0 |ga_CUW=0 |status_CUW=
|win_CIV=0 |draw_CIV=0 |loss_CIV=0 |gf_CIV=0 |ga_CIV=0 |status_CIV=
|win_ECU=0 |draw_ECU=0 |loss_ECU=0 |gf_ECU=0 |ga_ECU=0 |status_ECU=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_GER={{футбол|GER}}
|name_CUW={{футбол|CUW}}
|name_CIV={{футбол|CIV}}
|name_ECU={{футбол|ECU}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи F={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=NED, JPN, SWE, TUN

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=14 июн 2026
|win_NED=0 |draw_NED=0 |loss_NED=0 |gf_NED=0 |ga_NED=0 |status_NED=
|win_JPN=0 |draw_JPN=0 |loss_JPN=0 |gf_JPN=0 |ga_JPN=0 |status_JPN=
|win_SWE=0 |draw_SWE=0 |loss_SWE=0 |gf_SWE=0 |ga_SWE=0 |status_SWE=
|win_TUN=0 |draw_TUN=0 |loss_TUN=0 |gf_TUN=0 |ga_TUN=0 |status_TUN=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_NED={{Футбол|NED}}
|name_JPN={{Футбол|JPN}}
|name_SWE={{Футбол|SWE}}
|name_TUN={{Футбол|TUN}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи G={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=BEL, EGY, IRI, NZL

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=15 июн 2026
|win_BEL=0 |draw_BEL=0 |loss_BEL=0 |gf_BEL=0 |ga_BEL=0 |status_BEL=
|win_EGY=0 |draw_EGY=0 |loss_EGY=0 |gf_EGY=0 |ga_EGY=0 |status_EGY=
|win_IRI=0 |draw_IRI=0 |loss_IRI=0 |gf_IRI=0 |ga_IRI=0 |status_IRI=
|win_NZL=0 |draw_NZL=0 |loss_NZL=0 |gf_NZL=0 |ga_NZL=0 |status_NZL=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_BEL={{футбол|BEL}}
|name_EGY={{футбол|EGY}}
|name_IRI={{футбол|IRI}}
|name_NZL={{футбол|NZL}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи H={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=ESP, CPV, KSA, URU

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=15 июн 2026
|win_ESP=0 |draw_ESP=0 |loss_ESP=0 |gf_ESP=0 |ga_ESP=0 |status_ESP=
|win_CPV=0 |draw_CPV=0 |loss_CPV=0 |gf_CPV=0 |ga_CPV=0 |status_CPV=
|win_KSA=0 |draw_KSA=0 |loss_KSA=0 |gf_KSA=0 |ga_KSA=0 |status_KSA=
|win_URU=0 |draw_URU=0 |loss_URU=0 |gf_URU=0 |ga_URU=0 |status_URU=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_ESP={{футбол|ESP}}
|name_CPV={{футбол|CPV}}
|name_KSA={{футбол|KSA}}
|name_URU={{футбол|URU}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи I={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=FRA, SEN, IRQ, NOR

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=16 июн 2026
|win_FRA=0 |draw_FRA=0 |loss_FRA=0 |gf_FRA=0 |ga_FRA=0 |status_FRA=
|win_SEN=0 |draw_SEN=0 |loss_SEN=0 |gf_SEN=0 |ga_SEN=0 |status_SEN=
|win_IRQ=0 |draw_IRQ=0 |loss_IRQ=0 |gf_IRQ=0 |ga_IRQ=0 |status_IRQ=
|win_NOR=0 |draw_NOR=0 |loss_NOR=0 |gf_NOR=0 |ga_NOR=0 |status_NOR=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_FRA={{Футбол|FRA}}
|name_SEN={{Футбол|SEN}}
|name_IRQ={{Футбол|IRQ}}
|name_NOR={{Футбол|NOR}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи J={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=ARG, ALG, AUT, JOR

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=16 июн 2026
|win_ARG=0 |draw_ARG=0 |loss_ARG=0 |gf_ARG=0 |ga_ARG=0 |status_ARG=
|win_ALG=0 |draw_ALG=0 |loss_ALG=0 |gf_ALG=0 |ga_ALG=0 |status_ALG=
|win_AUT=0 |draw_AUT=0 |loss_AUT=0 |gf_AUT=0 |ga_AUT=0 |status_AUT=
|win_JOR=0 |draw_JOR=0 |loss_JOR=0 |gf_JOR=0 |ga_JOR=0 |status_JOR=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_ARG={{футбол|ARG}}
|name_ALG={{футбол|ALG}}
|name_AUT={{футбол|AUT}}
|name_JOR={{футбол|JOR}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи K={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=POR, COD, UZB, COL

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=17 июн 2026
|win_POR=0 |draw_POR=0 |loss_POR=0 |gf_POR=0 |ga_POR=0 |status_POR=
|win_COD=0 |draw_COD=0 |loss_COD=0 |gf_COD=0 |ga_COD=0 |status_COD=
|win_UZB=0 |draw_UZB=0 |loss_UZB=0 |gf_UZB=0 |ga_UZB=0 |status_UZB=
|win_COL=0 |draw_COL=0 |loss_COL=0 |gf_COL=0 |ga_COL=0 |status_COL=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_POR={{Футбол|POR}}
|name_COD={{Футбол|COD}}
|name_UZB={{Футбол|UZB}}
|name_COL={{Футбол|COL}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Гурӯҳи L={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёри квалификатсияи дастаҳо|меъёрҳо]]
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=ENG, CRO, GHA, PAN

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=17 июн 2026
|win_ENG=0 |draw_ENG=0 |loss_ENG=0 |gf_ENG=0 |ga_ENG=0 |status_ENG=
|win_CRO=0 |draw_CRO=0 |loss_CRO=0 |gf_CRO=0 |ga_CRO=0 |status_CRO=
|win_GHA=0 |draw_GHA=0 |loss_GHA=0 |gf_GHA=0 |ga_GHA=0 |status_GHA=
|win_PAN=0 |draw_PAN=0 |loss_PAN=0 |gf_PAN=0 |ga_PAN=0 |status_PAN=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_ENG={{футбол|ENG}}
|name_CRO={{футбол|CRO}}
|name_GHA={{футбол|GHA}}
|name_PAN={{футбол|PAN}}

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=3rd
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]]
|col_3rd=blue1 |text_3rd=Имкони роҳёбӣ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|плей-офф]] дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]]
}}
|Ҷойи сеюм={{#invoke:Sports table|main|style=WDL
|class_rules=
|source=[https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/ FIFA]

&lt;!--Мавқеи дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед--&gt;
|team_order=GrA, GrB, GrC, GrD, GrE, GrF, GrG, GrH, GrI, GrJ, GrK, GrL

&lt;!--Натиҷаҳои дастаҳоро дар поён навсозӣ кунед (бо зикри сана!)--&gt;
|update=future |start_date=11 июн 2026
|win_GrA=0 |draw_GrA=0 |loss_GrA=0 |gf_GrA=0 |ga_GrA=0 |status_GrA=
|win_GrB=0 |draw_GrB=0 |loss_GrB=0 |gf_GrB=0 |ga_GrB=0 |status_GrB=
|win_GrC=0 |draw_GrC=0 |loss_GrC=0 |gf_GrC=0 |ga_GrC=0 |status_GrC=
|win_GrD=0 |draw_GrD=0 |loss_GrD=0 |gf_GrD=0 |ga_GrD=0 |status_GrD=
|win_GrE=0 |draw_GrE=0 |loss_GrE=0 |gf_GrE=0 |ga_GrE=0 |status_GrE=
|win_GrF=0 |draw_GrF=0 |loss_GrF=0 |gf_GrF=0 |ga_GrF=0 |status_GrF=
|win_GrG=0 |draw_GrG=0 |loss_GrG=0 |gf_GrG=0 |ga_GrG=0 |status_GrG=
|win_GrH=0 |draw_GrH=0 |loss_GrH=0 |gf_GrH=0 |ga_GrH=0 |status_GrH=
|win_GrI=0 |draw_GrI=0 |loss_GrI=0 |gf_GrI=0 |ga_GrI=0 |status_GrI=
|win_GrJ=0 |draw_GrJ=0 |loss_GrJ=0 |gf_GrJ=0 |ga_GrJ=0 |status_GrJ=
|win_GrK=0 |draw_GrK=0 |loss_GrK=0 |gf_GrK=0 |ga_GrK=0 |status_GrK=
|win_GrL=0 |draw_GrL=0 |loss_GrL=0 |gf_GrL=0 |ga_GrL=0 |status_GrL=

&lt;!--Номи дастаҳо--&gt;
|name_GrA=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи A
|name_GrB=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи B
|name_GrC=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи C
|name_GrD=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи D
|name_GrE=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи E
|name_GrF=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи F
|name_GrG=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи G
|name_GrH=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи H
|name_GrI=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи I
|name_GrJ=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи J
|name_GrK=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи K
|name_GrL=&lt;!--{{Футбол|}}--&gt;Ҷойи сеюми гурӯҳи L

&lt;!--Пайвандҳо ба гурӯҳҳо--&gt;
|show_groups=T
|group_GrA=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи A|A]]
|group_GrB=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи B|B]]
|group_GrC=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи C|C]]
|group_GrD=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи D|D]]
|group_GrE=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи E|E]]
|group_GrF=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи F|F]]
|group_GrG=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи G|G]]
|group_GrH=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи H|H]]
|group_GrI=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи I|I]]
|group_GrJ=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи J|J]]
|group_GrK=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи K|K]]
|group_GrL=[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Гурӯҳи L|L]]

&lt;!--Роҳёбӣ ба плей-офф--&gt;
|res_col_header=Q
|result1=KO |result2=KO |result3=KO |result4=KO |result5=KO |result6=KO |result7=KO |result8=KO
|col_KO=green1 |text_KO=Роҳ ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{Multiple sports table preview|Гурӯҳи A|Гурӯҳи B|Гурӯҳи C|Гурӯҳи D|Гурӯҳи E|Гурӯҳи F|Гурӯҳи G|Гурӯҳи H|Гурӯҳи I|Гурӯҳи J|Гурӯҳи K|Гурӯҳи L|Ҷойи сеюм}}
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Шаблон]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Ҷоми ҷаҳонии футбол|2026]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tfm8jm1ywqjjluv28ssq2fuxp9e8ev0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328352</id>
    <revision>
      <id>1477104</id>
      <parentid>1464893</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:06:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Бозиҳо */</comment>
      <origin>1477104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18671" sha1="1hteba9te0w2a8mk8cxi744ildmhlva" xml:space="preserve">Бозиҳои '''гурӯҳи B [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|чемпионати ҷаҳони соли 2026]]''' аз 12 то 24 июни соли 2026 баргузор мешаванд&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. Дар ин гурӯҳ дастаҳои миллии [[Тими миллии футболи Канада|Канада]], [[Тими миллии футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]], [[Тими миллии футболи Қатар|Қатар]], ва [[Тими миллии футболи Швейтсария|Швейтсария]] иштирок мекунанд. Ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]] дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол намоянд. Ҳамчунин имконпазир аст дастае, ки ҷойи сеюмро мегирад, дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]] ба даври баъдӣ роҳхат гирад&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2025 |lang=en |archive-date=2025-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Дастаҳо ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2|Мавқеъ ҳангоми&lt;br&gt;қуръакашӣ
!rowspan=2|Даста
!rowspan=2|Сабад
!rowspan=2|Конфедератсия
!rowspan=2|Тарзи роҳёбӣ
!rowspan=2|Санаи роҳёбӣ
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;|Иштирок дар&lt;br&gt;марҳилаи ниҳоӣ
!rowspan=2|Иштироки&lt;br&gt;охирин
!rowspan=2|Натиҷаи&lt;br&gt;беҳтарин
!colspan=2|[[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2025-11-19 |lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!Ноябри 2025{{refn|group=a|Бар асоси раддабандии ноябри 2025 [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Қуръакашӣ]] баргузор шуд.}}
!Июни 2026
|-
| B1 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|CAN}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value=&quot;*&quot; | Мизбон || 14 феврали 2023&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2023-02-14 |lang=en |archive-date=2023-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}&lt;/ref&gt; || 3-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;2.2&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]) || 27 ||
|-
| B2 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|BIH}} || 4 || [[УЕФА]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)#Даври дуюм|роҳи A УЕФА]] || 31 марти 2026 || 2-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]] || data-sort-value=&quot;2.1&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]) || 71 ||
|-
| B3 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|QAT}} || 3 || [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|гурӯҳи A роҳхати КФО]] || 14 октябри 2025 || 2-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;1.1&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]) || 51 ||
|-
| B4 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|SUI}} || 2 || [[УЕФА]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, гурӯҳи B)|гурӯҳи B роҳхати УЕФА]] || 18 ноябри 2025 || 13-ум || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;4.3&quot; | 1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]]) || 17 ||
|}
'''Эзоҳ'''
{{эзоҳ|group=a}}

== Ҷадвал ==
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B}}

Ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]] роҳ меёбанд&lt;ref name=&quot;regulations&quot; /&gt;:
* Ғолиби гурӯҳи B, ки бо дастаи ҷойи сеюми [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|гурӯҳи E]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|гурӯҳи F]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|гурӯҳи G]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|гурӯҳи I]] ё [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|гурӯҳи J]] бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи дуюм дар гурӯҳи B, ки бо дастаи ҷойи дуюми [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|гурӯҳи A]] бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи сеюм, метавонад дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм дар гурӯҳҳо]] ба марҳилаи ҳазфӣ роҳхат гирад. Агар ин даста аз гурӯҳи B бошад, метавонад бо ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|гурӯҳи D]] ё [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|гурӯҳи E]] бозӣ кунад.

== Бозиҳо ==
Вақти оғози ҳамаи бозиҳо ба вақти маҳаллӣ муайян шудааст&lt;ref name=&quot;match schedule&quot; /&gt;.

=== Канада — Босния ва Ҳерсеговина ===
&lt;section begin=B1 /&gt;{{Football box
|date=12 июн 2026
|time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{Футбол|CAN|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Канада — Босния ва Ҳерсеговина|1:1}}
|team2={{Футбол|BIH}}
|goals1=[[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
|goals2=[[Ёво Лукич]] {{гол|21}}
|stadium=«[[Бимо Филд|Варзишгоҳи миллӣ]]»
|location=[[Торонто]]
|attendance=43 002
|referee={{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449
}}&lt;section end=B1 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _can26h
 |pattern_b  = _can26h
 |pattern_ra = _can26h
 |pattern_sh = _can26h
 |pattern_so = 
 |leftarm    = FF0000
 |body       = FF0000
 |rightarm   = FF0000
 |shorts     = FF0000
 |socks      = FF0000
 |title      = Канада&lt;ref name=&quot;CAN-BIH line-ups&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12458/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _bih26
 |pattern_b  = _bih26a
 |pattern_ra = _bih26
 |pattern_sh = 
 |pattern_so = 
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Босния ва Ҳерсеговина&lt;ref name=&quot;CAN-BIH line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=31| !!width=25|
|-
|Д ||'''16'''||[[Максим Крепо]]
|-
|Ҳим ||'''2''' ||[[Алистэр Ҷонстон]] || {{Yel|11}}
|-
|Ҳим ||'''4''' ||[[Люк де Фужрол]] || {{Yel|53}}
|-
|Ҳим ||'''13'''||[[Дерек Корнилюс]]
|-
|Ҳим ||'''22'''||[[Ричи Ларея]]
|-
|ММ ||'''17'''||[[Тейҷон Бюкенен]] || || {{Suboff|61}}
|-
|ММ ||'''7''' ||[[Стивен Эуштакиу]] {{Капитан варзиш}}|| || {{Suboff|90+1}}
|-
|ММ ||'''8''' ||[[Исмоил Коне]]
|-
|ММ ||'''11'''||[[Лиам Миллар]] || || {{Suboff|61}}
|-
|Ҳам ||'''10'''||[[Ҷонатан Дэвид]] || || {{Suboff|61}}
|-
|Ҳам ||'''12'''||[[Тани Олувасейи]] || || {{Suboff|76}}
|-
|colspan=3|'''Эҳтиётӣ:'''
|-
|ММ ||'''14'''||[[Ҷейкоб Шаффелберг]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''20'''||[[Алӣ Аҳмад (футболбоз)|Алӣ Аҳмад]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''24'''||[[Промис Дэвид]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''9''' ||[[Кайл Ларин]] || || {{Subon|76}}
|-
|ММ ||'''21'''||[[Ҷонатан Осорио]] || || {{Subon|90+1}}
|-
|colspan=3|'''Сармураббӣ:'''
|-
|colspan=3|{{Парчами ИМА}} [[Ҷесси Марш]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[Акс:CAN-BIH 2026-06-12.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=31| !!width=25|
|-
|Д ||'''1''' ||[[Никола Васил]]
|-
|Ҳим ||'''7''' ||[[Амар Дедич]]
|-
|Ҳим ||'''18'''||[[Никола Катич]] || {{Yel|90+3}}
|-
|Ҳим ||'''4''' ||[[Тарик Мухаремович]]
|-
|Ҳим ||'''5''' ||[[Сеад Колашинатс]] {{Капитан варзиш}}|| || {{Suboff|83}}
|-
|ММ ||'''20'''||[[Эсмир Байрактаревич]] || || {{Suboff|74}}
|-
|ММ ||'''13'''||[[Иван Башич]] || || {{Suboff|61}}
|-
|ММ ||'''6''' ||[[Бинёмин Тоҳирович]]
|-
|ММ ||'''15'''||[[Амар Мемич]] || || {{Suboff|74}}
|-
|Ҳам ||'''10'''||[[Эрмедин Демирович]] || {{Yel|44}}
|-
|Ҳам ||'''25'''||[[Ёво Лукич]] || {{Yel|45+1}} || {{Suboff|61}}
|-
|colspan=3|'''Эҳтиётӣ:'''
|-
|ММ ||'''8''' ||[[Армин Гигович]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''9''' ||[[Самад Баждар]] || || {{Subon|61}}
|-
|ММ ||'''14'''||[[Иван Шунич]] || || {{Subon|74}}
|-
|Ҳам ||'''19'''||[[Карим Алайбегович]] || || {{Subon|74}}
|-
|ММ ||'''17'''||[[Ҷенис Бурнич]] || || {{Subon|83}}
|-
|colspan=3|'''Сармураббӣ:'''
|-
|colspan=3|[[Сергей Барбарез]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
&lt;br&gt;[[Исмоил Коне]] (Канада)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |website=fifa.com |publisher=ФИФА |date=2026-06-12 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]&lt;ref name=&quot;CAN-BIH line-ups&quot;/&gt;:'''
&lt;br&gt;Хуан Пабло Белатти ([[Анҷумани футболи Аргентина|Аргентина]])
&lt;br&gt;Габриел Чаде ([[Анҷумани футболи Аргентина|Аргентина]])
&lt;br&gt;'''Довари чаҳорум:'''
&lt;br&gt;Холид ат-Тураис ([[Федератсияи футболи Арабистони Саудӣ|Арабистони Саудӣ]])
&lt;br&gt;'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
&lt;br&gt;Муҳаммад Ал-Бакри ([[Федератсияи футболи Арабистони Саудӣ|Арабистони Саудӣ]])
&lt;br&gt;'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
&lt;br&gt;Эрнан Мастранхело ([[Анҷумани футболи Аргентина|Аргентина]])
&lt;br&gt;'''Ёвари кӯмакдовари видеоӣ:'''
&lt;br&gt;Антонио Гарсия ([[Анҷумани футболи Уругвай|Уругвай]])
&lt;br&gt;'''Ёвари дуюми кӯмакдовари видеоӣ:'''
&lt;br&gt;Татяна Гусман ([[Федератсияи футболи Никарагуа|Никарагуа]])
|}

=== Қатар — Швейтсария ===
&lt;section begin=B2 /&gt;{{Football box
|date=13 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|QAT|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Қатар — Швейтсария|1:1}}
|team2={{Футбол|SUI}}
|goals1= [[Миро Муҳайм]] {{гол|90+4|авт.}}
|goals2= [[Брел Эмболо]] {{гол|17|пен.}}
|stadium=«[[Levi's (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Levi's]]»
|location=[[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]
|attendance=67 966
|referee={{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447
}}&lt;section end=B2 /&gt;

=== Швейтсария — Босния ва Ҳерсеговина ===
&lt;section begin=B3 /&gt;{{Football box
|date=18 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|SUI|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Швейтсария — Босния ва Ҳерсеговина|Бозӣ № 26}}
|team2={{Футбол|BIH}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[SoFi (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи SoFi]]»
|location=[[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B3 /&gt;

=== Канада — Қатар ===
&lt;section begin=B4 /&gt;{{Football box
|date=18 июн 2026
|time=15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|CAN|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Канада — Қатар|Бозӣ № 27}}
|team2={{Футбол|QAT}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]»
|location=[[Ванкувер]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B4 /&gt;

=== Швейтсария — Канада ===
&lt;section begin=B5 /&gt;{{Football box
|date=24 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|SUI|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Швейтсария — Канада|Бозӣ № 51}}
|team2={{Футбол|CAN}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]»
|location=[[Ванкувер]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B5 /&gt;

=== Босния ва Ҳерсеговина — Қатар ===
&lt;section begin=B6 /&gt;{{Football box
|date=24 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|BIH|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Босния ва Ҳерсеговина — Қатар|Бозӣ № 52}}
|team2={{Футбол|QAT}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[Lumen (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Lumen]]»
|location=[[Сиэтл]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B6 /&gt;

== Холҳои фейр-плей ==
Дар ҳолате, ки дастаҳо бо шумори холҳо, фарқи тӯбҳо ва дигар меъёрҳо (нигаред ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёрҳои рутбабандии дастаҳо|меъёрҳои рутбабандӣ]]) баробар бошанд, холҳои [[фейр-плей]] ҳамчун меъёри рутбабандӣ истифода мешаванд. Холҳо бар асоси кортҳои зард ва сурхи дастаҳо дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ ҳисоб карда мешаванд:
* корти зарди аввал: тарҳи 1 хол;
* корти сурхи ғайримустақим (корти зарди дуюм): тарҳи 3 хол;
* корти сурхи мустақим: тарҳи 4 хол;
* корти зард ва корти сурхи мустақим: тарҳи 5 хол.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Даста
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 1
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 2
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 3
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Холҳо
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
|-
|align=left|{{Футбол|CAN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{Футбол|BIH}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{Футбол|QAT}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|-
|align=left|{{Футбол|SUI}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 0
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмӣ]{{ref|en}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Гурӯҳи B]]</text>
      <sha1>1hteba9te0w2a8mk8cxi744ildmhlva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477105</id>
      <parentid>1477104</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T00:09:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Холҳои фейр-плей */</comment>
      <origin>1477105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18691" sha1="5bm8h0fuitnzl4es56pjoy0nmpvmi2y" xml:space="preserve">Бозиҳои '''гурӯҳи B [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|чемпионати ҷаҳони соли 2026]]''' аз 12 то 24 июни соли 2026 баргузор мешаванд&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. Дар ин гурӯҳ дастаҳои миллии [[Тими миллии футболи Канада|Канада]], [[Тими миллии футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]], [[Тими миллии футболи Қатар|Қатар]], ва [[Тими миллии футболи Швейтсария|Швейтсария]] иштирок мекунанд. Ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]] дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол намоянд. Ҳамчунин имконпазир аст дастае, ки ҷойи сеюмро мегирад, дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандӣ]] ба даври баъдӣ роҳхат гирад&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2025 |lang=en |archive-date=2025-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Дастаҳо ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2|Мавқеъ ҳангоми&lt;br&gt;қуръакашӣ
!rowspan=2|Даста
!rowspan=2|Сабад
!rowspan=2|Конфедератсия
!rowspan=2|Тарзи роҳёбӣ
!rowspan=2|Санаи роҳёбӣ
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;|Иштирок дар&lt;br&gt;марҳилаи ниҳоӣ
!rowspan=2|Иштироки&lt;br&gt;охирин
!rowspan=2|Натиҷаи&lt;br&gt;беҳтарин
!colspan=2|[[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2025-11-19 |lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!Ноябри 2025{{refn|group=a|Бар асоси раддабандии ноябри 2025 [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Қуръакашӣ]] баргузор шуд.}}
!Июни 2026
|-
| B1 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|CAN}} || 1 || [[КОНКАКАФ]] || data-sort-value=&quot;*&quot; | Мизбон || 14 феврали 2023&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |title=FIFA Council highlights record breaking revenue in football |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2023-02-14 |lang=en |archive-date=2023-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football |url-status=live}}&lt;/ref&gt; || 3-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;2.2&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]) || 27 ||
|-
| B2 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|BIH}} || 4 || [[УЕФА]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)#Даври дуюм|роҳи A УЕФА]] || 31 марти 2026 || 2-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]] || data-sort-value=&quot;2.1&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]) || 71 ||
|-
| B3 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|QAT}} || 3 || [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|гурӯҳи A роҳхати КФО]] || 14 октябри 2025 || 2-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;1.1&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]) || 51 ||
|-
| B4 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|SUI}} || 2 || [[УЕФА]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, гурӯҳи B)|гурӯҳи B роҳхати УЕФА]] || 18 ноябри 2025 || 13-ум || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;4.3&quot; | 1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]]) || 17 ||
|}
'''Эзоҳ'''
{{эзоҳ|group=a}}

== Ҷадвал ==
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B}}

Ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]] роҳ меёбанд&lt;ref name=&quot;regulations&quot; /&gt;:
* Ғолиби гурӯҳи B, ки бо дастаи ҷойи сеюми [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|гурӯҳи E]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|гурӯҳи F]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|гурӯҳи G]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|гурӯҳи I]] ё [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|гурӯҳи J]] бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи дуюм дар гурӯҳи B, ки бо дастаи ҷойи дуюми [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|гурӯҳи A]] бозӣ мекунад.
* Дастаи ҷойи сеюм, метавонад дар асоси [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм дар гурӯҳҳо]] ба марҳилаи ҳазфӣ роҳхат гирад. Агар ин даста аз гурӯҳи B бошад, метавонад бо ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|гурӯҳи D]] ё [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|гурӯҳи E]] бозӣ кунад.

== Бозиҳо ==
Вақти оғози ҳамаи бозиҳо ба вақти маҳаллӣ муайян шудааст&lt;ref name=&quot;match schedule&quot; /&gt;.

=== Канада — Босния ва Ҳерсеговина ===
&lt;section begin=B1 /&gt;{{Football box
|date=12 июн 2026
|time=15:00 [[UTC−04:00|UTC−4]]
|team1={{Футбол|CAN|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Канада — Босния ва Ҳерсеговина|1:1}}
|team2={{Футбол|BIH}}
|goals1=[[Кайл Ларин]] {{гол|78}}
|goals2=[[Ёво Лукич]] {{гол|21}}
|stadium=«[[Бимо Филд|Варзишгоҳи миллӣ]]»
|location=[[Торонто]]
|attendance=43 002
|referee={{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449
}}&lt;section end=B1 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _can26h
 |pattern_b  = _can26h
 |pattern_ra = _can26h
 |pattern_sh = _can26h
 |pattern_so = 
 |leftarm    = FF0000
 |body       = FF0000
 |rightarm   = FF0000
 |shorts     = FF0000
 |socks      = FF0000
 |title      = Канада&lt;ref name=&quot;CAN-BIH line-ups&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12458/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group B – Canada v. Bosnia and Herzegovina |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-12}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _bih26
 |pattern_b  = _bih26a
 |pattern_ra = _bih26
 |pattern_sh = 
 |pattern_so = 
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Босния ва Ҳерсеговина&lt;ref name=&quot;CAN-BIH line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=31| !!width=25|
|-
|Д ||'''16'''||[[Максим Крепо]]
|-
|Ҳим ||'''2''' ||[[Алистэр Ҷонстон]] || {{Yel|11}}
|-
|Ҳим ||'''4''' ||[[Люк де Фужрол]] || {{Yel|53}}
|-
|Ҳим ||'''13'''||[[Дерек Корнилюс]]
|-
|Ҳим ||'''22'''||[[Ричи Ларея]]
|-
|ММ ||'''17'''||[[Тейҷон Бюкенен]] || || {{Suboff|61}}
|-
|ММ ||'''7''' ||[[Стивен Эуштакиу]] {{Капитан варзиш}}|| || {{Suboff|90+1}}
|-
|ММ ||'''8''' ||[[Исмоил Коне]]
|-
|ММ ||'''11'''||[[Лиам Миллар]] || || {{Suboff|61}}
|-
|Ҳам ||'''10'''||[[Ҷонатан Дэвид]] || || {{Suboff|61}}
|-
|Ҳам ||'''12'''||[[Тани Олувасейи]] || || {{Suboff|76}}
|-
|colspan=3|'''Эҳтиётӣ:'''
|-
|ММ ||'''14'''||[[Ҷейкоб Шаффелберг]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''20'''||[[Алӣ Аҳмад (футболбоз)|Алӣ Аҳмад]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''24'''||[[Промис Дэвид]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''9''' ||[[Кайл Ларин]] || || {{Subon|76}}
|-
|ММ ||'''21'''||[[Ҷонатан Осорио]] || || {{Subon|90+1}}
|-
|colspan=3|'''Сармураббӣ:'''
|-
|colspan=3|{{Парчами ИМА}} [[Ҷесси Марш]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[Акс:CAN-BIH 2026-06-12.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=31| !!width=25|
|-
|Д ||'''1''' ||[[Никола Васил]]
|-
|Ҳим ||'''7''' ||[[Амар Дедич]]
|-
|Ҳим ||'''18'''||[[Никола Катич]] || {{Yel|90+3}}
|-
|Ҳим ||'''4''' ||[[Тарик Мухаремович]]
|-
|Ҳим ||'''5''' ||[[Сеад Колашинатс]] {{Капитан варзиш}}|| || {{Suboff|83}}
|-
|ММ ||'''20'''||[[Эсмир Байрактаревич]] || || {{Suboff|74}}
|-
|ММ ||'''13'''||[[Иван Башич]] || || {{Suboff|61}}
|-
|ММ ||'''6''' ||[[Бинёмин Тоҳирович]]
|-
|ММ ||'''15'''||[[Амар Мемич]] || || {{Suboff|74}}
|-
|Ҳам ||'''10'''||[[Эрмедин Демирович]] || {{Yel|44}}
|-
|Ҳам ||'''25'''||[[Ёво Лукич]] || {{Yel|45+1}} || {{Suboff|61}}
|-
|colspan=3|'''Эҳтиётӣ:'''
|-
|ММ ||'''8''' ||[[Армин Гигович]] || || {{Subon|61}}
|-
|Ҳам ||'''9''' ||[[Самад Баждар]] || || {{Subon|61}}
|-
|ММ ||'''14'''||[[Иван Шунич]] || || {{Subon|74}}
|-
|Ҳам ||'''19'''||[[Карим Алайбегович]] || || {{Subon|74}}
|-
|ММ ||'''17'''||[[Ҷенис Бурнич]] || || {{Subon|83}}
|-
|colspan=3|'''Сармураббӣ:'''
|-
|colspan=3|[[Сергей Барбарез]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
&lt;br&gt;[[Исмоил Коне]] (Канада)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |website=fifa.com |publisher=ФИФА |date=2026-06-12 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]&lt;ref name=&quot;CAN-BIH line-ups&quot;/&gt;:'''
&lt;br&gt;Хуан Пабло Белатти ([[Анҷумани футболи Аргентина|Аргентина]])
&lt;br&gt;Габриел Чаде ([[Анҷумани футболи Аргентина|Аргентина]])
&lt;br&gt;'''Довари чаҳорум:'''
&lt;br&gt;Холид ат-Тураис ([[Федератсияи футболи Арабистони Саудӣ|Арабистони Саудӣ]])
&lt;br&gt;'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
&lt;br&gt;Муҳаммад Ал-Бакри ([[Федератсияи футболи Арабистони Саудӣ|Арабистони Саудӣ]])
&lt;br&gt;'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
&lt;br&gt;Эрнан Мастранхело ([[Анҷумани футболи Аргентина|Аргентина]])
&lt;br&gt;'''Ёвари кӯмакдовари видеоӣ:'''
&lt;br&gt;Антонио Гарсия ([[Анҷумани футболи Уругвай|Уругвай]])
&lt;br&gt;'''Ёвари дуюми кӯмакдовари видеоӣ:'''
&lt;br&gt;Татяна Гусман ([[Федератсияи футболи Никарагуа|Никарагуа]])
|}

=== Қатар — Швейтсария ===
&lt;section begin=B2 /&gt;{{Football box
|date=13 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|QAT|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Қатар — Швейтсария|1:1}}
|team2={{Футбол|SUI}}
|goals1= [[Миро Муҳайм]] {{гол|90+4|авт.}}
|goals2= [[Брел Эмболо]] {{гол|17|пен.}}
|stadium=«[[Levi's (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Levi's]]»
|location=[[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]
|attendance=67 966
|referee={{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447
}}&lt;section end=B2 /&gt;

=== Швейтсария — Босния ва Ҳерсеговина ===
&lt;section begin=B3 /&gt;{{Football box
|date=18 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|SUI|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Швейтсария — Босния ва Ҳерсеговина|Бозӣ № 26}}
|team2={{Футбол|BIH}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[SoFi (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи SoFi]]»
|location=[[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B3 /&gt;

=== Канада — Қатар ===
&lt;section begin=B4 /&gt;{{Football box
|date=18 июн 2026
|time=15:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|CAN|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Канада — Қатар|Бозӣ № 27}}
|team2={{Футбол|QAT}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]»
|location=[[Ванкувер]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B4 /&gt;

=== Швейтсария — Канада ===
&lt;section begin=B5 /&gt;{{Football box
|date=24 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|SUI|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Швейтсария — Канада|Бозӣ № 51}}
|team2={{Футбол|CAN}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]»
|location=[[Ванкувер]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B5 /&gt;

=== Босния ва Ҳерсеговина — Қатар ===
&lt;section begin=B6 /&gt;{{Football box
|date=24 июн 2026
|time=12:00 [[UTC−07:00|UTC−7]]
|team1={{Футбол|BIH|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Босния ва Ҳерсеговина — Қатар|Бозӣ № 52}}
|team2={{Футбол|QAT}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[Lumen (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Lumen]]»
|location=[[Сиэтл]]
|attendance=
|referee=
|report=
}}&lt;section end=B6 /&gt;

== Холҳои фейр-плей ==
Дар ҳолате, ки дастаҳо бо шумори холҳо, фарқи тӯбҳо ва дигар меъёрҳо (нигаред ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёрҳои рутбабандии дастаҳо|меъёрҳои рутбабандӣ]]) баробар бошанд, холҳои [[фейр-плей]] ҳамчун меъёри рутбабандӣ истифода мешаванд. Холҳо бар асоси кортҳои зард ва сурхи дастаҳо дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ ҳисоб карда мешаванд:
* корти зарди аввал: тарҳи 1 хол;
* корти сурхи ғайримустақим (корти зарди дуюм): тарҳи 3 хол;
* корти сурхи мустақим: тарҳи 4 хол;
* корти зард ва корти сурхи мустақим: тарҳи 5 хол.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Даста
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 1
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 2
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 3
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Холҳо
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
|-
|align=left|{{Футбол|SUI}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 1 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −1
|-
|align=left|{{Футбол|CAN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −2
|-
|align=left|{{Футбол|QAT}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −2
|-
|align=left|{{Футбол|BIH}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 3 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −3
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмӣ]{{ref|en}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Гурӯҳи B]]</text>
      <sha1>5bm8h0fuitnzl4es56pjoy0nmpvmi2y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>УВБ-76</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329020</id>
    <revision>
      <id>1477007</id>
      <parentid>1457819</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T14:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25099" sha1="07g667n4yozzdcpu2tnbq8fdwl38ktv" xml:space="preserve">{{Истгоҳи радио
 |номи истгоҳи радио  = УВБ-76
 |номи пурра          = УВБ-76
 |номҳои собиқ        = 
 |логотип             = 
 |шаҳр                = То соли 2010 — [[Поварово]]&lt;br&gt;Аз соли 2010 — [[Вилояти Ленинград]]
 |мамлакат            = {{Флагификация|ИҶШС}} → {{Флагификация|Русия}}
 |шиор                = 
 |иртибот             = Номаълум
 |формат              = Интиқоли паёмҳои рамзгузоришуда
 |формусиқӣ           = 
 |басомад             = 4625,0 [[Килогертс|кГҳ]]
 |мачта               = То соли 2010 — маркази радиопахши 624-ум ([[Есипово]], ноҳияи [[Солнечногорск]])
 |тавоноӣ             = 15 [[Киловатт|кВт]]
 |замони пахш         = Шабонарӯзӣ
 |минтақаи пахш       = 
 |забон               = Русӣ
 |таъсис              = Номаълум, эҳтимол солҳои 1970
 |басбадан            = 
 |ҷойгузиншуда        = 
 |ҷойгузинӣ           = 
 |саҳм                = 
 |координатаҳо        = 
 |бунёдгузор          = 
 |молик               = 
 |роҳбарон            = 
 |сайт                = 
 |пахши on-line       = [https://radiopotok.ru/radio/620]
 |twitter             = 
 |facebook            = 
 |вконтакте           = 
}}'''«УВБ-76» (''' инчунин бо номи '''&quot;Жужжалка /виззос &quot;''' ё '''&quot;Истгоҳи радиои рӯзи мабодо&quot; маъруф аст)''' як [[Истгоҳи радиоӣ|истгоҳи радиои]] низомии Русия аст, ки бовар меравад ба Ноҳияи низомии ғарбӣ тааллуқ дорад ва дар басомади 4625 [[Ҳертс|кГҳ]] бо модулятсияи яктарафа дар банди болоии паҳлӯӣ пахш мекунад &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;/&gt; . Аксари вақт, радио нишони каналро пахш мекунад, ки ба сигнали кӯтоҳи &quot;виззоси&quot; монанд аст ва тақрибан 25 маротиба дар як дақиқа такрор мешавад &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot; /&gt;, аммо баъзан нишон қатъ мешавад ва пас аз он паёмҳои овозии рамзгузоришуда бо [[забони русӣ]] интиқол дода мешаванд &lt;ref name=&quot;wired&quot;&gt;{{Cite news|title=Inside the Russian Short Wave Radio Enigma|first=Peter|last=Savodnik|work=[[Wired]]|date=2011-09-27|url=https://www.wired.com/2011/09/ff-uvb76/|accessdate=2021-10-09|archivedate=2020-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111222712/https://www.wired.com/2011/09/ff-uvb76/}}&lt;/ref&gt; . Ин истгоҳ пайваста пахш мекунад &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot; /&gt; . Санаи оғози пахш баҳсбарангез аст. Гумон меравад,ки ин истгоҳи радиоӣ пахши барномаҳоро соли 1975 сар кардааст.

== Ном ==
Дар аввал, истгоҳ одатан ҳамчун '''«УЗБ-76»''' муайян карда мешуд &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;/&gt;, аммо аз сабаби транскрипсияи нодуруст интиқолшуда, номи он ҳамчун '''«УВБ-76»''' муқаррар шуд &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot; /&gt; . Аз сабаби сигнали (нишондиҳандаи) хоси &quot;виззоси&quot;-и ин истгоҳ, номи &quot;Виззосӣ&quot; низ маъмул гашт &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/future/article/20170801-the-ghostly-radio-station-that-no-one-claims-to-run|title=The ghostly radio station that no one claims to run|first=Zaria|last=Gorvett|website=BBC|date=2020-07-15|accessdate=2020-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201117192455/https://www.bbc.com/future/article/20170801-the-ghostly-radio-station-that-no-one-claims-to-run|archivedate=2020-11-17}}&lt;/ref&gt; . Аммо, паёмҳои маъруфи интиқолшуда ҳеч гоҳ номи истгоҳ ё аломати даъвати онро дар бар намегирифтанд - ҳамаи паёмҳои маъруфи интиқолшуда беназиранд, ки имкон намедиҳад, ки қисмҳои онҳо чунин тафсир карда шаванд. Ҳамаи &quot;номҳои&quot; муқарраршудаи ин истгоҳ, ба монанди НЖТИ», «МДЖБ», «ЖУОЗ», «АНВФ», «НАИМИНА», «БРОМАЛ»  ва дигарон, дар асоси калимаи аввали паёми матнӣ пас аз қатъ шудани сигнали навбатӣ ташкил карда мешаванд.

== Формати пахш ==
[[File:UVB-76-detail.png|мини|282x282пкс|Спектрограммаи «УВБ-76» на 2010 год]]
[[File:UVB-76_Спектрограмма_на_2025_(KiwiSDR).png|мини|Спектрограмма «УВБ-76» на 2026 год]]
{{Шунидан|filename=UVB-76.ogg|title=Жужжание «УВБ-76»|description=Сабти «УВБ-76» аз ҷануби Финландия дар соли 2002.}}{{Шунидан|Название=сабти «УВБ-76» дар 2023.}}
[[File:UVB-76_sound.wav|мини| сабти «УВБ-76» дар 2026]]
Бештар, истгоҳи радиоӣ нишони каналро пахш мекунад, ки ба садои ғурриш дар басомади 110 Гҳ (ё дигар басомадҳо, ба монанди 120 ё 130 Гҳ) монанд аст ва 1,2 сония давом мекунад ва 2-2,3 сония таваққуф мекунад. Истгоҳ бо истифода аз модулятсияи амплитудаи яктарафа (SSB) дар банди паҳлӯии болоӣ (USB) пахш мекунад, аммо қаблан низ модулятсияи классикии амплитуда (A3E)-ро истифода мебурд.  То моҳи ноябри соли 2010, садоҳои занг тақрибан 0,8 сония давом мекарданд ва таваққуфҳо камтар аз 1,5 сония давом мекарданд. &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.numbers-stations.com/the-buzzer|title=The Buzzer|date=2014-10|lang=en|accessdate=2014-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212192700/http://www.numbers-stations.com/the-buzzer|archivedate=2016-02-12}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;oddities&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cvni.net/radio/e2k/e2k008/e2k08odd.html|title=Oddities|first=Ary|last=Boender|website=ENIGMA 2000 Newsletter – Issue 8|date=2002-01|accessdate=2020-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113081013/http://www.cvni.net/radio/e2k/e2k008/e2k08odd.html|archivedate=2020-01-13}}&lt;/ref&gt; Як дақиқа пеш аз соат, сигнали такрорӣ қаблан бо садои пайваста ва бефосилаи тағйирёбанда иваз карда мешуд, ки то аз нав оғоз шудани садои кӯтоҳи такрорӣ як дақиқа идома ёфт, гарчанде ки ин дар моҳи июни соли 2010 қатъ шуд. &lt;ref name=&quot;Russian_HF_beacons&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cvni.net/radio/nsnl/nsnl032/nsnl32mx.html|title=Russian HF Beacons|date=2000-12-24|accessdate=2020-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190907011137/http://www.cvni.net/radio/nsnl/nsnl032/nsnl32mx.html|archivedate=2019-09-07}}&lt;/ref&gt; Садоҳо бо мурури замон дарозтар ва баландтар шудаанду халалҳо бештар, ки ин нишон медиҳад, ки онҳо метавонанд ба таври механикӣ ба вуҷуд оянд.

Гоҳе нишони канал қатъ мешавад, ки пас аз он интиқоли паёмҳои овозӣ бо забони русӣ сурат мегирад &lt;ref name=&quot;wired&quot;/&gt; .

=== Паёмҳо ===

==== Паёмҳои муқаррарӣ ====
Пеш аз интиқоли паёмҳо, нишони истгоҳ хомӯш карда мешавад ва баъд аз он паёми овозӣ бо формати зерин интиқол дода мешавад: аломати даъвати гиранда - гурӯҳи муайянкунанда - калимаи рамзӣ 1 - гурӯҳҳои назоратӣ 1 (калимаи рамзӣ N - гурӯҳҳои назоратӣ N). Аломатҳои даъвати гирандагон танҳо бо алифбои фонетикии забони русӣ талаффуз мешаванд, дар ҳоле ки калимаҳои рамзӣ аввал пурра ва баъд бо алифбои фонетикӣ интиқол дода мешаванд. Калимаҳои рамзӣ дар паёмҳо метавонанд як ё д бахш бошанд. Намунаҳои калимаҳои рамзии якбахша: «КАРАНДАШ/ ҚАЛАМ», «ОМЕРТВЛЕНИЕ/ БЕҲИСКУНӢ» ва ғайра. Калимаҳои дубахша, чун қоида, аз решаҳои кӯтоҳтар иборатанд, ки ҳамеша бо ҳарфи &quot;O&quot; ҷудо карда мешаванд, масалан: «ЛЕС'''О'''ЛЕД», «КРАС'''О'''ПУХ», «АМИЛ'''О'''ТИР» ва ғайра. Ин одатан барои пешгирӣ аз такрори калимаҳо истифода мешавад.

Намунаи паёме бо калимаи дубахша, ки дар эфир 20 феврали соли 2022 пайдо шудааст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NVnDizbq0nE|title=The Buzzer/UVB-76(4625Khz) February 20th 2022 Voice messages|lang=ru-RU|accessdate=2023-01-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230102165413/https://www.youtube.com/watch?v=NVnDizbq0nE|archivedate=2023-01-02}}&lt;/ref&gt;:

{{Иқтибос|НЖТИ 55439 ЛЕСОЛЕД 6302 3118}}

Паёмҳои овозии шабеҳ аз соли 1982 инҷониб аз ҷониби ҳаваскорони радио мунтазам сабт мешаванд (23 августи соли 2010 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://habr.com/ru/articles/102614/|title=Станция УВБ-76 подала четвёртый сигнал за 30 лет|accessdate=2024-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240812211901/https://habr.com/ru/articles/102614/|archivedate=2024-08-12}}&lt;/ref&gt;, 17 декабри соли 2024 &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://meduza.io/feature/2024/12/17/zagadochnaya-radiostantsiya-uvb-76-stala-peredavat-rekordno-dlinnye-tsepochki-soobscheniy-sredi-nih-banderolka-geenna-i-krizotyutya|title=Загадочная радиостанция «УВБ-76» стала передавать рекордно длинные цепочки сообщений. Среди них — «бандеролька», «геенна» и «кризотютя» Что это значит, по-прежнему неизвестно|website=Meduza|lang=ru|accessdate=2024-12-18}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bfm.ru/news/564067|title=«Радиостанция Судного дня» УВБ-76 передала 24 загадочных сообщения за сутки|last=|website=BFM.ru|lang=ru|accessdate=2024-12-18}}&lt;/ref&gt;, 19 май &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iz.ru/1891330/2025-05-23/radiostantciia-sudnogo-dnia-peredala-dva-novykh-soobshcheniia-chto-nuzhno-znat|title=Радиостанция Судного дня передала два новых сообщения. Что нужно знать|date=2025-05-23|publisher=[[Известия]]|accessdate=2025-05-24}}&lt;/ref&gt; ва 22 майи соли 2025 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bloknot.ru/obshhestvo/vooruzhenny-e-sily/hryukostyag-radiostantsiya-sudnogo-dnya-vnov-peredala-v-efir-zagadochnye-soobshheniya-1421061.html|title=«Хрюкостяг»: радиостанция «Судного дня» вновь передала в эфир загадочные сообщения|author=Владимир Садофьев|date=2025-05-22|publisher=Блокнот.ру|accessdate=2025-05-22}}&lt;/ref&gt;, 9 феврали соли 2022 ва 28 сентябри соли 2025  ).

==== Паёмҳои ғайриоддӣ ====
Дар баъзе вақтҳо, суҳбатҳои дурдаст ва дигар садоҳои пасзамина дар эфир мушоҳида мешаванд, ки ин нишон медиҳад, ки садоҳои ғур-ғур на аз ҷониби худи дастгоҳи интиқолдиҳанда, балки аз ҷониби дастгоҳе, ки дар паси микрофони доимо коркунанда ҷойгир аст, ба вуҷуд меоянд. Аз сабаби ноустувории тасодуфии баландии садоҳои ғур-ғур, тахмин меравад, ки онҳо метавонанд аз ҷониби чархи оҳанг, ки дар органи Ҳаммонд корбурд дорад, ба вуҷуд оянд. Инчунин имконпазир аст, ки микрофон гоҳ-гоҳ садоҳоеро, ки аз кормандони техникӣ, ки дар макони пахш кор мекунанд, мебароянд, қабул кунад  . Яке аз чунин суҳбатҳо бо забони русӣ 3 ноябри соли 2001 пахш шудааст &lt;ref name=&quot;gizmodo2016&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.gizmodo.com.au/2016/07/the-unexplained-signals-of-russian-station-uvb-76/|title=The Unexplained Signals Of Russian Station UVB-76|website=Gizmodo Australia|date=2016-07-18|accessdate=2019-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191117091643/https://www.gizmodo.com.au/2016/07/the-unexplained-signals-of-russian-station-uvb-76/|archivedate=2019-11-17}}&lt;/ref&gt;:
{{Иқтибос|Я — 143. Не получаю генератор… Идёт такая работа от аппаратной…TG: Ман  — 143. Ман генераторро қабул намекунам... Ин корест, ки дастгоҳ анҷом медиҳад...}}
Аммо, шумораи зиёди авбошони радиоӣ мумкин аст дар басомади пахши истгоҳи радиоӣ фаъол бошанд, аз ин рӯ, қариб ҳамаи гузоришҳо дар бораи паёмҳои ғайриоддии гӯё интиқолшуда ба пахши ин истгоҳи радиоӣ рабт надоранд &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/science/2024/12/19/20259062.shtml|title=Проникнуть в эфир. Как на радиостанции «Судного дня» зазвучала песня Шамана и «Лебединое озеро»|website=Газета.Ru|date=2024-12-24|lang=ru|accessdate=2024-12-24}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2024/12/18/na-radiostantsii-uvb-76-ona-zhe-zhuzhzhalka-bolshe-chasa-krutili-pesni-sredi-nih-ya-russkiy-i-moy-ded-islamskiy-terrorist|title=На радиостанции «УВБ-76» (она же «Жужжалка») больше часа крутили песни. Среди них — «Я русский» и «Мой дед — исламский террорист»|website=Meduza|lang=ru|accessdate=2024-12-24}}&lt;/ref&gt; .

== Макон ==
Қаблан, интиқолдиҳанда дар наздикии деҳаи Поварово (вилояти Маскав) ҷойгир буд (координатаҳо) &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;vesty&quot;&gt;{{Cite web|url=https://vesty.spb.ru/2019/02/27/prizrachnaya-radiostantsiya-5555|title=Призрачная радиостанция|author=Татьяна Туктамышева|website=Газета «Вести»|date=2019-02-27|lang=ru|accessdate=2024-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240830191853/https://vesty.spb.ru/2019/02/27/prizrachnaya-radiostantsiya-5555|archivedate=2024-08-30}}&lt;/ref&gt;  . Ҷойгиршавӣ ва аломатҳои занги гирандагон то аввалин пахши овозии сабтшуда дар соли 1997 номаълум буданд &lt;ref&gt;{{Cite news|title=El misterioso zumbido de la estación de radio UVB-76|url=http://www.elreservado.es/news/view/261-correos-rebotados-internet-comic/895-el-misterioso-zumbido-de-la-estacion-de-radio-uvb-76|date=2011-01-24|language=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623072532/http://www.elreservado.es:80/news/view/261-correos-rebotados-internet-comic/895-el-misterioso-zumbido-de-la-estacion-de-radio-uvb-76|archivedate=2011-06-23|accessdate=2024-08-30}}&lt;/ref&gt; .

Дар моҳи сентябри соли 2010, гирандаи истгоҳ ба [[вилояти Ленинград]], дар наздикии деҳаи Керро &lt;ref name=&quot;vesty&quot;/&gt; интиқол дода шуд.

Инчунин, &quot;УВБ-76&quot; якчанд интиқолдиҳандаҳои дигар низдорад &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;/&gt;   .

== Вазифаҳои эҳтимолӣ ==
Дар бораи ҳадафи радио ягон иттифоқи назар вуҷуд надорад, зеро ҳадафи он расман аз ҷониби ягон ҳукумат ё мақомоти пахши телевизион тасдиқ  карда нашудааст. Як қатор истгоҳҳои русӣ мавҷуданд, ки аз формати монанд ба пахш пайравӣ мекунанд (масалан, &quot; Капля &quot;  ва баъзе дигар). Мисли &quot;Жужалка/ Виззосӣ&quot;, ин истгоҳҳо садои хосеро пахш мекунанд, ки пайваста такрор мешавад, аммо баъзан барои интиқоли паёмҳои овозии рамзгузор қатъ карда мешавад &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;/&gt; .

Римантас Плейкис[лит.], вазири собиқи иртиботот ва фанновариҳои иттилоотии Литва изҳор дошт— ки ҳадафи паёмҳои овозӣ тасдиқи омодагии операторҳо дар истгоҳҳои қабулкунанда мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dxworld.com/markers.html|title=Single letter markers – posts from the SPOOKS and WUN listservers|accessdate=2008-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071125051007/http://dxworld.com/markers.html|archivedate=2007-11-25|year=2000}}&lt;/ref&gt;.

Паёмҳои овозӣ як шакли муоширати низомии Русия/Шӯравӣ ҳисобида мешаванд, аммо онҳо инчунин метавонанд истгоҳҳои рақамӣ барои мақомоти иктишофӣ, ба монанди ФСБ ё КГБ-и собиқи ИҶШС бошанд. Садои ғурриш нишони канолест, ки барои нигоҳ доштани басомади пуркор истифода мешавад ва онро барои дигар корбарони эҳтимолӣ номувофиқ мегардонад &lt;ref name=&quot;The Buzzer&quot;/&gt; . Садои беназири шинохташавандаро метавон барои танзими [[Гирандаи радио|қабулкунаки]] аналогӣ истифода бурд. Модулятсияро метавон тавассути детектори басомади электромеханикӣ, ки ба [[Камертон|чангаки танзимот]] монанд аст, муайян кард. Инро метавон барои фаъол кардани хомӯшкунии қабулкунак истифода бурд. Аз сабаби хусусиятҳои гуногуни паҳншавии мавҷ дар диапазонҳои кӯтоҳмавҷ, истифодаи пасткунии садо бар асоси сатҳ боэътимод нест.

Дар соли 2017, ровии радиои &quot;Коммерсант ФМ&quot;, бар асоси андешаи яке аз ҳаваскорони радио, пешниҳод карданд, ки УВБ-76 барои муошират байни комиссариатҳои сабтином ва қабули ҳарбӣ дар ноҳияи ҳарбии ғарбӣ истифода мешавад ва рақамҳое, ки дар эфир шунида мешаванд, фармонҳои рамзгузоришуда мебошанд (баъзе аз ҳаваскорони радио иддао карданд, ки онҳо садои истгоҳро дар комиссариатҳои сабтином ва қабули ҳарбӣ шунидаанд ва ҳатто тавонистанд якчанд фармонҳоеро, ки дар эфир шунида шудаанд, рамзгушоӣ кунанд) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3383910|title=Что скрывает частота|subtitle=Зачем нужна радиостанция УВБ-76|date=2017-08-14|publisher=[[Коммерсантъ FM]]|lang=ru|accessdate=2024-10-16}}&lt;/ref&gt; .

Тибқи иттилои [[Би-би-сӣ]], бурҷи радиоии истгоҳ ба системаи мушакии &quot;Периметри Русия&quot; пайваст буда, сигнали ба истилоҳ &quot;Дасти мурда&quot;-ро мебарорад, ки агар сигнал дар натиҷаи ҳамлаи ҳастаӣ алайҳи Русия қатъ шавад , зарбаи ҳастаии ҷавобиро ба амал меорад &lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; . Дар интиҳои соли 2024, раиси Кумитаи мудофиаи Думаи давлатӣ Андрей Картаполов изҳор дошт, ки УВБ-76 бо системаи &quot;Периметр&quot; ҳеч иртиботе надорад ва дар айни замон таъкид кард, ки &quot;ин истгоҳи радиоӣ воқеан вазифа ва супориши хеле муҳими худро дорад&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pnp.ru/politics/v-gosdume-raskryli-taynu-radiostancii-sudnogo-dnya-uvb-76.html|title=В Госдуме раскрыли тайну «радиостанции Судного дня» УВБ-76|author=Николай Козин|date=2024-12-18|publisher=[[Парламентская газета]]}}&lt;/ref&gt; .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* {{Cite journal|journal=Popular Communications|date=2013-12|volume=32|issue=4|title=Is Russia's Buzzer a Doorbell to Doomsday?|first=Stephen|author=Handler|pages=31–33|issn=0733-3315}}

== Пайвандҳо ==

* [http://ipaper.ipapercms.dk/DSB/udogse/2012/3/ Мақола дар маҷаллаи &quot;Ud &amp; Se&quot; аз 1 марти соли 2012, саҳифаи 36]
* [https://radiomap.org/uvb-76 UVB-76 дар харита ва пахши мустақим] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260106160229/https://radiomap.org/uvb-76 |date=2026-01-06 }}
* [https://radiopotok-fm.ru/uvb-76 Радиои &quot;Қиёмат&quot; шабонарӯз пахш мешавад]
* {{Cite web|url=http://www.bbc.com/russian/vert-fut-40827447|title=«Жужжалка»: радиостанция для шпионов или «рука мертвеца»?|author=Зарайя Горветт|date=2017-08-04|publisher=[[Русская служба Би-би-си]]|lang=ru|accessdate=2017-08-28}}
* {{Cite web|url=https://daily.afisha.ru/infoporn/6388-cifry-imena-i-zhutkie-pesenki-5-tainstvennyh-radiostanciy-peredayuschih-shifry/|title=Цифры, имена и жуткие песенки: 5 таинственных радиостанций, передающих шифры|author=Дарья Благова|date=2017-08-04|publisher=Афиша|lang=ru|accessdate=2024-08-10}}
* [https://ivbg.ru/7844634-tajna-zhuzhzhalki-chto-i-kuda-peredaet-zagadochnaya-radiostanciya-uvb-76-iz-lenoblasti.html Асрори &quot;Зумзер&quot;: Истгоҳи пурасрори радиои UVB-76 аз вилояти Ленинград чӣ ва дар куҷо пахш мекунад?]
* [https://www.ntv.ru/novosti/2249381/ Истгоҳи пурасрори Шӯравӣ: видео]
* [https://rg.ru/2022/03/09/tajnu-zagadochnoj-radiostancii-ne-mogut-razgadat-uzhe-sorok-let.html Сирри истгоҳи пурасрори радио чиҳил сол боз ҳалношуда боқӣ мондааст.]
* [https://tvspb.ru/programs/stories/464654 UVB-76: Асрори истгоҳи радиоии пурасрор]
[[Гурӯҳ:Истгоҳи радиоҳои рақамӣ]]
[[Гурӯҳ:Истгоҳи радиоҳои Русия]]
[[Гурӯҳ:Воситаҳои иртиботи ҳарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Пайдоиш дар Русия дар солҳои 1970]]</text>
      <sha1>07g667n4yozzdcpu2tnbq8fdwl38ktv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329548</id>
    <revision>
      <id>1477020</id>
      <parentid>1460107</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T17:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16963" sha1="la7ll0g26vcftgv5sh6jolz1snjwwvr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном                    = Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон
| nativename             = Нұрсұлтан Назарбаев атындағы халықаралық әуежай
| nativename-r           = Международный аэропорт имени Нурсултана Назарбаева
| image                  = Nursultan Nazarbayev International Airport, Astana (LRM 20240405 115306).jpg
| image-width            = 250
| image2                 = Nursultan Nazarbayev International Airport 02.jpg
| image2-width           = 250
| IATA                   = NQZ
| ICAO                   = UACC
| pushpin_map            = Kazakhstan
| pushpin_map_caption    = Мавқеи фурудгоҳ дар Қозоқистон
| pushpin_label          = NQZ
| pushpin_label_position = bottom
| type                   = Ҳамагона
| owner                  = Вазорати саноат ва рушди инфраструктураи Қозоқистон
| operator               = ҶСҲ «Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон Назарбаев»
| city-served            = [[Нурсултон]] (Астана)
| location               = Ноҳияи Есил, [[Нурсултон]], [[Қозоқистон]]
| hub                    =
* [[Air Astana]]
* [[FlyArystan]]
* [[SCAT Airlines]]
* [[Qazaq Air]]
| elevation-f            = 1,165
| elevation-m            = 355
| coordinates            = {{Coord|51|01|20|N|071|27|58|E|type:airport}}
| website                = [https://astanaairport.kz astanaairport.kz]
| metric-elev            =
| metric-rwy             =
| r1-number              = 04/22
| r1-length-f            = 11,483
| r1-length-m            = 3,500
| r1-surface             = Асфалт/бетон
| stat-year              = 2024
| stat1-header           = Мусофирон
| stat1-data             = 8,315,108
| footnotes              =
}}

[[Акс:Nursultan Nazarbayev International Airport 01.jpg|мини|Терминали фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон''' (қозоқӣ: ''Нұрсұлтан Назарбаев атындағы халықаралық әуежай''; ИОТА: NQZ, ИКАО: UACC) — фурудгоҳи байналмилалии пойтахти [[Қозоқистон]] буда, дар ноҳияи Есили шаҳри [[Нурсултон]] (Астана) воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://astanaairport.kz/ |title=Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон |publisher=astanaairport.kz |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-01-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113013523/http://www.astanaairport.kz/ }}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ ба номи аввалин президенти [[Қозоқистон]] [[Нурсултон Назарбаев]] гузошта шудааст. Дар соли [[2024]] беш аз 8,3 миллион мусофир аз ин фурудгоҳ гузашт. Он маркази асосии [[Air Astana]] мебошад ва бо беш аз 50 шаҳри ҷаҳон пайваст аст.

== Таърих ==
=== Солҳои 1931–1990 ===
Фурудгоҳи Астана дар соли [[1931]] дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] бунёд шудааст. Дар он замон шаҳр бо номи '''Акмолинск''' маъруф буд ва фурудгоҳ асосан барои хизматрасонии давлатӣ ва иқтисодии минтақа истифода мешуд.

Дар солҳои [[1950]]–[[1960]] Ақмӯла (Tselinograd) ба маркази барномаи калонмиқёси кишоварзии шӯравӣ табдил ёфт. Ин раванд боиси афзоиши шумори парвозҳо ва мусофирон шуд. Дар он давра хатҳои мунтазами парвоз ба [[Маскав]], [[Алма-Ата]] ва шаҳрҳои дигари СССР кушода шуданд.

=== Астана — пойтахти нав (1997–2008) ===
[[Акс:Astana International Airport 03.jpg|мини|Фурудгоҳи Астана дар солҳои аввали пойтахтӣ]]

Пас аз он ки дар соли [[1997]] президент [[Нурсултон Назарбаев]] Астанаро пойтахти нави [[Қозоқистон]] эълон кард, фурудгоҳ аз нав барномарезӣ шуд. Зарурати рушди тезу таъҷилии инфраструктура ба миён омад.

Дар соли [[2004]] терминали нави байналмилалии фурудгоҳ ба баҳрабардорӣ дода шуд. Бо ин иқтидори қабули мусофирон назаррас афзуд ва фурудгоҳ ба хидматрасонии авиакомпанияҳои зиёди байналмилалӣ шурӯъ кард.

Дар соли [[2008]] терминали нав, ки меъмори ҷопонӣ [[Kisho Kurokawa]] тарҳрезӣ кардааст, расман кушода шуд. Ин бинои замонавӣ бо шакли хоси меъмориаш ба рамзи пойтахти нав табдил ёфт.

=== Рушди муосир (2008–ҳозир) ===
Дар давраи пас аз кушодани терминали нав фурудгоҳ рушди бардавом кард. Дар соли [[2010]] шумори мусофирон аз 2 миллион гузашт.

Дар соли [[2017]] фурудгоҳ ба номи аввалин президенти Қозоқистон [[Нурсултон Назарбаев]] гузошта шуд — пас аз он ки ҳукумати кишвар ин тасмим кабул кард.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/airport-nursultan-nazarbayev-317232/ |title=Аэропорт Астаны назван именем Назарбаева |publisher=tengrinews.kz |accessdate=2026-03-24}}&lt;/ref&gt;

Дар соли [[2021]] терминали дуюми байналмилалӣ расман ифтитоҳ ёфт. Ин терминал иқтидори умумии фурудгоҳро то 10 миллион мусофир дар як сол расонид. Дар соли [[2024]] шумори мусофирон ба 8,3 миллион расид.

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон дар дохили маҳдудаи маъмурии шаҳри [[Нурсултон]], дар ноҳияи Есил воқеъ аст. Фосила аз маркази шаҳр тақрибан 15–17 км аст.

Атрофи фурудгоҳ:
* Дар шимол — Нишебиҳои қазоқии бепоён
* Дар ҷануб — Шаҳри Нурсултон
* Дар шарқ — Ноҳияҳои истиқоматии нав
* Дар ғарб — Боғи «Боравое» (дар фосилаи дур)

Баландии фурудгоҳ аз сатҳи баҳр 355 метр аст. Иқлими минтақа континенталии шадид мебошад — зимистонҳои хеле сард (то −40°С) ва тобистонҳои гарм. Ин омил ба таҷҳизоти махсуси зимистонаи фурудгоҳ талаботи баланд мегузорад.

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи Нурсултон як хати фурудро дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Арзӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 3,500 || 45 || Асфалт/бетон
|}

Хати фуруд барои қабули ҳамаи намудҳои ҳавопаймоҳои замонавӣ, аз ҷумла [[Boeing 767]], [[Boeing 787 Dreamliner]] ва [[Airbus A330]], мусаллаҳ аст. Дар зимистон бо таҷҳизоти пешрафтаи барфпокунӣ хидматрасонӣ мешавад.

=== Терминал 1 (2008) ===
[[Акс:Nursultan Nazarbayev International Airport 02.jpg|мини|Терминали 1 — тарҳи меъмори Кисё Куракава]]

Терминали якум дар соли [[2008]] ба истифода дода шуд. Ин бино аз ҷониби меъмори машҳури ҷопонӣ [[Kisho Kurokawa]] тарҳрезӣ карда шудааст. Шакли меъмории он аз анъанаи муосири меъмории Қозоқистон илҳом гирифта, бо унсурҳои миллии ороиш тарҳ шудааст.

Имконоти Терминали 1:
* Масоҳати умумӣ: тақрибан 90,000 м²
* Иқтидор: то 5 миллион мусофир дар як сол
* 19 дарвоза барои парвозҳои байналмилалӣ
* Хатҳои дохилӣ ва байналмилалӣ алоҳида
* Толорҳои VIP ва CIP бо хизматрасонии баланд
* Дӯконҳои Duty Free ва тиҷоратӣ

=== Терминал 2 (2021) ===
Терминали дуюм дар соли [[2021]] ба истифода дода шуд ва иқтидори умумии фурудгоҳро назаррас афзоиш дод. Ин терминал барои парвозҳои дохилии [[Қозоқистон]] ва баъзе хатҳои байналмилалии кӯтоҳмосафа тахсис шудааст.

Имконоти Терминали 2:
* Иқтидор: то 5 миллион мусофир дар як сол
* Пайвандии бевоситаи техникӣ ба Терминали 1
* 12 дарвоза барои парвозҳои дохилӣ
* Система пурраи регистратсия ва бозрасии амниятӣ
* Паркинги чандошёна барои 3,000 мошин

=== Хизматрасониҳо ===
Фурудгоҳ хизматрасониҳои иловагии зеринро пешниҳод мекунад:
* '''Меҳмонхона''' — Holiday Inn дар наздикии терминал
* '''Кирая мошин''' — Europcar, Hertz ва ширкатҳои маҳаллӣ
* '''Дорухона''' — шабонарӯзӣ
* '''Хизматҳои тиббӣ''' — нуқтаи ёрии аввалия дар ҳарду терминал
* '''Ресторанҳо ва кафеҳо''' — зиёда аз 20 нуқтаи хӯрокхӯрӣ
* '''Wi-Fi ройгон''' — дар тамоми ҳудуди фурудгоҳ

== Авиакомпанияҳо ==
=== Авиакомпанияҳои Қозоқистон ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои байналмилалӣ !! Хатҳои дохилӣ
|-
| [[Air Astana]] || Франкфурт, Амстердам, Лондон, Истамбул, Дубай, Бангкок, Пекин || Алмаото, Шимкент, Ақтобе, Ақтау
|-
| [[FlyArystan]] || Маскав, Дубай, Истамбул, Ташканд || Алмаото, Шимкент, Ақтобе, Орал
|-
| [[SCAT Airlines]] || Маскав, Душанбе, Бишкек || Алмаото, Шимкент, Паводар
|-
| [[Qazaq Air]] || — || Кӯстанай, Петропавловск, Кокшетау, Семей
|}

=== Авиакомпанияҳои байналмилалӣ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Кишвар !! Хатҳо
|-
| [[Turkish Airlines]] || Туркия || Истамбул
|-
| [[Aeroflot]] || Русия || Маскав (Шереметево)
|-
| [[S7 Airlines]] || Русия || Маскав (Домодедово)
|-
| [[Ural Airlines]] || Русия || Маскав, Екатеринбург
|-
| [[Lufthansa]] || Германия || Франкфурт
|-
| [[Emirates]] || ААЭ || Дубай
|-
| [[FlyDubai]] || ААЭ || Дубай
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || Ӯзбекистон || Ташканд
|-
| [[China Southern]] || Чин || Урумчӣ
|-
| [[Korean Air]] || Кореяи Ҷанубӣ || Сеул
|}

Нурсултон бо беш аз 50 шаҳри ҷаҳон мустақиман пайваст аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://astanaairport.kz/en/passengers/flights |title=Ҷадвали парвозҳо — Астана |publisher=astanaairport.kz |accessdate=2026-03-24 }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Омор ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:50%; font-size:90%;&quot;
! Сол !! Мусофирон
|-
| 2018 || 4,950,000
|-
| 2019 || 5,700,000
|-
| 2020 || 2,100,000 (COVID-19)
|-
| 2021 || 3,800,000
|-
| 2022 || 5,400,000
|-
| 2023 || 7,200,000
|-
| 2024 || 8,315,108
|}
&lt;small&gt;Манбаъ: ҶСҲ «Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон Назарбаев»&lt;/small&gt;

Дар соли [[2024]] шумори мусофирон нисбат ба соли [[2023]] беш аз 15%-ро афзуд.

== Аҳамияти иқтисодӣ ==
Фурудгоҳи байналмилалии Нурсултон дар ҳайси инфраструктураи стратегии пойтахти [[Қозоқистон]] нақши калон мебозад:

* '''Пойтахт ва идора''' — тамоми парвозҳои расмӣ ва дипломатӣ тавассути ин фурудгоҳ амалӣ мешаванд
* '''Маркази тиҷорӣ''' — ширкатҳои бузурги байналмилалие, ки дар Нурсултон намояндагӣ доранд, аз он истифода мебаранд
* '''Туризм ва кунгра''' — Нурсултон марказ аз конгресс ва чорабиниҳои байналмилалӣ мебошад (EXPO 2017)
* '''Иш''' — беш аз 8,000 нафар дар фурудгоҳ ва хизматрасониҳои марбут кор мекунанд
* '''Транзит''' — нуқтаи транзити мусофирон байни Аврупо ва шарқ

== Навсозӣ ва тарҳи меъморӣ ==
Терминали нав (2008) ки аз ҷониби меъмори намоёни ҷопонӣ [[Kisho Kurokawa]] тарҳрезӣ шудааст, яке аз бинои меъмории нодири Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Тарҳи он бо анъанаҳои меъмории кӯчманчии қазоқ омехта карда шудааст.

Ҳукумати [[Қозоқистон]] барои солҳои оянда лоиҳаи васеъкунии иқтидори фурудгоҳ то 15–20 миллион мусофирро дар як сол тасдиқ кардааст. Лоиҳа сохтани терминали сеюм ва дарозкунии хати фурудро дар бар мегирад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://kapital.kz/economic/90312/razvitiye-infrastruktury-aeroporta-astana.html |title=Нақшаи рушди фурудгоҳи Астана |publisher=kapital.kz |accessdate=2026-03-24}}&lt;/ref&gt;

== Дастрасӣ ==
Фурудгоҳ дар 15–17 км аз маркази шаҳри [[Нурсултон]] воқеъ аст.

Роҳҳои расидан:
* '''Хати LRT''' — роҳи оҳани сабуки (LRT) барпошуда, ки марказ ва фурудгоҳро мепайвандад
* '''Автобус''' — хатҳои мунтазами автобус аз маркази шаҳр
* '''Таксӣ''' — 20–25 дақиқа аз маркази шаҳр
* '''Кирая мошин''' — офисҳои ширкатҳои байналмилалӣ дар терминал
* '''Мошини шахсӣ''' — роҳи автомобилии мустақим аз шаҳр

Паркинги чандошёна дар назди Терминали 1 ва 2 мавҷуд аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://astanaairport.kz/en/passengers/transfer |title=Дастрасии фурудгоҳи Астана |publisher=astanaairport.kz |accessdate=2026-03-24 }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Нигаред низ ==
* [[Air Astana]]
* [[FlyArystan]]
* [[Нурсултон]]
* [[Қозоқистон]]
* [[Феҳристи фурудгоҳҳои Қозоқистон]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Алмаото]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

{{Фурудгоҳҳои Қозоқистон}}
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Қозоқистон]]
[[Гурӯҳ:Нурсултон]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>la7ll0g26vcftgv5sh6jolz1snjwwvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фотима Машрабова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329716</id>
    <revision>
      <id>1477019</id>
      <parentid>1464148</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T16:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1477019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6007" sha1="9sabp3rui2fah9a2fjc8aeu89a66cwz" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |замина               = solo_singer
 |ном                  = Фотима Машрабова
 |номи аслӣ            = Фотима Машрабова
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи пурра           = 
 |таърихи таваллуд     = 05.02.1992
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Душанбе}}, {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |солҳои фаъолият      = 2012 — то ҳол
 |мамлакат             = {{Парчам|Тоҷикистон}}
 |касб                 = [[овозхон]], [[оҳангсоз]]
 |навъи садо           = 
 |асбоб                = [[дутор]], [[пианино]]
 |сабк                 = [[фалак]], эстрада
 |номи мустаъор        = 
 |гурӯҳ                = Ансамбли давлатии «[[Фалак (ансамбл)|Фалак]]»
 |ҳамкорӣ              = [[Нигина Амонқулова]], [[Давлатманд Холов]]
 |ношир                = 
 |мукофотҳо            = [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023)
 |викианбор            = 
 |викитека             = 
 |вебгоҳ               = 
}}

'''Фотима Машрабова''' (тав. [[5 феврал]]и [[1992]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — овозхони маъруфи тоҷик, солисти Ансамбли давлатии «[[Фалак (ансамбл)|Фалак]]»-и Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023)&lt;ref name=&quot;ovozz&quot;&gt;{{cite web|url=https://ovozz.ru/artists/fotima-mashrabova/|title=Биография и песни Фотима Машрабова|publisher=OVOZZ.ru|lang=ru}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Фотима Машрабова 5 феврали соли 1992 дар шаҳри Душанбе дар оилаи ҳунарманд ба дунё омадааст. Бобои ӯ [[Устоқадам Машрабов|Устоқдам Машрабов]], ҳаҷвнигори машҳур ва узви гурӯҳи «Усто ва Масто» буд. Падараш Артур Машрабов, коргардони овоз мебошад.

Дар кӯдакӣ Фотима мехост табиб шавад, аммо муҳити хонаводагӣ ва истеъдоди фитриаш ӯро ба роҳи санъат кашид. Ӯ дар фестивали байналмилалии «Нури умед», ки дар Тоҷикистон баргузор гардид, дар номинатсияи овозхонӣ ҷойи аввалро ишғол намудааст.

== Таҳсил ==
Соли 2010 ба [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]] дохил шуда, онро бо дипломи сурх хатм намудааст. Дар ин даргоҳ ӯ таҳти роҳбарии Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон [[Давлатманд Холов]] нозукиҳои жанри фалакро омӯхтааст&lt;ref name=&quot;radiotoj&quot;&gt;{{cite web|url=https://radiotoj.tj/?p=32355|title=Устоди «Фалак» тарки фалак гуфт…|author=Хуршед Низомӣ|publisher=Радиои Тоҷикистон|date=2024-02-20|accessdate=2026-03-26|archivedate=2025-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251117155417/https://radiotoj.tj/?p=32355}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти ҳунарӣ ==
Бо даъвати устод Давлатманд Холов, Фотима ба Ансамбли давлатии «Фалак» пайваст. Ӯ ҳунари тоҷикро дар кишварҳои [[Фаронса]], [[Инглистон]], [[Ҳиндустон]], [[Русия]], [[Беларус]], [[Қазоқистон]], [[Швейсария|Шветсария]] , [[Олмон]], [[Қатар]], [[Кувайт|Қувайт]],[[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], [[Покистон]], [[Туркманистон|Туркменистон]] ва [[Ӯзбекистон]] муаррифӣ кардааст. Моҳи ноябри соли 2025 дар ҳайати ҳунармандони тоҷик дар шаҳрҳои [[Вашингтон]] ва [[Ню-Йорк]]-и [[ИМА]] барномаи консертӣ иҷро намудааст&lt;ref name=&quot;asiaplus&quot;&gt;{{cite news|url=https://old.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20251109/sub-ba-hair-toikiston-yak-rz-dar-tarih-zodrzi-shahsiyato-vazi-avo-baroi-9-noyabri-soli-2025|title=Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих|publisher=Asia-Plus|date=2025-11-09}}&lt;/ref&gt;.

=== Эҷодиёт ===
Яке аз таронаҳои машҳури ӯ «Гул бо рӯят» мебошад, ки соли 2016 бо ҳамроҳии [[Нигина Амонқулова]] иҷро шудааст. Инчунин суруди «Чакан» (2019) дар иҷрои ӯ маҳбубияти зиёд дорад&lt;ref name=&quot;ovozz&quot; /&gt;. Мавзуъҳои меҳварии сурудҳои ӯро ишқ, ватан ва модар ташкил медиҳанд.

== Ҷоизаҳо ==
* [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023).

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://ovozz.ru/artists/fotima-mashrabova/ Саҳифаи Фотима Машрабова дар портали мусиқӣ]

[[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>9sabp3rui2fah9a2fjc8aeu89a66cwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Шереметьево</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330075</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Шереметево" />
    <revision>
      <id>1477013</id>
      <parentid>1461945</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T15:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ДолбоЯщер</username>
        <id>23098</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Фурудгоҳи байналмилалии Шереметево]]</comment>
      <origin>1477013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="507xyg1aczsef14jrii1zrsicb1j1r1" xml:space="preserve">#REDiRECT [[Фурудгоҳи байналмилалии Шереметево]]</text>
      <sha1>507xyg1aczsef14jrii1zrsicb1j1r1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Таксономия (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330868</id>
    <revision>
      <id>1477021</id>
      <parentid>1468838</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T17:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="0ru3haskyxda6kzisouzlexyuujdnvw" xml:space="preserve">{{Биологияи таҳаввулӣ}}
Дар [[Зистшиносӣ|биология]], '''таксономия''' омӯзиши [[илм]]ии номгузорӣ, муайянкунӣ ва дастабандӣ кардани гурӯҳҳои [[Ҷондор (биология)|организмҳои]] биологӣ дар асоси хусусиятҳои муштарак мебошад. Организмҳо ба таксонҳо гурӯҳбандӣ карда мешаванд ва ба ин гурӯҳҳо рутбаи таксономӣ дода мешавад; гурӯҳҳои рутбаи додашударо метавон барои ташкил додани гурӯҳи фарогиртари рутбаи баландтар муттаҳид кард ва бо ин васила иерархияи таксономӣ эҷод кард. Рутбаҳои асосӣ дар истифодаи муосир инҳоянд: [[Олам (таксономия)|олам]], [[Салтанат (таксономия)|салтанат]], [[Тип (таксономия)|тип]] (шӯъба дар ботаника), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (тартиб дар ботаника), [[Оила (таксономия)|оила]], [[Авлод (таксономия)|авлод]] ва [[Намуд (таксономия)|намуд]]. [[Карл Линней|Карл Линней,]] ботаники шведӣ, ҳамчун асосгузори системаи ҳозираи таксономия ҳисобида мешавад, ки системаи рутбабандиеро таҳия кардааст, ки бо номи таксономияи Линней барои гурӯҳбандии организмҳо маълум аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}
{{шохаҳои зистшиносӣ}}
[[Гурӯҳ:Таксономия]]</text>
      <sha1>0ru3haskyxda6kzisouzlexyuujdnvw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шотландия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332081</id>
    <revision>
      <id>1477084</id>
      <parentid>1476812</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:18:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Сохтан: rich-шаблон (WC2026)</comment>
      <origin>1477084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11431" sha1="p41u0fsz73o6cc2yl31329gfzh2pw0a" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:24em;font-size:90%;text-align:left&quot;
! colspan=2 style=&quot;background:#0066b3;color:white;text-align:center;font-size:110%;padding:6px&quot; | Шотландия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|-
| colspan=2 style=&quot;text-align:center;padding:6px&quot; | [[File:Flag of Scotland.svg|180px]]
|-
! Конфедератсия
| [[УЕФА]] (Конфедератсияи футболи Аврупо)
|-
! Иштирок дар Ҷоми ҷаҳон
| 10-ум иштирок
|-
! Беҳтарин натиҷа
| марҳилаи гурӯҳӣ (8 маротиба)
|-
! Сармураббӣ
| [[Steve Clarke]]
|-
! Гурӯҳ дар 2026
| '''C''' (бо [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] [[Бразилия]], [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]], [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]])
|}

[[File:2026 FIFA World Cup emblem.svg|thumb|right|220px|Тамғаи расмии Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]

'''Шотландия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' (ба англисӣ: ''Scotland at the 2026 FIFA World Cup'') — иштироки тими миллии футболи [[Шотландия]] дар [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]], ки '''11 июн – 19 июли 2026''' дар [[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=ИМА]] [[ИМА]], [[File:Flag of Canada.svg|22px|border|alt=Канада]] [[Канада]] ва [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border|alt=Мексика]] [[Мексика]] баргузор мегардад. Ин '''23-юми Ҷоми ҷаҳонии футбол''' ва аввалин турнирест, ки бо '''формати васеъи 48 тим''' (12 гурӯҳи 4-тима) гузаронида мешавад. Ин '''10-ум иштироки''' тими миллӣ дар Ҷоми ҷаҳон аст.

Конфедератсияи кишвар: '''[[УЕФА]] (Конфедератсияи футболи Аврупо)'''.

== Роҳхат ба Ҷоми ҷаҳон ==

[[Шотландия]] тавассути '''марҳилаҳои интихобии УЕФА''' ба Ҷоми ҷаҳон ҷой гирифт. 54 тими Аврупо дар '''12 гурӯҳ''' (марти 2025 – ноябри 2025) бозӣ карданд; '''ғолибони ҳар гурӯҳ''' 12 ҷойи бевоситаро гирифтанд, ҷойҳои иловагӣ тавассути плей-оф моҳи марти 2026.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Сана !! Воқеа
|-
| '''Марти 2025''' || оғози интихоби УЕФА
|-
| '''Ноябри 2025''' || анҷоми бозиҳои гурӯҳӣ; Шотландия ҷой дар турнир ба даст овард
|-
| '''5 декабри 2025''' || ҷой дар '''Гурӯҳи C''' аз ҷониби картаги расмии Маркази Кеннеди
|}

== Сармураббӣ ва штаб ==

[[File:Steve Clarke.jpg|thumb|left|160px|Сармураббӣ '''[[Steve Clarke]]''']]

'''[[Steve Clarke]]''' — сармураббии тими миллии футболи [[Шотландия]] барои мавсими Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026.

== Гурӯҳбандӣ ==

Бар асоси картаги кашидаи '''5 декабри 2025''' дар [[Маркази санъати намояндагии Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннеди]] дар [[Вашингтон]], тими '''[[Шотландия]]''' ба '''Гурӯҳи C''' ҷой гирифт ҳамроҳи [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] [[Бразилия]], [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]], [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Ҷой !! Тим !! Б !! ГБ !! Г !! ТМ !! ГВ !! ГД !! Тфт !! Хол
|-
| 1 || align=left | [[File:Flag of Scotland.svg|22px|border|alt=Шотландия]] '''[[Шотландия]]''' || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
| 2 || align=left | [[File:Flag of Brazil.svg|22px|border|alt=Бразилия]] [[Бразилия]] || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
| 3 || align=left | [[File:Flag of Morocco.svg|22px|border|alt=Марокаш]] [[Марокаш]] || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
| 4 || align=left | [[File:Flag of Haiti.svg|22px|border|alt=Гаити]] [[Гаити]] || – || – || – || – || – || – || – || –
|}

== Ҳайати даста ==

Тими миллии футболи Шотландия '''ҳайати ниҳоии 26-нафара'''-ро ба ФИФА супурд. Сармураббии тим '''[[Steve Clarke]]'''.

=== Дарвозабонҳо ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 1 || [[Angus Gunn]] || 22 январи 1996 || align=center | 22 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]
|-
| align=center | 12 || [[Liam Kelly|Liam Kelly]] || 23 январи 1996 || align=center | 3 || align=center | 0 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Rangers F.C.|Rangers]]
|-
| align=center | 21 || [[Craig Gordon]] || 31 декабри 1982 || align=center | 84 || align=center | 0 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]
|}

=== Ҳимоятгарон ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 2 || [[Aaron Hickey]] || 10 июни 2002 || align=center | 21 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Brentford F.C.|Brentford]]
|-
| align=center | 3 || [[Andy Robertson]] || 11 марти 1994 || align=center | 94 || align=center | 4 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Liverpool F.C.|Liverpool]]
|-
| align=center | 5 || [[Grant Hanley]] || 20 ноябри 1991 || align=center | 68 || align=center | 2 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Hibernian F.C.|Hibernian]]
|-
| align=center | 6 || [[Kieran Tierney]] || 5 июни 1997 || align=center | 56 || align=center | 2 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Celtic F.C.|Celtic]]
|-
| align=center | 13 || [[Jack Hendry|Jack Hendry]] || 7 майи 1995 || align=center | 38 || align=center | 3 || [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|18px|border|alt=Арабистони Саудӣ]] [[Al-Ettifaq Club|Al-Ettifaq]]
|-
| align=center | 15 || [[John Souttar]] || 25 сентябри 1996 || align=center | 24 || align=center | 2 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Rangers F.C.|Rangers]]
|-
| align=center | 16 || [[Dominic Hyam]] || 20 декабри 1995 || align=center | 4 || align=center | 0 || [[File:Flag of Wales.svg|18px|border|alt=Уэльс]] [[Wrexham A.F.C.|Wrexham]]
|-
| align=center | 22 || [[Nathan Patterson|Nathan Patterson]] || 16 октябри 2001 || align=center | 26 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Everton F.C.|Everton]]
|-
| align=center | 24 || [[Anthony Ralston]] || 16 ноябри 1998 || align=center | 27 || align=center | 1 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Celtic F.C.|Celtic]]
|-
| align=center | 26 || [[Scott McKenna]] || 12 ноябри 1996 || align=center | 50 || align=center | 1 || [[File:Flag of Croatia.svg|18px|border|alt=Хорватия]] [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]]
|}

=== Ҳимоятгарони миёна ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 4 || [[Scott McTominay]] || 8 декабри 1996 || align=center | 70 || align=center | 15 || [[File:Flag of Italy.svg|18px|border|alt=Италия]] [[SSC Napoli|Napoli]]
|-
| align=center | 7 || [[John McGinn]] || 18 октябри 1994 || align=center | 86 || align=center | 20 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|-
| align=center | 8 || [[Tyler Fletcher]] || 19 марти 2007 || align=center | 2 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]]
|-
| align=center | 11 || [[Ryan Christie]] || 22 феврали 1995 || align=center | 68 || align=center | 10 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[AFC Bournemouth|Bournemouth]]
|-
| align=center | 19 || [[Lewis Ferguson]] || 24 августи 1999 || align=center | 24 || align=center | 1 || [[File:Flag of Italy.svg|18px|border|alt=Италия]] [[Bologna FC 1909|Bologna]]
|-
| align=center | 23 || [[Kenny McLean]] || 8 январи 1992 || align=center | 58 || align=center | 3 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Norwich City F.C.|Norwich City]]
|}

=== Ҳамлагарон ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 9 || [[Lyndon Dykes]] || 7 октябри 1995 || align=center | 51 || align=center | 10 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Charlton Athletic F.C.|Charlton Athletic]]
|-
| align=center | 10 || [[Ché Adams]] || 13 июли 1996 || align=center | 47 || align=center | 13 || [[File:Flag of Italy.svg|18px|border|alt=Италия]] [[Torino FC|Torino]]
|-
| align=center | 14 || [[Ross Stewart|Ross Stewart]] || 11 июли 1996 || align=center | 3 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Southampton F.C.|Southampton]]
|-
| align=center | 17 || [[Ben Gannon-Doak]] || 11 ноябри 2005 || align=center | 14 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[AFC Bournemouth|Bournemouth]]
|-
| align=center | 18 || [[George Hirst|George Hirst]] || 15 феврали 1999 || align=center | 10 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]]
|-
| align=center | 20 || [[Lawrence Shankland]] || 10 августи 1995 || align=center | 20 || align=center | 7 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]
|-
| align=center | 25 || [[Findlay Curtis]] || 9 июни 2006 || align=center | 3 || align=center | 1 || [[File:Flag of Scotland.svg|18px|border|alt=Шотландия]] [[Kilmarnock F.C.|Kilmarnock]]
|}


== Манбаъ ==
* [https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 ФИФА — Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]
* [[:en:2026 FIFA World Cup squads|2026 FIFA World Cup squads (en.wiki)]]

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
* [[Тими миллии футболи Шотландия]]

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
[[Гурӯҳ:Иштироки тимҳои миллии футбол дар Ҷоми ҷаҳон]]</text>
      <sha1>p41u0fsz73o6cc2yl31329gfzh2pw0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Англия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332088</id>
    <revision>
      <id>1477085</id>
      <parentid>1476819</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T19:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Сохтан: rich-шаблон (WC2026)</comment>
      <origin>1477085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11294" sha1="4rleu74tm6jeiarkg2dmv2veapmw0o7" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:24em;font-size:90%;text-align:left&quot;
! colspan=2 style=&quot;background:#0066b3;color:white;text-align:center;font-size:110%;padding:6px&quot; | Англия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
|-
| colspan=2 style=&quot;text-align:center;padding:6px&quot; | [[File:Flag of England.svg|180px]]
|-
! Конфедератсия
| [[УЕФА]] (Конфедератсияи футболи Аврупо)
|-
! Иштирок дар Ҷоми ҷаҳон
| 17-ум иштирок
|-
! Беҳтарин натиҷа
| '''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
! Сармураббӣ
| [[Thomas Tuchel]]
|-
! Гурӯҳ дар 2026
| '''L''' (бо [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border|alt=Хорватия]] [[Хорватия]], [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border|alt=Гана]] [[Гана]], [[File:Flag of Panama.svg|22px|border|alt=Панама]] [[Панама]])
|}

[[File:2026 FIFA World Cup emblem.svg|thumb|right|220px|Тамғаи расмии Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]

'''Англия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' (ба англисӣ: ''England at the 2026 FIFA World Cup'') — иштироки тими миллии футболи [[Англия]] дар [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]], ки '''11 июн – 19 июли 2026''' дар [[File:Flag of the United States.svg|22px|border|alt=ИМА]] [[ИМА]], [[File:Flag of Canada.svg|22px|border|alt=Канада]] [[Канада]] ва [[File:Flag of Mexico.svg|22px|border|alt=Мексика]] [[Мексика]] баргузор мегардад. Ин '''23-юми Ҷоми ҷаҳонии футбол''' ва аввалин турнирест, ки бо '''формати васеъи 48 тим''' (12 гурӯҳи 4-тима) гузаронида мешавад. Ин '''17-ум иштироки''' тими миллӣ дар Ҷоми ҷаҳон аст.

Конфедератсияи кишвар: '''[[УЕФА]] (Конфедератсияи футболи Аврупо)'''.

== Роҳхат ба Ҷоми ҷаҳон ==

[[Англия]] тавассути '''марҳилаҳои интихобии УЕФА''' ба Ҷоми ҷаҳон ҷой гирифт. 54 тими Аврупо дар '''12 гурӯҳ''' (марти 2025 – ноябри 2025) бозӣ карданд; '''ғолибони ҳар гурӯҳ''' 12 ҷойи бевоситаро гирифтанд, ҷойҳои иловагӣ тавассути плей-оф моҳи марти 2026.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Сана !! Воқеа
|-
| '''Марти 2025''' || оғози интихоби УЕФА
|-
| '''Ноябри 2025''' || анҷоми бозиҳои гурӯҳӣ; Англия ҷой дар турнир ба даст овард
|-
| '''5 декабри 2025''' || ҷой дар '''Гурӯҳи L''' аз ҷониби картаги расмии Маркази Кеннеди
|}

== Сармураббӣ ва штаб ==

[[File:Thomas Tuchel.jpg|thumb|left|160px|Сармураббӣ '''[[Thomas Tuchel]]''']]

'''[[Thomas Tuchel]]''' — сармураббии тими миллии футболи [[Англия]] барои мавсими Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026.

== Гурӯҳбандӣ ==

Бар асоси картаги кашидаи '''5 декабри 2025''' дар [[Маркази санъати намояндагии Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннеди]] дар [[Вашингтон]], тими '''[[Англия]]''' ба '''Гурӯҳи L''' ҷой гирифт ҳамроҳи [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border|alt=Хорватия]] [[Хорватия]], [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border|alt=Гана]] [[Гана]], [[File:Flag of Panama.svg|22px|border|alt=Панама]] [[Панама]].

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Ҷой !! Тим !! Б !! ГБ !! Г !! ТМ !! ГВ !! ГД !! Тфт !! Хол
|-
| 1 || align=left | [[File:Flag of England.svg|22px|border|alt=Англия]] '''[[Англия]]''' || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
| 2 || align=left | [[File:Flag of Croatia.svg|22px|border|alt=Хорватия]] [[Хорватия]] || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
| 3 || align=left | [[File:Flag of Ghana.svg|22px|border|alt=Гана]] [[Гана]] || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
| 4 || align=left | [[File:Flag of Panama.svg|22px|border|alt=Панама]] [[Панама]] || – || – || – || – || – || – || – || –
|}

== Ҳайати даста ==

Тими миллии футболи Англия '''ҳайати ниҳоии 26-нафара'''-ро ба ФИФА супурд. Сармураббии тим '''[[Thomas Tuchel]]'''.

=== Дарвозабонҳо ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 1 || [[Jordan Pickford]] || 7 марти 1994 || align=center | 84 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Everton F.C.|Everton]]
|-
| align=center | 13 || [[Dean Henderson]] || 12 марти 1997 || align=center | 5 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]]
|-
| align=center | 23 || [[James Trafford]] || 10 октябри 2002 || align=center | 2 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|}

=== Ҳимоятгарон ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 2 || [[Ezri Konsa]] || 23 октябри 1997 || align=center | 20 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|-
| align=center | 3 || [[Nico O'Reilly]] || 21 марти 2005 || align=center | 5 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|-
| align=center | 5 || [[John Stones]] || 28 майи 1994 || align=center | 89 || align=center | 3 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|-
| align=center | 6 || [[Marc Guéhi]] || 13 июли 2000 || align=center | 29 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Manchester City F.C.|Manchester City]]
|-
| align=center | 12 || [[Trevoh Chalobah]] || 5 июли 1999 || align=center | 1 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Chelsea F.C.|Chelsea]]
|-
| align=center | 15 || [[Dan Burn]] || 9 майи 1992 || align=center | 8 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]
|-
| align=center | 24 || [[Reece James]] || 8 декабри 1999 || align=center | 24 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Chelsea F.C.|Chelsea]]
|-
| align=center | 25 || [[Djed Spence]] || 9 августи 2000 || align=center | 6 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]
|-
| align=center | 26 || [[Jarell Quansah]] || 29 январи 2003 || align=center | 3 || align=center | 0 || [[File:Flag of Germany.svg|18px|border|alt=Олмон]] [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]]
|}

=== Ҳимоятгарони миёна ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 4 || [[Declan Rice]] || 14 январи 1999 || align=center | 73 || align=center | 7 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
|-
| align=center | 8 || [[Elliot Anderson|Elliot Anderson]] || 6 ноябри 2002 || align=center | 9 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]]
|-
| align=center | 10 || [[Jude Bellingham]] || 29 июни 2003 || align=center | 48 || align=center | 6 || [[File:Flag of Spain.svg|18px|border|alt=Испания]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|-
| align=center | 14 || [[Jordan Henderson]] || 17 июни 1990 || align=center | 90 || align=center | 3 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Brentford F.C.|Brentford]]
|-
| align=center | 16 || [[Kobbie Mainoo]] || 19 апрели 2005 || align=center | 14 || align=center | 0 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Manchester United F.C.|Manchester United]]
|-
| align=center | 17 || [[Morgan Rogers]] || 26 июли 2002 || align=center | 15 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|-
| align=center | 21 || [[Eberechi Eze]] || 29 июни 1998 || align=center | 17 || align=center | 3 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
|}

=== Ҳамлагарон ===

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%&quot;
! № !! Бозингар !! Зодрӯз !! Бозиҳо !! Голҳо !! Клуб
|-
| align=center | 7 || [[Bukayo Saka]] || 5 сентябри 2001 || align=center | 49 || align=center | 14 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
|-
| align=center | 9 || [[Harry Kane]] || 28 июли 1993 || align=center | 114 || align=center | 79 || [[File:Flag of Germany.svg|18px|border|alt=Олмон]] [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]
|-
| align=center | 11 || [[Marcus Rashford]] || 31 октябри 1997 || align=center | 72 || align=center | 18 || [[File:Flag of Spain.svg|18px|border|alt=Испания]] [[FC Barcelona|Barcelona]]
|-
| align=center | 18 || [[Anthony Gordon|Anthony Gordon]] || 24 феврали 2001 || align=center | 19 || align=center | 3 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Newcastle United F.C.|Newcastle United]]
|-
| align=center | 19 || [[Ollie Watkins]] || 30 декабри 1995 || align=center | 22 || align=center | 7 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Aston Villa F.C.|Aston Villa]]
|-
| align=center | 20 || [[Noni Madueke]] || 10 марти 2002 || align=center | 11 || align=center | 1 || [[File:Flag of England.svg|18px|border|alt=Англия]] [[Arsenal F.C.|Arsenal]]
|-
| align=center | 22 || [[Ivan Toney]] || 16 марти 1996 || align=center | 8 || align=center | 1 || [[File:Flag of Saudi Arabia.svg|18px|border|alt=Арабистони Саудӣ]] [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]
|}


== Манбаъ ==
* [https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 ФИФА — Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]
* [[:en:2026 FIFA World Cup squads|2026 FIFA World Cup squads (en.wiki)]]

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
* [[Тими миллии футболи Англия]]

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026]]
[[Гурӯҳ:Иштироки тимҳои миллии футбол дар Ҷоми ҷаҳон]]</text>
      <sha1>4rleu74tm6jeiarkg2dmv2veapmw0o7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдувалӣ Нодирӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332140</id>
    <revision>
      <id>1476997</id>
      <timestamp>2026-06-16T13:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Шахс |ном                = Абдувалӣ Нодиров |номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич |тасвир             = |вазифа             = Сардори Раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии МД ТМТ «Шаҳнавоз» |тартиб             = |парчам             = Flag of Tajikistan.svg |парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg |т...</comment>
      <origin>1476997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4222" sha1="1l67js4aybrmummdlc7kzc85r0oid8f" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Абдувалӣ Нодиров
|номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич
|тасвир             =
|вазифа             = Сардори Раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии МД ТМТ «Шаҳнавоз»
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 23.12.1982
|зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Кӯшониён}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав]] (2010)
|касб               = [[Рӯзноманигор]], [[Омӯзгор]]
|ҷоизаҳо            = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2025), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон
}}

'''Абдувалӣ Нодирӣ''' (''Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич''; зод. 23 декабри 1982, ноҳияи Кӯшониён, вилояти Хатлон) — рӯзноманигор ва барандаи телевизион, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2017).

== Зиндагинома ва таҳсилот ==
Абдувалӣ Нодиров 23 декабри соли 1982 дар ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Солҳои 1989–2000 дар мактаби миёнаи №54-и ҳамин ноҳия таҳсил намудааст. Солҳои 2003–2006 факултаи филологияи тоҷики Коллеҷи омӯзгории Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав ва солҳои 2007–2010 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро хатм кардааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кории худро соли 2000 ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик ва синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи №12-и ноҳияи Бохтар оғоз намуда, то соли 2005 дар ин вазифа кор кардааст. Аз соли 2005 фаъолияти худро дар соҳаи ВАО ва телевизион оғоз намуда, солҳои 2005–2007 муҳаррири радиои вилояти Хатлон, солҳои  2007–2009 муҳаррири телевизиони Хатлон, солҳои 2009–2017 муҳаррири варзидаи идораи таҳлилии [[ТВ Ҷаҳоннамо]] ва ҳамзамон солҳои 2009–2012 муҳаррири шабакаи мустақими радиои «[[Садои Душанбе]]» ва 2015–2016 муҳаррири радиои «Ховар»-и назди [[Ховар (хабаргузорӣ)|АМИТ Ховар]] буд. Дар солҳои 2017–2023 журналист дар идораи фарҳангӣ-фароғатии [[ТВ Душанбе]] ва ҳамзамон солҳои 2019–2020 журналист дар ҳафтаномаи «Мароми пойтахт», соли 2023 мудири шуъбаи сабти студиявии [[ТВ Шаҳнавоз]] буд ва аз соли 2024  токунун сардори раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии ТВ Шаҳнавоз мебошад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==

* '''2015''' - Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* '''2020''' - [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]];
* '''2022''' - [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]];
* '''2025''' - барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>1l67js4aybrmummdlc7kzc85r0oid8f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1476998</id>
      <parentid>1476997</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1476998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4136" sha1="imhgm7g1hr1fjp5dytolsr6dracq4kd" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Абдувалӣ Нодирӣ
|номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 23.12.1982
|зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Бохтар|ноҳияи Кӯшониён}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав]] (2010)
|пеша               = {{рӯзноманигор}}
|ҷоизаҳо            = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2025), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон
}}

'''Абдувалӣ Нодирӣ''' (''Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич''; зод. [[23 декабр]]и [[1982]], [[ноҳияи Бохтар]], вилояти Хатлон) — [[рӯзноманигор]] ва барандаи телевизион, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2017).

== Зиндагинома ва таҳсилот ==
Абдувалӣ Нодиров 23 декабри соли 1982 дар ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Солҳои 1989—2000 дар мактаби миёнаи № 54-и ҳамин ноҳия таҳсил намудааст. Солҳои 2003—2006 факултаи филологияи тоҷики Коллеҷи омӯзгории Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав ва солҳои 2007—2010 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро хатм кардааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кории худро соли 2000 ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик ва синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи № 12-и ноҳияи Бохтар оғоз намуда, то соли 2005 дар ин вазифа кор кардааст. Аз соли 2005 фаъолияти худро дар соҳаи ВАО ва телевизион оғоз намуда, солҳои 2005—2007 муҳаррири радиои вилояти Хатлон, солҳои 2007—2009 муҳаррири телевизиони Хатлон, солҳои 2009—2017 муҳаррири варзидаи идораи таҳлилии [[ТВ Ҷаҳоннамо]] ва ҳамзамон солҳои 2009—2012 муҳаррири шабакаи мустақими радиои «[[Садои Душанбе]]» ва 2015—2016 муҳаррири радиои «Ховар»-и назди [[Ховар (хабаргузорӣ)|АМИТ Ховар]] буд. Дар солҳои 2017—2023 журналист дар идораи фарҳангӣ-фароғатии [[ТВ Душанбе]] ва ҳамзамон солҳои 2019—2020 журналист дар ҳафтаномаи «Мароми пойтахт», соли 2023 мудири шуъбаи сабти студиявии [[ТВ Шаҳнавоз]] буд ва аз соли 2024 токунун сардори раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии ТВ Шаҳнавоз мебошад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* '''2015''' — Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* '''2020''' — [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]];
* '''2022''' — [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]];
* '''2025''' — барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>imhgm7g1hr1fjp5dytolsr6dracq4kd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1476999</id>
      <parentid>1476998</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷоизаву унвонҳо */</comment>
      <origin>1476999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4112" sha1="liq8csxrpd840vusjoe48fkjy9xpus8" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Абдувалӣ Нодирӣ
|номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 23.12.1982
|зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Бохтар|ноҳияи Кӯшониён}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав]] (2010)
|пеша               = {{рӯзноманигор}}
|ҷоизаҳо            = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2025), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон
}}

'''Абдувалӣ Нодирӣ''' (''Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич''; зод. [[23 декабр]]и [[1982]], [[ноҳияи Бохтар]], вилояти Хатлон) — [[рӯзноманигор]] ва барандаи телевизион, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2017).

== Зиндагинома ва таҳсилот ==
Абдувалӣ Нодиров 23 декабри соли 1982 дар ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Солҳои 1989—2000 дар мактаби миёнаи № 54-и ҳамин ноҳия таҳсил намудааст. Солҳои 2003—2006 факултаи филологияи тоҷики Коллеҷи омӯзгории Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав ва солҳои 2007—2010 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро хатм кардааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кории худро соли 2000 ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик ва синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи № 12-и ноҳияи Бохтар оғоз намуда, то соли 2005 дар ин вазифа кор кардааст. Аз соли 2005 фаъолияти худро дар соҳаи ВАО ва телевизион оғоз намуда, солҳои 2005—2007 муҳаррири радиои вилояти Хатлон, солҳои 2007—2009 муҳаррири телевизиони Хатлон, солҳои 2009—2017 муҳаррири варзидаи идораи таҳлилии [[ТВ Ҷаҳоннамо]] ва ҳамзамон солҳои 2009—2012 муҳаррири шабакаи мустақими радиои «[[Садои Душанбе]]» ва 2015—2016 муҳаррири радиои «Ховар»-и назди [[Ховар (хабаргузорӣ)|АМИТ Ховар]] буд. Дар солҳои 2017—2023 журналист дар идораи фарҳангӣ-фароғатии [[ТВ Душанбе]] ва ҳамзамон солҳои 2019—2020 журналист дар ҳафтаномаи «Мароми пойтахт», соли 2023 мудири шуъбаи сабти студиявии [[ТВ Шаҳнавоз]] буд ва аз соли 2024 токунун сардори раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии ТВ Шаҳнавоз мебошад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* 2015 — Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* 2020 — [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]];
* 2022 — [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]];
* 2025 — барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>liq8csxrpd840vusjoe48fkjy9xpus8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477000</id>
      <parentid>1476999</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4387" sha1="ls7sosqpzpuziw9b20tzllcg0hk80sb" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Абдувалӣ Нодирӣ
|номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 23.12.1982
|зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Бохтар|ноҳияи Кӯшониён}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав]] (2010)
|пеша               = {{рӯзноманигор}}
|ҷоизаҳо            = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2025), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон
}}

'''Абдувалӣ Нодирӣ''' (''Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич''; зод. [[23 декабр]]и [[1982]], [[ноҳияи Бохтар]], вилояти Хатлон) — [[рӯзноманигор]] ва барандаи телевизион, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2017).

== Зиндагинома ва таҳсилот ==
Абдувалӣ Нодиров 23 декабри соли 1982 дар ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Солҳои 1989—2000 дар мактаби миёнаи № 54-и ҳамин ноҳия таҳсил намудааст. Солҳои 2003—2006 факултаи филологияи тоҷики Коллеҷи омӯзгории Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав ва солҳои 2007—2010 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро хатм кардааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кории худро соли 2000 ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик ва синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи № 12-и ноҳияи Бохтар оғоз намуда, то соли 2005 дар ин вазифа кор кардааст. Аз соли 2005 фаъолияти худро дар соҳаи ВАО ва телевизион оғоз намуда, солҳои 2005—2007 муҳаррири радиои вилояти Хатлон, солҳои 2007—2009 муҳаррири телевизиони Хатлон, солҳои 2009—2017 муҳаррири варзидаи идораи таҳлилии [[ТВ Ҷаҳоннамо]] ва ҳамзамон солҳои 2009—2012 муҳаррири шабакаи мустақими радиои «[[Садои Душанбе]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://abduvali.wordpress.com/%d0%bc%d1%83%d1%81%d0%be%d1%85%d0%b8%d0%b1%d0%b0/|title=Мусоҳибаи сомонаи Ману ту бо Абдували Нодиров|website=ЗАВРАҚИ МЕҲР|date=2010-06-19|lang=|accessdate=2026-06-16}}&lt;/ref&gt; ва 2015—2016 муҳаррири радиои «Ховар»-и назди [[Ховар (хабаргузорӣ)|АМИТ Ховар]] буд. Дар солҳои 2017—2023 журналист дар идораи фарҳангӣ-фароғатии [[ТВ Душанбе]] ва ҳамзамон солҳои 2019—2020 журналист дар ҳафтаномаи «Мароми пойтахт», соли 2023 мудири шуъбаи сабти студиявии [[ТВ Шаҳнавоз]] буд ва аз соли 2024 токунун сардори раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии ТВ Шаҳнавоз мебошад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* 2015 — Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* 2020 — [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]];
* 2022 — [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]];
* 2025 — барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>ls7sosqpzpuziw9b20tzllcg0hk80sb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477001</id>
      <parentid>1477000</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4203" sha1="5iyyi8j862ccp47bl7ci1ctjvscvnar" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Абдувалӣ Нодирӣ
|номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 23.12.1982
|зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Бохтар|ноҳияи Кӯшониён}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав]] (2010)
|пеша               = {{рӯзноманигор}}
|ҷоизаҳо            = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2025)
}}

'''Абдувалӣ Нодирӣ''' (''Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич''; зод. [[23 декабр]]и [[1982]], [[ноҳияи Бохтар]], вилояти Хатлон) — [[рӯзноманигор]] ва барандаи телевизион, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2017).

== Зиндагинома ва таҳсилот ==
Абдувалӣ Нодиров 23 декабри соли 1982 дар ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Солҳои 1989—2000 дар мактаби миёнаи № 54-и ҳамин ноҳия таҳсил намудааст. Солҳои 2003—2006 факултаи филологияи тоҷики Коллеҷи омӯзгории Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав ва солҳои 2007—2010 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро хатм кардааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кории худро соли 2000 ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик ва синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи № 12-и ноҳияи Бохтар оғоз намуда, то соли 2005 дар ин вазифа кор кардааст. Аз соли 2005 фаъолияти худро дар соҳаи ВАО ва телевизион оғоз намуда, солҳои 2005—2007 муҳаррири радиои вилояти Хатлон, солҳои 2007—2009 муҳаррири телевизиони Хатлон, солҳои 2009—2017 муҳаррири варзидаи идораи таҳлилии [[ТВ Ҷаҳоннамо]] ва ҳамзамон солҳои 2009—2012 муҳаррири шабакаи мустақими радиои «[[Садои Душанбе]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://abduvali.wordpress.com/%d0%bc%d1%83%d1%81%d0%be%d1%85%d0%b8%d0%b1%d0%b0/|title=Мусоҳибаи сомонаи Ману ту бо Абдували Нодиров|website=ЗАВРАҚИ МЕҲР|date=2010-06-19|lang=|accessdate=2026-06-16}}&lt;/ref&gt; ва 2015—2016 муҳаррири радиои «Ховар»-и назди [[Ховар (хабаргузорӣ)|АМИТ Ховар]] буд. Дар солҳои 2017—2023 журналист дар идораи фарҳангӣ-фароғатии [[ТВ Душанбе]] ва ҳамзамон солҳои 2019—2020 журналист дар ҳафтаномаи «Мароми пойтахт», соли 2023 мудири шуъбаи сабти студиявии [[ТВ Шаҳнавоз]] буд ва аз соли 2024 токунун сардори раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии ТВ Шаҳнавоз мебошад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* 2015 — Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* 2020 — [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]];
* 2022 — [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]];
* 2025 — барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>5iyyi8j862ccp47bl7ci1ctjvscvnar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477002</id>
      <parentid>1477001</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T13:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Зиндагинома ва таҳсилот */</comment>
      <origin>1477002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4181" sha1="c7lx99bfqr2ykpi0iqf5rcboq8zkao6" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Абдувалӣ Нодирӣ
|номи аслӣ          = Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 23.12.1982
|зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|ноҳияи Бохтар|ноҳияи Кӯшониён}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав]] (2010)
|пеша               = {{рӯзноманигор}}
|ҷоизаҳо            = Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2025)
}}

'''Абдувалӣ Нодирӣ''' (''Нодиров Абдувалӣ Қурбоналиевич''; зод. [[23 декабр]]и [[1982]], [[ноҳияи Бохтар]], вилояти Хатлон) — [[рӯзноманигор]] ва барандаи телевизион, узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (2017).

== Зиндагинома ==
Абдувалӣ Нодиров 23 декабри соли 1982 дар ноҳияи Бохтар ба дунё омадааст. Солҳои 1989—2000 дар мактаби миёнаи № 54-и ҳамин ноҳия таҳсил намудааст. Солҳои 2003—2006 факултаи филологияи тоҷики Коллеҷи омӯзгории Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав ва солҳои 2007—2010 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро хатм кардааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кории худро соли 2000 ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик ва синфҳои ибтидоӣ дар мактаби миёнаи № 12-и ноҳияи Бохтар оғоз намуда, то соли 2005 дар ин вазифа кор кардааст. Аз соли 2005 фаъолияти худро дар соҳаи ВАО ва телевизион оғоз намуда, солҳои 2005—2007 муҳаррири радиои вилояти Хатлон, солҳои 2007—2009 муҳаррири телевизиони Хатлон, солҳои 2009—2017 муҳаррири варзидаи идораи таҳлилии [[ТВ Ҷаҳоннамо]] ва ҳамзамон солҳои 2009—2012 муҳаррири шабакаи мустақими радиои «[[Садои Душанбе]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://abduvali.wordpress.com/%d0%bc%d1%83%d1%81%d0%be%d1%85%d0%b8%d0%b1%d0%b0/|title=Мусоҳибаи сомонаи Ману ту бо Абдували Нодиров|website=ЗАВРАҚИ МЕҲР|date=2010-06-19|lang=|accessdate=2026-06-16}}&lt;/ref&gt; ва 2015—2016 муҳаррири радиои «Ховар»-и назди [[Ховар (хабаргузорӣ)|АМИТ Ховар]] буд. Дар солҳои 2017—2023 журналист дар идораи фарҳангӣ-фароғатии [[ТВ Душанбе]] ва ҳамзамон солҳои 2019—2020 журналист дар ҳафтаномаи «Мароми пойтахт», соли 2023 мудири шуъбаи сабти студиявии [[ТВ Шаҳнавоз]] буд ва аз соли 2024 токунун сардори раёсати филмҳо ва барномаҳои мусиқии ТВ Шаҳнавоз мебошад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* 2015 — Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* 2020 — [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]];
* 2022 — [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]];
* 2025 — барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>c7lx99bfqr2ykpi0iqf5rcboq8zkao6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:SoFi Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332141</id>
    <revision>
      <id>1477022</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:NRG Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332142</id>
    <revision>
      <id>1477023</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Mercedes-Benz Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332143</id>
    <revision>
      <id>1477024</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Lumen Field</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332144</id>
    <revision>
      <id>1477025</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Lincoln Financial Field</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332145</id>
    <revision>
      <id>1477026</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Levi's Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332146</id>
    <revision>
      <id>1477027</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Hard Rock Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332147</id>
    <revision>
      <id>1477028</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:49:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Gillette Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332148</id>
    <revision>
      <id>1477029</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Estadio BBVA</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332149</id>
    <revision>
      <id>1477030</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Estadio Akron</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332150</id>
    <revision>
      <id>1477031</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:BMO Field</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332151</id>
    <revision>
      <id>1477032</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:BC Place</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332152</id>
    <revision>
      <id>1477033</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:AT&amp;T Stadium</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332153</id>
    <revision>
      <id>1477034</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Эквадор дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332154</id>
    <revision>
      <id>1477035</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Парагвай дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332155</id>
    <revision>
      <id>1477036</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Гаити дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332156</id>
    <revision>
      <id>1477037</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Гана дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332157</id>
    <revision>
      <id>1477038</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Сенегал дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332158</id>
    <revision>
      <id>1477039</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Тунис дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332159</id>
    <revision>
      <id>1477040</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Марокаш дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332160</id>
    <revision>
      <id>1477041</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Африқои Ҷанубӣ дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332161</id>
    <revision>
      <id>1477042</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Миср дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332162</id>
    <revision>
      <id>1477043</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Соҳили Оҷ дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332163</id>
    <revision>
      <id>1477044</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Кабо-Верде дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332164</id>
    <revision>
      <id>1477045</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Алҷазоир дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332165</id>
    <revision>
      <id>1477046</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Зеландияи Нав дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332166</id>
    <revision>
      <id>1477047</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Ироқ дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332167</id>
    <revision>
      <id>1477048</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Қатар дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332168</id>
    <revision>
      <id>1477049</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Урдун дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332169</id>
    <revision>
      <id>1477050</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Эрон дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332170</id>
    <revision>
      <id>1477051</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Австралия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332171</id>
    <revision>
      <id>1477052</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Белгия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332172</id>
    <revision>
      <id>1477053</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:56:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Хорватия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332173</id>
    <revision>
      <id>1477055</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Чехия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332174</id>
    <revision>
      <id>1477056</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:57:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Шветсия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332175</id>
    <revision>
      <id>1477057</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Туркия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332176</id>
    <revision>
      <id>1477058</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Швейтсария дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332177</id>
    <revision>
      <id>1477059</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Норвегия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332178</id>
    <revision>
      <id>1477060</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Нидерланд дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332179</id>
    <revision>
      <id>1477061</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Португалия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332180</id>
    <revision>
      <id>1477062</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:58:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Испания дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332181</id>
    <revision>
      <id>1477063</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Олмон дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332182</id>
    <revision>
      <id>1477064</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Фаронса дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332183</id>
    <revision>
      <id>1477065</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:59:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Ҷумҳурии Демократии Конго дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332184</id>
    <revision>
      <id>1477066</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Босния ва Ҳерсеговина дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332185</id>
    <revision>
      <id>1477067</id>
      <timestamp>2026-06-16T18:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Курасао дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332186</id>
    <revision>
      <id>1477068</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Арабистони Саудӣ дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332187</id>
    <revision>
      <id>1477069</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Кореяи Ҷанубӣ дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332188</id>
    <revision>
      <id>1477070</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Япония дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332189</id>
    <revision>
      <id>1477071</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Уругвай дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332190</id>
    <revision>
      <id>1477072</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Колумбия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332191</id>
    <revision>
      <id>1477073</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Мексика дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332192</id>
    <revision>
      <id>1477074</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:ИМА дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332193</id>
    <revision>
      <id>1477075</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:03:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Ӯзбекистон дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332194</id>
    <revision>
      <id>1477076</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Канада дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332195</id>
    <revision>
      <id>1477077</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Аргентина дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332196</id>
    <revision>
      <id>1477078</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Бразилия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332197</id>
    <revision>
      <id>1477079</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Австрия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332198</id>
    <revision>
      <id>1477080</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Шотландия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332199</id>
    <revision>
      <id>1477081</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Англия дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>1</ns>
    <id>332200</id>
    <revision>
      <id>1477082</id>
      <timestamp>2026-06-16T19:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/wiki-world-cup-2026</comment>
      <origin>1477082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p" xml:space="preserve">{{Вики Ҷоми ҷаҳониро дӯст медорад}}</text>
      <sha1>isr6w4zpxct5unf1muaennc5wdy720p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Тақсимот</title>
    <ns>14</ns>
    <id>332201</id>
    <redirect title="Гурӯҳ:Тавзеъи тиҷорӣ" />
    <revision>
      <id>1477116</id>
      <timestamp>2026-06-17T03:10:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Гурӯҳ:Тақсимот]] to [[Гурӯҳ:Тавзеъи тиҷорӣ]]</comment>
      <origin>1477116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="scyl98mnkuixux2e6gdyx6kr1b6r3y0" xml:space="preserve">#равона [[:Гурӯҳ:Тавзеъи тиҷорӣ]]</text>
      <sha1>scyl98mnkuixux2e6gdyx6kr1b6r3y0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юн Сук Ёол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332202</id>
    <redirect title="Юн Сок Ёл" />
    <revision>
      <id>1477121</id>
      <timestamp>2026-06-17T05:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Юн Сук Ёол]] to [[Юн Сок Ёл]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1477121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="e9lsyuf69mmdh53n64sjnq36drqjkuo" xml:space="preserve">#равона [[Юн Сок Ёл]]</text>
      <sha1>e9lsyuf69mmdh53n64sjnq36drqjkuo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Халиҷи Ботник</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332203</id>
    <revision>
      <id>1477124</id>
      <timestamp>2026-06-17T08:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Ботник''' ({{lang-fi|Pohjanlahti}}, {{lang-sv|Bottniska viken}}, рус. [[:ru:Архаизм|арх.]] ''Каяно-море''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|title=Новгородские владения на берегах Ботнического залива (XIII-XIV вв.)|author=Шаскольский И.П.|access-date=2024-06-22|archive-date=2016-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930023241/http://a...</comment>
      <origin>1477124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="3llcj5a16v26jq3lm28pxevk6ytfdgg" xml:space="preserve">'''Ботник''' ({{lang-fi|Pohjanlahti}}, {{lang-sv|Bottniska viken}}, рус. [[:ru:Архаизм|арх.]] ''Каяно-море''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|title=Новгородские владения на берегах Ботнического залива (XIII-XIV вв.)|author=Шаскольский И.П.|access-date=2024-06-22|archive-date=2016-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930023241/http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[халиҷ]] дар қисми шимолии [[баҳри Балтика]], байни [[Суэд|Шветсия]] ва [[Финланд|Финляндия]]. 

Дарозиаш 668 км, бараш то 240 км, ма­­соҳаташ 117000 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;, умқаш дар шимол 110 м, дар ҷануб то 290 м. Ботник ба ду қисм ҷудо мешавад: шимол – Боттенвик (ха­лиҷи Ботник) ва ҷануб – Боттенхав (баҳри Ботник), ки ба воситаи гулугоҳи Норра-Кваркен бо ҳам пайванданд. Бо баҳри Балтика ба воситаи гулугоҳи Сёдра – Кваркени байни ҷазираҳои Аланд ва соҳили Шветсия пайваст аст. Аз ноябр то июн ях мебандад. Ҳарорати об дар тирамоҳу зимистон 0&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;С, то­бис­­тон то 13&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;С. Бандарҳои асосиаш: Васа, Оулу (Улеаборг), Пори (Финляндия), Лулео Умео (Шветсия).</text>
      <sha1>3llcj5a16v26jq3lm28pxevk6ytfdgg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477125</id>
      <parentid>1477124</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1917" sha1="tawtntwt00nblrjlc7qsdjg9xkqs1ux" xml:space="preserve">{{Халиҷ}}
'''Ботник''' ({{lang-fi|Pohjanlahti}}, {{lang-sv|Bottniska viken}}, рус. [[:ru:Архаизм|арх.]] ''Каяно-море''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|title=Новгородские владения на берегах Ботнического залива (XIII-XIV вв.)|author=Шаскольский И.П.|access-date=2024-06-22|archive-date=2016-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930023241/http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[халиҷ]] дар қисми шимолии [[баҳри Балтика]], байни [[Суэд|Шветсия]] ва [[Финланд|Финляндия]]. 

Дарозиаш 668 км, бараш то 240 км, ма­­соҳаташ 117000 км², умқаш дар шимол 110 м, дар ҷануб то 290 м. Ботник ба ду қисм ҷудо мешавад: шимол – Боттенвик (ха­лиҷи Ботник) ва ҷануб – Боттенхав (баҳри Ботник), ки ба воситаи гулугоҳи Норра-Кваркен бо ҳам пайванданд. Бо баҳри Балтика ба воситаи гулугоҳи Сёдра – Кваркени байни ҷазираҳои Аланд ва соҳили Шветсия пайваст аст. Аз ноябр то июн ях мебандад. Ҳарорати об дар тирамоҳу зимистон 0°С, то­бис­­тон то 13°С. Бандарҳои асосиаш: Васа, Оулу (Улеаборг), Пори (Финляндия), Лулео Умео (Шветсия).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботник|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои баҳри Балтика]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Финландия]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Суэд]]</text>
      <sha1>tawtntwt00nblrjlc7qsdjg9xkqs1ux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477126</id>
      <parentid>1477125</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rabboni Hakimzoda moved page [[Ботник]] to [[Халиҷи Ботник]]</comment>
      <origin>1477125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1917" sha1="tawtntwt00nblrjlc7qsdjg9xkqs1ux" xml:space="preserve">{{Халиҷ}}
'''Ботник''' ({{lang-fi|Pohjanlahti}}, {{lang-sv|Bottniska viken}}, рус. [[:ru:Архаизм|арх.]] ''Каяно-море''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|title=Новгородские владения на берегах Ботнического залива (XIII-XIV вв.)|author=Шаскольский И.П.|access-date=2024-06-22|archive-date=2016-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930023241/http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[халиҷ]] дар қисми шимолии [[баҳри Балтика]], байни [[Суэд|Шветсия]] ва [[Финланд|Финляндия]]. 

Дарозиаш 668 км, бараш то 240 км, ма­­соҳаташ 117000 км², умқаш дар шимол 110 м, дар ҷануб то 290 м. Ботник ба ду қисм ҷудо мешавад: шимол – Боттенвик (ха­лиҷи Ботник) ва ҷануб – Боттенхав (баҳри Ботник), ки ба воситаи гулугоҳи Норра-Кваркен бо ҳам пайванданд. Бо баҳри Балтика ба воситаи гулугоҳи Сёдра – Кваркени байни ҷазираҳои Аланд ва соҳили Шветсия пайваст аст. Аз ноябр то июн ях мебандад. Ҳарорати об дар тирамоҳу зимистон 0°С, то­бис­­тон то 13°С. Бандарҳои асосиаш: Васа, Оулу (Улеаборг), Пори (Финляндия), Лулео Умео (Шветсия).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботник|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои баҳри Балтика]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Финландия]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Суэд]]</text>
      <sha1>tawtntwt00nblrjlc7qsdjg9xkqs1ux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477128</id>
      <parentid>1477126</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T08:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */</comment>
      <origin>1477128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1973" sha1="4ckmflq4zihmuixl6rp26hh5q5xohfh" xml:space="preserve">{{Халиҷ}}
'''Ботник''' ({{lang-fi|Pohjanlahti}}, {{lang-sv|Bottniska viken}}, рус. [[:ru:Архаизм|арх.]] ''Каяно-море''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|title=Новгородские владения на берегах Ботнического залива (XIII-XIV вв.)|author=Шаскольский И.П.|access-date=2024-06-22|archive-date=2016-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930023241/http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[халиҷ]] дар қисми шимолии [[баҳри Балтика]], байни [[Суэд|Шветсия]] ва [[Финланд|Финляндия]]. 

Дарозиаш 668 км, бараш то 240 км, ма­­соҳаташ 117000 км², умқаш дар шимол 110 м, дар ҷануб то 290 м. Ботник ба ду қисм ҷудо мешавад: шимол – Боттенвик (ха­лиҷи Ботник) ва ҷануб – Боттенхав (баҳри Ботник), ки ба воситаи гулугоҳи Норра-Кваркен бо ҳам пайванданд. Бо баҳри Балтика ба воситаи гулугоҳи Сёдра – Кваркени байни ҷазираҳои Аланд ва соҳили Шветсия пайваст аст. Аз ноябр то июн ях мебандад. Ҳарорати об дар тирамоҳу зимистон 0°С, то­бис­­тон то 13°С. Бандарҳои асосиаш: Васа, Оулу (Улеаборг), Пори (Финляндия), Лулео Умео (Шветсия).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботник|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Халиҷҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои баҳри Балтика]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Финландия]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Суэд]]</text>
      <sha1>4ckmflq4zihmuixl6rp26hh5q5xohfh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477131</id>
      <parentid>1477128</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2016" sha1="kz061mgx49qayxxcx9ipt6bxuqtj9jm" xml:space="preserve">{{Халиҷ}}
'''Ботник''' ({{lang-fi|Pohjanlahti}}, {{lang-sv|Bottniska viken}}, рус. [[:ru:Архаизм|арх.]] ''Каяно-море''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|title=Новгородские владения на берегах Ботнического залива (XIII-XIV вв.)|author=Шаскольский И.П.|access-date=2024-06-22|archive-date=2016-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930023241/http://annales.info/rus/novgorod/novgbotn.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[халиҷ]] дар қисми шимолии [[баҳри Балтика]], байни [[Суэд|Шветсия]] ва [[Финланд|Финляндия]]. 

Дарозиаш 668 км, бараш то 240 км, ма­­соҳаташ 117000 км², умқаш дар шимол 110 м, дар ҷануб то 290 м. Ботник ба ду қисм ҷудо мешавад: шимол – Боттенвик (ха­лиҷи Ботник) ва ҷануб – Боттенхав (баҳри Ботник), ки ба воситаи гулугоҳи Норра-Кваркен бо ҳам пайванданд. Бо баҳри Балтика ба воситаи [[Гулугоҳи Сёдра-Кваркен|гулугоҳи Сёдра-Кваркени]] байни ҷазираҳои Аланд ва соҳили Шветсия пайваст аст. Аз ноябр то июн ях мебандад. Ҳарорати об дар тирамоҳу зимистон 0°С, то­бис­­тон то 13°С. Бандарҳои асосиаш: Васа, Оулу (Улеаборг), Пори (Финляндия), Лулео Умео (Шветсия).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботник|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Халиҷҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои баҳри Балтика]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Финландия]]
[[Гурӯҳ:Халиҷҳои Суэд]]</text>
      <sha1>kz061mgx49qayxxcx9ipt6bxuqtj9jm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ботник</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332204</id>
    <redirect title="Халиҷи Ботник" />
    <revision>
      <id>1477127</id>
      <timestamp>2026-06-17T08:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Rabboni Hakimzoda moved page [[Ботник]] to [[Халиҷи Ботник]]</comment>
      <origin>1477127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="fyvgbpw48mhcux15vs7hv4nv61ts75c" xml:space="preserve">#равона [[Халиҷи Ботник]]</text>
      <sha1>fyvgbpw48mhcux15vs7hv4nv61ts75c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Халиҷҳои баҳри Балтика</title>
    <ns>14</ns>
    <id>332205</id>
    <revision>
      <id>1477129</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Новбарӣ}}  [[Гурӯҳ:Халиҷҳои уқёнуси Атла|баҳри Балтика]] [[Гурӯҳ:Баҳри Балтика]]</comment>
      <origin>1477129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="c52daorrjwpiih5tnnrn8ayjf89qvlf" xml:space="preserve">{{Новбарӣ}}

[[Гурӯҳ:Халиҷҳои уқёнуси Атла|баҳри Балтика]]
[[Гурӯҳ:Баҳри Балтика]]</text>
      <sha1>c52daorrjwpiih5tnnrn8ayjf89qvlf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ботриомикоз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332206</id>
    <revision>
      <id>1477132</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Ботриомикоз''' (аз юн. botrys – хӯша ва mykes – зан­бӯруғ) — касалии сироятии музмини ҳайвонот.  Ҳан­го­ми ботриомикоз бофтаи пайвандӣ бинобар илтиҳоб нумӯ ёфта, ба варам монанд мешавад. Ангезандаи ботриомикоз занбӯруғи Botryo­my­es as­coformans аст. Он бештар дар ҷойҳои б...</comment>
      <origin>1477132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1163" sha1="ai3vkeklne08iixjqlalto2n5i6mo3d" xml:space="preserve">'''Ботриомикоз''' (аз юн. botrys – хӯша ва mykes – зан­бӯруғ) — касалии сироятии музмини ҳайвонот.

Ҳан­го­ми ботриомикоз бофтаи пайвандӣ бинобар илтиҳоб нумӯ ёфта, ба варам монанд мешавад. Ангезандаи ботриомикоз занбӯруғи Botryo­my­es as­coformans аст. Он бештар дар ҷойҳои ба пӯст расидаи афзори асп, дар мушакҳо, роҳи нутфа, гиреҳҳои лим­­фавӣ ва пистон ҷой мегирад. Ба ботриомикоз асп, гов, моли майда ва хукҳо гирифтор мешаванд. Ботриомикозро бо роҳи ҷарроҳӣ табобат мекунанд. Барои пешгирии ботриомикоз риояи гигиенаи пар­вариши ҳайвонот аҳаммияти бузург дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботриомикоз|3|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Касалиҳои ҳайвонот]]</text>
      <sha1>ai3vkeklne08iixjqlalto2n5i6mo3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477133</id>
      <parentid>1477132</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:11:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="3bg88x3a7uk3n4wqftjorma03l5g7su" xml:space="preserve">'''Ботриомикоз''' (аз юн. botrys – хӯша ва mykes – зан­бӯруғ) — касалии сироятии музмини ҳайвонот.

Ҳан­го­ми ботриомикоз бофтаи пайвандӣ бинобар илтиҳоб нумӯ ёфта, ба варам монанд мешавад. Ангезандаи ботриомикоз занбӯруғи Botryo­my­es as­coformans аст. Он бештар дар ҷойҳои ба пӯст расидаи афзори асп, дар мушакҳо, роҳи нутфа, гиреҳҳои лим­­фавӣ ва пистон ҷой мегирад. Ба ботриомикоз асп, гов, моли майда ва хукҳо гирифтор мешаванд. Ботриомикозро бо роҳи ҷарроҳӣ табобат мекунанд. Барои пешгирии ботриомикоз риояи гигиенаи пар­вариши ҳайвонот аҳаммияти бузург дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботриомикоз|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Касалиҳои ҳайвонот]]</text>
      <sha1>3bg88x3a7uk3n4wqftjorma03l5g7su</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477134</id>
      <parentid>1477133</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1180" sha1="2uveh5wicfqb8dzjbxfhhus7s0qff8u" xml:space="preserve">'''Ботриомикоз''' (аз ({{Lang-grc|botrys}}) – хӯша ва mykes – зан­бӯруғ) — касалии сироятии музмини ҳайвонот.

Ҳан­го­ми ботриомикоз бофтаи пайвандӣ бинобар илтиҳоб нумӯ ёфта, ба варам монанд мешавад. Ангезандаи ботриомикоз занбӯруғи Botryo­my­es as­coformans аст. Он бештар дар ҷойҳои ба пӯст расидаи афзори асп, дар мушакҳо, роҳи нутфа, гиреҳҳои лим­­фавӣ ва пистон ҷой мегирад. Ба ботриомикоз асп, гов, моли майда ва хукҳо гирифтор мешаванд. Ботриомикозро бо роҳи ҷарроҳӣ табобат мекунанд. Барои пешгирии ботриомикоз риояи гигиенаи пар­вариши ҳайвонот аҳаммияти бузург дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботриомикоз|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Касалиҳои ҳайвонот]]</text>
      <sha1>2uveh5wicfqb8dzjbxfhhus7s0qff8u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477135</id>
      <parentid>1477134</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="o6znjt17u0bw0bk1a9mgcigtx51i69n" xml:space="preserve">'''Ботриомикоз'''  ({{Lang-grc|botrys}}) – хӯша ва mykes – зан­бӯруғ) — касалии сироятии музмини ҳайвонот.

Ҳан­го­ми ботриомикоз бофтаи пайвандӣ бинобар илтиҳоб нумӯ ёфта, ба варам монанд мешавад. Ангезандаи ботриомикоз занбӯруғи Botryo­my­es as­coformans аст. Он бештар дар ҷойҳои ба пӯст расидаи афзори асп, дар мушакҳо, роҳи нутфа, гиреҳҳои лим­­фавӣ ва пистон ҷой мегирад. Ба ботриомикоз асп, гов, моли майда ва хукҳо гирифтор мешаванд. Ботриомикозро бо роҳи ҷарроҳӣ табобат мекунанд. Барои пешгирии ботриомикоз риояи гигиенаи пар­вариши ҳайвонот аҳаммияти бузург дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботриомикоз|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Касалиҳои ҳайвонот]]</text>
      <sha1>o6znjt17u0bw0bk1a9mgcigtx51i69n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477136</id>
      <parentid>1477135</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1477136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="f0ou6ojqsv8b7vdr3i1p09rdtvuima0" xml:space="preserve">'''Ботриомикоз'''  ({{Lang-grc|botrys}}) – хӯша ва mykes – зан­бӯруғ) — [[касалии сироятии]] музмини ҳайвонот.

Ҳан­го­ми ботриомикоз бофтаи пайвандӣ бинобар илтиҳоб нумӯ ёфта, ба варам монанд мешавад. Ангезандаи ботриомикоз [[занбӯруғи Botryo­my­es as­coformans]] аст. Он бештар дар ҷойҳои ба пӯст расидаи афзори асп, дар мушакҳо, роҳи нутфа, гиреҳҳои лим­­фавӣ ва пистон ҷой мегирад. Ба ботриомикоз асп, гов, моли майда ва хукҳо гирифтор мешаванд. Ботриомикозро бо роҳи ҷарроҳӣ табобат мекунанд. Барои пешгирии ботриомикоз риояи гигиенаи пар­вариши ҳайвонот аҳаммияти бузург дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Ботриомикоз|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Касалиҳои ҳайвонот]]</text>
      <sha1>f0ou6ojqsv8b7vdr3i1p09rdtvuima0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зафар Аскар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332207</id>
    <revision>
      <id>1477137</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Шахс |ном                = Зафар Аскар |номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович |тасвир             = |вазифа             = Дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии ДМТ |тартиб             = |парчам             = Flag of Tajikistan.svg |парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg |таърихи таваллуд   = 17 ию...</comment>
      <origin>1477137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3376" sha1="bcej3wyk72dlool4q5fb0layb0qb297" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = Дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии ДМТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = [[17 июн]]и [[1981]]
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филологӣ}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]] (2019)
|касб               = [[Рӯзноманигор]], [[Олим]], [[Муҳаққиқ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевидение ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. 17 июни 1981) — рӯзноманигор, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон.

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==

* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>bcej3wyk72dlool4q5fb0layb0qb297</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477138</id>
      <parentid>1477137</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3258" sha1="0qomlpmy4pravbq6zik6ttk1b9rcjbe" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = [[17 июн]]и [[1981]]
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филологӣ}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]] (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — [[рӯзноманигор]], муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>0qomlpmy4pravbq6zik6ttk1b9rcjbe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477139</id>
      <parentid>1477138</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3661" sha1="kr3v83pw0xeh3k979r7op0m6xvsda0b" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = [[17 июн]]и [[1981]]
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филологӣ}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]] (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — [[рӯзноманигор]], муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>kr3v83pw0xeh3k979r7op0m6xvsda0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477141</id>
      <parentid>1477139</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="o0yhf3msg94zq52e8f6i9ht4k8jt09w" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филологӣ}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]] (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — [[рӯзноманигор]], муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>o0yhf3msg94zq52e8f6i9ht4k8jt09w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477142</id>
      <parentid>1477141</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3655" sha1="i5ezert3ycb4sfpj482osrjl1yfnay9" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филологӣ}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]] (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>i5ezert3ycb4sfpj482osrjl1yfnay9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477143</id>
      <parentid>1477142</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3669" sha1="m3ljkts62mp6v1h399lcv46y0mdtzk9" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвони илмӣ|0|0}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>m3ljkts62mp6v1h399lcv46y0mdtzk9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477144</id>
      <parentid>1477143</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3673" sha1="nmlxn4leztdcpuexqlxcysirzgfk3na" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвонҳои илмӣ|0|0}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>nmlxn4leztdcpuexqlxcysirzgfk3na</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477145</id>
      <parentid>1477144</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:30:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3672" sha1="ccjy4e048irlwtye40n89rhegrjfj72" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвонҳои илмӣ||1}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>ccjy4e048irlwtye40n89rhegrjfj72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477146</id>
      <parentid>1477145</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3693" sha1="6ds2uh9donfovxr4xz0hsgi4yn91rn4" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвонҳои илмӣ||1}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2023);
* Аълочии фарҳанги ҶуТоҷикистон (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>6ds2uh9donfovxr4xz0hsgi4yn91rn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477148</id>
      <parentid>1477146</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷоизаҳо ва унвонҳо */</comment>
      <origin>1477148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="71086s7frgt104v374mr24g2y21fc1b" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвонҳои илмӣ||1}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филологӣ (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);
* [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>71086s7frgt104v374mr24g2y21fc1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477149</id>
      <parentid>1477148</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3750" sha1="d6klz1bwv9vehl9dpv3p7wdqavvd79e" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             =
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвонҳои илмӣ||1}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филология (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);
* [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>d6klz1bwv9vehl9dpv3p7wdqavvd79e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477154</id>
      <parentid>1477149</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1477154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3776" sha1="8yldp55ixzywh04jiyca1q370cb3tum" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Зафар Аскар
|номи аслӣ          = Эшматов Зафар Аскарович
|тасвир             = Зафар Аскар.jpg
|вазифа             = 
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 17.06.1981
|зодгоҳ             = [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|дараҷаи илмӣ       = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} (2016)
|унвонҳои илмӣ      = {{унвонҳои илмӣ||1}}  (2019)
|касб               = {{рӯзноманигор}}, [[устоди донишгоҳ]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023), [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014), Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021)
|алма-матер         = Донишгоҳи миллии Тоҷикистон
}}
'''Зафар Аскар''' (''Эшматов Зафар Аскарович''; зод. [[17 июн]]и [[1981]]) — {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филология (2016), дотсент (2019). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Зафар Аскар 17 июни соли 1981 ба дунё омадааст. Таҳсилоти олиро дар бахши рӯзноманигорӣ ба поён расонидааст. Соли 2016 рисолаи номзадии худро дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардидааст.

== Корнома ==
Фаъолияти рӯзноманигории худро соли 2004 ҳамчун муҳаррири шуъбаи «Ахбор»-и Радиои Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 2008 дар ин самт фаъолият кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/ru/russkij-zafar-askar-tadzhikskoe-televidenie-ot-pervyh-opytov-do-cifrovogo-veshhaniya/|title=Зафар Аскар: Таджикское телевидение – от первых опытов до цифрового вещания|website=Национальная библиотека Таджикистана|date=2024-04-02|lang=ru|accessdate=2026-06-17}}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 2008 инҷониб фаъолияти худро бо соҳаи маорифи олии кишвар пайваста, ҳамчун устод ва дотсенти кафедраи телевидение ва радиошунавонии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекунад.

== Таълифот ==
Зафар Аскар муаллифи 1 китоби монографӣ, 35 мақолаи илмӣ ва 60 мақолаи публицистӣ мебошад. Ӯ инчунин дар таҳияи беш аз 200 барномаи радиоӣ ва 6 филми ҳуҷҷатӣ саҳм гузоштааст.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2014);
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2021);
* [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2023).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>8yldp55ixzywh04jiyca1q370cb3tum</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эшматов, Зафар Аскарович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332208</id>
    <redirect title="Зафар Аскар" />
    <revision>
      <id>1477140</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:28:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Зафар Аскар]]</comment>
      <origin>1477140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="hxaus3f8vffxfxkfkg3ku7mdox4op7x" xml:space="preserve">#равона [[Зафар Аскар]]</text>
      <sha1>hxaus3f8vffxfxkfkg3ku7mdox4op7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сандро Боттичелли</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332209</id>
    <revision>
      <id>1477147</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Сандро Боттичелли(аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии даврони Эҳё. Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст....</comment>
      <origin>1477147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="go80zdw4sp7g2p1wxw2lzhvozf9xtiy" xml:space="preserve">Сандро Боттичелли(аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии даврони Эҳё. Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва адабиёти атиқа бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:рассомон аз руи алифбо]]</text>
      <sha1>go80zdw4sp7g2p1wxw2lzhvozf9xtiy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477150</id>
      <parentid>1477147</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="0bc7kjo4izp9de2u5s8h120er3olhfa" xml:space="preserve">Сандро Боттичелли(аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии даврони Эҳё. Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва адабиёти атиқа бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:рассомон аз руи алифбо]]</text>
      <sha1>0bc7kjo4izp9de2u5s8h120er3olhfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477151</id>
      <parentid>1477150</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="go80zdw4sp7g2p1wxw2lzhvozf9xtiy" xml:space="preserve">Сандро Боттичелли(аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии даврони Эҳё. Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва адабиёти атиқа бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:рассомон аз руи алифбо]]</text>
      <sha1>go80zdw4sp7g2p1wxw2lzhvozf9xtiy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477152</id>
      <parentid>1477151</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:34:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2483" sha1="bgyi9omf0ibm7tw7umleju8w9568ote" xml:space="preserve">{{Рассом}}
Сандро Боттичелли(аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии даврони Эҳё. Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва адабиёти атиқа бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:рассомон аз руи алифбо]]</text>
      <sha1>bgyi9omf0ibm7tw7umleju8w9568ote</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477155</id>
      <parentid>1477152</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2555" sha1="dsex2jp8ij38qbil3oz2klc0zahgp6x" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Сандро Боттичелли''' (аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии [[Давраи Эҳё|даврони Эҳё.]]

== Тавсиф ==
Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва [[адабиёти атиқа]] бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. 

== Осор ==
Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:рассомон аз руи алифбо]]</text>
      <sha1>dsex2jp8ij38qbil3oz2klc0zahgp6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477156</id>
      <parentid>1477155</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T09:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2498" sha1="ifkppxzmt69ziohie1i6eq3wxgjgutu" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Сандро Боттичелли''' (аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии [[Давраи Эҳё|даврони Эҳё.]]

== Тавсиф ==
Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва [[адабиёти атиқа]] бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. 

== Осор ==
Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]</text>
      <sha1>ifkppxzmt69ziohie1i6eq3wxgjgutu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477179</id>
      <parentid>1477156</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2612" sha1="22cdz57r4db9yx6f9bpiku5268vqdnq" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Сандро Боттичелли''' (аслан Алессандро Филиппепи) (1444, Флоренсия–1510, ҳамон ҷо) —  рассоми итолиёии [[Давраи Эҳё|даврони Эҳё.]]

== Тавсиф ==
Дарси маҳоратро аз рассоми машҳур Филипо Липпи омӯхтааст. Бештар ба манзаранигорӣ ва порт­рет таваҷҷуҳ дошт, ҳарчанд доманаи эҷодаш ниҳоят фарох аст. Аз асотир ва [[адабиёти атиқа]] бо маҳорати баланд истифода бурдааст. Мусаввараҳояш бо банду баст ва мувозинати худ бинандаро мафтун месозанд, дар онҳо аз рамз, кинояю истиора устодона кор гирифта шудааст. Масалан, дар мусаввараи «Таваллуди Ноҳид» чеҳраи илоҳаи зебоӣ – назокату латофати зан ба тамом кушода шуда, дар бинанда эҳсоси эҳтирому самимиятро бедор месозад. Симои зан дар мусаввараҳои «Фаромӯшшуда», «Магнификат», «Кентавр ва Паллада» олӣ тасвир ёфтааст. 

== Осор ==
Боттичелли барои асари машҳури Данте «Мазҳакаи илоҳӣ» зиёда аз 80 расми ҷолиб офаридааст, ки аз ҳар ҷиҳат нотакроранд ва то ба ҳол дар нашри ин китоб ба забонҳои гуногуни дунё ис­­ти­фода мешаванд. «Туҳмат», «Таърихи Виргиния», «Мар­­­­­ги Лукретсия», «Саҳнае аз зиндагӣ», «Ибодат», «Таслиб», «Мав­луди Исо», «Баҳор», «Парастиши соҳир», «Юдиф ва Оло­­ферн», «Суботкорӣ» ва дигар мусаввараҳояш ҳамчун қул­лаи ба­лан­­ди санъати Аврупо эътироф шуда, дар бузургтарин ни­гористонҳои Аврупо ва Амрико маҳфузанд.

 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Сандро Боттичелли|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи кишвар]]</text>
      <sha1>22cdz57r4db9yx6f9bpiku5268vqdnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Акс:Зафар Аскар.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>332210</id>
    <revision>
      <id>1477153</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>{{Акс
| тавзеҳот       = Зафар Аскар, рӯзноманигор, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филология
| манбаъ         = https://www.facebook.com/photo/?fbid=6383765081651828&amp;set=a.488903511138044
| таърихи тавлид = 
| муаллиф        = 
}}
{{Асосноккунии истифодаи боинсоф
| мақола      = Зафар Аскар
| мақсад      = мусавварсозии мақола
| имкони иваз = 
| ҳоказо      = 
}}</comment>
      <origin>1477153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="576" sha1="awi6bv50k2l0ld22kuaja9k63depqek" xml:space="preserve">== Хулоса ==
{{Акс
| тавзеҳот       = Зафар Аскар, рӯзноманигор, муҳаққиқи соҳаи медиа, номзади илмҳои филология
| манбаъ         = https://www.facebook.com/photo/?fbid=6383765081651828&amp;set=a.488903511138044
| таърихи тавлид = 
| муаллиф        = 
}}
{{Асосноккунии истифодаи боинсоф
| мақола      = Зафар Аскар
| мақсад      = мусавварсозии мақола
| имкони иваз = 
| ҳоказо      = 
}}</text>
      <sha1>awi6bv50k2l0ld22kuaja9k63depqek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инкубатор:Расулзода Рухсора</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332211</id>
    <revision>
      <id>1477163</id>
      <timestamp>2026-06-17T09:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}} {{Олим  |ном              =   |номи аслӣ        = Расулзода Рухсора   |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]  |бар              =   |тавсифи тасвир   =   |таърихи таваллуд   = 25.09.1995  |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Д...</comment>
      <origin>1477163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16261" sha1="hh5xk5wy87hogj6d0ypuuezdytc3kgj" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              = 
 |номи аслӣ        = Расулзода Рухсора 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба        = муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |имзо             = 
 |бари имзо        = 
 |сайт             = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илм.


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст.

Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст. 

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.
Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt; 


== Пайвандҳо ==
* [http://www.example.com/ example.com]

&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>hh5xk5wy87hogj6d0ypuuezdytc3kgj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477166</id>
      <parentid>1477163</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <origin>1477166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16366" sha1="ejb6wyoer11wp9au9gix5bhes4hr0g7" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              =Расулзода Рухсора 
 |номи аслӣ        = Тағоева Рухсора Расуловна 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба        = муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
|ҷоизаҳо=Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илми [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]].


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст.

Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст. 

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.
Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt; 


== Пайвандҳо ==
* [http://www.example.com/ example.com]

&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>ejb6wyoer11wp9au9gix5bhes4hr0g7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477182</id>
      <parentid>1477166</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <origin>1477182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16735" sha1="aeg63bhabuusiio2bepiddnjgw3egmk" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              =Расулзода Рухсора 
 |номи аслӣ        = Тағоева Рухсора Расуловна 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
|ҷоизаҳо=Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илми [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]].


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст.

=== Рисолаи номзадӣ ===
Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст &lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot; /&gt;. 

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.
Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.


== Фаъолияти илмӣ ==
Муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot;&gt;{{cite web |url= https://vak.tj/hac_new/images/pdf_files/farmoishho2025/Farmoish_57_2025.pdf |title= Фармоиши Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи додани дараҷаи илмӣ&quot;, №57 аз 28.02.2025 }}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt; 


&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>aeg63bhabuusiio2bepiddnjgw3egmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477183</id>
      <parentid>1477182</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:47:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <comment>/* Рисолаи номзадӣ */</comment>
      <origin>1477183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16782" sha1="fdernx3ef932b2x7o7jxz0ad4oe9wh9" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              =Расулзода Рухсора 
 |номи аслӣ        = Тағоева Рухсора Расуловна 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
|ҷоизаҳо=Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илми [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]].


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст.

=== Рисолаи номзадӣ ===
Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст &lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot; /&gt;. 

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ===

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.


== Фаъолияти илмӣ ==
Муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot;&gt;{{cite web |url= https://vak.tj/hac_new/images/pdf_files/farmoishho2025/Farmoish_57_2025.pdf |title= Фармоиши Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи додани дараҷаи илмӣ&quot;, №57 аз 28.02.2025 }}&lt;/ref&gt;
&lt;/references&gt; 


&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>fdernx3ef932b2x7o7jxz0ad4oe9wh9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477190</id>
      <parentid>1477183</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <origin>1477190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17697" sha1="ibd55bzzkfouj5otediqibz0udxpgxn" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              =Расулзода Рухсора 
 |номи аслӣ        = Тағоева Рухсора Расуловна 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
|ҷоизаҳо=Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илми [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]].


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст&lt;ref name=&quot;MedaliNuqra&quot; /&gt;.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст.

=== Рисолаи номзадӣ ===
Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст &lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot; /&gt;. 

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ===

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.


== Фаъолияти илмӣ ==
Муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot;&gt;{{cite web |url= https://vak.tj/hac_new/images/pdf_files/farmoishho2025/Farmoish_57_2025.pdf |title= Фармоиши Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи додани дараҷаи илмӣ&quot;, №57 аз 28.02.2025 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;MedaliNuqra&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://institute-history.tj/sites/default/files/2022/Document-TJ/Safarzoda-Gazalsho/Dissertatsia-SG.pdf
 |title=Рушди маорифи вилояти Хатлон дар охири асри XX — ибтидои асри XXI (дар заминаи маводи минтақаи Кӯлоб)
 |author=Сафарзода Ғазалшоҳ Ғулом
 |publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш
 |language=tg
 |type=Диссертация барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои таърих (07.00.02 – Таърихи ватанӣ)
 |supervisor=Убайдулло Н. К.
 |access-date=2026-06-17
 |language=tg
 |year=2022
 |page=113
}}&lt;/ref&gt;


&lt;/references&gt; 


&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>ibd55bzzkfouj5otediqibz0udxpgxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477194</id>
      <parentid>1477190</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1477194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18112" sha1="8ugbpyu8k7apdmhsbupp2y2l98ew1a7" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              =Расулзода Рухсора 
 |номи аслӣ        = Тағоева Рухсора Расуловна 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
|ҷоизаҳо=Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илми [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]].


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст&lt;ref name=&quot;MedaliNuqra&quot; /&gt;.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст.

=== Рисолаи номзадӣ ===
Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст &lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot; /&gt;. 

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ===

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.


== Фаъолияти илмӣ ==
Муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot;&gt;{{cite web |url= https://vak.tj/hac_new/images/pdf_files/farmoishho2025/Farmoish_57_2025.pdf |title= Фармоиши Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи додани дараҷаи илмӣ&quot;, №57 аз 28.02.2025 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;MedaliNuqra&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://institute-history.tj/sites/default/files/2022/Document-TJ/Safarzoda-Gazalsho/Dissertatsia-SG.pdf
 |title=Рушди маорифи вилояти Хатлон дар охири асри XX — ибтидои асри XXI (дар заминаи маводи минтақаи Кӯлоб)
 |author=Сафарзода Ғазалшоҳ Ғулом
 |publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш
 |language=tg
 |type=Диссертация барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои таърих (07.00.02 – Таърихи ватанӣ)
 |supervisor=Убайдулло Н. К.
 |access-date=2026-06-17
 |language=tg
 |year=2022
 |page=113
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;SobiqaiKori&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098
 |title=Собиқаи кории Расулзода Рухсора
 |publisher=Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ
 |language=tg
 |access-date=2026-06-17
}}&lt;/ref&gt;


&lt;/references&gt; 


&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>8ugbpyu8k7apdmhsbupp2y2l98ew1a7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477195</id>
      <parentid>1477194</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sulton1987</username>
        <id>8678</id>
      </contributor>
      <comment>/* Зиндагинома */</comment>
      <origin>1477195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18138" sha1="nyj8xpuna0pponk8jt2rsiwze05no9c" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Рухсора (мазмунҳо)|}}{{Равонакунӣ|Расулзода|Раҳим (мазмунҳо)}}
{{Олим
 |ном              =Расулзода Рухсора 
 |номи аслӣ        = Тағоева Рухсора Расуловна 
 |тасвир           = [[File:RasulzodaRukhsora.jpg|thumb|]]
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 25.09.1995
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]

 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ       = [[идораи давлатӣ]], [[сиёсат]], [[сиёсатшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}}
 |унвонҳои илмӣ    = 
 |алма-матер       = 
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
|ҷоизаҳо=Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон}}

'''Расулзода Рухсора''' (''Тағоева Рухсора Расуловна''; [[25 сентябр]]и [[1995]], шаҳраки Данғараи [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, [[номзади илм]]ҳои сиёсатшиносӣ, аълочии маориф ва илми [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]].


== Зиндагинома ==
Расулзода Рухсора, [[25 сентябр]]и соли [[1995]], дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Соли 2001 ба синфи 1-ум дар МТМУ №56-и ноҳия дохил шуда, соли 2012 онро бо шаҳодатномаи аъло ва бо [[медали нуқра]] хатм намудааст&lt;ref name=&quot;MedaliNuqra&quot; /&gt;.
 
Худи ҳамон сол ба [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба факултаи [[фалсафа]] дохил шуда, соли [[2017]] онро бо ихтисоси «[[сиёсат]] ва [[идораи давлатӣ]]» ва бо [[диплом]]и аъло хатм намудааст. Соли [[2017]] ба ҳайси [[аспирант]]и [[Академияи миллии илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, соли [[2020]] хатм кардааст. 

Дар давраи таҳсил соли [[2012]] дар [[олимпиада]]и ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни «[[забон]] ва [[адабиёт]]» ва соли [[2015]] дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз фанни «фалсафа» иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал гардидааст.

Соли [[2015]] фаъолияти касбиашро дар самти идоракунии кадрӣ дар Муассисаи давлатии «Маркази миллии патенту иттилоот» оғоз намуда, баъдан то соли 2024 ба ҳайси сардори шуъбаи умумӣ, кадрҳо ва таъминоти ҳуқуқии Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкорӣ дар Тоҷикистон» давом додааст &lt;ref name=&quot;SobiqaiKori&quot; /&gt;.

=== Рисолаи номзадӣ ===
Соли 2024 дар Шурои диссертатсионии 6D.КОА-001 назди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] рисолаамро дар мавзӯи «Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он» ҳимоя намуда, дараҷаи илмии номзади илмҳои сиёсӣ дарёфт намудааст &lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot; /&gt;. 

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ===

Аз соли [[2024]] омӯзгори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа, факултети дипломатия ва сиёсати [[Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] мебошад.

Соли [[2026]] бо нишони «[[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» мукофонида шудааст.

== Фаъолияти илмӣ ==
Муаллифи монография ва як қатор мақолаҳои илмӣ доир ба сиёсати забонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ &lt;ref name=&quot;Isto&quot;/&gt;

== Монография ==
* {{книга
 |автор       = Расулзода, Рухсора
 |заглавие    = Сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои асосии он
 |тип         = монография
 |ссылка      = https://www.researchgate.net/publication/407126193_SIESATI_ZABONI_DAR_UMURII_TOIKISTON_VA_HUSUSIATOI_ASOSII_ON
 |место       = Душанбе
 |год         = 2025
 |страниц     = 189
 |язык        = tg
 |ref         = Расулзода2025
}}

== Мақолаҳои илмӣ ==

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_1.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=1
|страницы=92—98
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2018/Akhbor_2018_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2018
|номер=3
|страницы=144—148
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Баъзе хусусиятҳои байналмилалии забони тоҷикӣ ва дурнамои инкишофи он
|ссылка=https://www.izvestiya.ifppanrt.tj/AkhborANRT/2019/Akhbor_2019_3.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=3
|страницы=119—125
|issn=0235-005X
}}
* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Масъалаҳои назариявию методологии сиёсати забони давлатӣ
|ссылка=https://ec.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik-2019-4-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Бахши илмҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва ҷамъиятӣ
|год=2019
|номер=4-1
|страницы=318—324
|issn=2413-5151
}}

* {{статья
|автор=Тағоева Р.Р.
|заглавие=Мавқеи забони тоҷикӣ дар ташаккули ғояи миллӣ
|ссылка=http://vestnik.tj/soc_doc/2019/n4/pj.pdf
|язык=tg
|издание=Ахбори Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон. Бахши илмҳои сиёсатшиносӣ
|год=2019
|номер=4 (81)
|страницы=157—164
|issn=2411-1945
}}

*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Масъалаҳои стратегияи сиёсати забонӣ
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/9.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2024
|номер=1 (9)
|страницы=161—168
|issn=2090-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон Рӯзномаи ҷаҳонӣ доир ба ҳифзи пиряхҳоро ташкил медиҳад
|ссылка=https://m.vestnik.mts.tj/wp-content/grand-media/application/_________2_2025.06.07.2025.pdf
|язык=tg
|издание=Муносибатҳои байналмилалӣ ва амният
|год=2025
|номер=2 (14)
|страницы=97—105
|issn=2790-3567
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Таджикистан в СНГ: направления, достижения и перспективы сотрудничества
|ссылка=https://www.eijournal.ru/jour/article/view/1528/692
|язык=ru
|издание=Евразийская интеграция: экономика, право, политика
|год=2025
|том=19
|номер=4
|страницы=193—195
|issn=2073-2929
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон дар чаҳорчӯби СММ: аз дипломатияи об то иқлим, маърифати ҳуқуқӣ ва зеҳни сунъӣ
|ссылка=https://www.osiyoavrupo.tj/majalla-pdf/2026-1
|язык=tg
|издание=Осиё ва Аврупо
|год=2026
|номер=1 (25)
|страницы=67—75
|issn=2790-7198
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамгунсозии номҳои кишварҳо, шаҳрҳо ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамчун ҷузъи татбиқи сиёсати забонӣ: мушкилоти гуногуннависӣ ва роҳҳои ҳалли онҳо
|ссылка=https://payom.ddzt.tj/wp-content/uploads/2026/04/vestnik_2026_1_61-1.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи забонҳо (силсилаи илмҳои филологӣ, педагогӣ ва таърих)
|год=2026
|номер=1 (61)
|страницы=142—150
|issn=2226-9355
}}


*{{статья
|автор=Муҳаммад А.Н., Тағоева Р.Р.
|заглавие=Сиёсати давлатӣ дар соҳаи забон ҳамчун омили ташаккули давлатдории навин
|язык=tg
|издание=Забон ва истилоҳот: маҷаллаи илмӣ-омавӣ
|год=2022
|номер=2-3
|страницы=29—38
|issn=2957-6741
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Тоҷикистон рӯзномаи ҷаҳонии ҳифзи пиряхҳоро ташаккул медиҳад
|ссылка=https://mfa.tj/uploads/main/2025/12/Siesati-khoriji-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2025
|номер=2(03)
|страницы=27—32
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Нақши Пешвои миллат дар ташаккул, рушд ва татбиқи сиёсати забонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
|ссылка=https://tut.tj/wp-content/uploads/2026/06/payomi-dtt-gumanitari_1-2-2025.pdf
|язык=tg
|издание=Паёми Донишгоҳи технологии Тоҷикистон. Бахши илмҳои гуманитарӣ ва педагогикаи касбӣ
|год=2025
|номер=1-2 (15-16)
|страницы=69—76
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Татбиқи сиёсати забонӣ дар ҳамгунсозии номҳои ҷуғрофӣ ва созмонҳои байналмилалӣ
|язык=tg
|издание=Сиёсати хориҷӣ
|год=2026
|номер=5(06)
|страницы=31—40
}}
*{{статья
|автор=Расулзода Р.
|заглавие=Ҳамкории Тоҷикистону Русия дар соҳаи илму маориф: вазъи кунунӣ ва дурнамо
|ссылка=https://www.navidiilm.tj/sites/default/files/jurnal-pdf/2025/navidiilm-4.pdf
|язык=tg
|издание=Навиди илм
|год=2025
|номер=4
|страницы=111—114
|issn=3105-9228
}}


== Диплом ва ифтихорномаҳо ==
* Ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик (соли 2012);
* Тавсияномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гирифтани ҷойи якум дар Олимпиадаи ҷумҳуриявии мактаббачагон аз фанни забон ва адабиёти тоҷик барои дохил шудан ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2012);
* Ифтихорномаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои сазовор гардидан ба ҷойи аввал дар олимпиадаи донишгоҳӣ. (соли 2015);
* Дипломи дараҷаи I-и  Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғол намудани ҷойи якум аз фанни фалсафа дар олимпиадаи донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли таҳсили 2014-2015. (соли 2015);
* Ифтихорномаи факултети фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон барои иштироки фаъол дар конференсияи ҷумҳуриявии илмию назариявии ҳайати устодону донишҷӯйни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба «700-солагии Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ», «Соли оила», Даҳсолаи байналмилалии «Об барои ҳаёт» барои солҳои 2005-2015. (соли 2015);
* Дипломи Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои ишғоли ҷойи якум дар озмуни ҷумҳуриявии мақолаи беҳтарин дар мавзӯи «Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон – поягузори Артиши миллӣ». (соли 2019);
* Ифтихорномаи Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ (соли 2021);
* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (соли 2026).


== Эзоҳ ==
&lt;references&gt; 
&lt;ref name=&quot;Isto&quot;&gt;{{cite web |url= https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098?tab=achievements |title= Интишороти Расулзода Рухсора дар Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Nomzadi&quot;&gt;{{cite web |url= https://vak.tj/hac_new/images/pdf_files/farmoishho2025/Farmoish_57_2025.pdf |title= Фармоиши Раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи додани дараҷаи илмӣ&quot;, №57 аз 28.02.2025 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;MedaliNuqra&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://institute-history.tj/sites/default/files/2022/Document-TJ/Safarzoda-Gazalsho/Dissertatsia-SG.pdf
 |title=Рушди маорифи вилояти Хатлон дар охири асри XX — ибтидои асри XXI (дар заминаи маводи минтақаи Кӯлоб)
 |author=Сафарзода Ғазалшоҳ Ғулом
 |publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш
 |language=tg
 |type=Диссертация барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои таърих (07.00.02 – Таърихи ватанӣ)
 |supervisor=Убайдулло Н. К.
 |access-date=2026-06-17
 |language=tg
 |year=2022
 |page=113
}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;SobiqaiKori&quot;&gt;{{cite web
 |url=https://farzonagon.tj/tg/profile/4580-1098
 |title=Собиқаи кории Расулзода Рухсора
 |publisher=Пойгоҳи миллии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ — феҳристи ягонаи олимон, муассисаҳои илмӣ ва дастовардҳои илмӣ
 |language=tg
 |access-date=2026-06-17
}}&lt;/ref&gt;


&lt;/references&gt; 


&lt;!-- Скрывайте категорию, используя [[:Гурӯҳ вместо [[Гурӯҳ --&gt;</text>
      <sha1>nyj8xpuna0pponk8jt2rsiwze05no9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боев Холмат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332212</id>
    <revision>
      <id>1477171</id>
      <timestamp>2026-06-17T10:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Абдусалом Баракаев</username>
        <id>136295</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав:  Боев Холмат  Боев Холмат (20 декабри 1927, деҳаи Далёни Поён, ноҳияи Ғончӣ — 15 майи 2005) — омӯзгор, арбоби ҷамъиятӣ, Аълочии маорифи халқи КМ СССР ва собиқадори меҳнат. Барои хизматҳои бисёрсолаи софдилона бо медали «Ветеран труда» (1988) ва ордени «Барои меҳнати шо...</comment>
      <origin>1477171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3520" sha1="tspfaqnkfww01psbzsnucetxcjh6raa" xml:space="preserve">
Боев Холмат

Боев Холмат (20 декабри 1927, деҳаи Далёни Поён, ноҳияи Ғончӣ — 15 майи 2005) — омӯзгор, арбоби ҷамъиятӣ, Аълочии маорифи халқи КМ СССР ва собиқадори меҳнат. Барои хизматҳои бисёрсолаи софдилона бо медали «Ветеран труда» (1988) ва ордени «Барои меҳнати шоён» қадрдонӣ шудааст.

Тарҷумаи ҳол

Боев Холмат 20 декабри соли 1927 дар деҳаи Далёни Поёни ноҳияи Ғончӣ (ҳоло ноҳияи Деваштич) дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Соли 1941 мактаби 7-соларо дар деҳаи худ хатм намуда, фаъолияти меҳнатиро оғоз кардааст.

Аз соли 1942 то 1946 ҳамчун омӯзгори мактаби 8-солаи ба номи Горкий дар шаҳраки Ғончӣ кор кардааст. Соли 1946 ба Институти давлатии педагогикаи шаҳри Ленинобод (ҳоло Донишгоҳи давлатии Хуҷанд) дохил шуда, онро соли 1950 бо муваффақият хатм намудааст. Соли 1947 ба сафи Ҳизби коммунистӣ қабул шуд.

Фаъолияти омӯзгорӣ ва роҳбарӣ

* 1950: Директори мактаби деҳаи Далёни Поён.
* 1952—1953: Директори мактаби ба номи Сталини собиқ ноҳияи Калининобод.
* 1961—1965: Котиби ташкилоти партиявии колхози ба номи Энгелс.
* 1965—1967: Инструктори кумитаи ҳизбии ноҳияи Ғончӣ.
* 1967—1970: Раиси хоҷагии колхози ба номи Энгелс.
* 1970—1988: Директори мактаби №9-и деҳаи Далёни Поён.

Боев Холмат соли 1960 бо унвони фахрии «Аълочии маорифи халқ» сарфароз гардонида шудааст. Силсилаи мақолаҳо ва таҷрибаи пешқадами омӯзгории ӯ боис шуд, ки соли 1960 вакили Анҷумани IV-уми муаллимони СССР интихоб гардад.

Фаъолияти сиёсӣ

Тӯли солҳои зиёд дар ҳаёти сиёсии минтақа саҳми фаъол дошт. Сазовори ордени «Барои меҳнати шоён» гардида, чандин маротиба Депутати шӯрои қишлоқ (то соли 1988) интихоб шудааст.

Вафот ва поси хотир

Боев Холмат 15 майи соли 2005 аз олам чашм пӯшид.

Бо мақсади абадӣ гардонидани номи собиқадори меҳнат, бо Қарори Маҷлиси вакилони халқи вилояти Суғд (даъвати III) аз 23 декабри соли 2006, №64 (шаҳри Хуҷанд), номи Боев Холмат ба Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №44-и ноҳияи Ғончӣ (ҳоло Деваштич) гузошта шуд. Мактаби мазкур имрӯз номи рақами 44 ба номи Холмат Боевро дорад.
----</text>
      <sha1>tspfaqnkfww01psbzsnucetxcjh6raa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боулинг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332213</id>
    <revision>
      <id>1477172</id>
      <timestamp>2026-06-17T10:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Боулинг ({{lang-en|bowling}} – бозӣ бо саққо ва кегелҳо) —  бозии варзишӣ – фароғатӣ. Мақсади бозӣ аз масофаи муайян бо ғелондани миқдори ками саққоҳо тавассути роҳ­чаи чӯбини девордор бештар зада афтондани чиллакҳои дар майдончаи охири роҳча бо тартиби муайян гузо...</comment>
      <origin>1477172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1862" sha1="tv6abfa9moett6c8po82u7p0i3zg4sz" xml:space="preserve">Боулинг ({{lang-en|bowling}} – бозӣ бо саққо ва кегелҳо) —  бозии варзишӣ – фароғатӣ. Мақсади бозӣ аз масофаи муайян бо ғелондани миқдори ками саққоҳо тавассути роҳ­чаи чӯбини девордор бештар зада афтондани чиллакҳои дар майдончаи охири роҳча бо тартиби муайян гузошташуда мебошад. Сақ­қо­ҳо аз маводди синтети­кӣ ва пахта сохта ме­­шаванд. Дар саққо­ҳо барои бо ангуштон доштан якчанд чуқурча мавҷуд аст. Мусобиқаҳо дар толорҳои махсус – кегелбанҳо доир мегарданд. Бозӣ дар мамла­кат­ҳои мутамаддини Дунёи Қадим пайдо шуда, дар асрҳои миёна дар Аврупои Ғарбӣ паҳн гардид. Боулинг дар шакли ҳозирааш охири асри 19 дар ИМА ташаккул ёфт. Федератсияи байналмилалии Боулинг соли 1952 таъсис ёфт, ки 125 федерат­сияи миллиро муттаҳид месозад (2005). Аз соли 1954 чемпионатҳои ҷаҳон ва байниқитъавӣ дар байни мардон ва занон барои гирифтани ҷойи якум (фардӣ ва даставӣ) доир мегарданд. Дар Бозиҳои олимпии солҳои 1932 ва 1976 бозиҳои намунавии Боулинг муаррифӣ гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боулинг |3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозиҳо]]</text>
      <sha1>tv6abfa9moett6c8po82u7p0i3zg4sz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477173</id>
      <parentid>1477172</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2032" sha1="gg78a61njdc7spi8xhx9bnmmh35ghyw" xml:space="preserve">[[Акс:Bowling Sofia.JPG|thumb|Дорожки для боулинга, в том числе с бортами для детей (дорожка № 2)|255x255пкс]]
Боулинг ({{lang-en|bowling}} – бозӣ бо саққо ва кегелҳо) —  бозии варзишӣ – фароғатӣ. Мақсади бозӣ аз масофаи муайян бо ғелондани миқдори ками саққоҳо тавассути роҳ­чаи чӯбини девордор бештар зада афтондани чиллакҳои дар майдончаи охири роҳча бо тартиби муайян гузошташуда мебошад. Сақ­қо­ҳо аз маводди синтети­кӣ ва пахта сохта ме­­шаванд. Дар саққо­ҳо барои бо ангуштон доштан якчанд чуқурча мавҷуд аст. Мусобиқаҳо дар толорҳои махсус – кегелбанҳо доир мегарданд. Бозӣ дар мамла­кат­ҳои мутамаддини Дунёи Қадим пайдо шуда, дар асрҳои миёна дар Аврупои Ғарбӣ паҳн гардид. Боулинг дар шакли ҳозирааш охири асри 19 дар ИМА ташаккул ёфт. Федератсияи байналмилалии Боулинг соли 1952 таъсис ёфт, ки 125 федерат­сияи миллиро муттаҳид месозад (2005). Аз соли 1954 чемпионатҳои ҷаҳон ва байниқитъавӣ дар байни мардон ва занон барои гирифтани ҷойи якум (фардӣ ва даставӣ) доир мегарданд. Дар Бозиҳои олимпии солҳои 1932 ва 1976 бозиҳои намунавии Боулинг муаррифӣ гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боулинг |3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозиҳо]]</text>
      <sha1>gg78a61njdc7spi8xhx9bnmmh35ghyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477174</id>
      <parentid>1477173</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2089" sha1="tqzc50ty5k6ks9e2s8j5mj0utbx969i" xml:space="preserve">[[Акс:Bowling Sofia.JPG|thumb|Дорожки для боулинга, в том числе с бортами для детей (дорожка № 2)|255x255пкс]]
'''Боулинг''' ({{lang-en|bowling}} – бозӣ бо саққо ва [[кегелҳо]]) —  бозии варзишӣ – фароғатӣ. 

== Таърих ==
Мақсади бозӣ аз масофаи муайян бо ғелондани миқдори ками саққоҳо тавассути роҳ­чаи чӯбини девордор бештар зада афтондани чиллакҳои дар майдончаи охири роҳча бо тартиби муайян гузошташуда мебошад. Сақ­қо­ҳо аз маводди синтети­кӣ ва пахта сохта ме­­шаванд. Дар саққо­ҳо барои бо ангуштон доштан якчанд чуқурча мавҷуд аст. Мусобиқаҳо дар толорҳои махсус – кегелбанҳо доир мегарданд. Бозӣ дар мамла­кат­ҳои мутамаддини [[Дунёи қадим|Дунёи Қадим]] пайдо шуда, дар асрҳои миёна дар Аврупои Ғарбӣ паҳн гардид. Боулинг дар шакли ҳозирааш охири асри 19 дар ИМА ташаккул ёфт. Федератсияи байналмилалии Боулинг соли 1952 таъсис ёфт, ки 125 федерат­сияи миллиро муттаҳид месозад (2005). Аз соли 1954 чемпионатҳои ҷаҳон ва байниқитъавӣ дар байни мардон ва занон барои гирифтани ҷойи якум (фардӣ ва даставӣ) доир мегарданд. Дар Бозиҳои олимпии солҳои 1932 ва 1976 бозиҳои намунавии Боулинг муаррифӣ гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боулинг |3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозиҳо]]</text>
      <sha1>tqzc50ty5k6ks9e2s8j5mj0utbx969i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477175</id>
      <parentid>1477174</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:21:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2174" sha1="jixffh9cvw9rfapu1x7v0ejxc17vcc3" xml:space="preserve">[[Акс:Bowling Sofia.JPG|thumb|Майдонҳои боулинг, аз он ҷумла, майдонҳое, ки паҳлӯҳо барои кӯдакон доранд (хати № 2)|255x255пкс]]
'''Боулинг''' ({{lang-en|bowling}} – бозӣ бо саққо ва [[кегелҳо]]) —  бозии варзишӣ – фароғатӣ. 

== Таърих ==
Мақсади бозӣ аз масофаи муайян бо ғелондани миқдори ками саққоҳо тавассути роҳ­чаи чӯбини девордор бештар зада афтондани чиллакҳои дар майдончаи охири роҳча бо тартиби муайян гузошташуда мебошад. Сақ­қо­ҳо аз маводди синтети­кӣ ва пахта сохта ме­­шаванд. Дар саққо­ҳо барои бо ангуштон доштан якчанд чуқурча мавҷуд аст. Мусобиқаҳо дар толорҳои махсус – кегелбанҳо доир мегарданд. Бозӣ дар мамла­кат­ҳои мутамаддини [[Дунёи қадим|Дунёи Қадим]] пайдо шуда, дар асрҳои миёна дар Аврупои Ғарбӣ паҳн гардид. Боулинг дар шакли ҳозирааш охири асри 19 дар ИМА ташаккул ёфт. Федератсияи байналмилалии Боулинг соли 1952 таъсис ёфт, ки 125 федерат­сияи миллиро муттаҳид месозад (2005). Аз соли 1954 чемпионатҳои ҷаҳон ва байниқитъавӣ дар байни мардон ва занон барои гирифтани ҷойи якум (фардӣ ва даставӣ) доир мегарданд. Дар [[Бозиҳои олимпии тобистона|Бозиҳои олимпии]] солҳои 1932 ва 1976 бозиҳои намунавии Боулинг муаррифӣ гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боулинг |3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозиҳо]]</text>
      <sha1>jixffh9cvw9rfapu1x7v0ejxc17vcc3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477176</id>
      <parentid>1477175</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2289" sha1="6msst0smlumbnipiq35avz8t56dzhf1" xml:space="preserve">[[Акс:Bowling Sofia.JPG|thumb|Майдонҳои боулинг, аз он ҷумла, майдонҳое, ки паҳлӯҳо барои кӯдакон доранд (хати № 2)|255x255пкс]]
'''Боулинг''' ({{lang-en|bowling}} – бозӣ бо саққо ва [[кегелҳо]]) —  бозии варзишӣ – фароғатӣ. 

== Таърих ==
Мақсади бозӣ аз масофаи муайян бо ғелондани миқдори ками саққоҳо тавассути роҳ­чаи чӯбини девордор бештар зада афтондани чиллакҳои дар майдончаи охири роҳча бо тартиби муайян гузошташуда мебошад. Сақ­қо­ҳо аз маводди синтети­кӣ ва пахта сохта ме­­шаванд. Дар саққо­ҳо барои бо ангуштон доштан якчанд чуқурча мавҷуд аст. Мусобиқаҳо дар толорҳои махсус – кегелбанҳо доир мегарданд. Бозӣ дар мамла­кат­ҳои мутамаддини [[Дунёи қадим|Дунёи Қадим]] пайдо шуда, дар асрҳои миёна дар Аврупои Ғарбӣ паҳн гардид. Боулинг дар шакли ҳозирааш охири асри 19 дар ИМА ташаккул ёфт. Федератсияи байналмилалии Боулинг соли 1952 таъсис ёфт, ки 125 федерат­сияи миллиро муттаҳид месозад (2005). Аз соли 1954 чемпионатҳои ҷаҳон ва байниқитъавӣ дар байни мардон ва занон барои гирифтани ҷойи якум (фардӣ ва даставӣ) доир мегарданд. Дар [[Бозиҳои олимпии тобистона|Бозиҳои олимпии]] солҳои 1932 ва 1976 бозиҳои намунавии Боулинг муаррифӣ гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боулинг |3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозиҳо]]
[[Гурӯҳ:Бозиҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Бозиҳои Олимпӣ аз рӯи сол]]</text>
      <sha1>6msst0smlumbnipiq35avz8t56dzhf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дирк Баутс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332214</id>
    <revision>
      <id>1477177</id>
      <timestamp>2026-06-17T10:35:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Рассом}} Дирк Баутс (Bouts) (тақрибан 1415 – 6.5.1475) —  рассоми ни­дерландӣ. Асари маъруфтаринаш – Меҳроби калисои Пётри Муқаддас дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­рака...</comment>
      <origin>1477177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="cx6ui7dhe52jn316vk3az60yqbus72b" xml:space="preserve">{{Рассом}}
Дирк Баутс (Bouts) (тақрибан 1415 – 6.5.1475) —  рассоми ни­дерландӣ. Асари маъруфтаринаш – Меҳроби калисои Пётри Муқаддас дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­ракат нестанд ва қиёфаи муассир доранд. Ҳа­масрони Баутс ӯро ҳам­чун рассоми мо­ҳири ман­зара­ҳои табиат ме­­ши­­нохтанд. Ба шарофати дар­ки нави манзара фазо дар расм­ҳои Баутс ваҳ­дат ва умумият пай­до мекунад («Па­­рас­тиши ҷоду­гарҳо», Мюн­­­хен, Пина­котекаи Куҳ­на). Баутс дар Нидерландия яке аз авва­линҳо шуда перспективаи хат­тиро ба ҷойи тақсим­кунии анъанавии расм ба се нақша бо як нуқтаи фуровард истифода бурд. Бисёр рассомон равияи ӯро маъқул шумориданд, аз ҷумла писари ӯ Алберт, ки ба Баутс тақлид карда, ба чандин асари ӯ намунаҳо офарид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Дирк Баутс (Bouts)|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]</text>
      <sha1>cx6ui7dhe52jn316vk3az60yqbus72b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477178</id>
      <parentid>1477177</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1781" sha1="mknl9tlmyvjtpfb2xr083lw8n8a2103" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Дирк Баутс''' (Bouts) (тақрибан 1415 – 6.5.1475) —  рассоми ни­дерландӣ.

== Тавсиф ==
Асари маъруфтаринаш – Меҳроби [[калисои Пётри Муқаддас]] дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­ракат нестанд ва қиёфаи муассир доранд. Ҳа­масрони Баутс ӯро ҳам­чун рассоми мо­ҳири ман­зара­ҳои табиат ме­­ши­­нохтанд. Ба шарофати дар­ки нави манзара фазо дар расм­ҳои Баутс ваҳ­дат ва умумият пай­до мекунад («Па­­рас­тиши ҷоду­гарҳо», Мюн­­­хен, Пина­котекаи Куҳ­на). Баутс дар Нидерландия яке аз авва­линҳо шуда перспективаи хат­тиро ба ҷойи тақсим­кунии анъанавии расм ба се нақша бо як нуқтаи фуровард истифода бурд. Бисёр рассомон равияи ӯро маъқул шумориданд, аз ҷумла писари ӯ Алберт, ки ба Баутс тақлид карда, ба чандин асари ӯ намунаҳо офарид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Дирк Баутс (Bouts)|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>mknl9tlmyvjtpfb2xr083lw8n8a2103</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477185</id>
      <parentid>1477178</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1853" sha1="sxrifxuy7r85nbeox046rddugj74de2" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Дирк Баутс''' (нид. Dirk Bouts, Dieric Bouts, МФА: [bʌu̯ts]; около 1415, Харлем — 6 мая 1475, Лёвен)  —  рассоми ни­дерландӣ.

== Тавсиф ==
Асари маъруфтаринаш – Меҳроби [[калисои Пётри Муқаддас]] дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­ракат нестанд ва қиёфаи муассир доранд. Ҳа­масрони Баутс ӯро ҳам­чун рассоми мо­ҳири ман­зара­ҳои табиат ме­­ши­­нохтанд. Ба шарофати дар­ки нави манзара фазо дар расм­ҳои Баутс ваҳ­дат ва умумият пай­до мекунад («Па­­рас­тиши ҷоду­гарҳо», Мюн­­­хен, Пина­котекаи Куҳ­на). Баутс дар Нидерландия яке аз авва­линҳо шуда перспективаи хат­тиро ба ҷойи тақсим­кунии анъанавии расм ба се нақша бо як нуқтаи фуровард истифода бурд. Бисёр рассомон равияи ӯро маъқул шумориданд, аз ҷумла писари ӯ Алберт, ки ба Баутс тақлид карда, ба чандин асари ӯ намунаҳо офарид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Дирк Баутс (Bouts)|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>sxrifxuy7r85nbeox046rddugj74de2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477186</id>
      <parentid>1477185</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2033" sha1="jsl3e5xwfzrb4vl4x6eeio1r68bsxia" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Дирк Баутс'''&lt;ref&gt;В некоторых источниках встречается ошибочное написание ''Боутс''&lt;/ref&gt; ({{lang-nl|Dirk Bouts, Dieric Bouts}}, &lt;small&gt;[[МФА]]&lt;/small&gt;: {{IPA|[bʌu̯ts]}}; около [[1415]], [[Харлем]] — [[6 мая]] [[1475]], [[Лёвен]]) —  рассоми ни­дерландӣ.

== Тавсиф ==
Асари маъруфтаринаш – Меҳроби [[калисои Пётри Муқаддас]] дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­ракат нестанд ва қиёфаи муассир доранд. Ҳа­масрони Баутс ӯро ҳам­чун рассоми мо­ҳири ман­зара­ҳои табиат ме­­ши­­нохтанд. Ба шарофати дар­ки нави манзара фазо дар расм­ҳои Баутс ваҳ­дат ва умумият пай­до мекунад («Па­­рас­тиши ҷоду­гарҳо», Мюн­­­хен, Пина­котекаи Куҳ­на). Баутс дар Нидерландия яке аз авва­линҳо шуда перспективаи хат­тиро ба ҷойи тақсим­кунии анъанавии расм ба се нақша бо як нуқтаи фуровард истифода бурд. Бисёр рассомон равияи ӯро маъқул шумориданд, аз ҷумла писари ӯ Алберт, ки ба Баутс тақлид карда, ба чандин асари ӯ намунаҳо офарид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Дирк Баутс (Bouts)|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>jsl3e5xwfzrb4vl4x6eeio1r68bsxia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477187</id>
      <parentid>1477186</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T10:59:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2049" sha1="omw5ss4nl90w3mvisoc4r5dt3azt125" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Дирк Баутс'''&lt;ref&gt;В некоторых источниках встречается ошибочное написание ''Боутс''&lt;/ref&gt; ({{lang-nl|Dirk Bouts, Dieric Bouts}}, &lt;small&gt;[[МФА]]&lt;/small&gt;: {{IPA|[bʌu̯ts]}}; наздик ба [[1415]], [[Харлем]] — [[6 мая|6 май]] [[1475]], [[Лёвен]]) —  рассоми ни­дерландӣ.

== Тавсиф ==
Асари маъруфтаринаш – Меҳроби [[калисои Пётри Муқаддас]] дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­ракат нестанд ва қиёфаи муассир доранд. Ҳа­масрони Баутс ӯро ҳам­чун рассоми мо­ҳири ман­зара­ҳои табиат ме­­ши­­нохтанд. Ба шарофати дар­ки нави манзара фазо дар расм­ҳои Баутс ваҳ­дат ва умумият пай­до мекунад («Па­­рас­тиши ҷоду­гарҳо», Мюн­­­хен, Пина­котекаи Куҳ­на). Баутс дар Нидерландия яке аз авва­линҳо шуда перспективаи хат­тиро ба ҷойи тақсим­кунии анъанавии расм ба се нақша бо як нуқтаи фуровард истифода бурд. Бисёр рассомон равияи ӯро маъқул шумориданд, аз ҷумла писари ӯ Алберт, ки ба Баутс тақлид карда, ба чандин асари ӯ намунаҳо офарид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Дирк Баутс (Bouts)|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>omw5ss4nl90w3mvisoc4r5dt3azt125</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477197</id>
      <parentid>1477187</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="qeog41dui9k65j3t7mir45fbrwpz87c" xml:space="preserve">{{Рассом}}
'''Дирк Баутс'''&lt;ref&gt;В некоторых источниках встречается ошибочное написание ''Боутс''&lt;/ref&gt; ({{lang-nl|Dirk Bouts, Dieric Bouts}}, &lt;small&gt;[[МФА]]&lt;/small&gt;: {{IPA|[bʌu̯ts]}}; наздик ба [[1415]], [[Харлем]] — [[6 мая|6 май]] [[1475]], [[Лёвен]]) —  рассоми ни­дерландӣ.

== Тавсиф ==
Асари маъруфтаринаш – Меҳроби [[калисои Пётри Муқаддас]] дар Лёвен мебошад. Баутс анъанаи Рогир ван дер Вайденро инкишоф дод, лекин си­мо­ҳои офаридаи Баутс пурмазмуну ором буда, зуд­ҳа­ракат нестанд ва қиёфаи муассир доранд. Ҳа­масрони Баутс ӯро ҳам­чун рассоми мо­ҳири ман­зара­ҳои табиат ме­­ши­­нохтанд. Ба шарофати дар­ки нави манзара фазо дар расм­ҳои Баутс ваҳ­дат ва умумият пай­до мекунад («Па­­рас­тиши ҷоду­гарҳо», Мюн­­­хен, Пина­котекаи Куҳ­на). Баутс дар Нидерландия яке аз авва­линҳо шуда перспективаи хат­тиро ба ҷойи тақсим­кунии анъанавии расм ба се нақша бо як нуқтаи фуровард истифода бурд. Бисёр рассомон равияи ӯро маъқул шумориданд, аз ҷумла писари ӯ Алберт, ки ба Баутс тақлид карда, ба чандин асари ӯ намунаҳо офарид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Дирк Баутс |3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассомон]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Рассомон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>qeog41dui9k65j3t7mir45fbrwpz87c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бофилл (Bofill) Рикардо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332215</id>
    <revision>
      <id>1477184</id>
      <timestamp>2026-06-17T10:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Рика́рдо Бофи́лл (таваллуд 5.12.1939) —  меъмори испаниягӣ. Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории пост­модер­низм гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанад...</comment>
      <origin>1477184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1853" sha1="r233549pno591sqo5fyhzju449pkbu5" xml:space="preserve">Рика́рдо Бофи́лл (таваллуд 5.12.1939) —  меъмори испаниягӣ. Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории пост­модер­низм гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанаду дар Калп ва меҳмонхонаи «Эл Кастелло» дар Ситхес (1969–75), заводи семент дар Барселона, 1970–78), «Силсилатоқи кӯлҳо» дар Сен-Кантен-ан-Иве­лин, (1972–75), «Абраксас» дар Марн-ла-Валле (1978–83), «Зина­пояҳои барка» (1979–85; ҳама­ашон дар Порис ё атрофи он) ҳамчун ҳайкали азими бетонӣ ё услуби романтикии аҷиб ба назар мерасанд. Асарҳои баъдии ӯ аз ҷиҳати шакл ҷиддӣ буда, дар рӯҳи хай-тека сохта шудаанд (аэропорти нав, 1988–92, вокзали баҳрӣ дар Барселона, 1999–2001; Қасри кон­гресс­ дар Мад­рид, (1990–92). Бофи́лл эҷодиёти худро аз ҷиҳати назариявӣ асоснок карда, китобҳои «Роҳ ба сӯи шаҳр дар фазо» (1968), «Меъ­мории инсон» (1989), «Фазо барои ҳаёт»-ро (соли 1990 ба русӣ тарҷума шуд) ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Рика́рдо Бофи́лл|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меъморон]]</text>
      <sha1>r233549pno591sqo5fyhzju449pkbu5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477188</id>
      <parentid>1477184</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2274" sha1="hqfhh9iepyu44rggkhxruday388xjlw" xml:space="preserve">'''Рика́рдо Бофи́лл'''&lt;ref&gt;{{БРЭ|автор=А. Н. Шукурова|том= 4|страницы= 104|статья=Бофилл|ссылка=https://old.bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив=https://web.archive.org/web/20220121195948/https://bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив дата=2022-01-21}}&lt;/ref&gt; (также '''Бофилл-Леви''' {{lang-es|Ricardo Bofill Leví}}; 5 декабря 1939, [[Барселона]] — 14 января 2022) —  меъмори испаниягӣ. Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории пост­модер­низм гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанаду дар Калп ва меҳмонхонаи «Эл Кастелло» дар Ситхес (1969–75), заводи семент дар Барселона, 1970–78), «Силсилатоқи кӯлҳо» дар Сен-Кантен-ан-Иве­лин, (1972–75), «Абраксас» дар Марн-ла-Валле (1978–83), «Зина­пояҳои барка» (1979–85; ҳама­ашон дар Порис ё атрофи он) ҳамчун ҳайкали азими бетонӣ ё услуби романтикии аҷиб ба назар мерасанд. Асарҳои баъдии ӯ аз ҷиҳати шакл ҷиддӣ буда, дар рӯҳи хай-тека сохта шудаанд (аэропорти нав, 1988–92, вокзали баҳрӣ дар Барселона, 1999–2001; Қасри кон­гресс­ дар Мад­рид, (1990–92). Бофи́лл эҷодиёти худро аз ҷиҳати назариявӣ асоснок карда, китобҳои «Роҳ ба сӯи шаҳр дар фазо» (1968), «Меъ­мории инсон» (1989), «Фазо барои ҳаёт»-ро (соли 1990 ба русӣ тарҷума шуд) ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Рика́рдо Бофи́лл|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меъморон]]</text>
      <sha1>hqfhh9iepyu44rggkhxruday388xjlw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477189</id>
      <parentid>1477188</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2265" sha1="snp1td4aukpv9jxnmqw1y1lz6kkgycz" xml:space="preserve">'''Рика́рдо Бофи́лл'''&lt;ref&gt;{{БРЭ|автор=А. Н. Шукурова|том= 4|страницы= 104|статья=Бофилл|ссылка=https://old.bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив=https://web.archive.org/web/20220121195948/https://bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив дата=2022-01-21}}&lt;/ref&gt; ( '''Бофилл-Леви''' {{lang-es|Ricardo Bofill Leví}}; 5 декабри 1939, [[Барселона]] — 14 январи 2022) —  меъмори испаниягӣ.

Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории пост­модер­низм гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанаду дар Калп ва меҳмонхонаи «Эл Кастелло» дар Ситхес (1969–75), заводи семент дар Барселона, 1970–78), «Силсилатоқи кӯлҳо» дар Сен-Кантен-ан-Иве­лин, (1972–75), «Абраксас» дар Марн-ла-Валле (1978–83), «Зина­пояҳои барка» (1979–85; ҳама­ашон дар Порис ё атрофи он) ҳамчун ҳайкали азими бетонӣ ё услуби романтикии аҷиб ба назар мерасанд. Асарҳои баъдии ӯ аз ҷиҳати шакл ҷиддӣ буда, дар рӯҳи хай-тека сохта шудаанд (аэропорти нав, 1988–92, вокзали баҳрӣ дар Барселона, 1999–2001; Қасри кон­гресс­ дар Мад­рид, (1990–92). Бофи́лл эҷодиёти худро аз ҷиҳати назариявӣ асоснок карда, китобҳои «Роҳ ба сӯи шаҳр дар фазо» (1968), «Меъ­мории инсон» (1989), «Фазо барои ҳаёт»-ро (соли 1990 ба русӣ тарҷума шуд) ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Рика́рдо Бофи́лл|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меъморон]]</text>
      <sha1>snp1td4aukpv9jxnmqw1y1lz6kkgycz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477191</id>
      <parentid>1477189</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2282" sha1="iy2rhm4gz1wsnyg9dcv242bkhrtfuj5" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Рика́рдо Бофи́лл'''&lt;ref&gt;{{БРЭ|автор=А. Н. Шукурова|том= 4|страницы= 104|статья=Бофилл|ссылка=https://old.bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив=https://web.archive.org/web/20220121195948/https://bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив дата=2022-01-21}}&lt;/ref&gt; ( '''Бофилл-Леви''' {{lang-es|Ricardo Bofill Leví}}; 5 декабри 1939, [[Барселона]] — 14 январи 2022) —  меъмори испаниягӣ.

Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории пост­модер­низм гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанаду дар Калп ва меҳмонхонаи «Эл Кастелло» дар Ситхес (1969–75), заводи семент дар Барселона, 1970–78), «Силсилатоқи кӯлҳо» дар Сен-Кантен-ан-Иве­лин, (1972–75), «Абраксас» дар Марн-ла-Валле (1978–83), «Зина­пояҳои барка» (1979–85; ҳама­ашон дар Порис ё атрофи он) ҳамчун ҳайкали азими бетонӣ ё услуби романтикии аҷиб ба назар мерасанд. Асарҳои баъдии ӯ аз ҷиҳати шакл ҷиддӣ буда, дар рӯҳи хай-тека сохта шудаанд (аэропорти нав, 1988–92, вокзали баҳрӣ дар Барселона, 1999–2001; Қасри кон­гресс­ дар Мад­рид, (1990–92). Бофи́лл эҷодиёти худро аз ҷиҳати назариявӣ асоснок карда, китобҳои «Роҳ ба сӯи шаҳр дар фазо» (1968), «Меъ­мории инсон» (1989), «Фазо барои ҳаёт»-ро (соли 1990 ба русӣ тарҷума шуд) ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Рика́рдо Бофи́лл|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меъморон]]</text>
      <sha1>iy2rhm4gz1wsnyg9dcv242bkhrtfuj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477192</id>
      <parentid>1477191</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2250" sha1="noi3hs0kx02tmz51b4q1blhg7m1y5hw" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Рика́рдо Бофи́лл'''&lt;ref&gt;{{БРЭ|автор=А. Н. Шукурова|том= 4|страницы= 104|статья=Бофилл|ссылка=https://old.bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив=https://web.archive.org/web/20220121195948/https://bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив дата=2022-01-21}}&lt;/ref&gt; ( '''Бофилл-Леви''' {{lang-es|Ricardo Bofill Leví}}; 5 декабри 1939, [[Барселона]] — 14 январи 2022) —  меъмори испаниягӣ.

Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории пост­модер­низм гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанаду дар Калп ва меҳмонхонаи «Эл Кастелло» дар Ситхес (1969–75), заводи семент дар Барселона, 1970–78), «Силсилатоқи кӯлҳо» дар Сен-Кантен-ан-Иве­лин, (1972–75), «Абраксас» дар Марн-ла-Валле (1978–83), «Зина­пояҳои барка» (1979–85; ҳама­ашон дар Порис ё атрофи он) ҳамчун ҳайкали азими бетонӣ ё услуби романтикии аҷиб ба назар мерасанд. Асарҳои баъдии ӯ аз ҷиҳати шакл ҷиддӣ буда, дар рӯҳи хай-тека сохта шудаанд (аэропорти нав, 1988–92, вокзали баҳрӣ дар Барселона, 1999–2001; Қасри кон­гресс­ дар Мад­рид, (1990–92). Бофи́лл эҷодиёти худро аз ҷиҳати назариявӣ асоснок карда, китобҳои «Роҳ ба сӯи шаҳр дар фазо» (1968), «Меъ­мории инсон» (1989), «Фазо барои ҳаёт»-ро (соли 1990 ба русӣ тарҷума шуд) ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Рика́рдо Бофи́лл|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>noi3hs0kx02tmz51b4q1blhg7m1y5hw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477193</id>
      <parentid>1477192</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:07:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2292" sha1="l0fjcbdqvgyu7d0zf4wqg076k95t1me" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Рика́рдо Бофи́лл'''&lt;ref&gt;{{БРЭ|автор=А. Н. Шукурова|том= 4|страницы= 104|статья=Бофилл|ссылка=https://old.bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив=https://web.archive.org/web/20220121195948/https://bigenc.ru/fine_art/text/1880553|архив дата=2022-01-21}}&lt;/ref&gt; ( '''Бофилл-Леви''' {{lang-es|Ricardo Bofill Leví}}; 5 декабри 1939, [[Барселона]] — 14 январи 2022) —  [[Меъморӣ|меъмори]] испаниягӣ.

== Тавсиф ==
Яке аз асосгузорони «Устохонаи меъмо­рӣ»-и Барселона («Taller de Arguitectura»), ки солҳои 1960–63 ташкил шуда, яке аз марказҳои меъмории [[пост­модер­низм]] гардид. Иморатҳои сохтаи Бофи́лл – воҳидҳои маскунии Ксанаду дар Калп ва меҳмонхонаи «Эл Кастелло» дар Ситхес (1969–75), заводи семент дар Барселона, 1970–78), «Силсилатоқи кӯлҳо» дар Сен-Кантен-ан-Иве­лин, (1972–75), «Абраксас» дар Марн-ла-Валле (1978–83), «Зина­пояҳои барка» (1979–85; ҳама­ашон дар Порис ё атрофи он) ҳамчун ҳайкали азими бетонӣ ё услуби романтикии аҷиб ба назар мерасанд. Асарҳои баъдии ӯ аз ҷиҳати шакл ҷиддӣ буда, дар рӯҳи хай-тека сохта шудаанд (аэропорти нав, 1988–92, вокзали баҳрӣ дар Барселона, 1999–2001; Қасри кон­гресс­ дар Мад­рид, (1990–92). Бофи́лл эҷодиёти худро аз ҷиҳати назариявӣ асоснок карда, китобҳои «Роҳ ба сӯи шаҳр дар фазо» (1968), «Меъ­мории инсон» (1989), «Фазо барои ҳаёт»-ро (соли 1990 ба русӣ тарҷума шуд) ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Рика́рдо Бофи́лл|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>l0fjcbdqvgyu7d0zf4wqg076k95t1me</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боччани (Boccioni) Умберто</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332216</id>
    <revision>
      <id>1477196</id>
      <timestamp>2026-06-17T11:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Боччани (Boccioni) Умберто (19.10.1882–17.8.1916) —  рассом ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз пешвоёни футуризм. Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳ...</comment>
      <origin>1477196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="7f8yvybd6q66e9wmn2vg04d39whx15k" xml:space="preserve">Боччани (Boccioni) Умберто (19.10.1882–17.8.1916) —  рассом ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз пешвоёни футуризм. Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боччани (Boccioni) Умберто|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>7f8yvybd6q66e9wmn2vg04d39whx15k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477198</id>
      <parentid>1477196</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:48:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="kx520d3hvyr2ic1wt7zo5qk122cnszj" xml:space="preserve">'''Боччани (Boccioni) Умберто'''(итал. Umberto Boccioni; 19 октября 1882, Реджо-ди-Калабрия — 17 августа 1916, Верона) —  рассом ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз пешвоёни футуризм. Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боччани (Boccioni) Умберто|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>kx520d3hvyr2ic1wt7zo5qk122cnszj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477199</id>
      <parentid>1477198</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="jvfmtphy09tirm95uq9omk2j24m2uxa" xml:space="preserve">'''Боччани (Boccioni) Умберто''' ([[Итолиё|итал.]] Umberto Boccioni; 19 октябри 1882, Реджо-ди-Калабрия — 17 августи 1916, Верона) —  рассом ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз пешвоёни футуризм. Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боччани (Boccioni) Умберто|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>jvfmtphy09tirm95uq9omk2j24m2uxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477200</id>
      <parentid>1477199</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:49:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1222" sha1="o1act9xnwomnnurkat7ueh10qek2mqt" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Боччани (Boccioni) Умберто''' ([[Итолиё|итал.]] Umberto Boccioni; 19 октябри 1882, Реджо-ди-Калабрия — 17 августи 1916, Верона) —  рассом ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз пешвоёни футуризм. Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боччани (Boccioni) Умберто|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>o1act9xnwomnnurkat7ueh10qek2mqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477201</id>
      <parentid>1477200</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1231" sha1="48xa9emxk0hhuknq7e1lbg6cq43f5fh" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Боччани (Boccioni) Умберто''' ([[Итолиё|итал.]] Umberto Boccioni; 19 октябри 1882, Реджо-ди-Калабрия — 17 августи 1916, Верона) —  [[рассом]] ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз [[пешвоёни футуризм]].

Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Боччани (Boccioni) Умберто|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>48xa9emxk0hhuknq7e1lbg6cq43f5fh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477202</id>
      <parentid>1477201</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1217" sha1="9aa75d1d1l6wfn3wz30bmn06abj4a5i" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Умбе́рто Боччо́ни''' ([[Итолиё|итал.]] Umberto Boccioni; 19 октябри 1882, Реджо-ди-Калабрия — 17 августи 1916, Верона) —  [[рассом]] ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз [[пешвоёни футуризм]].

Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Умбе́рто Боччо́ни|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>9aa75d1d1l6wfn3wz30bmn06abj4a5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1477203</id>
      <parentid>1477202</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1477203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1217" sha1="bnnxqtagdug7mtsbroodnzjy8yeyggh" xml:space="preserve">{{Меъмор}}
'''Умбе́рто Боччоани''' ([[Итолиё|итал.]] Umberto Boccioni; 19 октябри 1882, Реджо-ди-Калабрия — 17 августи 1916, Верона) —  [[рассом]] ва ҳайкалтароши итолиёӣ, яке аз [[пешвоёни футуризм]].

Дар авоили асри 20 ба символизм майл намуд («Саворагони Апокалипсис», 1908). Баъдтар ҷойи об­разҳои из­диҳоми пур­ғавғоро («Шаҳри ба боло қоматафрохта», 1910–11) шаклҳои нимхаёлии «не­рӯи тоза» («Динамизми фут­­бол­боз», 1913) ги­риф­­танд, ки ин ба ҳай­калтарошии Боччани низ хос аст («Шаклҳои беҳамтои пайдарҳамӣ дар фазо» 1913, биринҷӣ). Соли 1914 китоби «Рассомӣ, муҷасса­ма­созии футуристон»-ро ба табъ расонд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Умбе́рто Боччоани|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рассамон]]</text>
      <sha1>bnnxqtagdug7mtsbroodnzjy8yeyggh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>