Википедиа
tgwiki
https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Медиа
Вижа
Баҳс
Корбар
Баҳси корбар
Википедиа
Баҳси Википедиа
Акс
Баҳси акс
Медиавики
Баҳси медиавики
Шаблон
Баҳси шаблон
Роҳнамо
Баҳси роҳнамо
Гурӯҳ
Баҳси гурӯҳ
Портал
Баҳси портал
Лоиҳа
Баҳси Лоиҳа
TimedText
TimedText talk
Модул
Баҳси Модул
Event
Event talk
Қум
0
2890
1477834
1290457
2026-06-20T06:17:46Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477834
wikitext
text/x-wiki
{{Дигар мазмунҳо}}
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Қум
|Номи аслӣ=قم
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Қум]]
|Аҳолӣ=1,046,578 ([[2006]])
}}
'''Қум''' ({{забон-фа|قم}}) — шаҳр ва пойтахти [[устони Қум]]и [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, шумораи аҳолии он 1,046,578 нафарро ташкил медод.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
*[http://www.qom-photos.ir/ Qom Pictures] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120610064316/http://www.qom-photos.ir/ |date=2012-06-10 }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Қум}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қум]]
9x224l99uovfdgy8j80573djynieynz
Қазвин
0
3150
1477824
1256687
2026-06-20T05:42:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477824
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Қазвин
|Номи аслӣ=قزوین
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Қазвин]]
|Аҳолӣ= 402,748 ([[2016]])
}}
[[Акс:Tahmasb-1.jpg|thumb|left|Шоҳ Тахмоспи I (1524–1576) дар ш. Қазвин, пойтахти давлати Сафавиён.]]
'''Қазвин''' ({{забон-фа|قزوین}}, ҳамчунин ба забони румӣ чун ''Qazvīn'', ''Caspin'', ''Qazwin'' ва ''Ghazvin'') — шаҳр ва маркази [[устони Қазвин]]и, [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 291,117 нафар ва дар соли 2016, 402,748<ref>https://www.amar.org.ir/english</ref> нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Қазвин}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қазвин]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
qstmbzlybjfzsbstrgamc927p1eunox
Табрез
0
3154
1477722
1255742
2026-06-19T22:05:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477722
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Табрез
|Номи аслӣ=تبریز
|Акс=Tabriz Mosaic Logo.jpg
|Харита=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Озарбойичони шарқӣ]]
|Аҳолӣ=1,460,961 ([[2006]])
}}
'''Табрез''' ({{забон-фа|تبریز}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойҷони шарқӣ]], [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 1,460,961 нафар будааст.
== Инҷоро ҳам бингаред ==
{{Умуми}}
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
eegz64j8ge5t2tzezjkz3rlyv6dmm6e
Урумия
0
3155
1477743
1445539
2026-06-19T23:28:41Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477743
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Урумия
|номи аслӣ = ارومیه<br />Wurmê<br /> Urumiyə
|акс=
|давлат = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 623,143
|соли ҳисоб = 2006
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|гурӯҳҳои миллӣ = [[форс|форсҳо]]
|гурӯҳҳои динӣ = [[мусулмон]]он
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ =
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Урумия''' ({{забон-аз|Urumiyə}}, {{забон-ку|Wurmê}}, {{забон-фа|ارومیه}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 435,200 тан будааст ва дар соли 2006, 623,143 тан баровард мешавад.
Шаҳри Урмия макони зисти ду гурӯҳи асосии этникӣ аст: курдҳо ва озарбойҷониҳо. Ҳар як гурӯҳи этникӣ тақрибан нисфи аҳолии шаҳрро ташкил медиҳад. Забонҳои курдӣ, озарбойҷонӣ ва форсӣ ба таври васеъ истифода мешаванд ва ҳаёти фарҳангии шаҳр таъсири ҳарду ҷомеаи этникиро инъикос мекунад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
cpmskmbk7p4tp2kbpe5bq2dezk7fi4x
Санандаҷ
0
3156
1477679
1259693
2026-06-19T20:07:27Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477679
wikitext
text/x-wiki
{{ВМ}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
[[Акс:SnahCity.JPG|thumb|right|260px|Санандаҷ]]
'''Санандаҷ''' ({{lang-fa|سنندج}}, аз {{lang-ku|Sine Dizh}} — «Қулфи Сана», {{lang-ku|Sine}}) — [[шаҳр]] дар ғарби [[Эрон]], [[маркази маъмурӣ|маркази маъмурии]] [[устони Курдистон]]. Аҳолӣ — 373,987 наф. (2011), асосан [[курдҳо]] ва [[арманиҳо]]<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/521720/Sanandaj Sanandaj], [[Британика]]</ref>.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
l7nnwogviijce25hdtsciavhxtxi1bb
Ҳамадон
0
3157
1477839
1347052
2026-06-20T06:35:34Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477839
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон = Шаҳр
|номи тоҷикӣ = Ҳамадон
|номи аслӣ = همدان
|акс = Aviccena 2011.jpg
|кишвар = Эрон
|Вилоят = [[устони Ҳамадон]]
|забони расмӣ = форсӣ
|забони расмӣ-ref = fa
|аҳолӣ = 528,261 ([[2006]])
|сайт = http://www.hamedan.ir/
}}
'''Ҳамадон''' ({{забон-фа|همدان}}, {{забон-ку|Ekbetan}}) — шаҳрест дар [[устони Ҳамадон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 401,281 тан будааст ва дар соли 2006, 528,261 тан баровард мешавад.
== Бародаршаҳрӣ ==
Шаҳри [[Кӯлоб]]и [[Тоҷикистон]] бо шаҳри Ҳамадони Ҷумҳурии Исломии [[Эрон]] бародаршаҳранд. Тафоҳумномаи бародаршаҳрӣ [[20 Март]]и соли [[2001]] дар чаҳорчуби ҳамкориҳои ин ду шаҳр ба имзо расида аст. Дар доираи ин тафоҳумнома як зумраи корҳо ба анҷом расиданд. Чунончи як гуруҳи мутахассисини кӯлоби моҳи [[сентябр]]-[[октябр]]и соли [[2001]] ба шаҳри Ҳамадон сафар карданд. Дар ин сафар онҳо бо вазьи иқтисодӣ-иҷтимоии сокинони шаҳри Ҳамадон ошно гашта, аз амкони таьрихӣ ва муқаддаси ин шаҳри бостонӣ зиёрат карданд. Моҳи [[Март]]и соли [[2002]] гуруҳи варзишгарони Ҳамадони ба [[Кӯлоб]] ташриф оварда дар чанд риштаҳои варзиш қувваозмоӣ карданд. Дар моҳи апрели соли [[2003]] бошад ташрифи ҷавобии варзишгарони [[Кӯлоб]]и ба шаҳри Ҳамадон сурат гирифт. Ба хотири бародаршаҳри дар шаҳри [[Кӯлоб]] яке аз хиёбонҳои шаҳр ба номи Ҳамадон номгузорӣ гашта, [[Хонаи Ҳамадон]] бунёд ёфт. Дар Ҳамадони [[Эрон]] бошад чунин як хиёбон номи [[Кӯлоб]]ро гирифта ва низ [[Хонаи Кӯлоб]] таъсис ёфт.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Ҳамадон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
32s4fk9rswoai6fnh2yag9z1n1yxmb5
Элом (шаҳр)
0
3398
1477817
1421685
2026-06-20T04:52:23Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477817
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Элом
|Номи аслӣ=ایلام
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Элом]]
|Аҳолӣ=141,382 ([[2006]])
}}
'''Элом''' ({{забон-фа|ایلام}}) — шаҳрест дар [[устони Элом]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 126,346 тан будааст ва дар соли 2006, 141,382 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Элом}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
jani8iyqbjqi6l5zoadvy9vglbxj84m
Хуррамобод
0
3401
1477779
1256151
2026-06-20T03:41:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477779
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хуррамобод
|Номи аслӣ=خرمآباد
|Акс= Falak-ol-Aflak Castle 11.JPG
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Луристон]]
|Аҳолӣ=339,205 ([[2006]])
}}
'''Хуррамобод''' ({{забон-фа|خرمآباد}}) — шаҳрест дар [[устони Луристон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 272,815 тан будааст ва дар соли 2016, 501,415 тан баровард мешавад.
==Аксҳои Хуррамобод==
<gallery class="center" mode="packed-hover" heights="150">
File:منطقه نوژیان.jpg|Nojian [[oak]] forest [[Khorramabad County|Khorramabad county]]
File:Makhmalkuh.jpg|Makhmalkuh [[Khorramabad County|Khorramabad county]]
File:Falak ol aflak panorama.jpg|[[Shāpūr-Khwāst|Shapur Khast]]
File:Kiau Lake 7829.jpg|Keeyow [[lake]] Khorramabad
File:Khoramabad sarbazkhane.jpg|[[Sarbazkhane building - khorramabad]]
File:Pahlavi Building in Khorramabad 2014.jpg|Building in [[Khorram abad]]
File:Bisheh waterfall.jpg|Bisheh [[waterfall]] [[Khorramabad County|Khorramabad county]]
File:Khorramabad2014.jpg|Khorramabad city [[Khorramabad County|Khorramabad county]]
</gallery>
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Луристон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
mcom99f32f4vgcz9q290uk8ft7ccgmk
Шаҳристони Ломерд
0
5788
1477664
1443976
2026-06-19T17:21:33Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */
1477664
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Ломерд <br /> شهرستان لامرد
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =Fars.svg
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = IranFars-SVG.svg
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Форс]]
| subdivision_type2 = Пойтахт
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 76,971 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
[[File:LAMERD-لامرد - panoramio.jpg|алт=|марказ|мини|414x414пкс|<center>шаҳри Ломерд</center>]]
'''Шаҳристони Ломерд ''' ({{Lang-fa|شهرستان لامرد}}) — [[шаҳристон]] дар [[устони Форс]], воқеъ дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] дар соли 1385 (2006 мелодӣ), аҳолии он 76,971 нафар дар 16,602 оила будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории умумии нуфус ва маскани 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2020-03-31
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>. Маркази ин шаҳристон, шаҳри [[Ломирд]] аст.
Ломерд таърихан қисме аз [[шаҳристони Лористон]] буд.<ref>[http://ijph.tums.ac.ir/index.php/IJPH/article/view/1276 ABO and Rh blood groups distribution in the populations of Larestan and Lamerd, Fars province Iran.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140322151722/http://ijph.tums.ac.ir/index.php/IJPH/article/view/1276 |date=2014-03-22 }} Iranian Journal of Public Health 1996.</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
* اطلس گیتاشناسی استانهای ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Gitashenasi Province Atlas of Iran]'')
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Ломерд]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Форс]]
n582tbxn819fyuixjrrxfx2mnw30s0r
Қоин
0
6139
1477833
1256730
2026-06-20T06:10:36Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477833
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Қоин
|Номи аслӣ=قائن
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони ҷанубӣ]]
|Аҳолӣ=42,476 ([[2006]])
}}
'''Қоин''' ({{забон-фа|قائن}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони ҷанубӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 42,476 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
qemukw6ipwt4nunvte20oxuqy2xa3ks
Руботкарим
0
6142
1477645
1259585
2026-06-19T14:45:04Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477645
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Риботкарим
|Номи аслӣ=رباطکریم
|Акс=
|Кишвар= Эрон
|Вилоят= устони Tеҳрон
|Аҳолӣ=66,350 (2006)
}}
'''Руботкарим''' ({{забон-фа|رباطکریم}}) — шаҳрест дар [[устони Tеҳрон]]и [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 66,350 тан будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Tеҳрон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Теҳрон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
9wpn6gr2gsp3k77t0p8rarm01jol15r
Ҳаштгирд
0
6143
1477842
1256797
2026-06-20T06:46:04Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477842
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҳаштгирд
|Номи аслӣ=هشتگرد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Tиҳрон]]
|Аҳолӣ=60,301 ([[2006]])
}}
'''Ҳаштгирд''' ({{забон-фа|هشتگرد}}) — шаҳрест дар [[устони Албурз]]и, [[Эрон]]. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006 60,301 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Албурз]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
9n8sh46067d2u7i24o6zp88j71bvaim
Шаҳриёр (Теҳрон)
0
6144
1477804
1372296
2026-06-20T04:16:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477804
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шаҳриёр
|Номи аслӣ={{забон-фа|شهریار}}
|Акс=
|Кишвар=Эрон
|Вилоят=устони Tеҳрон
|Аҳолӣ=328,190 (2006)
}}
'''Шаҳриёр''' ({{забон-фа|شهریار}}) — шаҳрест дар [[устони Tиҳрон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 40,058 тан будааст ва дар соли 2006, 328,190 тан буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Tеҳрон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Теҳрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
st707n72grrq4iqlxswrstojebrbpo1
Оштиён
0
6148
1477617
1259402
2026-06-19T12:36:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477617
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Оштиён
|Номи аслӣ=آشتیان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Марказӣ]]
|Аҳолӣ=11,180 ([[2006]])
}}
'''Оштиён''' ({{забон-фа|آشتیان}}) — шаҳрест дар [[устони Марказӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 11,180 тан будааст ва дар соли 2006, 11,180 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
qzrfvx2qsh8mn5bpj2x5tw2ei80qb23
Тафриш
0
6150
1477725
1255773
2026-06-19T22:20:16Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477725
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Тафриш
|Номи аслӣ=تفرش
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Марказӣ]]
|Аҳолӣ=14,609 ([[2006]])
}}
'''Тафриш''' ({{забон-фа|تفرش}}) — шаҳрест дар [[устони Марказӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 14,609 тан будааст ва дар соли 2006, 14,609 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ocad77xsfipwo7mud716ubafuh9adpm
Хумейн
0
6151
1477777
1335570
2026-06-20T03:40:37Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477777
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хумийн
|Номи аслӣ=خمین
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Марказӣ]]
|Аҳолӣ=80,433 ([[2006]])
}}
'''Хумийн''' ({{забон-фа|خمین}}) — шаҳрест дар [[устони Марказӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 56,335 тан будааст ва дар соли 2006, 80,433 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
bf14q6zo2xja9ch8wh5ndmbtlnnydr9
Сова
0
6153
1477709
1260126
2026-06-19T21:26:46Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477709
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сова
|Номи аслӣ=ساوه
|Акс=Sardaran square in Saveh.jpg
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Марказӣ]]
|Аҳолӣ=194.545 ([[2010]])
}}
[[Акс:Sardaran square in Saveh.jpg|200px|чап |Майдони Сардаран дар Сова]]
'''Сова''' ({{забон-фа|ساوه}}) — шаҳрест дар [[устони Марказӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2010, 194.545 тан будааст.<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1263383077&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1922&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=450095033 World Gazetteer: Sāveh]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Commons|Saveh}}
{{Шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
cyzdwrfrv5q7azqg6ivdhy3pz8n4z7b
Токистон
0
6156
1477734
1255837
2026-06-19T22:53:06Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477734
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Токистон
|Номи аслӣ=تاکستان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Қазвин]]
|Аҳолӣ=74,456 ([[2006]])
}}
'''Токистон''' ({{забон-фа|تاکستان}}) — шаҳрест дар [[устони Қазвин]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 54,192 тан будааст ва дар соли 2006, 74,456 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Қазвин}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қазвин]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
r7gk79k5qh02zdnhr220cvmenyo5mf7
Остонаи ашрафия
0
6158
1477616
1259392
2026-06-19T12:34:25Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477616
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Остонаи ашрафия
|Номи аслӣ=آستانه اشرفیه
|Акс= Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Гелон]]
|Аҳолӣ=44,280 ([[2006]])
}}
[[Акс:Jalaleddin-ashraf-Shrine-3.JPG|мини |чап]]
'''Остонаи ашрафия''' ({{забон-фа|آستانه اشرفیه}}) — шаҳрест дар [[устони Гелон]], [[Эрон]]. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006 44,280 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
5lxl63p3tpzhq51dqz5eniy1o65gre2
Рӯдбор
0
6160
1477669
1259602
2026-06-19T19:31:00Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477669
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Рӯдбор
|Номи аслӣ=رودبار
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Гелон]]
|Аҳолӣ=17,320 ([[2006]])
}}
'''Рӯдбор''' ({{забон-фа|رودبار}}) — шаҳрест дар [[устони Гелон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 17,320 тан будааст ва дар соли 2006, 17,320 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
3h0i1h72d0vwuxf6vnunsj3r638efrk
Рӯдсар
0
6161
1477670
1259603
2026-06-19T19:31:02Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477670
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Рӯдсар
|Номи аслӣ=رودسر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Гелон]]
|Аҳолӣ=49,413 ([[2006]])
}}
'''Рӯдсар''' ({{забон-фа|رودسر}}) — шаҳрест дар [[устони Гелон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 34,208 тан будааст ва дар соли 2006, 49,413 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
3q6ovp3ea3v2p1ojx4lgawvg6w3og1c
Сумиасаро
0
6162
1477716
1255698
2026-06-19T21:51:53Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477716
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сумиасаро
|Номи аслӣ=صومعهسرا
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Гелон]]
|Аҳолӣ=42,115 ([[2006]])
}}
'''Сумиасаро''' ({{забон-фа|صومعهسرا}}) — шаҳрест дар [[устони Гелон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 29,398 тан будааст ва дар соли 2006, 42,115 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
q01aten5zjbn6hz9hwz8c6crjf6q0dq
Толиш
0
6163
1477735
1255846
2026-06-19T22:53:21Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477735
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Толиш
|Номи аслӣ=تالش
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Гелон]]
|Аҳолӣ=47,093 ([[2006]])
}}
'''Толиш''' ({{забон-фа|تالش}}) — шаҳрест дар [[устони Гелон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 33,640 тан будааст ва дар соли 2006, 47,093 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
4xbfpnvfjldbxiqq9ssow8xcb2cixlp
Фӯман
0
6164
1477766
1256090
2026-06-20T03:10:50Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477766
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фӯман
|Номи аслӣ=فومن
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Гелон]]
|Аҳолӣ=39,116 ([[2006]])
}}
'''Фӯман''' ({{забон-фа|فومن}}) — шаҳрест дар [[устони Гелон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 31,341 тан будааст ва дар соли 2006, 39,116 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[fa:فومن]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
2ojlw5bhxvxoohwgddmrlqojw2g16x7
Порсобод
0
6167
1477621
1259460
2026-06-19T13:27:43Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477621
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Порсобод
|Номи аслӣ=پارسآباد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Ардабел]]
|Аҳолӣ=109,065 ([[2006]])
}}
'''Порсобод''' ({{забон-фа|پارسآباد}}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Порсобод]], ки дар [[устони Ардабел]]и, [[Эрон]] воқеъ аст. Дар саршумории соли 1996 аҳолии он, 60,485 нафар будааст ва дар соли 2006, 109,065 нафарро ташкил медод.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Ардабел}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ардабел]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
gnnlz0hj270j8ba6skv5hqbkn62j0u3
Халxол
0
6168
1477767
1256102
2026-06-20T03:18:14Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477767
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Халxол
|Номи аслӣ=خلخال
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Ардабел]]
|Аҳолӣ=53,400 ([[2006]])
}}
'''Халxол''' ({{забон-фа|خلخال}}) — шаҳрест дар [[устони Ардабел]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 35,612 тан будааст ва дар соли 2006, 53,400 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Ардабел}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ардабел]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ouq108sue6w90xyucwt0za2xppopc90
Хуррамдарра
0
6172
1477778
1256149
2026-06-20T03:41:49Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477778
wikitext
text/x-wiki
{{МА||Шаҳр|
|Номи тоҷикӣ=Хуррамдарра
|Номи аслӣ=خرمدره
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Занҷон]]
|Аҳолӣ=52,204 ([[2006]])
}}
'''Хуррамдарра''' ({{забон-фа|خرمدره}}) — шаҳрест дар [[устони Занҷон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории 2006, 52,204 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Занчон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Занҷон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
26eyyeowcesswvovzjl8mzwg662p4lm
Сароб
0
6177
1477688
1460171
2026-06-19T20:31:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477688
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|номи тоҷикӣ = Сароб
|номи аслӣ = سراب
|акс =
|кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]]
|вилоят = [[устони Озарбойичони шарқӣ]]
|аҳолӣ =
}}
'''Сароб''' ({{забон-фа|سراب}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойҷони шарқӣ]], [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2016, 45,031 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
imbyseolco8yyx8sw9yuon5qc5jfikw
Ҳаштрӯд
0
6183
1477843
1256798
2026-06-20T06:46:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477843
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҳаштрӯд
|Номи аслӣ=هشترود
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Озарбойичони шарқӣ]]
|Аҳолӣ=17,111 ([[2006]])
}}
'''Ҳаштрӯд''' ({{забон-фа|هشترود}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойҷони шарқӣ]], [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 17,111 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
4kz1nktuhjtsntloric6vy116o8d0n6
Ушнавия
0
6184
1477745
1255938
2026-06-19T23:31:45Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477745
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Ушнавия
|номи аслӣ = شهر بسیار کوچک اشنویه شارۆچکهی شینۆ<br />Oshnavieh
|акс=
|давлат = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 53,444
|соли ҳисоб = 2006
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|гурӯҳҳои миллӣ =[[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс|форсҳо]]
|гурӯҳҳои динӣ = [[мусулмон]]они [[шиъа]]
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ = +3:30
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Ушнавия''' ({{забон-ку|Şino}}, {{забон-фа|اشنویه}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар соли 2006, 29,896 тан будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
mkrbpyt4j4ua7mj7jgc852hxkpmhewv
Пироншаҳр
0
6186
1477619
1433956
2026-06-19T13:13:30Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477619
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Пероншаҳр
| номи аслӣ = پیرانشهر<br/>Xanê
| акс =
| кишвар = Эрон
| шакли минтақа =
| минтақа =
| шакли ноҳия = устон
| ноҳия = устони Озарбойичони ғарбӣ
| ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
| шакли ҷомеа =
| ҷомеа =
| Ҷомеа дар ҷадвал =
| тақсимоти дохилӣ =
| аҳолӣ = 4.000.000
| соли барӯйхатгирӣ = 2006
| lat_deg =
| lat_min =
| lat_sec =
| lon_deg =
| lon_min =
| lon_sec =
| забони расмӣ = форсӣ
| ҳайати миллӣ = [[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс]]ҳо
| ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[суннӣ]]
| этнохороним =
| вақти минтақавӣ = +3:30
| коди телефон =
| нишонаи почта =
| гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Пероншаҳр''' ({{забон-ку|Xanê}}, {{забон-фа|پیرانشهر}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 3.000.000 тан будааст ва дар соли 2006, 4.000.000 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
a67so2rrgnka7qlg45rft3zih0p1etz
Такоб
0
6187
1477724
1394456
2026-06-19T22:08:19Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477724
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Тикаб
|номи аслӣ = تکاب<br />Tikab
|акс=
|давлат = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 83,900
|соли ҳисоб = 2021
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|гурӯҳҳои миллӣ =[[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс|форсҳо]]
|гурӯҳҳои динӣ = [[мусулмон]]они [[шиъа]]
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ = +3:30
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Тикаб''' ({{забон-ку|Tikab}}, {{забон-фа|تکاب}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 42,569 тан будааст ва дар соли 2006, 52,732 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
fz8yoii0g0hgz2w3j63nx6u7qnhw9x2
Хуӣ
0
6188
1477783
1393212
2026-06-20T03:43:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477783
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Хуй
|номи аслӣ = خوی<br />Xoy
|акс=
|давлат = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 179,179
|соли ҳисоб = 2006
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|гурӯҳҳои миллӣ =[[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс|форсҳо]]
|гурӯҳҳои динӣ = [[мусулмон]]они [[шиъа]]
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ = +3:30
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Хуй''' ({{забон-аз|Xoy}}, {{забон-ку|Xoy}}, {{забон-фа|خوی}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 148,944 тан будааст ва дар соли 2006, 179,179 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
1qjq6sasgddthnuanrn31no8lpttbwj
Сардашт
0
6189
1477686
1452244
2026-06-19T20:27:52Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477686
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|мақом =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Сардашт
|номи аслӣ = سردشت<br/>Serdeşt
|акс=
|кишвар = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 50,103
|соли барӯйхатгирӣ = 2006
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|ҳайати миллӣ =[[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс]]ҳо
|ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[суннӣ]]
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ = +3:30
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Сардашт''' ({{забон-ку|Serdeşt}}, {{забон-фа|سردشت}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 30,904 тан будааст ва дар соли 2006, 50,103 тан баровард мешавад.
Дар 28-и июни соли 1987 ба ин шаҳр ва шуморе аз деҳаҳои наздик ба он, аз сӯи артиши Саддом Ҳусайн, бо бомбҳои химиявӣ ҳамлаи низомӣ шуд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
*[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/275863/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 Дарбораи шаҳри Сардашт] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250302123858/https://www.eghtesadonline.com/fa/news/275863/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |date=2025-03-02 }}
*[https://sardasht.iau.ir/fa/page/65/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA#:~:text=%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%20%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%B4%D8%AA%20%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%20%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%20%D8%B4%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C%20%D8%A7%D9%87%D9%84%20%D8%B3%D9%86%D8%AA%20%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF Саргузашти шаҳри Сардашт]{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
2qbqet4z2fza2v08wm3zyny9x5yz90m
Салмос
0
6190
1477677
1259676
2026-06-19T19:59:15Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477677
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|мақом =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Салмос
|номи аслӣ = سلماس<br />Salmas
|акс=
|кишвар = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 83,516
|соли барӯйхатгирӣ = 2006
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|ҳайати миллӣ =[[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс]]ҳо
|ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[шиъа]]
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ = +3:30
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Салмос''' ({{забон-фа|سلماس }}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 65,416 тан будааст ва дар соли 2006, 83,516 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
quv0wc1xvbpdaj1ha929r96sqvde1kb
Шоҳиндиж
0
6191
1477810
1256585
2026-06-20T04:33:06Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477810
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон =шаҳр
|номи тоҷикӣ =Шоҳиндиж
|номи аслӣ = شاهیندژ<br/>Sayin Qela
|акс=
|давлат = Эрон
|шакли минтақа=
|минтақа=
|шакли ноҳия= устон
|ноҳия=устони Озарбойичони ғарбӣ
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|Ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|аҳолӣ = 43,013
|соли ҳисоб = 2006
|lat_deg= |lat_min= |lat_sec=
|lon_deg= |lon_min= |lon_sec=
|забони расмӣ = форсӣ
|гурӯҳҳои миллӣ =[[курдҳо]], [[озарбойҷонҳо]], [[форс|форсҳо]]
|гурӯҳҳои динӣ = [[мусулмон]]они [[шиъа]]
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ = +3:30
|коди телефон=
|нишонаи почта=
|гурӯҳ дар Commons =
}}
'''Шоҳиндиж''' ({{забон-ку|Sayin Qela}}, {{забон-фа|شاهیندژ}}) — шаҳрест дар [[устони Озарбойичони ғарбӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 29,020 тан будааст ва дар соли 2006, 43,013 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
3f5oze7da15s08u100hy59i9yc2cr1m
Сақиз (шаҳр)
0
6198
1477696
1285739
2026-06-19T20:40:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477696
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Саққиз''' ({{забон-ку|Seqiz}}, {{забон-фа|سقز}}) — шаҳрест дар [[устони Курдистон]]и [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 155,784 наф. будааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон]]
8rk5trmanuo4t3r03og7c7fgbr0l7y1
Қурва
0
6199
1477835
1256745
2026-06-20T06:18:20Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477835
wikitext
text/x-wiki
{{ВМ}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Қурва''' ({{забон-фа|قروه}}) — шаҳрест дар [[устони Курдистон]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 91,810 наф. будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
gjvx3w7ldh259eeeiipx9rmmazagdxh
Тӯйсиркон
0
6204
1477741
1325157
2026-06-19T23:20:42Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477741
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Туйсиркон
|Номи аслӣ=تویسرکان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Ҳамадон]]
|Аҳолӣ=49,278 ([[2006]])
}}
'''Туйсиркон''' ({{забон-фа|تویسرکان}}) — шаҳрест дар [[устони Ҳамадон]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 49,278 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Ҳамадон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Ҳамадон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
0vze1sm9xda980gwl2pzkn3kodtf0l2
Пова
0
6208
1477620
1259454
2026-06-19T13:17:24Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477620
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Пова
|Номи аслӣ=پاوه <br />Pawe
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмоншоҳ]]
|Аҳолӣ=17,682 ([[2006]])
}}
'''Пова''' ({{забон-фа|پاوه}}, {{забон-ку|Pawe}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмоншоҳ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 17,682 тан ва дар соли 2006, 17,682 тан будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
hu15ih5ybx05scefm9t61o87r7wr2ai
Ҷавонрӯд
0
6209
1477852
1256859
2026-06-20T07:27:23Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477852
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҷавонрӯд
|Номи аслӣ=جوانرود
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмоншоҳ]]
|Аҳолӣ=39,069 ([[2006]])
}}
'''Ҷавонрӯд''' ({{забон-фа|جوانرود}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмоншоҳ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 33,317 тан будааст ва дар соли 2006, 39,069 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
hql8zxs49shr7gn247kkehafwxt9qvb
Сарпули Заҳоб
0
6210
1477692
1259726
2026-06-19T20:32:04Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477692
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сарпули Заҳоб
|Номи аслӣ=سرپل ذهاب
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмоншоҳ]]
|Аҳолӣ=52,742 ([[2006]])
}}
'''Сарпули Заҳоб''' ({{забон-фа|سرپل ذهاب}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмоншоҳ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 27,418 тан будааст ва дар соли 2006, 52,742 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
nnjqjokpcpopbfkiocisrgvvxn2pznj
Санқар
0
6211
1477680
1334977
2026-06-19T20:14:45Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477680
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Санқар
|Номи аслӣ=سنقر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмоншоҳ]]
|Аҳолӣ=42,904 ([[2006]])
}}
'''Санқар''' ё '''Сунқур''' ({{забон-фа|سنقر}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмоншоҳ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории дар соли 2006, 42,904 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
hbtk6ieqlue4pzwn7i5p809cauij7qt
Саҳна (шаҳр)
0
6212
1477698
1259754
2026-06-19T20:42:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477698
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Саҳна
|Номи аслӣ=صحنه
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмоншоҳ]]
|Аҳолӣ=32,913 ([[2006]])
}}
'''Саҳна''' ({{забон-фа|صحنه}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмоншоҳ]], [[Эрон]]. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 31,048 тан ва дар соли 2006, 32,913 тан будааст
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
juxx2i11smrmh5jauh2b0njc29ffz0v
Ҳарсин
0
6215
1477841
1256789
2026-06-20T06:38:51Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477841
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҳарсин
|Номи аслӣ=هرسین
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмоншоҳ]]
|Аҳолӣ=57,570 ([[2006]])
}}
'''Ҳарсин''' ({{забон-фа|هرسین}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмоншоҳ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 55,079 тан будааст ва дар соли 2006, 57,570 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
646rxagw5ztcxm63kyjthpwvzdwhwm1
Эза
0
6228
1477815
1256612
2026-06-20T04:50:30Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477815
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Эза
|Номи аслӣ=ایذه
|Акс= Kul-e Farah IIIW.JPG
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=108,312 ([[2006]])
}}
'''Эза''' ({{забон-фа|ایذه}}) — шаҳрест дар [[устони Хӯзистон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 81,288 тан будааст ва дар соли 2006, 108,312 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
78gfgdihpiin284orgblly9eb2eie19
Хуррамшаҳр
0
6231
1477780
1256152
2026-06-20T03:41:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477780
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хуррамшаҳр
|Номи аслӣ=خرمشهر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=208,922 ([[2006]])
}}
'''Хуррамшаҳр''' ({{забон-фа|خرمشهر}}) — шаҳрест дар [[устони Хӯзистон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 105,636 тан будааст ва дар соли 2006, 208,922 тан баровард мешавад.
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
01tn23f32fp67ma9x94nga9tfi8xgkl
Ромҳурмуз
0
6233
1477642
1366469
2026-06-19T14:35:53Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477642
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ромҳурмуз
|Номи аслӣ=رامهرمز
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=37,981 ([[2006]])
}}
'''Ромҳурмуз''' ({{забон-фа|رامهرمز}}) — шаҳре дар [[устони Хӯзистон]]<nowiki/>и [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 37,221 тан будааст ва дар соли 2006, 37,981 тан баровард мешавад.
== Таърихи ==
Таърихи воқиъӣи ин шаҳр дар давраи сосонӣ оғоз мешавад, ҳарчанд гӯрҳои еломӣ нез дар ин шаҳр пайдо шудааст. гӯри подшоҳи сосонӣ ки ин шаҳрро сохт, Ҳормиди яком, багуфтаи мардумони ин шаҳр ва таърихнигон дар ин шаҳр воқиъ шодаст.
бо фатҳи ором ороми хузистон бадасти мусалмонон дар садаи ҳатуми милодӣ, ромҳурмуз табдл ба ҷойгоҳи музокирои сатрапи сосони ки Ҳормозан ном дошт ва раҳбари артиши мусалмоно шол.<ref>Chase F. Robinson, “The Conquest of Khūzistān,” BSOAS 67/1, 2004, pp. 14-39.</ref>. Багуфтаи ҷаҳонгардони муслмон, дар даврони исомин шаҳр китобхонаи ҳамчун китобхонаи Басра доштаст. Ҳамчунин дар ин шаҳ абрешам толид шуда ва ба сарзаминҳои дур фирисодамешодаст<ref>Wilhelm Barthold, An Historical Geography of Iran, Princeton, N.J, 1984.</ref><ref> اصطخری, ابواسحاق ابراهیم، به اهتمام ایرج افشار (1368). مسالک و ممالک. تهران: علمی و فرهنگی.</ref> Пеш аз оғози рукуд ин шаҳр аз равнақи васиъӣ бархордор будаст.
Дар авохири давраи сафавӣ ва оғози давраи қоҷорӣ, садоқати ин шаҳр миёони хузистон ва остони Форс дастбадаст мешодаст. дар садаҳои 18 ва 19 мардумони лур ва араб шоро ба сокин шудан дар ин шаҳр шоданд.<ref>https://iranicaonline.org/articles/ramhormoz</ref>
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ny5gjricfpvyu65qzbqhf8uhvkttdu6
Шодагон
0
6234
1477809
1256573
2026-06-20T04:27:36Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477809
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шодагон
|Номи аслӣ=شادگان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=41,868 ([[2006]])
}}
'''Шодагон''' ({{забон-фа|شادگان}}) — шаҳрест дар [[устони Хӯзистон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 41,836 тан будааст ва дар соли 2006, 41,868 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
bvf7embb6aj0hqftkhldte3z3ley1of
Шӯш
0
6235
1477813
1256604
2026-06-20T04:46:53Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477813
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шӯш
|Номи аслӣ=شوش
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=55,123 ([[2006]])
}}
'''Шӯш''' ({{забон-фа|شوش}}) — шаҳр дар [[устони Хӯзистон]]<nowiki/>и [[Эрон]]. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 52,057 тан будааст ва дар соли 2006, 55,123 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
5gzhdnu7n6k3vw6r5iddu0fo1d30wz9
Шӯштар
0
6236
1477814
1256605
2026-06-20T04:46:54Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477814
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шӯштар
|Номи аслӣ=شوشتر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=75,177 ([[2006]])
}}
'''Шӯштар''' ({{забон-фа|شوشتر}}) — шаҳрест дар [[устони Хӯзистон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 77,900 тан будааст ва дар соли 2006, 75,177 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
nrraoqe0z7508eibdp3n0si54xq54vo
Шаҳрикурд
0
6240
1477797
1256239
2026-06-20T04:13:06Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477797
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шаҳрикурд
|Номи аслӣ=شهرکرد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Чаҳормаҳол у Бахтиёрӣ]]
|Аҳолӣ=133,247 ([[2006]])
}}
'''Шаҳрикурд''' ({{забон-фа|شهرکرد}}) — шаҳрест дар [[устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]], [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 133,247 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
[[Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
g5v4dtldhf60gp5xaynfae4ddifww33
Форсон
0
6241
1477763
1460172
2026-06-20T01:18:13Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477763
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|унвон = Шаҳр
|номи тоҷикӣ = Форсон
|номи аслӣ = <big>فارسان</big>
|акс = Iran location map.svg
|итоат =
|кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]]
|нишон =
|парчам =
|тавсифи нишон =
|тавсифи парчам =
|бари нишон =
|бари парчам =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шакли минтақа =
|минтақа =
|ноҳия дар ҷадвал =
|шакли ноҳия = шаҳристон
|ноҳия = Форсон
|ноҳия дар ҷадвал =
|шакли ҳавзаи ҷомеа =
|ҳавзаи ҷомеа =
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|шакли роҳбарӣ =
|роҳбарӣ =
|замони таъсис =
|ёдоварии аввал =
|номҳои пешина =
|унвон аз =
|масоҳат =
|шакли баландӣ =
|баландии марказ МА = 2 072
|иқлим =
|забони расмӣ = форсӣ
|аҳолӣ =
|соли ҳисоб = 2006
|зичӣ =
|агломератсия =
|гурӯҳҳои миллӣ =
|гурӯҳҳои динӣ =
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ =
|DST =
|коди телефон = +98
|нишонаи почта =
|нишонаҳои почта =
|коди автомобилӣ =
|шакли шинохтан =
|шакли шинохтани ададӣ =
|гурӯҳ дар Commons =
|сайт =
|забони сайт =
}}
[[Акс:فارسان.jpg|мини|рост|шаҳри Форсон, акс аз шарқи шаҳр гирифта шудааст]]
'''Форсон''' ({{забон-фа|فارسان}}) — шаҳрест дар [[устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2016, 30 504 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол у Бахтиёрӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
r043a03anbsrodhmcj8vrzeu670e5si
Ҷаҳрум
0
6250
1477856
1408687
2026-06-20T07:39:13Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477856
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҷаҳрум
|Номи аслӣ=جهرم
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Форс]]
|Аҳолӣ=110,216 ([[2006]])
}}
'''Ҷаҳрум''' ({{забон-фа|جهرم}}) — шаҳр дар [[устони Форс]], [[Эрон]] аст. Шуморааи аҳолии ин шаҳр дар соли 2006, 110,216 нафар будааст.
== Галерея ==
<gallery class="center">
Jahrom City 1.jpg|Манзараи шаҳри Ҷаҳрум
GhadamGah Jahrom.jpg|Қадамгоҳи Ҷаҳрум
باغ نخلستان جهرم.JPG|Боғи Ҷаҳрум
Jahrom intl. airport.jpg|[[:en:Jahrom Airport|Фурудгоҳи ш. Ҷаҳрум]]
</gallery>
==Сарчашмаҳо==
* [https://web.archive.org/web/20170603092116/http://jahrom1404.ir/ chashmandaz]
* [https://web.archive.org/web/20051027131123/http://www.jahrom.org/ Jahrom.org]
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
17a78avvavrv2ap0au8xbi948da7o09
Сипедон
0
6252
1477706
1400724
2026-06-19T21:08:01Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477706
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сипедон
|Номи аслӣ=شیراز
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Форс]]
|Аҳолӣ=1,279,140 ([[2006]])
}}
'''Сипедон''' ({{забон-фа|سپیدان}}) — шаҳрест дар [[устони Форс]]<nowiki/>и [[Эрон]]. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 1,053,025 тан ва дар соли 2006, 1,279,140 тан будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
7l51urh4n0sxw8f32c396zpbsj1s1n6
Фасо
0
6253
1477754
1256002
2026-06-20T00:07:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477754
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фасо
|Номи аслӣ=فسا
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Форс]]
|Аҳолӣ=100,536 ([[2006]])
}}
'''Фасо''' ({{забон-фа|فسا}}) — шаҳрест дар [[устони Форс]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 81,706 тан ва дар соли 2006, 100,536 тан будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
2hi4v90281667tsvr1r5uwroq7wrqhe
Фирӯзобод
0
6254
1477761
1476176
2026-06-20T01:12:49Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477761
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фирӯзобод
|Номи аслӣ=فیروزآباد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Форс]]
|Аҳолӣ=69,157 ([[2006]])
}}
'''Фирӯзобод''' ({{забон-фа|فیروزآباد}}) — шаҳрест дар [[Устони Форс]]и [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 50,051 тан ва дар соли 2006, 69,157 тан будааст.
== Нигаред низ ==
* [[Қасри Ардашер Бобакон]]
* [[Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
nr8anzilybndkw6g9rpqf3fbzi5nr9l
Эроншаҳр
0
6262
1477819
1256640
2026-06-20T05:07:42Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477819
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|мақом = Шаҳр
|номи тоҷикӣ = Эроншаҳр
|номи аслӣ = ایرانشهر
|тасвир = Ghaleh naseri.jpg
|кишвар = Эрон
|lat_deg = 29 |lat_min = 29 |lat_sec =
|lon_deg = 60 |lon_min = 52 |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(580000)_region:IR
|CoordScale =
|шакли минтақа = Устон
|минтақа = Устони Систон ва Балучистон
|аҳолӣ = 129,146 <ref>[https://www.amar.org.ir/english Statistical Center of Iran] </ref>
|соли барӯйхатгирӣ = 2016
|этнохороним =
|часовой пояс = +3:30
|DST =
|гуруҳ дар Commons = Iran Shahr
|сайт =
}}
'''Эроншаҳр''' ({{забон-фа|ایرانشهر}}) — шаҳрест дар [[Устони Систон ва Балучистон]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар соли 2016, 129,146 нафар будааст.
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
* https://web.archive.org/web/20110722015628/http://www.sb-ostan.ir/DesktopModules/OrgAmar/OrgAmar_813_64.pdf
* http://www.iranchamber.com/people/articles/cultural_anthropology_of_baluchis.php
{{Шаҳрҳои устони Систону Балучистон}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
f3oes656affszu0w1ho5hq8ix8i4xc7
Саровон
0
6265
1477690
1259723
2026-06-19T20:32:00Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477690
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Саровон
|Номи аслӣ=سراوان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Сӣстон у Балӯчистон]]
|Аҳолӣ=65,422 ([[2006]])
}}
'''Саровон''' ({{забон-фа|سراوان}}) — шаҳрест дар [[Устони Систон ва Балучистон]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 147,757 нафар будааст.
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
* https://web.archive.org/web/20110722015628/http://www.sb-ostan.ir/DesktopModules/OrgAmar/OrgAmar_813_64.pdf
* http://www.iranchamber.com/people/articles/cultural_anthropology_of_baluchis.php
{{Шаҳрҳои устони Систону Балучистон}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
rhwimkp0g4ifry69l7pdcs5yzow96wg
Ҷеруфт
0
6269
1477857
1256897
2026-06-20T07:42:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477857
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҷеруфт
|Номи аслӣ=جیرفت
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмон]]
|Аҳолӣ=89,127 ([[2006]])
}}
'''Ҷеруфт''' ({{забон-фа|جیرفت}}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Ҷеруфт]] дар [[устони Кирмон]]и, [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии он дар саршумории [[соли 1996]], 59,201 нафар ва дар соли 2006, 89,127 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
n44l1bvmkk041gg07ys77t72atntwu9
Ровар
0
6270
1477636
1259563
2026-06-19T14:30:23Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477636
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ровар
|Номи аслӣ=راور
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмон]]
|Аҳолӣ=42,430 ([[2006]])
}}
'''Ровар''' ({{забон-фа|راور}}) — шаҳр ва маркази Шаҳристони Ровар, [[устони Кирмон]]и, [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 24,903 нафр ва дар соли 2006, 42,430 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
aj0np1o4edt0dpzi55fmtao67xaxoml
Рафсанҷон
0
6271
1477630
1259504
2026-06-19T14:01:08Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477630
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Рафсанҷон
|Номи аслӣ=رفسنجان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмон]]
|Аҳолӣ=155,244 ([[2006]])
}}
'''Рафсанҷон''' ({{забон-фа|رفسنجان}}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Рафсанҷон]], [[устони Кирмон]]и [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии он дар саршумории соли 1996, 98,257 нафар ва дар соли 2006, 155,244 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
1smyn3ty6zd7et95wuzh4jttodvsrfb
Серҷон
0
6273
1477701
1255606
2026-06-19T20:55:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477701
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Серҷон
|Номи аслӣ=سیرجان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмон]]
|Аҳолӣ=198,610 ([[2006]])
}}
'''Серҷон''' ({{забон-фа|سیرجان}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 135,024 тан будааст ва дар соли 2006, 198,610 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
q8ggrzsg0wt0couztj64bcpir5xymsn
Шаҳрибобак
0
6274
1477795
1256237
2026-06-20T04:13:04Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477795
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шаҳрибобак
|Номи аслӣ=شهر بابک
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Кирмон]]
|Аҳолӣ=55,509 ([[2006]])
}}
'''Шаҳрибобак''' ({{забон-фа|شهر بابک}}) — шаҳрест дар [[устони Кирмон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли [[1996]], 31,604 тан будааст ва дар соли [[2006]], 55,509 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
5xe7o94qk8mijbhccdkv43j5n3i2dpm
Тафт
0
6277
1477726
1255775
2026-06-19T22:20:21Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477726
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Тафт
|Номи аслӣ=تفت
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Язд]]
|Аҳолӣ=20,335 ([[2006]])
}}
'''Тафт''' ({{забон-фа|تفت}}) — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Тафт]] дар [[устони Язд]]и [[Эрон]]. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 20,335 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Язд}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
rv00965bec6ej2rxagbkr4ikds8xc64
Язд
0
6280
1477821
1473406
2026-06-20T05:18:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477821
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|Номи тоҷикӣ=Язд
|Номи аслӣ=یزد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Язд]]
|Аҳолӣ=505,037 ([[2006]])
}}
'''Язд''' ({{забон-фа|یزد}}) — шаҳрест дар [[устони Язд]], маркази дини зардуштй дар [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 326,776 тан будааст ва дар соли 2006, 505,037 тан баровард мешавад.
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи шаҳрҳои Эрон (бо зиёда аз 100 ҳазор аҳолӣ)]]
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Язд}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
7amyfxa6ersccq82xdotp3th5vybr03
Хумайнишаҳр
0
6282
1477776
1452339
2026-06-20T03:40:36Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477776
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хумайнӣшаҳр
|Номи аслӣ=خمینیشهر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Исфаҳон]]
|Аҳолӣ=288,916 ([[2006]])
}}
'''Хумайнӣшаҳр''' ({{забон-фа|خمینیشهر}}) — шаҳрест дар [[устони Исфаҳон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 165,888 тан будааст ва дар соли 2016, 301,543 тан баровард мешавад.
'''Хумейнишаҳр''' ё '''Сида''', '''маркази [[шаҳристони Хумейнишаҳр]]''' аст, ки дар ҳамсоягии шаҳри Исфаҳон ҷойгир шудааст. Лафзи "Сида" таҳрифшудаи калимаи '''«Се диж»''' мебошад, ки ба се дижи таърихӣ бо номҳои Каҳандиж, Димитрдиж ва Гордиж нисбат дода мешавад. Аз ин рӯ, таърихи ин минтақа ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] мерасад. Номи Хумейнишаҳр дар [[Эрони Паҳлавӣ|замони Паҳлавиён]] аз соли 1337 то 1357 '''Ҳумоюншаҳр''' буд.<ref>{{Cite web|url=http://www.daneshnam.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=76%3A%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1&catid=136&Itemid=247|title=Решаи номҳои қаблии Хумейнишаҳр|website=daneshnam.ir|access-date=25 июни 2024|accessdate=2025-04-28|archivedate=2025-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250126062254/http://www.daneshnam.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=76:%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1&catid=136&Itemid=247}}</ref> Шаҳри Хумейнишаҳр аз сернуфустарин шаҳрҳои наздики Исфаҳон ба шумор меравад ва яке аз минтақаҳои муҳим ва таъсиргузор аз ҷиҳати таърихӣ, сиёсӣ ва иқтисодӣ маҳсуб мешавад.<ref>{{Cite web|url=https://khomeinishahr.farhang.gov.ir/fa/shahrestan440554|title=Муаррифии шаҳристони Хумейнишаҳр|author=Вазорати фарҳанг ва иршоди исломии Эрон|access-date=24 июни 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517140128/https://khomeinishahr.farhang.gov.ir/fa/shahrestan440554|archive-date=17 майи 2021|accessdate=2025-04-28|archivedate=2021-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210517140128/https://khomeinishahr.farhang.gov.ir/fa/shahrestan440554}}</ref>
== Мавқеияти ҷуғрофӣ ==
Шаҳри Хумейнишаҳр бо масоҳати 175 километри мураббаъ, дар минтақаи Блоки Марбин ва дар шимолу ғарбии [[Исфаҳон]], дар канори Исфаҳон ҷойгир шудааст ва аз шимол бо шаҳристони Шоҳиншаҳр ва Мима, аз шарқ ва шимолу шарқ бо [[Шаҳристони Исфаҳон]], аз шимолу ғарб ва ғарб бо [[Наҷафобод|шаҳристони Наҷафобод]] ва аз ҷануб бо марзҳои қонунии шаҳри Исфаҳон ва [[Шаҳристони Фалаварҷон]] маҳдуд мешавад. Ноҳияҳои шимол ва шимолу ғарбии онро кӯҳҳои Маҳмудобод бо баландии 2473 метр, Саричоҳ бо 2250 метр ва Кӯҳисолеҳ ё Сало бо 2511 метр фаро гирифтаанд ва ноҳияҳои ҷанубӣ ва шарқии онро саҳрои ҳамвор пӯшидааст. Дар шимоли шаҳр баландиҳои [[Имомзода Сайид Муҳаммад (Исфаҳон)|Сайид Муҳаммад]] ва Палард бо баландии 2450 метр (Маҳмудобод) зебоии хосе ба минтақа додаанд. Баландии шаҳристони Хумейнишаҳр аз сатҳи баҳр тақрибан 1595 метр ва бар асоси баъзе манбаъҳо 1602 метр аст; бинобар ин, 18 метр аз Исфаҳон баландтар аст. Воқеияти ҷуғрофии шаҳри Хумейнишаҳр "45'31°51" тӯли шарқӣ ва "00'41" арзи шимолӣ аст. Дар баъзе китобҳои дигар тулу арзии ҷуғрофии Хумейнишаҳр чунин ҳисоб шудааст: 51 дараҷа ва 35 дақиқа тӯли шарқӣ аз нисфи рӯи Гринвич ва 32 дараҷа ва 41дақиқа арзи шимолӣ аз хатти истиво, ва низ 40 дақиқа ва 32 дараҷа арзи ҷуғрофӣ ва 33 дақиқа ва 51 дараҷа тули ҷуғрофӣ. Дар ин минтақа шохаҳое аз [[Зояндарӯд]] ба шакли модӣ ва каналҳои обрасонӣ истифода мешаванд. Илова бар ин, то имрӯз ҳафт ришта қанот, 130 ҳалқаи чоҳи амиқ ва 60 ҳалқаи чоҳи нисбатан амиқ дар Хумейнишаҳр канда шудаанд.
Дар ҳоли ҳозир, аз нигоҳи сохтори шаҳрӣ, ин шаҳристони ба ду қисмат: бофти кӯҳна ва нав тақсим мешавад. Бофти нави шаҳристони пас аз Инқилоби Исломии Эрон оғоз ёфта ва дар ҳоли густариш аст. Шаҳракҳои атрофӣ монанди Манзария низ ба ҳамин навъи бофт тааллуқ доранд. Бофти кӯҳнаи Хумейнишаҳр аз ҷануби шаҳр то ба бофти нави шаҳрӣ идома меёбад. Дар ин бофт ҳам биноҳои қадим ва ҳам биноҳои нисбатан нав вуҷуд доранд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
46e2cgpdc98z9jymvh79sxou2p2qvdt
Хонсор
0
6283
1477773
1256125
2026-06-20T03:30:37Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477773
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хонсор
|Номи аслӣ=خوانسار
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Исфаҳон]]
|Аҳолӣ=21,253 ([[2006]])
}}
'''Хонсор''' ({{забон-фа|خوانسار}}) — шаҳрест дар [[устони Исфаҳон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 21,966 тан будааст ва дар соли 2006, 21,253 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ejzk097ag5vwqk94200ij7ye3ry55v8
Симерум
0
6284
1477702
1255613
2026-06-19T20:58:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477702
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Симерум
|Номи аслӣ=سمیرم
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Исфаҳон]]
|Аҳолӣ=27,505 ([[2006]])
}}
'''Симерум''' ({{забон-фа|سمیرم}}) — шаҳрест дар [[устони Исфаҳон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 24,504 тан будааст ва дар соли 2006, 27,505 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ol3the3r0247ccszr1r34o38zj76kuo
Шаҳризо
0
6285
1477796
1256238
2026-06-20T04:13:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477796
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шаҳризо
|Номи аслӣ=شهرضا
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Исфаҳон]]
|Аҳолӣ=101,771 ([[2006]])
}}
'''Шаҳризо''' ({{забон-фа|شهرضا}}) — шаҳрест дар [[устони Исфаҳон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 89,779 тан будааст ва дар соли 2016, 161,461 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ebbwojqkmb0kr0qr8iwgaaob8fjielx
Фаридуншаҳр
0
6287
1477750
1255976
2026-06-19T23:58:50Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477750
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фаридуншаҳр
|Номи аслӣ=فریدونشهر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Исфаҳон]]
|Аҳолӣ=11,674 ([[2006]])
}}
[[File:Fereydunshahr view.jpg|thumb|300px]]
'''Фаридуншаҳр''' ({{забон-фа|فریدونشهر}}) — шаҳрест дар [[устони Исфаҳон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 11,674 тан будааст ва дар соли 2006, 11,674 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Commons category|Fereydunshahr}}
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
fpit4wx5kce3cx4wtb9ud5y7sj09c6e
Фаловарҷон
0
6288
1477747
1255970
2026-06-19T23:54:34Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477747
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фаловарҷон
|Номи аслӣ=فلاورجان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Исфаҳон]]
|Аҳолӣ=51,214 ([[2006]])
}}
'''Фаловарҷон''' ({{забон-фа|فلاورجان}}) — шаҳрест дар [[устони Исфаҳон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 36,520 тан будааст ва дар соли 2006, 51,214 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
2lg97mmxygwzhtb7553pnd911zmphsm
Симнон
0
6294
1477703
1255614
2026-06-19T20:58:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477703
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Симнон
|Номи аслӣ=سمنان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Симнон]]
|Аҳолӣ=128,462 ([[2006]])
}}
'''Симнон''' ({{забон-фа|سمنان}}) — шаҳрест дар [[устони Симнон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 91,045 тан будааст ва дар соли 2006, 128,462 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Симнон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Симнон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
fiujcfm4fg305w9j9hbu5qb5ndu1mvc
Шоҳрӯд
0
6295
1477811
1256589
2026-06-20T04:34:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477811
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шоҳрӯд
|Номи аслӣ=شاهرود
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Симнон]]
|Аҳолӣ=134,920 ([[2006]])
}}
'''Шоҳрӯд''' ({{забон-фа|شاهرود}}) — шаҳрест дар [[устони Симнон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 104,765 тан будааст ва дар соли 2006, 134,920 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Симнон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Симнон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
t25dkncqj8wwvw66l78s1axl3g0yceu
Омул
0
6297
1477611
1259365
2026-06-19T12:06:56Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477611
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Омул
|Номи аслӣ=آمل
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=204,361 ([[2006]])
}}
'''Омул''' ({{забон-фа|آمل}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 159,092 тан будааст ва дар соли 2006, 204,361 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
56urhvqouibw6tb584hcpbc5bi920aq
Туникобун
0
6301
1477737
1255878
2026-06-19T23:15:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477737
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Туникобун
|Номи аслӣ=تنکابن
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=37,863 ([[2006]])
}}
'''Туникобун''' ({{забон-фа|تنکابن}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 33,650 тан будааст ва дар соли 2006, 37,863 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
1hdae9jqfofxdauw06zkg9dyrru1wo4
Ҷӯйбор (Мозандарон)
0
6302
1477860
1330186
2026-06-20T08:02:54Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477860
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҷӯйбор
|Номи аслӣ=جویبار
|Тасвир=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=28,938 ([[2006]])
}}
'''Ҷӯйбор''' ({{забон-фа|جویبار}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 23,909 тан будааст ва дар соли 2006, 28,938 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
aoqc58ad7zdv9ajsdqexwc7i9c26xt5
Чолӯс
0
6303
1477790
1256202
2026-06-20T03:47:24Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477790
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Чолӯс
|Номи аслӣ=چالوس
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=72,244 ([[2006]])
}}
'''Чолӯс''' ({{забон-фа|چالوس}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 41,345 тан будааст ва дар соли 2006, 72,244 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
avpsjlqvn2r0ldcu1xlsbb1qz7rmeee
Ромсар
0
6304
1477639
1259570
2026-06-19T14:35:46Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477639
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ромсар
|Номи аслӣ=رامسر
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=32,267 ([[2006]])
}}
'''Ромсар''' ({{забон-фа|رامسر}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 28,954 тан будааст ва дар соли 2006, 32,267 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
0ajtctakca6tyenc5ve6lwlesfnp085
Сорӣ
0
6305
1477713
1255670
2026-06-19T21:40:22Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477713
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сорӣ
|Номи аслӣ=ساری
|Акс= Clock-tower 2001.jpg
|Харита=Sari.png
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=262,627 ([[2006]])
}}
'''Сорӣ''' ({{забон-фа|ساری}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 195,882 тан будааст ва дар соли 2006, 262,627 тан баровард мешавад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
6vsquilqzzvl5ecqm2pq1l2x4qgq1l7
Саводкӯҳ
0
6306
1477674
1259637
2026-06-19T19:41:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477674
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Саводкӯҳ
|Номи аслӣ=سوادکوه
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ= ([[2006]])
}}
'''Саводкӯҳ''' ({{забон-фа|سوادکوه}}) — шаҳрест дар [[устони Мозандарон]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 6,752 тан будааст ва дар соли 2006, тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[en:Savadkuh]]
[[fa:سوادکوه]]
la912kw2ee5qc8pfacje6ayf93en531
Шервон
0
6318
1477806
1256557
2026-06-20T04:17:25Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477806
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Шервон
|Номи аслӣ=شیروان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони шимолӣ]]
|Аҳолӣ=103,309 ([[2006]])
}}
'''Шервон''' ({{забон-фа|شیروان}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони шимолӣ]], [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 70,028 тан будааст ва дар соли 2006, 103,309 тан баровард мешавад.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони шимолӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони шимолӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
mmhsa55h8lii6sfmuu2puk2kez3bu6x
Тойбод
0
6319
1477733
1255835
2026-06-19T22:52:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477733
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Тойбод
|Номи аслӣ=تایباد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=38,514 ([[2006]])
}}
'''Тойбод''' ({{забон-фа|تایباد}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 38,514 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
nf085cvvy8lfd2y1vnh3bh70apilkxv
Турбатиҷом
0
6320
1477739
1255882
2026-06-19T23:16:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477739
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Турбатиҷом
|Номи аслӣ=تربت جام
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=59,561 ([[2006]])
}}
'''Турбатиҷом''' ({{забон-фа|تربت جام}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 59,561 нафар будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ml6y6nke1lbyplolvpqjuudvct34t9d
Турбатиҳайдария
0
6321
1477738
1255881
2026-06-19T23:16:04Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477738
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Турбатиҳайдария
|Номи аслӣ=تربت حیدریه
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=130,429 ([[2006]])
}}
'''Турбатиҳайдария''' ({{забон-фа|تربت حیدریه}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 130,429 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
plpfxxyepvidqgrdmtwdg9bjm7ulgv1
Чинарон
0
6322
1477787
1256191
2026-06-20T03:46:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477787
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Чинарон
|Номи аслӣ=چناران
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=49,652 ([[2006]])
}}
'''Чинарон''' ({{забон-фа|چناران}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 49,652 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
9n5lxckmn3lzr5t671o4qtynzf9luy7
Сабзавор
0
6324
1477673
1409879
2026-06-19T19:40:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477673
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|мақом = Шаҳр
|номи тоҷикӣ = Сабзавор
|номи аслӣ = {{lang-fa|سبزوار}}
|тасвир = {{Photomontage
| photo1a = Khaneh Div Fire Temple2009-01-08 2.jpg{{!}}Fire-Temple 'Azarbarzin'
| photo2a = Baazaar Sarpoush of Sabzevar.jpg{{!}}Historical Marketplace
| photo2b = Menar Khosrovgerd.jpg{{!}}Khosrovgerd Minaret
| photo3a = Hakim Sabzevari Tomb.jpg{{!}}Hakim Sabzevari Mausoleum
| photo4a = Ebne Fandogh Tomb.jpg{{!}}Ebne Fandogh Mausoleum
| size = 265
}}
|тавсифи тасвир =
|тобеият =
|кишвар = Эрон
|нишон =
|парчам =
|тавсифи нишон =
|тавсифи парчам =
|бари нишон =
|бари парчам =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
|шакли минтақа =
|минтақа =
|минтақа дар ҷадвал =
|шакли ноҳия =
|ноҳия =
|ноҳия дар ҷадвал =
|шакли ҳавзаи ҷомеа =
|ҳавзаи ҷомеа =
|ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
|шакли ҷомеа =
|ҷомеа =
|ҷомеа дар ҷадвал =
|тақсимоти дохилӣ =
|шакли роҳбарӣ =
|роҳбар =
|замони таъсис =
|аввалин номбарӣ =
|номҳои пешина =
|мақом аз =
|масоҳат =
|шакли баландӣ =
|баландии маркази МА =
|иқлим =
|забони расмӣ =
|аҳолӣ =
|соли барӯйхатгирӣ =
|зичӣ =
|агломератсия =
|ҳайати миллӣ =
|ҳайати динӣ =
|этнохороним =
|вақти минтақавӣ =
|DST =
|коди телефон =
|нишонаи почта =
|нишонаҳои почта =
|коди мошинҳо =
|шакли шиноса =
|шиносаи ададӣ =
|гурӯҳ дар Commons = Sabzevar
|сайт = http://www.sabzevar.ir
|забони сайт =
}}
'''Сабзавор''', '''Сабзивор''' ({{lang-fa|سبزوار}}) — шаҳре дар ғарби [[устони Хуросони разавӣ]], шимоли шарқи [[Эрон]] аст, ки номи пешинаш [[Байҳақ]] аст. Сабзавор аз муҳимтарин марказҳои ҷамъиятӣ, донишгоҳӣ, фарҳангӣ, исломӣ ва таърихии шимоли шарқи Эрон ба шумор меояд ва ба унвони яке аз намодҳои таъриху илми Эрон матраҳ шудааст<ref>{{Cite web|url=https://www.ettelaat.com/etiran/?p=35481|title=سبزوار؛ نماد تاریخ|author=|website=www.ettelaat.com|date=|publisher=|accessdate=2021-01-19|archivedate=2021-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127213944/https://www.ettelaat.com/etiran/?p=35481}}</ref>.
марказҳои илмиву донишгоҳӣ ва ҳамчунин ҳавзаҳои илмияи ин шаҳр аз қидмате дерина бархурдоранд. Донишгоҳи улуми пизишкии Сабзивор, Донишгоҳи Ҳакими Сабзиворӣ ва Донишгоҳи озоди исломӣ донишгоҳҳои муҳимми ин шаҳр мебошанд. Ҳамакнун 14 донишгоҳу муассисаи омӯзиши олии бузург дар ин шаҳр машғул ба кор мебошанд.
Пас аз ҳамлаи муғул ба салтанати Хоразмшоҳ, ҳукумати Сарбадорон эҷод гардид, ки муддате бар қисматҳое аз Эрон ҳукумат карду пойтахти ин ҳукумат Сабзавор буд. Ҳукумати Сарбадорон аввалин ҳукумат бо гароиши шиъаи дувоздаҳимомӣ дар Эрон буд.
== Номи Сабзавор ==
Номи қадими Сабзавор, Байҳақ аст. Байҳақро пеш аз ислом, «беҳа» ё беҳин ё беҳаг (яънии ҷоии некӯ ё беҳтарин ноҳия дар ин минтақа аз машриқи Эрон дар асри сосонӣ) мегуфтаанд. «Беҳа», ки миёни Нишобур дар машриқ ва Қумис дар мағриб воқеъ будааст, бар сари [[Роҳи Абрешим]] (аз Чин то Баҳри миёназамин) қарор дошта ву ба унвони яке аз марказҳои тамаддунии эронии пеш аз ислом, махсусан дар асри Ашкониёну Сосониён обод будааст, ки баъдҳо онро Сабзавор хонданд<ref>Амин, Сайид Алинақӣ (1382). Торихи Сабзивор. Ба кӯшиши профессур Саййид Ҳасани Амин. Теҳрон: Доиратулмаъорифи Эроншносӣ. — с. 41. — <nowiki>ISBN 964-93967-5-6</nowiki>.</ref>.
Дар «[[Таърихи Байҳақ]]» омадааст: {{аввали иқтибос}}Ва Сабзавор шаҳре бузург шуд бо анвоъи дарахти мевадору соябахш, пас мардумони онро Собзвор навиштанду гуфтанд «''Сабзавор каҷаноти таҷрӣ мин таҳта-л-анаҳор''».<ref>Байҳақӣ, Абулҳасан Алӣ ибни Зайд (1361) [қарни шашуми ҳиҷрӣ]. Баҳманёр, Аҳмад, веростор. Торихи Байҳақ. Бо муқаддамаи Аллома Мирзо Муҳаммад ибни Абдулваҳҳоби Қазвинӣ. с. 43.</ref>{{охири иқтибос|сарчашма=}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
gn4l7d89yf07oospxtr0t59frxw2dvx
Сарахс (Эрон)
0
6325
1477683
1335320
2026-06-19T20:19:11Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477683
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сараxс
|Номи аслӣ=سرخس
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=49,541 ([[2006]])
}}
'''Сараxс''' ({{забон-фа|سرخس}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 2006, 49,541 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
3axdf45ha3urd72wqsj06if57cqmqkv
Фирдавс
0
6326
1477759
1265521
2026-06-20T01:05:20Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477759
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фирдавс
|Номи аслӣ=فردوس
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони ҷанубӣ]]
|Аҳолӣ=31,003 ([[2006]])
}}
'''Фирдавс''' ({{забон-фа|فردوس}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони ҷанубӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар соли 2006, 31,003 нафар будааст. [[Носири Хусрав]] ин шаҳрро дидааст ва онро шаҳри Абад номидааст. <ref>ناصرخسرو، سفرنامه</ref>
== Таърих ==
Пеш аз соли 1928 номи шаҳр Tun (تون) буд, Пас аз соли 1928 шаҳр ба номи Фирдавс номгузорӣ шуд<ref name="SafarNews">{{یادکرد وب| نشانی = http://www.safarnews.com/FA/detail.asp?id=34349| عنوان = مرمتگران از باروی شهر تاریخی تون گذشتند | تاریخ بازدید = ۲۶ شهریور ۱۳۹۰| ناشر = سفرنیوز}}</ref>Ҳафриётҳои ин шаҳри бостонии кашфшуда 5000 солаанд.
== Галерея ==
<gallery>
|thumb|150px|Масҷиди Фирдавс зиёда аз 1000 сол мавҷуд аст.
|thumb|150px|Мактаби ки 500 сол пеш мавҷуд буд.
Акс: مسجد و حوض انبار سیدی.jpg|thumb|150px|Масҷиди Сидӣ ва ҳавз, 800 сола аст.
</gallery>
== Сарчашмаҳо ==
*
[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
kzbj876zlgtjpdusbiq2s21co8gvqpj
Фаремон
0
6327
1477749
1344905
2026-06-19T23:56:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477749
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фаремон
|Номи аслӣ= Farimān
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=33,976 ([[2006]])
}}
'''Фаремон''' ({{забон-фа|Farimān}}) — шаҳре дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 33,976 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
lqg3wh01zndb2wq6fy68u2jjvf3id13
Қӯчон
0
6328
1477836
1256750
2026-06-20T06:20:12Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477836
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Қӯчон
|Номи аслӣ=قوچان
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хуросони разавӣ]]
|Аҳолӣ=115,800 ([[2006]])
}}
'''Қӯчон''' ({{забон-фа|قوچان}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 115,800 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
3bpx4232u0eims4dal3fhh8dykdnfyg
Феҳристи шаҳрҳои Эрон
0
6337
1477667
1438723
2026-06-19T17:31:23Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Устони Форс */
1477667
wikitext
text/x-wiki
Ин феҳристи шаҳрҳои [[Эрон|Эрон аст]], ки аз рӯи [[устон]]<nowiki/>ҳо гурӯҳбандӣ шудааст. Солҳои барӯйхатгирии аҳолӣ (2011) ва (2016), дар ҷадвал аз Маркази омори Эрон оварда шудаанд ;<ref>{{Cite web|url=https://www.amar.org.ir/english|title=Statistical Center of Iran > Home|website=www.amar.org.ir}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://financialtribune.com/articles/domestic-economy/61421/national-census-preliminary-results-released-irans-urban-population|title=National Census Preliminary Results Released: Iran's Urban Population Up|date=2017-03-13|work=Financial Tribune|accessdate=2017-05-28|language=en-US|archivedate=2017-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170713122706/https://financialtribune.com/articles/domestic-economy/61421/national-census-preliminary-results-released-irans-urban-population}}</ref> аз соли 2006 дар Эрон ҳар 5 сол як барӯйхатгирӣ баргузор карда мешавад. Шаҳрҳои кишвар пойтахтҳои [[устон]]<nowiki/>ҳо, [[шаҳристон]]<nowiki/>ҳо ва бахшҳо мебошанд. Эрон 31 [[устон]] (вилоят) ва 1245 шаҳр дорад.
{{Харитаи Эрон|float=right}}
[[Акс:The_most_populated_cities_of_iran.svg|рост|мини|300x300пкс| Устонҳои сераҳолии Эрон дар соли 2010]]
[[Акс:Provinces_of_Iran_by_population.svg|рост|мини|300x300пкс| Устонҳои Эрон аз рӯи аҳолӣ дар соли 2014]]
[[Акс:Map_of_Iran_with_province_names_and_neighboring_land.svg|рост|мини|300x300пкс| Харитаи 31 устони Эрон]]
[[Акс:IranOMC.png|рост|300x300пкс]]
== [[Устони Албурз]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Караҷ]]'''
| {{change|1,592,492|1,614,626|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Фардис]]'''
| {{change|181,174|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Камол шаҳр|Камолшаҳр]]'''
| {{change|141,669|109,943|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Назаробод]]'''
| {{change|119,512|107,806|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Муҳаммадшаҳр]]'''
| {{change|119,418|100,519|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Ҳаштгирд]]'''
| {{change|55,640|51,953|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Моҳдашт]]'''
| {{change|62,910|51,518|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Мишкиндашт]]'''
| {{change|62,005|53,440|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
| Чаҳорбоғ (Chaharbagh)
| {{change|48,828|6,772|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|Шаҳринави Ҳаштгирд (Shahr-e Jadid-e Hashtgerd)
| {{change|42,147|22,742|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|'''[[Иштиҳорд]]'''
| {{change|29,993|23,010|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|Гармдарра (Garmdarreh)
| {{change|22,726|13,248|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|Гулсар (Golsar)
| {{change|13,745|12,407|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
| Куҳсор (Kuhsar)
| {{change|10,940|8,303|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|Толиқон (Taleqan)
| {{change|3,545|3,211|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
| [[Осоро]] (Asara)
| {{change|1,339|701|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
| Танкамон (Tankaman)
| {{change|4,654|4,190|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Ардабел|Устони Ардабил]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Ардабел]]'''
| {{change|529,374|482,632|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Порсобод]]'''
| {{change|93,387|88,924|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Мишгеншаҳр]]'''
| {{change|74,109|66,883|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Халxол]]'''
| {{change|39,304|41,165|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Гирмӣ]]'''
| {{change|28,967|28,953|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Беласавор]]'''
| {{change|16,188|15,183|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Намин]]'''
| {{change|13,659|11,963|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
| Ҷафаробод (Jafarabad)
| {{change|7,226|7,706|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
| Киви (Kivi)
| {{change|7,101|7,158|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
| Анбран (Anbaran)
| {{change|5,757|6,084|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|Абибейуглу (Abi Beyglu)
| {{change|6,516|5,999|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
| Нир (Nir)
| {{change|5,873|5,820|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
| Нашатҷин (Hashatjin)
| {{change|5,725|4,578|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
| Сарейн (Sareyn)
| {{change|5,459|4,440|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
| Асландуз (Aslan Duz)
| {{change|6,348|4,557|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
| Исломободи Қадим (Eslamabad-e Qadim)
| {{change|3,068|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|Тазеҳканди Қадим (Tazeh Kand-e Qadim)
| {{change|2,575|2,798|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
| Қасабеҳ (Qasabeh)
| {{change|2,095|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
| Лаҳруд (Lahrud)
| {{change|2,149|2,583|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
| Ҳир (Hir)
| {{change|2,080|2,521|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
| Коловур (Kolowr)
| {{change|2,347|2,105|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
| Разей (Razey)
| {{change|1,581|1,617|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|Тазеҳканди Ангут (Tazeh Kand-e Angut)
| {{change|2,645|2,544|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
| [[Фахробод (Эрон)|Фахробод]] (Fakhrabad)
| {{change|999|1,114|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
| Кураим (Kuraim)
| {{change|831|854|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
| Морадлу (Moradlu)
| {{change|671|761|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Бушаҳр]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Бушаҳр]]'''
| {{change|223,504|195,222|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Берозҷон]]'''
| {{change|110,567|95,449|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Ганова]]'''
| {{change|73,472|64,110|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Хурмавҷ]]'''
| {{change|40,722|74,944|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Кангон]]'''
| {{change|60,187|76,329|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Ҷам]]'''
| {{change|31,436|16,313|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Бандари Дайлам]]'''
| {{change|25,730|22,393|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Даййир|Бандари Даййир]]'''
| {{change|24,083|20,157|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
| '''[[Алишаҳр]]'''
| {{change|23,178|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''[[Чағодак]]'''
| {{change|18,702|18,072|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''[[Обпахш]]'''
| {{change|18,913|17,238|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|'''[[Аҳрам]]'''
| {{change|15,198|13,778|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''[[Вандатийе]]''' (Vahdatiyeh)
| {{change|11,222|11,414|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|'''[[Каки]]''' (Kaki)
| {{change|12,119|10,156|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Банак]]'''
| {{change|14,126|11,515|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Нахли Тақӣ]]'''
| {{change|18,837|11,503|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
| '''[[Асалуйе]]'''
| {{change|13,557|7,884|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''[[Хорак]]'''
| {{change|8,193|7,722|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|'''[[Далеки]]'''
| {{change|6,436|6,044|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|'''[[Саъдобод]]'''
| {{change|8,248|7,859|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|'''[[Шабонкоре]]'''
| {{change|7,900|7,653|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|'''[[Абдон]]'''
| {{change|6,827|6,211|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|'''[[Бандар-Риг]]'''
| {{change|6,252|5,619|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|Бардистон (Bardestan)
| {{change|7,112|6,078|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |26
|Борд Хун (Bord Khun)
| {{change|5,333|4,376|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |28
|Дилвар (Delvar)
| {{change|4,442|3,704|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|Бандар Сираф (Bandar Siraf)
| {{change|6,992|7,137|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |27
|Давраҳак (Dowrahak)
| {{change|4,852|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |29
|Бадуле (Baduleh)
| {{change|4,028|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |33
|Танги Ерам (Tang-e Eram)
| {{change|3,242|3,183|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |30
|Обод (Abad)
| {{change|3,787|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |31
| Анористон (Anarestan)
| {{change|3,400|2,735|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |34
|Шондеҳ (Shonbeh)
| {{change|2,747|2,528|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |35
|Имом Ҳасан (Imam Hassan)
| {{change|2,731|2,498|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |36
|Каламе (Kalameh)
| {{change|2,463|2,164|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |32
|Риз (Riz)
| {{change|3,282|2,405|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |37
|Бушкан (Bushkan)
| {{change|2,135|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Шаҳрикурд]]'''
| {{change|190,441|159,775|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Бурӯҷин]]'''
| {{change|57,071|52,694|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Форсан]]'''
| {{change|30,504|28,013|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
| [[Фаррохшаҳр]] (Farrokh Shahr)
| {{change|31,739|30,036|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
| Лордеган (Lordegan)
| {{change|40,528|35,276|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
| Ҳафшеҷан (Hafshejan)
| {{change|21,352|20,847|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
| Саман (Saman)
| {{change|14,192|15,327|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
| Ҷунган (Junqan)
| {{change|14,433|14,800|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
| Киан (Kian)
| {{change|12,948|12,020|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
| Фарадонба (Faradonbeh)
| {{change|13,317|13,139|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
| Бен (Ben)
| {{change|12,971|11,775|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
| Сурешҷон (Sureshjan)
| {{change|12,308|11,407|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
| Бобоҳайдар (Babaheydar)
| {{change|11,202|11,099|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
| Болдаҷӣ (Boldaji)
| {{change|11,980|11,728|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
| Ардал (Ardal)
| {{change|10,113|8,992|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
| Нагнеҳ (Naqneh)
| {{change|9,923|9,603|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
| Парданҷон (Pardanjan)
| {{change|8,699|8,088|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
| Шаламзар (Shalamzar)
| {{change|6,899|7,132|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
| Гаҳру (Gahru)
| {{change|6,263|5,949|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
| Гуҷон (Gujan)
| {{change|6,179|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |25
| Сафеддашт (Sefiddasht)
| {{change|5,471|5,561|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
| Гандоман (Gandoman)
| {{change|6,291|5,761|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
| Таганак (Taqanak)
| {{change|6,170|5,941|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
| Сардашт (Sardasht)
| {{change|5,691|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
| Судҷон (Sudjan)
| {{change|5,581|5,410|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
| Нагҳан (Naghan)
| {{change|6,125|4,861|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |27
| Дастана (Dastana)
| {{change|5,143|5,199|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |28
| Чоличеҳ (Cholicheh)
| {{change|4,945|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |29
| Варданҷон (Vardanjan)
| {{change|4,456|4,324|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |30
| Каҷ (Kaj)
| {{change|4,227|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |33
| Даштак (Dashtak)
| {{change|4,016|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |31
| Нафеч (Nafech)
| {{change|4,059|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |32
| Моли Халифа (Mal-e Khalifeh)
| {{change|4,024|3,698|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |35
| Чилгард (Chelgard)
| {{change|2,989|3,061|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |26
| алуни (Aluni)
| {{change|5,248|4,094|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |34
| Ҳаруни (Haruni)
| {{change|3,601|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |36
| Сархун (Sar Khun)
| {{change|2,131|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |37
| Базофт (Bazoft)
| {{change|1,519|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |38
| Манҷи Нисо (Manj-e Nesa)
| {{change|1,492|1,486|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |39
| Самсами (Samsami)
| {{change|1,203|invert=on}}
|}
{{тарҷума}}
== [[Устони Озарбойҷони шарқӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Табрез]]'''
| {{change|1,558,693|1,494,998|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Мароға]]'''
| {{change|175,255|162,275|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Маранд]]'''
| {{change|130,825|124,323|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Аҳар]]'''
| {{change|100,641|92,608|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Миёна]]'''
| {{change|98,973|95,505|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Буноб]]'''
| {{change|85,274|79,894|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Саҳанд]]'''
| {{change|82,494|24,704|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|'''[[Сароб]]'''
| {{change|45,031|44,846|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Озаршаҳр]]'''
| {{change|44,887|39,918|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|Hadishahr
| {{change|34,346|30,575|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''[[Аҷабшер]]'''
| {{change|33,606|26,280|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|Sardrud
| {{change|29,739|26,856|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''[[Маликон]]'''
| {{change|27,431|25,312|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''[[Шабистар]]'''
| {{change|22,181|15,663|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''[[Бӯстонобод]]'''
| {{change|21,734|17,954|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|'''[[Ҳаштрӯд]]'''
| {{change|20,572|19,903|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|'''[[Ускӯ]]'''
| {{change|18,459|16,983|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''Ilkhchi'''
| {{change|16,574|15,231|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Mamqan'''
| {{change|11,892|13,359|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''Khosrowshah'''
| {{change|21,972|12,447|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|Basmenj
| {{change|12,692|11,190|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|'''Gugan'''
| {{change|11,742|11,395|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|'''[[Ҳарес]]'''
| {{change|10,515|9,823|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|'''Yamchi'''
| {{change|10,392|9,832|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|'''[[Калебар]]'''
| {{change|9,324|9,887|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|Shendabad
| {{change|8,489|9,034|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''Sufian'''
| {{change|9,963|9,126|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|'''[[Ҷулфо]]'''
| {{change|8,810|5,628|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|Koshksaray
| {{change|8,060|7,723|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|'''Tasuj'''
| {{change|7,522|7,370|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |32
|'''Torkamanchay'''
| {{change|7,443|7,094|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|Kolvanaq
| {{change|7,465|6,792|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |33
|'''Leylan'''
| {{change|6,356|6,175|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |34
|Sis
| {{change|6,106|5,502|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |35
|Bakhshayesh
| {{change|6,102|6,098|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" | -
|Qarah Aghaj
| {{change|6,102|5,652|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |37
|'''Mehraban'''
| {{change|5,772|6,095|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |38
|Teymurlu
| {{change|5,375|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |39
|'''[[Варзақон]]'''
| {{change|5,348|5,385|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |40
|Zarnaq
| {{change|5,343|5,713|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |44
|'''Hurand'''
| {{change|4,658|4,445|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |48
|'''Khajeh'''
| {{change|4,011|3,801|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |46
|Benabe Marand
| {{change|4,311|4,371|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |41
|Sharabian
| {{change|4,877|4,737|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |43
|Vayqan
| {{change|4,678|4,298|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |45
|Mobarak Shahr
| {{change|4,456|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |47
|Sharafkhaneh
| {{change|4,244|3,585|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |42
|Kuzeh Kanan
| {{change|4,730|3,274|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF" |49
|Achachi
| {{change|3,647|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |50
|Duzduzan
| {{change|3,627|3,815|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |51
|'''Kharvana'''
| {{change|3,353|1,373|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |52
|Khamaneh
| {{change|3,056|2,541|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |53
|'''Tekmeh Dash'''
| {{change|2,974|2,645|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |54
|'''Aqkand'''
| {{change|2,902|1,733|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |55
|'''Abish Ahmad'''
| {{change|2,715|2,318|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |56
|Zonuz
| {{change|2,465|2,626|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |57
|'''Tark'''
| {{change|2,031|2,406|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |58
|Khomarlu
| {{change|1,902|1,659|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |59
|'''Kharaju'''
| {{change|1,824|1,584|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |60
|'''Siah Rud'''
| {{change|1,548|1,553|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |61
|'''Nazarkahrizi'''
| {{change|1,215|1,266|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |62
|Jowan Qaleh
| {{change|700|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |
|Malek Kian
| {{change|||invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |
|Shahriar
| {{change|||invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Исфаҳон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Исфаҳон]]'''
| {{change|1,961,260|1,853,293|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Кошон]]'''
| {{change|304,487|275,325|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Хумайнишаҳр]]'''
| {{change|247,128|244,696|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Наҷафобод]]'''
| {{change|235,281|221,814|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Шоҳиншаҳр]]'''
| {{change|173,329|143,308|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Шаҳризо]]'''
| {{change|134,952|123,767|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|Fuladshahr
| {{change|88,426|66,903|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|Baharestan
| {{change|79,023|61,647|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|'''[[Муборака]]'''
| {{change|69,449|66,092|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''[[Орон ва Бидгул]]'''
| {{change|65,404|60,290|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Гулпоягон]]'''
| {{change|58,936|54,572|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''[[Зарриншаҳр]]'''
| {{change|55,817|60,118|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|Dorcheh Piaz
| {{change|47,800|44,689|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Давлатобод (Исфаҳон)|Давлатобод]]'''
| {{change|40,945|37,098|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''[[Фаловарҷон]]'''
| {{change|37,704|38,310|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|Qahderijan
| {{change|34,226|31,679|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|Khvorzuq
| {{change|29,154|22,321|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|'''[[Ноин]]'''
| {{change|27,379|25,379|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''[[Симерум]]'''
| {{change|26,942|25,122|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|Kelishad va Sudarjan
| {{change|25,635|24,355|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|Goldasht
| {{change|25,235|23,192|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|Gaz
| {{change|24,433|21,991|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|Abrisham
| {{change|22,429|21,794|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|'''[[Хонсор]]'''
| {{change|21,883|21,338|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|'''[[Тирон]]'''
| {{change|21,703|19,421|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |26
|'''[[Даран]]'''
| {{change|20,078|19,645|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |27
|Sedeh Lenjan
| {{change|19,101|18,654|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |28
|Dizicheh
| {{change|18,935|18,750|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |29
|Varnamkhast
| {{change|18,700|17,384|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |30
|'''[[Деҳоқон]] '''
| {{change|17,945|17,108|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |31
|Dastgerd
| {{change|17,775|16,848|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |32
|'''[[Ардистон]]'''
| {{change|15,744|15,701|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |33
|Chamgardan
| {{change|15,574|16,219|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |34
|Badrud
| {{change|14,723|13,120|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |35
|Imanshahr
| {{change|14,633|14,267|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |36
|'''[[Натанз]]'''
| {{change|14,122|12,281|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |37
|Chermahin
| {{change|13,732|13,568|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |38
|'''[[Фаридуншаҳр]]'''
| {{change|13,603|14,007|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |39
|Pir Bakran
| {{change|13,469|12,192|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |40
|Kushk
| {{change|13,248|12,029|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |41
|Varzaneh
| {{change|12,714|11,924|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |42
|Nushabad
| {{change|11,838|10,904|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |43
|Baharan Shahr
| {{change|11,284|11,132|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |44
|Kahriz Sang
| {{change|10,442|9,264|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |45
|Bagh-e Bahadoran
| {{change|10,279|9,598|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |46
|Zibashahr
| {{change|10,200|9,668|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |47
|'''[[Чодигон]]'''
| {{change|9,924|9,738|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" | -
|Talkhuncheh
| {{change|9,924|9,472|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |49
|Golshahr
| {{change|9,904|9,903|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |50
|'''[[Буйин ва Миёндашт]]'''
| {{change|9,889|10,256|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |51
|Qahjaverestan
| {{change|9,712|7,906|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |54
|Zayandeh Rud
| {{change|9,463|9,514|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |52
|Gorgab
| {{change|9,690|6,359|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |53
|Habibabad
| {{change|9,491|9,444|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |54
|Majlesi
| {{change|9,363|4,083|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |55
|Zavareh
| {{change|8,320|7,814|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |56
|Dehaq
| {{change|8,272|7,710|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |57
|Alavicheh
| {{change|8,067|7,526|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |58
|Zazeran
| {{change|7,962|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |60
|Manzariyeh
| {{change|7,164|6,270|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |61
|Karkevand
| {{change|7,058|6,857|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |63
|Asgharabad
| {{change|6,876|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |64
|'''[[Хур]]'''
| {{change|6,765|6,721|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |65
|Nasrabad
| {{change|6,425|6,176|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |66
|Guged
| {{change|6,012|6,008|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |59
|Harand
| {{change|7,829|7,108|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |62
|Jowzdan
| {{change|6,998|6,749|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |69
|Shadpurabad
| {{change|5,915|5,487|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |67
|Abuzeydabad
| {{change|5,976|5,559|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |70
|Sefidshahr
| {{change|5,804|5,579|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |71
|Meymeh
| {{change|5,651|5,449|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |75
|Barf Anbar
| {{change|5,382|5,336|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |76
|Meshkat
| {{change|5,357|4,869|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |80
|Hana
| {{change|4,922|5,354|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |88
|Rozveh
| {{change|4,332|4,536|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |77
|Komeshcheh
| {{change|5,100|4,871|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |68
|Vazvan
| {{change|5,952|4,559|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |72
|Kuhpayeh
| {{change|5,518|4,587|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |73
|Sin
| {{change|5,495|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |74
|Golshan
| {{change|5,437|5,058|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |85
|Damaneh
| {{change|4,366|4,617|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |78
|Sagzi
| {{change|5,063|4,698|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |84
|Hasanabad
| {{change|4,478|4,267|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |86
|Nikabad
| {{change|4,364|4,303|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |79
|Mohammadabad
| {{change|5,032|4,549|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |93
|Mahabad
| {{change|3,727|3,656|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |81
|Asgar
| {{change|4,858|4,521|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |82
|Jandaq
| {{change|4,665|4,472|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |87
|Baghshad
| {{change|4,356|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |89
|Tudeshk
| {{change|4,275|4,229|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |90
|Jowsheqan va Kamu
| {{change|4,181|4,766|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |91
|Ziar
| {{change|3,918|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |92
|Qamsar
| {{change|3,877|3,410|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |94
|Afus
| {{change|3,696|4,313|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |95
|Rezvanshahr
| {{change|3,606|3,508|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |96
|Ezhiyeh
| {{change|3,156|3,481|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |97
|Khaledabad
| {{change|3,023|2,756|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |98
|Farrokhi
| {{change|2,968|2,502|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |99
|Kamu va Chugan
| {{change|2,434|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |83
| Barzok
| {{change|4,588|3,265|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |105
|Tarq
| {{change|1,749|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |106
|Vanak
| {{change|1,665|1,977|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |101
| Komeh
| {{change|2,184|2,146|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |100
| Neyasar
| {{change|2,319|2,171|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |102
|Bafran
| {{change|1,978|2,027|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |103
| Anarak
| {{change|1,903|1,477|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |104
|Lay Bid
| {{change|1,832|1,473|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Форс]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Шероз]]'''
| {{change|1,565,572|1,460,665|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Марвдашт]]'''
| {{change|148,858|138,649|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Ҷаҳрум]]'''
| {{change|141,634|114,108|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Фасо]]'''
| {{change|110,825|104,809|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Козерӯн]]'''
| {{change|96,683|89,685|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|Sadra
| {{change|91,863|39,979|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Дороб]]'''
| {{change|70,232|61,672|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Фирӯзобод]]'''
| {{change|65,417|64,969|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''[[Лор]]'''
| {{change|62,045|65,451|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''[[Обода]]'''
| {{change|59,116|55,758|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|'''[[Нуробод (Форс)|Нуробод]]'''
| {{change|57,058|55,736|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''[[Найрез]]'''
| {{change|49,850|50,291|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''[[Иқлед]]'''
| {{change|44,341|44,552|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|'''[[Истаҳбон]]'''
| {{change|36,410|34,639|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|'''[[Герош]]'''
| {{change|34,469|30,593|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|'''[[Зарқон]]'''
| {{change|32,261|28,958|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|'''[[Кевор]]'''
| {{change|31,711|26,342|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''[[Ломирд]]'''
| {{change|29,380|25,131|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|'''[[Сафошаҳр]]'''
| {{change|26,933|26,091|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|'''[[Қоимия]]'''
| {{change|26,918|25,355|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|'''[[Ҳоҷиобод]]'''
| {{change|21,675|20,501|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|'''[[Фарошбанд]]'''
| {{change|20,320|18,492|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
|'''[[Қир (Форс)|Қир]]'''
| {{change|20,010|18,038|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
|'''[[Аваз (Форс)|Аваз]]'''
| {{change|19,987|22,401|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |25
|'''[[Хонҷ]]'''
| {{change|19,217|18,792|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |26
|'''[[Хирома]]'''
| {{change|18,477|20,920|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |27
|'''[[Сарвистон]]'''
| {{change|18,187|19,116|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |28
|'''[[Арсанҷон]]'''
| {{change|17,706|17,382|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |29
|'''[[Саодатшаҳр (Форс)|Саодатшаҳр]]'''
| {{change|17,131|16,876|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |30
|'''[[Қодиробод (Форс)|Қодиробод]]'''
| {{change|14,973|15,792|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |31
|'''[[Ардакон]]'''
| {{change|14,633|16,661|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |32
|Dobiran
| {{change|13,809|12,682|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |33
|[[Ҷаннатшаҳр]]
| {{change|13,598|11,852|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |34
|'''[[Галадор]]'''
| {{change|13,448|11,354|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |35
|Soghad
| {{change|12,582|11,156|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |36
|'''[[Мейманд]]'''
| {{change|10,120|9,058|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |37
|[[Дориён (Форс)|Дориён]]
| {{change|10,037|9,557|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |39
|'''[[Зоҳидшаҳр]]'''
| {{change|9,719|9,483|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |40
|'''[[Хешт]]'''
| {{change|9,599|9,108|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |38
|'''Surian'''
| {{change|9,776|10,670|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |42
|'''[[Боноруйе]]'''
| {{change|9,077|10,977|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |43
|'''[[Масирӣ]]'''
| {{change|9,031|5,830|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |44
|Lapui
| {{change|8,985|6,924|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |46
|'''[[Карзин]]'''
| {{change|8,841|8,446|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |47
|'''[[Сайидон]]'''
| {{change|8,574|7,563|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |41
|'''Eshkanan'''
| {{change|9,115|8,211|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |45
|'''[[Шаҳри Пир]]'''
| {{change|8,927|8,100|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |54
|'''[[Бейрам]]'''
| {{change|7,300|7,379|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |50
|Bahman
| {{change|7,568|7,305|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |51
|'''[[Қутбобод]]'''
| {{change|7,476|6,7754|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |48
|'''Juyom'''
| {{change|8,010|8,810|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |52
|'''[[Ободе Ташк]]'''
| {{change|7,379|7,562|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |53
|Khur
| {{change|7,338|6,821|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |49
|'''[[Миҳр]]'''
| {{change|7,784|7,823|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |55
|'''Beyza'''
| {{change|7,252|4,234|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" | -
|[[Латифӣ (Форс)|Латифӣ]]
| {{change|7,300|6,669|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |57
|[[Боб Анор]]
| {{change|7,061|6,968|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |58
|Qarah Bolagh
| {{change|6,772|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |60
|Ij
| {{change|6,246|5,849|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |61
|Khumeh Zar
| {{change|6,220|6,095|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |62
|'''[[Кунортахта]]'''
| {{change|6,081|5,478|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |65
|Miyanshahr
| {{change|5,912|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |66
|[[Эзадхост]]
| {{change|5,910|6,532|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |67
|Emam Shahr
| {{change|5,803|5,190|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |68
|'''Runiz'''
| {{change|5,760|5,593|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |69
|Mobarakabad
| {{change|4,707|4,235|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |59
|'''Sedeh'''
| {{change|6,747|6,137|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |64
|'''Sheshdeh'''
| {{change|5,960|5,562|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |72
|'''Khavaran'''
| {{change|4,332|4,075|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |71
|'''Meshkan'''
| {{change|4,617|4,580|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |70
|'''Varavi'''
| {{change|4,622|3,971|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |73
|Emad Deh
| {{change|4,235|4,506|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |74
|Fadami
| {{change|4,097|4,028|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |75
|'''Alamarvdasht'''
| {{change|4,068|4,095|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |76
|Khaneh Zenyan
| {{change|4,027|3,370|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |63
|'''Baladeh'''
| {{change|5,972|4,243|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |80
|Nujin
| {{change|3,769|3,416|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |77
|'''[[Кореҳоӣ]]'''
| {{change|3,954|3,912|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |78
|Dezhkord
| {{change|3,924|4,220|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |89
|Surmaq
| {{change|3,050|3,458|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |82
|Mazayjan
| {{change|3,567|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |83
|'''Dehram'''
| {{change|3,468|2,999|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |84
|'''Kuhenjan'''
| {{change|3,281|3,739|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |85
|Khuzi
| {{change|3,245|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |86
|Kupon
| {{change|3,237|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |97
|'''Now Bandegan'''
| {{change|2,410|2,704|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |87
|'''[[Аҳел, Форс|Аҳел]]'''
| {{change|3,179|2,940|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |88
|Hesami
| {{change|3,131|2,826|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |91
|Khaniman
| {{change|3,020|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |92
|Do Borji
| {{change|2,907|2,651|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |93
|'''Qatruyeh'''
| {{change|2,895|2,764|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |94
|'''Nowdan'''
| {{change|2,892|2,574|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |81
|'''Kamfiruz'''
| {{change|3,713|2,498|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |79
|'''Hamashahr'''
| {{change|3,852|3,233|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |95
|'''Efzar'''
| {{change|2,657|2,338|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |90
|'''Asir'''
| {{change|3,042|2,180|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |96
|'''Ramjerd'''
| {{change|2,550|2,260|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |98
|'''Hasanabad'''
| {{change|2,045|1,894|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |99
|Soltan Shahr
| {{change|1,928|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |100
|Madar-e Soleyman
| {{change|1,546|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |101
|Baba Monir
| {{change|1,379|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |102
|'''Duzeh'''
| {{change|1,348|887|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |
|'''[[Арад (Эрон)|Arad]]'''
| {{change|||invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |
|Fishvar
| {{change|||invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Гелон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Рашт (Эрон)|Рашт]]'''
| {{change|679,995|639,951|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Бандари Анзалӣ]]'''
| {{change|118,564|116,664|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Лоҳеҷон]]'''
| {{change|101,073|94,051|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Лангрӯд]]'''
| {{change|79,445|74,477|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''Hashtpar'''
| {{change|54,178|52,344|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Осторо]]'''
| {{change|51,579|48,470|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Сумиасаро]]'''
| {{change|47,083|40,978|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|'''[[Остонаи ашрафия]]'''
| {{change|44,941|40,726|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Рӯдсар]]'''
| {{change|37,998|37,579|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|'''Fuman'''
| {{change|35,841|30,608|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''[[Хумом]]'''
| {{change|20,897|17,106|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|'''[[Сияҳкал]]'''
| {{change|19,924|18,176|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''[[Ризвоншаҳр]]'''
| {{change|19,519|15,267|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''[[Манҷил]]'''
| {{change|15,630|17,396|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''[[Амлаш]]'''
| {{change|15,444|14,915|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|'''Kiashahr'''
| {{change|14,022|13,753|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|'''[[Рустамобод]]'''
| {{change|13,746|13,749|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''[[Лушон]]'''
| {{change|13,032|15,193|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|'''[[Рӯдбор]]'''
| {{change|10,504|10,926|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Kelachay'''
| {{change|12,379|11,936|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''[[Мосол]]'''
| {{change|17,901|14,689|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''Lasht-e Nesha'''
| {{change|10,539|10,662|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|'''Lavandevil'''
| {{change|11,235|10,617|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|'''Kuchesfahan'''
| {{change|10,026|9,450|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|'''Asalem'''
| {{change|10,720|10,040|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|'''Rahimabad'''
| {{change|10,571|8,719|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|'''Sangar'''
| {{change|12,583|10,154|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|Chaf and Chamkhaleh
| {{change|8,840|4,494|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|Chaboksar
| {{change|8,224|6,994|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|'''[[Шафт]]'''
| {{change|8,184|6,533|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|'''Pareh Sar'''
| {{change|8,016|7,626|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |32
|Luleman
| {{change|7,426|3,558|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |33
|'''Khoshk-e Bijar'''
| {{change|7,245|7,133|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |34
|'''Marjaghal'''
| {{change|6,735|6,471|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |35
|'''Kumeleh'''
| {{change|6,457|6,078|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |38
|Shalman
| {{change|5,102|5,184|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |36
|'''Bazar Jomeh'''
| {{change|5,729|4,493|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |37
|Chubar
| {{change|5,554|5,522|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |39
|'''Gurab Zarmikh'''
| {{change|4,840|4,588|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |40
|Vajargah
| {{change|4,537|4,522|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |41
|'''Haviq'''
| {{change|4,261|4,194|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |43
|'''Rudboneh'''
| {{change|3,441|3,646|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |42
|'''Lisar'''
| {{change|3,647|3,262|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |44
|'''Jirandeh'''
| {{change|2,320|2,584|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |45
|'''Rankuh'''
| {{change|2,154|2,224|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |46
|'''Ahmadsargurab'''
| {{change|2,128|2,346|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |49
|'''Maklavan'''
| {{change|1,635|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |51
|'''Tutkabon'''
| {{change|1,510|1,678|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |50
|'''Barehsar'''
| {{change|1,612|1,416|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |47
|'''Otaqvar'''
| {{change|1,938|1,804|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |48
|'''Deylaman'''
| {{change|1,729|1,656|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |52
|Masuleh
| {{change|393|568|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Гулистон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Гургон]]'''
| {{change|350,676|329,536|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Гунбади Ковӯс]]'''
| {{change|151,910|144,546|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Алиобод]]'''
| {{change|52,838|49,804|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Бандари Туркаман]]'''
| {{change|53,970|48,736|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Озодшаҳр]]'''
| {{change|43,760|39,484|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Курдкӯй]]'''
| {{change|39,881|38,246|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Кулола]]'''
| {{change|36,176|27,951|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Оққало]]'''
| {{change|35,116|31,626|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|'''[[Менӯдашт]]'''
| {{change|30,085|28,478|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|Galikash
| {{change|23,394|20,831|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Бандари Газ]]'''
| {{change|20,742|18,734|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|'''Gomishan'''
| {{change|19,191|17,648|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|Siminshahr
| {{change|17,205|15,539|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''Fazelabad'''
| {{change|19,461|14,548|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''[[Ромиён]]'''
| {{change|12,426|12,263|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|Khan Bebin
| {{change|10,878|11,007|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|Daland
| {{change|8,184|7,992|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|Neginshahr
| {{change|8,138|7,858|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|'''Now Kandeh'''
| {{change|6,650|7,155|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|'''Sarkhon Kalateh'''
| {{change|7,589|6,688|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|Jelin-e Olya
| {{change|7,417|7,753|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|'''Anbar Olum'''
| {{change|7,003|6,540|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''Maraveh Tappeh'''
| {{change|8,671|7,906|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|Faraghi
| {{change|5,777|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|Tatar-e Olya
| {{change|4,782|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |26
|Sangdevin
| {{change|4,203|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |27
|Mazraeh
| {{change|4,009|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |28
|'''Now Deh Khanduz'''
| {{change|2,989|3,032|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |29
|'''Incheh Borun'''
| {{change|2,494|2,281|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Ҳамадон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Ҳамадон]]'''
| {{change|554,406|525,794|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Малойир]]'''
| {{change|170,237|159,848|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''Asadabad'''
| {{change|55,703|55,024|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Наҳованд]]'''
| {{change|76,162|75,445|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Туйсиркон]]'''
| {{change|50,455|44,516|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Баҳор (Ҳамадон)|Баҳор]]'''
| {{change|28,685|27,645|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Кабудроҳанг]]'''
| {{change|20,336|20,349|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Лолеҷин]]'''
| {{change|14,916|15,291|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''Famenin'''
| {{change|14,208|14,478|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''[[Разан]]'''
| {{change|14,275|13,711|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|[[Марйонеҷ]]
| {{change|10,848|10,207|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|Azandarian
| {{change|11,171|9,324|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''[[Қурвейи Дарҷазин]]'''
| {{change|9,540|10,231|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|[[Ҷуреқон]]
| {{change|9,234|9,262|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|'''[[Гийон]]'''
| {{change|8,186|8,102|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|Mohajeran
| {{change|7,331|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|'''Salehabad'''
| {{change|7,899|7,830|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|Sarkan
| {{change|4,081|4,271|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''Firuzan'''
| {{change|5,173|4,635|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|'''Samen'''
| {{change|3,873|4,426|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|'''Damaq'''
| {{change|3,231|3,783|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |25
|'''Barzul'''
| {{change|2,457|2,695|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|'''Qahavand'''
| {{change|2,970|3,115|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
|Ajin
| {{change|2,738|2,738|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
|'''Shirin Su'''
| {{change|2,460|3,060|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |26
|'''Jowkar'''
| {{change|2,258|2,425|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |27
|'''Gol Tappeh'''
| {{change|2,237|2,692|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |28
|'''Farasfaj'''
| {{change|1,526|1,721|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |29
|'''Zangeneh'''
| {{change|621|725|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Ҳурмузгон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Бандар Аббос]]'''
| {{change|526,648|435,751|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Меноб]]'''
| {{change|73,170|63,229|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''Qeshm'''
| {{change|40,678|28,602|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Рӯдон]]'''
| {{change|36,121|33,285|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Бандари Линга]]'''
| {{change|30,435|30,478|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Киш (Шаҳр)|Киш]]'''
| {{change|39,853|24,819|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Хоҷиобод (Шаҳр)|Хоҷиобод]]'''
| {{change|28,977|23,309|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|[[Канг]]
| {{change|19,213|16,496|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|[[Даргаҳон]]
| {{change|14,525|8,667|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''[[Хемир]]'''
| {{change|15,320|14,617|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|'''[[Ҷаск]]'''
| {{change|16,860|13,810|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Порсиён]]'''
| {{change|18,045|12,544|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''[[Бастак]]'''
| {{change|9,959|9,225|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|[[Бика (Шаҳр)|Бика]]
| {{change|7,190|7,002|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''Jenah'''
| {{change|6,910|7,169|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''Hasht Bandi'''
| {{change|6,718|4,438|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|'''[[Руйдар]]'''
| {{change|6,558|6,034|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|'''[[Ҳурмуз]]'''
| {{change|5,891|5,867|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''Suza'''
| {{change|5,707|4,712|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|Qaleh Qazi
| {{change|5,286|5,183|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Sirik'''
| {{change|5,137|4,140|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|[[Тирур|Tirur]]
| {{change|4,871|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|Dashti
| {{change|4,695|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|[[Тозиёни Пойин]]
| {{change|4,263|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''[[Абӯмӯсо]]'''
| {{change|4,213|3,461|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|'''Bandar Charak'''
| {{change|4,066|3,758|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|Garuk
| {{change|4,008|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |33
|'''Ziarat-e Ali'''
| {{change|2,679|3,075|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|'''Fin'''
| {{change|3,939|5,279|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|Kushk-e Nar
| {{change|3,260|2,902|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|Takht
| {{change|3,082|2,648|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|Kuhestak
| {{change|3,060|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |32
|Lamazan
| {{change|2,745|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |34
|'''Senderk'''
| {{change|1,915|2,024|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |35
|'''Fareghan'''
| {{change|1,773|1,925|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |36
|'''Sardasht'''
| {{change|1,725|1,536|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |37
|Gowharan
| {{change|1,170|1,316|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |38
|Sargaz
| {{change|1,157|1,170|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |
|Dezghan
| {{change|||invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |
|'''Kukherd'''
| {{change|||invert=on}}
|}
== [[Устони Элом]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Элом]]'''
| {{change|194,030|172,213|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|[[Обдонон]]
| {{change|23,946|22,901|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Айвон (шаҳр)|Айвон]]'''
| {{change|31,299|29,400|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Диҳлурон]]'''
| {{change|32,941|30,989|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Даррашаҳр]]'''
| {{change|21,900|20,712|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Араквоз]]'''
| {{change|11,977|12,358|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Меҳрон]]'''
| {{change|17,435|14,920|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Сарабле]]'''
| {{change|12,393|10,967|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|Asemanabad
| {{change|6,280|5,889|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''Towhid'''
| {{change|2,128|1,475|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''Chavar'''
| {{change|5,831|5,775|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Бадре|Badreh]]'''
| {{change|4,278|4,249|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''Shabab'''
| {{change|4,088|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|Pahleh
| {{change|3,870|4,065|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|'''[[Дилгуша]]'''
| {{change|1,819|2,201|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Мурмури]]'''
| {{change|3,768|3,529|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''Zarneh'''
| {{change|2,966|3,118|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|'''Lumar'''
| {{change|2,696|2,658|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|'''Musian'''
| {{change|2,459|2,577|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|'''Meymeh'''
| {{change|1,913|2,636|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''Sarabbagh'''
| {{change|2,659|2,557|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|'''Salehabad'''
| {{change|1,751|1,707|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|Mirza Hoseynabad
| {{change|1,512|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|Mehr
| {{change|1,060|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|'''Balavah'''
| {{change|264|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Кирмон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|[[Кирмон]]
| {{change|537,718|534,441|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Серҷон]]'''
| {{change|199,704|185,623|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Рафсанҷон]]'''
| {{change|161,909|151,420|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Ҷеруфт]]'''
| {{change|130,429|111,034|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Бам]]'''
| {{change|127,396|107,131|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Заранд]]'''
| {{change|60,370|57,749|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Каҳнӯҷ]]'''
| {{change|52,624|43,977|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Шаҳрибобак]]'''
| {{change|51,620|45,256|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''[[Бофт]]'''
| {{change|34,517|33,107|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''[[Бардсер]]'''
| {{change|25,152|31,870|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|Baravat
| {{change|22,761|18,633|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''[[Ровар]]'''
| {{change|22,729|21,901|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''Mohamadabad'''
| {{change|20,720|9,664|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|Najaf Shahr
| {{change|20,164|9,448|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|'''Mahan'''
| {{change|19,423|17,178|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|'''Anbarabad'''
| {{change|18,185|18,731|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|'''Manujan'''
| {{change|15,634|14,286|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''Anar'''
| {{change|15,532|13,089|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|'''[[Рӯдбор|Rudbar]]'''
| {{change|14,747|12,223|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|'''Rabor'''
| {{change|13,263|11,657|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|'''Qaleh Ganj'''
| {{change|13,169|12,663|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|'''Kuhbanan'''
| {{change|10,761|11,093|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
|'''Darb-e Behesht'''
| {{change|10,670|6,538|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
|Baghin
| {{change|10,407|8,176|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |25
|'''Rayen'''
| {{change|10,286|11,006|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |33
|Negar
| {{change|7,600|5,731|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |39
|Mes-e Sarcheshmeh
| {{change|5,967|6,406|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |26
|Ekhtiarabad
| {{change|9,840|8,746|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |27
|'''Golbaf'''
| {{change|9,205|8,828|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |28
|Zeydabad
| {{change|9,112|5,260|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |29
|Zangiabad
| {{change|8,568|6,823|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |30
|Khursand
| {{change|8,252|6,672|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |31
|'''Pariz'''
| {{change|8,005|4,902|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |49
|'''Dehaj'''
| {{change|5,045|3,366|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |32
|'''Koshkuiyeh'''
| {{change|7,644|6,610|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |44
|Golzar
| {{change|5,445|3,411|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |34
|'''Mohammadabad-e Gonbaki'''
| {{change|7,210|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |35
|'''Fahraj'''
| {{change|6,876|11,939|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |36
|'''Arzuiyeh'''
| {{change|6,868|7,555|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |37
|Zeh-e Kalut
| {{change|6,835|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |38
|'''Jebalbarez'''
| {{change|6,750|4,416|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |40
|'''Chatrud'''
| {{change|5,860|5,344|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |41
|'''Yazdan Shahr'''
| {{change|5,607|5,442|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |42
|'''Nowdezh'''
| {{change|5,562|5,284|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |50
|'''Faryab'''
| {{change|4,863|6,025|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |51
|Reyhan Shahr
| {{change|4,580|4,791|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |52
|Kian Shahr
| {{change|4,543|5,555|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |53
|Bezenjan
| {{change|4,517|4,034|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |54
|'''Lalehzar'''
| {{change|4,429|2,945|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |55
|Aminshahr
| {{change|4,413|4,555|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |56
|Dow Sari
| {{change|4,130|3,762|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |45
|Boluk
| {{change|5,304|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |46
|'''Bahreman'''
| {{change|5,265|4,528|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |47
|'''Narmashir'''
| {{change|5,222|6,167|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |48
|'''Shahdad'''
| {{change|5,217|5,942|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |43
|Khatunabad
| {{change|5,471|4,201|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |60
|Jupar
| {{change|3,607|3,937|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |61
|Balvard
| {{change|3,534|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |62
|Jowzam
| {{change|3,436|4,929|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |57
|Kazemabad
| {{change|4,060|3,645|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |66
|Khanuk
| {{change|2,628|2,153|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |59
|Mohiabad
| {{change|3,930|3,719|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |58
|Anduhjerd
| {{change|4,041|3,589|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |67
|Khvaju Shahr
| {{change|2,478|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" | -
|'''Safayyeh'''
| {{change|2,478|2,233|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |63
|Hamashahr
| {{change|3,311|2,800|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |64
|Dashtkar
| {{change|3,234|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |65
|'''Mardehek'''
| {{change|2,870|2,904|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |69
|Nezamshahr
| {{change|2,426|2,049|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |70
|'''Hanza'''
| {{change|1,452|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |71
|'''Hojedk'''
| {{change|1,007|750|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Кирмоншоҳ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Кирмоншоҳ]]'''
| {{change|946,651|851,405|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Исломободи ғарб]]'''
| {{change|90,559|94,699|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Канговар]]'''
| {{change|51,352|53,449|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Ҳарсин]]'''
| {{change|44,146|49,967|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Ҷавонрӯд]]'''
| {{change|54,354|51,483|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Сарпули Заҳоб]]'''
| {{change|45,481|35,809|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Санқар]]'''
| {{change|44,256|44,954|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|[[Саҳна (шаҳр)|Саҳна]]
| {{change|35,508|36,542|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''[[Гелони ғарб]]'''
| {{change|22,331|20,922|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Пова]]'''
| {{change|25,771|23,704|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|'''Ravansar'''
| {{change|24,527|21,250|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|'''[[Қасри Ширин]]'''
| {{change|18,473|17,959|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''Tazehabad'''
| {{change|14,701|12,080|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''Kerend-Gharb'''
| {{change|7,798|8,311|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''Gahvareh'''
| {{change|4,050|4,619|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|'''Kuzaran'''
| {{change|4,007|3,934|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|Banevreh
| {{change|3,187|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|Gowdin
| {{change|2,629|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|Nowdeshah
| {{change|3,683|3,077|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|Shahrak-e Rijab
| {{change|3,907|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|'''Shahu'''
| {{change|3,558|3,342|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Sarmast'''
| {{change|2,913|2,858|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''[[Бесутун|Bisotun]]'''
| {{change|4,942|5,107|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|'''Bayangan'''
| {{change|1,513|1,731|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|'''Nowsud'''
| {{change|1,949|1,730|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''Ezgeleh'''
| {{change|1,502|1,256|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|'''Homeyl'''
| {{change|1,317|1,363|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|'''Satar'''
| {{change|1,048|1,227|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|'''Robat'''
| {{change|823|940|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|'''Miyan Rahan'''
| {{change|695|598|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|'''Halashi'''
| {{change|804|769|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|'''Sumar'''
| {{change|180|9|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Хӯзистон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Аҳвоз]]'''
| {{change|1,184,788|1,112,021|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Дизфӯл]]'''
| {{change|264,709|248,380|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Ободон]]'''
| {{change|231,476|212,744|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Моҳшаҳр]]'''
| {{change|162,797|153,778|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Андемишк]]'''
| {{change|135,116|126,811|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Хуррамшаҳр]]'''
| {{change|133,097|129,418|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Биҳбаҳон]]'''
| {{change|122,604|107,412|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Эза]]'''
| {{change|119,399|117,093|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|'''[[Шӯштар]]'''
| {{change|101,878|106,815|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''[[Масҷиди Сулаймон]]'''
| {{change|100,497|103,369|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Омидийе]]'''
| {{change|67,427|60,461|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Бандари Хумайни]]'''
| {{change|78,353|72,357|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''Kut-e Abdollah'''
| {{change|56,252|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''[[Шӯш]]'''
| {{change|77,148|59,161|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|'''[[Ромҳурмуз]]'''
| {{change|74,285|69,869|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''[[Шодагон]]'''
| {{change|41,733|52,785|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|[[Сусенгерд]]
| {{change|51,431|44,469|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|'''[[Ҳандиҷон]]'''
| {{change|29,015|26,929|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|'''[[Ромшир]]'''
| {{change|25,009|23,008|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|[[Шайбон]]
| {{change|36,374|24,968|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|'''[[Ҳамидие]]'''
| {{change|22,057|20,982|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|'''[[Гатванд]]'''
| {{change|24,216|22,822|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|'''[[Боғи Малик, Хӯзистон|Боғи Малик]]'''
| {{change|26,343|23,352|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|[[Чамрон]]
| {{change|33,505|31,138|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |26
|'''[[Лолӣ]]'''
| {{change|18,473|17,745|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |28
|'''[[Ҳафтгил]]'''
| {{change|15,802|14,877|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|'''[[Ҳувийзе]]'''
| {{change|19,481|16,154|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |29
|'''Veys'''
| {{change|15,312|15,105|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |27
|'''[[Муллосонӣ]]'''
| {{change|17,337|14,813|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |30
|'''Aghajari'''
| {{change|11,912|12,653|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |31
|Sharaft
| {{change|11,757|10,881|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |32
|[[Дезоб]]
| {{change|11,393|10,836|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |33
|'''Arvandkenar'''
| {{change|11,173|8,909|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |34
|Shamsabad
| {{change|10,858|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |36
|[[Миёнрӯд|Mianrud]]
| {{change|10,110|9,033|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |35
|[[Қалъаи Тал]]
| {{change|10,698|10,052|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |37
|[[Сафияобод]]
| {{change|9,879|9,046|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |38
|Horr
| {{change|9,177|8,624|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |39
|'''[[Рашгешовур]]'''
| {{change|8,833|9,330|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |40
|'''Bostan'''
| {{change|8,476|7,258|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |41
|[[Чуибдеҳ]]
| {{change|7,906|7,252|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |42
|[[Алҳойӣ]]
| {{change|7,651|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |43
|'''Seydun'''
| {{change|7,650|6,588|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |44
|Saleh Shahr
| {{change|7,309|7,779|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |45
|'''Sardasht'''
| {{change|6,912|6,239|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |46
|'''Alvan'''
| {{change|6,860|7,092|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |47
|Hamzeh
| {{change|6,091|5,850|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |48
|Torkalaki
| {{change|5,688|5,654|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |49
|Darkhoveyn
| {{change|5,655|5,759|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |54
|Siah Mansur
| {{change|5,406|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |55
|Jannat Makan
| {{change|5,360|6,020|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |50
|Abu Homeyzeh
| {{change|5,506|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |51
|'''Dehdez'''
| {{change|5,490|4,920|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |52
|Cham Golak
| {{change|5,446|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |53
|Mansuriyeh
| {{change|5,441|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |56
|Sardaran
| {{change|5,240|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |57
|Shahrak-e Babak
| {{change|4,957|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |58
|Kut-e Seyyed Naim
| {{change|4,541|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |59
|'''Tashan'''
| {{change|4,281|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |60
|'''Khanafereh'''
| {{change|3,853|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |61
|'''Rafi'''
| {{change|3,797|3,690|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |62
|Meydavud
| {{change|3,513|3,590|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |63
|Saleh Moshatat
| {{change|2,973|2,769|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |64
|Guriyeh
| {{change|2,890|2,991|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |68
|'''Jayezan'''
| {{change|2,357|2,401|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |65
|'''Saland'''
| {{change|2,560|2,085|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |69
|'''Minushahr'''
| {{change|2,231|1,289|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |66
|'''Qaleh-ye Khvajeh'''
| {{change|2,408|2,272|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |67
|Bidrubeh
| {{change|2,386|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |70
|'''Moshrageh'''
| {{change|2,095|1,793|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |71
|'''Choghamish'''
| {{change|2,013|2,113|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |72
|'''Hoseyniyeh'''
| {{change|1,821|1,963|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |73
|Somaleh
| {{change|1,784|1,606|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |74
|'''Abezhdan'''
| {{change|1,673|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |75
|'''Zahreh'''
| {{change|1,192|1,277|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |76
|'''Golgir'''
| {{change|1,089|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |
|Moqavemat
|
|
|
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |
|Shirin Shahr
|
|
|
|-
|}
== [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Ёсӯҷ]]'''
| {{change|134,532|108,505|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Гачсорон]]'''
| {{change|96,728|91,739|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Деҳдашт (Эрон)|Деҳдашт]]'''
| {{change|57,036|56,279|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Чаром]]'''
| {{change|15,218|12,634|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Ликак]]'''
| {{change|19,857|17,007|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|Madavan
| {{change|18,078|10,777|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Ланде]]'''
| {{change|12,772|11,670|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Бошт]]'''
| {{change|10,764|9,266|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''[[Сисехт]]'''
| {{change|7,855|7,389|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|[[Суқ]]
| {{change|6,438|5,993|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|'''Dishmok'''
| {{change|5,791|4,875|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''Qaleh Raisi'''
| {{change|3,269|3,562|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''Margown'''
| {{change|3,135|2,706|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|'''Pataveh'''
| {{change|2,284|2,314|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|'''Sarfaryab'''
| {{change|1,995|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|'''Chitab'''
| {{change|1,164|1,418|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|'''Garab-e Sofla'''
| {{change|545|492|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Курдистон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Санандаҷ]]'''
| {{change|412,767|373,987|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Саққиз (шаҳр)|Саққиз]]'''
| {{change|165,258|139,738|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Қурва]]''
| {{change|78,276|71,232|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Маривон]]'''
| {{change|136,654|110,464|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Бона]]'''
| {{change|110,218|85,190|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Комёрон]]'''
| {{change|57,077|52,907|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|'''[[Девондарра]]'''
| {{change|34,007|26,654|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Беҷор]]'''
| {{change|50,014|47,926|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Деҳгулон]]'''
| {{change|25,992|23,074|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|Kani Dinar
| {{change|13,059|11,415|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''Serishabad'''
| {{change|7,196|7,194|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|Delbaran
| {{change|6,713|7,076|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|[[Сарвобод]]
| {{change|5,121|4,976|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''Bolbanabad'''
| {{change|3,193|3,207|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''Yasukand'''
| {{change|3,490|3,784|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''Muchesh'''
| {{change|3,370|3,448|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|Aavraman Takht
| {{change|3,176|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|'''Dezej'''
| {{change|2,219|2,290|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''Armardeh'''
| {{change|2,305|2,349|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|'''Saheb'''
| {{change|3,101|2,294|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Zarrineh'''
| {{change|2,091|1,854|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|Tup Aghaj
| {{change|1,645|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|'''Buin-e Sofla'''
| {{change|1,518|1,458|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|'''Shuyesheh'''
| {{change|1,302|1,293|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''Kani Sur'''
| {{change|1,284|1,307|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|Pir Taj
| {{change|1,199|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|Bardeh Rasheh
| {{change|1,020|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|'''Babarashani'''
| {{change|509|573|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|Chenareh
| {{change|455|184|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Луристон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Хуррамобод]]'''
| {{change|373,416|348,216|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Бурӯҷирд]]'''
| {{change|234,997|240,654|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Дурӯд]]'''
| {{change|121,638|99,499|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Кӯҳдашт]]'''
| {{change|89,091|92,927|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Алегӯдарз]]'''
| {{change|89,268|87,967|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Нуробод, Луристон]]'''
| {{change|65,547|61,142|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Азно]]'''
| {{change|47,489|40,145|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Алештар]]'''
| {{change|33,558|30,257|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|'''[[Пули Духтар]]'''
| {{change|26,352|25,092|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''Kunani'''
| {{change|7,768|8,242|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''Mamulan'''
| {{change|7,656|7,502|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''Chaqabol'''
| {{change|6,125|5,176|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|'''[[Ошторинон]]'''
| {{change|5,520|5,083|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''Garab'''
| {{change|3,295|3,200|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|'''Sepiddasht'''
| {{change|2,917|2,545|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Фирӯзобод (Луристон)]]'''
| {{change|3,399|2,876|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''Zagheh'''
| {{change|2,776|2,685|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''Darb-e Gonbad'''
| {{change|2,131|2,191|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|'''Veysian'''
| {{change|2,087|1,988|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|'''Bayranshahr'''
| {{change|1,720|1,409|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|'''[[Сароби Давреҳ]]'''
| {{change|1,713|1,515|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|'''Momenabad'''
| {{change|1,821|1,561|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|'''Chalanchulan'''
| {{change|2,223|1,478|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|Shulehabad-e Olya
| {{change|1,531|1,553|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|Haft Cheshmeh
| {{change|870|1,048|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Марказӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Арок]]'''
| {{change|520,944|526,182|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|[[Сова]]
| {{change|220,762|200,481|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Хумийн]]'''
| {{change|72,882|70,053|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Маҳаллот]]'''
| {{change|43,245|40,582|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Дилиҷон]]'''
| {{change|40,902|37,470|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Шозанд]]'''
| {{change|21,181|21,156|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Момуния]]'''
| {{change|21,814|19,005|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|Mahajeran
| {{change|20,346|12,293|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|[[Тафриш]]
| {{change|16,493|16,447|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''Milajerd'''
| {{change|9,288|9,357|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''[[Оштиён]]'''
| {{change|8,763|9,015|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|'''[[Кумийҷон]]'''
| {{change|8,776|9,195|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''Khondab'''
| {{change|7,810|7,753|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|Shahbaz
| {{change|7,536|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|Astaneh
| {{change|7,166|6,880|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|Zaviyeh
| {{change|6,027|5,877|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|Parandak
| {{change|6,886|6,633|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|Nimvar
| {{change|7,507|5,856|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|Farmahin
| {{change|5,756|4,297|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|Davudabad
| {{change|5,491|5,252|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|Gharqabad
| {{change|5,375|4,992|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|Khoshkrud
| {{change|5,246|5,019|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
|Javersiyan
| {{change|4,993|4,726|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
|Aveh
| {{change|3,906|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |25
|Karchan
| {{change|3,743|3,752|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |26
|'''Nowbaran'''
| {{change|3,334|2,170|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |27
|Khenejin
| {{change|3,235|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |28
|Naraq
| {{change|2,592|2,744|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |29
|Tureh
| {{change|2,302|2,331|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |31
|'''Saruq'''
| {{change|1,345|1,386|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |30
|'''Hendudur'''
| {{change|1,918|2,103|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |32
|'''Qurchi Bashi'''
| {{change|1,374|1,497|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |33
|'''Razeghi'''
| {{change|826|497|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |
|'''Bazneh'''
| {{change|||invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Мозандарон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Сорӣ]]'''
| {{change|309,820|296,417|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Бобул (Мозандарон)|Бобул]]'''
| {{change|250,217|219,467|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Омул]]'''
| {{change|237,528|219,915|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''Qaem Shahr'''
| {{change|204,953|196,050|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Беҳшаҳр]]'''
| {{change|94,702|89,251|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Чолӯс]]'''
| {{change|65,196|47,881|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Нико]]'''
| {{change|60,991|50,680|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|'''[[Бобулсар]]'''
| {{change|59,966|50,477|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Туникобун]]'''
| {{change|55,434|45,338|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|'''[[Навшаҳр]]'''
| {{change|49,403|43,378|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''Fereydunkenar'''
| {{change|38,154|36,192|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|'''[[Ромсар]]'''
| {{change|35,997|32,294|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''[[Ҷӯйбор]]'''
| {{change|32,924|29,122|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''[[Маҳмудобод]]'''
| {{change|31,844|31,771|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|Amirkola
| {{change|30,478|28,086|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''Nur'''
| {{change|26,947|22,978|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|'''Galugah'''
| {{change|21,352|19,625|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|Ketalem and Sadat Shahr
| {{change|20,716|18,962|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''Zirab'''
| {{change|16,191|15,679|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|'''Abbasabad'''
| {{change|13,482|11,599|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Kelardasht'''
| {{change|13,401|9,122|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|Rostamkola
| {{change|11,686|11,553|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|'''Khorramabad'''
| {{change|11,542|9,114|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|Shirud
| {{change|11,377|10,429|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''Chamestan'''
| {{change|11,194|10,617|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|Khalil Shahr
| {{change|11,032|10,141|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|Hachirud
| {{change|10,398|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|Arateh
| {{change|10,327|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|'''Salman Shahr'''
| {{change|9,656|8,654|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|Surak
| {{change|9,208|8,930|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|'''Shirgah'''
| {{change|8,671|8,129|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |32
|Pol Sefid
| {{change|8,294|7,708|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |33
|'''Kiakola'''
| {{change|8,040|7,691|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |34
|'''Bahnemir'''
| {{change|7,906|7,410|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |36
|Royan
| {{change|7,731|7,102|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |37
|Izadshahr
| {{change|7,439|6,797|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |38
|'''Gatab'''
| {{change|7,374|7,242|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |40
|'''Sorkhrud'''
| {{change|6,699|5,921|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |41
|Marzanabad
| {{change|6,698|5,789|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |42
|'''Nashtarud'''
| {{change|6,394|5,642|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |43
|'''Kelarabad'''
| {{change|6,267|5,926|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |39
|'''Galugah'''
| {{change|6,908|2,643|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |47
|'''Kiasar'''
| {{change|3,384|2,837|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |35
|'''Kalleh Bast'''
| {{change|7,889|4,097|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |46
|'''Zargarmahalleh'''
| {{change|3,991|423|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |48
|Pul
| {{change|3,150|2,806|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |49
|'''Kojur'''
| {{change|3,120|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |45
|'''Khush Rudpey'''
| {{change|5,742|3,317|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |44
|Imamzadeh Abdollah
| {{change|5,768|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |50
|'''Kuhi Kheyl'''
| {{change|2,242|2,061|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |54
|'''Baladeh'''
| {{change|970|1,037|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |51
|'''Dabudasht'''
| {{change|1,758|1,169|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |52
|Alasht
| {{change|1,193|874|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |53
|'''Rineh'''
| {{change|982|782|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |55
|Pain Hular
| {{change|956|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |56
|'''Marzikola'''
| {{change|868|555|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |58
|Gazanak
| {{change|319|200|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |57
|'''Farim'''
| {{change|369|272|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Хуросони Шимолӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Буҷнӯрд]]'''
| {{change|228,931|199,791|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''Shirvan'''
| {{change|82,689|88,254|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Исфаройин]]'''
| {{change|59,490|60,372|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Ҷоҷрум]]'''
| {{change|19,580|18,547|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Гармеҳ]]'''
| {{change|10,933|10,716|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Ашхонеҳ]]'''
| {{change|25,104|22,877|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Форуҷ]]'''
| {{change|12,061|11,731|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''Raz'''
| {{change|5,029|5,747|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|Daraq
| {{change|4,926|5,153|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|Ziarat
| {{change|4,179|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
| Safiabad
| {{change|3,427|3,527|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|Ivar
| {{change|3,994|3,783|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|Shahrabad-e Khavar
| {{change|3,993|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|Titkanlu
| {{change|3,835|3,827|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|Chenaran
| {{change|3,380|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|Qazi
| {{change|2,428|2,956|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''Shoqan'''
| {{change|2,313|2,436|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|'''Sankhvast'''
| {{change|2,077|2,120|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|Pish Qaleh
| {{change|2,001|2,211|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|Lujali
| {{change|1,481|1,166|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|Hesar-e Garmkhan
| {{change|1,499|1,658|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|Qushkhaneh
| {{change|996|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Қазвин]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Қазвин]]'''
| {{change|402,748|381,598|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Алванд]]'''
| {{change|93,836|88,711|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|[[Иқболия]]
| {{change|55,066|55,498|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Токистон]]'''
| {{change|80,299|77,907|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Обяк]]'''
| {{change|60,107|55,779|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Муҳаммадия]]'''
| {{change|90,513|48,862|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|[[Бедистон]]
| {{change|18,060|19,996|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|[[Маҳмудобод Намуна]]
| {{change|21,982|21,796|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Бӯинзаҳро]]'''
| {{change|20,823|18,210|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|Sharifiyeh
| {{change|20,347|21,009|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''Shal'''
| {{change|15,290|14,996|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|'''Esfarvarin'''
| {{change|12,371|12,615|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''Danesfahan'''
| {{change|9,434|9,545|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''Ziaabad'''
| {{change|8,262|8,637|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|'''Khorramdasht'''
| {{change|6,554|6,725|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|Narjeh
| {{change|5,604|5,404|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|'''Abgarm'''
| {{change|6,336|5,998|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|Sagzabad
| {{change|5,492|5,440|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|'''Ardak'''
| {{change|5,043|5,123|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''Avaj'''
| {{change|5,142|5,609|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|'''Khak-e Ali'''
| {{change|3,148|3,352|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|'''Moallem Kalayeh'''
| {{change|2,223|1,607|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|'''Kuhin'''
| {{change|1,411|1,622|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
|'''Razmian'''
| {{change|1,253|1,164|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
|Sirdan
| {{change|805|1,038|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Қум]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Қум]]'''
| {{change|1,201,158|1,074,036|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|Qanavat
| {{change|11,667|9,662|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''Jafariyeh'''
| {{change|9,387|7,203|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''Dastjerd'''
| {{change|1,525|1,334|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|''' Kahak'''
| {{change|4,837|2,906|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''Salafchegan'''
| {{change|1,390|730|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Хуросони Разавӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Машҳад]]'''
| {{change|3,001,184|2,766,258|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Нишопур]]'''
| {{change|264,375|239,185|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Сабзевор]]'''
| {{change|243,700|231,557|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Турбатиҳайдария]]'''
| {{change|140,019|131,150|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Кошмар]]'''
| {{change|102,282|90,200|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Қӯчон]]'''
| {{change|101,604|103,760|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Турбатиҷом]]'''
| {{change|100,449|94,758|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Тойбод]]'''
| {{change|56,562|52,280|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|'''[[Чинарон]]'''
| {{change|53,879|48,567|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''[[Сараxс]]'''
| {{change|42,179|37,162|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Гунобод]]'''
| {{change|40,773|36,367|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''[[Фаремон]]'''
| {{change|39,515|36,550|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|Shahr Jadid-e Golbahar
| {{change|36,877|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Даргаз]]'''
| {{change|36,762|37,054|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''[[Хоф]]'''
| {{change|33,189|28,444|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|'''[[Бардискан]]'''
| {{change|28,233|26,107|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''Torqabeh'''
| {{change|20,998|16,718|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|'''[[Файзобод (Эрон)|Файзобод]]'''
| {{change|18,120|16,253|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''Neqab'''
| {{change|14,783|13,614|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|'''Shandiz'''
| {{change|13,987|10,428|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|Kharv
| {{change|13,535|14,115|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|'''[[Халилобод]]'''
| {{change|12,751|11,094|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|'''Sangan'''
| {{change|12,443|9,500|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|'''Bajestan'''
| {{change|11,741|11,133|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|Kariz
| {{change|11,102|10,391|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |26
|Mashhad Rizeh
| {{change|10,105|9,211|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |27
|'''Dowlatabad'''
| {{change|9,329|9,606|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |30
|'''Bakharz'''
| {{change|9,044|8,392|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |31
|'''Razaviyeh'''
| {{change|8,850|4,542|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |32
|'''Salehabad'''
| {{change|8,625|9,642|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |33
|Farhadgerd
| {{change|8,442|7,647|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |34
|Golmakan
| {{change|8,373|9,534|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |35
|Ahmadabad-e Sowlat
| {{change|8,326|6,758|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |39
|'''Nasrabad'''
| {{change|7,460|7,757|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |40
|Nilshahr
| {{change|7,371|6,797|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |29
|Nashtifan
| {{change|9,176|7,426|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |36
|'''[[Калот (Эрон)|Калот]]'''
| {{change|7,687|7,532|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |41
|'''Jangal'''
| {{change|6,650|6,490|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |37
|'''Salami'''
| {{change|7,555|6,581|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |28
|'''Joghatai'''
| {{change|9,268|8,212|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |43
|'''Anabad'''
| {{change|6,186|5,739|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |42
|Kondor
| {{change|6,460|6,002|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |38
|'''[[Раштхор]]'''
| {{change|7,514|6,686|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |46
|'''Firuzeh'''
| {{change|5,884|5,769|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |47
|Darrud
| {{change|5,717|5,449|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |44
|Sefid Sang
| {{change|6,129|5,545|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |45
|'''Soltanabad'''
| {{change|5,932|5,495|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |48
|Rivash
| {{change|5,687|5,762|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |49
|Bidokht
| {{change|5,501|5,348|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |50
|Qasemabad
| {{change|5,145|4,414|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |51
|'''Qalandarabad'''
| {{change|4,880|4,924|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |52
|'''Kakhk'''
| {{change|4,625|4,413|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |53
|'''Rud Ab'''
| {{change|4,028|4,042|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |55
|Bar
| {{change|3,765|4,121|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |56
|'''Shahr-e Zow'''
| {{change|3,745|4,089|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |58
|'''Bayg'''
| {{change|3,545|3,577|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |59
|'''Yunesi'''
| {{change|3,426|3,504|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |54
|'''Shadmehr'''
| {{change|3,825|3,678|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |57
|'''Kadkan'''
| {{change|3,719|3,788|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |61
|Qadamgah
| {{change|3,010|3,714|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |62
|'''Davarzan'''
| {{change|2,744|2,702|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |63
|'''Now Khandan'''
| {{change|2,634|2,662|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |64
|'''Chapeshlu'''
| {{change|2,374|2,474|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |60
|'''Sheshtomad'''
| {{change|3,108|4,172|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |65
|'''Shahrabad'''
| {{change|2,083|2,255|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |68
|'''Lotfabad'''
| {{change|1,865|1,790|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |69
|'''Robat-e Sang'''
| {{change|1,551|1,721|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |70
|Chekneh
| {{change|1,381|1,834|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |67
|Eshqabad
| {{change|1,993|1,883|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |71
|Hemmatabad
| {{change|1,274|1,434|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |66
|'''Malekabad'''
| {{change|2,056|1,487|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |72
|'''Mazdavand'''
| {{change|1,241|1,559|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |73
|'''Bajgiran'''
| {{change|594|406|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Симнон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Симнон]]'''
| {{change|185,129|153,680|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Шоҳрӯд]]'''
| {{change|150,129|140,474|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Домғон]]'''
| {{change|59,106|58,770|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Гармсор]]'''
| {{change|48,672|40,985|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|[[Меҳдишаҳр]]
| {{change|24,485|19,854|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
| '''[[Ородон]]'''
| {{change|6,257|5,626|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Айвонкӣ]]'''
| {{change|13,518|11,995|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''[[Бастом]]'''
| {{change|8,609|7,712|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Сурхе]]'''
| {{change|9,951|9,711|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|Shahmirzad
| {{change|11,191|8,882|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|[[Маҷен]]
| {{change|5,932|5,456|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|[[Калоте Хиҷ]]
| {{change|5,651|5,057|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|[[Дар]]
| {{change|5,997|4,964|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|'''Meyami'''
| {{change|4,566|4,562|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|Kalateh Rudbar
| {{change|4,611|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|[[Дибоҷ]]
| {{change|5,647|3,774|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|'''Beyarjomand'''
| {{change|2,528|2,441|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''Amiriyeh'''
| {{change|3,561|2,402|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|Rudian
| {{change|3,770|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|Kohanabad
| {{change|1,192|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Систон ва Балучистон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Зоҳидон]]'''
| {{change|587,730|560,725|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Зобул]]'''
| {{change|134,950|137,722}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Эроншаҳр]]'''
| {{change|113,750|97,012|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Чобаҳор]]'''
| {{change|106,739|85,633|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Саровон]]'''
| {{change|60,114|59,795|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Хош]]'''
| {{change|56,584|54,105|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Канорак]]'''
| {{change|43,258|35,630|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|'''Jaleq'''
| {{change|18,098|17,546|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Некшаҳр]]'''
| {{change|17,732|15,889|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|'''Pishin'''
| {{change|16,011|13,690|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|'''Zehak'''
| {{change|13,357|14,324|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''Qasr-e Qand'''
| {{change|11,605|8,563|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|''' Suran'''
| {{change|13,580|10,632|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''[[Фануҷ]]'''
| {{change|13,070|11,577|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''[[Бампур]]'''
| {{change|12,217|10,071|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''[[Забалӣ]]'''
| {{change|12,245|10,112|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|Mohamadan
| {{change|10,302|8,193|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|'''[[Галмурти]]'''
| {{change|10,292|8,310|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''[[Раск]]'''
| {{change|10,115|8,472|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|'''[[Мирҷавеҳ]]'''
| {{change|9,359|10,121|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Dust Mohammad'''
| {{change|6,621|6,774|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|'''Bent'''
| {{change|5,822|5,294|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|'''Nosratabad'''
| {{change|5,238|4,270|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|'''Bazman'''
| {{change|5,192|4,702|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|'''[[Негур]]'''
| {{change|5,670|4,612|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|Mohamadi
| {{change|5,606|5,206|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |32
|Bonjar
| {{change|3,760|4,088|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|Gosht
| {{change|4,992|5,145|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|Ali Akbar
| {{change|4,779|4,551|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|'''Espakeh'''
| {{change|4,719|3,636|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|Zarabad
| {{change|4,003|3,222|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |33
|'''Adimi'''
| {{change|3,613|3,328|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|'''Nukabad'''
| {{change|5,261|3,193|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |34
|''' Mohammadabad'''
| {{change|3,468|2,681|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |35
|'''Sirkan'''
| {{change|2,196|1,499|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |37
|'''Hiduj'''
| {{change|1,674|1,526|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |36
|'''Sarbaz'''
| {{change|2,020|1,230|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |
|Ramshar
| {{change||invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Хуросони Ҷанубӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Бирҷанд]]'''
| {{change|203,636|178,020|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Қоин]]'''
| {{change|42,323|40,226|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Табас]]'''
| {{change|39,676|35,150|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|'''[[Фирдавс]]'''
| {{change|28,695|25,968|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Ниҳбандон]]'''
| {{change|18,304|18,827|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Башрӯё]]'''
| {{change|16,426|15,318|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Сароён]]'''
| {{change|13,795|13,247|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Сарбеша]]'''
| {{change|8,715|8,203|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|Eslamiyeh
| {{change|7,108|6,084|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|Ayask
| {{change|5,143|4,756|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|Khezri Dasht Beyaz
| {{change|5,680|5,761|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|''' Eshqabad'''
| {{change|3,965|4,623|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|'''[[Ҳоҷӣобод]]'''
| {{change|6,168|5,918|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|[[Асадия]]
| {{change|5,460|5,804|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|'''Seh Qaleh'''
| {{change|4,436|4,242|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|Nimbeluk
| {{change|4,762|4,393|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|Tabas-e Masina
| {{change|4,596|4,133|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Хусф]]'''
| {{change|5,716|4,920|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|Esfeden
| {{change|3,598|3,530|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''Arianshahr'''
| {{change|3,729|3,585|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |24
|'''Deyhuk'''
| {{change|2,959|3,346|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |22
|'''Mud'''
| {{change|3,477|3,067|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |23
|'''Shusef'''
| {{change|3,181|3,010|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |25
|'''Eresk'''
| {{change|2,955|2,954|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |26
|Qohestan
| {{change|2,322|3,028|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |27
|'''Gazik'''
| {{change|2,294|2,934|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |28
|'''Zohan'''
| {{change|1,118|1,419|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|Mohammadshahr
| {{change|3,590|1,707|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Теҳрон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Теҳрон]]'''
| {{change|8,693,706|8,154,051|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Исломшаҳр]]'''
| {{change|448,129|389,102|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|'''[[Гулистон (Эрон)|Гулистон]]'''
| {{change|239,556|259,480|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Қудс (Теҳрон)|Қудс]]'''
| {{change|309,605|283,517|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|'''[[Малорд]]'''
| {{change|281,027|290,817|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''[[Варомин]]'''
| {{change|225,628|218,991|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Шаҳриёр]]'''
| {{change|309,607|249,473|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |8
|'''[[Қарчак]]'''
| {{change|231,075|191,588|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''[[Насимшаҳр]]'''
| {{change|200,393|157,474|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Покдашт]]'''
| {{change|236,319|206,490|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|'''[[Пардис]]'''
| {{change|73,363|37,257|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|[[Андеша (шаҳр, Эрон)|Андеша]]
| {{change|116,062|96,807|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''[[Руботкарим|Работкарим]]'''
| {{change|105,393|78,097|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|Parand
| {{change|97,464|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|[[Солеҳия]]
| {{change|58,683|56,356|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|'''[[Дамованд]]'''
| {{change|48,380|37,315|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|Baqershahr
| {{change|65,388|59,091|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|[[Боғистон (Эрон)]]
| {{change|83,934|71,861|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|[[Бумаҳан]]
| {{change|79,034|53,451|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|'''[[Чаҳордонгаҳ]]'''
| {{change|49,950|46,299|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''[[Пешво]]'''
| {{change|59,184|47,253|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|Sabashahr
| {{change|53,971|47,123|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |24
|'''Kahrizak'''
| {{change|37,527|13,095|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |26
|Vahidieh
| {{change|33,249|28,405|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |28
|Nasirshahr
| {{change|28,644|26,935|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |25
|Ferdowsieh
| {{change|34,221|24,508|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |23
|'''Hasanabad'''
| {{change|43,922|27,859|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |27
|Safadasht
| {{change|32,476|19,233|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |29
|'''Rudehen'''
| {{change|28,533|21,477|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |30
|Shahedshahr
| {{change|25,544|20,865|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |31
|Ferunabad
| {{change|21,682|14,437|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |33
|Lavasan
| {{change|18,146|15,706|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |34
|'''[[Фирӯзкӯҳ|Firuzkuh]]'''
| {{change|17,453|20,371|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |35
|Ahmadabad-e Mostowfi
| {{change|14,077|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |36
|Absard
| {{change|10,648|9,202|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |32
|'''Sharifabad'''
| {{change|18,281|12,332|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |37
|'''Fasham'''
| {{change|6,945|7,994|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |38
|'''Javadabad'''
| {{change|4,844|4,903|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |39
|Shemshak
| {{change|3,423|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |40
|[[Келон]]
| {{change|2,882|2,981|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |41
|Abali
| {{change|2,758|2,522|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |42
|'''Arjomand'''
| {{change|1,124|1,114|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Озарбойҷони ғарбӣ]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |1
|'''[[Урумия]]'''
| {{change|736,224|667,499|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |2
|'''[[Хуй]]'''
| {{change|198,845|200,958|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |3
|'''[[Бӯкон]]'''
| {{change|193,501|170,600|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |4
|'''[[Маҳобод]]'''
| {{change|168,393|147,268|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |5
|'''[[Миёндуоб]]'''
| {{change|134,425|123,081|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |6
|'''[[Салмос]]'''
| {{change|92,811|88,196|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |7
|'''[[Пироншаҳр]]'''
| {{change|91,515|69,049|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |8
|'''[[Нақада]]'''
| {{change|81,598|75,550|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |9
|'''[[Тикаб]]'''
| {{change|49,677|44,040|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |10
|'''[[Мокӯ]]'''
| {{change|46,581|42,751|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |13
|'''[[Ушнавия]]'''
| {{change|39,801|32,723|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |11
|'''[[Сардашт]]'''
| {{change|46,412|42,167|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |12
|'''[[Шоҳиндиж]]'''
| {{change|43,131|38,396|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |14
|'''Qarah Zia od Din'''
| {{change|26,767|23,769|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |15
|'''Showt'''
| {{change|25,381|21,047|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |17
|Rabat
| {{change|15,750|12,068|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |16
|'''[[Чолдурон]]'''
| {{change|17,804|15,786|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |18
|'''Poldasht'''
| {{change|11,472|9,963|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |19
|'''Bazargan'''
| {{change|9,979|9,551|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |23
|Tazeh Shahr
| {{change|8,629|8,864|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |21
|'''Mohammadyar'''
| {{change|9,313|8,604|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |20
|'''Chahar Borj'''
| {{change|9,406|8,681|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |22
|Firuraq
| {{change|9,190|8,837|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |25
|Dizaj Diz
| {{change|8,282|7,896|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |24
|'''Nushin'''
| {{change|8,380|7,183|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |26
|Mahmudabad
| {{change|6,866|6,680|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |27
|'''Mirabad'''
| {{change|6,000|5,430|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |28
|'''Qatur'''
| {{change|5,147|4,663|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |29
|'''Baruq'''
| {{change|4,225|4,118|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |31
|'''Keshavarz'''
| {{change|4,138|3,904|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |30
|'''Gerd Kashaneh'''
| {{change|4,201|1,673|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |32
|'''Ivughli'''
| {{change|3,320|3,167|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |35
|Nazok-e Olya
| {{change|2,667|2,761|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |34
|'''Qushchi'''
| {{change|2,787|2,526|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |33
|'''Nalus'''
| {{change|2,973|2,938|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |36
|Marganlar
| {{change|2,294|2,247|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |37
|'''Avajiq'''
| {{change|1,663|1,516|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |36
|'''Serow'''
| {{change|1,800|1,530|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |38
|'''Silvaneh'''
| {{change|1,614|1,490|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |39
|'''Simmineh'''
| {{change|1,345|1,173|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |40
|'''Zurabad'''
| {{change|1,147|1,239|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="FFFAF0" |41
|'''Khalifan'''
| {{change|749|962|invert=on}}
|-
|}
== [[Устони Язд]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |1
|'''[[Йазд|Язд]]'''
| {{change|529,673|486,152|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |2
|'''[[Майбуд]]'''
| {{change|80,712|66,907|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |3
|'''[[Ардакон]]'''
| {{change|75,271|56,776|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |5
|'''[[Бофқ]]'''
| {{change|45,453|33,882|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |4
|Hamidiya
| {{change|51,793|37,428|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |6
|'''[[Меҳриз]]'''
| {{change|34,237|28,483|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |7
|'''[[Абаркӯҳ]]'''
| {{change|27,524|23,986|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |9
|'''[[Тафт]]'''
| {{change|18,464|15,717|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |10
|Shahediyeh
| {{change|18,309|16,571|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |8
|'''[[Ашкизар]]'''
| {{change|19,123|15,663|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |11
|'''[[Ҳирот (Эрон)|Ҳирот]]'''
| {{change|13,032|12,392|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |12
|'''Zarach'''
| {{change|11,691|10,753|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |13
|'''Marvast'''
| {{change|9,379|8,865|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |15
|'''Mehrdasht'''
| {{change|8,097|7,390|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |14
|'''[[Беҳобод]]'''
| {{change|9,232|7,652|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |16
|Bafruiyeh
| {{change|6,939|6,486|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |17
|Ahmadabad
| {{change|6,046|5,019|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |18
|Nadushan
| {{change|2,351|2,332|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |19
|'''Aqda'''
| {{change|1,754|1,809|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |20
|'''Nir'''
| {{change|1,740|1,620|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |21
|'''Khezrabad'''
| {{change|535|581|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="F08080" |
|Rezvanshahr
| {{change||invert=on}}
|}
== [[Устони Занҷон]] ==
{| class="wikitable sortable"
!Тартиб
!Шаҳрҳо
!Бафеҳристгирии соли 2016
!Бафеҳристгирии соли 2011
!Тағйирот
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |1
|'''[[Занҷон]]'''
| {{change|430,871|386,851|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |2
|'''[[Абҳар]]'''
| {{change|99,285|87,396|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |3
|'''[[Хуррамдарра]]'''
| {{change|55,368|52,548|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |4
|'''[[Қейдор]]'''
| {{change|34,921|30,251|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |5
|[[Ҳедаҷ]]
| {{change|13,840|13,003|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |6
|Sain Qaleh
| {{change|12,989|11,939|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |9
|'''Soltaniyeh'''
| {{change|7,638|7,116|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |10
|'''Sojas'''
| {{change|7,037|6,666|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |11
|Sohrevard
| {{change|6,991|6,104|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |12
|'''Zarrin Rud'''
| {{change|5,664|5,530|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |7
|'''[[Оббар]]'''
| {{change|8,091|6,725|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |13
|'''[[Моҳнишон]]'''
| {{change|5,487|5,439|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |15
|'''Garmab'''
| {{change|3,823|4,021|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |14
|'''Dandi'''
| {{change|4,778|3,952}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |16
|Nurabad
| {{change|3,644|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |17
|Karasf
| {{change|3,083|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |18
|'''Zarrinabad'''
| {{change|2,374|2,471|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |19
|'''Armaghankhaneh'''
| {{change|2,149|1,945|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |20
|'''Chavarzaq'''
| {{change|1,733|1,753|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |21
|'''Halab'''
| {{change|956|1,089|invert=on}}
|-
| align="center" bgcolor="66CDAA" |22
|Nik Pey
| {{change|455|invert=on}}
|-
|}
== Харобаҳои шаҳрҳои қадимӣ ==
* Чога Занбил
* Экбатана
* Истахр
* [[Нақши Рустам]]
* [[Посоргод]]
* Персеполис
* Шаҳри Сухтеҳ
* Суса
* Тахти Сулаймон
* Тепаи Сиалк
== Инчунин нигаред ==
* [[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
* Рейтингҳои байналмилалии Эрон
* Феҳристи қасрҳо дар Эрон
* Феҳристи ғорҳо дар Эрон
* Руйхати шаҳрҳои Осиё
* Феҳристи губернаторони кунунии Эрон
* Феҳристи заминҷунбӣ дар Эрон
* Феҳристи чаҳор ҳазор эронӣ
* [[Феҳристи шаҳрҳои Эрон (бо зиёда аз 100 ҳазор аҳолӣ)]]
* [[Устонҳои Эрон]]
== Сарчашма ==
{{Эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://irantour.org/Iran/province/Iran%20Provinces%20List.html Устонҳои Эрон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200717101358/http://irantour.org/Iran/province/Iran%20Provinces%20List.html |date=2020-07-17 }}
== Хониши иловагӣ ==
* {{Cite book|last=Chaichian|first=Mohammad A.|title=Town and Country in the Middle East: Iran and Egypt in the Transition to Globalization|date=2009|publisher=Lexington Books|location=New York|isbn=978-0-7391-2677-6}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон аз рӯи устон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
t09kmwuycb1vnn1i1vwrvan9wgme9m0
Рӯзи ҷаҳонии занон
0
10613
1477672
1388492
2026-06-19T19:34:13Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477672
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:iwd2006 global.gif|thumb|right|Рамзи Рӯзи байналхалқии занон дар соли 2006.]]
'''Рӯзи байналхалқии занон''' — идест бахшида ба занон, ки дар баъзе кишварҳо рӯзи [[8 март]] ҷашн гирифта мешавад.
Рӯзи байналхалқии занон дар аввал рӯзи уқии буд. Он иди Бонувон набуда, балки ҷашни занони инқилобгар буд.
=== Амрико ва ё иттифоқҳои касабаи занон ===
8-уми марти соли [[1857]] дар [[Ню-Йорк]] коргарзанони фабрикаҳои пойафзол ва дӯзандагӣ гирдиҳамоӣ карданд. Онҳо даъвои кӯтоҳ кардани рӯзи корӣ, беҳтар кардани шароити меҳнат ва маоши ба мардон баробарро талаб карданд. Он вақтҳо занон то 16 соат дар як шабонарӯз меҳнат мекарданд, вале барои корҳояшон музди ночизе мегирифтанд. Мардон баъди намоишҳои эътирозии рӯзи кории худро то 10 соат кам карда буданд. Дар бисёр корхонаҳои [[ИМА]] иттифоқҳои касаба пайдо шуданд. Пас аз 8-уми марти соли 1857 як [[иттифоқи касаба]]и нав созмон дода шуд, ки бори аввал дар таърих занон аъзои он гардиданд. Дар ин рӯз дар аксари кӯчаҳои Ню-Йорк садҳо занон ба намоишҳои эътирозӣ баромаданд ва даъвои соҳибшавӣ ба ҳуқуқи овоз доданро карданд.
=== Аврупо ва Клара Сеткин ===
Таърихи ҷашнгирии Иди занон бо номи [[Клара Сеткин]] алоқаманд аст, ки гурӯҳи инқилобии худро, ки аз занон иборат буд, барои мубориза бар зидди истисморгарон ташкил додааст. Ҳарчанд ки барои ин кор на як рӯз сарф шуда буд, вале аъзои гурӯҳ ба қароре омаданд, ки рӯзеро чун Зодрӯзи "пролетариати занон" ҷашн гиранд.
Соли [[1910]] дар шаҳри [[Копенгаген]]и [[Дания]] дар конфуронси дуввуми занони сотсиалист бо пешниҳоди Клара Сеткин қарори ҷашнгирии рӯзи "муборизаи занон барои ҳуқуқҳояшон" қабул карда шуд. Дар он гуфта мешуд, ки ҳар сол бояд рӯзи занон ҷашн гирифта шавад, ки он бояд "пеш аз ҳама барои ташвиқи ба занон додани ҳуқуқи овоздиҳӣ" хидмат кунад. Ҷашнгирии Иди Бонувон чун даъвате ба муборизаи занон барои [[баробарҳуқуқӣ]], қашшоқӣ, эҳтироми занон ва ҳуқуқ ба меҳнат буд.
Санаи ҷашнгирии рӯзи Байналхалқии занон мувофиқи пешниҳоди узви Кумитаи Марказии ҳизби сотсиал-демократӣ [[Елена Гринберг]] [[19 март]] таъйин шуд. Ва бори аввал рӯзи Байналхалқии занон соли [[1911]] дар [[Олмон]], [[Австрия]], [[Дания]] ва [[Швейсария]] маҳз 19-уми март ҷашн гирифта шуд. Соли [[1912]] он дар ҳамон кишварҳо, вале [[12 май]] баргузор гардид. Соли [[1913]] аз мушкилоти ташкилотӣ ихтилофот ба вуҷуд омад: дар Олмон онро [[12 март]], дар Австрия, [[Чехия]], [[Венгрия]], Швейсария, [[Ҳоланд]] — [[9 март]], дар [[Фаронса]] ва [[Русия]] — [[2 март]] ҷашн гирифта буданд. Танҳо соли [[1914]] дар тамоми ҷаҳон рӯзи Байналхалқии занонро дар ҳама ҷой 8-уми март ҷашн гирифтанд, чунки рӯзи ғайрикорӣ-якшанбе буд. Ва баъд аз ин дар ҳамин рӯз қарор гирифт.
=== Ҷашнгирӣ дар ИҶШС ===
Дар Русия рӯзи Байналхалқии занон маротибаи аввал соли 1913 дар Петербург ҷашн гирифта шуд. Аз солҳои аввали [[ИҶШС|ҳокимияти Шӯравӣ]], 8-уми март иди давлатӣ гардид. Дар моҳи [[март]]и соли [[1917]] занон [[ҳуқуқи овоздиҳӣ]] пайдо карданд ва дар [[Сарқонуни соли 1918]] сиёсати баробарҳуқуқии занон акс ёфт ва дар ҳаёт татбиқ шуд. Оҳиста - оҳиста рӯзи Байналхалқии занон аҳамияти сиёсии худро гум кард. Аз соли [[1965]] бо қарори [[Президиуми Шӯрои Олии ИҶШС]] он рӯзи ғайрикорӣ гардид. Дар айни замон маросими ҷашнӣ-расмии дар ин рӯз мавҷуд буд: дар ин рӯз дар чорабиниҳои пурдабдаба давлат барои сиёсаташ нисбати занон ҳисобот медод.
=== Ҷашнгирии рӯзи байналхалқии Занон дар Ғарб ===
Бо ташаббуси созмонҳои [[феминизм|феминистӣ]] аз солҳои [[1960-ум]] Рӯзи байналхалқии занон дар кишварҳои Ғарб ҳам ҷашн гирифта мешавад. Дар ин рӯз занҳои Ғарб дастовардҳои худро дар соҳаи мубориза барои ҳуқуқҳояшон ҷашн мегиранд.
== Рӯзи байналхалқии Занон ва СММ ==
Аз соли [[1975]] [[СММ]], аз сабаби Соли байналхалқии Занон буданаш, 8 мартро чун рӯзи байналхалқии Занон эълон дошт.
== Рӯзи ғайрикорӣ ==
Баъд аз бархам хурдани [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] 8 март чун иди Бонувон дар Тоҷикистон боқӣ монд. Он дар дигар [[мамолики муштаракулманофеъ]], аз қабили [[Русия]], [[Озарбойҷон]], [[Гурҷистон]], [[Қазоқистон]], [[Молдова]], [[Туркманистон]] ва [[Украина]] чун рӯзи байналхалқии Занон ; дар [[Ҷумҳурии Беларус]] ва [[Ӯзбекистон]] чун [[Рӯзи модар|рӯзи Модар]]; дар [[Арманистон]] [[7 апрел]] чун рӯзи Модар ва Зебоӣ ҷашн гирифта мешавад.
== Анъанаҳо ==
Дар Тоҷикистон ва дигар мамлакатҳои собиқ [[ИҶШС]] анъана шудааст, ки дар ин рӯз занон аз мардон таваҷҷуҳ, [[гул]] ва туҳфаҳо интизоранд. Дар гушаву канори мамлакат ба муносибати ид, аз ҳукуматҳо сар карда то идораву корхонаҳои хурд чорабиниҳои гуногуни фарҳангӣ ва маҷлисҳо ороста мешаванд. Дар оилаҳои шаҳрвандон ба модарону занон тӯхфаҳо супорида мешаванд.
== Пайвандҳо ==
{{Commonscat|International women's day}}
* [http://www2.ozodi.org/specialsarticle/2007/3/107F01A1-A973-4260-8EAB-E9B8EF710F8F.html Таърихчаи Иди занон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070309140130/http://ozodi.org/specialsarticle/2007/3/107F01A1-A973-4260-8EAB-E9B8EF710F8F.html |date=2007-03-09 }}
* [http://www.un.org/russian/events/women/iwd/2006/history.html Таърихи Рӯзи байналхалқии занон(сайти СММ)]
* [http://daccessdds.un.org/doc/RESOLUTION/GEN/NR0/318/09/IMG/NR031809.pdf?OpenElement Резолютсияи № A/RES/32/142]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.un.org/depts/dhl/dhlrus/womenday/index.html Китоби Даг Хаммаршелд]
* [http://www.un.org/russian/events/beijing10/ Сессияи 49-ум барои занон]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121110221055/http://www.un.org/russian/events/beijing10/ |date=2012-11-10 }}
* [http://calend.ru/ Идҳои кишварҳои гуногун]
[[Гурӯҳ:Идҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Идҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Идҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ]]
[[Гурӯҳ:Идҳои ИҶШС]]
spke2tnkusko30h53tuhq885pfswjn7
Шабнами Сурайё
0
10746
1477792
1463719
2026-06-20T03:49:19Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477792
wikitext
text/x-wiki
{{Мусиқидон
| замина = <!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel-->
| ном = Шабнами Сурайё
| номи аслӣ = Шабнам
| тасвир = Shabnam Surayo.jpg
| бар =
| тавсифи тасвир =
| ном ҳангоми таваллуд =
| номи пурра =
| таърихи таваллуд = 14.10.1981
| зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[Тоҷикистон]]
| таърихи даргузашт =
| маҳалли даргузашт =
| солҳои фаъолият =
| кишвар =
| касб = овозхон
| навъи садо =
| асбоб =
| сабк = [[мусиқии поп]]и [[тоҷик]]ӣ, эстрада
| номи мустаъор =
| гурӯҳ =
| ҳамкорӣ =
| ношир =
| ҷоизаҳои адабӣ = Big Apple Award (New York 2014), Daf BAMA Music Awards (Hamburg 2017)
| викианбор =
| викитека =
| вебгоҳ =
}}
'''Шабнами Сурайё''' ([[14 октябр]]и [[1981]], [[Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — яке аз маҳбубтарин [[ҳунарпеша]]ҳо дар заминаи овозхонӣ ва [[рақс]]у [[мусиқии поп]]и [[тоҷик]]ӣ мебошад.
== Зиндагинома ==
Шабнами Сурайё — [[14 октябр]]и соли [[1981]] дар шаҳри [[Кӯлоб]] таваллуд шудааст. Шабнам ҳамчун «тахаллуси саҳнавӣ» ба худ, ба шарафи модараш Сурайё Қосимова, «Шабнами Сурайё»—ро қабул кардааст. Падараш корманди ҳифзи ҳуқуқ, шодравон Хуршед Рабиев, модари Шабнам — [[Сурайё Қосимова]] ва хоҳараш [[Фарзонаи Хуршед]] — низ аз ҳунарпешаҳои шинохта дар [[Тоҷикистон]] ҳастанд. Шавҳари Шабнами Сурайё, Холид Зоҳир мебошад ва онҳо духтаре доранд бо номи Шарифа.
== Ҳунарнамоӣ ==
Шабнамро машҳуртарин овозхони тоҷик медонанд, ки шуҳраташ аз марзҳои Тоҷикистон гузашта ва ҳунараш дар [[Осиёи Миёна]], [[Эрон]]у [[Афғонистон]] дӯстдорони бисёре дорад. Шабнам сурудҳои тоҷикӣ, русӣ, афғонӣ ва форсиро бо мусиқиҳои замонавӣ тобиш дода месарояд, ки ҳаводоронаш аз ин ру меафзоянд. Вай сурудҳои [[Сурайё Қосимова]], [[Фарҳоди Дарё]], [[Лайло Фуруҳар]] ва [[Аҳмад Зоҳир]]ро низ бозхонӣ кардааст. Шабнам соли 2004 бо суруди "Ман садқаи ту"дар саҳнаи мусиқии Тоҷикистон зуҳур кард<ref>[http://www.ozodi.org/content/article/2067673.html Шабнам: «Ман зани хушбахтам»]</ref>, аммо замоне номдор шуд, ки яке аз сурудҳояш «Аз қудуми сафар» дар соли [[2006]] ''беҳтарин суруди Тоҷикистон'' шинохта шуд<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2007/02/070212_rm-taj_singer_picture1.shtml |title=Гузориши Би-би-си |accessdate=2012-07-19 |archivedate=2007-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070918062706/http://www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2007/02/070212_rm-taj_singer_picture1.shtml }}</ref>.
Шабнам дар солҳои [[2008]]—[[2009]] бо ибтикори ширкатҳои хориҷӣ панҷ консерт дар [[Аврупо]] ([[Мюнхен]], [[Лондон]], [[Берлин]], [[Дюселдорф]]), се консерт дар [[Канада]] ([[Монреал]], [[Ванкувер]], [[Торонто]]) ва 10 консерт дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ([[Ню-Йорк]], [[Лос Анҷелес]], [[Сан Франсиско]]) баргузор кардааст. Дар соли 2014 сазовори ҷоизаи беҳтарин ҳунарпешаи кишварҳои форсизабон, дар озмуни мусиқии «Big Apple Award», дар шаҳри Ню Йорк гардид. Соли 2017 дар озмуни мусиқии «Daf BAMA Music Awards 2017» ки дар шаҳри [[Ҳамбург]]и [[Олмон]] баргузор шуд, Шабнам иштирок кард ва соҳиби ҷоиза шуд. То ба кунун албомҳои зиёдаш рӯи нашрро дидааст. Шабнам бо бархе аз овозхонони тоҷик, аз ҷумла [[Ҷонибек Муродов]], [[Садриддин Наҷмиддин]], [[Баҳром Ғафурӣ]], шодравон [[Суҳроб Сафарзод]], [[Парвина Шукруллоева]] ва дигарон ҳамкорӣ мекунад. Шабнам дар [[Эрон]], [[Афғонистон]] ва [[Ӯзбакистон]] низ дӯстдорони бисёре дорад, аз он хотир, ки бархе аз сурудҳои маъруфи эрониву афғониро, аз ҷумла «Ёри сабзина», «То туро дидам», «Аз қудуми сафар» (аз [[Амирҷон Сабурӣ]]) ва «Шишта бошам» (аз [[Фарҳоди Дарё]]) бозхонӣ карда бо овозхонони тоҷики афғонистонӣ [[Ҷовид Шариф]] ва [[Наҷиб Навобӣ]] ва эронии амрикоӣ [[Лайло Фуруҳар]], бо сарояндаи ӯзбек [[Юлдуз Усмонова]] сурудҳои дуовоза иҷро кардааст. Соли 2007 [[Созмони Милали Муттаҳид|Созмони Миллали Муттаҳид]] Шабнами Сурайёро Сафири ихтиёрии СММ аз ҷониби Тоҷикистон таъйин намуд, то ки барои рушди барномаи СММ доир ба мубориза зидди бемории норасоии масъунияти бадан [[СПИД|БНМБ]] мусоидат намояд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://ovozz.ru/artists/shabnami-surajyo/ Сурудхо ва ҳаёти Шабнами Сурайё]
* [http://www.shabnamsuraya.com/ Вебгоҳи расмии Шабнам Сурайё] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130820151553/http://www.shabnamsuraya.com/ |date=2013-08-20 }}
* [https://web.archive.org/web/20090918232327/http://www.simo-tj.ucoz.ru/photo/33/ '''Аксҳои Шабнам Сурайё''']
* [https://web.archive.org/web/20131101024926/http://www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2006/01/060108_so_entertainment.shtml Гуфтугӯ бо Шабнами Сурайё — Бахши нахуст]
* [https://archive.is/20130707024124/www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2006/01/060115_rm_tajentertainment_cyr.shtml Гуфтугӯ бо Шабнами Сурайё — Бахши дуюм]
* [http://www.asiaplus.tj/articles/55/1034.html Шабнами СУРАЙЁ: «Если обо мне говорят, значит, я чего-то стою»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927201842/http://www.asiaplus.tj/articles/55/1034.html |date=2007-09-27 }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI]]
7wy8665i0cj81utpbzpjcsi2xp0q71n
Среднеколимск
0
12297
1477714
1315458
2026-06-19T21:45:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477714
wikitext
text/x-wiki
{{ятим}}
{|
!colspan="2" bgcolor="BBDDFF" | Нишониҳо
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Сарвожа :
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[ISO 3166|ISO]]-намоя :
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Коди телефонӣ|Пешшумора]] : || +8411 56
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Нишонаи почта|Нишонии почта]] : || 678790
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Замон]] : || [[UTC]]+12
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Вебгоҳ]] : || http://www.srednekolymsk.ru/{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131213193004/http://www.srednekolymsk.ru/ |date=2013-12-13 }}
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Шумораи мошинҳо :
|}
'''Среднеколимск''' ({{забон-код|ru|Среднеколымск}}) — шаҳрест дар [[Ҷумҳурии Саха]] дар Федерасияи [[Русия]] аст. Aҳолиаш 3587 нафар аст.
== Таърих ==
== Ҷуғрофия ==
== Иқтисодёт ==
== Инҷоро ҳам бингаред ==
{{Умуми}}
{{Русия-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
0c9kmd9djqto2fnfhgu07k7mhydhbrj
Ҳуқуқҳои инсон
0
14057
1477850
1459166
2026-06-20T07:23:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477850
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Ҳуқуқэҷодкунӣ (мазмунҳо)}}
'''Ҳуқуқҳои инсон''' — 1) маҷмӯи [[ҳуқуқ]] ва уҳдадориҳои инсон мебошад, ки вазъи ҳуқуқии инсонро нисбат ба давлат, имконият ва талаботҳояшро дар соҳаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ, маданӣ муайян мекунад.
2)''' Ҳуқуқҳои инсон''' — ин [[қонун]]ан таъмин намудани имконияти қонеь гардонидани [[талабот]] ва манфиатҳои ҳаётии шаҳрвандон мебошад.
== Таърих ==
Мафҳуми ҳуқуқи инсон дар давраи инқилобҳои буржуазӣ пайдо гардида, хусусияти табиӣ ва дахлнопазир дорад. Ҳоло ҳуқуқҳои инсон ба хуқуқҳои шаҳрвандӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва маданӣ, тақсим мешавад. Ҳуқуқи инсон дар санадҳои зерини байналмилалӣ баён гардидааст: ({{lang-ru| [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2_%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B8_%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Декларация прав человека и гражданина]}}, Эъломияи ҳуқуқи башар (с. [[1948]]); Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои гражданӣ ва сиёсӣ, соли 1966; Паймони байналмилалӣ оид ба ҳуқуқҳои иқтисоди, иҷтимоӣ ва маданӣ, соли 1966; Конститутсияи ҶТ ва дигар санадҳои ҳуқуқӣ.<ref>Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - С. 523</ref>
Ҳуқуқ низомии қоидаҳои ба ҳама ҳатмӣ буда аз тарафи давлат қабул муқаррар ва тасдиқ карда мешавад
Зарурати хуқуқҳои инсонро инкор кардан мумкин нест. [[Инсон]] худро дар ҳамон маврид комилан дар ҷамьият озод ҳис карда метавонад, ки соҳиби ҳуқуқ ва озодиҳои кафолатнок бошад. Зарурати чунин ҳуқуқхо ба монанди ҳуқуқ ба меҳнат, истироҳат, ҳифзи саломатӣ, таьмини иҷтимоӣ дар вақти пиронсолӣ ва чунин озодиҳо ба монанди озодии ҳуқуқи моликият, виҷдон, сухан, матбуот ва ғайра ба ҳама маьлум аст. Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон табиӣ мусодир нашаванда аст. Бе амали гардонданиинин ин ҳуқуқҳои асосии инсон ҳеч гунна озодӣ, инсондустӣ, адолат ва беҳбудии ҳолати инсон шуда наметавонад. Ҳар як инсоне, ки ба дунё меояд, дорои чунин [[хуқуқ]] ва озодиҳо буда ҳамаи онҳо дар назди қонун баробаранд. Ҳамаи шаҳрвандон новобаста аз нажод, ранги пӯст, миллат, чинс, забон, баромади иҷтимоӣ, ҷамъиятӣ, молумулкӣ, [[мансаб]], ақида муносибат ба дин иштирок кардан ё накардан дар иттиҳоди ҷамъиятӣ ҷои истиқомат ва ҳолатҳои дигар дорои ҳуқуқ ва озодиҳои баробар мебошанд. Дорои хуқуқ ва озодиҳои гуногун будани шаҳрвандон маънои онро надорад, ки ҳар як шахс чи тавре ки хоҳад, ҳамон тавр рафтор намояд. Баръакс баамал барории ҳуқуқ ва озодиҳои кониститутсионии ҳар як шахс набояд ҳуқуқ ва озодиҳои дигаронро вайрон намояд, ба ҷамъият ва атрофиён зарар расонад. Зар як шаҳрванд уҳдадор аст, ки кониститутсияи Ҷумхурии Тоҷикистонро риоя намояд, андоз ва ғункуниҳоро супорад, табиатро эҳтиёт ва ёдгориҳои таърихиро ҳифз намояд.
==Нигаред==
* [[Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд]]
== Пайвандҳо ==
* Ташкилотҳои давлатӣ ва байнидавлатӣ:
** [http://ombudsman.tj/ Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон - Тоҷикистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161006040149/http://ombudsman.tj/ |date=2016-10-06 }},
** [http://www.ohchr.org/EN/Countries/ENACARegion/Pages/TJIndex.aspx Права человека в Таджикистане на портале УВКПЧ ООН]{{ref-en}}
** [http://russian.dushanbe.usembassy.gov/hrr2010.html Доклад о ситуации с правами человека в Таджикистане (2010)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111126022201/http://russian.dushanbe.usembassy.gov/hrr2010.html |date=2011-11-26 }} Государственный департамент США
** Документы [http://www.osce.org/odihr/elections/tajikistan БДИПЧ ОБСЕ] и [http://cis.minsk.by/page.php?id=164 СНГ] о выборах в Таджикистане
** [http://iwpr.net/report-news/tajik-ombudsman-first-year-office Интервью омбудсмена З. Ализоды]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2010{{ref-en}}
* Ташкилотҳои ғайридавлатӣ
** [https://web.archive.org/web/20130129083308/http://www.amnesty.org/en/region/tajikistan/report-2011 Раздел о Таджикистане доклада «Международной амнистии» за 2011 год]
** [http://www.humanrts.tj/ Бюро по правам человека и соблюдению законности] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120315213707/http://www.humanrts.tj/ |date=2012-03-15 }}
** [http://www.hrw.org/ru/europecentral-asia/tajikistan Таджикистан на портале «Human Rights Watch»]{{ref-ru}}
** Разделы о Таджикистане доклада ХРВ за [http://iwpr.net/report-news/tajik-ombudsman-first-year-office 2009]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}, [http://jurlugansk.ucoz.org/publ/14-1-0-309 2010] <!-- http://www.hrw.org/world-report-2011/tajikistan --> и [http://www.hrw.org/node/104523 2011] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150403174540/http://www.hrw.org/node/104523 |date=2015-04-03 }} <!-- http://www.hrw.org/world-report-2012/world-report-2012-tajikistan -->годы
** [http://hrca.org.ru/Tadzhikistan/ Таджикистан на портале «Права Человека в Центральной Азии»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120305101146/http://hrca.org.ru/Tadzhikistan/ |date=2012-03-05 }}
** [http://ombudsman.tj/rus/ Официальный сайт Уполномоченного по правам человека в Республике Таджикистан] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161106122902/http://ombudsman.tj/rus/ |date=2016-11-06 }}
** [http://www.un.org/russian/documen/declarat/declhr.htm Декларатсияи умумии ҳуқуқҳои инсон ба забони русӣ]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120306175315/http://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/declhr.shtml |date=2012-03-06 }}
** [http://www.ohchr.org/russian/index.htm Комиссари Олии СММ оид ба ҳуқуқҳои инсон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080410132336/http://www2.ohchr.org/russian/index.htm |date=2008-04-10 }} (Луиз Арбур, Канада)
** [http://hroniki.info/ Ҳуқуқҳои инсон - Русия]
== Таснифот ==
Дар таълимоти ҳуқуқӣ, мувофиқи самти асосии зоҳиршавӣ дар муносибатҳои иҷтимоӣ, ҳуқуқҳои инсон одатан ба ҳуқуқҳои шахсӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва фарҳангӣ тақсим мешаванд; аммо, то андозае, ин тақсимот рамзӣ аст. Барои як қатори онҳо танҳо фарқи байни ҳуқуқи инсон ва ҳуқуқи шаҳрванд муҳим аст.Ҳуқуқҳои инсонро инчунин метавон ба ду қисм тақсим кард: 1) шахсӣ - сиёсӣ; 2) иҷтимоӣ-иқтисодӣ; 3) фарҳангӣ - коллективӣ.Дар зер назарияи маъмули таснифоти ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд оварда шудааст.
=== Ҳуқуқҳои Шахсӣ ===
Ҳуқуқҳои шахсӣ ҳуқуқи ҳар як шахс мебошанд ва гарчанде ки онҳоро аксар вақт шаҳрвандӣ меноманд, онҳо мустақиман бо мансубият ба шаҳрвандии давлат алоқаманд нестанд ва аз он барнамеоянд. Онҳо барои ҳар як [[Инсони хирадманд|шахс,]] новобаста аз [[шаҳрвандӣ]], ҷинс, синну сол, [[нажод]], [[Гурӯҳи қавмӣ|миллат]] ё мансубияти [[Дин|динӣ]], табиӣ ва ҷудонашаванда ҳисобида мешаванд. Барои ҳифзи ҳаёт, шаъну шараф ва озодии инсон зарур аст.Ба ҳуқуқҳои шахси одатан:
* [[Ҳуқуқ ба ҳаёт]] ;
* Ҷазо танҳо бо қарори суд муайян карда мешавад- манъи интиқомҳои ғайрисудӣ;
* [[Ҳуқуқ ба дахлнопазирии шахс|Дахлнопазирии шахсӣ]] ;
* Озодии ҳаракат ва интихоби макони зист ;
* Дахлнопазирии манзил;
* Дахлнопазирии мукотиба ;
* Манъи меҳнати маҷбурӣ ;
* Дахлнопазирии моликият (баъзе олимони ҳуқуқшинос онро ҳамчун ҳуқуқи иқтисодӣ тасниф мекунанд; дар Фаронса он аз замони Инқилоби Фаронса ҳамчун яке аз ҳуқуқҳои асосии шахсӣ эътироф шудааст );
* Шаъну шарафи шахс ;
* [[Озодии виҷдон]] ва дин;
* Ҳуқуқи шахс барои эътирофи қобилияти ҳуқуқии худ;
* Ҳуқуқи паноҳандагӣ;
* Ҳуқуқи шаҳрвандӣ;
* Озодии ҷинсӣ ;
* Ҳуқуқи издивоҷ ва ташкили оила;
* Ҳуқуқи моликияти моликият ба моликият.
=== Ҳуқуқҳои сиёсӣ ===
Ҳуқуқ ва озодиҳои сиёсӣ аз ҳуқуқҳои шахсӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва дигар ҳуқуқҳо бо он фарқ мекунанд, ки онҳо, чун қоида, бо шаҳрвандии давлати мушаххас зич алоқаманданд. Онҳо яке аз гурӯҳҳои ҳуқуқ ва озодиҳои асосии конститутсионии шаҳрвандон мебошанд, зеро иштироки онҳоро дар ҳаёти иҷтимоӣ ва сиёсии кишвар муайян мекунанд.Ҳуқуқҳои сиёсӣ одатан инҳоро дар бар мегиранд:
* [[Баробарҳуқуқӣ|Баробарӣ дар назди қонун]] - набудани табақаҳо;
* [[Озодии виҷдон]] -ҳуқуқ ба доштани ҳама гуна эътиқод, аз ҷумла пайравӣ кардан ба ҳама гуна дин ё пайравӣ накардан ба ҳеҷ кадоме аз онҳо мебошад;
* [[Озодии баён|Озодии сухан]] ва васоити ахбори омма - манъи сензура;
* [[Озодии ҷамъомадҳо]] - ҳуқуқи баргузории ҷаласаҳо ҳам дар дохили бино ва ҳам дар берун;
* Озодии иттиҳодияҳо ин ҳуқуқи ташкили иттифоқҳои касаба бидуни гирифтани иҷозат аст;
* Озодии корпартоӣ;
* Ҳуқуқи шикоят;
* Ҳуқуқи иштирок дар идоракунии кишвари худ. Ҳуқуқ ва озодиҳо аз ҷониби одамон дар соҳаҳои гуногуни фаъолияти ҳаётии ҷомеа ва давлат, аз ҷумла дар соҳаи сиёсӣ, амалӣ гардонида мешаванд. Озодиҳои сиёсӣ дар низоми ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд гурӯҳи алоҳидаро ташкил дода, ҳамчун махсусияти ҷудонопазири ҷомеаи мутамаддин баромад мекунанд.
=== Ҳуқуқҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ ===
Инҳо қобилиятҳои шахс дар соҳаи истеҳсол ва тақсимоти неъматҳои моддӣ мебошанд, ки барои таъмини қонеъ гардонидани ниёзҳо ва манфиатҳои иқтисодӣ ва маънавии ба ҳам алоқаманди инсон пешбинӣ шудаанд. .Ҳуқуқҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ инҳоянд:
* Ҳуқуқи меҳнатӣ (ҳуқуқ ба кор ва озодии меҳнат);
* Ҳуқуқи ҳифзи оила, модарӣ, падарӣ ва кӯдакӣ;
* [[Ҳуқуқ ба таъминоти иҷтимоӣ]] ;
* [[Ҳуқуқ ба манзил]] ;
* [[Ҳуқуқ ба маълумот|Ҳуқуқ ба таҳсил]] ;
* [[Ҳуқуқи ҳифзи саломатӣ ва ёрии тиббӣ|Ҳуқуқ ба ҳифзи саломатӣ]] ва ёрии тиббӣ;
* Ҳуқуқ ба рӯзи кории ҳаштсоата, шароити одилонаи корӣ, музди баробар барои кори баробарарзиш ва ғайра.
=== Ҳуқуқҳои фарҳангӣ ===
Ҳуқуқҳои фарҳангӣ рушди маънавии шахсро таъмин мекунанд. Инҳо дар бар мегиранд:
* Озодии илм ва санъат (озодии намудҳои эҷодкорӣ ва таълими адабӣ, илмӣ ва дигар намудҳои он);
* Озодии таълим . Ҳуқуқ ва озодиҳои фарҳангӣ гурӯҳи махсуси ҳуқуқҳо мебошанд, ки рушди маънавии инсонро кафолат дода, ба шахс кӯмак мекунанд, иштирокдори пешрафти маънавӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ гардад. Онҳо аз ҷониби инсон дар раванди фаъолияти маънавӣ ва эҷодӣ ва шиносоӣ бо зебоӣ амалӣ гардонда мешаванд.
=== Ҳуқуқҳои экологӣ ===
* Ҳуқуқ ба муҳити мусоид ;
* Ҳуқуқ ба гирифтани маълумоти боэътимод дар бораи вазъи муҳити зист;
* Ҳуқуқи ҷуброни зараре, ки ба саломатӣ ё моликият дар натиҷаи вайрон кардани муҳити зист расонида шудааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқҳои инсон|*]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқ]]
[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ]]
in2hhk3ku593ruuo7gli34cxr1wtw1j
Скарлетт Йоҳанссон
0
14394
1477708
1476338
2026-06-19T21:19:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477708
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
| ном =
| шаҳрвандӣ = {{USA}}
}}
'''Ска́рлетт И́нгрид Йо́ханссон''' ({{lang-en|Scarlett Ingrid Johansson}}, соли таваллуд [[1984]]) — ҳунарпешаи [[ИМА]].
== Зиндагинома ==
Скарлетт Йохансон [[22 ноябр]]и соли [[1984]] дар шаҳри [[Ню-Йорк]] ба дунё омадааст. Падари ӯ, ки аслан аз [[Дания]] мебошад, дар иёлати [[Манҳэттен]] дар соҳаи сохтмон кор мекард. Модараш ба тарбияи фарзандон– писаронаш [[Эдриан]] ӯ [[Ҳантер]] ва духтаронашон [[Ванесса]]ву [[Скарлетт]] машғул буд. Номи Скарлеттрро ба хотири қаҳрамони филми [[«Унесенные Ветром»]] - Скарлетт О'Ҳаро гузоштаанд.
Дар авлоди [[Йохансон]] ягон кас ба санъати синамо ва театр таваҷҷуҳе надошт ва шиносоии ӯ бо олами шоубизнес тасодуфӣ буд. Яке аз дӯстони оила ба волидайни Скарлетт маслиҳат медиҳад, ки иҷозат диҳанд ӯ дар ягон кастинг иштирок варзад.
Баъди ин Скарлетт дар ҳама гуна кастингҳо иштирок мекард ва мехост, ки ба ягон нақше соҳиб шавад. Модараш ӯро дар ин кор ҳамаҷониба дастгирӣ мекард ва ӯро ба шуъбаи кӯдакони боистеъдоди [[донишгоҳи театрии Лӣ Страсберг]] супурд. Дар давоми таҳсил дар он ҷо Скарлетт дар чандин намоишномаҳои театрӣ баромад кард. Ҳанӯз пас аз ним соли таҳсил дар шуъбаи кӯдакона, ӯро ба курси ҳунарпешагони калонсол гузаронданд ва Скарлетти хурдсол аз уҳдаи он дарсҳо баромада тавонист.
Соли [[1994]] ба ӯ нақшеро дар филм [[Роб Рейнер]] - [[«Норт»]] доданд, ки дар он дар баробари Скарлетт дигар ситораи синамо [[Элайҷа Вуд]] (филми [[«Властелин Колец»]]) низ карйераи худро дар синамо оғоз намуд. Баъд ӯ нақши духтари [[Шон Коннери]]ро дар филми [[«Just Cause»]] бозид..
Баъдтар Скарлетт дар филми мазҳакавии [[«Один Дома 3»]], нақши хоҳари калонии қаҳрамони [[Алекс Линс]]ро бозид. Филми [[Роберт Редфорд]] [[«Заклинатель Лошадей»]] /[[«The Horse Whisperer»]]/ ба Йохансон шуҳрат меоварад. Барои иштирок дар ин филм Скарлеттро ба [[ҷоизаи Ҳунарпешагони ҷавон]] /Young Artist award/ пешниҳод карданд.
Маҳорати ҳунарпешаи ҷавон дар филм [[София Коппола]] [[«Трудности Перевода»]] пурра ҳувайдо гардид. Ин филм ба мунаққидон писанд ва ҷоизаи [[«Глобуси Тилоӣ»]]-ро ҳамчун [[«Филми Беҳтарин»]], [[«Сенарияи Беҳтарн»]] ва [[«Ҳунарпешаи Беҳтарин»]] ([[Билл Мюррей]]) сазовор гашт. Скарлетт низ барои нақши беҳтарин пешниҳод шуда буд, вале ҷоизаро [[Диан Китон]] (филми [[«Любовь по правилам и без»]]) соҳиб шуд. Вале ӯ бемукофот намонд ва ҷоизаи ҳунарпешаи беҳтаринро аз киноакадемияи [[Британия]] гирифт.
Ба синни ҷавонии худ нигоҳ накарда, дар айни замон Скарлетт яке аз бомаҳораттарин ҳунарпешагони [[Ҳолливуд]] ба ҳисоб меравад. Нақшаи кории ӯ барои чандин солҳо пешакӣ пур шудааст. Дар оянда ӯ бо [[Эван МакГрегор]] дар филми фантастикии [[«Остров»]] ва бо [[Том Круз]] дар қисми сеюми [[«Миссия: Невыполнима»]] ва [[«Match Point»]]-и коргардон [[Вудӣ Ален]] нақш ҳохоҳад офарид.
== Филмномаҳо ==
{{ВФильмеВерх}}
{{ВФильме|1994|[[Норт (фильм)|Норт]]|North|Лаура Нельсон}}
{{ВФильме|1995|[[Справедливый суд]]|Just Cause|Кейт Армстронг}}
{{ВФильме|1996|[[Если Люси упадёт]]|If Lucy Fell|Эмили}}
{{ВФильме|1996|[[Мэнни и Ло (фильм)|Мэнни и Ло]]|Manny & Lo|Аманда}}
{{ВФильме|1997|[[Падение (фильм, 1997)|Падение]]|Fall|маленькая девочка}}
{{ВФильме|1997|[[Один дома 3]]|Home Alone 3|Молли}}
{{ВФильме|1998|[[Заклинатель лошадей]]|The Horse Whisperer|Грейс Маклин}}
{{ВФильме|1999|[[Мой брат — свинья (фильм)|Мой брат — свинья]]|My Brother the Pig|Кэти Кэлдвел}}
{{ВФильме|2001|[[Американская рапсодия (фильм)|Американская рапсодия]]|An American Rhapsody|Сюзанн в 15 лет}}
{{ВФильме|2001|[[Призрачный мир]]|Ghost World|Ребекка}}
{{ВФильме|2001|[[Человек, которого не было]]|The Man Who Wasn’t There|Рэйчел «Берди» Эбандес}}
{{ВФильме|2002|[[Атака пауков]]|Eight Legged Freaks|Эшли Паркер}}
{{ВФильме|2003|[[Трудности перевода]]|Lost in Translation|Шарлотта}}
{{ВФильме|2003|[[Девушка с жемчужной серёжкой (фильм)|Девушка с жемчужной серёжкой]]|Girl with a Pearl Earring (film)|Грит}}
{{ВФильме|2004|[[Высший балл]]|The Perfect Score|Франческа Кёртис}}
{{ВФильме|2004|[[Любовная лихорадка (фильм)|Любовная лихорадка]]|A Love Song for Bobby Long|Перси Уилл}}
{{ВФильме|2004|[[Хорошая женщина (фильм)|Хорошая женщина]]|A Good Woman|Мэг Уиндермер}}
{{ВмФильме|2004|[[Губка Боб Квадратные Штаны (фильм)|Губка Боб Квадратные штаны]]|The SpongeBob SquarePants Movie|Минди}}
{{ВФильме|2004|[[Крутая компания]]|In Good Company|Алекс Формен}}
{{ВФильме|2005|[[Матч-пойнт (фильм)|Матч-пойнт]]|Match Point|Нола Райс}}
{{ВФильме|2005|[[Остров (фильм, 2005)|Остров]]|The Island|Джордан Два-Дельта / Сара Джордан}}
{{ВФильме|2006|[[Сенсация (фильм, 2006)|Сенсация]]|{{en2|Scoop (2006 film)|Scoop}}|Сондра Прански}}
{{ВФильме|2006|[[Чёрная орхидея (фильм, 2006)|Чёрная орхидея]]|The Black Dahlia|Кэй Лэйк}}
{{ВФильме|2006|[[Престиж (фильм)|Престиж]]|The Prestige|Оливия}}
{{ВФильме|2007|[[Дневники няни]]|The Nanny Diaries|Энни}}
{{ВФильме|2008|[[Ещё одна из рода Болейн (фильм, 2008)|Ещё одна из рода Болейн]]|The Other Boleyn Girl|[[Болейн, Мария|Мэри Болейн]]}}
{{ВФильме|2008|[[Вики Кристина Барселона]]|Vicky Cristina Barcelona|Кристина}}
{{ВФильме|2008|[[Мститель (фильм, 2008, США)|Мститель]]|The Spirit|Шелк}}
{{ВФильме|2009|[[Обещать — не значит жениться]]|He's Just Not That into You|Анна}}
{{ВФильме|2010|[[Железный человек 2]]|Iron Man 2|[[Чёрная вдова (Marvel Comics)|Наташа Романофф / Чёрная вдова]]}}
{{ВФильме|2011|[[Мы купили зоопарк]]|We Bought a Zoo|Келли}}
{{ВФильме|2012|[[Мстители (фильм, 2012)|Мстители]]|The Avengers|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2012|[[Хичкок (фильм)|Хичкок]]|Hitchcock|[[Джанет Ли]]}}
{{ВФильме|2013|[[Побудь в моей шкуре]]|Under the Skin|Лаура}}
{{ВФильме|2013|[[Страсти Дон Жуана]]|Don Jon|Барбара Шугармен}}
{{ВФильме|2013|[[Она (фильм, 2013)|Она]]|Her|Саманта}}
{{ВФильме|2014|[[Первый мститель: Другая война]]|Captain America: The Winter Soldier|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2014|[[Повар на колёсах]]|Chef|Молли}}
{{ВФильме|2014|[[Люси (фильм)|Люси]]|Lucy|Люси}}
{{ВФильме|2015|[[Мстители: Эра Альтрона]]|Avengers: Age of Ultron|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2016|[[Книга джунглей (фильм, 2016)|Книга джунглей]]|The Jungle Book|[[Каа (питон)|Каа]]}}
{{ВФильме|2016|[[Первый мститель: Противостояние]]|Captain America: Civil War|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2016|[[Да здравствует Цезарь!]]|Hail, Caesar!|Дианна Моран}}
{{ВмФильме|2016|[[Зверопой]]|Sing|Эш}}
{{ВФильме|2017|[[Призрак в доспехах (фильм, 2017)|Призрак в доспехах]]|Ghost in the Shell|[[Мотоко Кусанаги|Мира Киллиан / Мотоко Кусанаги]]}}
{{ВФильме|2017|[[Очень плохие девчонки]]|Rough Night|Джесс}}
{{ВмФильме|2018|[[Остров собак (мультфильм)|Остров собак]]|Isle of Dogs|Миндалька}}
{{ВФильме|2018|[[Мстители: Война бесконечности]]|Avengers: Infinity War|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2019|[[Капитан Марвел (фильм)|Капитан Марвел]]|Captain Marvel|{{abbr|Наташа Романофф / Чёрная вдова|камео в сцене после титров, в титрах не указана|0}}}}
{{ВФильме|2019|[[Мстители: Финал]]|Avengers: Endgame|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильме|2019|[[Кролик Джоджо]]|Jojo Rabbit|Рози Бецлер}}
{{ВФильме|2019|[[Брачная история]]|Marriage Story|Николь}}
{{ВФильме|2021|[[Чёрная вдова (фильм, 2021)|Чёрная вдова]]|Black Widow|Наташа Романофф / Чёрная вдова}}
{{ВФильмеНиз}}
== Пайвандҳо ==
* {{imdb name|id=0424060|name=Скарлетт Йоханссон}}
* [http://www.scarlettjohansson.org/ Фан-сайт Скарлетт Йоханссон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080129060827/http://www.scarlettjohansson.org/ |date=2008-01-29 }}{{ref-en}}
* [http://www.peoples.ru/art/cinema/actor/yohansson/ «Люди» ]
* [http://www.scarlettjohansson.ru/ Русский сайт Скарлетт Йоханссон ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071014052453/http://www.scarlettjohansson.ru/ |date=2007-10-14 }}
* [https://web.archive.org/web/20060907001336/http://www.mk.ru/numbers/2019/article69067.htm «МК-Бульвар»] ([[6 февраля]] [[2006|2006 года]])
* [https://web.archive.org/web/20080328152044/http://www.izvestia.ru/culture/article1009401/ «Известия»] ([[14 января]] [[2005|2005 года]])
hdk65wkjey95r6khfx1ektz8yupnzp2
Шуравӣ
0
14573
1477812
1208430
2026-06-20T04:37:09Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477812
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Afga.jpg|thumb|Панама шӯравӣ]]
'''Шурави''' ({{lang-fa|شوروی}} — šûravî: советский, от шура — совет [https://web.archive.org/web/20120525113431/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2006%5C03%5C19%5Cstory_19-3-2006_pg3_3]) — лақаби афсарони шӯравӣ дар Афғонистон. Образ аввал байни афғонон, баъдан байни [[душман]]он: «Marg bar shuravi» (مرگ بر شوروی «Марг ба шӯравӣ») паҳн шуд.
{{хурд}}
[[Гурӯҳ:Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]]
q66lhw06njg1ibq0xou9rat1plckhzq
Феҳристи масҷидҳои шинохташудаи ҷаҳон
0
14637
1477756
1431402
2026-06-20T00:17:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477756
wikitext
text/x-wiki
{{тарҷума}}
'''Феҳристи масҷидҳои шинохташудаи ҷаҳон''':
== Осиё ==
=== Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ===
* [[Grand Mosque]], Dubai, rebuilt in 1998 with the city’s tallest minaret (70m — 231 ft). Found on the Bur Dubai side of the creek, near the Ruler’s Court, it has nine large domes and 45 smaller domes. The grand mosque can hold up to 1200 worshippers.
* [[Jumeirah Mosque]], Dubai, designed based on the medieval Fatimid architectural style, the modern mosque is made entirely of stone. It is the most photographed mosque in Dubai.
* [[Grand Mosque-Abu Dhabi]], is under construction
* [[Masjid e Ali]], Dubai, is one of the largest shia mosques in UAE.
=== Арабистони Саудӣ ===
[[Акс:Al-Haram mosque - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|250px|[[Масҷидулҳаром]] ва Макка дар асри XX]]
* [[Масҷидулҳаром]] ({{lang-ar|المسجد الحرام}} — ''ал-масҷид ал-ҳарам'') дар [[Макка]], «Масҷиди бузургтарин», дар байни [[масҷид]]ҳои дини [[Ислом]]. Номаш боз хонаи [[Каъба]], ҷойе, ки [[мусулмон]]он панҷ вақ[[намоз]]ашонро мехонанд.
* [[Масҷиди Ал-Набавӣ]] дар [[Мадина]], [[Арабистони Саудӣ]].
* [[Масҷиди Кубо]], [[Мадина]] (якумин масҷид дар дини Ислом)
* [[Масҷиди ал-қиблатан]], дар [[Мадина]] (Масҷиде, ки ду тарафи қибла дорад)
* Масҷиди Шуҳада, дар [[Мадина]] (Дар вақти Уҳудиҳо сохта шудааст)
* Масҷиди Алӣ, [[Мадина]]
=== Афғонистон ===
* [[Масҷиди Ид Гоҳ]] дар [[Кобул]]
* [[Масҷиди Кобул]]
* [[Масҷиди Ҷумъа Ҳирот]]
* [[Равзе Шариф]]
* [[Масҷиди Пули Хишти]] дар [[Кобул]]
=== Баҳрейн ===
* [[Масҷиди Ал Фотеҳ]] масҷиди калонтарин дар [[Баҳрейн]]
* [[Масҷиди Хамис]] якумини масҷид дар [[Баҳрейн]]
=== Бангладеш ===
* [[Байтул Мукаррам]]
* [[Масҷиди Бинат Биби]]
* [[High Court Mosque]]
=== Бруней ===
* [[Масҷиди Султон Умар Али Сайфиддин]]
=== Индонезия ===
* [[Istiqlal Mosque]] in [[Jakarta]], the largest mosque in [[Southeast Asia]]
* [[Masjid Raya Baiturrahman]], in [[Banda Aceh]], [[Nanggroe Aceh Darussalam]]
* [[Masjid Raya Al-Mashun]], in [[Medan]], [[North Sumatra]]
* [[Masjid Agung Demak]], the first mosque in [[Java]], [[Demak]], [[Central Java]]
* [[Masjid Agung Al-Azhar]] in [[South Jakarta]]
* [[Masjid Dian Al-Mahri]], golden dome mosque in [[Depok]], south from Jakarta
* [[Masjid Agung Sang Cipta Rasa]], [[Cirebon]], [[West Java]]
* [[Masjid Agung Bandung]], in [[Bandung]], [[West Java]]
* [[Masjid Agung Banten]], in [[Banten]]
* [[Masjid Agung Jawa Tengah]], [[Semarang]], [[Central Java]]
* [[Masjid Al-Akbar Surabaya]], in [[Surabaya]], [[East Java]]
* [[Masjid Al-Markaz Al-Islami]], in [[Makassar]], [[South Sulawesi]]
* [[Masjid Agung Palembang]], in [[Palembang]], [[South Sumatra]]
* [[Masjid Raya Sultan Penyengat]], in [[Penyengat]] island, [[Riau]]
* [[Masjid Raya Sultan Siak]], [[Riau]]
* [[Islamic Centre Mosque]]
* [[Kudus Mosque]] in [[Kudus]], [[Central Java]]
* [[Masjid Sultan Suriansyah]]
=== Ироқ ===
* [[Abdul-Aziz al-Samarrai mosque]]
* [[Al Askari Mosque]] in [[Samarra]], [[Iraq]], [[Shi'ite]] mosque
* [[Abu Hanifa Mosque]] in [[Adhamiyah]], [[Baghdad]]
* [[Great Mosque of Samarra]]
* [[Imam Ali Mosque]] in [[Najaf]], [[Iraq]], [[Shi'ite]] mosque
* [[Imam Hussain Mosque]] in [[Karbala]], [[Iraq]], [[Shia]] mosque
* [[Al Abbass Mosque]] in [[Karbala]], [[Iraq]], [[Shia]] mosque
=== Исроил ===
* [[Al-Aqsa Mosque]] — the [[third holiest site in Islam|third holiest mosque]] in the world for Muslims in [[Jerusalem, Israel]]
* [[Dome of the Rock]] in Jerusalem, [[Israel]].
* [[Hassan Bek Mosque]] in [[Jaffa, Israel]].
=== Йемен ===
* [[The Old Grand Mosque]], Old town, Sanaa, the third oldest mosque of Islam and the first to be built outside Medina at the 6th year of Hijra. Built from the remains of the old 20 story Ghamdan palace in the court of Badan palace the Persian ruler of Yemen..
* [[Al-Saleh Mosque]], Sanaa, designed based on the Sanaani-Yemeni architectural style, the modern mosque is made entirely of stone.The mosque hold up to 35,000 worshippers. and up to 120,000 within its courts
=== Қазоқистон ===
* [[Мавзолеи Хоҷа Аҳмед Йасафӣ|Масҷиди Хоҷа Аҳмед Йасафӣ]] commissioned by [[Tamerlane]]
=== Кореяи Ҷанубӣ ===
* [[Масҷиди Марказии Сеул]] дар [[Сеул]]
=== Кувайт ===
* [[Grand Mosque (Kuwait)|The Grand Mosque]]
=== Лубнон ===
* [[Fakhredine Mosque]]
* [[Mohammad Al-Amin Mosque]]
=== Малаосиё ===
* [[Kuala Lumpur]], [[Putrajaya]], [[Labuan]]
** [[Masjid Jamek]]
** [[Masjid Negara]]
** [[Federal Territory Mosque]]
** [[Putra Mosque]] in [[Putrajaya]]
** [[Masjid Jamek An-Nur]] in [[Labuan]]
* [[Johor]]
** [[Masjid Jamek Muar]]
* [[Kedah]]
** [[Masjid Zahir]] in [[Alor Star]]
** [[Masjid al-A'Ala]]
** [[Masjid Al-Bukhary]]
* [[Kelantan]]
** [[Masjid Kampung Laut]] in Nilam Puri
** [[Masjid Al-Muhammadi]] in [[Kota Bharu]]
** [[Masjid Langgar]]
** [[Masjid Pulai Chondong]]
** [[Masjid Kubang Kerian]]
* [[Melaka]]
** [[Tranquerah Mosque]] or Masjid Tengkera in [[Melaka]]
** [[Masjid Al-Azim]] is the Masjid Negeri Melaka
** [[Masjid Kampung Hulu]]
** [[Masjid Kampung Keling]]
** [[Masjid Tanjong Kling]]
* [[Negeri Sembilan]]
** [[Masjid Negeri]]
** [[Masjid Jamek]]
* [[Pahang]]
** [[Masjid Sultan Ahmad 1]] in [[Kuantan]]
** [[Masjid Sultan Ahmad Shah]] in [[Pekan]]
* [[Perak]]
** [[Masjid Ubudiah]] in [[Kuala Kangsar]]
** [[Masjid Sultan Idris Shah II]]
* [[Perlis]]
** [[Masjid Alwi]]
* [[Pulau Pinang]]
** [[Masjid Negeri Pulau Pinang]] in [[Penang]]
** [[Masjid Kapitan Keling]]
** [[Masjid Melayu Kampung Aceh]]
* [[Sabah]]
** [[Masjid Negeri Sabah]] in [[Kota Kinabalu]], [[Sabah]]
* [[Sarawak]]
** [[Masjid Jamek Petra Jaya]]
** [[Masjid Bahagian]]
* [[Selangor]]
** [[Sultan Salahuddin Abdul Aziz Mosque|Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Mosque]] in [[Shah Alam]]
** [[Masjid Sultan Sulaiman]] in [[Klang]]
** [[Masjid Al Hidayah]] in [[Shah Alam]]
* [[Terengganu]]
** [[Masjid Abidin]] in [[Kuala Terengganu]]
** [[Masjid Tengku Tengah Zaharah]] also known as Masjid Terapung
=== Умон ===
* [[Sultan Qaboos Grand Mosque]] — finished in 2001, over 41 hectares in area, with a main minaret 91.5m in height and a prayer carpet of 263m<sup>2</sup>.
=== Покистон ===
{{асосӣ|Феҳристи масҷидҳо дар Покистон}}
* [[Faisal Mosque|Shah Faisal Mosque]], [[Islamabad]] — The world’s largest mosque''
* [[Badshahi Mosque]], in [[Lahore]] — ''Largest mosque of the [[Mughal Empire]]''
* [[Lal Masjid]], in [[Islamabad]], Islamabad’s first Mosque.
* [[Bhong Mosque]], in [[Sadiqabad]]
* [[Dai Anga Mosque]], in Lahore
* [[Data Durbar Complex|Data Durbar]], in Lahore
* [[Masjid e Tooba]], [[Karachi]] — ''Largest self-supporting dome in the world''
* [[Suneri Mosque|Golden Mosque]], in Lahore
* [[Shia Masjid]], in Lahore — ''Largest mosque in Pakistan of [[Shia]] Islam''
* [[Wazir Khan Mosque]], in Lahore
* [[Masjid e Mahabath khan]], in Peshawar
* [[Shahjhan Mosque Thatta]], in Thatta
* [[Masjid Shuhada Lahore]], in Lahore
* [[Masjid e Ali]], in Gujranwala
* [[Jamia Talimul Quraan Mamukanjan]], Near Faisalabad
* [[Masjid Begum shahi]], Moti Gate Lahore
* [[Masjid Sadiq Abassi]], Bahawalpur
* [[Masjid Aik Shab (One Night)]], Lahore
* [[Jamia Rahmania Shorkot]],Shorkot Cantt.
=== Сингапур ===
{{асосӣ|Феҳристи масҷидҳо дар Сингапур}}
* [[Masjid Al-Abrar]] in [[Singapore]]
* [[Masjid Al-Istiqamah]] in [[Singapore]]
* [[Masjid Diraja Teluk Blangah]] in [[Telok Blangah]]
* [[Masjid Hajjah Fatimah]] in [[Singapore]]
* [[Masjid Jamae]] in [[Singapore]]
* [[Masjid Malabar]], [[Singapore]]'s only [[Malabar]] [[Muslim]] [[mosque]]
* [[Masjid Omar Kampong Melaka]] in [[Singapore]]
* [[Masjid Sultan]] in [[Singapore]]
* [[Masjid Darul Ghufran]] in [[Singapore]]
* [[Nagore Durgha]] in [[Singapore]]
=== Сурия ===
* [[Umayyad Mosque]] in [[Damascus]]
=== Тайван ===
* [[Масҷиди Калони Тайпей]]
=== Тоҷикистон ===
[[Акс:Мечеть и голуби.JPG|thumb|Маҷмааи таърихӣ — меъмории Шайх Муслиҳиддин]]
* [[Маcҷиди марказии ноҳияи Ҳисор ба номи Муҳаммад]]
* [[Маcҷиди Ноҷӣ]]
* [[Маcҷиди Хонақоҳ]]
* [[Маcҷиди Ҳоҷӣ Яъқуб]]
* [[Масчиди Навгилем]]
* [[Масҷиди Абдуллоҳхон]]
* [[Масҷиди Бурчак]]
* [[Масҷиди Мавлоно Сайид]]
* [[Масҷиди Мавлоно Яъқуби Чархӣ]]
* [[Масҷиди мадрасаи Абдуллохон]]
* [[Масҷиди миёна]]
* [[Масҷиди Сангин]]
* [[Масҷиди Сариосиё]]
* [[Масҷиди Сариҳисор]]
* [[Масҷиди Тӯхтақул]]
* [[Масҷиди Хоҷа Ёқуб]]
* [[Масҷиди Шоҳмансур]]
* [[Маҷмааи таърихӣ - меъмории Шайх Муслиҳиддин]]
=== Туркманистон ===
* [[Масҷиди Туркменбаши Рухы]], [[Ашхобад]]
* [[Эртугрул Гази Масҷиди]], [[Ашхобад]]
* [[Гурбангулы Хаджи Масҷиди]], [[Мары]]
* [[Сапармурат Хаджи Масҷиди]], [[Гоктепе]]
=== Ӯзбекистон ===
* [[Масҷиди Биби-Хонум]], [[Самарқанд]]
масҷиди Хӯҷа Аҳрори Вали
=== Урдун ===
* [[Масҷиди Шоҳ Абдуллоҳ I]] дар [[Умон, Урдун]]
=== Филлиппин ===
* [[Masjid Al-Dahab (The Golden Mosque)]] in [[Manila]]
* Masjid Malik Faisal (King Faisal Mosque) at the Mindanao State University campus in [[Islamic City of Marawi|Marawi City]]
* Jamie’o Mindanao (Islamic Center Masjid) in Marawi City, one of the largest mosques in the country
* Masjid Jammi Tulay — the new Tulay Central Mosque, a newer version of the existing one in Sulu, is under construction and is the largest mosque in the Philippines
* Blue Mosque in Tagig City
* Campo Islam (Original)Mosque in Zamboanga City
=== Ҳиндустон ===
{{асосӣ|Феҳристи масҷидҳои Ҳиндустон}}
* [[Тоҷмаҳал]] дар шаҳри Агра
* [[Масҷиди Бабри]] (моҳи декабри 1992 аз тарафи гурӯҳи [[миллатчиёни Ҳинду]] ки сарвараш [[Вишва Ҳинду Паришод]] аст, вайрон карда шуда буд)
* [[Ҳоҷи Алӣ Даргоҳ]] дар [[Мумбай]]
* [[Ҳазратбол]] дар [[Сринагар]], [[Ҷамму ва Кашмир]]
* [[Ҷама Масҷид, Бомбей]]
* [[Ҷама Масҷид, Дели]] яке аз калонтарин ва машҳуртарин масҷид дар [[Ҳиндустон]].
* [[Fatehpuri Masjid,Delhi]]
* [[Juma Masjid, Palayam]] in Thiruvananthapuram
* [[Jama Masjid, Srinagar]] is the main mosque for [[Srinagar]] in [[Jammu & Kashmir]]
* [[Mecca Masjid]] in [[Hyderabad, India|Hyderabad]]
* [[Moti Masjid]] in [[Delhi]]
* [[Sidi Saiyyed mosque]] in [[Ahmedabad]]
* [[Taj-ul-Masajid]] in [[Bhopal]]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Jumma_Masjid_-_Quran.JPG Jama Masjid, Bijapur]
=== Ҷопон ===
* [[Kobe Mosque]]
* [[Nagoya Mosque]] [http://www.nagoyamosque.com http://www.nagoyamosque.com]
* [[Tokyo Camii]]
=== Чин ===
{{асосӣ|Масҷидҳои Чин}}
* [[Масҷиди Эмин]] ва [[Манораи Эмин]]
* [[Масҷиди Ид Каҳ]] дар [[Қошғар]]
* [[Масҷиди Ковлун ва Маркази Исломӣ]] дар [[Ҳонг Конг]]
* [[Масҷиди Ниуҷйе]] дар [[Пекин]]
* [[Масҷиди Бузурги Сиан]] дар [[Сиан]] [[Ҷумҳурии Халқии Чин]]
=== Шри Ланка ===
* [[The Grand Mosque]] in [[Colombo]]
* [[Jami-Ul-Alfar Mosque]] in [[Colombo]][[Акс:Jami-Ul-Alfar.jpg|right|thumb|The candy-striped Jami Ul Alfar mosque in the Pettah area, one of the oldest mosques in Colombo Sri Lanka]]
* [[Devetagaha Mosque]] in [[Colombo]]
* [[Ketchimale Mosque]] in [[Beruwala]]
=== Эрон ===
* [[Hajar Khatoon Mosque]] in [[Kurdistan]]
* [[Agha Bozorg Mosque, Kashan]]
* [[Al-Nabi Mosque, Qazvin]]
* [[Goharshad mosque]]
* [[Great Mosque of Esfahan]]
* [[Jame' Atiq Mosque of Qazvin]]
* [[Jami' Mosque, Saveh]]
* [[Jame Mosque of Borujerd|Jami' Mosque, Borujerd]]
* [[Jami' Mosque, Nain]]
* [[Jame mosque of Yazd]]
* [[Imamzadeh Ja'far, Borujerd]]
* [[Nasir al-Mulk mosque]] in [[Shiraz, Iran]]
* [[Ribat-i Sharaf]]
* [[Sheikh Lotf Allah Mosque]]
* [[Soltani Mosque of Borujerd]]
* [[The Blue Mosque of Tabriz]]
* [[shah mosque|The Shah Mosque of Isfahan]]
== Аврупо ==
=== Албания ===
* [[Et'hem Bey Mosque]] in [[Tirana]]
=== Арманистон ===
* [[Blue Mosque of Yerevan|The Blue Mosque]] in [[Yerevan]]
=== Озарбоҷон ===
* [[Taza Pir Mosque]] in [[Baku]]
* [[Juma Mosque]] in [[Baku]]
* [[Shahidlar Mosque]] («Turkish Mosque») in [[Baku]]
* [[Bibi Heybat Mosque]] in [[Baku]], destroyed in [[1934]], rebuilt in [[1997]]
* [[Shah Abbas Mosque]] in [[Ganja]]
* [[The Blue Mosque]] in [[Baku]]
* [[Ajdarbey Mosque]] in [[Baku]]
* [[Ilahiyyat Mosque]] in [[Baku]]
* [[Imam Huseyin Mosque]] in [[Baku]]
* [[Elmler Mosque]] in [[Baku]]
* [[Abu Bakr mosque]] in [[Baku]]
* [[Haji Sultan Mosque]] in [[Baku]]
* [[Juma Mosque of Abu Bakr]] in [[Baku]]
* [[Main Juma Mosque]] in [[Sheki]]
* [[Mosque Qobustan]] in [[Baku]]
* [[Mosque of Qatar Found]] in [[Kakhi]]
* [[Seyid Ashraf Mosque]] in [[Horadiz]]
* [[Jame Mosque]] in [[Baku]]
* [[Rahima Khanim Mosque]] in [[Baku]]
* [[Besh Barmaq Mosque]] in [[Siyazan]]
=== Босния ва Ҳерсоговина ===
* [[Aladza mosque]] in [[Foca]], destroyed in [[1992]]
* [[Ali Pasha mosque]] in [[Sarajevo]]
* [[Arnaudija mosque]] in [[Banja Luka]], destroyed in [[1993]]
* [[Carsijska mosque]] in [[Tuzla]]
* [[Divan Katib Hajdar mosque]] (White Mosque) in [[Sarajevo]]
* [[Dzindic mosque]] in [[Tuzla]]
* [[Ferhadija mosque]] in [[Banja Luka]], destroyed in [[1993]]
* [[Ferhadija mosque, Sarajevo|Ferhadija mosque]] in [[Sarajevo]]
* [[Gazi Husrev-beg's Mosque]] in [[Sarajevo]]
* [[King Fahd mosque]] in [[Sarajevo]]
* [[Mosnicka mosque]] in [[Tuzla]]
* [[Tsar's Mosque]] in [[Sarajevo]]
* [[Turhan Emin Beg mosque]] in [[Ustikolina]], destroyed in [[1992]] and rebuilt after the war. It was the oldest mosque in the country.
* [[Sultan Ahmed's mosque]] in [[Zenica]] (also known as ''Čaršijska džamija'' (Central mosque))
=== Булғористон ===
* [[Banya Bashi Mosque]] in [[Sofia]]
* [[Tombul Mosque]] in [[Shumen]]
=== Кипр ===
* [[Lala Mustafa Pasha Mosque]] in [[Nicosia]]
* [[Selimiye Mosque (Nicosia)]] in [[Nicosia]]
=== Косова ===
* [[Sinan Pasha Mosque]], Призрен
* [[Sultan Mehmet Fatih Mosque]], Приштина
* [[Kater Llullat Mosque]], Приштина
=== Дания ===
* [[Amagerbro Mosque]] in [[Amagerbro , Copenhagen]]
* [[Islamic Center]] at [[Eriksminde Allé 2, 2650 Hvidovre , Copenhagen]]
* [[Islamic Cultural Center]] at [[Horsebakken 2 2400 København NV]]
* [[Islamic center]] at [[Amerikavej 1756 København V, København]]
=== Хорватия ===
* [[Маркази Исломии Загреб]] дар [[Загреб]]
=== Мақдуния ===
* [[Mustapha Pasha Mosque]] in [[Skopje]]
=== Гурҷистон ===
* [[Shah Abbas Mosque]] in [[Tbilisi]], destroyed in [[1951]]
* [[Kazan Tatara Mosque]] in [[Tbilisi]]
* [[Orta Jame]] in [[Batumi]]
=== Фаронса ===
* [[Clermont-Ferrand Great Mosque]]
* Lyon Mosque in [[Lyon]]
* Nantes Mosque in [[Nantes]]
* [[Noor-e-Islam Mosque]] in [[Saint-Denis, Réunion|Saint Denis]] ([[Réunion]])
* [[Marseille Great Mosque]]
* Mosquée d'Évry in [[Evry]]
* Mosquée de Créteil in [[Créteil]]
* [[Paris Mosque|Grande Mosquée de Paris]] (Paris Great Mosque) in [[Paris]]
* Toulouse Mosque in [[Toulouse]]
* Villeurbanne Mosque in [[Villeurbanne]]
=== Олмон ===
* [[Ahmadiyya Mosque Berlin]]
* [[Mosque in Sendling]] in [[Munich]]
* [[Yavuz Sultan Selim Mosque]] in [[Mannheim]]
=== Маҷористон ===
* [[Gazi Qasim Pasha Djami]], [[Pécs]] (now a Roman Catholic church)
* [[Yakovli Hassan Pasha Djami]], Pécs
* [[Malkoch Bey Djami]], [[Siklós]]
* [[Ali Pasha Djami]], [[Szigetvár]] (now a Roman Catholic church)
=== Ирланидия ===
* [[Dublin Mosque]] in [[Dublin, Ireland|Dublin]]
=== Малта ===
* [[Маркази Исломии Малта]], [[Паола]]
=== Нидерландия ===
* [[Масҷиди Эл Тавҳид]]
=== Португалия ===
* [[Масҷиди Лиссабон]] дар [[Лиссабон]]
=== Полша ===
* [[Bohoniki Mosque|Wooden Mosque in Bohoniki]]
* [[Gdańsk Mosque]]
* [[Kruszyniany Mosque|Wooden Mosque in Kruszyniany]]
* [[Warsaw Mosque]]
* [[Białystok Mosque]]
=== Руминия ===
* [[Mangalia Mosque]]
* [[Babadag Mosque]]
* [[Tulcea Mosque]]
* [[Constanţa Mosque]]
* [[Măcin Mosque]]
* [[Medgidia Mosque]]
=== Русия ===
* [[Масҷиди Қолшариф]] дар [[Қазон]], [[Тотористон]], — Калонтарин масҷид дар [[Аврупо]]
* [[Масҷиди Нурулло]] дар [[Қазон]], [[Тортористон]]
* [[Saint Petersburg Mosque]] in [[St Petersburg]] 1909-20)
=== Сербия ===
* [[Bajrakli Mosque, Belgrade|Bajrakli Mosque]] in [[Belgrade]], damaged in [[2004]], after ethnic violence during the [[Unrest in Kosova]].
* [[Islam-aga's Mosque]], [[Niš]]
=== Испания ===
* [[Mezquita]] «Great Mosque of Cordoba» in [[Córdoba, Spain|Córdoba]] (now a Catholic cathedral)
* [[Mezquita Basharat]]
* [[Benposta]]
* [[Mezquita]]
* [[Mosque of Cristo de la Luz]]
* [[Giralda]]
* [[Bab Mardum]]
* Mosque of [[Granada]]
* Mosque of [[Logroño]]
* Mosque of [[Madrid]]
* Mosque of [[Barcelona]]
* Mosque of [[Sevilla]]
=== Шведсия ===
* [[Bellevue Mosque]] in [[Gothenburg]]
* [[Fittja Mosque]] in [[Fittja]]
* [[Malmö Mosque]] in [[Malmö]]
* [[Nasir Mosque]] in [[Gothenburg]]
* [[Stockholm Mosque]] in [[Stockholm]]
* [[Trollhättan Mosque]] in [[Trollhättan]]
* [[Umeå Mosque]] (under planning)
* [[Uppsala Mosque]] in [[Uppsala]]
* [[Borlange Mosque]] in [[Borlange , Dalarna]]
=== Туркия ===
* [[Arap Mosque]], Istanbul
* [[Bayazid II Mosque]] in [[Istanbul]], [[Turkey]]
* [[Divrigi Great Mosque]], [[Divrigi]]
* [[Hagia Sophia]] «Holy Wisdom», Istanbul, originally built as a church, then converted to a mosque from [[1453]] until [[1934]], now a museum
* [[İsa Bey Mosque]] in [[Selçuk]], near [[İzmir]]
* [[Kocatepe Mosque]], [[Ankara]]
* [[Ortaköy Mosque]], Istanbul
* [[Rüstem Pasha Mosque]], Istanbul
* [[Selimiye Mosque]], [[Edirne]]
* [[Süleymaniye Mosque]], Istanbul
* [[Sultan Ahmed Mosque]] (the «Blue Mosque»), Istanbul
* [[Yeni Valide Mosque]] ([[New Mosque]]), Istanbul
* [[Yeni Mosque]], Istanbul
=== Британияи Кабир ===
In 2007 there are approximately 1,500 masaajid (mosques) in Britain. Various lists of these have been published of which the most comprehensive is at the [http://www.muslimsinbritain.org/masaajid muslims in Britain website] and is displayed using Google Maps.
* [[Markazi mosque]], [[Savile Town]], [[Dewsbury]]. The largest mosque in Britain, situated in an almost exclusively Muslim district. It is the headquarters of [[Tablighi Jamaat]].
* [[Cranford Mosque]], [[London]]
* [[Fazal Mosque]], [[London]]
* [[Al-Rahma Mosque]], [[Liverpool]]
* ArRahman Mosque, [[Bolton]], [[Greater Manchester]]
* [[Birmingham Central Mosque]], [[Birmingham]]
* [[Dar-Ul-Uloom Mosque]], [[Longsight]], [[Manchester]]
* [[Enfield Jalalia Jamme Mosque]], [[Enfield]], [[London]]
* [[Faidhan-e-Madina Mosque]], [[Peterborough]]
* [[Finsbury Park Mosque]], [[London]]
* [[Glasgow Central Mosque]], [[Glasgow]]
* [[Ibrahim al-Ibrahim Mosque]], [[Europa Point]], southern tip of [[Gibraltar]]
* [[London Muslim Centre]] (aka ''East London [[Mosque]]''), [[London]]
* [[London Central Mosque]] (aka ''Regent’s Park [[Mosque]]''), [[London]]
* [[Manchester Central Mosque]] (aka ''Victoria Park [[Mosque]]''), [[Manchester]]
* [http://www.goldenmosque.com/ Golden Mosque] (aka ''Sunehri [[Masjid]]''), [[Rochdale]], [[Greater Manchester]]
* [[Stratford Street mosque]], [[Leeds]]
* [[Minhaj-ul-Quran Community Mosque Forest Gate]], [[London]]
* Islamic Academy, [[Manchester]]
* Muslim Community Centre, [[London]]
* Canning Town [[Masjid]], Barking Road, [[London]] (Al Habib)
* [[South London Islamic Center]] (aka ''Streatham Mosque''), [[London]] [http://www.streathammosque.org/ Streatham Mosque]
== Африқо ==
=== Миср ===
(Cairo alone has more than 1000 mosques)
* [[Al-Azhar University]] and mosque جامع الأزهر in [[Cairo]], the oldest and foremost institution of higher learning in the Muslim world
* [[Al-Hakim Mosque]] مسجد الحاكم بأمر الله , one of the largest [[Fatimid]] mosques in Cairo
* [[Al-Malika Safiyya Mosque]] ([[Malika Safiya]]) in Cairo
* [[Al Rifa'i Mosque]], in Cairo
* [[Al Salih Tala'i Mosque]], Cairo
* [[The Blue Mosque of Cairo|Blue Mosque]] in Cairo
* [[Al Hussain Mosque]] مسجد الحسين, in Cairo
* [[El-Nour Mosque]] in Cairo
* [[Hamdia El-Shazlia Mosque]], in [[Giza]]
* [[Abu el-Abbas el-Mursi Mosque]], in [[Alexandria]]
* [[Mosque of Amr Ibn El-As]], in Cairo, Africa’s oldest mosque
* [[Mosque-Madrassa of Sultan Hassan]] جامع ومدرسة السلطان حسن , in Cairo
* [[Mosque of Ibn Tulun]] جامع أحمد بن طولون , in Cairo
* [[Mosque of Muhammad Ali]] جامع محمد على at the Citadel, Cairo
* [[Moustafa Mahmoud Mosque]] جامع مصطفي محمود , in Giza
* [[Qala'un Mosque]] مسجد بن قلاوون , Cairo, founded in 1318 by the [[Mamluk]] Sultan [[Al-Nasr Muhammad]]
* [[Sayedah Zeinab]] السيده زَينب,in Cairo
* [[Fatema Al Zahraa]] in Cairo
* [[Al Zahraa]] in Cairo
* [[Nory Khattab]] in Cairo
* [[Al salam]] or the peace in Cairo
* [[Al rahma]] in Cairo
=== Эритрия ===
* [[Al-Khulafa' Ar-Rashidun Mosque]], built in 1938 from travertine and Carrara marble, located in [[Asmera]]
* [[Kalid Bin al-Walid Mosque]] in Asmera
* [[Mar Bin Abdul Aziz Mosque]] in [[Gaza Banda]], Asmara
=== Мали ===
* [[Great Mosque of Djenné]] in [[Djenné]]
* [[Djinguereber Mosque]] in [[Timbuktu]]
=== Мавритиус ===
* [[The Jummah Mosque]]
=== Мавритания ===
* [[Chinguetti Mosque]]
=== Мароккаш ===
* [[Hassan II Mosque]] in [[Casablanca]] THE 2nd Largest Mosque in the world, with the Highest Minaret of the world (200Metres)
* [[Koutoubia]] in [[Marrakech]]
=== Нигер ===
* [[Yaama Mosque]] in [[Tahoua]]
=== Нигерия ===
* [[Abuja National Mosque]] in [[Abuja]]
* [[Central Mosque]] in [[Kano]]
* [[Waje Mosque]] in [[Kano]]
* [[Masallacin Murtala Mosque]] in [[Kano]]
* [[Umar Ibn Khattab Mosque]] in [[Kano]]
* [[Sahaba Mosque]] in [[Kano]]
* [[BUK Mosque]] in [[Kano]]
* [[Sheik Tijjani Mosque]] in [[Kano]]
=== Сомали ===
Mogadishu Mosque
Hargeisa Mosque
Ceerigabo Mosque
=== Африқои Ҷанубӣ ===
* [[Jumah Mosque]] (A.K.A. Grey Street Mosque) in [[Durban]]
== Амрико ==
=== Канада ===
* '''[[Islamic Centre of Canada]]''' [http://isna.ca/] in [[Mississauga, Ontario]], built in 2001, serving as the headquarters of the [[Islamic Society of North America]] (ISNA) Canada
* [[AlRashid Islamic Institute]], [[Cornwall, Ontario]]
* [[Cambridge Islamic Centre]], [[Cambridge, Ontario]]
* [[Canadian Turkish Islamic Centre]], [[Toronto, Ontario]]
* [[Fatima Al-Zahra Mosque]] [http://www.mfimtl.net/] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071022005012/http://www.mfimtl.net/ |date=2007-10-22 }}, [[Montreal, Quebec]]
* [[Halton Islamic Association]], [[Burlington, Ontario]]
* [[Islamic Centre of Southwest Ontario]], [[London, Ontario]]
* [[Islamic Forum of Canada]], [[Brampton, Ontario]]
* [[Islamic Foundation of Toronto]], [[Scarborough, Ontario]]
* [[Islamic Society of Kingston]] [[Kingston, Ontario]]
* [[Islamic Society of Niagara]], [[Niagara Falls, Ontario]]
* [[Islamic Society of Sudbury]], [[Sudbury, Ontario]]
* [[Islamic Society of Toronto Dar-us-Salam Mosque]], [[Toronto]], [[Ontario]]
* [[Jaamiah Aluluoom Alislamiyah]], [[Ajax, Ontario]]
* [[Jami Masjid (Canada)|Jami Masjid]], [[Brampton, Ontario]]
* [[Jami Mosque]], [[Toronto, Ontario]]
* [[Jami Omar]], [[Ottawa, Ontario]]
* [[London Muslim Mosque]] [http://www.LondonMosque.com/] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071112122226/http://www.londonmosque.com/ |date=2007-11-12 }}, [[London, Ontario]]
* [[Madina Masjid]], [[Toronto, Ontario]]
* [[Manitoba Islamic Centre]] [http://miaonline.org], [[Winnipeg]], [[Manitoba]]
* [[Manitoba's New Mosque]], [[Winnipeg]], [[Manitoba]]
* [[Masjid Bait-ul-Islam]], [[Maple]], [[Ontario]]
* [[Muslim Society of Waterloo]], [[Waterloo, Ontario]]
* [[Oshawa Islamic Centre]], [[Oshawa, Ontario]]
* [[Ottawa Muslim Association]], [[Ottawa, Ontario]]
* [[Scarborough Muslim Association]], [[Scarborough, Ontario]]
* [[Waterloo Masjid]] [http://www.waterloomasjid.com/], [[Waterloo, Ontario]]
* [[Windsor Islamic Association]], [[Windsor, Ontario]]
* [[Edmonton Islamic Centre/AlRashid Mosque]], [[Edmonton, ALberta]]
=== Коломбия ===
* [[Mosque of Omar Ibn Al-Khattab]] in [[Maicao, Guajira|Maicao]], [[Guajira]], the second largest mosque in [[South America]]
=== Венесуела ===
* [[Mosque of Jeque Ibrahim Al-lbrahim in Caracas]] is the second largest in Sauth America.
In Spanish Link http://es.wikipedia.org/wiki/Mezquita_Ibrahim_Al-lbrahim_(Caracas)
=== Перу ===
* [[Mosque Bab ul Islam]] in [[Tacna]], [[Tacna Region|Tacna]].
=== ИМА ===
{{асосӣ|Феҳристи масҷидҳо дар ИМА}}
* [http://www.islamicfinder.com/ '''Directory of Muslim Businesses and Mosques in the United States''']
* [[Wabash Mosque]], Chicago
* [[Dar al-Hijrah]] Islamic Center in [[Northern Virginia]]
* [[Dearborn Mosque]] in [[Dearborn, Michigan]]
* [[Islamic Center of America]] in [[Dearborn, Michigan]]
* [[Islamic Center of Connecticut]] in [[Windsor, Connecticut]]
* [[Islamic Center of Greater Toledo]] in [[Perrysburg, Ohio]]
* [[Islamic Center of Irvine]] in [[Irvine, California]]
* [[Islamic Center of Orange County]] in [[Garden Grove, California]]
* [[Islamic Center of San Gabriel Valley]] in [[Rowland Heights, California]]
* [[Islamic Center of Washington]] in [[Washington, D.C.]]
* [http://www.istweb.org Islamic Society of Triplex in Beaumont, Texas]
* [[New York Mosque]], [[New York City]], [[New York]]
* [http://www.namcc.org North Austin Muslims Community Center in Austin Texas] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071110195038/http://www.namcc.org/ |date=2007-11-10 }}
* [[Quincy Mosque]] in [[Quincy, Massachusetts]]
* [[Masjid As-Sabur]], [[Las Vegas, Nevada]]
* [[Masjid Assunah]], [[Atlanta]], [[Georgia (U.S. state)|Georgia]]
* [[Masjid Bait-ur-Rehman]], [[Silver Springs]], [[Maryland]]
* [[Kalamazoo Islamic Center]], Kalamazoo, Michigan
* [[Astaana-e-Zehra]], Englishtown, New Jersey
== Уқёнусия ==
=== Австралия ===
* [[Auburn Gallipoli Mosque]], in [[Sydney]]
* [[Lakemba Mosque]], in Sydney
== Нигаред ==
* [[Меъмории Исломӣ]]
* [[Санъати Исломӣ]]
* [[Мадраса]]
* [[Меҳроб]]
* [[Манора]]
* [[Минбар]]
* [[Масҷид]]
== Пайвандҳо ==
* [http://www.msa-natl.org/resources/IS_USA.html Феҳристи масҷидҳо дар ИМА] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070829201546/http://www.msa-natl.org/resources/IS_USA.html |date=2007-08-29 }}
* [http://www.msa-natl.org/resources/IS_Can.html Феҳристи масҷидҳо дар Канада] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070905151423/http://www.msa-natl.org/resources/IS_Can.html |date=2007-09-05 }}
* [http://www.islamicfinder.com/ Directory of Muslim Businesses and Mosques in the United States]
* [http://www.tijarapages.com/ Directory of Muslim Businesses and Mosques in the United Kingdom] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081015181826/http://www.tijarapages.com/ |date=2008-10-15 }}
* [https://web.archive.org/web/20130801112213/http://www.pagetour.narod.ru/khiva/mosques.html List of Mosques in Khiva Uzbekistan]
* [http://www.muslimsinbritain.org/masaajid All UK masaajid/mosques using Google Maps]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳо| ]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи биноҳо ва сохторҳои диннӣ|Масҷидҳо]]
{{mosque-stub}}
1zc4q5imu29ins1d90djywdvsdzsh68
Ҷоҷарм
0
17811
1477859
1379344
2026-06-20T07:55:15Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477859
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҷоҷарм
}}
'''Ҷоҷарм''' ({{Lang-fa|جاجرم}} ''')''' — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Ҷоҷарм]], дар [[Устони Хуросони Шимолӣ]], воқеъ дар [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 19,580 нафар буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони шимолӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони шимолӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
f521jy17nwwcnjio0rhkf1bcz9gtifr
Рӯзи ҷаҳонии забони модарӣ
0
18821
1477671
1339489
2026-06-19T19:34:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477671
wikitext
text/x-wiki
'''Рӯзи ҷаҳонии забони модарӣ''' — рӯзи [[21 феврал]] аз тарафи [[ЮНЕСКО]] ба унвони Рӯзи ҷаҳонии забони модарӣ номгузорӣ шудааст. Номгузории ин рӯз дар конфронси умумии ЮНЕСКО дар соли [[1999]] ба манзури кумак ба танвъ забонӣ ва фарҳангӣ анҷом шудааст. Маҷмуаи умумии созмони миллали муттаҳид низ ба далели аҳамияти зиёди он, соли 2005-ро Соли Ҷаҳони Забонҳо зълом кард. Ин рӯз дар тақвими расмии Эрон ҳазф шудааст.
[[Акс:Int-mother-lang-day-monument.jpg|thumb|Муҷассамаи Рӯзи ҷаҳонии забони модарӣ, Боғи Ашфилд, [[Сидней]], [[Австралия]] 19 феврали соли2006]]
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20121119055015/http://www.un.org/Depts/dhl/language/ ЮНЕСКО]
[[Гурӯҳ:Рӯзҳои ҷаҳонии СММ]]
[[Гурӯҳ:21 феврал]]
k68ri2vl9527hg4c4ft9djnbvu0x1hi
Вебстер (шаршара)
0
19826
1477765
589597
2026-06-20T01:22:28Z
CommonsDelinker
163
Replacing Flickr_-_paul_bica_-_websters_falls_revisited.jpg with [[File:Webster's_Falls_-_Paul_Bica.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: descriptive).
1477765
wikitext
text/x-wiki
{{Қуттии Шаршара
| ном = Вебстер
| акс = Webster's Falls - Paul Bica.jpg
| андозаи акс = 300px
| тавзеҳи акс =
| нақша =
| map_width =
| lat_d = |lat_m = |lat_s = |lat_NS =
| long_d = |long_m = |long_s = |long_EW =
| region =
| source=
| coords_ref =
| макон=[[Ҳамилтон (Онтарио)]]، [[Канада]]
| навъ=
| иртифоъ аз сатҳи дарё=
| иртифоъ= {{convert|22|m|ft|abbr=off}}
| тулонитарин резишгоҳ =
| теъдоди резишгоҳҳо =
| паҳно={{convert|30|m|ft|abbr=off}}
| паҳнои нисбӣ =
| сарчашма=
| миёнгини ҷараён=
| рутбаи ҷаҳонӣ=
}}
'''Вебстер''' ({{lang-en|Webster's Falls}}) — [[шаршара]]е аст, ки дар [[Ҳамилтон (Онтарио)]]، [[Канада]] қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он {{convert|22|m|ft|abbr=off}} аст.<ref>Пойгоҳҳои додаҳои шаршараҳои ҷаҳон World Waterfalls Website Бозбинишуда дар 21 апрели 2012 http://www.worldwaterfalldatabase.com/map {{ref-en}}</ref>
== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Феҳристи шаршараҳо]]
* [[Феҳристи шаршараҳо бар пояи суръати ҷараён]]
* [[Феҳристи шаршараҳо бар пояи иртифоъ]]
* [[Феҳристи шаршараҳо бар пояи гуна]]
{{шаршара-нопурра}}
== Манобеъ ==
<references/>
[[Гурӯҳ:Шаршараҳо аз рӯи алифбо]]
k36aa166ldrj7vkh5ub57e1n2dtrkoy
Саразм
0
20461
1477625
1468455
2026-06-19T13:45:27Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477625
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Sarazm, UNESCO.jpg|thumb|Саразм, Юнеско]]
[[Акс:Sarazm-1.jpg|thumb|Саразм]]
[[Акс:Sarazm,area11-1.jpg|thumb|Саразм 11-1]]
[[Акс:Sarazm-3.jpg|thumb|Саразм, намои умумӣ|409x409px]]
'''Шаҳркадаи Саразм''' — яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷӣ [[Осиёи Миёна]] мебошад. Дар болооби [[Зарафшон (рӯд)|Зарафшон]] чор ёдгорӣ ва якчанд нуқоте бо бозёфтҳои ба ҳама зинаҳои давраи биринҷӣ хос буда ошкор шуд. Ин манбаъҳо маҳаллаи Саразм, қабри Зардча Халифа, қабристони Дашти Қозӣ, қабристони Чорбоғ ва ғайра мебошад. Масоҳати густариши ёдгориҳо ва бозёфтҳои номбурда то 140 км қад ва 15-20 км барро фаро гирифтааст. [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.
== Кашфи Саразм ==
{{аввали иқтибос}}«Соли 1976 сокини деҳаи Авазалии шаҳри Панҷакент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ — Ашӯралӣ Тайлонов духтарчаи 8-солаашро ба маркази шаҳр оварда, бо хоҳиши вай барои тамошо ба осорхона меравад. Дар осорхонаи ба номи Рӯдакӣ падар ҳамроҳи духтараш нигораҳоро тамошо мекунад. Ашӯралӣ Тайлонов пас аз дидани нусхаи гаҷии табарчаи биринҷии аз деҳаи Ёрӣ ёфтшуда, изҳор медорад, ки ҳангоми хонасозӣ ӯ низ чунин асбобро ёфтааст ва агар лозим бошад онро ба осорхона туҳфа намояд. Сипас, бостоншинос [[Абдуллоҷон Исҳоқов]] барои овардани табарча ба хонаи он мард меравад ва ҳамин тариқ моҳи сентябри соли 1976 қадимтарин шаҳраки Суғдиён-Саразмро кашф мекунад». {{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
== Номгузорӣ ==
Номгузории Саразм аз калимаи тоҷикии «саризамин» ба вуҷуд омадааст<ref name="tajik-cities">{{cite web|url=http://www.sogdianapamir.tj/tajik-cities/sogd-region/penjikent.html<|title=tajik-cities|author=|date=|publisher=www.sogdianapamir.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Саразм дар соҳили чапи яке аз дарёҳои бузурги [[Осиёи Миёна]] — [[Зарафшон]], дар баландии 910 м аз сатҳи баҳр 15 км аз шаҳри [[Панҷакент]] ва 45 км дуртар аз шаҳри [[Самарқанд]] ҷойгир аст<ref name="tajik-cities"/>. Ба ақидаи барҷастатарин донандаи забони суғдӣ В. А. Литвинский Саразм маънои «Сари замин»-ро дорад.
== Санагузорӣ ==
Саразми бостон ба солҳои 3400 — 2000 п.м. мансуб аст.
== Ҳафриёт ==
Барои илми бостоншиносӣ, умуман барои кулли инсоният кашфи бошишгоҳи Саразм бозёфти беназир будааст. Бояд таъкид кард, ки заҳматҳои нахусткашшофи Саразм [[Абдуллоҷон Исҳоқов|Абдулло Исҳоқиро]] нимаи дуюми солҳои 70 саромад. Бо амри тасодуф пиронсоле як сокини маҳаллӣ бо насаби Тайлонов табарзин меёбад ва пас аз шаш соли андеша оқибат онро ба Исҳоқӣ медиҳад ва сири Саразм рӯшан мешавад. Акнун бахти [[бостоншинос]] механдад ва ковишҳо шурӯъ мегарданд.
Шаҳркадаи Саразм масоҳати умумии 100 гектарро дарбар мегирад. Шаҳри Саразм дорои [[қаср]] ва [[маъбад]], маҳаллаҳо ва кӯчаҳо буд. Саразмиҳо бо [[кишоварзӣ]] ва чорвопарварии хонагӣ машғул буданд. Истеҳсол ва коркарди [[фулузот]] низ хеле инкишоф ёфта буд, [[маъдан|маъданро]] аз [[кон|конҳои]] гирду атроф мегирифтанд. Ҳини ҳафриёт кӯраҳои фулузгудозӣ, [[хумдон|хумдонҳои]] сафолпазӣ ва 150 намуд ашёҳои [[биринҷӣ]] ба монанди [[корд]], [[ханҷар]], [[табарзин]], нӯги [[найза]], муҳри сурбӣ, ашёҳои [[тилло|тиллоӣ]] ва [[нуқра|нуқрагӣ]] ёфт шудаанд. Ҳунари [[заргарӣ]], [[чармгарӣ]], [[ресандагӣ]], [[бофандагӣ]] ва соҳаҳои дигар низ рушд карда буданд. Саразмиҳо бо сокинони ҷанубу шарқии [[Туркманистон]], шимоли [[Эрон]] ва [[Балуҷистон]]у [[Сиистон]] иртиботи фарҳангӣ доштанд. Шаҳркадаи Саразм аввалин мероси таърихии Тоҷикистон аст, ки [[31 июл]]и [[соли 2010]] ба Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии [[ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj">{{cite web|url=http://www.unesco.tj/tg/index/index/pageId/156/|title=Комиссияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои ЮНЕСКО|author=|date=|publisher=www.unesco.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Аз [[соли 1984]] то имрӯз бо навбат Экспедитсияҳои гуногунсоҳа тадқиқот мебаранд. Аз соли 1984 то соли 1997 экспедитсияи Тоҷикистону Фаронса дар ҳайати А. И. Исҳоқов, М. Исоқова, А. Т. Пликова, У. Эшонқулов, А. Р. Раззоқов, С. Бобомуллоев, Г. Р. Каримова, Ш. Ф. Қурбонов (Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва А. Т. Франкфорт, Р. Безенвол, Б. Лионли, Ҷ. Вилкос, М. Казанова, Сиброн Фобиан, Ҷан Десс (Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса) корҳои асосиро оид ба муайянсозии ҳудудҳои бошишгоҳӣ, қабати маданӣ, санъати меъморӣ, намудҳои истеҳсолот, таомулҳои дафнкунӣ, банизомдарории зарфҳои сафолӣ, обёрӣ ва ғайра анҷом доданд. Дар ҳудуди ёдгорӣ 12 хандақи санҷишӣ ковиш гардида, 13 ҳафриёт гузаронида шудааст, ки 55%-и замини ишғолкардаи ин маркази нахустшаҳриро ташкил медиҳад. Соли 1985 олимони Осорхонаи қиёфашиносӣ ва мардумшиносии [[Донишгоҳи Ҳарвард]]<nowiki/>и Амрико Ф. Колва, К. К. Ламберг-Карловский низ дар Саразм корҳои тадқиқотӣ гузаронидаанд<ref>{{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}</ref>.
Дар Саразм олимони машҳур — профессорони Донишгоҳи Ҳарвард, бостоншиносон Ланберг Карловский ва Филим Кол, санъатшиноси маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия, омӯзгори [[Донишгоҳи Сорбонна]] Вероник Шилс, доктори илмҳои таърих аз Ленинград (ҳоло Санкт — Петербург) Ю. А. Заднепровский, Ю. Ф. Буряков — доктори илмҳои таърих, муовини директори Институти археологии Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Пол Бернар — доктори илмҳои таърих, мудири гурӯҳи археологияи Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса, А. Асқаров — аъзо — корреспонденти Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Б. А. Литвинский — академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор, ходими хизматнишондодаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев — муовини директори Институти археологияи Академияи улуми ИҶШС, Б. И. Маршак — мудири сектори Эрмитажи давлатии Санкт — Петербург, доктори илмҳои таърих, Р. М. Масов — доктори илмҳои таърих, академик, Ҷон Клод Горден — бостоншиноси машҳури Фаронса пажӯҳиш гузаронидаанд. Пажӯҳишҳои муштараки намояндагони бостоншиносии Русия, Фаронса, Амрико, Итолиё ва бостоншиносони Тоҷикистон дар тадқиқи мероси қадимтарини ҳалқи тоҷик ҳиссаи бузург мегузоранд<ref>{{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}</ref>.
== Таърих ==
Шаҳрсозӣ дар тамоми сайёраи Замин ҳанӯз дар миёнаи дуюми ҳазораи IV ва ибтидои ҳазораи III қабл аз мелод дар Шумеру Акад ва Мисру Ҳиндустон, дар ҳазораи III—II дар Чин, ҳазораи I дар Мезоамерика ва танҳо дар ҳазораи II пеш аз милод дар Аврупои шарқӣ оғоз шудаанд. Ана Саразми Панҷакенти Тоҷикистон ҳам дар охири ҳазораи IV пеш аз милод вобаста ба хамун сол рушд кардаасту инкишоф. Ба чандин далел метавон Саразмро шаҳри қадима чи ки ҳатто пеш аз қадима номид. Вижа, биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфаршшуда, нобаробарии молу мулкӣ, ба табақаҳои иҷтимоӣ ҷудошавии ҷомеъа, савдову тиҷорат, дӯконҳои сонеъӣ, кишоварзӣ, чорводории айлоқӣ ва хонагӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, заргарӣ, бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, сангтарошӣ ва коркарди чӯб хуллас ҳама чи ки он вақт буд ва ҳоло ҳам ин пешаҳо маъмуланд. Ҳамин аст рукнҳои шаҳрсозӣ, ки хоси [[Осиё]] мебошанд. Аслан наметавонад як қабила бе кумаку дастгирӣ ва мубодилаи таҷрибаи қабилаи ғайр ба муддати тӯлонӣ пойдор бимонад. Мавқеъи ҷуғрофии Саразм имкон дод, ки аз қавму қабоили дигар дониши иловагӣ гиранду бо дониши хеш онро синтез кунанд. Инчунин ба пешрафти савдову тиҷорати байни қабилаҳо, ки яке аз роҳҳои марказии он аз Саразм мегузашт, пеш аз ҳама нишонаҳои зерин асос шудаанд: тахассуси байниқабилавӣ, алоҳида рушд кардани кишоварзӣ аз ҳунармандӣ, аммо дар шакли мутамарказ, тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунанда ва васоити истеҳсолот, пешрафти чорводории хонагӣ ва коҳиш ёфтани мавқеъи шикор дар ҷомеъа, азхудкунии сарватҳои табии ва бисёр-бисёр чизи дигар. Ин муҷиб ба он шуда, ки [[Суғди қадим|Суғдзамин]] ҳам ба воситаи Саразми бостонӣ ба роҳи абрешим шомил мегардад.
Аз бозёфтҳои Саразм рушан мешавад, ки [[лоҷувард|лоҷуварди]] [[Бадахшон]], ақиқи Қайроққум, [[фирӯза|фирӯзаи]] [[Хоразм|Хоразму]] [[Фарғона]], зарфҳои наққошишудаи фарҳанги [[Балуҷистон|Балуҷистону]] Систону Балх тавассути иртиботи тиҷоратӣ ба Саразм ворид гаштаанд. Маҳз саразмиён дар шимолу шарқӣ [[Осиёи Марказӣ]] паҳнкунандагони лоҷуварду маҳсулоти маъданӣ ба ҳисоб мераванд.
Барои халқи тоҷик бошад фахри беинтиҳо ва далели муътамад, ки решаҳои тоҷик то ба куҷо меравад. Пас метавон муддаӣ шуд, ки маҳз мо тоҷикон ба ҷаҳон таммадун додаем ва оғози таммадун аз мулки тоҷик сарчашма мегирад. Солҳои аввали омӯзиши Саразм ақидае роиҷ буд, ки гӯё Саразм аз теппачаҳои начандон калон ва деҳоти аз ҳам дур мураттаб аст, ки ба давраи энеолит рост меояд. Вале тадқикоту омӯзиш ва зери кишти зироатҳо собит кард, ки ин андеша билкул ботил аст. Саразм шаҳр аст на деҳот. Иқлими мусоид, шароити қулай, боду ҳавои соз мардуми нахустро дар Саразм сарҷамъ кард. Инчунин барои ба роҳ мондани саноати сабуку вазнин кӯҳҳои Зарафшон ҳам созгор будааст. Ҳамчунин бозёфтҳои Саразм либосҳои пашмӣ ва дастгоҳҳои бофандагӣ, [[сӯзан|сӯзанҳо]] аз [[санг|сангу]] [[устухон]], [[кӯза|кӯзаву кӯзачаҳои]] [[сафол|сафолӣ]], коркарди қурғошиму қалъагӣ ки истакону зарфҳо, [[муҳр]] аз он омода мешуданд, аз мис олотҳои рӯзгор [[корд]], [[табар]], [[тир]] бар тақвияти суханҳои мо далеланд. Синони пайкон, ки аз сангу [[мис|мису]] [[биринҷӣ]] бо тароҳҳои гуногун сохта шудаанд, аз гароиш доштани мардуми онвақта ба [[шикор]] гувоҳӣ медиҳад. Аммо бо мурури замон ҳине ки [[чорводорӣ]] рушд мекунад, шикор ба шуғл табдил меёбаду бас, ки то ҳол маъмул аст.
=== Маликаи Саразм ===
[[Акс:National Museum of Antiquities in Dushanbe 01.jpg|thumb|Бозмондаҳои «Маликаи Саразм» дар Осорхонаи бостонии Тоҷикистон, Душанбе]]
Яке аз бозёфтҳои нодири аз ҳафриёт пайдошуда ҷасади «Маликаи Саразм» мебошад. Доир ба ин масъала [[доктори илми таърих]] [[Саидмурод Бобомуллоев]] маълумот дод.
Бино ба гуфти ӯ {{аввали иқтибос}}Қабри малика [[соли 1983]] кашф гардид. Баъдан аз тарафи антрополог Телман Хоҷаев муайян карда шуд, ки ин бону 23-сола буда, як фарзанд таваллуд кардааст ва қадаш 1 метру 65 сантиметр мебошад. Малика барои он гуфтем, ки ҳамроҳаш 49 [[муҳра|муҳраи]] [[тилло|тиллоӣ]] ва бештар аз 4,5 кило сангҳои лоҷувард, ақиқ, инчунин ҳайкалчаи гилӣ ва як оинаи биринҷӣ дафн шуда буд. Ҳамаи ин далели он аст, ки ин бону дар ҷамъият нуфузи баланд дошт. Азбаски давраи модаршоҳӣ буд, аз ин хотир малика гуфтанд.{{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
Модар будани «маликаи Саразм» собит шудааст. Ба хок супоридани майит ҳам аҷиб мебошад. Ба он гунае ки [[тифл]] дар батни [[модар]] ҷойгир мешавад, ба ҳамон гуна ӯро [[дафн]] мекардаанд. Кадом малика беороишот аст? Вале чун реҳлат кард, ҷавоҳиру ороишот ҳам ҳамроҳи соҳибаш ба хок мерафтааст. Яъне номгӯи ороишоти Малика ин муҷассамаи худи ӯ аз [[гил]], гарданбанди [[тилло|тиллоӣ]], шаббаххо аз фирӯзаву лоҷувард, [[оҳаксанг|оҳаксангу]] [[ақиқ|ақиқу]] [[нуқра]]. Сафедаву упо ва ойина ин ҷиҳози ороишии Малика будаанд. Аммо бино бар ривоятҳо арвоҳи «Маликаи Саразм» баъзан — баъзан шабона дар шаҳристон сайр мекунад. Инро ба кофтуковҳо рабт медиҳанд.
=== Саразми бостон ===
Саразм чор давраи чандҳазорсолиро гузаронидааст. Аз руйи деворҳои пайдошуда шаҳр аз чор қабат иборат аст, ки фосила байни ҳар давра беш аз ҳазорсолист. Ва тавре мушоҳида мешавад аз як давра ба давраи дигар иморатсози замонавӣ шудааст.
Таҷрибаи чандинсолаи гирдоварда дар сохтани нахустшаҳри гетӣ мусоидат кардааст. Шаҳрчаи Саразм нақшаи муайяне надошт ва гирди он бо девори дифоъи муҳофизат намешуд. Зеро аз ҳасму аду хавф набуд. Ҷангу лашкаркашӣ дар натиҷаи рақобат баъдтар сар мезанад. Саразм дар айёми шаклгирӣ масоҳати беҳад калонро ишғол мекардааст. Шаҳр чунон сохта шудааст, ки дар замони ҳозира ҳам дар бунёди шаҳрҳо ин омилҳо ба инобат гирифта мешаванд. Биноҳои истиқоматӣ, биноҳои маъмурӣ ва ибодатхонаҳо. Биноҳои истиқоматӣ аз биноҳои маъмурӣ ва маъбадҳо ба кулли фарқ мекунанд. Биноҳои истиқоматӣ аз се-чаҳор ҳуҷраҳои хурд-хурд, саҳни ҳавлӣ ва якчанд ҳуҷраи дигар барои маҳфузи анҷому лавозимоти рӯзгор иборат аст, ки тангкӯчаю паскӯчаҳоро ҷудо мекунад. Ин биноҳои истиқоматӣ дар ибтидои бунёд хеле сода будаанд. Бо мурури замон онҳо ҷадидтар мешаванд. Аз боқимондаҳои чӯбҳои пӯсида ва пайи чӯбҳо дар болои лойдевор аён аст, ки хонаҳо ва умуман иморатҳо аз ҳамон вақт бо чуб пӯшонида мешудаанд. Ба ростӣ, хонаҳои ҳозираи тоҷикҳо ба хонасозии ҳамон давра хеле ва хеле монанд аст, вижа ба кӯҳистони мо ва танҳо аз назари эътиқоди андак фарқ мекунад. Раставу дӯконҳои ҳунармандӣ дар наздикии хонаҳои истиқоматӣ ҷойгир шудаанд. Оташдонҳо барои маъдангудозӣ ҳам ёфт шудааст. Биноҳои маъмурӣ бошанд аз якчанд толорҳои барҳавову даҳлезҳои баробарсамт иборат буда, бештари онҳо дар болои таҳкурсиҳои аз хишти хом сохташуда, дорои ду-се дари даромад ва якчанд тирезаҳои барҳавоянд. Маълум аст, ки меъморони бостонӣ сохти биноро пешакӣ матраҳ мекардаанд. Ҳокимони маҳаллӣ аз ҳамин ҷо халқро идора мекарданд ва ҳатто қарору қоида ҳам қабул мешудааст, ки бо ин муҳр тақвият меёфтанд. Ҳокими мутлақ доштани Саразми бостонӣ аз эҳтимол дур нест.
Саразмиёни бостон дар баробари барзгару ҳунарманд, тоҷиру меъмори замони хеш будан, дар рушди маданияти маънавӣ низ саҳм мегузоранд. Ҳанӯз аз охири ҳазорсолаи IV пеш аз милод дар биноҳои маъмулии саразмиён бузургдошти оташро мебинем, ки баъдан яке аз рукнҳои дини Зардуштӣ мегардад. Алъон якчанд маъбад дар Саразм бармало шудааст, ки аз эътиқоду эътимоди мардум дарак медиҳад. Дар маркази фарши толори ибодатхонаҳо оташдонҳои чоркунҷа сохта шуда, дар байни он ум ки начандон чуқуре барои барафрӯхтани оташ мавҷуд аст. Аз боқимондаи устухонҳо дар дохили баъзе иморатҳо маълум мешавад, ки қурбон кардани мол аз ҳамон вақт ба ҳукми одат даромадааст. Дар рӯзгори пешина гови муқаддаси турро қурбон мекардаанд.
Тавассути Саразм, ба гуфтаи бостоншиносон, Роҳи Бузург Лоҷувард мегузашт. Ин роҳ асоси яке аз роҳҳои машҳури Роҳи бузурги абрешимро аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон ташкил дод.
Воқеан мардуми Саразм истеъмоли чорвои 1-1,5 соларо меписандидаанд, чаро ки бештари устухонҳои боқимонда шаҳодат медиҳанд. Кишоварзӣ ба сони дигар соҳаҳо дар Саразм то замони заволи он рушд кардааст. Сойи аз болои шаҳр ҷоришуда ба ин мусоидат мекард. Саразмиҳо рустаниҳоеро парвариш мекарданд, ки дар байни онҳо ҷав ва гандум мавқеъи вижаро ишғол менамуданд. Намудҳои олоти деҳқонии Саразм бой нест. Каланди чӯбин, досҳои ҳархела ва шудгори ҷуфтӣ аз эҳтимол дур нест.
Дар масоҳати беш аз 100 га Саразмро бунёд кардаанд ва аҳолии он аз 3000 нафар иборат буда, дар марҳилаи интиҳоӣ, оқибат қариб, ки ба 10000 мерасад. Замони заволи Саразм аниқ аст, аммо сабабаш не. Танҳо ҳадс задан мумкин аст, ки ё аз хушк шудани сойи болои шаҳристон мардум ин ҷоро тарк кардаанд ва ё ҳодисаи табиие ба мисли Шарораи ҳозира онро ба харобазор табдил додаст. Ҳоло баъзе бозёфтҳо дар осорхонаи Саразм маҳфузанд, вале аз сабаби набудани лабаратория ба вайроншавӣ даромадаанд<ref>{{cite web|url=http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|title=Саразм ва Панҷакент/ТВ Сафина|author=|date=|publisher=www.safina.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423005715/http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|archivedate=2016-04-23}}</ref>. Тибқи гуфтаи бостоншиносон дар он замон (ҳазорсолаи IV—III пеш аз милод) Роҳи Бузурги Лоҷувард аз Саразм мегузашт. Баъдтар, дар ибтидои пайдо шудани шаҳрҳои аввалини Осиё, ин роҳи корвонгузар тӯл кашид. Бостоншиноси тоҷик Абдурауф Раззоқов қайд кард, ки ин роҳ баъдтар яке аз роҳҳои машҳури Роҳи абрешим аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон гардидааст.<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author=Sputnik|publisher=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-19}}</ref>.
== Сабабҳои таназзули Саразм ==
Бостоншиносон чунин мешуморанд, ки сабаби хуруҷи мардум аз Саразм хушксолӣ буд. Дар охири ҳазораи 3-уми пеш аз милод офатҳои экологӣ ба баъзе қисматҳои Осиёи Марказӣ таъсир расониданд. Зиндагӣ дар Саразм тақрибан се ҳазор сол пеш хотима ёфта буд. Таърихшиносон тасдиқ мекунанд, ки ин вобаста ба тағйирёбии шароити табиӣ рӯй дода буд. Одамон дар мубориза бо оқибатҳои хушксолӣ малакаи кофӣ надоштанд ва ба кӯҳдоманаҳои назди дарёи Зарафшон кӯчиданд. Ҳамин тавр, шаҳри Панҷакенти қадим эҳё шуд ва баъдтар шаҳрҳои дигари Суғдиёни қадим пайдо шуданд. Дар ин замина Саразм ба таназзул афтод<ref>{{cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author= |date=|publisher=www.tj.sputniknews.ru|accessdate=2020-01-26}}</ref>.
== 5500-солагии Саразм ==
Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[21 сентябр]]и [[соли 2001]] (таҳти № 391) Саразм ҳамчун Маркази ташаккули фарҳанги кишоварзӣ ва эҷодиёти тоҷик мамнӯъгоҳи таърихӣ ва бостоншиносии Саразм эълон карда шуд. Бо кӯшиши бостоншиносон — [[Абдуллоҷон Исҳоқов|А. Исҳоқов]], А. Раззоқов, [[Раҳим Масов|Р. Масов]], Р. Безенвал, А.- П. Франкфорт ва диг., дар давоми солҳои 2000-ум барои пешниҳоди номзадии пешбарӣ кардани ёдгории Саразм ба рӯйхати объектҳои аҳамияти фарҳанги ҷаҳонӣ дошта, дар созмони ЮНЕСКО саҳм гузоштанд. Дар натиҷа, [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ҳамчун «маркази ташаккули фарҳанги қадимаи кишоварзии мардуми тоҷик» ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj"/>.
== Нигаред ==
* [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]]
== Адабиёт ==
* Исаков А. Саразм. — Душанбе, 1991.
* Раззоков Ф. А. Саразм. — Душанбе, 2009
* Раззоков Ф. А. Строительные комплексы древнеземледельческого поселения Саразм в IV—III тыс. до н. э. — СПб.: Невская Книжная Типография, 2016. — 248 с.
== Пайвандҳо ==
; ба забони тоҷикӣ:
* {{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}
* {{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}
* {{cite web|url=http://sadoimardum.tj/i-tisod/i-timoiyot/sarazm-vatani-avvalin-mu-andisoni-osiyoi-miyona/|title=Саразм — ватани аввалин муҳандисони Осиёи Миёна|author=|date=|publisher=www.sadoimardum.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
; ба забони русӣ:
* [http://mirtv.ru/content/view/69171/51/ МТРК «Мир»: Городище Саразм в Таджикистане объявлено историко-археологическим заповедником]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.advantour.com/rus/tajikistan/penjikent/sarazm-settlement.htm Пенджикент — Поселение Саразм]
; ба забони инглисӣ:
* [http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9:2010-02-24-10-08-36&catid=8:2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru/ Site of the ancient settlement of Sarazm] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200108005953/http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9%3A2010-02-24-10-08-36&catid=8%3A2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru%2F |date=2020-01-08 }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]]
t8ylllhctxmac8a0774bbmrxz0th5cl
1477627
1477625
2026-06-19T13:54:44Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Саразми бостон */
1477627
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Sarazm, UNESCO.jpg|thumb|Саразм, Юнеско]]
[[Акс:Sarazm-1.jpg|thumb|Саразм]]
[[Акс:Sarazm,area11-1.jpg|thumb|Саразм 11-1]]
[[Акс:Sarazm-3.jpg|thumb|Саразм, намои умумӣ|409x409px]]
'''Шаҳркадаи Саразм''' — яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷӣ [[Осиёи Миёна]] мебошад. Дар болооби [[Зарафшон (рӯд)|Зарафшон]] чор ёдгорӣ ва якчанд нуқоте бо бозёфтҳои ба ҳама зинаҳои давраи биринҷӣ хос буда ошкор шуд. Ин манбаъҳо маҳаллаи Саразм, қабри Зардча Халифа, қабристони Дашти Қозӣ, қабристони Чорбоғ ва ғайра мебошад. Масоҳати густариши ёдгориҳо ва бозёфтҳои номбурда то 140 км қад ва 15-20 км барро фаро гирифтааст. [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.
== Кашфи Саразм ==
{{аввали иқтибос}}«Соли 1976 сокини деҳаи Авазалии шаҳри Панҷакент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ — Ашӯралӣ Тайлонов духтарчаи 8-солаашро ба маркази шаҳр оварда, бо хоҳиши вай барои тамошо ба осорхона меравад. Дар осорхонаи ба номи Рӯдакӣ падар ҳамроҳи духтараш нигораҳоро тамошо мекунад. Ашӯралӣ Тайлонов пас аз дидани нусхаи гаҷии табарчаи биринҷии аз деҳаи Ёрӣ ёфтшуда, изҳор медорад, ки ҳангоми хонасозӣ ӯ низ чунин асбобро ёфтааст ва агар лозим бошад онро ба осорхона туҳфа намояд. Сипас, бостоншинос [[Абдуллоҷон Исҳоқов]] барои овардани табарча ба хонаи он мард меравад ва ҳамин тариқ моҳи сентябри соли 1976 қадимтарин шаҳраки Суғдиён-Саразмро кашф мекунад». {{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
== Номгузорӣ ==
Номгузории Саразм аз калимаи тоҷикии «саризамин» ба вуҷуд омадааст<ref name="tajik-cities">{{cite web|url=http://www.sogdianapamir.tj/tajik-cities/sogd-region/penjikent.html<|title=tajik-cities|author=|date=|publisher=www.sogdianapamir.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Саразм дар соҳили чапи яке аз дарёҳои бузурги [[Осиёи Миёна]] — [[Зарафшон]], дар баландии 910 м аз сатҳи баҳр 15 км аз шаҳри [[Панҷакент]] ва 45 км дуртар аз шаҳри [[Самарқанд]] ҷойгир аст<ref name="tajik-cities"/>. Ба ақидаи барҷастатарин донандаи забони суғдӣ В. А. Литвинский Саразм маънои «Сари замин»-ро дорад.
== Санагузорӣ ==
Саразми бостон ба солҳои 3400 — 2000 п.м. мансуб аст.
== Ҳафриёт ==
Барои илми бостоншиносӣ, умуман барои кулли инсоният кашфи бошишгоҳи Саразм бозёфти беназир будааст. Бояд таъкид кард, ки заҳматҳои нахусткашшофи Саразм [[Абдуллоҷон Исҳоқов|Абдулло Исҳоқиро]] нимаи дуюми солҳои 70 саромад. Бо амри тасодуф пиронсоле як сокини маҳаллӣ бо насаби Тайлонов табарзин меёбад ва пас аз шаш соли андеша оқибат онро ба Исҳоқӣ медиҳад ва сири Саразм рӯшан мешавад. Акнун бахти [[бостоншинос]] механдад ва ковишҳо шурӯъ мегарданд.
Шаҳркадаи Саразм масоҳати умумии 100 гектарро дарбар мегирад. Шаҳри Саразм дорои [[қаср]] ва [[маъбад]], маҳаллаҳо ва кӯчаҳо буд. Саразмиҳо бо [[кишоварзӣ]] ва чорвопарварии хонагӣ машғул буданд. Истеҳсол ва коркарди [[фулузот]] низ хеле инкишоф ёфта буд, [[маъдан|маъданро]] аз [[кон|конҳои]] гирду атроф мегирифтанд. Ҳини ҳафриёт кӯраҳои фулузгудозӣ, [[хумдон|хумдонҳои]] сафолпазӣ ва 150 намуд ашёҳои [[биринҷӣ]] ба монанди [[корд]], [[ханҷар]], [[табарзин]], нӯги [[найза]], муҳри сурбӣ, ашёҳои [[тилло|тиллоӣ]] ва [[нуқра|нуқрагӣ]] ёфт шудаанд. Ҳунари [[заргарӣ]], [[чармгарӣ]], [[ресандагӣ]], [[бофандагӣ]] ва соҳаҳои дигар низ рушд карда буданд. Саразмиҳо бо сокинони ҷанубу шарқии [[Туркманистон]], шимоли [[Эрон]] ва [[Балуҷистон]]у [[Сиистон]] иртиботи фарҳангӣ доштанд. Шаҳркадаи Саразм аввалин мероси таърихии Тоҷикистон аст, ки [[31 июл]]и [[соли 2010]] ба Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии [[ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj">{{cite web|url=http://www.unesco.tj/tg/index/index/pageId/156/|title=Комиссияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои ЮНЕСКО|author=|date=|publisher=www.unesco.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Аз [[соли 1984]] то имрӯз бо навбат Экспедитсияҳои гуногунсоҳа тадқиқот мебаранд. Аз соли 1984 то соли 1997 экспедитсияи Тоҷикистону Фаронса дар ҳайати А. И. Исҳоқов, М. Исоқова, А. Т. Пликова, У. Эшонқулов, А. Р. Раззоқов, С. Бобомуллоев, Г. Р. Каримова, Ш. Ф. Қурбонов (Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва А. Т. Франкфорт, Р. Безенвол, Б. Лионли, Ҷ. Вилкос, М. Казанова, Сиброн Фобиан, Ҷан Десс (Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса) корҳои асосиро оид ба муайянсозии ҳудудҳои бошишгоҳӣ, қабати маданӣ, санъати меъморӣ, намудҳои истеҳсолот, таомулҳои дафнкунӣ, банизомдарории зарфҳои сафолӣ, обёрӣ ва ғайра анҷом доданд. Дар ҳудуди ёдгорӣ 12 хандақи санҷишӣ ковиш гардида, 13 ҳафриёт гузаронида шудааст, ки 55%-и замини ишғолкардаи ин маркази нахустшаҳриро ташкил медиҳад. Соли 1985 олимони Осорхонаи қиёфашиносӣ ва мардумшиносии [[Донишгоҳи Ҳарвард]]<nowiki/>и Амрико Ф. Колва, К. К. Ламберг-Карловский низ дар Саразм корҳои тадқиқотӣ гузаронидаанд<ref>{{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}</ref>.
Дар Саразм олимони машҳур — профессорони Донишгоҳи Ҳарвард, бостоншиносон Ланберг Карловский ва Филим Кол, санъатшиноси маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия, омӯзгори [[Донишгоҳи Сорбонна]] Вероник Шилс, доктори илмҳои таърих аз Ленинград (ҳоло Санкт — Петербург) Ю. А. Заднепровский, Ю. Ф. Буряков — доктори илмҳои таърих, муовини директори Институти археологии Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Пол Бернар — доктори илмҳои таърих, мудири гурӯҳи археологияи Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса, А. Асқаров — аъзо — корреспонденти Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Б. А. Литвинский — академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор, ходими хизматнишондодаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев — муовини директори Институти археологияи Академияи улуми ИҶШС, Б. И. Маршак — мудири сектори Эрмитажи давлатии Санкт — Петербург, доктори илмҳои таърих, Р. М. Масов — доктори илмҳои таърих, академик, Ҷон Клод Горден — бостоншиноси машҳури Фаронса пажӯҳиш гузаронидаанд. Пажӯҳишҳои муштараки намояндагони бостоншиносии Русия, Фаронса, Амрико, Итолиё ва бостоншиносони Тоҷикистон дар тадқиқи мероси қадимтарини ҳалқи тоҷик ҳиссаи бузург мегузоранд<ref>{{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}</ref>.
== Таърих ==
Шаҳрсозӣ дар тамоми сайёраи Замин ҳанӯз дар миёнаи дуюми ҳазораи IV ва ибтидои ҳазораи III қабл аз мелод дар Шумеру Акад ва Мисру Ҳиндустон, дар ҳазораи III—II дар Чин, ҳазораи I дар Мезоамерика ва танҳо дар ҳазораи II пеш аз милод дар Аврупои шарқӣ оғоз шудаанд. Ана Саразми Панҷакенти Тоҷикистон ҳам дар охири ҳазораи IV пеш аз милод вобаста ба хамун сол рушд кардаасту инкишоф. Ба чандин далел метавон Саразмро шаҳри қадима чи ки ҳатто пеш аз қадима номид. Вижа, биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфаршшуда, нобаробарии молу мулкӣ, ба табақаҳои иҷтимоӣ ҷудошавии ҷомеъа, савдову тиҷорат, дӯконҳои сонеъӣ, кишоварзӣ, чорводории айлоқӣ ва хонагӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, заргарӣ, бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, сангтарошӣ ва коркарди чӯб хуллас ҳама чи ки он вақт буд ва ҳоло ҳам ин пешаҳо маъмуланд. Ҳамин аст рукнҳои шаҳрсозӣ, ки хоси [[Осиё]] мебошанд. Аслан наметавонад як қабила бе кумаку дастгирӣ ва мубодилаи таҷрибаи қабилаи ғайр ба муддати тӯлонӣ пойдор бимонад. Мавқеъи ҷуғрофии Саразм имкон дод, ки аз қавму қабоили дигар дониши иловагӣ гиранду бо дониши хеш онро синтез кунанд. Инчунин ба пешрафти савдову тиҷорати байни қабилаҳо, ки яке аз роҳҳои марказии он аз Саразм мегузашт, пеш аз ҳама нишонаҳои зерин асос шудаанд: тахассуси байниқабилавӣ, алоҳида рушд кардани кишоварзӣ аз ҳунармандӣ, аммо дар шакли мутамарказ, тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунанда ва васоити истеҳсолот, пешрафти чорводории хонагӣ ва коҳиш ёфтани мавқеъи шикор дар ҷомеъа, азхудкунии сарватҳои табии ва бисёр-бисёр чизи дигар. Ин муҷиб ба он шуда, ки [[Суғди қадим|Суғдзамин]] ҳам ба воситаи Саразми бостонӣ ба роҳи абрешим шомил мегардад.
Аз бозёфтҳои Саразм рушан мешавад, ки [[лоҷувард|лоҷуварди]] [[Бадахшон]], ақиқи Қайроққум, [[фирӯза|фирӯзаи]] [[Хоразм|Хоразму]] [[Фарғона]], зарфҳои наққошишудаи фарҳанги [[Балуҷистон|Балуҷистону]] Систону Балх тавассути иртиботи тиҷоратӣ ба Саразм ворид гаштаанд. Маҳз саразмиён дар шимолу шарқӣ [[Осиёи Марказӣ]] паҳнкунандагони лоҷуварду маҳсулоти маъданӣ ба ҳисоб мераванд.
Барои халқи тоҷик бошад фахри беинтиҳо ва далели муътамад, ки решаҳои тоҷик то ба куҷо меравад. Пас метавон муддаӣ шуд, ки маҳз мо тоҷикон ба ҷаҳон таммадун додаем ва оғози таммадун аз мулки тоҷик сарчашма мегирад. Солҳои аввали омӯзиши Саразм ақидае роиҷ буд, ки гӯё Саразм аз теппачаҳои начандон калон ва деҳоти аз ҳам дур мураттаб аст, ки ба давраи энеолит рост меояд. Вале тадқикоту омӯзиш ва зери кишти зироатҳо собит кард, ки ин андеша билкул ботил аст. Саразм шаҳр аст на деҳот. Иқлими мусоид, шароити қулай, боду ҳавои соз мардуми нахустро дар Саразм сарҷамъ кард. Инчунин барои ба роҳ мондани саноати сабуку вазнин кӯҳҳои Зарафшон ҳам созгор будааст. Ҳамчунин бозёфтҳои Саразм либосҳои пашмӣ ва дастгоҳҳои бофандагӣ, [[сӯзан|сӯзанҳо]] аз [[санг|сангу]] [[устухон]], [[кӯза|кӯзаву кӯзачаҳои]] [[сафол|сафолӣ]], коркарди қурғошиму қалъагӣ ки истакону зарфҳо, [[муҳр]] аз он омода мешуданд, аз мис олотҳои рӯзгор [[корд]], [[табар]], [[тир]] бар тақвияти суханҳои мо далеланд. Синони пайкон, ки аз сангу [[мис|мису]] [[биринҷӣ]] бо тароҳҳои гуногун сохта шудаанд, аз гароиш доштани мардуми онвақта ба [[шикор]] гувоҳӣ медиҳад. Аммо бо мурури замон ҳине ки [[чорводорӣ]] рушд мекунад, шикор ба шуғл табдил меёбаду бас, ки то ҳол маъмул аст.
=== Маликаи Саразм ===
[[Акс:National Museum of Antiquities in Dushanbe 01.jpg|thumb|Бозмондаҳои «Маликаи Саразм» дар Осорхонаи бостонии Тоҷикистон, Душанбе]]
Яке аз бозёфтҳои нодири аз ҳафриёт пайдошуда ҷасади «Маликаи Саразм» мебошад. Доир ба ин масъала [[доктори илми таърих]] [[Саидмурод Бобомуллоев]] маълумот дод.
Бино ба гуфти ӯ {{аввали иқтибос}}Қабри малика [[соли 1983]] кашф гардид. Баъдан аз тарафи антрополог Телман Хоҷаев муайян карда шуд, ки ин бону 23-сола буда, як фарзанд таваллуд кардааст ва қадаш 1 метру 65 сантиметр мебошад. Малика барои он гуфтем, ки ҳамроҳаш 49 [[муҳра|муҳраи]] [[тилло|тиллоӣ]] ва бештар аз 4,5 кило сангҳои лоҷувард, ақиқ, инчунин ҳайкалчаи гилӣ ва як оинаи биринҷӣ дафн шуда буд. Ҳамаи ин далели он аст, ки ин бону дар ҷамъият нуфузи баланд дошт. Азбаски давраи модаршоҳӣ буд, аз ин хотир малика гуфтанд.{{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
Модар будани «маликаи Саразм» собит шудааст. Ба хок супоридани майит ҳам аҷиб мебошад. Ба он гунае ки [[тифл]] дар батни [[модар]] ҷойгир мешавад, ба ҳамон гуна ӯро [[дафн]] мекардаанд. Кадом малика беороишот аст? Вале чун реҳлат кард, ҷавоҳиру ороишот ҳам ҳамроҳи соҳибаш ба хок мерафтааст. Яъне номгӯи ороишоти Малика ин муҷассамаи худи ӯ аз [[гил]], гарданбанди [[тилло|тиллоӣ]], шаббаххо аз фирӯзаву лоҷувард, [[оҳаксанг|оҳаксангу]] [[ақиқ|ақиқу]] [[нуқра]]. Сафедаву упо ва ойина ин ҷиҳози ороишии Малика будаанд. Аммо бино бар ривоятҳо арвоҳи «Маликаи Саразм» баъзан — баъзан шабона дар шаҳристон сайр мекунад. Инро ба кофтуковҳо рабт медиҳанд.
=== Саразми бостон ===
Саразм чор давраи чандҳазорсолиро гузаронидааст. Аз руйи [[девор|деворҳои]] пайдошуда шаҳр аз чор қабат иборат аст, ки фосила байни ҳар давра беш аз ҳазорсолист. Ва тавре мушоҳида мешавад аз як давра ба давраи дигар иморатсози замонавӣ шудааст.
Таҷрибаи чандинсолаи гирдоварда дар сохтани нахустшаҳри гетӣ мусоидат кардааст. Шаҳркадаи Саразм нақшаи муайяне надошт ва гирди он бо [[девор|деворҳои]] дифоъи муҳофизат намешуд. Зеро аз ҳасму аду хавф набуд. Ҷангу лашкаркашӣ дар натиҷаи рақобат баъдтар сар мезанад. Саразм дар айёми шаклгирӣ масоҳати беҳад калонро ишғол мекардааст. [[Шаҳр]] чунон сохта шудааст, ки дар замони ҳозира ҳам дар бунёди шаҳрҳо ин омилҳо ба инобат гирифта мешаванд. Биноҳои истиқоматӣ, биноҳои маъмурӣ ва ибодатхонаҳо. Биноҳои истиқоматӣ аз биноҳои маъмурӣ ва маъбадҳо ба кулли фарқ мекунанд. Биноҳои истиқоматӣ аз се-чаҳор [[хона|ҳуҷраҳои]] хурд-хурд, [[саҳни ҳавлӣ]] ва якчанд ҳуҷраи дигар барои маҳфузи анҷому лавозимоти рӯзгор иборат аст, ки тангкӯчаю паскӯчаҳоро ҷудо мекунад. Ин биноҳои истиқоматӣ дар ибтидои бунёд хеле сода будаанд. Бо мурури замон онҳо ҷадидтар мешаванд. Аз боқимондаҳои чӯбҳои пӯсида ва пайи чӯбҳо дар болои лойдевор аён аст, ки хонаҳо ва умуман иморатҳо аз ҳамон вақт бо чуб пӯшонида мешудаанд. Ба ростӣ, хонаҳои ҳозираи тоҷикҳо ба хонасозии ҳамон давра хеле ва хеле монанд аст, вижа ба кӯҳистони мо ва танҳо аз назари эътиқоди андак фарқ мекунад. Раставу дӯконҳои ҳунармандӣ дар наздикии хонаҳои истиқоматӣ ҷойгир шудаанд. [[Оташдон|Оташдонҳо]] барои маъдангудозӣ ҳам ёфт шудааст. Биноҳои маъмурӣ бошанд аз якчанд толорҳои барҳавову даҳлезҳои баробарсамт иборат буда, бештари онҳо дар болои таҳкурсиҳои аз хишти хом сохташуда, дорои ду-се дари даромад ва якчанд тирезаҳои барҳавоянд. Маълум аст, ки меъморони бостонӣ сохти биноро пешакӣ матраҳ мекардаанд. Ҳокимони маҳаллӣ аз ҳамин ҷо халқро идора мекарданд ва ҳатто қарору қоида ҳам қабул мешудааст, ки бо ин муҳр тақвият меёфтанд. Ҳокими мутлақ доштани Саразми бостонӣ аз эҳтимол дур нест.
Саразмиёни бостон дар баробари барзгару ҳунарманд, тоҷиру меъмори замони хеш будан, дар рушди маданияти маънавӣ низ саҳм мегузоранд. Ҳанӯз аз охири ҳазорсолаи IV пеш аз милод дар биноҳои маъмулии саразмиён бузургдошти оташро мебинем, ки баъдан яке аз рукнҳои [[Зардуштия|дини Зардуштӣ]] мегардад. Алъон якчанд маъбад дар Саразм бармало шудааст, ки аз эътиқоду эътимоди мардум дарак медиҳад. Дар маркази фарши толори [[ибодатхона|ибодатхонаҳо]] оташдонҳои чоркунҷа сохта шуда, дар байни он ум ки начандон чуқуре барои барафрӯхтани оташ мавҷуд аст. Аз боқимондаи устухонҳо дар дохили баъзе иморатҳо маълум мешавад, ки қурбон кардани мол аз ҳамон вақт ба ҳукми одат даромадааст. Дар рӯзгори пешина гови муқаддаси турро қурбон мекардаанд.
Тавассути Саразм, ба гуфтаи бостоншиносон, Роҳи Бузург Лоҷувард мегузашт. Ин роҳ асоси яке аз роҳҳои машҳури Роҳи бузурги абрешимро аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон ташкил дод.
Воқеан мардуми Саразм истеъмоли чорвои 1-1,5 соларо меписандидаанд, чаро ки бештари устухонҳои боқимонда шаҳодат медиҳанд. Кишоварзӣ ба сони дигар соҳаҳо дар Саразм то замони заволи он рушд кардааст. Сойи аз болои шаҳр ҷоришуда ба ин мусоидат мекард. Саразмиҳо рустаниҳоеро парвариш мекарданд, ки дар байни онҳо ҷав ва гандум мавқеъи вижаро ишғол менамуданд. Намудҳои олоти деҳқонии Саразм бой нест. Каланди чӯбин, досҳои ҳархела ва шудгори ҷуфтӣ аз эҳтимол дур нест.
Дар масоҳати беш аз 100 га Саразмро бунёд кардаанд ва аҳолии он аз 3000 нафар иборат буда, дар марҳилаи интиҳоӣ, оқибат қариб, ки ба 10000 мерасад. Замони заволи Саразм аниқ аст, аммо сабабаш не. Танҳо ҳадс задан мумкин аст, ки ё аз хушк шудани сойи болои шаҳристон мардум ин ҷоро тарк кардаанд ва ё ҳодисаи табиие ба мисли Шарораи ҳозира онро ба харобазор табдил додаст. Ҳоло баъзе бозёфтҳо дар осорхонаи Саразм маҳфузанд, вале аз сабаби набудани лабаратория ба вайроншавӣ даромадаанд<ref>{{cite web|url=http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|title=Саразм ва Панҷакент/ТВ Сафина|author=|date=|publisher=www.safina.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423005715/http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|archivedate=2016-04-23}}</ref>. Тибқи гуфтаи бостоншиносон дар он замон (ҳазорсолаи IV—III пеш аз милод) Роҳи Бузурги Лоҷувард аз Саразм мегузашт. Баъдтар, дар ибтидои пайдо шудани шаҳрҳои аввалини Осиё, ин роҳи корвонгузар тӯл кашид. Бостоншиноси тоҷик Абдурауф Раззоқов қайд кард, ки ин роҳ баъдтар яке аз роҳҳои машҳури Роҳи абрешим аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон гардидааст.<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author=Sputnik|publisher=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-19}}</ref>.
== Сабабҳои таназзули Саразм ==
Бостоншиносон чунин мешуморанд, ки сабаби хуруҷи мардум аз Саразм хушксолӣ буд. Дар охири ҳазораи 3-уми пеш аз милод офатҳои экологӣ ба баъзе қисматҳои Осиёи Марказӣ таъсир расониданд. Зиндагӣ дар Саразм тақрибан се ҳазор сол пеш хотима ёфта буд. Таърихшиносон тасдиқ мекунанд, ки ин вобаста ба тағйирёбии шароити табиӣ рӯй дода буд. Одамон дар мубориза бо оқибатҳои хушксолӣ малакаи кофӣ надоштанд ва ба кӯҳдоманаҳои назди дарёи Зарафшон кӯчиданд. Ҳамин тавр, шаҳри Панҷакенти қадим эҳё шуд ва баъдтар шаҳрҳои дигари Суғдиёни қадим пайдо шуданд. Дар ин замина Саразм ба таназзул афтод<ref>{{cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author= |date=|publisher=www.tj.sputniknews.ru|accessdate=2020-01-26}}</ref>.
== 5500-солагии Саразм ==
Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[21 сентябр]]и [[соли 2001]] (таҳти № 391) Саразм ҳамчун Маркази ташаккули фарҳанги кишоварзӣ ва эҷодиёти тоҷик мамнӯъгоҳи таърихӣ ва бостоншиносии Саразм эълон карда шуд. Бо кӯшиши бостоншиносон — [[Абдуллоҷон Исҳоқов|А. Исҳоқов]], А. Раззоқов, [[Раҳим Масов|Р. Масов]], Р. Безенвал, А.- П. Франкфорт ва диг., дар давоми солҳои 2000-ум барои пешниҳоди номзадии пешбарӣ кардани ёдгории Саразм ба рӯйхати объектҳои аҳамияти фарҳанги ҷаҳонӣ дошта, дар созмони ЮНЕСКО саҳм гузоштанд. Дар натиҷа, [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ҳамчун «маркази ташаккули фарҳанги қадимаи кишоварзии мардуми тоҷик» ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj"/>.
== Нигаред ==
* [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]]
== Адабиёт ==
* Исаков А. Саразм. — Душанбе, 1991.
* Раззоков Ф. А. Саразм. — Душанбе, 2009
* Раззоков Ф. А. Строительные комплексы древнеземледельческого поселения Саразм в IV—III тыс. до н. э. — СПб.: Невская Книжная Типография, 2016. — 248 с.
== Пайвандҳо ==
; ба забони тоҷикӣ:
* {{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}
* {{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}
* {{cite web|url=http://sadoimardum.tj/i-tisod/i-timoiyot/sarazm-vatani-avvalin-mu-andisoni-osiyoi-miyona/|title=Саразм — ватани аввалин муҳандисони Осиёи Миёна|author=|date=|publisher=www.sadoimardum.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
; ба забони русӣ:
* [http://mirtv.ru/content/view/69171/51/ МТРК «Мир»: Городище Саразм в Таджикистане объявлено историко-археологическим заповедником]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.advantour.com/rus/tajikistan/penjikent/sarazm-settlement.htm Пенджикент — Поселение Саразм]
; ба забони инглисӣ:
* [http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9:2010-02-24-10-08-36&catid=8:2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru/ Site of the ancient settlement of Sarazm] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200108005953/http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9%3A2010-02-24-10-08-36&catid=8%3A2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru%2F |date=2020-01-08 }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]]
7xly9wmxoebqqa02n2meq33cg07ztro
1477629
1477627
2026-06-19T14:00:50Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Таърих */
1477629
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Sarazm, UNESCO.jpg|thumb|Саразм, Юнеско]]
[[Акс:Sarazm-1.jpg|thumb|Саразм]]
[[Акс:Sarazm,area11-1.jpg|thumb|Саразм 11-1]]
[[Акс:Sarazm-3.jpg|thumb|Саразм, намои умумӣ|409x409px]]
'''Шаҳркадаи Саразм''' — яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷӣ [[Осиёи Миёна]] мебошад. Дар болооби [[Зарафшон (рӯд)|Зарафшон]] чор ёдгорӣ ва якчанд нуқоте бо бозёфтҳои ба ҳама зинаҳои давраи биринҷӣ хос буда ошкор шуд. Ин манбаъҳо маҳаллаи Саразм, қабри Зардча Халифа, қабристони Дашти Қозӣ, қабристони Чорбоғ ва ғайра мебошад. Масоҳати густариши ёдгориҳо ва бозёфтҳои номбурда то 140 км қад ва 15-20 км барро фаро гирифтааст. [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.
== Кашфи Саразм ==
{{аввали иқтибос}}«Соли 1976 сокини деҳаи Авазалии шаҳри Панҷакент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ — Ашӯралӣ Тайлонов духтарчаи 8-солаашро ба маркази шаҳр оварда, бо хоҳиши вай барои тамошо ба осорхона меравад. Дар осорхонаи ба номи Рӯдакӣ падар ҳамроҳи духтараш нигораҳоро тамошо мекунад. Ашӯралӣ Тайлонов пас аз дидани нусхаи гаҷии табарчаи биринҷии аз деҳаи Ёрӣ ёфтшуда, изҳор медорад, ки ҳангоми хонасозӣ ӯ низ чунин асбобро ёфтааст ва агар лозим бошад онро ба осорхона туҳфа намояд. Сипас, бостоншинос [[Абдуллоҷон Исҳоқов]] барои овардани табарча ба хонаи он мард меравад ва ҳамин тариқ моҳи сентябри соли 1976 қадимтарин шаҳраки Суғдиён-Саразмро кашф мекунад». {{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
== Номгузорӣ ==
Номгузории Саразм аз калимаи тоҷикии «саризамин» ба вуҷуд омадааст<ref name="tajik-cities">{{cite web|url=http://www.sogdianapamir.tj/tajik-cities/sogd-region/penjikent.html<|title=tajik-cities|author=|date=|publisher=www.sogdianapamir.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Саразм дар соҳили чапи яке аз дарёҳои бузурги [[Осиёи Миёна]] — [[Зарафшон]], дар баландии 910 м аз сатҳи баҳр 15 км аз шаҳри [[Панҷакент]] ва 45 км дуртар аз шаҳри [[Самарқанд]] ҷойгир аст<ref name="tajik-cities"/>. Ба ақидаи барҷастатарин донандаи забони суғдӣ В. А. Литвинский Саразм маънои «Сари замин»-ро дорад.
== Санагузорӣ ==
Саразми бостон ба солҳои 3400 — 2000 п.м. мансуб аст.
== Ҳафриёт ==
Барои илми бостоншиносӣ, умуман барои кулли инсоният кашфи бошишгоҳи Саразм бозёфти беназир будааст. Бояд таъкид кард, ки заҳматҳои нахусткашшофи Саразм [[Абдуллоҷон Исҳоқов|Абдулло Исҳоқиро]] нимаи дуюми солҳои 70 саромад. Бо амри тасодуф пиронсоле як сокини маҳаллӣ бо насаби Тайлонов табарзин меёбад ва пас аз шаш соли андеша оқибат онро ба Исҳоқӣ медиҳад ва сири Саразм рӯшан мешавад. Акнун бахти [[бостоншинос]] механдад ва ковишҳо шурӯъ мегарданд.
Шаҳркадаи Саразм масоҳати умумии 100 гектарро дарбар мегирад. Шаҳри Саразм дорои [[қаср]] ва [[маъбад]], маҳаллаҳо ва кӯчаҳо буд. Саразмиҳо бо [[кишоварзӣ]] ва чорвопарварии хонагӣ машғул буданд. Истеҳсол ва коркарди [[фулузот]] низ хеле инкишоф ёфта буд, [[маъдан|маъданро]] аз [[кон|конҳои]] гирду атроф мегирифтанд. Ҳини ҳафриёт кӯраҳои фулузгудозӣ, [[хумдон|хумдонҳои]] сафолпазӣ ва 150 намуд ашёҳои [[биринҷӣ]] ба монанди [[корд]], [[ханҷар]], [[табарзин]], нӯги [[найза]], муҳри сурбӣ, ашёҳои [[тилло|тиллоӣ]] ва [[нуқра|нуқрагӣ]] ёфт шудаанд. Ҳунари [[заргарӣ]], [[чармгарӣ]], [[ресандагӣ]], [[бофандагӣ]] ва соҳаҳои дигар низ рушд карда буданд. Саразмиҳо бо сокинони ҷанубу шарқии [[Туркманистон]], шимоли [[Эрон]] ва [[Балуҷистон]]у [[Сиистон]] иртиботи фарҳангӣ доштанд. Шаҳркадаи Саразм аввалин мероси таърихии Тоҷикистон аст, ки [[31 июл]]и [[соли 2010]] ба Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии [[ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj">{{cite web|url=http://www.unesco.tj/tg/index/index/pageId/156/|title=Комиссияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои ЮНЕСКО|author=|date=|publisher=www.unesco.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Аз [[соли 1984]] то имрӯз бо навбат Экспедитсияҳои гуногунсоҳа тадқиқот мебаранд. Аз соли 1984 то соли 1997 экспедитсияи Тоҷикистону Фаронса дар ҳайати А. И. Исҳоқов, М. Исоқова, А. Т. Пликова, У. Эшонқулов, А. Р. Раззоқов, С. Бобомуллоев, Г. Р. Каримова, Ш. Ф. Қурбонов (Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва А. Т. Франкфорт, Р. Безенвол, Б. Лионли, Ҷ. Вилкос, М. Казанова, Сиброн Фобиан, Ҷан Десс (Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса) корҳои асосиро оид ба муайянсозии ҳудудҳои бошишгоҳӣ, қабати маданӣ, санъати меъморӣ, намудҳои истеҳсолот, таомулҳои дафнкунӣ, банизомдарории зарфҳои сафолӣ, обёрӣ ва ғайра анҷом доданд. Дар ҳудуди ёдгорӣ 12 хандақи санҷишӣ ковиш гардида, 13 ҳафриёт гузаронида шудааст, ки 55%-и замини ишғолкардаи ин маркази нахустшаҳриро ташкил медиҳад. Соли 1985 олимони Осорхонаи қиёфашиносӣ ва мардумшиносии [[Донишгоҳи Ҳарвард]]<nowiki/>и Амрико Ф. Колва, К. К. Ламберг-Карловский низ дар Саразм корҳои тадқиқотӣ гузаронидаанд<ref>{{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}</ref>.
Дар Саразм олимони машҳур — профессорони Донишгоҳи Ҳарвард, бостоншиносон Ланберг Карловский ва Филим Кол, санъатшиноси маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия, омӯзгори [[Донишгоҳи Сорбонна]] Вероник Шилс, доктори илмҳои таърих аз Ленинград (ҳоло Санкт — Петербург) Ю. А. Заднепровский, Ю. Ф. Буряков — доктори илмҳои таърих, муовини директори Институти археологии Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Пол Бернар — доктори илмҳои таърих, мудири гурӯҳи археологияи Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса, А. Асқаров — аъзо — корреспонденти Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Б. А. Литвинский — академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор, ходими хизматнишондодаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев — муовини директори Институти археологияи Академияи улуми ИҶШС, Б. И. Маршак — мудири сектори Эрмитажи давлатии Санкт — Петербург, доктори илмҳои таърих, Р. М. Масов — доктори илмҳои таърих, академик, Ҷон Клод Горден — бостоншиноси машҳури Фаронса пажӯҳиш гузаронидаанд. Пажӯҳишҳои муштараки намояндагони бостоншиносии Русия, Фаронса, Амрико, Итолиё ва бостоншиносони Тоҷикистон дар тадқиқи мероси қадимтарини ҳалқи тоҷик ҳиссаи бузург мегузоранд<ref>{{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}</ref>.
== Таърих ==
Шаҳрсозӣ дар тамоми сайёраи Замин ҳанӯз дар миёнаи дуюми ҳазораи IV ва ибтидои ҳазораи III қабл аз мелод дар Шумеру [[Акад]] ва [[Миср]]у [[Ҳиндустон]], дар ҳазораи III—II дар Чин, ҳазораи I дар Мезоамерика ва танҳо дар ҳазораи II пеш аз милод дар Аврупои шарқӣ оғоз шудаанд. Ана Саразми Панҷакенти Тоҷикистон ҳам дар охири ҳазораи IV пеш аз милод вобаста ба хамун сол рушд кардаасту инкишоф. Ба чандин далел метавон Саразмро шаҳри қадима чи ки ҳатто пеш аз қадима номид. Вижа, биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфаршшуда, нобаробарии молу мулкӣ, ба табақаҳои иҷтимоӣ ҷудошавии [[ҷомеъа]], савдову [[тиҷорат]], дӯконҳои сонеъӣ, [[кишоварзӣ]], чорводории айлоқӣ ва хонагӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, [[заргарӣ]], бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, сангтарошӣ ва коркарди [[чӯб]] хуллас ҳама чи ки он вақт буд ва ҳоло ҳам ин пешаҳо маъмуланд. Ҳамин аст рукнҳои шаҳрсозӣ, ки хоси [[Осиё]] мебошанд. Аслан наметавонад як қабила бе кумаку дастгирӣ ва мубодилаи таҷрибаи [[қабила|қабилаи]] ғайр ба муддати тӯлонӣ пойдор бимонад. Мавқеъи ҷуғрофии Саразм имкон дод, ки аз қавму қабоили дигар дониши иловагӣ гиранду бо дониши хеш онро синтез кунанд. Инчунин ба пешрафти савдову тиҷорати байни қабилаҳо, ки яке аз роҳҳои марказии он аз Саразм мегузашт, пеш аз ҳама нишонаҳои зерин асос шудаанд: тахассуси байниқабилавӣ, алоҳида рушд кардани кишоварзӣ аз ҳунармандӣ, аммо дар шакли мутамарказ, тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунанда ва васоити истеҳсолот, пешрафти чорводории хонагӣ ва коҳиш ёфтани мавқеъи шикор дар ҷомеъа, азхудкунии сарватҳои табии ва бисёр-бисёр чизи дигар. Ин муҷиб ба он шуда, ки [[Суғд|Суғдзамин]] ҳам ба воситаи Саразми бостонӣ ба роҳи абрешим шомил мегардад.
Аз бозёфтҳои Саразм рушан мешавад, ки лоҷуварди [[Бадахшон]], ақиқи Қайроққум, [[фирӯза|фирӯзаи]] [[Хоразм|Хоразму]] [[Фарғона]], зарфҳои наққошишудаи фарҳанги [[Балуҷистон|Балуҷистону]] [[Систон]]у [[Балх]] тавассути иртиботи тиҷоратӣ ба Саразм ворид гаштаанд. Маҳз саразмиён дар шимолу шарқӣ [[Осиёи Марказӣ]] паҳнкунандагони лоҷуварду маҳсулоти маъданӣ ба ҳисоб мераванд.
Барои халқи тоҷик бошад фахри беинтиҳо ва далели муътамад, ки решаҳои тоҷик то ба куҷо меравад. Пас метавон муддаӣ шуд, ки маҳз мо тоҷикон ба ҷаҳон таммадун додаем ва оғози таммадун аз мулки тоҷик сарчашма мегирад. Солҳои аввали омӯзиши Саразм ақидае роиҷ буд, ки гӯё Саразм аз теппачаҳои начандон калон ва деҳоти аз ҳам дур мураттаб аст, ки ба давраи энеолит рост меояд. Вале тадқикоту омӯзиш ва зери кишти зироатҳо собит кард, ки ин андеша билкул ботил аст. Саразм шаҳр аст на деҳот. Иқлими мусоид, шароити қулай, боду ҳавои соз мардуми нахустро дар Саразм сарҷамъ кард. Инчунин барои ба роҳ мондани саноати сабуку вазнин кӯҳҳои Зарафшон ҳам созгор будааст. Ҳамчунин бозёфтҳои Саразм либосҳои пашмӣ ва дастгоҳҳои бофандагӣ, [[сӯзан|сӯзанҳо]] аз [[санг|сангу]] [[устухон]], [[кӯза|кӯзаву кӯзачаҳои]] [[сафол|сафолӣ]], коркарди қурғошиму қалъагӣ ки истакону зарфҳо, [[муҳр]] аз он омода мешуданд, аз мис олотҳои рӯзгор [[корд]], [[табар]], [[тир]] бар тақвияти суханҳои мо далеланд. Синони пайкон, ки аз сангу [[мис|мису]] [[биринҷӣ]] бо тароҳҳои гуногун сохта шудаанд, аз гароиш доштани мардуми онвақта ба [[шикор]] гувоҳӣ медиҳад. Аммо бо мурури замон ҳине ки [[чорводорӣ]] рушд мекунад, шикор ба шуғл табдил меёбаду бас, ки то ҳол маъмул аст.
=== Маликаи Саразм ===
[[Акс:National Museum of Antiquities in Dushanbe 01.jpg|thumb|Бозмондаҳои «Маликаи Саразм» дар Осорхонаи бостонии Тоҷикистон, Душанбе]]
Яке аз бозёфтҳои нодири аз ҳафриёт пайдошуда ҷасади «Маликаи Саразм» мебошад. Доир ба ин масъала [[доктори илми таърих]] [[Саидмурод Бобомуллоев]] маълумот дод.
Бино ба гуфти ӯ {{аввали иқтибос}}Қабри малика [[соли 1983]] кашф гардид. Баъдан аз тарафи антрополог Телман Хоҷаев муайян карда шуд, ки ин бону 23-сола буда, як фарзанд таваллуд кардааст ва қадаш 1 метру 65 сантиметр мебошад. Малика барои он гуфтем, ки ҳамроҳаш 49 [[муҳра|муҳраи]] [[тилло|тиллоӣ]] ва бештар аз 4,5 кило сангҳои лоҷувард, ақиқ, инчунин ҳайкалчаи гилӣ ва як оинаи биринҷӣ дафн шуда буд. Ҳамаи ин далели он аст, ки ин бону дар ҷамъият нуфузи баланд дошт. Азбаски давраи модаршоҳӣ буд, аз ин хотир малика гуфтанд.{{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
Модар будани «маликаи Саразм» собит шудааст. Ба хок супоридани майит ҳам аҷиб мебошад. Ба он гунае ки [[тифл]] дар батни [[модар]] ҷойгир мешавад, ба ҳамон гуна ӯро [[дафн]] мекардаанд. Кадом малика беороишот аст? Вале чун реҳлат кард, ҷавоҳиру ороишот ҳам ҳамроҳи соҳибаш ба хок мерафтааст. Яъне номгӯи ороишоти Малика ин муҷассамаи худи ӯ аз [[гил]], гарданбанди [[тилло|тиллоӣ]], шаббаххо аз фирӯзаву лоҷувард, [[оҳаксанг|оҳаксангу]] [[ақиқ|ақиқу]] [[нуқра]]. Сафедаву упо ва ойина ин ҷиҳози ороишии Малика будаанд. Аммо бино бар ривоятҳо арвоҳи «Маликаи Саразм» баъзан — баъзан шабона дар шаҳристон сайр мекунад. Инро ба кофтуковҳо рабт медиҳанд.
=== Саразми бостон ===
Саразм чор давраи чандҳазорсолиро гузаронидааст. Аз руйи [[девор|деворҳои]] пайдошуда шаҳр аз чор қабат иборат аст, ки фосила байни ҳар давра беш аз ҳазорсолист. Ва тавре мушоҳида мешавад аз як давра ба давраи дигар иморатсози замонавӣ шудааст.
Таҷрибаи чандинсолаи гирдоварда дар сохтани нахустшаҳри гетӣ мусоидат кардааст. Шаҳркадаи Саразм нақшаи муайяне надошт ва гирди он бо [[девор|деворҳои]] дифоъи муҳофизат намешуд. Зеро аз ҳасму аду хавф набуд. Ҷангу лашкаркашӣ дар натиҷаи рақобат баъдтар сар мезанад. Саразм дар айёми шаклгирӣ масоҳати беҳад калонро ишғол мекардааст. [[Шаҳр]] чунон сохта шудааст, ки дар замони ҳозира ҳам дар бунёди шаҳрҳо ин омилҳо ба инобат гирифта мешаванд. Биноҳои истиқоматӣ, биноҳои маъмурӣ ва ибодатхонаҳо. Биноҳои истиқоматӣ аз биноҳои маъмурӣ ва маъбадҳо ба кулли фарқ мекунанд. Биноҳои истиқоматӣ аз се-чаҳор [[хона|ҳуҷраҳои]] хурд-хурд, [[саҳни ҳавлӣ]] ва якчанд ҳуҷраи дигар барои маҳфузи анҷому лавозимоти рӯзгор иборат аст, ки тангкӯчаю паскӯчаҳоро ҷудо мекунад. Ин биноҳои истиқоматӣ дар ибтидои бунёд хеле сода будаанд. Бо мурури замон онҳо ҷадидтар мешаванд. Аз боқимондаҳои чӯбҳои пӯсида ва пайи чӯбҳо дар болои лойдевор аён аст, ки хонаҳо ва умуман иморатҳо аз ҳамон вақт бо чуб пӯшонида мешудаанд. Ба ростӣ, хонаҳои ҳозираи тоҷикҳо ба хонасозии ҳамон давра хеле ва хеле монанд аст, вижа ба кӯҳистони мо ва танҳо аз назари эътиқоди андак фарқ мекунад. Раставу дӯконҳои ҳунармандӣ дар наздикии хонаҳои истиқоматӣ ҷойгир шудаанд. [[Оташдон|Оташдонҳо]] барои маъдангудозӣ ҳам ёфт шудааст. Биноҳои маъмурӣ бошанд аз якчанд толорҳои барҳавову даҳлезҳои баробарсамт иборат буда, бештари онҳо дар болои таҳкурсиҳои аз хишти хом сохташуда, дорои ду-се дари даромад ва якчанд тирезаҳои барҳавоянд. Маълум аст, ки меъморони бостонӣ сохти биноро пешакӣ матраҳ мекардаанд. Ҳокимони маҳаллӣ аз ҳамин ҷо халқро идора мекарданд ва ҳатто қарору қоида ҳам қабул мешудааст, ки бо ин муҳр тақвият меёфтанд. Ҳокими мутлақ доштани Саразми бостонӣ аз эҳтимол дур нест.
Саразмиёни бостон дар баробари барзгару ҳунарманд, тоҷиру меъмори замони хеш будан, дар рушди маданияти маънавӣ низ саҳм мегузоранд. Ҳанӯз аз охири ҳазорсолаи IV пеш аз милод дар биноҳои маъмулии саразмиён бузургдошти оташро мебинем, ки баъдан яке аз рукнҳои [[Зардуштия|дини Зардуштӣ]] мегардад. Алъон якчанд маъбад дар Саразм бармало шудааст, ки аз эътиқоду эътимоди мардум дарак медиҳад. Дар маркази фарши толори [[ибодатхона|ибодатхонаҳо]] оташдонҳои чоркунҷа сохта шуда, дар байни он ум ки начандон чуқуре барои барафрӯхтани оташ мавҷуд аст. Аз боқимондаи устухонҳо дар дохили баъзе иморатҳо маълум мешавад, ки қурбон кардани мол аз ҳамон вақт ба ҳукми одат даромадааст. Дар рӯзгори пешина гови муқаддаси турро қурбон мекардаанд.
Тавассути Саразм, ба гуфтаи бостоншиносон, Роҳи Бузург Лоҷувард мегузашт. Ин роҳ асоси яке аз роҳҳои машҳури Роҳи бузурги абрешимро аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон ташкил дод.
Воқеан мардуми Саразм истеъмоли чорвои 1-1,5 соларо меписандидаанд, чаро ки бештари устухонҳои боқимонда шаҳодат медиҳанд. Кишоварзӣ ба сони дигар соҳаҳо дар Саразм то замони заволи он рушд кардааст. Сойи аз болои шаҳр ҷоришуда ба ин мусоидат мекард. Саразмиҳо рустаниҳоеро парвариш мекарданд, ки дар байни онҳо ҷав ва гандум мавқеъи вижаро ишғол менамуданд. Намудҳои олоти деҳқонии Саразм бой нест. Каланди чӯбин, досҳои ҳархела ва шудгори ҷуфтӣ аз эҳтимол дур нест.
Дар масоҳати беш аз 100 га Саразмро бунёд кардаанд ва аҳолии он аз 3000 нафар иборат буда, дар марҳилаи интиҳоӣ, оқибат қариб, ки ба 10000 мерасад. Замони заволи Саразм аниқ аст, аммо сабабаш не. Танҳо ҳадс задан мумкин аст, ки ё аз хушк шудани сойи болои шаҳристон мардум ин ҷоро тарк кардаанд ва ё ҳодисаи табиие ба мисли Шарораи ҳозира онро ба харобазор табдил додаст. Ҳоло баъзе бозёфтҳо дар осорхонаи Саразм маҳфузанд, вале аз сабаби набудани лабаратория ба вайроншавӣ даромадаанд<ref>{{cite web|url=http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|title=Саразм ва Панҷакент/ТВ Сафина|author=|date=|publisher=www.safina.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423005715/http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|archivedate=2016-04-23}}</ref>. Тибқи гуфтаи бостоншиносон дар он замон (ҳазорсолаи IV—III пеш аз милод) Роҳи Бузурги Лоҷувард аз Саразм мегузашт. Баъдтар, дар ибтидои пайдо шудани шаҳрҳои аввалини Осиё, ин роҳи корвонгузар тӯл кашид. Бостоншиноси тоҷик Абдурауф Раззоқов қайд кард, ки ин роҳ баъдтар яке аз роҳҳои машҳури Роҳи абрешим аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон гардидааст.<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author=Sputnik|publisher=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-19}}</ref>.
== Сабабҳои таназзули Саразм ==
Бостоншиносон чунин мешуморанд, ки сабаби хуруҷи мардум аз Саразм хушксолӣ буд. Дар охири ҳазораи 3-уми пеш аз милод офатҳои экологӣ ба баъзе қисматҳои Осиёи Марказӣ таъсир расониданд. Зиндагӣ дар Саразм тақрибан се ҳазор сол пеш хотима ёфта буд. Таърихшиносон тасдиқ мекунанд, ки ин вобаста ба тағйирёбии шароити табиӣ рӯй дода буд. Одамон дар мубориза бо оқибатҳои хушксолӣ малакаи кофӣ надоштанд ва ба кӯҳдоманаҳои назди дарёи Зарафшон кӯчиданд. Ҳамин тавр, шаҳри Панҷакенти қадим эҳё шуд ва баъдтар шаҳрҳои дигари Суғдиёни қадим пайдо шуданд. Дар ин замина Саразм ба таназзул афтод<ref>{{cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author= |date=|publisher=www.tj.sputniknews.ru|accessdate=2020-01-26}}</ref>.
== 5500-солагии Саразм ==
Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[21 сентябр]]и [[соли 2001]] (таҳти № 391) Саразм ҳамчун Маркази ташаккули фарҳанги кишоварзӣ ва эҷодиёти тоҷик мамнӯъгоҳи таърихӣ ва бостоншиносии Саразм эълон карда шуд. Бо кӯшиши бостоншиносон — [[Абдуллоҷон Исҳоқов|А. Исҳоқов]], А. Раззоқов, [[Раҳим Масов|Р. Масов]], Р. Безенвал, А.- П. Франкфорт ва диг., дар давоми солҳои 2000-ум барои пешниҳоди номзадии пешбарӣ кардани ёдгории Саразм ба рӯйхати объектҳои аҳамияти фарҳанги ҷаҳонӣ дошта, дар созмони ЮНЕСКО саҳм гузоштанд. Дар натиҷа, [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ҳамчун «маркази ташаккули фарҳанги қадимаи кишоварзии мардуми тоҷик» ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj"/>.
== Нигаред ==
* [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]]
== Адабиёт ==
* Исаков А. Саразм. — Душанбе, 1991.
* Раззоков Ф. А. Саразм. — Душанбе, 2009
* Раззоков Ф. А. Строительные комплексы древнеземледельческого поселения Саразм в IV—III тыс. до н. э. — СПб.: Невская Книжная Типография, 2016. — 248 с.
== Пайвандҳо ==
; ба забони тоҷикӣ:
* {{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}
* {{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}
* {{cite web|url=http://sadoimardum.tj/i-tisod/i-timoiyot/sarazm-vatani-avvalin-mu-andisoni-osiyoi-miyona/|title=Саразм — ватани аввалин муҳандисони Осиёи Миёна|author=|date=|publisher=www.sadoimardum.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
; ба забони русӣ:
* [http://mirtv.ru/content/view/69171/51/ МТРК «Мир»: Городище Саразм в Таджикистане объявлено историко-археологическим заповедником]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.advantour.com/rus/tajikistan/penjikent/sarazm-settlement.htm Пенджикент — Поселение Саразм]
; ба забони инглисӣ:
* [http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9:2010-02-24-10-08-36&catid=8:2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru/ Site of the ancient settlement of Sarazm] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200108005953/http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9%3A2010-02-24-10-08-36&catid=8%3A2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru%2F |date=2020-01-08 }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]]
0ishoz2swkl02syn3i5hqac266jy5pc
1477632
1477629
2026-06-19T14:02:27Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Маликаи Саразм */
1477632
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Sarazm, UNESCO.jpg|thumb|Саразм, Юнеско]]
[[Акс:Sarazm-1.jpg|thumb|Саразм]]
[[Акс:Sarazm,area11-1.jpg|thumb|Саразм 11-1]]
[[Акс:Sarazm-3.jpg|thumb|Саразм, намои умумӣ|409x409px]]
'''Шаҳркадаи Саразм''' — яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷӣ [[Осиёи Миёна]] мебошад. Дар болооби [[Зарафшон (рӯд)|Зарафшон]] чор ёдгорӣ ва якчанд нуқоте бо бозёфтҳои ба ҳама зинаҳои давраи биринҷӣ хос буда ошкор шуд. Ин манбаъҳо маҳаллаи Саразм, қабри Зардча Халифа, қабристони Дашти Қозӣ, қабристони Чорбоғ ва ғайра мебошад. Масоҳати густариши ёдгориҳо ва бозёфтҳои номбурда то 140 км қад ва 15-20 км барро фаро гирифтааст. [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.
== Кашфи Саразм ==
{{аввали иқтибос}}«Соли 1976 сокини деҳаи Авазалии шаҳри Панҷакент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ — Ашӯралӣ Тайлонов духтарчаи 8-солаашро ба маркази шаҳр оварда, бо хоҳиши вай барои тамошо ба осорхона меравад. Дар осорхонаи ба номи Рӯдакӣ падар ҳамроҳи духтараш нигораҳоро тамошо мекунад. Ашӯралӣ Тайлонов пас аз дидани нусхаи гаҷии табарчаи биринҷии аз деҳаи Ёрӣ ёфтшуда, изҳор медорад, ки ҳангоми хонасозӣ ӯ низ чунин асбобро ёфтааст ва агар лозим бошад онро ба осорхона туҳфа намояд. Сипас, бостоншинос [[Абдуллоҷон Исҳоқов]] барои овардани табарча ба хонаи он мард меравад ва ҳамин тариқ моҳи сентябри соли 1976 қадимтарин шаҳраки Суғдиён-Саразмро кашф мекунад». {{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
== Номгузорӣ ==
Номгузории Саразм аз калимаи тоҷикии «саризамин» ба вуҷуд омадааст<ref name="tajik-cities">{{cite web|url=http://www.sogdianapamir.tj/tajik-cities/sogd-region/penjikent.html<|title=tajik-cities|author=|date=|publisher=www.sogdianapamir.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Саразм дар соҳили чапи яке аз дарёҳои бузурги [[Осиёи Миёна]] — [[Зарафшон]], дар баландии 910 м аз сатҳи баҳр 15 км аз шаҳри [[Панҷакент]] ва 45 км дуртар аз шаҳри [[Самарқанд]] ҷойгир аст<ref name="tajik-cities"/>. Ба ақидаи барҷастатарин донандаи забони суғдӣ В. А. Литвинский Саразм маънои «Сари замин»-ро дорад.
== Санагузорӣ ==
Саразми бостон ба солҳои 3400 — 2000 п.м. мансуб аст.
== Ҳафриёт ==
Барои илми бостоншиносӣ, умуман барои кулли инсоният кашфи бошишгоҳи Саразм бозёфти беназир будааст. Бояд таъкид кард, ки заҳматҳои нахусткашшофи Саразм [[Абдуллоҷон Исҳоқов|Абдулло Исҳоқиро]] нимаи дуюми солҳои 70 саромад. Бо амри тасодуф пиронсоле як сокини маҳаллӣ бо насаби Тайлонов табарзин меёбад ва пас аз шаш соли андеша оқибат онро ба Исҳоқӣ медиҳад ва сири Саразм рӯшан мешавад. Акнун бахти [[бостоншинос]] механдад ва ковишҳо шурӯъ мегарданд.
Шаҳркадаи Саразм масоҳати умумии 100 гектарро дарбар мегирад. Шаҳри Саразм дорои [[қаср]] ва [[маъбад]], маҳаллаҳо ва кӯчаҳо буд. Саразмиҳо бо [[кишоварзӣ]] ва чорвопарварии хонагӣ машғул буданд. Истеҳсол ва коркарди [[фулузот]] низ хеле инкишоф ёфта буд, [[маъдан|маъданро]] аз [[кон|конҳои]] гирду атроф мегирифтанд. Ҳини ҳафриёт кӯраҳои фулузгудозӣ, [[хумдон|хумдонҳои]] сафолпазӣ ва 150 намуд ашёҳои [[биринҷӣ]] ба монанди [[корд]], [[ханҷар]], [[табарзин]], нӯги [[найза]], муҳри сурбӣ, ашёҳои [[тилло|тиллоӣ]] ва [[нуқра|нуқрагӣ]] ёфт шудаанд. Ҳунари [[заргарӣ]], [[чармгарӣ]], [[ресандагӣ]], [[бофандагӣ]] ва соҳаҳои дигар низ рушд карда буданд. Саразмиҳо бо сокинони ҷанубу шарқии [[Туркманистон]], шимоли [[Эрон]] ва [[Балуҷистон]]у [[Сиистон]] иртиботи фарҳангӣ доштанд. Шаҳркадаи Саразм аввалин мероси таърихии Тоҷикистон аст, ки [[31 июл]]и [[соли 2010]] ба Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии [[ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj">{{cite web|url=http://www.unesco.tj/tg/index/index/pageId/156/|title=Комиссияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои ЮНЕСКО|author=|date=|publisher=www.unesco.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Аз [[соли 1984]] то имрӯз бо навбат Экспедитсияҳои гуногунсоҳа тадқиқот мебаранд. Аз соли 1984 то соли 1997 экспедитсияи Тоҷикистону Фаронса дар ҳайати А. И. Исҳоқов, М. Исоқова, А. Т. Пликова, У. Эшонқулов, А. Р. Раззоқов, С. Бобомуллоев, Г. Р. Каримова, Ш. Ф. Қурбонов (Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва А. Т. Франкфорт, Р. Безенвол, Б. Лионли, Ҷ. Вилкос, М. Казанова, Сиброн Фобиан, Ҷан Десс (Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса) корҳои асосиро оид ба муайянсозии ҳудудҳои бошишгоҳӣ, қабати маданӣ, санъати меъморӣ, намудҳои истеҳсолот, таомулҳои дафнкунӣ, банизомдарории зарфҳои сафолӣ, обёрӣ ва ғайра анҷом доданд. Дар ҳудуди ёдгорӣ 12 хандақи санҷишӣ ковиш гардида, 13 ҳафриёт гузаронида шудааст, ки 55%-и замини ишғолкардаи ин маркази нахустшаҳриро ташкил медиҳад. Соли 1985 олимони Осорхонаи қиёфашиносӣ ва мардумшиносии [[Донишгоҳи Ҳарвард]]<nowiki/>и Амрико Ф. Колва, К. К. Ламберг-Карловский низ дар Саразм корҳои тадқиқотӣ гузаронидаанд<ref>{{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}</ref>.
Дар Саразм олимони машҳур — профессорони Донишгоҳи Ҳарвард, бостоншиносон Ланберг Карловский ва Филим Кол, санъатшиноси маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия, омӯзгори [[Донишгоҳи Сорбонна]] Вероник Шилс, доктори илмҳои таърих аз Ленинград (ҳоло Санкт — Петербург) Ю. А. Заднепровский, Ю. Ф. Буряков — доктори илмҳои таърих, муовини директори Институти археологии Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Пол Бернар — доктори илмҳои таърих, мудири гурӯҳи археологияи Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса, А. Асқаров — аъзо — корреспонденти Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Б. А. Литвинский — академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор, ходими хизматнишондодаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев — муовини директори Институти археологияи Академияи улуми ИҶШС, Б. И. Маршак — мудири сектори Эрмитажи давлатии Санкт — Петербург, доктори илмҳои таърих, Р. М. Масов — доктори илмҳои таърих, академик, Ҷон Клод Горден — бостоншиноси машҳури Фаронса пажӯҳиш гузаронидаанд. Пажӯҳишҳои муштараки намояндагони бостоншиносии Русия, Фаронса, Амрико, Итолиё ва бостоншиносони Тоҷикистон дар тадқиқи мероси қадимтарини ҳалқи тоҷик ҳиссаи бузург мегузоранд<ref>{{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}</ref>.
== Таърих ==
Шаҳрсозӣ дар тамоми сайёраи Замин ҳанӯз дар миёнаи дуюми ҳазораи IV ва ибтидои ҳазораи III қабл аз мелод дар Шумеру [[Акад]] ва [[Миср]]у [[Ҳиндустон]], дар ҳазораи III—II дар Чин, ҳазораи I дар Мезоамерика ва танҳо дар ҳазораи II пеш аз милод дар Аврупои шарқӣ оғоз шудаанд. Ана Саразми Панҷакенти Тоҷикистон ҳам дар охири ҳазораи IV пеш аз милод вобаста ба хамун сол рушд кардаасту инкишоф. Ба чандин далел метавон Саразмро шаҳри қадима чи ки ҳатто пеш аз қадима номид. Вижа, биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфаршшуда, нобаробарии молу мулкӣ, ба табақаҳои иҷтимоӣ ҷудошавии [[ҷомеъа]], савдову [[тиҷорат]], дӯконҳои сонеъӣ, [[кишоварзӣ]], чорводории айлоқӣ ва хонагӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, [[заргарӣ]], бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, сангтарошӣ ва коркарди [[чӯб]] хуллас ҳама чи ки он вақт буд ва ҳоло ҳам ин пешаҳо маъмуланд. Ҳамин аст рукнҳои шаҳрсозӣ, ки хоси [[Осиё]] мебошанд. Аслан наметавонад як қабила бе кумаку дастгирӣ ва мубодилаи таҷрибаи [[қабила|қабилаи]] ғайр ба муддати тӯлонӣ пойдор бимонад. Мавқеъи ҷуғрофии Саразм имкон дод, ки аз қавму қабоили дигар дониши иловагӣ гиранду бо дониши хеш онро синтез кунанд. Инчунин ба пешрафти савдову тиҷорати байни қабилаҳо, ки яке аз роҳҳои марказии он аз Саразм мегузашт, пеш аз ҳама нишонаҳои зерин асос шудаанд: тахассуси байниқабилавӣ, алоҳида рушд кардани кишоварзӣ аз ҳунармандӣ, аммо дар шакли мутамарказ, тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунанда ва васоити истеҳсолот, пешрафти чорводории хонагӣ ва коҳиш ёфтани мавқеъи шикор дар ҷомеъа, азхудкунии сарватҳои табии ва бисёр-бисёр чизи дигар. Ин муҷиб ба он шуда, ки [[Суғд|Суғдзамин]] ҳам ба воситаи Саразми бостонӣ ба роҳи абрешим шомил мегардад.
Аз бозёфтҳои Саразм рушан мешавад, ки лоҷуварди [[Бадахшон]], ақиқи Қайроққум, [[фирӯза|фирӯзаи]] [[Хоразм|Хоразму]] [[Фарғона]], зарфҳои наққошишудаи фарҳанги [[Балуҷистон|Балуҷистону]] [[Систон]]у [[Балх]] тавассути иртиботи тиҷоратӣ ба Саразм ворид гаштаанд. Маҳз саразмиён дар шимолу шарқӣ [[Осиёи Марказӣ]] паҳнкунандагони лоҷуварду маҳсулоти маъданӣ ба ҳисоб мераванд.
Барои халқи тоҷик бошад фахри беинтиҳо ва далели муътамад, ки решаҳои тоҷик то ба куҷо меравад. Пас метавон муддаӣ шуд, ки маҳз мо тоҷикон ба ҷаҳон таммадун додаем ва оғози таммадун аз мулки тоҷик сарчашма мегирад. Солҳои аввали омӯзиши Саразм ақидае роиҷ буд, ки гӯё Саразм аз теппачаҳои начандон калон ва деҳоти аз ҳам дур мураттаб аст, ки ба давраи энеолит рост меояд. Вале тадқикоту омӯзиш ва зери кишти зироатҳо собит кард, ки ин андеша билкул ботил аст. Саразм шаҳр аст на деҳот. Иқлими мусоид, шароити қулай, боду ҳавои соз мардуми нахустро дар Саразм сарҷамъ кард. Инчунин барои ба роҳ мондани саноати сабуку вазнин кӯҳҳои Зарафшон ҳам созгор будааст. Ҳамчунин бозёфтҳои Саразм либосҳои пашмӣ ва дастгоҳҳои бофандагӣ, [[сӯзан|сӯзанҳо]] аз [[санг|сангу]] [[устухон]], [[кӯза|кӯзаву кӯзачаҳои]] [[сафол|сафолӣ]], коркарди қурғошиму қалъагӣ ки истакону зарфҳо, [[муҳр]] аз он омода мешуданд, аз мис олотҳои рӯзгор [[корд]], [[табар]], [[тир]] бар тақвияти суханҳои мо далеланд. Синони пайкон, ки аз сангу [[мис|мису]] [[биринҷӣ]] бо тароҳҳои гуногун сохта шудаанд, аз гароиш доштани мардуми онвақта ба [[шикор]] гувоҳӣ медиҳад. Аммо бо мурури замон ҳине ки [[чорводорӣ]] рушд мекунад, шикор ба шуғл табдил меёбаду бас, ки то ҳол маъмул аст.
=== Маликаи Саразм ===
[[Акс:National Museum of Antiquities in Dushanbe 01.jpg|thumb|Бозмондаҳои «Маликаи Саразм» дар Осорхонаи бостонии Тоҷикистон, Душанбе]]
Яке аз бозёфтҳои нодири аз ҳафриёт пайдошуда ҷасади «Маликаи Саразм» мебошад. Доир ба ин масъала доктори илми таърих [[Саидмурод Бобомуллоев]] маълумот дод.
Бино ба гуфти ӯ {{аввали иқтибос}}Қабри малика [[соли 1983]] кашф гардид. Баъдан аз тарафи антрополог Телман Хоҷаев муайян карда шуд, ки ин бону 23-сола буда, як фарзанд таваллуд кардааст ва қадаш 1 метру 65 сантиметр мебошад. Малика барои он гуфтем, ки ҳамроҳаш 49 [[муҳра|муҳраи]] [[тилло|тиллоӣ]] ва бештар аз 4,5 кило сангҳои лоҷувард, ақиқ, инчунин ҳайкалчаи гилӣ ва як оинаи биринҷӣ дафн шуда буд. Ҳамаи ин далели он аст, ки ин бону дар ҷамъият нуфузи баланд дошт. Азбаски давраи модаршоҳӣ буд, аз ин хотир Малика гуфтанд.{{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
Модар будани «маликаи Саразм» собит шудааст. Ба хок супоридани майит ҳам аҷиб мебошад. Ба он гунае ки [[тифл]] дар батни [[модар]] ҷойгир мешавад, ба ҳамон гуна ӯро [[дафн]] мекардаанд. Кадом малика беороишот аст? Вале чун реҳлат кард, ҷавоҳиру ороишот ҳам ҳамроҳи соҳибаш ба хок мерафтааст. Яъне номгӯи ороишоти Малика ин муҷассамаи худи ӯ аз [[гил]], гарданбанди [[тилло|тиллоӣ]], шаббаххо аз фирӯзаву лоҷувард, [[оҳаксанг|оҳаксангу]] [[ақиқ|ақиқу]] [[нуқра]]. Сафедаву упо ва ойина ин ҷиҳози ороишии Малика будаанд. Аммо бино бар ривоятҳо арвоҳи «Маликаи Саразм» баъзан — баъзан шабона дар шаҳристон сайр мекунад. Инро ба кофтуковҳо рабт медиҳанд.
=== Саразми бостон ===
Саразм чор давраи чандҳазорсолиро гузаронидааст. Аз руйи [[девор|деворҳои]] пайдошуда шаҳр аз чор қабат иборат аст, ки фосила байни ҳар давра беш аз ҳазорсолист. Ва тавре мушоҳида мешавад аз як давра ба давраи дигар иморатсози замонавӣ шудааст.
Таҷрибаи чандинсолаи гирдоварда дар сохтани нахустшаҳри гетӣ мусоидат кардааст. Шаҳркадаи Саразм нақшаи муайяне надошт ва гирди он бо [[девор|деворҳои]] дифоъи муҳофизат намешуд. Зеро аз ҳасму аду хавф набуд. Ҷангу лашкаркашӣ дар натиҷаи рақобат баъдтар сар мезанад. Саразм дар айёми шаклгирӣ масоҳати беҳад калонро ишғол мекардааст. [[Шаҳр]] чунон сохта шудааст, ки дар замони ҳозира ҳам дар бунёди шаҳрҳо ин омилҳо ба инобат гирифта мешаванд. Биноҳои истиқоматӣ, биноҳои маъмурӣ ва ибодатхонаҳо. Биноҳои истиқоматӣ аз биноҳои маъмурӣ ва маъбадҳо ба кулли фарқ мекунанд. Биноҳои истиқоматӣ аз се-чаҳор [[хона|ҳуҷраҳои]] хурд-хурд, [[саҳни ҳавлӣ]] ва якчанд ҳуҷраи дигар барои маҳфузи анҷому лавозимоти рӯзгор иборат аст, ки тангкӯчаю паскӯчаҳоро ҷудо мекунад. Ин биноҳои истиқоматӣ дар ибтидои бунёд хеле сода будаанд. Бо мурури замон онҳо ҷадидтар мешаванд. Аз боқимондаҳои чӯбҳои пӯсида ва пайи чӯбҳо дар болои лойдевор аён аст, ки хонаҳо ва умуман иморатҳо аз ҳамон вақт бо чуб пӯшонида мешудаанд. Ба ростӣ, хонаҳои ҳозираи тоҷикҳо ба хонасозии ҳамон давра хеле ва хеле монанд аст, вижа ба кӯҳистони мо ва танҳо аз назари эътиқоди андак фарқ мекунад. Раставу дӯконҳои ҳунармандӣ дар наздикии хонаҳои истиқоматӣ ҷойгир шудаанд. [[Оташдон|Оташдонҳо]] барои маъдангудозӣ ҳам ёфт шудааст. Биноҳои маъмурӣ бошанд аз якчанд толорҳои барҳавову даҳлезҳои баробарсамт иборат буда, бештари онҳо дар болои таҳкурсиҳои аз хишти хом сохташуда, дорои ду-се дари даромад ва якчанд тирезаҳои барҳавоянд. Маълум аст, ки меъморони бостонӣ сохти биноро пешакӣ матраҳ мекардаанд. Ҳокимони маҳаллӣ аз ҳамин ҷо халқро идора мекарданд ва ҳатто қарору қоида ҳам қабул мешудааст, ки бо ин муҳр тақвият меёфтанд. Ҳокими мутлақ доштани Саразми бостонӣ аз эҳтимол дур нест.
Саразмиёни бостон дар баробари барзгару ҳунарманд, тоҷиру меъмори замони хеш будан, дар рушди маданияти маънавӣ низ саҳм мегузоранд. Ҳанӯз аз охири ҳазорсолаи IV пеш аз милод дар биноҳои маъмулии саразмиён бузургдошти оташро мебинем, ки баъдан яке аз рукнҳои [[Зардуштия|дини Зардуштӣ]] мегардад. Алъон якчанд маъбад дар Саразм бармало шудааст, ки аз эътиқоду эътимоди мардум дарак медиҳад. Дар маркази фарши толори [[ибодатхона|ибодатхонаҳо]] оташдонҳои чоркунҷа сохта шуда, дар байни он ум ки начандон чуқуре барои барафрӯхтани оташ мавҷуд аст. Аз боқимондаи устухонҳо дар дохили баъзе иморатҳо маълум мешавад, ки қурбон кардани мол аз ҳамон вақт ба ҳукми одат даромадааст. Дар рӯзгори пешина гови муқаддаси турро қурбон мекардаанд.
Тавассути Саразм, ба гуфтаи бостоншиносон, Роҳи Бузург Лоҷувард мегузашт. Ин роҳ асоси яке аз роҳҳои машҳури Роҳи бузурги абрешимро аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон ташкил дод.
Воқеан мардуми Саразм истеъмоли чорвои 1-1,5 соларо меписандидаанд, чаро ки бештари устухонҳои боқимонда шаҳодат медиҳанд. Кишоварзӣ ба сони дигар соҳаҳо дар Саразм то замони заволи он рушд кардааст. Сойи аз болои шаҳр ҷоришуда ба ин мусоидат мекард. Саразмиҳо рустаниҳоеро парвариш мекарданд, ки дар байни онҳо ҷав ва гандум мавқеъи вижаро ишғол менамуданд. Намудҳои олоти деҳқонии Саразм бой нест. Каланди чӯбин, досҳои ҳархела ва шудгори ҷуфтӣ аз эҳтимол дур нест.
Дар масоҳати беш аз 100 га Саразмро бунёд кардаанд ва аҳолии он аз 3000 нафар иборат буда, дар марҳилаи интиҳоӣ, оқибат қариб, ки ба 10000 мерасад. Замони заволи Саразм аниқ аст, аммо сабабаш не. Танҳо ҳадс задан мумкин аст, ки ё аз хушк шудани сойи болои шаҳристон мардум ин ҷоро тарк кардаанд ва ё ҳодисаи табиие ба мисли Шарораи ҳозира онро ба харобазор табдил додаст. Ҳоло баъзе бозёфтҳо дар осорхонаи Саразм маҳфузанд, вале аз сабаби набудани лабаратория ба вайроншавӣ даромадаанд<ref>{{cite web|url=http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|title=Саразм ва Панҷакент/ТВ Сафина|author=|date=|publisher=www.safina.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423005715/http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|archivedate=2016-04-23}}</ref>. Тибқи гуфтаи бостоншиносон дар он замон (ҳазорсолаи IV—III пеш аз милод) Роҳи Бузурги Лоҷувард аз Саразм мегузашт. Баъдтар, дар ибтидои пайдо шудани шаҳрҳои аввалини Осиё, ин роҳи корвонгузар тӯл кашид. Бостоншиноси тоҷик Абдурауф Раззоқов қайд кард, ки ин роҳ баъдтар яке аз роҳҳои машҳури Роҳи абрешим аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон гардидааст.<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author=Sputnik|publisher=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-19}}</ref>.
== Сабабҳои таназзули Саразм ==
Бостоншиносон чунин мешуморанд, ки сабаби хуруҷи мардум аз Саразм хушксолӣ буд. Дар охири ҳазораи 3-уми пеш аз милод офатҳои экологӣ ба баъзе қисматҳои Осиёи Марказӣ таъсир расониданд. Зиндагӣ дар Саразм тақрибан се ҳазор сол пеш хотима ёфта буд. Таърихшиносон тасдиқ мекунанд, ки ин вобаста ба тағйирёбии шароити табиӣ рӯй дода буд. Одамон дар мубориза бо оқибатҳои хушксолӣ малакаи кофӣ надоштанд ва ба кӯҳдоманаҳои назди дарёи Зарафшон кӯчиданд. Ҳамин тавр, шаҳри Панҷакенти қадим эҳё шуд ва баъдтар шаҳрҳои дигари Суғдиёни қадим пайдо шуданд. Дар ин замина Саразм ба таназзул афтод<ref>{{cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author= |date=|publisher=www.tj.sputniknews.ru|accessdate=2020-01-26}}</ref>.
== 5500-солагии Саразм ==
Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[21 сентябр]]и [[соли 2001]] (таҳти № 391) Саразм ҳамчун Маркази ташаккули фарҳанги кишоварзӣ ва эҷодиёти тоҷик мамнӯъгоҳи таърихӣ ва бостоншиносии Саразм эълон карда шуд. Бо кӯшиши бостоншиносон — [[Абдуллоҷон Исҳоқов|А. Исҳоқов]], А. Раззоқов, [[Раҳим Масов|Р. Масов]], Р. Безенвал, А.- П. Франкфорт ва диг., дар давоми солҳои 2000-ум барои пешниҳоди номзадии пешбарӣ кардани ёдгории Саразм ба рӯйхати объектҳои аҳамияти фарҳанги ҷаҳонӣ дошта, дар созмони ЮНЕСКО саҳм гузоштанд. Дар натиҷа, [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ҳамчун «маркази ташаккули фарҳанги қадимаи кишоварзии мардуми тоҷик» ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.<ref name="www.unesco.tj"/>.
== Нигаред ==
* [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]]
== Адабиёт ==
* Исаков А. Саразм. — Душанбе, 1991.
* Раззоков Ф. А. Саразм. — Душанбе, 2009
* Раззоков Ф. А. Строительные комплексы древнеземледельческого поселения Саразм в IV—III тыс. до н. э. — СПб.: Невская Книжная Типография, 2016. — 248 с.
== Пайвандҳо ==
; ба забони тоҷикӣ:
* {{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}
* {{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}
* {{cite web|url=http://sadoimardum.tj/i-tisod/i-timoiyot/sarazm-vatani-avvalin-mu-andisoni-osiyoi-miyona/|title=Саразм — ватани аввалин муҳандисони Осиёи Миёна|author=|date=|publisher=www.sadoimardum.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
; ба забони русӣ:
* [http://mirtv.ru/content/view/69171/51/ МТРК «Мир»: Городище Саразм в Таджикистане объявлено историко-археологическим заповедником]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.advantour.com/rus/tajikistan/penjikent/sarazm-settlement.htm Пенджикент — Поселение Саразм]
; ба забони инглисӣ:
* [http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9:2010-02-24-10-08-36&catid=8:2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru/ Site of the ancient settlement of Sarazm] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200108005953/http://tdc.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=9%3A2010-02-24-10-08-36&catid=8%3A2010-03-01-05-24-12&Itemid=26&lang=ru%2F |date=2020-01-08 }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]]
5wfifzpqhbrwbd311abm6uggq5jbu05
Телефон
0
21345
1477729
1348515
2026-06-19T22:38:16Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477729
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:1896 telephone.jpg|thumbnail|Намунаи дастгоҳи телефон аз соли [[1896]] ([[Шветсия]])]]
[[Акс:Советский телефон ТА-68.JPG|thumb|right|222px|Дастгоҳи телефони шӯравӣ ТА-68 бо [[Рақачинак]], соли 1968 ихтироъ шудааст]]
'''Телефон''' (аз {{lang-grc|τῆλε}} «масофа» + {{lang-grc2|φωνή}} «овоз», «садо») — дастгоҳе, ки барои қабул ва ирсоли [[овоз]] (асосан барои — [[сухан]]ҳои одамон) хидмат мекунад.<ref>Телефонный аппарат — оконечное устройство линии телефонной связи, служащее для передачи и приёма '''речевой''' информации. Состоит в основном из двух частей: коммутационно-вызывной, предназначенной для подачи и приёма сигналов вызова, и '''разговорной''', обеспечивающей '''приём и передачу речи''' {{книга|заглавие=Энциклопедия «Техника». — М.: Росмэн|часть=телефонный аппарат|год=2006|автор=|язык=ru}}</ref>
== Таърих ==
== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Телефони мобилӣ]]
* [[Телефон радифӣ]]
* [[Видеотелефон]]
* [[IP-телефон]]
* [[Таксофон]]
* [[Домофон]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
== Пайвандҳо ==
{{Навигатсия
|Портал = Телефонная связь
|Викилуғат = Телефон
}}
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3253174.stm Би-Би-Си: Белл не изобретал телефон]{{ref-en}}
* [http://www.rkk-museum.ru/collections/telephones/telephones.shtml Средства проводной связи (1914—1945)] в «[[Радиомузей РКК|Радиомузее РКК]]»{{ref-ru}}
* [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/485/ Телефоны СССР начала 60-х годов]{{ref-ru}}
* [http://telmuseum.ru/ Музей истории телефона] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130730064750/http://telmuseum.ru/ |date=2013-07-30 }}{{ref-ru}}
* [https://web.archive.org/web/20161011054125/http://www.vintag.es/2015/04/35-interesting-vintage-photos-of.html 35 Interesting Vintage Photos of Celebrities on the Phone]
* {{cite web|url=http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/transport_i_svyaz/TELEFON.html|title=ТЕЛЕФОН|publisher=Энциклопедия Кругосвет www.krugosvet.ru|accessdate=2013-07-03|lang=ru|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HtBozYNh?url=http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/transport_i_svyaz/TELEFON.html|archivedate=2013-07-05}}
[[Гурӯҳ:Алоқаи телефонӣ]]
[[Гурӯҳ:Худкорсозии идорӣ]]
5ra6hmak2nmqxchg39zj18eewqcmp48
Гурӯҳ:Шаҳристони Ломерд
14
52230
1477662
1204007
2026-06-19T17:20:16Z
Шухрат Саъдиев
5132
Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Шаҳристони Ломирд]] to [[Гурӯҳ:Шаҳристони Ломерд]]: ивази ном
1204007
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main|Шаҳристони Ломирд}}
{{умумӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Форс]]
4vdyv34n4gcnfu1r3rmu2vdvzsb7ud3
1477665
1477662
2026-06-19T17:21:59Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477665
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main|Шаҳристони Ломерд}}
{{умумӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои устони Форс]]
i5epyhaq7082bxovnr7utwa7xspo94t
Ӯрунбой Ашӯров
0
58708
1477862
1261924
2026-06-20T08:03:47Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477862
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ
|ном = Ӯрунбай Ашӯрович Ашӯров
|оригинал имени =
|изображение =
|ширина =
|описание изображения =
|вазифа= Раиси Шӯрои Комиссарони [[ҶШС Тоҷикистон]]
|парчам = Flag of Tajik SSR (1936-1938).svg
|аввалдавр = феврал
|охирдавр = [[16 сентябр]]и [[1937]]
|пешгузашта = [[Абдулло Раҳимбоев]]
|ҷонишин = [[Маҳмадалӣ Қурбонов]]
| вазифа_2 = Котиби якуми КМ ҲК(б) Тоҷикистон
|парчам_2 = Symbol-hammer-and-sickle.svg
|аввалдавр_2 = 16 январ
|охирдавр_2 = 4 октябри 1937
|пешгузашта_2 = [[Шадунц, Сурен Константинович|Сурен Константинович Шадунс]]
|ҷонишин_2 = [[Протопопов, Дмитрий Захарович|Дмитрий Захарович Протопопов]]
| вазифа_3 = Котиби дуюми КМ ҲК(б) Тоҷикистон
|парчам_3 = Symbol-hammer-and-sickle.svg
|аввалдавр_3 = 3 январи 1935
|охирдавр_3 = 20 августи 1936
|пешгузашта_3 = Иброҳим Исмоилов
|ҷонишин_3 = Сайфулло Абдуллоев
| вазифа_4 = Комиссари халқии молоияи [[ҶШС Ӯзбекистон]]
|парчам2_4 = Uzbek_flag_02.gif
|аввалдавр_4 = май
|охирдавр_4 = июни 1929
|пешгузашта_4 =
|ҷонишин_4 =
|дата рождения = 1903
|место рождения = {{МР|Новый Маргилан|в Фергане}}, {{МР|Ферганская область|в Ферганской области (Российская империя)|Ферганская область (Российская империя)}}, [[Российская империя]]
|дата смерти = 1938
|место смерти = {{МС|Сталинабад|в Душанбе}}, [[Таджикская ССР]], [[СССР]]
|похоронен =
|отец =
|мать =
|супруга =
|дети =
|звание = ''не установлено''
|годы службы = 1918—1919
|принадлежность = {{Парчамификация|РСФСР|1918}}
|род войск = армия
|сражения =
|партия = [[РКП(б)]]
|образование = Курсы марксизма-ленинизма при [[Коммунистическая академия|Коммунистической академии]]
|вероисповедание =
|ҷоизаҳо = {{ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}
|автограф =
|сайт =
|викисклад =
}}
'''Ӯрунбой Ашӯрович Ашӯров''' (Ashurov Urunboy; [[Соли 1903|1903]], [[Фарғона|Марғелони нав]], вилояти Фарғона<ref>Ҳозира — [//tg.wikipedia.org/wiki/Фарғона Фарғона], [//tg.wikipedia.org/wiki/Ӯзбекистон Ӯзбекистон].</ref> — [[Соли 1938|1938]], [[Душанбе|Сталинобод]]<ref>Ҳозира — [//tg.wikipedia.org/wiki/Душанбе Душанбе], столица [//tg.wikipedia.org/wiki/Тоҷикистон Тоҷикистон].</ref>) — ходими ҳизбӣ ва давлатии шӯравӣ, котиби якуми КМ ҲК(б) Тоҷикистон (1937).
== Зиндагинома ==
Соли 1903 дар оилаи [[Ӯзбекҳо|ӯзбек]],<ref>По [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1065094737 другим] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161031151455/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1065094737 |date=2016-10-31 }} [http://www.az-libr.ru/Persons/70B/b6310cc5/0001/8fe475b6.shtml данным] — в узбекской семье.</ref> деҳқони камбағал, ки дар ҷустуҷӯи кор бар [[Фарғона|Марғелони нав]] аз [[Хуҷанд]] кӯчида буд, ба дунё омадааст. Соли 1915 мактаби руссии маҳаллиро хатм намуда, баъдан дар Омӯзишгоҳи шаҳрии Фарғона таҳсил кардааст (1915—1916).
Ҳуруфчини матбааи вилояти Фарғона (1918-1920), корманди Комиссияи фавқулода оид ба мубориза бо аксулинқилобиён дар вилояти Фарғона, корманди масъули Ҳизби коммунистӣ ва муовини раиси Кумитаи инқилобии уезди Марғелон, раиси комиҷроияи уезди Фарғонаи Ҷумҳурии Мухтори Шӯроии Сотсиалистии Туркистон (1920-25), котиби масъули Кумитаи Ҳизби коммунистии шаҳри Фарғона, котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии округи Андиҷон (1925-1929). Шунавандаи Академияи коммунистии шаҳри Маскав (1929-30), раиси Марказ оид ба колхозҳои Осиёи Миёна, ҷонишини мудири шуъбаи Бюрои Осиёимиёнагии КМ ВКП (б) (1931-1934). Котиби дуюми КМ ҲК(б) Тоҷикистон, корманди масъули КМ ВКП(б), котиби якуми КМ ҲК(б) Тоҷикистон (1934-1936).
== Ҷоизаҳо ==
* Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат{{Sfn|Справочник по истории…|name=кпсс}}
* Ифтихорномаи фахрии КИМ ҶШС Ӯзбекистон{{sfn|ЦентрАзия|name=ца}}.
== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.knowbysight.info/AAA/14510.asp|title=Ашуров Урунбай|publisher=Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991|lang=ru|accessdate=2015-06-24|ref=Справочник по истории…}}
* {{Cite web|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1065094737|title=Ашуров Урумбай Ашурович|publisher=ЦентрАзия|lang=ru|accessdate=2015-06-24|ref=ЦентрАзия|archiveurl=https://archive.is/20141013160103/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1065094737|archivedate=2014-10-13}}
* {{Cite web|url=http://www.az-libr.ru/Persons/70B/b6310cc5/0001/8fe475b6.shtml|title=Ашуров Урумбай Ашурович|publisher=Люди и Книги|lang=ru|accessdate=2015-06-24|ref=Люди и Книги}}
* {{Cite web|url=http://www.alexanderyakovlev.org/almanah/almanah-dict-bio/1005831/0|title=Ашуров Урумбай Ашурович|website=Биографический словарь|publisher=Архив Александра Н. Яковлева|lang=ru|accessdate=2015-06-24|ref=Архив Александра Н. Яковлева}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}
{{ПБ}}
{{Нахуствазирони Тоҷикистон}}
[[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Раисони Шӯрои Вазирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]]
4n0dm66yjacodb8p3t2hqv0zt0jbbwe
Бахши марказии шаҳристони Обода
0
59604
1477649
1271776
2026-06-19T15:12:27Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477649
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши марказии шаҳристони Обода
| номи тоҷикӣ = Обода
| номи аслӣ = بخش مرکزی شهرستان آباده
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши марказии шаҳристони Обода''' ( {{Lang-fa|بخش مرکزی شهرستان آباده}} — номи [[бахш (тақсимоти кишварӣ)|бахше]] дар [[шаҳристони Обода]], воқеъ дар [[Устони Форс]] дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385]], ҷамъияти он 87203 нафар (23387 хонивор) будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140924040844/http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2014-09-24
|accessdate=2014-10-14
}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
0kmbfg9d1lpbyxm2oqm61geug3kxzwq
Тавҳид (Элом)
0
74285
1477723
1460125
2026-06-19T22:06:25Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477723
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|мақом = шаҳр
|номи тоҷикӣ = Тавҳид
|номи аслӣ =
|тасвир =
|кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]]
|вилоят = [[устони Элом]]
|аҳолӣ = 2 128 ([[2016]])
}}
'''Тавҳид''' ( {{Lang-fa|توحيد}} ) — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Ҳалилон]], [[Устони Элом]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006 аҳолии он дар 132 оила 604 нафарро ташкил медод.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Элом}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
c7baj4151rtmybmkl4nq89v48oynx67
Шаҳристони Сарвобод
0
92637
1477801
1271576
2026-06-20T04:16:00Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477801
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Сарвобод <br /> شهرستان سروآباد
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Курдистон]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 53992 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Шаҳристони Сарвобод''' ({{lang-fa|شهرستان سروآباد}}) — [[шаҳристон]] дар [[Устони Курдистон]], воқеъ дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385 (2006 мелодӣ)]], аҳолии он 53992 нафар будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2015-09-01
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Сарвобод]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Курдистон]]
jjmwfec6ydx73arvge2uoq4sqhozuv1
Шаҳристони Сақиз
0
92638
1477802
1271520
2026-06-20T04:16:02Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477802
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Сақиз <br /> شهرستان سقز
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Курдистон]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 205,250 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Шаҳристони Сақиз''' ({{lang-fa|شهرستان سقز}}) — [[шаҳристон]] дар [[Устони Курдистон]]и [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385 (2006 мелодӣ)]], аҳолии он 205,250 нафар будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2015-09-01
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Саққиз]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Курдистон]]
8eabqx9ty39ay32595w2jnxubgfwbww
Шаҳристони Санандаҷ
0
92643
1477800
1271577
2026-06-20T04:15:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477800
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Санандаҷ <br /> شهرستان سنندج
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Курдистон]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 409628 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Шаҳристони Санандаҷ''' ({{lang-fa|شهرستان سنندج}}) — [[шаҳристон]] дар [[Устони Курдистон]], воқеъ дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385 (2006 мелодӣ)]], аҳолии он 409,628 нафар будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2015-09-01
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Санандаҷ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Курдистон]]
gzi3p43cmicfz807zjp64kfg1xhigxl
Шаҳристони Қурва
0
92660
1477803
1271573
2026-06-20T04:16:24Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477803
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Қурва <br /> شهرستان قروه
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Курдистон]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 196972 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Шаҳристони Қурва''' ({{lang-fa|شهرستان قروه}}) — [[шаҳристон]] дар [[Устони Курдистон]], воқеъ дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385 (2006 мелодӣ)]], аҳолии он 196972 нафар будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2015-09-01
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Қурва]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Курдистон]]
22v0m324bqysif6lbcj02cxhnxfp0ut
Шаҳристони Комёрон
0
92666
1477798
1271575
2026-06-20T04:13:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477798
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Комёрон <br /> شهرستان کامیاران
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Курдистон]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 104704 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Шаҳристони Комёрон''' ({{lang-fa|شهرستان کامیاران}}) — [[шаҳристон]] дар [[Устони Курдистон]], воқеъ дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385 (2006 мелодӣ)]], аҳолии он 104704 нафар будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2015-09-02
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Комёрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Курдистон]]
1ily54ue8boaxpwenyx6181qy4bqltz
Шаҳристони Маревон
0
92689
1477799
1271578
2026-06-20T04:14:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477799
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Шаҳристони Маревон <br /> شهرستان مریوان
| native_name =
| native_name_lang =
| settlement_type = [[Шаҳристон]]
|image_skyline =
|image_caption =
| image_flag =
| flag_alt =
| image_seal =
| seal_alt =
| image_shield =
| shield_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| latd = |latm = |lats = |latNS =
| longd = |longm = |longs = |longEW =
| coor_pinpoint =
| coordinates_type =
| coordinates_display = inline,title
| coordinates_footnotes =
|subdivision_type = [[Номгӯи давлатҳо|Кишвар]]
|subdivision_name = {{Flag|IRN}}
| subdivision_type1 = [[Устонҳои Эрон|Устон]]
| subdivision_name1 = [[Устони Курдистон]]
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| founder =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title =
| leader_name =
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 =
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_water_percent =
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_footnotes =
| population_total = 150926 нафар
| population_as_of = [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|Cаршумории 1385]]
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_note =
| timezone1 =
| utc_offset1 =
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code_type =
| area_code =
| iso_code =
| website =
| footnotes =
}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Шаҳристони Маревон''' ({{lang-fa|شهرستان مریوان}}) — [[шаҳристон]] дар [[Устони Курдистон]], воқеъ дар [[Эрон]] аст, ки бар асоси [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан Эрон|Саршумории маркази омори Эрон]] [[Саршумории умумии нуфӯс ва маскан (1385)|дар соли 1385 (2006 мелодӣ)]], аҳолии он 150926 нафар будааст.<ref>{{cite web
|url=http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|title=Натоиҷи саршумории Эрон дар соли 1385 (2006)
|publisher=Даргоҳи миллии омори Эрон
|format=Excel
|accessdate=2015-09-02
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101150433/https://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=553
|archivedate=2013-01-01
}}</ref>
==Нигаред==
*[[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Маревон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристонҳои Устони Курдистон]]
k6x244d6komlus8xu6p2cxcoc88bbsb
Рустам Муқимов
0
96221
1477647
1377398
2026-06-19T14:51:50Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477647
wikitext
text/x-wiki
{{Олим
|ном = Рустам Муқимов
|номи аслӣ = Рустам Самадович Муқимов
|тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|таърихи таваллуд = 18.02.1946
|зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Самарқанд}}
|таърихи даргузашт =
|шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|маҳалли даргузашт =
|фазои илмӣ = меъморӣ
|ҷойҳои кор = Глав АПУ Душанбе, [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ]], [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]], Академияи меъморӣ ва сохтумони Тоҷикистон, Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии проблемаҳои меъморӣ ва шаҳрсозии Осиёи Миёна
|дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои меъморӣ}}
|унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}
|алма-матер = [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ]]
|роҳбари илмӣ =
|шогирдони маъруф =
|маъруф ба =
|ҷоизаҳо =[[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]] ([[2014]]), медали биринҷӣ ва и ифтихорномаи Иттифоқи байналмилалии меъморон, ш. София, [[Булғория]]
|имзо =
|бари имзо =
|сайт =
|викитека =
|викианбор =
}}
'''Рустам Муқимов ''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[доктори илм]]ҳои меъморӣ, [[профессор]], узви Иттифоқи меъморони СССР ва Тоҷикистон ([[1975]]), узви пайвастаи (академики) Узви вобастаи [[Академияи меъморӣ ва сохтмони Ҷумҳурии Тоҷикистон|Академияи илмии меъморӣ ва сохтмони Тоҷикистон]] ва Академияи меъмории кишварҳои Шарқ, узви пайвастаи [[Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Академияи муҳандисии Тоҷикистон]], дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]] ([[2014]]).
== Зиндагинома ==
* [[1969]] — факултети меъмории [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ]]ро хатм кардааст.
* [[1969]]—[[1971]] — муаллими факултети меъмории [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.tj-techuni.narod.ru/kafedra.html |title=Кафедры Таджикского Технического Университета /Архитектура - Мукимов Рустам Самадович |accessdate=2012-12-25 |archiveurl=https://archive.today/20121225133916/http://www.tj-techuni.narod.ru/kafedra.html |archivedate=2012-12-25 }}</ref>;
* [[1971]] — сардори управленияи в Глав АПУ Душанбе;
* [[1973]] — то имрӯз — муаллим, [[дотсент]] ва [[профессор]]и факултети меъмории [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ]];
* Аз соли [[1995]] ноиб президенти Академияи меъморӣ ва сохтумони Тоҷикистон;
* Аз соли [[1994]] — то имрӯз — директори Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии проблемаҳои меъморӣ ва шаҳрсозии Осиёи Миёна;
* Аз соли [[2000]] — узви [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]].
== Ҷоизаҳо ==
* медали биринҷӣ ва и ифтихорномаи Иттифоқи байналмилалии меъморон, ш. София, [[Булғория]]и [[1991]];
* [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]] ([[2014]])
== Осор ==
* «Архитектура Советского Таджикистана» (1987)
* «Зодчество Таджикистана» (1990)
* «Архитектурное наследие Худжанда» (1993)
* «Мечети Таджикистана» (1994)
* «Древняя Уструшана» (2002)
* «История и теория таджикского зодчества» (2002)
* [http://rudocs.exdat.com/docs/index-196805.html Салия Мамаджанова, Рустам Мукимов «Сколько тебе лет, Душанбе?»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131214192659/http://rudocs.exdat.com/docs/index-196805.html |date=2013-12-14 }}
* [http://books.google.com.tj/books/about/%D0%9E%D1%87%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B8_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%B8_%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C.html?id=W4VLcgAACAAJ&redir_esc=y Очерки истории и культуры Душанбе]
* [http://www.libex.ru/detail/book545052.html Рустам Мукимов «История таджикского зодчества»]
* [http://chaikhana.ru/article.php?ID=113335 Сквер «Бустон» в Душанбе] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304103717/http://chaikhana.ru/article.php?ID=113335 |date=2016-03-04 }} и другие.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://tajikngo.centreict.net/ru/ngo-info/-othermenu-44/item/141-oo-icomas-v-tadzhikistane.html?tmpl=component&print=1 Ссылка на ОО «ICOMAS в Таджикистане»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131214201908/http://tajikngo.centreict.net/ru/ngo-info/-othermenu-44/item/141-oo-icomas-v-tadzhikistane.html?tmpl=component&print=1 |date=2013-12-14 }}
* [http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=1589 Ссылка на «TURKMENISTAN золотой век»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151208062815/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=1589 |date=2015-12-08 }}
* [https://web.archive.org/web/20121231191721/http://www.tj-techuni.narod.ru/kafedra.html Таджикский Технический Университет им. М. Осими]
* [http://khovar.tj/rus/archive/28590-s.kurbanov-vnov-izbran-predsedatelem-soyuza-hudozhnikov.html Ссылка на сайт «Ховар»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131214194344/http://khovar.tj/rus/archive/28590-s.kurbanov-vnov-izbran-predsedatelem-soyuza-hudozhnikov.html |date=2013-12-14 }}
* [http://www.mukimov.tj/ Официальный сайт Рустама Мукимова] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160307063051/http://mukimov.tj/ |date=2016-03-07 }}
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ]]
5v1k7hun50ey3zmezowepi489irtiyw
Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд
0
97110
1477849
1289489
2026-06-20T07:23:56Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477849
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Ҳуқуқу озодиҳо (мазмунҳо)}}
'''Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд''' — барои [[инсон]] ва [[шаҳрванд (шахси воқеӣ)|шаҳрванд]] [[ҳуқуқ]]у озодиҳои конститутсионӣ воситаи худифодакунӣ ва ошкор намудани лаёқат, таъмини шаъну шараф, ки барои шахсияти озод ҳос аст, воситаи амалӣ гардонидани ҳуқуқҳои инкорнашавандаи ӯ дар идораи ҷомеа, таъмини шароити зарурии нқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангӣ барои қонеъ гардонидани эҳтиёҷоти ҳаётан муҳими моддию маънавӣ мебошанд.
Боби 2 Конститутсия, ки ба ҳуқуқу озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрванд бахшида шудааст, аз 33 модда иборат буда, аксари онҳо оид ба ҳуқуқу озодиҳои муайян меъёр муқаррар намудаанд. Онҳо на аз маҷмӯи одӣ, балки аз низоми мураккабе иборатанд, ки асоси мантиқй ва мазмуну таъиноти махсус доранд. Ҳуқуқу озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрвандро тибқи Конститутсия ба тариқи зайл тасниф кардан мумкин аст:
# [[ҳуқуқу озодиҳои фардӣ]];
# [[ҳуқуқу озодиҳои сиёсӣ]];
# [[ҳуқуқу озодиҳои иҷтимоию иқтисодӣ]];
# вазифаҳои асосии инсон ва [[шаҳрванд (шахси воқеӣ)|шаҳрванд]];
# ҳуқуқу озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва [[шаҳрванд (шахси воқеӣ)|шаҳрванд]] дар вазъияти фавқулодда;
# кафолати хуқуқу озодии инсон ва шаҳрванд.
Ҳамин тариқ, ҳуқуқу озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрванд муносибату алоқаҳои муҳимтарини байни шаҳрвандро бо давлат инъикос намуда, мавқеи шахсро дар ҷомеа муайян менамоянд.<ref>Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - С. 534</ref>
== Пайвандҳо ==
* Ташкилотҳои давлатӣ ва байнидавлатӣ:
** [http://ombudsman.tj/ Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон - Тоҷикистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161006040149/http://ombudsman.tj/ |date=2016-10-06 }},
** [http://www.ohchr.org/EN/Countries/ENACARegion/Pages/TJIndex.aspx Права человека в Таджикистане на портале УВКПЧ ООН]{{ref-en}}
** [http://russian.dushanbe.usembassy.gov/hrr2010.html Доклад о ситуации с правами человека в Таджикистане (2010)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111126022201/http://russian.dushanbe.usembassy.gov/hrr2010.html |date=2011-11-26 }} Государственный департамент США
** Документы [http://www.osce.org/odihr/elections/tajikistan БДИПЧ ОБСЕ] и [http://cis.minsk.by/page.php?id=164 СНГ] о выборах в Таджикистане
** [http://iwpr.net/report-news/tajik-ombudsman-first-year-office Интервью омбудсмена З. Ализоды]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2010{{ref-en}}
* Ташкилотҳои ғайридавлатӣ
** [https://web.archive.org/web/20130129083308/http://www.amnesty.org/en/region/tajikistan/report-2011 Раздел о Таджикистане доклада «Международной амнистии» за 2011 год]
** [http://www.humanrts.tj/ Бюро по правам человека и соблюдению законности] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120315213707/http://www.humanrts.tj/ |date=2012-03-15 }}
** [http://www.hrw.org/ru/europecentral-asia/tajikistan Таджикистан на портале «Human Rights Watch»]{{ref-ru}}
** Разделы о Таджикистане доклада ХРВ за [http://iwpr.net/report-news/tajik-ombudsman-first-year-office 2009]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}, [http://jurlugansk.ucoz.org/publ/14-1-0-309 2010] <!-- http://www.hrw.org/world-report-2011/tajikistan --> и [http://www.hrw.org/node/104523 2011] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150403174540/http://www.hrw.org/node/104523 |date=2015-04-03 }} <!-- http://www.hrw.org/world-report-2012/world-report-2012-tajikistan -->годы
** [http://hrca.org.ru/Tadzhikistan/ Таджикистан на портале «Права Человека в Центральной Азии»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120305101146/http://hrca.org.ru/Tadzhikistan/ |date=2012-03-05 }}
** [http://ombudsman.tj/rus/ Официальный сайт Уполномоченного по правам человека в Республике Таджикистан] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161106122902/http://ombudsman.tj/rus/ |date=2016-11-06 }}
== Нигаред низ ==
* [[Дахлнопазирии шахс]]
* [[Ҳуқуқи интихоботӣ]]
{{ПБ}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқ]]
9rlb62vtnj9u8267ieeztv4eccembpi
Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд
0
97122
1477848
1289488
2026-06-20T07:23:46Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477848
wikitext
text/x-wiki
'''Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд''' - унсури муҳими [[давлати ҳуқуқбунёд]], институти аввалиндараҷаи ҷомеаи шаҳрвандӣ, нишонаи болоравии ҷомеаи инсонӣ, [[маданияти ҳуқуқӣ]] ва умуман тамаддун аст. Назария ва амалияи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд таърихи бисёрасра дошта, дар ҳуҷҷатҳову санадҳои гуногуни таърихи башар инъикос ёфтааст, ба монанди ''Эъломияи истиқлоли [[ИМА]] (с. [[1776]])'' ({{lang-ru| [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8_%D0%A1%D0%A8%D0%90 Декларация независимости США]}}, ''Эъломияи ҳуқуқҳои инсон ва шаҳрванди Фаронса (с. [[1789]])'' ({{lang-ru| [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2_%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0_%D0%B8_%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0 Декларация прав человека и гражданина]}}, ''Эъломияи ҳуқуқи башар (с. [[1948]])'' ({{lang-ru| [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%81%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B0%D1%8F_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2_%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0 Всеобщая декларация прав человека]}} ва ғ.
Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ([[1994]]) ҳуқуқҳои фитрии инсонро дар моддаи 5 мустаҳкам кард.
Боби дуюми Конститутсия бошад, пурра ба ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд бахшида шудааст. Ҳуқуқҳои фитрии инсон ҳуқуқҳои шаҳрвандони Тоҷикистон, хориҷиён ва ашхоси бешаҳрвандро дар назар дорад, ки табиатан (новобаста аз давлат ва ҷои зисту сукунат) мансуби ҳар як фард мебошанд.
'''Ҳуқуқҳои шаҳрванд''' - ҳуқуқҳои шаҳрванди Тоҷикистонро дар назар дорад. [[Озодӣ (дар хуқуқ)|Озодӣ]] - соҳаи бо хуқуқ кафолатгаштаи мухторияти фард аст, ки дар ҳудуди он шахс мустақилона, мувофиқи хоҳишаш амал мекунад. Ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд – вазъи ҳуқуқии шахс ба воситаи маҷмӯи хуқуқу озодӣ ва вазифаҳои асосии инсон ва шаҳрванд, ки дар меъёрҳои ҳамаи соҳаҳои ҳуқуқи амалкунанда инъикос ёфтаанд, муайян мегардад. Асоси вазъи ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд бошад, ҳуқуқу озодӣ ва вазифаҳои ба тарзи конститутсионӣ муқаррар гардидаро дарбар мегиранд.
Барои инсон ва шаҳрванд ҳуқуқу озодиҳо воситаи худифодакунӣ ва ошкор намудани лаёқати дар ҷомеа ташаккул ва инкишофёбӣ, таъмини шаъну шараф, ки барои шахсияти озод хос аст, воситаи амалӣ гардонидани ҳуқуқҳои инкорнашавандаи ӯ ба иштирок дар идораи ҷомеа, ки узви он аст, таъмини шароити зарурии иқтисодию иҷтимоӣ ва фарҳангӣ барои қонеъ гардонидани эҳтиёҷоти ҳаётан муҳими моддию маънавӣ мебошанд.
Ҳуқуқу озодиҳои асосии инсон ва шаҳрванд бо шакли махсуси ҳуқуқии муқаррар ва мустаҳкам гардидан хусусиятноканд. Онҳо дар санади олии ҳуқуқии давлат - Конститутсия, ки қувваи олии ҳуқуқӣ дорад, мустаҳкам карда мешаванд.<ref>Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 533-534</ref>
Дар мамолики демократӣ [[Омбудсман]] ({{lang-en|ombudsman}}), тоҷикӣ - [[додовар]] - шахси мансабдоре, аз тарафи [[Президент]] таъйин ва ё аз ҷониби [[Парламент]] бо мақсади назорат бурдан барои риояи ''Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд'' аз болои мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, инчунин шахсони алоҳида ва иттиҳодияҳо интихоб карда мешавад.
== Пайвандҳо ==
* Ташкилотҳои давлатӣ ва байнидавлатӣ:
** [http://ombudsman.tj/ Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон - Тоҷикистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161006040149/http://ombudsman.tj/ |date=2016-10-06 }},
** [http://www.ohchr.org/EN/Countries/ENACARegion/Pages/TJIndex.aspx Права человека в Таджикистане на портале УВКПЧ ООН]{{ref-en}}
** [http://russian.dushanbe.usembassy.gov/hrr2010.html Доклад о ситуации с правами человека в Таджикистане (2010)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111126022201/http://russian.dushanbe.usembassy.gov/hrr2010.html |date=2011-11-26 }} Государственный департамент США
** Документы [http://www.osce.org/odihr/elections/tajikistan БДИПЧ ОБСЕ] и [http://cis.minsk.by/page.php?id=164 СНГ] о выборах в Таджикистане
** [http://iwpr.net/report-news/tajik-ombudsman-first-year-office Интервью омбудсмена З. Ализоды]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2010{{ref-en}}
* Ташкилотҳои ғайридавлатӣ
** [https://web.archive.org/web/20130129083308/http://www.amnesty.org/en/region/tajikistan/report-2011 Раздел о Таджикистане доклада «Международной амнистии» за 2011 год]
** [http://www.humanrts.tj/ Бюро по правам человека и соблюдению законности] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120315213707/http://www.humanrts.tj/ |date=2012-03-15 }}
** [http://www.hrw.org/ru/europecentral-asia/tajikistan Таджикистан на портале «Human Rights Watch»]{{ref-ru}}
** Разделы о Таджикистане доклада ХРВ за [http://iwpr.net/report-news/tajik-ombudsman-first-year-office 2009]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}, [http://jurlugansk.ucoz.org/publ/14-1-0-309 2010] <!-- http://www.hrw.org/world-report-2011/tajikistan --> и [http://www.hrw.org/node/104523 2011] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150403174540/http://www.hrw.org/node/104523 |date=2015-04-03 }} <!-- http://www.hrw.org/world-report-2012/world-report-2012-tajikistan -->годы
** [http://hrca.org.ru/Tadzhikistan/ Таджикистан на портале «Права Человека в Центральной Азии»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120305101146/http://hrca.org.ru/Tadzhikistan/ |date=2012-03-05 }}
** [http://ombudsman.tj/rus/ Официальный сайт Уполномоченного по правам человека в Республике Таджикистан] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161106122902/http://ombudsman.tj/rus/ |date=2016-11-06 }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
* [[Ҳуқуқи инсон]]
* [[Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ]]
eq6z1imag4cj7xmsia6r3dijd67tens
Укроинҳо
0
97316
1477742
1441636
2026-06-19T23:23:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477742
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
| group = Укроинҳо <br>Українці
| image =
| caption =
|population = {{Circa|46–59 million}} <ref>{{cite web|url=https://joshuaproject.net/people_groups/15696|title=People groups: Ukrainian|work=Joshua Project|date=|accessdate=15 March 2016}}</ref><ref>{{cite book|author=Vic Satzewich|title=The Ukrainian Diaspora|url=https://books.google.com/books?id=SfWBAgAAQBAJ&pg=PA19|year=2003|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-43495-4|page=19}}</ref>
| popplace = {{flag|Ukraine}} 37,541,693<ref>{{cite web|url=http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality|title=Number and composition population of Ukraine: population census 2001|work=[[Ukrainian Census (2001)|State Statistics Committee of Ukraine]]|date=5 December 2001|accessdate=5 August 2007|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070706003257/http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|archivedate=6 July 2007}}</ref>
| region1 = {{flag|Russia}}
| pop1 = 1,927,988-5,864,000 {{small|(2015)}}<ref name="rus2010" /><ref>{{cite web|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Ukrainians_in_Russia||title=Ukrainians in Russia|publisher=[[http://en.wikipedia.org]]||accessdate=5 October 2017}}</ref>
| region2 = {{flag|Canada}}
| pop2 = 1,251,170 {{small|(2011)}}
| ref2 = <ref>{{cite web|title=2011 National Household Survey: Data tables|url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=0&GK=0&GRP=1&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=|work=STATCAN|date=2012|accessdate=18 March 2016}}</ref>
| region3 = {{flag|Poland}}
| pop3 = 1,200,000 {{small|(2016)}}
| ref3 = <ref name="interia"/><ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-03-06/million-migrants-fleeing-putin-score-a-policy-jackpot-for-poland|title=Poland Can’t Get Enough of Ukrainian Migrants|date=6 March 2017|publisher=|accessdate=19 June 2017|via=www.bloomberg.com}}</ref>
| region4 = {{flag|Brazil}}
| pop4 = 1,000,000 {{small|(2015)}}
| ref4 = <ref>{{cite web|url=http://www.aen.pr.gov.br/modules/noticias/article.php?storyid=85501|title=Richa destaca contribuição ucraniana no crescimento econômico do Paraná|accessdate=30 September 2017}}{{Пайванди мурда|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| region5 = {{nowrap|{{flag|United States}}}}
| pop5 = 968,773-1,500,000 {{small|(2013)}}
| ref5 = <ref>{{cite web|url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B04003&prodType=table|title=Total ancestry categories tallied for people with one or more ancestry categories reported: 2013 American Community Survey 1-Year Estimates|work=United States Census Bureau|date=2013|accessdate=29 September 2017|archiveurl=https://archive.today/20200212222747/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B04003&prodType=table|archivedate=2020-02-12}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/336|title=UNITED STATES OF AMERICA|publisher=[[http://ukrainianworldcongress.org]]|accessdate=5 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190820091727/http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/336|archivedate=2019-08-20}}</ref><ref>{{cite web|url=http://uae.mfa.gov.ua/en/about-ukraine/ukrainians-abroad|title=Ukrainians Аbroad|publisher=[[http://uae.mfa.gov.ua]]|accessdate=5 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171005100759/http://uae.mfa.gov.ua/en/about-ukraine/ukrainians-abroad|archivedate=2017-10-05}}</ref>
| region6 = {{flag|Moldova}}
| pop6 = 307,500 {{small|(2016)}}
| ref6 = <ref>{{cite web|url=https://http://www.statistica.md/pageview.php?l=en&idc=479|title=Population and Housing Census in the Republic of Moldova, May 12-25, 2014|accessdate=30 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/http://http//|archivedate=2016-01-14}}</ref><ref>{{cite web|url=https://mer.gospmr.org/gosudarstvennaya-sluzhba-statistiki/informacziya/ezhegodnik-gosudarstvennoj-sluzhby-statistiki/statisticheskij-ezhegodnik-2017.html|title=Статистический ежегодник 2017|accessdate=30 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170927202651/http://mer.gospmr.org/gosudarstvennaya-sluzhba-statistiki/informacziya/ezhegodnik-gosudarstvennoj-sluzhby-statistiki/statisticheskij-ezhegodnik-2017.html|archivedate=2017-09-27}}</ref>
| region7 = {{flag|Argentina}}
| pop7 = 305,000 {{small|(2007)}}
| ref7 = <ref name="Ucrania.com"/><ref name="Article">{{cite web|url=http://www.ucrania.com/article_read.asp?id=69|title=La inmigración Ucrania a la República Argentina|trans-title=Ukrainian immigration to Argentina|language=es|accessdate=5 August 2007|work=Ucrania.com|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050207175738/http://ucrania.com/article_read.asp?id=69|archivedate=7 February 2005}}</ref>
| region8 = {{flag|Kazakhstan}}
| pop8 = 301,346 {{small|(2014)}}
| ref8 = <ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.kz/faces/wcnav_externalId/publBullS14-2014?_afrLoop=6667041570942797#@?_afrLoop=6667041570942797&_adf.ctrl-state=zg0yillq1_89|title=2014 жылғы мұрағат|website=www.stat.gov.kz|accessdate=30 September 2017|archivedate=2015-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150620135300/http://www.stat.gov.kz/faces/wcnav_externalId/publBullS14-2014?_afrLoop=6667041570942797#@?_afrLoop=6667041570942797&_adf.ctrl-state=zg0yillq1_89}}</ref>
| region9 = {{flag|Italy}}
| pop9 = 230,728 {{small|(2016)}}
| ref9 = <ref name="istat">{{cite web|url=http://www.istat.it/it/files/2016/09/Cittadini-non-comunitari_2016.pdf?title=Cittadini+non+comunitari++-+29%2Fset%2F2016+-+Testo+integrale+e+nota+metodologica.pdf|title=I cittadini non comunitari regolarmente soggiornanti|trans-title=Non-EU citizens residing legally|language=it|work=ISTAT – National Institute of Statistics|date=2016|accessdate=29 September 2016}}</ref>
| region10 = {{flag|Germany}}
| pop10 = 229,510 {{small|(2011)}}
| ref10 = <ref>{{cite web|url=https://ergebnisse.zensus2011.de/#dynTable:statUnit=PERSON;absRel=ANZAHL;ags=00,02,01,13,03,05,09,14,16,08,15,12,11,10,07,06,04;agsAxis=X;yAxis=MHGLAND_HLND|title=Zensusdatenbank – Ergebnisse des Zensus 2011|publisher=|accessdate=25 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605031517/https://ergebnisse.zensus2011.de/#dynTable:statUnit=PERSON;absRel=ANZAHL;ags=00,02,01,13,03,05,09,14,16,08,15,12,11,10,07,06,04;agsAxis=X;yAxis=MHGLAND_HLND|archivedate=2013-06-05}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/AuslaendBevoelkerung.html?nn=68748 |title=Pressemitteilungen – Ausländische Bevölkerung – Statistisches Bundesamt (Destatis) |trans-title=Press Releases – Foreign population – Federal Statistical Office (Destatis) |language=de |work=German Federal Statistical Office |date=16 March 2015 |accessdate=15 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171124214917/https://www.destatis.de/DE/Publikationen/Thematisch/Bevoelkerung/MigrationIntegration/AuslaendBevoelkerung.html?nn=68748 |archivedate=2017-11-24 }}</ref>
| region11 = {{flag|Belarus}}
| pop11 = 159,000 {{small|(2009)}}
| ref11 = <ref>{{cite web|url=http://belstat.gov.by/homep/en/census/2009/main.php|title=Belarus National Census 2009. Ethnic composition|work=National Statistical Committee of the Republic of Belarus|date=2009|accessdate=27 December 2010|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706163803/http://belstat.gov.by/homep/en/census/2009/main.php|archivedate=6 July 2011}}</ref>
| region12 = {{flag|Uzbekistan}}
| pop12 = 95,000 {{small|(2012)}}
| ref12 = <ref>{{cite web|url=http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/337|title=Uzbekistan|publisher=[[http://ukrainianworldcongress.org]]|accessdate=1 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003062500/http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/337|archivedate=2017-10-03}}</ref>
| region13 = {{flag|Spain}}
| pop13 = 77,240 {{small|(2015)}}
| ref13 = <ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|title=Total Migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 2015|publisher=[[http://www.un.org]]|accessdate=1 October 2017}}</ref>
| region14 = {{nowrap|{{flag|Czech Republic}}}}
| pop14 = 53,253 {{small|(2011)}}
| ref14 = <ref>{{cite web|url=http://www.czso.cz/documents/10180/20551765/170223-14.pdf/d0d27736-ef15-4f4f-bf26-e7cb3770e187?version=1.0|title=Obyvatelstvo podle národnosti v letech 2001 a 2011|work=Český statistický úřad|date=30 June 2014|accessdate=30 September 2017|archivedate=2018-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180513035532/https://www.czso.cz/documents/10180/20551765/170223-14.pdf/d0d27736-ef15-4f4f-bf26-e7cb3770e187?version=1.0}}</ref>
| region15 = {{flag|Romania}}
| pop15 = 51,703 {{small|(2011)}}
| ref15 = <ref>{{cite web|url=http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2012/02/Comunicat_DATE_PROVIZORII_RPL_2011.pdf|title=Romanian 2011 census|publisher=www.edrc.ro|accessdate=2011-12-13|last=|first=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190802060014/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2012/02/Comunicat_DATE_PROVIZORII_RPL_2011.pdf|archivedate=2019-08-02}}</ref>
| region16 = {{flag|Latvia}}
| pop16 = 45,699 {{small|(2011)}}
| ref16 = <ref>{{cite web |url=http://www.csb.gov.lv/en/notikumi/key-provisional-results-population-and-housing-census-2011-33306.html |title=On key provisional results of Population and Housing Census 2011 | Latvijas statistika |publisher=Csb.gov.lv |date=2012-01-18 |accessdate=2012-10-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180706185754/http://www.csb.gov.lv/en/notikumi/key-provisional-results-population-and-housing-census-2011-33306.html |archivedate=2018-07-06 }}</ref>
| region17 = {{flag|Portugal}}
| pop17 = 45,051 {{small|(2015)}}
| ref17 = <ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|title=Total Migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 2015|publisher=[[http://www.un.org]]|accessdate=1 October 2017}}</ref>
| region18 = {{flag|France}}
| pop18 = 40,000 {{small|(2014)}}
| ref18 = <ref>{{cite web|url=http://france.mfa.gov.ua/ua/ukraine-france/ukrainians-in-france|title=Українці у Франції|publisher=[[http://france.mfa.gov.ua]]|accessdate=1 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171002021713/http://france.mfa.gov.ua/ua/ukraine-france/ukrainians-in-france|archivedate=2017-10-02}}</ref>
| region19 = {{flag|Australia}}
| pop19 = 38,791 {{small|(2011)}}
| ref19 = <ref>{{cite web |url=http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/ukraine.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140116133105/http://www.immi.gov.au/media/publications/statistics/comm-summ/textversion/ukraine.htm |archivedate=2014-01-16 |title=Ukrainian Australians |author=Australian Government - Department of Immigration and Border Protection |accessdate=1 October 2017}}</ref>
| region20 = {{nowrap|{{flag|United Kingdom}}}}
| pop20 = 30,000 {{small|(2010)}}
| ref20 = <ref>{{cite web|url=http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/318|title=United Kingdom|publisher=[[http://ukrainianworldcongress.org]]|accessdate=25 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190626153027/http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/318|archivedate=2019-06-26}}</ref>
| region21 = {{flag|Estonia}}
| pop21 = 23,183 {{small|(2017)}}
| ref21 = <ref>{{cite web|url=http://www.stat.ee/34267|title=Population by ethnic nationality|publisher=[[Statistics Estonia]]|accessdate=29 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104172617/http://www.stat.ee/34267|archivedate=2018-01-04}}</ref>
| region22 = {{flag|Kyrgyzstan}}
| pop22 = 21,924 {{small|(2009)}}
| ref22 = <ref>{{cite web|url=http://www.stat.kg/media/files/9cd9d7ee-78f0-413e-885d-80f914049ebf.pdf|title=Статистические переписи|publisher=[[http://www.stat.kg]]|accessdate=1 October 2017}}</ref>
| region23 = {{flag|Azerbaijan}}
| pop23 = 21,500 {{small|(2009)}}
| ref23 = <ref>{{cite web|url=http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls|title=Censuses of Republic of Azerbaijan 1979, 1989, 1999, 2009|publisher=[[http://azstat.org]]|accessdate=1 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130101713/http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/1_5.xls|archivedate=2012-11-30}}</ref>
| region24 = {{flag|Turkey}}
| pop24 = 20,547 {{small|(2015)}}
| ref24 = <ref>{{cite web|url=http://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/2393/1074|title=Mustafa Yakar, The population growth and distribution of the foreign-bornsin Turkey||publisher=[[http://j-humansciences.com]]|accessdate=1 October 2017}}</ref>
| region25 = {{flag|China}}
| pop25 = 20,000 {{small|(1999)}}
| ref25 = <ref>{{cite web|url=http://www.en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-ukrainians-in-china/|title=Ukrainians in China|publisher=[[http://en.migraciya.com.ua]]|accessdate=24 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003084450/http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-ukrainians-in-china|archivedate=2017-10-03}}</ref>
| region26 = {{flag|Israel}}
| pop26 = 20,000-35,000 {{small|(2015)}}
| ref26 = <ref>{{cite web|url=http://www.en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-/|title=Our color-all over the world|publisher=[[http://en.migraciya.com.ua]]|accessdate=25 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003091041/http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-|archivedate=2017-10-03}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.israel.mfa.gov.ua/en/ukraine-il/culture|title=Cultural and humanitarian cooperation of Ukraine and Israel|publisher=[[http://israel.mfa.gov.ua]|accessdate=2 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171005052650/http://israel.mfa.gov.ua/en/ukraine-il/culture|archivedate=2017-10-05}}</ref>
| region27 = {{flag|Greece}}
| pop27 = 19,457-30,000 {{small|(2016)}}
| ref27 = <ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|title=Total Migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 2015|publisher=[[http://www.un.org]]|accessdate=2 October 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-ukrainians-in-greece/|title=Ukrainians in Greece|publisher=[[http://en.migraciya.com.ua]]|accessdate=2 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171005065952/http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-ukrainians-in-greece|archivedate=2017-10-05}}</ref>
| region28 = {{flag|Lithuania}}
| pop28 = 16,423 {{small|(2011)}}
| ref28 = <ref>{{cite web|url=http://www.stat.gov.lt/uploads/Lietuvos_gyventojai_2011.pdf|title=Lithuania census 2011|accessdate=17 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200229144415/https://www.stat.gov.lt/uploads/Lietuvos_gyventojai_2011.pdf|archivedate=2020-02-29}}</ref>
| region29 = {{flag|Paraguay}}
| pop29 = 12,000-40,000 {{small|(2014)}}
| ref29 = <ref>{{cite web|url=http://www.en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-/|title=Our color-all over the world|publisher=[[http://en.migraciya.com.ua]]|accessdate=25 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003091041/http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-|archivedate=2017-10-03}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/327|title=PARAGUAY|publisher=[[http://ukrainianworldcongress.org]]|accessdate=2 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190820100348/http://www.ukrainianworldcongress.org/index.php/id/327|archivedate=2019-08-20}}</ref><ref>{{cite web|url=http://es.wikipedia.org/wiki/Inmigraci%C3%B3n_ucraniana_en_Paraguay|title=Inmigración ucraniana en Paraguay|publisher=[[http://es.wikipedia.org]]|accessdate=2 October 2017}}</ref>
| region30 = {{flag|Austria}}
| pop30 = 12,000 {{small|(2016)}}
| ref30 = <ref>{{cite web|url=http://austria.mfa.gov.ua/ua/ukraine-at/ukrainians-in-%D0%B0t|title=Українці в Австрії|publisher=[[http://austria.mfa.gov.ua]]|accessdate=5 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013061824/http://austria.mfa.gov.ua/ua/ukraine-at/ukrainians-in-%D0%B0t|archivedate=2013-10-13}}</ref>
| region31 = {{flag|Uruguay}}
| pop31 = 10,000-15,000 {{small|(1990)}}
| ref31 = <ref>{{cite web|url=http://www.en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-/|title=Our color-all over the world|publisher=[[http://en.migraciya.com.ua]]|accessdate=25 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003091041/http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-our-color---all-over-the-world-|archivedate=2017-10-03}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ebk.net.ua/Book/history/makarchuk_eiu/part17/1703.htm|title=С. А. Макарчук, Етнічна історія України|publisher=[[http://ebk.net.ua]]|accessdate=2 October 2017}}</ref>
| region32 = {{flag|Slovakia}}
| pop32 = 7,430 {{small|(2011)}}
| ref32 = <ref>{{cite web |url=https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/1f62189f-cc70-454d-9eab-17bdf5e1dc4a/Tab_10_Obyvatelstvo_SR_podla_narodnosti_scitanie_2011_2001_1991.pdf?MOD=AJPERES |title=Tab. 10 Obyvateľstvo SR podľa národnosti – sčítanie 2011, 2001, 1991 |publisher=Portal.statistics.sk |accessdate=4 October 2017 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121029/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/1f62189f-cc70-454d-9eab-17bdf5e1dc4a/Tab_10_Obyvatelstvo_SR_podla_narodnosti_scitanie_2011_2001_1991.pdf?MOD=AJPERES }}</ref>
| region33 = {{flag|Hungary}}
| pop33 = 7,396 {{small|(2011)}}
| ref33 = <ref>{{cite web|url=http://pop-stat.mashke.org/hungary-ethnic2011j.htm|title=Етнически състав на населението в Унгария през 2011 година, по области|publisher=[[http://pop-stat.mashke.org]]|accessdate=4 October 2017|archivedate=2017-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171113020854/http://pop-stat.mashke.org/hungary-ethnic2011j.htm}}</ref>
| region34 = {{flag|Sweden}}
| pop34 = 6,982 {{small|(2015)}}
| ref34 = <ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|title=Total Migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 2015|publisher=[[http://www.un.org]]|accessdate=5 October 2017}}</ref>
| region35 = {{flag|Denmark}}
| pop35 = 6,870 {{small|(2015)}}
| ref35 = <ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml|title=Total Migrant stock at mid-year by origin and by major area, region, country or area of destination, 2015|publisher=[[http://www.un.org]]|accessdate=5 October 2017}}</ref>
| region36 = {{flag|Switzerland}}
| pop36 = 6,681 {{small|(2016)}}
| ref36 = <ref>{{cite web|url=http://switzerland.mfa.gov.ua/ua/ukraine-switzerland/ukrainians-in-switzerland|title=Українці в Швейцарії|publisher=[[http://switzerland.mfa.gov.ua]]|accessdate=5 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190715064822/https://switzerland.mfa.gov.ua/ua/ukraine-switzerland/ukrainians-in-switzerland|archivedate=2019-07-15}}</ref>
| region37 = {{flag|Georgia}}
| pop37 = 6,000 {{small|(2014)}}
| ref37 = <ref>{{cite web|url=http://geostat.ge/cms/site_images/_files/english/population/Census_release_ENG_2016.pdf|title=2014 General Population Census|publisher=[[http://geostat.ge]]|accessdate=1 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010074805/http://geostat.ge/cms/site_images/_files/english/population/Census_release_ENG_2016.pdf|archivedate=2017-10-10}}</ref>
| region38 = {{flag|Finland}}
| pop38 = 5,000 {{small|(2016)}}
| ref38 = <ref>{{cite web|url=http://finland.mfa.gov.ua/en/ukraine-finland/ukrainians-in-finland|title=Ukrainians in Finland|publisher=[[http://finland.mfa.gov.ua]]|accessdate=4 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190906130348/https://finland.mfa.gov.ua/en/ukraine-finland/ukrainians-in-finland|archivedate=2019-09-06}}</ref>
| region39 = {{flag|United Arab Emirates}}
| pop39 = 5,000–7,000 {{small|(2016)}}
| ref39 = <ref>{{cite web|url=http://www.http://en.migraciya.com.ua/news/ukrainian-abroad/en-ukrainians-in-the-united-arab-emirates/|title=Ukrainians in the United Arab Emirates|publisher=[[http://en.migraciya.com.ua]]|accessdate=4 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180912072355/http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8490524.stm|archivedate=2018-09-12}}</ref>
| region40 = {{flag|Serbia}}
| pop40 = 4,903 {{small|(2011)}}
| ref40 = <ref>{{cite web|url=http://popis2011.stat.rs/?page_id=2162&lang=en|title=Попис у Србији 2011. > Download cesus results|publisher=[[http://popis2011.stat.rs]]|accessdate=2 October 2017|archivedate=2017-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171016174432/http://popis2011.stat.rs/?page_id=2162&lang=en}}</ref>
| langs = [[Ukrainian language|Ukrainian]], [[Russian language|Russian]]<ref>[http://www.gallup.com/poll/112270/russias-language-could-ticket-migrants.aspx Russia’s Language Could Be Ticket in for Migrants] A large portion of Ukrainians speak Russian</ref><ref>{{cite web|author=Khmelko, V.|format=PDF|url=http://www.kiis.com.ua/materials/articles_HVE/16_linguaethnical.pdf|script-title=uk:Лінгво-етнічна структура України: Регіональні особливості та тенденції змін за року незалежності|trans-title=Linguo-Ethnic structure of Ukraine: Regional features and tendencies to changes post-independence|language=uk|publisher=Kyiv International Institute of Sociology|date=2004|accessdate=15 March 2016}}</ref>
| rels =
<div style="text-align:left">
;Of the population (within [[Ukraine]])<ref name=Razumkov2016>{{cite|url=http://old.razumkov.org.ua/upload/Religiya_200516_A4.compressed.pdf |title = Релігія, Церква, суспільство і держава: два роки після Майдану |trans-title=Religion, Church, Society and State: Two Years after Maidan| date=26 May 2016|publisher=[[Razumkov Center]] in collaboration with the All-Ukrainian Council of Churches|pages = 22, 27, 29, 31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422181327/http://old.razumkov.org.ua/upload/Religiya_200516_A4.compressed.pdf|archive-date=2017-04-22 <!-- Archive date guessed from URL -->|dead-url=no|format=pdf |language=Ukrainian|place=Kiev}}</ref>
:[[Eastern Orthodoxy]] – 65.4%; (comprising [[Ukrainian Orthodox Church of the Kyivan Patriarchate|Ukrainian Orthodox Church (Kiev Patriarchate)]] – 25.0%, Simply Orthodox – 23.2%, [[Ukrainian Orthodox Church (Moscow Patriarchate)]] – 15.0%, [[Ukrainian Autocephalous Orthodox Church]] – 1.8%)
:[[Ukrainian Greek Catholic Church|Ukrainian (Greek) Catholic Church]] – 6.5%
:[[Roman Catholicism|Roman Catholic]] – 1.0%
:[[Protestantism|Protestant]] – 1.9%
:Others – 1.7%
:Not Affiliated – 16.3%
</div>
| related =Other [[East Slavs]]
}}
'''Укроинҳо''' ё '''Украинҳо''' ({{lang-uk|українці}}, {{IPA-uk|ukrɑˈjinʲtsʲi|}}) — миллат, аҳолии асосии [[Украина]] — зиёда аз 37 млн нафар. Дар тамоми ҷаҳон тахминан 45 млн. нафар ҳастанд.
== Таърих ==
== Мавқеъ ==
== Нигаред ==
* [[Украинҳои Тоҷикистон]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|3}}
== Адабиёт ==
* Народы России: живописный альбом, Санкт-Петербург, типография Товарищества «Общественная Польза», 3 декабря 1877, ст. 18
* Украинцы. Отв. редакторы Н. С. Полищук, А. П. Пономарёв. Утверждено к печати Учёным советом Института этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая Российской академии наук. М.: Наука, 2000 ISBN 5-02-008669-X.
* ''Чирков О.'' Етнічна територія українців (Українська етнічна територія) // Український геополітичний словник / Авт. кол.: Крисаченко В. С., Турпак Н. В. та ін. — К.: «МП Леся», 2010. — 531 с.
* ''Чирков О.'' Етнічна територія (етнічні землі) // Україна-Етнос. / НДІУ; Фігурний Ю. С., Баран В. Д. та ін. — К., 2006. — С. 78-81.
* [http://www.ualogos.kiev.ua/fulltext.html?id=281 ''Чирков О.'' Этногеографическая составляющая украиноведческой терминосистемы (на укр. языке).] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120803061314/http://www.ualogos.kiev.ua/fulltext.html?id=281 |date=2012-08-03 }}
* [http://uaznavstvo.univ.kiev.ua/ua/Rudnyc'kyj/chyrkov.htm%20%20 ''Чирков О.'' Утраченные земли (на укр. языке)]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* ''Чирков О.'' Антропологические термины — неотъемлемая составляющая терминосистемы украиноведения // Сборник науч. трудов НДИУ. — К.: «Рада», 2008. — Т. ХХІ. — С. 389—398. — (на укр. яз.)
* ''Чирков О.'' Сущность связи между антропологией (физической антропологией) и украиноведением // Сборник науч. трудов НДИУ. — К.: «Рада», 2008. — Т. ХХII. — С. 46-50. — (на укр. яз.)
* А.Котенко, [[Миллер, Алексей Ильич|А.Миллер]], О.Мартынюк [http://magazines.russ.ru/nlo/2011/108/ko3.html «Малоросс»: эволюция понятия до Первой мировой войны]
* {{книга |автор= |часть=Украинцы |ссылка часть=http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas/0/etno_id/6 |заглавие=Этноатлас Красноярского края |оригинал= |ссылка=http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas |викитека= |ответственный=Совет администрации Красноярского края. Управление общественных связей ; гл. ред. [[Рафиков, Рашит Гиззатович|Р. Г. Рафиков]] ; редкол.: [[Кривоногов, Виктор Павлович|В. П. Кривоногов]], Р. Д. Цокаев |издание=2-е изд., перераб. и доп |место=Красноярск |издательство=Платина (PLATINA) |год=2008 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=224 |серия= |isbn=978-5-98624-092-3 |тираж= |ref=Этноатлас Красноярского края }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20141129041312/http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas |date=2014-11-29 }}
== Сарчашма ==
* [http://www.ukrainianworldcongress.org/ Всемирный Украинский Конгресс.]
* [http://litopys.org.ua/boplan/bop01.htm Guillaume Le Vasseur de Beauplane, Описание Украины — нескольких провинций Королевства Польского, тянущихся от границ Московии к границам Трансильвании, вместе с их обычаями, образом жизни и ведением войн]
* [http://ukdim.blog.tut.by/ Украинский Дом] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120104044506/http://ukdim.blog.tut.by/ |date=2012-01-04 }}
* [http://quebec-ukraine.com/cgi-bin/l/links.cgi?kat=a5 Украинцы за границей] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20051218034113/http://www.quebec-ukraine.com/cgi-bin/l/links.cgi?kat=a5 |date=2005-12-18 }}
* [http://www.kunstkamera.ru/kunst-catalogue/index.seam?path=62%3A3495499%3A3507664&c=PHOTO&cid=725831 ErУкрнцы // Фотокаталог Музея антропологии и этнографии им. Петра Великого (Кунсткамера) РАН] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120211082023/http://www.kunstkamera.ru/kunst-catalogue/index.seam?path=62%3A3495499%3A3507664&c=PHOTO&cid=725831 |date=2012-02-11 }}
* [[Георги, Иоганн Готлиб|И. Г. Георги]] «[http://www.museum.ru/N26092 Описание всех обитающих в Российском государстве народов…]»
* [http://etno.iatp.org.ua/ (укр.) Украинская этнография]
* [https://web.archive.org/web/20100406034825/http://www.zn.ua/3000/3050/50610/ (рус.) В.Балушок «Как русины стали украинцами», Зеркало недели, 2005]
* [https://web.archive.org/web/20070716095103/http://www.zn.ua/3000/3050/49862/ (рус.) В.Балушок «Когда же родился украинский народ?», Зеркало недели, 2005]
* [https://web.archive.org/web/20070716095103/http://www.zn.ua/3000/3050/51748/ (рус.) В.Балушок «Своевольная» Украина, Зеркало недели, 2005]
* [http://www.rusyn.org/?root=rusyns&rusyns=ethnography&article=63 (англ.) Иван Поп. Статья «Этнография» // Encyclopedia of Rusyn History and Culture] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927210523/http://www.rusyn.org/?root=rusyns&rusyns=ethnography&article=63 |date=2007-09-27 }}
[[Гурӯҳ:Укроинҳо]]
n0akrxzuvockqx3cw4kfegsz79zs40g
Театри давлатии драма ва мусиқии академии узбекии ба номи Бобур
0
112144
1477728
1453262
2026-06-19T22:31:18Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477728
wikitext
text/x-wiki
{{Викифонидан}}
[[Акс:Ош өзбек театры.jpg|right|300px|thumb|Театри Давлатии академии ӯзбакии мусиқӣ -драмавии ба номи Бобур ш. Ош]]
'''Театри Давлатии академии узбекии мусиқӣ-драмавии ба номи Бобур ш. Ӯш''' ({{lang-uz|Бобур номли Ўш Давлат академик ӯзбек мусиқали драма театри}}; {{lang-ru|Ошский Государственный академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура}}) — қадимтарин [[театр]]и касбӣ дар [[Қирғизистон]], дуюм қадимтарин [[театр]] дар [[Осиёи Марказӣ]] мебошад.
==Таърихи театр==
Соли [[1914]], театри гурӯҳи таҳти роҳбарии Рахмонберди Мадазимов таъсис дода шудааст.
Аввали директори бадеии театри гурӯҳи Рахмонберди Мадазимов муассиси аввалин ва ташкилкунандаи театри ҳаракати дар [[Қирғизистон]] буд. Дар оянда, ин гурӯҳи дар асоси барои таъсиси Театри Давлатии академии ӯзбакии мусиқӣ-драмавии ба номи [[Катибаи Бобур|Бобур]] шаҳри [[Ӯш]]<nowiki/>и [[Қирғизистон]].
Театри Давлатии академии ӯзбакии мусиқӣ -драмавии ба номи Бобур ш. Ош қадимтарин театр дар [[Осиёи Марказӣ]] аст, ки пас аз драма [[Ӯзбекистон]] миллии академии театри ба номи Ҳамза дар шаҳри [[Тошканд]] (соли таъсис дар [[1913]]-27.02.[[1914]])
==Асосгузорони театр==
#Раҳмонбердӣ Мадазимов ([[1914]])
#Бекназари Назаров
#Иброҳим Мусабоев
#Ҷӯрахон Зайнобиддинов
#Назирхон Камолов
#A. Саидов
#A.Эшонхонов
#Урунбой Раҳмонов (аз соли [[1927]])
#Ҷӯрахон Раҳмонов (аз соли [[1937]])
==Асарҳои таҳияшуда==
#Энсиклопедияи [[вилояти Ӯш]], Академияи илмҳои ҶШС [[Қирғизистон]]. Фасли Театр, [[1987]].
#Энсиклопедияи миллии [[Ӯзбекистон]], [[Академияи илмҳои Ӯзбекистон]], [[Тошканд]], [[2000]]-[[2006]], (Ў ҳарф, 219 саҳифа), давлатии илмии нашрия,«Энсиклопедияи миллии Ӯзбекистон», [[Тошканд]].
#Миллии энсиклопедияи «[[Қирғизистон]]», 5 ҳаҷми, 763 саҳифа. Маркази забони давлатӣ ва донишномаи, [[Бишкек]], [[2014]]. Сардабири Асанов У.A.
#A. Абдуғафуров «Фарзандони маъруфи Ӯш», [[Ӯш]], [[2000]].
#A. Абдуғафуров «Ош театри академии», [[Ӯш]], [[2010]]
==Манобеъ==
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20160310012811/http://ru.sputnik.kg/culture/20160117/1021630041.html Спектакль "Барсбек" будет представлять Кыргызстан на международном фестивале в Турции]
* [https://web.archive.org/web/20150202215028/http://www.echoosha.narod.ru/March07/deti.htm <small>Актёрская династия</small>]
* [https://web.archive.org/web/20150202205819/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm <small>Они стояли у истоков</small>]
* [http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ru-ru <small>Указ Президента Кыргызстана №354 от 14.10.2004 года</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151222091305/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/39812?cl=ru-ru |date=2015-12-22 }}
* [http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ <small>Ош старейший театр республики отметил своё 95-летие</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151001122051/http://www.knews.kg/culture/39275_osh_stareyshiy_teatr_respubliki_otmetil_svoe_95-letie/ |date=2015-10-01 }}
* [http://www.24kg.org/kultura/2757/ <small>В Кыргызстане Ошскому узбекскому театру музыкальной драмы 95 лет</small>] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160425211706/http://www.24kg.org/kultura/2757/ |date=2016-04-25 }}
* [http://www.osh.turmush.kg/ru/news:93883 <small>Ошский академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура 29 ноября отметит своё 95-летие</small>]
* [http://www.for.kg/news-298789-ru.html <small>В Ошском театре имени Бабура за 95-летний период работы поставлено около 600 спектаклей</small>] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180826150333/http://www.for.kg/news-298789-ru.html |date=2018-08-26 }}
* [http://www.ozodlik.org/content/article/26717554.html <small>Ўш ӯзбек академик театри 95-йиллигини нишонлади</small>]
* [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O'%20harfi.pdf] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210830225628/https://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/O%27zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O%27%20harfi.pdf |date=2021-08-30 }}
* [http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 <small>История театра</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151117023421/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/istoriya-2 |date=2015-11-17 }}
* [http://teatrbabur.kg/index.php/ru// <small>Официальный сайт театра</small>] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160503111509/http://teatrbabur.kg/index.php/ru/ |date=2016-05-03 }}
* [http://www.alliance-press.kg/uz/news/view/35 <small>Открылся 97-сезон театра</small>]
[[Гурӯҳ:Театрҳои Қирғизистон]]
[[Гурӯҳ:Қирғизистон]]
[[Гурӯҳ:Ӯш]]
[[Гурӯҳ:Вилояти Ӯш]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Қирғизистон]]
b8pxw0rgucjm8ik735derc18ubqrscn
Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)
0
143970
1477736
1477210
2026-06-19T23:15:42Z
Yoonoos.tj
27005
/* Гузаришҳо 2026/2027 */
1477736
wikitext
text/x-wiki
{{Дигар мазмунҳо|Реал Мадрид}}
{{Ҷаъбаи БФ
|замина = #FFFFF0
|матн = #000000
|ном = {{Парчами Испания}} Реал Мадрид
|мавсими ҷорӣ = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]]
|логотип =
|номи пурра = Real Madrid Club de Fútbol<ref>{{cite web| title = Real Madrid Club de Fútbol | url = https://www.laliga.es/laliga-santander/real-madrid |lang = es |publisher = Саҳифаи расмии Ла Лига |accessdate = 2023-06-19}}</ref>
|лақаб = ''Los Blancos (Сафедҳо)<br>Los Galácticos (Каҳкашониҳо)<br>Los Merengues (Хомаиҳо)<br>Los Vikingos (Викингҳо)<br>La Casa Blanca (Кохи сафед)''
|таъсис = 06.03.1902
|барҳам =
|майдон = {{Парчами Испания}} «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]», [[Мадрид]]
|ғунҷоиш = 81 044<ref>{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/santiago-bernabeu-stadium |title=Santiago Bernabéu Stadium |lang=es |publisher=Саҳифаи расмии бошгоҳи «Реал Мадрид» |accessdate=2019-06-19}}</ref>
|молик =
|президент = {{Парчами Испания}} [[Флорентино Перес]]
|мудир =
|мудири кул =
|мураббӣ = {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]
|капитан = {{Парчами Уругвай}} [[Федерико Валверде]]
|рейтинг = ҷойи 2-юм дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-04-16}}</ref>
|буҷет =
|сарпараст = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates
|мусобиқа = [[Ла Лига]]
|мавсим = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]]
|мавқеъ = [[Акс:Silver star.png|20px|Медали нуқра]] ҷойи '''2-юм'''
|сайт = https://www.realmadrid.com/
| pattern_la1 = _realmadrid2627h
| pattern_b1 = _realmadrid2627h
| pattern_ra1 = _realmadrid2627h
| pattern_sh1 = _realmadrid2627h
| pattern_so1 = _realmadrid2627hl
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = 433E3A
| pattern_la2 = _realmadrid2526a
| pattern_b2 = _realmadrid2526a
| pattern_ra2 = _realmadrid2526a
| pattern_sh2 = _realmadrid2526a
| pattern_so2 = _realmadrid2526al
| leftarm2 = 262a45
| body2 = 262a45
| rightarm2 = 262a45
| shorts2 = 262a45
| socks2 = 262a45
| pattern_la3 = _realmadrid2526t
| pattern_b3 = _realmadrid2526t
| pattern_ra3 = _realmadrid2526t
| pattern_sh3 = _adidaswhite
| pattern_so3 = _adidaswhitel
| leftarm3 = 007CE4
| body3 = 007CE4
| rightarm3 = 007CE4
| shorts3 = 007CE4
| socks3 = 007CE4
}}
'''«Реал Мадрид»''' ({{lang-es|Real Madrid Club de Fútbol}}, {{IPA-es|reˈal maˈðɾið ˈkluβ ðe ˈfuðβol|-|Real Madrid.ogg}}) — яке аз дурахшонтарин бошгоҳи футболи [[Испания|испониёӣ]], ки дар шаҳри [[Мадрид]] – пойтахти Испониё қарор дорад. Аз ҷониби [[ФИФА]] [[Беҳтарин бошгоҳҳои асри XX аз ҷониби ФИФА|беҳтарин бошгоҳи футболи асри XX]] эътироф шудааст.
«Реал Мадрид» яке аз се дастаест, ки дар қатори тимҳои «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]» ҳеч гоҳ дивизиони олии Испониёро тарк накардааст<ref>{{Cite web|url= https://www.worldfootball.net/alltime_table/esp-primera-division/|title= Spain » Primera División » All-time league table|author=|website=worldfootball.net|date=2026-01-14|publisher=|lang=en|accessdate=2026-01-14}}</ref>. Яке аз бошгоҳҳои серҷомтарин дар футболи Испониё ба ҳисоб меравад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Реал Мадрид» 71 ҷоизаи миллиро соҳиб шудааст: 36 – қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]], 20 – Ҷоми Испониё, 13 – Суперҷоми Испониё ва 1 – Ҷоми Ла Лига<ref>{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/honours/football|title=Real Madrid Honours: Trophies, Titles, Cups, and Championships|lang=en |publisher=Саҳифаи расмии бошгоҳи «Реал Мадрид»|accessdate=2018-08-11}}</ref>. Аз рӯи шумораи ҷом ва гол дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Лигаи қаҳрамонҳои Урупо]] натиҷаи рекордӣ (15 – ҷом, 5 маротиба пайиҳам) дорад.
«Реал Мадрид» яке аз арзишмандтарин бошгоҳҳои варзишии ҷаҳон аст. Тибқи маълумоти «Deloitte», дар мавсими 2024/25, бошгоҳ бо даромади солонаи 1,045.5 млрд евро дар ҷои якум аст<ref>{{Cite web|url=https://www.deloitte.com/uk/en/services/financial-advisory/analysis/deloitte-football-money-league.html|title=Deloitte Football Money League|author=|website=|date=2025-01-23|publisher=Deloitte United Kingdom|lang=en|accessdate=2025-01-23}}</ref>. Дар [[соли 2025]] бо арзиши умумии 6,6 миллиард доллар арзишмандтарин бошгоҳи футбол эътироф гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/lists/soccer-valuations|title=World’s Most Valuable Soccer Teams|author=|website=|date=2025-07-28|publisher=Forbes|lang=en|accessdate=2025-07-28}}</ref>.
== Таърих ==
=== Бунёд ===
[[Соли 1897]] дастаи «Sky Football» таъсис дода шуд, ки нахустин нишона аз бошгоҳи мадридӣ аст. Вале расман санаи [[6 март]]и [[соли 1902]] ҳамчун рӯзи таъсисёбии бошгоҳи ''Madrid Football Club'' аз тарафи [[Хулиан Паласиос]] ва бародарон Падросҳо ба ҳисоб меравад. [[29 июн]]и [[соли 1920]], шоҳи Испониё [[Алфонсо XIII]] ба даста унвони ''Шоҳона'' ({{lang-es|Real}})-ро гузошт. Аз ин рӯ номи муосири бошгоҳ ''Real Madrid'' аст.
[[Акс:Madrid C.F. 1905-06.jpg|thumb|left|260px|<div class="center">«Madrid FC», ғолибони Ҷоми Испониё дар соли 1906</div>]]
[[Акс:Madrid FC 1908.jpg|thumb|left|260px|<div class="center"> «Madrid FC», мавсими 1907/08.
Росто (аз чап ба рост): Аспиунтса, Нейра, Парахес, Линдси (д), Ревулто ва Праст. Нишаста: Яртса, Новоа, Норманд, Берраондо ва Прада.</div>]]
Аз ҳамон лаҳзаи таъсис, бошгоҳ шурӯъ ба иддаои раҳбарӣ дар футболи Испониё кард: аллакай дар [[соли 1903]] ба финали Ҷоми Испониё роҳ ёфт ва дар он аз «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]» мағлуб шуд. Чанд сол баъд ин Ҷоми ифтихорӣ, муддати тӯлонӣ ба пойтахт кӯчид: футболбозони «Реал Мадрид» чор бор пайиҳам ғолиби Ҷоми Испониё шуданд. [[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]] шурӯъ аз фасли 1928/29 баргузор мешавад, то он дам тимҳои қавитаринро бар асоси минтақа муайян мекарданд. «Мадрид» (аз соли 1920 — «Реал Мадрид») дар ин муддат 16 бор дар минтақаи пойтахт музаффар шудааст.
[[Акс:1926-02-22, La Nación, Equipo del Madrid F. C., que ayer quedó proclamado campeón del Centro, Pío.jpg|thumb|left|260px|<div class="center">«Реал Мадрид», ғолибони минтақаи пойтахт (феврали [[соли 1926]])</div>]]
=== Даврони авҷи бошгоҳ ===
Дар миёнаи солҳои 50-уми қарни гузашта, замоне ки тасмим ба таъсиси як созмони футболи қораӣ гирифта шуд, то мусобиқаҳои мунтазамро барои бошгоҳҳо ва тимҳои миллӣ фароҳам орад, «Реал Мадрид» дар Испониё садрнишини асосӣ набуд. Бо вуҷуди ин, маҳз «Реал Мадрид» дар мавсими 1954/55 қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартари Испониё]] шуд ва аввалин роҳхатро миёни бошгоҳҳои испонӣ барои ширкат дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми Қаҳрамонони Урупо]] мушарраф гашт. Аз он лаҳза, «Реал Мадрид» тӯли 5 сол рӯйиҳам ин [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|ҷом]]ро ба номи худ мӯҳр зад. Дастовардҳои тим дар арсаи байналмилалро пирӯзиҳо дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] ҳамқадам буданд, онҳо аз [[соли 1954]] то [[соли 1969|1969]] тавонистанд 12 маротиба қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартар]] шаванд. Давоми зиёда аз даҳ сол тавре шуда буд, ки агар мадридиҳо имкони қаҳрамонӣ дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати дохили]]ро аз даст медоданд, ҳатман соҳиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] мешуданд. Ҳамин тариқ, 15 сол пайиҳам дар бонуфузтарин мусобиқаи Урупо иштирок карданд ва бори аввал [[соли 1970]] бинобар ишғоли ҷои 6-ум дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] аз он бенасиб шуданд. Дар он даврони тиллоии «Реал Мадрид», [[Алфредо Ди Стефано]]и аргентинӣ (беҳтарин футболбози Урупо дар солҳои 1957 ва 1959), [[Раймон Копа]]и фаронсавӣ (ҷоизадори «Тӯби тиллоӣ» дар [[соли 1958]]), [[Ферентс Пушкаш]]и маҷорӣ (футболбози рақами дуи Урупо дар [[соли 1960]]), [[Франсиско Хенто]] - барандаи шашкаратаи [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] бозигарони калидӣ буданд. Дар миёнаи солҳои 60-ум [[Франсиско Хенто|Хенто]]и бузургро [[Хосе Сантамария]], [[Амансио Амаро|Амансио]], [[Пирри|Пиррӣ]], [[Мигел Ангел Гонсалес Суарес|Мигел Анхел]] ҳамроҳӣ мекарданд.
Ба рафтани футболбозони кӯҳантаҷриба, анъанаҳои фотеҳонаи бошгоҳи «Шоҳона» дар Урупо тадриҷан аз байн рафт. Ҳаводорони мадридӣ рушди навбатии тимро қариби бист сол мунтазир шуданд, замоне ки насли ҷадид бо раҳбарии [[Эмилио Бутрагенйо]] ва наздиктарин ҳамдастаҳояш [[Мишел (футболбоз)|Мишел]], Ҳуго Санчез, [[Мануэл Санчис|«Маноло» Санчис]], [[Рафаэл Мартин Васкес|Мартин Васкес]] ва [[Мигел Пардеса]] омаданд. Онҳо ду маротиба қаҳрамони [[Ҷоми УЕФА]] ва панҷ маротиба дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати Испониё]] пайдарпай ғолиб шуданд.
=== Солҳои 1970-1990 ===
Дар нимаи солҳои 70-ум «Реал Мадрид» дар мавсими 1973/1974 дар бозии финалӣ рақиби сарсахташ бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро бо ҳисоби (4:0) мағлуб намуда, соҳиби Ҷоми Испониё шуд. [[Соли 1978]] дастаи «Реал Мадрид» [[Ули Штилике]] ва [[Хуанито]]ро харидорӣ кард. Бархилофи тафовут дар сабки бозӣ, онҳо барои солҳои тулонӣ қаҳрамони ҳаводорони мадридӣ хоҳанд монд. [[4 июн]]и [[соли 1980]] мадридиҳо дар бозии ниҳоии Ҷоми мамлакат бар «[[Реал Мадрид Кастийя]]» бо ҳисоби 6:1 ғолиб шуданд. Соли баъд «Реал Мадрид» дубора бо расидан ба финали [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] аз худ дар [[Аврупо|Урупо]] дарак дод. Дар ин набарди шадид бошгоҳи «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» таҳти раҳбарии [[Боб Пейсли]] бар дастаи мадридӣ ва сармураббӣ [[Вуядин Бошков]] бо ҳисоби минималии 1:0 зафар ёфт. Голи ягонаи бозиро дар дақиқаи 82-юм ҳимоягари хатти чапи мерсисайдиҳо [[Алан Кеннеди]] зад. [[Алфредо Ди Стефано]] моҳи декабри [[соли 1983]] ба вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» таъйин шуда, бозигарон [[Рафаэл Мартин Васкес|Мартин Васкес]], [[Мишел (футболбоз)|Мишел]], [[Мануэл Санчис Онтиюело|«Маноло» Санчис]] ва [[Эмилио Бутрагенйо]]ро аз ҳайати ҷавонон ба дастаи асосӣ шомил намуд. [[Эмилио Бутрагенйо]]и ҷавон дар бозии якуми худ бо пироҳани бошгоҳи «Шоҳона» дар муқобили «[[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]]», ба задани ду гол даст ёфт ва ба мадридиҳо ғалаба овард. Дар пайи чунин талошҳо, ҳаводорон ӯро хеле зуд ҳамчун яке аз рамзҳои даста пазируфтанд.
[[24 май]]и [[соли 1985]] [[Рамон Мендоса]] курсии президентии бошгоҳи «Реал Мадрид»-ро ишғол намуда ба беҳтар шудани натиҷаҳои даста саҳм гузошт. Дар солҳои 1985 ва 1986 бо мағлуб намудани бошгоҳҳои «[[Видеотон (бошгоҳи футбол)|Видеотон]]» ва «[[Кёлн (бошгоҳи футбол)|Кёлн]]» дар бозиҳои финалӣ, мадридиҳо ҷоизадори 2 [[Ҷоми УЕФА]] шуданд. Он солҳо футболбозони «Реал Мадрид» дар варзишгоҳи худ бо илҳоми хос майдондорӣ мекарданд: ба назар чунин менамуд, ки баъди бохт бо ҳар ҳисобе, онҳо натиҷаи лозимияшонро метавонанд бозпас гиранд. Боре барояшон муяссар шуд, ки кори куллан боварнакарданиро анҷом диҳанд: бозии аввалро дар шаҳри [[Дӯсселдорф]] бар «[[Боруссия Мӯнхенгладбах|Боруссия М]]» бо ҳисоби 1:5 бохта, дар бозии ҷавобӣ дар «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]» чор туби беҷавоб зада, ба даври дигар баромаданд.
Баъди чанд мавсими нисбатан номуваффақ вазифаи сармураббии «Реал Мадрид»-ро [[Хорхе Валдано]], ки то он лаҳза дар бошгоҳи «[[Тенерифе (бошгоҳи футбол)|Тенерифе]]» кори пурсамаре анҷом дода буд, ба ӯҳда гирифт. Ӯ ба [[Фернандо Редондо|Редондо]], [[Микаел Лаудруп|Лаудруп]], [[Хосе Эмилио Амависка|Амависка]] ва [[Кике Санчес Флорес|Кике Флорес]] мавқеи доимӣ дар ҳайати асосиро бовар намуд.
[[8 январ]]и [[соли 1995]] шогирдони Валдано рақибони асосии худ «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро бо ҳисоби бузурги 5:0 мағлуб карда, дар охир мақоми аввали Ла Лигаро соҳиб шуданд. Аммо, мавсими оянда нокомии бошгоҳи «Реал Мадрид» дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] ва [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] сабаби барканор шудани Валдано ва моҳи июли [[соли 1996]] таъйин шудани мураббии машҳури [[Итолиё|итолиёвӣ]] [[Фабио Капелло]] гашт. Ӯ таркиби тимро ба таври назаррас навсозӣ намуда, ба он [[Кларенс Зеедорф]], [[Предраг Миятович]] ва [[Роберто Карлос]]ро шомил кард. Барои дастаи Капелло як мавсим кофӣ буд, то қаҳрамон шавад. Моҳи майи [[соли 1998]] «Реал Мадрид» таҳти идораи сармураббӣ [[Юпп Ҳайнкес]] дар бозии ҳалкунанда бар [[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]] (1:0) ғолиб омада, бори ҳафтум [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ба даст овард. «Реал» бо мураббии дигар [[Гуус Ҳиддинк]] пас аз чанд моҳ, бошгоҳи «[[Васко да Гама (бошгоҳи футбол)|Васко да Гама]]»-ро дар бозии ниҳоӣ шикаст дода, Ҷоми байниқораиро низ ба [[Мадрид]] интиқол дод.
Пас аз бебарории мавсими 1998/99, роҳбарияти «Реал Мадрид» тасмим гирифт вазифаи сармураббиро ба [[Висенте Дел Боске]] супорад ва хато накард: даста дар бозии финалӣ бар «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» (3:0) пирӯз шуда, бори ҳаштум [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ба даст овард. [[Раул Гонсалес|Раул]] голи сеюми бозиро зада, дар қатори [[Ривалдо]] ва [[Марио Жардел]] бо 10 гол дар қатори голзанҳои беҳтарини [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] номи худро сабт кард. [[Соли 2001]], «Реал Мадрид» 28-ум унвони қаҳрамонии Испониёро ноил шуд.
=== Президентии Флорентино Перес ===
[[Акс:Florentino perez.jpg|thumb|left|260px|<div class="center">[[Флорентино Перес]]</div>]]
Бо интихоб шудан ба мансаби президентӣ [[Флорентино Перес]]и ҳадафманд тасмим гирифт, ки ҳама футболбозони беҳтарини сайёраро дар «Реал Мадрид» ҷамъ оварад. Перес фаъолияти худро бо хариди [[Луиш Фигу]]и портуғолӣ аз бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ба маблағи рекордии 71 миллион евро оғоз кард<ref>{{Cite news
|title=Figo's the Real deal|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/848836.stm|publisher=BBC Sport|date=2000-07-24|accessdate=2008-07-12}}</ref>. Як сол баъд [[Зайниддин Зидон]] ба сафи «Реал Мадрид» пайваст, ки барои ӯ ба «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» боз ҳам зиёдтар - 75 миллион евро пардохт кард. Пас аз як сол, [[Роналдо]]ро аз бошгоҳи «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]», тобистони [[соли 2003]] - [[Дэвид Бекҳэм]]ро аз «[[Манчестер Юнайтед]]», ва [[соли 2004]] ҳамлагари бошгоҳи [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] [[Майкл Овен]]ро ба даста овард. Ҳамин тариқ, дар мавсими 2004/05 чаҳор бозигар, ки ҷоизаи «[[Тӯби тило (France Football)|Тӯби тиллоӣ]]» доштанд: [[Роналдо]] (беҳтарин футболбози ҷаҳон дар солҳои 1997 ва 2002), [[Зайниддин Зидон|Зидон]] (1998), [[Луиш Фигу|Фигу]] (2000), Овен (2001) якҷоя дар ҳайати тими «Шоҳона» бозӣ карданд. Ин ҷамъи ситораҳои футбол ба номи «Галактикос» маъруф шуд. Дар тӯли зиёда аз панҷ соли ҳукмронии Перес (моҳи феврали соли 2006 истеъфо дод) «Реал Мадрид» ду маротиба қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]] ва як маротиба ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] (дар мавсими 2001/02) шуд.
=== Президентии Рамон Калдерон ===
[[Акс:Real Madrid vs Bayern Munich.jpg|thumb|left|260px|<div class="center">Бозигарони «Реал Мадрид» дар ҳоли ҷашнгирии гол ба дарвозаи бошгоҳи «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]», [[соли 2007]]</div>]]
Пас аз [[Флорентино Перес]], [[Рамон Калдерон]] президенти «Реал Мадрид» интихоб шуд, ки сабки роҳбарии ӯ аз Перес хеле фарқ мекард. Калдерон ҳадафи харидани беҳтарин футболбозонро надошт. Пеш аз ҳама, президенти нав ба тозакунӣ ва ҷавонсозии таркиби даста, ки он замон рӯзҳои сахтеро аз сар мегузаронд, пардохт. Дар давраи ҳукмронии Калдерон, [[Дэвид Бекҳэм|Бекҳэм]], [[Роберто Карлос]], [[Робиню]] ва [[Роналдо]] яъне тамоми «мерос»-и Перес фурӯхта шуданд. Дар ивази ин Калдерон бозигарони машҳур [[Руд ван Нистелрой|Ван Нистелрой]], [[Фабио Каннаваро|Каннаваро]], [[Гонсало Игуаин|Игуаин]], [[Весли Снейдер|Снейдер]] ва [[Пепе]]ро ба тими «Шоҳона» овард. Вале тағйироти асосӣ иваз намудани сармураббӣ буд. [[Фабио Капелло]], мутахассиси қавӣ ва мустақил, дубора ба даста баргардонда шуд. Мавсими аввал «Каҳкашониҳо» дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] қаҳрамон шуданд, аммо дар даври 1/8-ниҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] аз дастаи олмонии «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» дар маҷмӯъ (ҳисоби умумӣ 4:4) шикаст хӯрданд. Дар поёни фасли нахуст сарфи назар аз унвони қаҳрамони Испониё, ки аввалин бор дар тӯли чор соли охир буд, роҳбарияти «Реал Мадрид» мураббии итолиёвиро ба сабаби ҷорӣ кардани "бозии дилгиркунандаи даставӣ" аз кор озод кард. Курсии сармураббӣ ба мутахассиси олмонӣ ва мураббии «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]» [[Бернд Шустер]] вогузошта шуд. Бо мураббии олмонӣ, «сафедпӯшҳо» Суперҷом ва қаҳрамонии [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]]ро пеш аз мӯҳлат ба даст оварданд. Аз ин рӯ, дар Эл-Класико (ҳисоб – 4:1), ки дар варзишгоҳи «Сантияго Бернабеу» баргузор шуд, футболбозони «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» тибқи анъанаи испониёӣ “роҳрави қаҳрамонӣ” ташкил карда, мадридиҳоро бо кафкӯбӣ истиқбол намуданд. Бо вуҷуди ин, дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] пешравӣ ба чашм намерасид. Дар даври 1/8-ниҳоӣ «Реал Мадрид»-ро бошгоҳи «[[Рум (бошгоҳи футбол)|Рум]]»-и итолиёвӣ (ҳисоби умумӣ – 2:4) аз мусобиқот берун кард. Новобаста аз усули хос доштанаш [[Рамон Калдерон]] дар барномаи пешазинтихоботии дуюм қавл дод, ки [[Криштиану Роналду]], [[Кака]] ва [[Сеск Фабрегас|Фабрегас]]ро барои даста харидорӣ хоҳад кард. Соли 2009 Рамон Калдерон ба далели моҷарои тақаллуб дар интихоботи [[соли 2006]] истеъфо дод. Дар тӯли дуюним соли президентии Калдерон «Реал Мадрид» ду маротиба пайиҳам қаҳрамони Испониё ва як маротиба Суперҷоми Испониёро соҳиб шуд.
=== Бозгашти дубораи Перес ===
Қабл аз интихобот ҳама рақибон номзадии худро пас гирифтанд ва [[Флорентино Перес]] [[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2009]], бидуни овоздиҳӣ боз президенти «Реал Мадрид» шуд<ref>{{cite web|url=//http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8076515.stm|title=Perez to return as Real president|website=uefa.com|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/https://http/|archivedate=2016-01-14}}</ref>. Пас аз бозгашт Перес ба ташкил кардани “галактикос”-и комилан нав шурӯъ кард. Ибтидо, дар даста тағйироти раҳбарӣ сурат гирифт: [[Зайниддин Зидон]] бозикуни собиқи «Реал Мадрид» мушовири президент таъйин шуд. Рӯзи [[9 июн|9-уми июн]] пас аз музокироти тӯлонӣ ва сару садоҳои мухталиф миёнмайдони дастаи «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]»-и Итолиё ва тими миллии Брозил [[Кака]] ба маблағи 68 миллион [[евро]] ба «Реал Мадрид» гузашт. Ӯ бо даста қарордоди шашсола имзо кард ва пас аз бозгашти Перес ситораи аввалин шуд. Пас аз он бо беҳтарин бозигари ҷаҳон дар [[соли 2008]] [[Криштиану Роналду]], ки дер боз орзуи пӯшидани пироҳани “бланкос”-ро дошт, шартнома ба имзо расид. Перес барои ситораи портуғолӣ 80 миллион [[Фунт Стерлинг|фунт стерлинг]] (93,4 миллион евро) пардохт кард. Рӯзҳои 25-уми июн ва 1-уми июл, [[Раул Албиол]] аз «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» ва [[Карим Бензема]] аз «[[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]» ба арзиши 15 миллион ва 35 миллион евро ба «Реал Мадрид» гузариш намуданд. Миёнмайдон [[Эстебан Гранеро]] аз бошгоҳи «Хетафе», муҳофиз [[Алваро Арбелоа]] ва миёнмайдони такягоҳӣ [[Хаби Алонсо]] ҳарду аз бошгоҳи «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ба ҳайати тими «Реал Мадрид» ҳамроҳ шуданд. Мадридиҳо барои интиқоли Арбелоа 4 миллион евро ва барои Алонсо 30 миллион [[Фунт Стерлинг|фунт стерлинг]] харҷ намуданд<ref>{{cite web|url=http://www.news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|lang=en|publisher=BBC Sport|accessdate=2009-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090805100933/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|archivedate=2009-08-05}}</ref>.
Сарфи назар аз харидҳои муҳим, даста он мавсим натавонист ҳадди ақалл ҷомеро соҳиб шавад. Дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати Испониё]] «Реал» баъд аз тими «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар ҷои дуюм қарор гирифт. Бошгоҳ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] низ шаҳди нокомӣ чашид ва шашумин бор пайиҳам дар марҳилаи 1/8-ниҳоӣ аз мусобиқот берун шуд. Дар Ҷоми Испониё бошад, даста дар марҳилаи аввал аз дастаи дивизиони сеюми Испониё «[[Алкоркон бошгоҳи футбол)|Алкоркон]]» шикаст хӯрда аз мубориза хориҷ шуд. Дар поёни мавсим сармураббӣ [[Мануел Пеллегрини]] барои натиҷаҳои ғайриқаноатбахш аз мақомаш барканор шуд. [[Ҷозе Моуринё]] ки бо бошгоҳи итолиёвии «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]» «ҳет-трики тиллоӣ» анҷом дода буд, пас аз гуфтушунидҳои кӯтоҳ сармураббии «Реал Мадрид» таъйин карда шуд<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|title=Mourinho to be unveiled at Madrid on Monday after £7m compensation deal|website=independent.co.uk|publisher=The Independent|accessdate=2010-05-31}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8708315.stm|title=Real Madrid unveil José Mourinho as their new coach|website=news.bbc.co.uk|publisher=BBC Sport|accessdate=2010-05-31}}</ref>.
Гузариши тобистона дар ҳадди соли пеш пуровоза набуд, ҳарчанд бидуни одатҳои маъмулӣ нагузашт. Барои харидорӣ беш аз 70 миллион евро харҷ шуд ва дастаро ботаҷрибатарин муҳофизатгари портуғолӣ [[Рикарду Карвалё]], миёнмайдонҳои ҷавони испонӣ - [[Педро Леон]] ва [[Серхио Каналес]], намояндагони насли нави футболи олмонӣ - [[Сами Хедира]] ва [[Масъуд Озил]], инчунин ҳуҷумкори аргентинӣ [[Анхел Ди Мария]] пурра карданд.
«Реал Мадрид» мавсими 2010/11-ро хеле бомуваффақият оғоз кард ва нишон дод, ки омодаи мубориза барои унвони қаҳрамонӣ аст, вале дар ниҳоят дар ҷои дуюм қарор гирифт. Дар Ҷоми Испониё корҳо хеле бобарор буданд. Даста дилпурона ба финал баромад ва он ҷо онҳоро рақиби азалӣ «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» интизор буд. «Реал Мадрид» дар бозии барои ҳарду даста душвор тавонист пирӯз шавад: Голи [[Криштиану Роналду]], ки дар вақти изофӣ зада шуд, ҷоми деринтизорро барои даста ба армуғон овард. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] «Реал Мадрид» ба даври ниманиҳоӣ роҳ ёфт, ки дар як бозии пуртаниш ва баҳсбарангези доварон дар ҷамъи ду бозӣ аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» шикаст хӯрд.
Тобистони [[соли 2011]], бошгоҳ барои таҳкими ҳайат ҳимоятгарон [[Рафаел Варан]], [[Фабио Коентрао]], миёнмайдонҳо [[Нури Шоҳин]], [[Ҳамид Алтинтоп]] ва ҳамлагар [[Хосе Калехон]]ро ба даста овард. Илова бар ин, бошгоҳ 22-юми июн расман аз васеъ кардани салоҳиятҳои сармураббии даста ва вогузор кардани вазифаи мудири варзишӣ ба [[Ҷозе Моуринё]] хабар дод<ref>[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330063139382/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2011-07-23.htm Official Announcement] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110725011416/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330063139382/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2011-07-23.htm |date=2011-07-25 }} // Realmadrid.com</ref>. Ба ин тартиб «Реал Мадрид» ба модели инглисии идоракунии даста гузашт.
Шогирдони Моуринё дар мавсими 2011/12 дастоварди «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро, ки дар мавсими 2009/10 – 99 хол дар як фасл буд, бо касби 100 имтиёз шикаста, рекорди наве дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] сабт карданд. Илова бар ин, «Реал Мадрид» аввалин тиме гардид, ки дар 32 бозии як мавсим пирӯз шуда, аз рӯи шумораи голҳо (121 гол) дар як фасл рекорд гузошт.
Тобистони [[соли 2012]] миёнмайдонҳои «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» [[Майкл Эссиен]] ва «[[Тоттенҳем Ҳотспур (бошгоҳи футбол)|Тоттенҳем]]» [[Лука Модрич]] ба Мадрид пайвастанд. Аввалӣ ба тарзи иҷора ва дуввумӣ харидорӣ шуд. Аммо як қатор бозикунҳо дастаро тарк карданд: [[Фернандо Гаго]] ва [[Серхио Каналес]] ба «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]», [[Ҳамид Алтинтоп]] ба «[[Галатасарой (бошгоҳи футбол)|Галатасарой]]», [[Эстебан Гранеро]] ба «[[Квинз Парк Рейнҷерс (бошгоҳи футбол)|Квинз Парк Рейнҷерс]]», [[Лассана Диарра]] ба «[[Анжи (бошгоҳи футбол)|Анжи]]», [[Ройстон Дренте]] ба «[[Алания (бошгоҳи футбол)|Алания]]» инчунин ба тарзи иҷоравӣ бошад [[Дани Карвахал]] ба «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]» ва [[Нури Шоҳин]] нахуст ба «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ва зимистони соли 2012 ба «[[Боруссия Дортмунд]]». Зимистон дарвозабон [[Диего Лопес (дарвозабон)|Диего Лопес]], ки қаблан дар бошгоҳҳои «[[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]]» ва «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» ҳунарнамоӣ мекард, ба даста баргашт.
«Каҳкашониҳо» мавсими 2012/13-ро бо шикаст додани дастаи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» (ҳисоби умумӣ 4:4) дар Суперҷоми Испониё оғоз карданд. [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартари Испониё]]ро бошад, дар зинаи дуюм ҷамъбаст карданд. Дар Ҷоми Испониё «Реал Мадрид» ба финал расид ва «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро дар ин масир аз мусобиқа берун кард, вале бозии финалиро бар «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» (1:2) бохт. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] «мадридиҳо» ҳунарнамоиро дар даври нимниҳоии мусобиқа бо шикаст хӯрдан аз тими «[[Боруссия Дортмунд]]» (дар маҷмӯъ 3:4) ба поён расонд.
[[20 май|20–уми май]] мушаххас шуд, ки [[Ҷозе Моуринё]] дастаро тарк мекунад<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729|title=Jose Mourinho: Real Madrid boss to leave next month|publisher=BBC|date=2013-05-20|accessdate=2013-12-04|archivedate=2013-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810231148/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729}}</ref><ref>{{cite web|title=Jose Mourinho: Real Madrid season worst of my career|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22578880|accessdate=2013-05-17|newspaper=BBC|date=2013-05-17|archivedate=2013-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130612004204/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22578880}}</ref>. Рӯзи [[2 июн|2–юми июн]] [[Флорентино Перес]] бори дигар президенти «Реал Мадрид» интихоб шуд. [[27 июн|27–уми июн]] [[Карло Анчелотти]] ҳамчун сармураббии бошгоҳ муаррифӣ шуд<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330152799545/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti,_new_Real_Madrid_coach.htm|title=Carlo Ancelotti, new Real Madrid coach|date=2013-06-25|accessdate=2013-06-25|publisher=Real Madrid C.F.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628231323/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330152799545/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti,_new_Real_Madrid_coach.htm#|archivedate=2013-06-28}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330153439722/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti_has_signed_his_contract_with_Real_Madrid.htm|title=Official: Real Madrid confirm Ancelotti signing|date=2013-06-26|accessdate=2013-06-26|publisher=Real Madrid C.F.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012022320/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330153439722/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti_has_signed_his_contract_with_Real_Madrid.htm#|archivedate=2013-10-12}}</ref>. Ёварони сармураббӣ [[Зайниддин Зидон]]и фаронсавӣ ва Пол Клементи инглис таъйин шуданд.
=== «Десима» ва требли урупоӣ ===
Тобистони [[соли 2013]] як қатор миёнмайдонҳо харидорӣ шуданд: ситораи «[[Тоттенҳем Ҳотспур (бошгоҳи футбол)|Тоттенҳем]]» [[Гарет Бейл]], [[Карлос Каземиро|Каземиро]] аз «[[Сан-Паулу (бошгоҳи футбол)|Сан-Паулу]]», [[Асиер Ийярраменди]] аз «[[Реал Сосиедад (бошгоҳи футбол)|Реал Сосиедад]]» ва [[Иско]] аз «[[Малага (бошгоҳи футбол)|Малага]]». Инчунин, [[Дани Карвахал]] пас аз гузаронидани мавсими иҷоравӣ дар «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]» ба даста баргашт. Футболбози [[Русҳо|рус]] [[Денис Черишев]] ва ҳамлагари испониёӣ [[Хесе]] аз дастаи ҷавонони «[[Реал Мадрид Кастийя]]» ба ҳайати дастаи асосӣ интиқол ёфтанд. Бо вуҷуди ин, як қатор бозигарон дастаро тарк карданд: ҳимоятгар [[Раул Албиол]], ҳамлагарон [[Гонсало Игуаин]] ва [[Хосе Калехон]] ба «[[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]]», миёнмайдонҳо [[Масъуд Озил]] ба «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]», [[Кака]] ба «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]» ва [[Педро Леон]] ба дастаи «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]». Ҳамчун бозигарони озод, [[Рикарду Карвалё]] ба «[[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]]» ва [[Антонио Адан]] ба «[[Каляри (бошгоҳи футбол)|Каляри]]» гузаштанд. [[Майкл Эссиен]] баъди анҷоми мавсим ба «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» баргашт ва дар авоили сентябр [[Денис Черишев]] ба тими «[[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]]» ба иҷора дода шуд.
[[16 апрел|16-уми апрел]]и [[соли 2014]], «сафедпӯшҳо» бо шикаст додани «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар финал бо ҳисоби 2:1, Ҷоми Испониёро ба даст оварданд. Голи ҳалкунандаро [[Гарет Бейл]] ба самар расонд.
Баъд аз 12 соли интизорӣ, [[24 май|24–уми май]]и [[соли 2014]], дар варзишгоҳи «[[Варзишгоҳи Эштадиу да Луш|Эштадиу да Луш]]»-и [[Лиссабон]] «мадридиҳо» бо ҳарифи азалӣ «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» дар финали [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] қарор гирифтанд. Вақти асосии бозӣ мусовӣ (1:1) анҷом ёфт. Голи мадридиҳоро дар дақиқаи изофии қисми дуюм [[Серхио Рамос]]и дастон ба ҳадаф расонид ва пирӯзиро аз чанголи шогирдони [[Диего Симеоне]] рабуд. Дар қисматҳои иловагии бозӣ хати ҳимояи «Атлетико Мадрид» куллан рахна гардид ва 3 голи дигар ба дарвоза сар доданд. Ин рақобат бо ҳисоби 4:1 ба фоидаи шогирдони Анчелотти хотима ёфта, «Каҳкашониҳо» даҳумин ҷоми [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро аз худ намуданд<ref>{{cite web|title=Real Madrid make history with La Decima|url=http://www.euronews.com/2014/05/26/real-madrid-make-history-with-la-decima/|publisher=euronews.com|accessdate=2014-05-26|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125021920/https://www.euronews.com/2014/05/26/real-madrid-make-history-with-la-decima|deadlink=no}}</ref>.
Пас аз пирӯзӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] дар [[соли 2014]], «Реал Мадрид» бо [[Кейлор Навас]], [[Тони Кроос]] ва [[Хамес Родригес]] шартнома баст<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html|title=Real Madrid to unleash new signings Rodriguez and Kroos in Super Cup|magazine=First Post|accessdate=14 августа 2014|archive-date=2020-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200915053350/https://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html|deadlink=no}}</ref>. Бошгоҳ [[соли 2014]] дар бозии Суперҷоми УЕФА бар «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» пирӯз шуд. Ин 79-умин ҷоиза дар таърихи даста гардид<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5|title=Real Madrid ties with Barcelona in trophies|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|accessdate=2014-08-14|archivedate=2014-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814102105/http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5}}</ref>. Дар охирин ҳафтаи равзанаи интиқоли тобистонаи соли 2014 «Реал Мадрид» бозигарони калидӣ [[Хаби Алонсо]]ро ба «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» ва [[Анхел Ди Мария]]ро ба «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]» фурӯхт. Ин тасмими бошгоҳ ба баҳсу мунозираҳои зиёд печид. [[Криштиану Роналду]] изҳор дошт: ''«Агар ман масъул мебудам, шояд корҳоро ба таври дигар анҷом медодам»'' ва [[Карло Анчелотти]] иқрор шуд, ки ''«Мо корҳоро бояд дубора аз сифр шурӯъ кунем<ref>{{cite web|url=https://sg.sports.yahoo.com/news/ancelotti-madrid-must-start-again-scratch-135000249.html |title=Ancelotti: Madrid must start again from scratch |work=Yahoo! Sports |accessdate=2014-09-05|archivedate=2014-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140905062158/https://sg.sports.yahoo.com/news/ancelotti-madrid-must-start-again-scratch-135000249.html}}</ref>».''
Пас аз оғози нобарори мавсими 2014/15, «Реал Мадрид» силсилаи 22 пирӯзии пайиҳамро ба қайд гирифт, ки зафарият бар «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» шомили он рекорд буд. Ин натиҷаи назаррас, рекорди пешинаи Испониё - 18 ғалабаи пайдарпайи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» таҳти роҳбарии [[Франк Райкаард]] дар мавсими 2005/06-ро барҳам зад<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30406666 «Real Madrid stretch winning run as Ronaldo and Gareth Bale score»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160106052028/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30406666 |date=2016-01-06 }}. BBC. 20 декабри 2014</ref>. Силсилаи рекордӣ дар аввалин бозии [[соли 2015]] бо мағлубият аз тими «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» ба итмом расид. Барои такрор кардани рекорди ҷаҳонӣ (24 ғалабаи пайдарпай) ба даста ду ғалаба нарасид<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 «Valencia 2 — 1 Real Madrid»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160106075551/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 |date=2016-01-06 }}. BBC. Сана: 4 январи 2015</ref>. Рӯзи [[20 декабр|20-уми декабр]] «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «[[Сан-Лоренсо (бошгоҳи футбол)|Сан-Лоренсо]]»-и аргентинӣ ғолиб омада, [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро соҳиб шуд. «Каҳкашониҳо» дар даври ниманиҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] аз «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» мағлуб шуда, муваффақияти соли гузаштаро такрор карда натавонистанд. Дар Ҷоми Испониё низ мувоҷеҳи шикаст шуданд, инчунин дар [[Ла Лига]] бо касби ду имтиёз кам аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» мақоми дуюмро аз худ карданд. [[25 май|25-уми май]]и [[соли 2015]] [[Карло Анчелотти]] аз вазифаи сармураббӣ бекор карда шуд<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference|title=Florentino Pérez holds a press conference|date=2015-05-25|website=Realmadrid.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2020-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116212359/https://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference|deadlink=no}}</ref>.
[[3 июн|3-юми июн]]и [[соли 2015]] [[Рафаэл Бенитес]] сармураббии ҷадиди «Реал Мадрид» эълон шуд ва ӯ бо даста қарордоди дусола имзо намуд<ref>{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/news/11835/9873743/rafa-benitez-named-new-coach-of-real-madrid|title=Rafa Benitez named new coach of Real Madrid |work=Sky Sports|date=2015-06-03 |accessdate=2015-06-03|archivedate=2018-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181213125935/https://www.skysports.com/football/news/11835/9873743/rafa-benitez-named-new-coach-of-real-madrid}}</ref>. «Реал»-и [[Мадрид]] бидуни мағлубият ба пеш мерафт, то дар бозии даври 11-уми чемпионати Испониё аз бошгоҳи «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» бо ҳисоби 2:3 шикаст хӯрд. Ба дунболи он бохти хонагии 0:4 аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар «Эл-Класико»-и фасли якум рух дод. Дар дидори аввали 1/16-ниҳоии Ҷоми Испониё «Реал Мадрид» дар сафар дастаи «[[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]]»-ро бо ҳисоби 1:3 мағлуб намуд. Бинобар сабаби ба майдон баромадани [[Денис Черишев]]и масдудшуда дар ҳайати мадридиҳо, бозии баргашт лағв шуд ва «Реал Мадрид» аз идомаи мусобиқа маҳрум гашт<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-disqualified-from-copa-del-rey-over-fielding-denis-cheryshev-despite-being-suspended-a6760666.html|title=Real Madrid disqualified from Copa del Rey over fielding Denis Cheryshev despite being suspended|date=2015-12-04|work=Independent|accessdate=2017-06-22|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827124704/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-disqualified-from-copa-del-rey-over-fielding-denis-cheryshev-despite-being-suspended-a6760666.html|deadlink=no}}</ref>. [[Рафаэл Бенитес|Бенитес]] [[4 январ|4-уми январ]]и [[соли 2016]] бо иттиҳоми надоштани маҳбубият миёни ҳаводорон, норизоятии бозикунон ва нотавонӣ дар касби натиҷаҳои арзанда зидди тимҳои қавӣ аз вазифааш барканор карда шуд<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout|title=Zidane: a club legend in the Real Madrid dugout|publisher=realmadrid.com|date=2016-01-04|accessdate=2016-01-04|archivedate=2020-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201120220536/https://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout}}</ref>.
[[4 январ|4-уми январ]]и [[соли 2016]] дар баробари барканории Бенитес, хабари ба ҳайси сармураббӣ таъйин шудани [[Зайниддин Зидон]] эълон шуд<ref name="Coach Zidane">{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322281.html|title=Zidane replaces Benítez at Real Madrid|website=UEFA.com|accessdate=2016-01-05|archive-date=2016-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106214146/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322281.html|deadlink=no }}</ref>. Зери роҳбарии [[Зайниддин Зидон|Зидон]], «Реал Мадрид» мавсими 2015/16-ро дар [[Ла Лига]] бо як хол камтар аз «Барселона» дар ҷои дуюм ба анҷом расонд<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/la-liga-table/2015|work=Sky Sports|title=2015–16 La Liga Table|date=2016-06-08|accessdate=2017-06-15|archive-date=2017-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607012146/http://www.skysports.com/la-liga-table/2015|deadlink=no}}</ref>. Рӯзи [[28 май|28-уми май]] дар шаҳри [[Милан]], «Реал Мадрид» дар финал боз ҳам бо «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» андари майдон шуд. Қисмати асосии бозӣ бо ҳисоби 1:1 ба анҷом расид ва дар силсилазарбаҳои пеналтӣ (5:3) бахт боз ҳам ба рӯи тими «Шоҳона» хандид. Бо ба даст овардани 11-умин унвони қаҳрамонӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]], мадридиҳо рекорди худро барои бештарин пирӯзӣ дар ин мусобиқот афзоиш доданд. Ин дастовард дар таърихи бошгоҳ номи “Ундесима”-ро гирифт<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000638/match=2015789/postmatch/report/index.html|title=Spot-on Real Madrid defeat Atlético in final again|date=2016-05-28|website=UEFA.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2018-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110225552/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000638/match=2015789/postmatch/report/index.html|deadlink=no}}</ref>.
[[Акс:Real Madrid, campeón de la Champions (27309388821).jpg||thumb|center|<div class="center">Шодии мухлисони «Реал Мадрид» дар майдони Пуэрта-дел-Соли шаҳри [[Мадрид]]</div>]]
[[Зайниддин Зидон|Зидон]] ба ҳайси сармураббии «Реал Мадрид» аввалин мавсими пурраи худро бо пирӯзии [[Суперҷоми УЕФА 2016|Суперҷоми УЕФА]] дар соли 2016 оғоз кард<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html|title=Carvajal wonder goal wins Super Cup for Madrid|date=2016-08-09|website=UEFA.com|accessdate=2017-06-15|publisher=UEFA|archive-date=2017-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170726034128/http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html|deadlink=no}}</ref>. То 10-уми декабри соли 2016 мадридиҳо 35 бозиро пайиҳам бидуни бохт паси сар карда, рекорди нави бошгоҳро гузоштанд<ref>{{cite web|title=Real Madrid 3–2 Deportivo de La Coruña|url=https://www.bbc.com/sport/football/38203086|website=bbc.com|accessdate=2016-12-10|archive-date=2019-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831091313/https://www.bbc.com/sport/football/38203086|deadlink=no}}</ref>. Санаи [[18 декабр|18-уми декабр]]и [[соли 2016]] дар бозии финалӣ, «Реал Мадрид» бар дастаи «[[Кашима Антлерс (бошгоҳи футбол)|Кашима Антлерс]]»-и [[Ҷопон]] бо ҳисоби 4:2 ғолиб омада, [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро ба даст овард<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|title=Madrid see off spirited Kashima in electric extra time final|date=2016-12-18|accessdate=2016-12-18|publisher=FIFA|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|archivedate=2016-12-20}}</ref>. Пас аз мусовӣ бо «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» (3:3) дар Ҷоми Испониё, [[12 январ|12-уми январ]]и [[соли 2017]], силсилаи шикастнопазирии мадридиҳо ба 40 бозӣ тӯл кашид ва рекорди бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» бо 39 бозӣ бидуни мағлубият дар тамоми рақобатҳои фасли қабл шикаста шуд<ref>{{cite web|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40|title=Real Madrid break Barcelona's Spanish record as unbeaten run reaches 40|date=2017-01-12|accessdate=2017-05-27|publisher=ESPN|archive-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801052008/http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40|deadlink=no}}</ref>. Се рӯз пас дар майдони худ бошгоҳи «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» бо ҳисоби (2:1) тими «Шоҳона»-ро мағлуб намуда, ба силсилаи шикастнопазирии онҳо нуқта гузошт<ref>{{cite web|url=http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517|title=Sevilla just snapped Real Madrid's unbeaten streak one match after they set the record|date=2017-01-15|accessdate=2017-05-27|publisher=Fox Sports|archive-date=2017-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170513143527/http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517|deadlink=no}}</ref>. Моҳи майи соли 2017, «Реал Мадрид» 33-юмин маротиба дар таърих (бори аввал дар панҷ соли охир) ғолиби [[Ла Лига]] шуд<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39926301|title=Real Madrid won their first La Liga title since 2012 thanks to a final-day victory at Malaga.|publisher=BBC.com|date=2017-05-21|access-date=2020-07-31|archive-date=2019-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211030150/https://www.bbc.com/sport/football/39926301|deadlink=no}}</ref>.
[[Акс:El dulce recibimiento del Ayuntamiento al Real Madrid (01).jpg|thumb|center|<div class="center">[[Флорентино Перес|Перес]], [[Зайниддин Зидон|Зидон]] ва бозигарони «Реал» дар канори шаҳрдори Мадрид [[Мануела Кармена]] баъди пирӯзии 33-юм дар [[Ла Лига]], моҳи майи соли 2017</div>]]
[[3 июн|3-юми июн]]и [[соли 2017]], бошгоҳ бо шикаст додани «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]»-и туринӣ (4:1) дар финал унвони [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ҳифз карда дар таърихи муосир нахустин дастае гардид, ки дар ин мусобиқа пайиҳам ду маротиба пирӯз шуд<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report|title=Real Madrid win Champions League as Cristiano Ronaldo double defeats Juve|author=Daniel Taylor|work=The Guardian|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archivedate=2017-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170603205009/https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000787/match=2019641/postmatch/report/index.html#majestic+real+madrid+champions+league+cardiff|title=Majestic Real Madrid win Champions League in Cardiff|author=Andrew Haslam|website=UEFA.com|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archive-date=2019-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926004946/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000787/match=2019641/postmatch/report/index.html#majestic+real+madrid+champions+league+cardiff|deadlink=no}}</ref>. Ин сеюмин ҷом дар чор соли охир ва дар умум 12-ум ҷоми «Реал Мадрид» буд, ки ҳамчун рекорд дар таърихи мусобиқа ба қайд гирифта шуд. Ин дастовард бо номи “Дуодесима” низ маълум аст<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0|title=Champions League Final: Real Madrid Confirms Its Spot as World's Best|newspaper=nytimes.com|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archivedate=2020-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230230428/https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0}}</ref>. Дар мавсими 2016/17, «Реал Мадрид» дар таърихи худ шумораи бештари ҷомҳоро дар як мавсим касб кард<ref>{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2017/06/the-best-season-in-history|title=The best season in history|website=Realmadrid.com|date=2017-06-08|accessdate=2017-06-09|location=Madrid, Spain|quote=Real Madrid won four titles for the first time in their 115-year history.|publisher=Real Madrid Club de Fútbol|archive-date=2017-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609041313/http://www.realmadrid.com/en/news/2017/06/the-best-season-in-history|deadlink=no}}</ref>.
«Реал Мадрид» бо бартарии 2:1 бар «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]» ғолиби [[Суперҷоми УЕФА 2017]] шуд<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/live/2017/aug/08/real-madrid-v-manchester-united-super-cup-live |title=Real Madrid v Manchester United: Super Cup – as it happened |website=TheGuardian.com |publisher=Guardian Media Group |date=2017-08-08 |access-date=2017-08-09 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426010232/https://www.theguardian.com/football/live/2017/aug/08/real-madrid-v-manchester-united-super-cup-live |deadlink=no}}</ref>. 5 рӯз баъд, «Реал Мадрид» дар якумин дидори Суперҷоми Испониё дар «[[Камп Ноу (варзишгоҳ)|Камп Ноу]]» [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барса]]ро 1:3 шикаст дод ва сипас дар бозии баргашт 2:0 пирӯз шуда, ба силсилаи 24 голи пайиҳами «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ба дарвозаи хомаиҳо хотима бахшид<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/08/16/real-madrid-vs-barcelona-spanish-super-cup-live-score-updates/|title=Real Madrid 2 Barcelona 0 (5–1 on aggregate): Woeful Barca dismissed as Zinedine Zidane's unstoppable side win Super Cup|date=2017-08-17|work=Telegraph|accessdate=2017-08-24|archive-date=2020-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201122213914/https://www.telegraph.co.uk/football/2017/08/16/real-madrid-vs-barcelona-spanish-super-cup-live-score-updates/|deadlink=no}}</ref>. Санаи [[16 декабр|16-уми декабр]]и [[соли 2017]], дар бозии ниҳоӣ «Реал Мадрид» дастаи «[[Гремио (бошгоҳи футбол)|Гремио]]»-и Брозилро бо ҳисоби 1:0 шикаст дода, қаҳрамони [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]] шуд ва аввалин бошгоҳе гардид, ки ду бор пайиҳам ҷоми ин мусобиқотро ба даст овард<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|title=FIFA Club World Cup 2017 — News — Ramos and Real make history in the Emirates — FIFA.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223073615/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|deadlink=yes|accessdate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181223073615/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|archivedate=2018-12-23}}</ref>. Худи ҳамон мавсим, «Реал Мадрид» бо «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ба даври ниҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] расиданд. Ин бозӣ дар варзишгоҳи «Олимпӣ»-и шаҳри [[Киев]] баргузор шуда, бо ҷароҳат бардоштану ашкҳои [[Муҳаммад Салоҳ]] ва [[Дани Карвахал]], иштибоҳҳои дарвозабони «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» Лорис Кариус ва голҳои зебои [[Гарет Бейл]]у [[Карим Бензема]] дар хотираи ҳаводорони футбол нақш баст. Ин дидорро «Реал Мадрид» (3:1) ба нафъи хеш хотима дод ва унвони ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро нигоҳ дошта, аввалин дастае гардид, ки аз рӯзи таъсис дар ин мусобиқа пайиҳам се маротиба пирӯз шуд. Инчунин пас аз солҳои 70-ум баъд аз «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» якумин бошгоҳе шуд, ки дар се мусобиқаи пайдарпайи урупоӣ ғолиб омад.
=== Реал баъди истеъфои Зидон ва фурӯши Роналду ===
Рӯзи [[31 май|31-уми май]], панҷ рӯз пас аз пирӯзӣ дар финал, [[Зайниддин Зидон|Зидон]] аз вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» истеъфо дод ва сабаби рафтанашро “ниёз ба тағйир” унвон кард<ref>{{Cite web|url=https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/|title=Zinedine Zidane Announces His Resignation From Real Madrid|date=2018-05-31|work=Esquire|access-date=14 июня 2018|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2021-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311212221/https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44315700|title=Zinedine Zidane: Real Madrid boss stands down five days after Champions League win|date=2018-05-31|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2021-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210113121505/https://www.bbc.com/sport/football/44315700}}</ref>.
«Реал Мадрид» дар соли 2017, ҷоми «Нӯҳ арзиш», ҷоиза аз барномаи иҷтимоии байналмилалии кӯдакон «[[Футбол барои дӯстӣ]]»-ро дарёфт кард. Ҳар сол ҷом барои сатҳи баланди масъулияти иҷтимоии бошгоҳ ва ӯҳдадориҳои бештар ба арзишҳои лоиҳа (дӯстӣ, баробарӣ, адл, саломатӣ, сулҳ, садоқат, пирӯзӣ, анъанаҳо ва шараф) дода мешавад. Ғолибро кӯдакони иштироккунандаи чорабиниҳои ниҳоии барномаи F4F аз 64 кишвари ҷаҳон интихоб карданд<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://amp.championat.com/football/news-3395989-real-madrid-poluchil-kubok-devjati-cennostej.html|title=«Реал Мадрид» получил Кубок «Девяти ценностей»|website=championat.com|date=2018-04-05|accessdate=2022-06-02|archive-date=|archive-url=}}</ref>.
«Реал Мадрид» [[12 июн|12–уми июн]]и соли 2018 расман эълон кард, ки [[Хулен Лопетеги]] сармураббии тими миллии Испониё баъди анҷоми мусобиқаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018]] вазифаи сармураббии бошгоҳро ба ӯҳда мегирад. Вале як рӯз пеш аз оғози мусобиқот [[Хулен Лопетеги|Лопетеги]] барои бидуни огоҳӣ музокира кардан бо бошгоҳ, аз мунтахаби Испониё барканор шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44459380|title=Julen Lopetegui: Real Madrid name Spain manager as new head coach|date=2018-06-12|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2018-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180615101656/https://www.bbc.com/sport/football/44459380}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2018/jun/13/julen-lopetegui-sacked-spain-manager-real-madrid-job|title=Julen Lopetegui sacked by Spain as Fernando Hierro takes over|date=2018-06-13|website=the Guardian|language=en|archive-date=2019-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190101183643/https://www.theguardian.com/football/2018/jun/13/julen-lopetegui-sacked-spain-manager-real-madrid-job|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44467548|title=World Cup 2018: Spain sack manager Julen Lopetegui two days before first match|date=2018-06-13|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2019-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190412054747/https://www.bbc.com/sport/football/44467548}}</ref>. Тобистони соли 2018 дар пайи таҷдиди ҳайат, устураи бошгоҳ [[Криштиану Роналду]] ба арзиши 112 миллион евро ба тими «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» гузашт<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173|title=Cristiano Ronaldo: Juventus sign Real Madrid forward for £99.2m|date=2018-07-10|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2018-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180710154813/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173}}</ref>. Пас аз як қатор бозиҳои заъиф ва мағлубиятҳои даста, Лопетеги аз кор озод карда шуда, мураббии онвақтаи «[[Реал Мадрид Кастийя]]» [[Сантияго Солари]] ҷойгузини ӯ таъйин гашт<ref>{{cite web |url=https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html |title=Solari se sentará en el banquillo del Real Madrid tras la destitución de Lopetegui |date=2018-10-29|newspaper=ABC |language=es |publisher=Vocento |accessdate=2020-07-31 |archivedate=2019-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413235328/https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html }}</ref>. [[22 декабр|22-юми декабр]]и соли 2018 «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «[[Ал-Айн (бошгоҳи футбол)|Ал-Айн]]»-и Аморати Муттаҳидаи Араб бо ҳисоби 4:1 ғалаба карда, пайиҳам сеюмин [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро ба даст овард. Пас аз ин пирӯзӣ «Реал Мадрид» бо чаҳор унвон ба рекорддори мутлақи мусобиқа табдил ёфт. Бошгоҳ дар маҷмӯъ ҳафт маротиба қаҳрамони ҷаҳон дониста мешавад, зеро ФИФА Ҷоми байниқораиро ҳамчун пешгузаштаи Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳон эътироф мекунад. «Реал Мадрид» инчунин шумораи рекорди пайдарпай дар ин мусобиқаро афзоиш дод<ref name="Real becomes highest trophy holder in FIFA Club World Cup">{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/real-madrid-win-third-successive-global-crown |title=Real Madrid win third successive global crown |website=FIFA.com |publisher=FIFA |date=2018-12-22 |access-date=22 декабря 2018 |accessdate=2020-07-31 |archivedate=2018-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222230424/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/real-madrid-win-third-successive-global-crown}}</ref>. [[11 март|11-уми март]]и соли 2019 «Реал Мадрид» дубора [[Зайниддин Зидон|Зидон]]ро сармураббии бошгоҳ таъйин кард<ref>{{cite web|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2019/03/official-announcement|title=Official Announcement|publisher=Real Madrid C.F.|date=2019-03-11|accessdate=2019-03-11|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330054737/https://www.realmadrid.com/en/news/2019/03/official-announcement|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.realmadrid.com/noticias/2019/03/zidane-regresa-al-real-madrid|title=Zidane regresa al real madrid|date=2019-03-11|work=Real Madrid C.F.|access-date=11 марти 2019|language=es|accessdate=2020-07-31|archivedate=2020-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817161913/https://www.realmadrid.com/noticias/2019/03/zidane-regresa-al-real-madrid}}</ref>.
[[12 январ|12-уми январ]]и соли 2020 «Реал Мадрид» дар силсилазарбаҳои пеналтӣ «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]»-ро шикаст дод ва ёздаҳумин унвони қаҳрамонии Суперҷоми Испониёро касб кард<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/51085601|title=Spanish Super Cup: Real Madrid beat Atletico Madrid on penalties|date=2020-01-12|work=BBC Sport|access-date=9 февраля 2020|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2020-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113072532/https://www.bbc.com/sport/football/51085601}}</ref>. Моҳи марти соли 2020 бар асари [[Дунёгирии COVID-19|пандемияи COVID-19]] таътил эълон шуд ва дар моҳи июн бозиҳо дубора шурӯъ шуданд. Бозигарони бошгоҳи «Шоҳона» баъди баргашт 10 ғалабаи пайиҳам ба даст оварда унвони 34-ум қаҳрамонӣ дар Ла Лигаро соҳиб шуданд<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2020/07/17/5f10db2146163f3c2c8b45d7.html|title=Real Madrid win the longest LaLiga Santander season|date=2020-07-17|accessdate=2020-07-17|website=marca.com|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721011320/https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2020/07/17/5f10db2146163f3c2c8b45d7.html|deadlink=no}}</ref>.
19-уми апрели соли 2021 бошгоҳ эълон кард, ки якҷоя бо 11 бошгоҳи дигар ба [[Суперлигаи Урупо]] ҳамроҳ мешавад. Вале баъди чанд рӯз, бинобар норозигии шадиди ҳаводорон, бошгоҳҳо як паси дигар расман аз ин лоиҳа хориҷ шуданд. «Реал» бо се бошгоҳи дигар дар ҳоли идомаи музокирот боқӣ монданд<ref>{{cite web|title=Перес: "Реал", «Барселона», «Ювентус» и «Милан» продолжают переговоры по Суперлиге|url=https://tass.ru/sport/11213415|website=tass.ru|date=2021-04-22|accessdate=2022-03-21}}</ref>. Дар чемпионат, даста мавсимро дар ҷойи дуюм бо 2 хол камтар аз «Атлетико Мадрид» ба анҷом расонид. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021]] даста дар нимфинал аз тими «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» мағлуб шуд. [[27 май|27-уми май]] [[Зайниддин Зидон|Зидон]] расман истеъфо дод ва [[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2021]] [[Карло Анчелотти]] дубора ба ҳайси сармураббӣ баргашт.
=== Бозгашти дубораи Анчелотти ===
Пас аз омадани мураббии пуртаҷриба дар фасли 2021/22 ду бозикуни муҳим, миёнмайдони ҷавони бошгоҳи фаронсавии «[[Ренн (бошгоҳи футбол)|Ренн]]» [[Эдуардо Камавинга]] ва муҳофизи утришии «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» [[Давид Алаба]] ба даста ҷалб шуданд<ref>{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/rasman-real-futbolbozi-nav-kharid/?sphrase_id=31196|title=Расман: “Реал” футболбози нав харид|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2021-09-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/marca-alaba-bo-real-madrid-shartnoma-bast/?sphrase_id=31195|title=Marca: Алаба бо “Реал Мадрид” шартнома баст|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2021-01-19}}</ref>. Мавсимро бошгоҳ комёбона анҷом дод: «Реал Мадрид» барандаи Суперҷоми Испониё, Ла Лига (натиҷаи рекордии 35-умин бор) ва [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳо]] гардид. [[27 май|27-уми май]]и [[соли 2022]] дар финал, даста бо ҳисоби 1:0 бар тими инглисии «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» пирӯз шуд ва бори 14-ум унвони қаҳрамониро ба даст овард, ки дар таърихи мусобиқа натиҷаи рекордӣ маҳсуб мешавад<ref>{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/vinisius-unior-marotibai-14-um-real-ro-a-ramoni-lch-gardonid/?sphrase_id=31201|title=Винисиус Ҷуниор маротибаи 14-ум “Реал”-ро қаҳрамони ЛЧ гардонид|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2022-05-29}}</ref>.
[[Акс:Ofrenda de la Liga y la Champions-57-L.Millán (52109310843).jpg|thumb|center|250px|<div class="center">Футболбозони «Реал» як рӯз пас аз пирӯзӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳо 2021/22]] [[Дубли тиллоӣ (футбол)|дубл]]ро ҷашн гирифтанд</div>]]
[[10 август|10-уми август]]и [[соли 2022]] «Реал Мадрид» дар бозии [[Суперҷоми УЕФА 2022]] бар дастаи «[[Айнтрахт Франкфурт]]» бо ҳисоби 2:0 ғалаба ба даст овард. Ин пирӯзии арзишманд бошгоҳро соҳиби Суперҷом гардонда, аз рӯи шумораи ҷом ба тимҳои машҳури урупоӣ — «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]» ҳамсаф намуд<ref>{{Cite web|url=https://ftv.tj/news/6614-real-madrid-barandai-superomi-uefa-2022.html|title="Реал Мадрид" - барандаи Суперҷоми УЕФА-2022!|lang=tg|last=ftv.tj|website=ftv.tj|access-date=2024-08-11}}</ref>.
[[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2024]] дастаи «Реал Мадрид» бори понздаҳум ғолиби Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА гардид. Дар бозии ниҳоӣ тими «[[Боруссия Дортмунд|Боруссия]]»-и Дортмундро бо ҳисоби 2:0 мағлуб намуд<ref>{{Cite web|url=https://ftv.tj/news/9010-real-i-madrid-olibi-ponzdakaratai-ligai-chempionoi-uefa.html/|title="Реал"-и Мадрид – ғолиби понздаҳкаратаи Лигаи Чемпионҳои УЕФА|lang=tg|last=ftv.tj|website=ftv.tj|access-date=2024-06-02|accessdate=2025-06-02|archivedate=2024-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602115020/https://ftv.tj/news/9010-real-i-madrid-olibi-ponzdakaratai-ligai-chempionoi-uefa.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2039970/|title=History: B. Dortmund 0-2 Real Madrid: UEFA Champions League 2023/24 Final|lang=en|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=2025-01-29}}</ref>. Илова бар ин, «Реал» бори аввал дар таърихи худ мавсими Лигаи қаҳрамонҳоро бидуни ягон бохт анҷом дод<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/errors/|title=The official website for European football|lang=en|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=2025-01-29}}</ref>.
== Намодҳои бошгоҳ ==
=== Ангораҳо ===
<div class="center">'''Таърихи ангораҳои бошгоҳ'''</div>
<gallery caption="" 'таърихи="" ангораҳои="" бошгоҳ'''="" widths="150px" heights="150px" class="center">
Real emblem.png|Нахустин ангораи бошгоҳ (1902—1908)
Real emblem 4.png|(1908—1920)
Real emblem 5.png|(1920-1931)
Escudo Real madrid 1931.png|(1931—1941)
</gallery>
=== Пироҳанҳои даста дар мавсимҳои гуногун ===
==== Хонагӣ ====
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh = _RM1902
|pattern_so = _rmcf1902h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 111111
|title = 1902
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1911
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1914
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1925h
|pattern_b =_rmcf1925h
|pattern_ra =_rmcf1925h
|pattern_sh =
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 1925
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1926
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 000000
|title = 1931
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 000000
|title = 1941
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b =
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm= FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1954
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b =
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so =
|leftarm= FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1955
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _RM1981
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1980
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _rmcf8286
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1982
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _rmcf8586h
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1984
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8689
|pattern_b = _rmcf8689
|pattern_ra = _rmcf8689
|pattern_sh = _rmcf8689
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1986
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8689
|pattern_b = _rmcf8990
|pattern_ra = _rmcf8689
|pattern_sh = _rmcf8689
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1989
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9091h
|pattern_b = _rmcf9091h
|pattern_ra = _rmcf9091h
|pattern_sh = _rmcf9091h
|pattern_so = _rmcf9091h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1990
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9091h
|pattern_b = _rmcf9293h
|pattern_ra = _rmcf9091h
|pattern_sh = _rmcf9293h
|pattern_so = _rmcf9091h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1992
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9394
|pattern_b = _rmcf9394
|pattern_ra = _rmcf9394
|pattern_sh = _rmcf9293h
|pattern_so = _rmcf9394
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1993
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9495h
|pattern_b = _rmcf9495h
|pattern_ra = _rmcf9495h
|pattern_sh = _rmcf9495h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1994
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9697h
|pattern_b = _rmcf9697h
|pattern_ra = _rmcf9697h
|pattern_sh = _rmcf9697h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1996
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9798h
|pattern_b = _rmcf9798h
|pattern_ra = _rmcf9798h
|pattern_sh = _rmcf9798h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1997
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9899h
|pattern_b = _real9899h
|pattern_ra = _rmcf9899h
|pattern_sh = _rmcf9899h
|pattern_so =
|leftarm = 9900CC
|body = 9900CC
|rightarm = 9900CC
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1998
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0001h
|pattern_b = _rmcf0001h
|pattern_ra = _rm0001h
|pattern_sh = _rmcf0001h
|pattern_so = _rmcf0304h
|leftarm = 9900CC
|body = 9900CC
|rightarm = 9900CC
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2000
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0102h
|pattern_b = _rmcf0102h
|pattern_ra = _rmcf0102h
|pattern_sh = _rmcf0102h
|pattern_so = _rmcf0304h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2001
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _rmcf2002
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2002
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0304
|pattern_b = _rmcf0304
|pattern_ra = _rmcf0304
|pattern_sh = _rmcf0304h
|pattern_so = _rmcf0304
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2003
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rm0506h
|pattern_b = _rmcf0405H
|pattern_ra = _rm0506h
|pattern_sh = _rmcf0405h
|pattern_so = _rmcf0405h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2004
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rm0506h
|pattern_b = _rm0506h
|pattern_ra = _rm0506h
|pattern_sh = _rmcf0405h
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2005
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607h
|pattern_b = _realmadrid0607h
|pattern_ra = _realmadrid0607h
|pattern_sh = _realmadrid0607h
|pattern_so = _realmadrid0607h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2006
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708h1
|pattern_b = _rmcf0708h1
|pattern_ra = _rmcf0708h1
|pattern_sh = _rmcf0708h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 0000FF
|socks = FFFFFF
|title = 2007
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _derbyc0910h
|pattern_b = _rmcf0809h
|pattern_ra = _derbyc0910h
|pattern_sh = _adidasonwhite
|pattern_so = _3_stripes_black
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = FFFFFF
|title = 2008
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910h
|pattern_b = _realmadrid0910home
|pattern_ra = _rmcf0910h
|pattern_sh = _rmcf0910h2
|pattern_so = _realmadrid0910home
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = FFFFFF
|title = 2009
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011h
|pattern_b = _rmcf1011h1
|pattern_ra = _rmcf1011h
|pattern_sh = _realmadrid1011home
|pattern_so = _rmcf1011h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000099
|socks = FFFFFF
|title = 2010
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112h
|pattern_b = _rmcf1112
|pattern_ra = _rmcf1112h
|pattern_sh = _rmcf1112h
|pattern_so = _rmcf1112h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2011
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213h2
|pattern_b = _rmcf1213h4
|pattern_ra = _rmcf1213h2
|pattern_sh = _rmcf1213h
|pattern_so = _rmcf1213h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2012
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314h2
|pattern_b = _rmcf1314h
|pattern_ra = _rmcf1314h2
|pattern_sh = _realmadrid1314home
|pattern_so = _rmcf1314h2
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2013
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|alt =
|pattern_la = _realmadrid1415h
|pattern_b = _realmadridcf1415h
|pattern_ra = _realmadrid1415h
|pattern_so = _realmadrid1415h
|pattern_sh = _realmadrid1415h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2014
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _rmcf1516h
|pattern_b = _rmcf1516h
|pattern_ra = _rmcf1516h
|pattern_sh = _rmcf1516h
|pattern_so = _rmcf1516h
|leftarm = _rmcf1516h
|body = _rmcf1516h
|rightarm = _rmcf1516h
|shorts = _rmcf1516h
|socks = _rmcf1516h
|title = 2015/16
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1617h
|pattern_b = _realmadrid1617h
|pattern_ra = _realmadrid1617h
|pattern_sh = _realmadrid1617h
|pattern_so = _realmadrid1617h
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = 2016/17
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1718h
|pattern_b = _realmadrid1718h
|pattern_ra = _realmadrid1718h
|pattern_sh = _realmadrid1718h
|pattern_so = _realmadrid1718h
|leftarm =
|body =
|rightarm =
|shorts =
|socks =
|title = 2017/18
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1920h
|pattern_b = _realmadrid1920h
|pattern_ra = _realmadrid1920h
|pattern_sh = _realmadrid1920h
|pattern_so = _realmadrid1920h
|leftarm = ffffff
|body = ffffff
|rightarm = ffffff
|shorts = ffffff
|socks = ffffff
|title = 2019
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2021h
|pattern_b = _realmadrid2021h
|pattern_ra = _realmadrid2021h
|pattern_sh = _realmadrid2021h
|pattern_so = _realmadrid2021h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2020/21
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2122H
|pattern_b = _realmadrid2122H
|pattern_ra = _realmadrid2122H
|pattern_sh = _realmadrid2122H
|pattern_so = _realmadrid2122H
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2021/22
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2223H
|pattern_b = _realmadrid2223H
|pattern_ra = _realmadrid2223H
|pattern_sh = _realmadrid2223H
|pattern_so = _realmadrid2223H
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2022/23
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324h
|pattern_b = _realmadridcf2324h
|pattern_ra = _realmadridcf2324h
|pattern_sh = _realmadridcf2324h
|pattern_so = _realmadridcf2324hl
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2023/24
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425h
|pattern_b = _realmadrid2425h
|pattern_ra = _realmadrid2425h
|pattern_sh = _realmadrid2425h
|pattern_so = _realmadrid2425hl
|leftarm = FF9000
|body = FF9000
|rightarm = FF9000
|short = FF9000
|socks = FF9000
|title = 2024/25
}}
|}
==== Меҳмонӣ ====
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _ RM1981A
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1981A
|pattern_so =_RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1980}}
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _RM1982B
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1982A
|pattern_so = _RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1982}}
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _RM1982A
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1982A
|pattern_so = _RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1984}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8788a
|pattern_b = _rmcf8788a
|pattern_ra = _rmcf8788a
|pattern_sh = _rmcf8788a
|pattern_so = _rmcf8788a
|socks = 0246d0
|title = 1986}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8788a
|pattern_b = _rmcf8990a
|pattern_ra = _rmcf8788a
|pattern_sh = _rmcf8990a
|pattern_so = _rmcf8788a
|socks = 0246d0
|title = 1989}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9293a
|pattern_b = _rmcf9293a
|pattern_ra = _rmcf9293a
|pattern_sh = _rmcf9293a
|pattern_so = _rmcf9293a
|socks = 0246d0
|title = 1992/93}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9394a
|pattern_b = _rmcf9394a
|pattern_ra = _rmcf9394a
|pattern_sh = _rmcf9293a
|pattern_so =_rmcf9394a
|socks = 0246d0
|title = 1993/94
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9496A
|pattern_b = _rmcf9496a
|pattern_ra = _rmcf9496A
|pattern_sh = _rmcf9496a
|pattern_so = _rmcf9496a
|socks = 4234B5
|title = 1994/95}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9697a
|pattern_b = _rmcf9697a
|pattern_ra = _rmcf9697a
|pattern_sh = _rmcf9697a
|pattern_so = _rmcf9697a
|socks = 362F78
|title = 1996/97}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9798a
|pattern_b = _rmcf9798a
|pattern_ra = _rmcf9798a
|pattern_sh = _rmcf9798a
|pattern_so = _rmcf9798a
|socks = 4234B5
|title = 1997/98}}
|{{Football kit
|pattern_la = _real9899a
|pattern_b = _rmcf9899a
|pattern_ra = _real9899a
|pattern_sh = _real9899a
|pattern_so = _rmcf9899a
|socks = 0F1F5E
|title = 1998/99}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid9900
|pattern_b = _rmcf9900a
|pattern_ra = _realmadrid9900
|pattern_sh = _rmcf9900a
|pattern_so = _rmcf9900a
|socks = 000000
|title = 1999/2001}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0102a
|pattern_b = _rmcf0102a
|pattern_ra = _rmcf0102a
|pattern_sh = _rmcf0102a
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 000000
|title = 2001/02}}
|{{Football kit
|pattern_b = _rmcf2002a1
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2002/03
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0304a
|pattern_b = _rmcf0304A1
|pattern_ra = _rmcf0304a
|pattern_sh = _rmcf0304a
|pattern_so = _rmcf0304a
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2003/04}}
|{{Football kit
|pattern_la = _saturn0708h
|pattern_b = _rmcf0405a
|pattern_ra = _saturn0708h
|pattern_sh = _adidaswhite2002
|pattern_so = _whiteline
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = 2004/05}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0506a
|pattern_b = _rmcf0506a
|pattern_ra = _rmcf0506a
|pattern_sh = _rmcf0506a
|pattern_so = _rmcf0506a
|socks = 000140
|title = 2005/06}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607a
|pattern_b = _realmadrid0607a
|pattern_ra = _realmadrid0607a
|pattern_sh = _realmadrid0607a
|pattern_so = _realmadrid0607a
|socks = 000000
|title = 2006/07}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708a
|pattern_b = _rmcf0708a
|pattern_ra = _rmcf0708a
|pattern_sh = _rmcf0708a
|pattern_so = _rmcf0708A
|socks = 000080
|title = 2007/08}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0809a
|pattern_b = _rmcf0809a
|pattern_ra = _rmcf0809a
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _3_stripes_white
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = 2008/09}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910a
|pattern_b = _rmcf0910a
|pattern_ra = _rmcf0910a
|pattern_sh = _rmcf0910a
|pattern_so = _rmcf0910a
|socks = 002040
|title = 2009/10
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011a
|pattern_b = _rmcf1011a
|pattern_ra = _rmcf1011a
|pattern_sh = _rmcf1011a
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 001020
|title = 2010/11}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112a
|pattern_b = _rmcf1112a
|pattern_ra = _rmcf1112a
|pattern_sh = _rmcf1112a
|pattern_so = _rmcf1112a
|socks = 000000
|title = 2011/12}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213a
|pattern_b = _rmcf1213a
|pattern_ra = _rmcf1213a
|pattern_sh = _rmcf1213a
|pattern_so = _rmcf1213a
|socks = 000040
|title = 2012/13}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314a
|pattern_b = _rmcf1314a
|pattern_ra = _rmcf1314a
|pattern_sh = _rmcf1314a
|pattern_so = _rmcf1314a
|socks = 0159FE
|title = 2013/14}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1415a
|pattern_b = _realmadridcf1415a
|pattern_ra = _rmcf1415a
|pattern_sh = _rmcf1415a
|pattern_so = _realmadrid1415a
|socks = EC1370
|title = 2014/15}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1516a
|pattern_b = _rmcf1516a
|pattern_ra = _rmcf1516a
|pattern_sh = _rmcf1516a
|pattern_so = _rmcf1516a
|leftarm = B7B7B7
|body = B7B7B7
|rightarm = B7B7B7
|shorts = B7B7B7
|socks = B7B7B7
|title = 2015/16}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1617a
|pattern_b = _rmcf1617a
|pattern_ra = _rmcf1617a
|pattern_sh = _rmcf1617a
|pattern_so = _rmcf1617a
|socks = 8449CE
|title = 2016/17
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1718a
|pattern_b = _realmadrid1718a
|pattern_ra = _realmadrid1718a
|pattern_sh = _realmadrid1718a
|pattern_so = _realmadrid1718a
|socks = 000000
|title = 2017/18}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1819a
|pattern_b = _realmadrid1819a
|pattern_ra = _realmadrid1819a
|pattern_sh = _realmadrid1819a
|pattern_so = _realmadrid1819a
|socks = 070715
|title = 2018/19}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1920a
|pattern_b = _realmadrid1920a
|pattern_ra = _realmadrid1920a
|pattern_sh = _realmadrid1920a
|pattern_so = _realmadrid1920a
|socks = 021748
|title = 2019/20}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid2021a
|pattern_b = _realmadrid2021a
|pattern_ra = _realmadrid2021a
|pattern_sh = _realmadrid2021A
|pattern_so = _realmadrid2021A
|socks = FF8789
|title = 2020/21}}
|{{Football kit
|pattern_la =_realmadrid2122A
|pattern_b = _realmadrid2122A
|pattern_ra = _realmadrid2122A
|pattern_sh = _realmadrid2122A
|pattern_so = _realmadrid2122Al
|socks = 28315C
|title = 2021/22}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2223a
|pattern_b = _realmadridcf2223a
|pattern_ra = _realmadridcf2223a
|pattern_sh = _realmadridcf2223a
|pattern_so = _realmadridcf2223a
|socks = 8C89C0
|title = 2022/23}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324a
|pattern_b = _realmadridcf2324a
|pattern_ra = _realmadridcf2324a
|pattern_sh = _realmadridcf2324a
|pattern_so = _realmadridcf2324al
|leftarm = 000030
|body = 000030
|rightarm = 000030
|short = 000030
|socks = 000030
|title = 2023/24
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425a
|pattern_b = _realmadrid2425a
|pattern_ra = _realmadrid2425a
|pattern_sh = _realmadrid2425a
|pattern_so = _realmadrid2425al
|leftarm = 4b4848
|body = 4b4848
|rightarm = 4b4848
|short = 4b4848
|socks = 4b4848
|title = 2024/25
}}
|}
==== Эҳтиётӣ ====
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _real9899t
|pattern_b = _real9899t
|pattern_ra = _real9899t
|pattern_sh = _real9899t
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 0F1F5E
|title = 1998/99}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9900t
|pattern_b = _rmcf9900t
|pattern_ra = _rmcf9900t
|pattern_sh = _rmcf9900t
|pattern_so = _rmcf9900t
|socks = 000080
|title = 1999/2001}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0102t
|pattern_b = _realmadrid0102t
|pattern_ra = _realmadrid0102t
|pattern_sh = _realmadrid0102t
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 000000
|title = 2001/02}}
|{{Football kit
|pattern_b = _rmcf2002t
|leftarm = 400080
|body = 400080
|rightarm = 400080
|shorts = 400080
|socks = 400080
|title = 2002/03}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0304t
|pattern_b = _realmadrid0304t
|pattern_ra = _realmadrid0304t
|pattern_sh = _adidasonblack
|pattern_so = _realmadrid0304t
|socks = 000000
|title = 2003/04}}
|{{Football kit
|pattern_la = _brugge0304h
|pattern_b = _rmcf0405t
|pattern_ra = _brugge0304h
|pattern_sh = _adidaswhite2002
|pattern_so = _whiteline
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2004/05}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0506t
|pattern_b = _rmcf0506t
|pattern_ra = _rmcf0506t
|pattern_sh = _rmcf0506t
|pattern_so = _rmcf0506t
|socks = 000000
|title = 2005/06
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607t
|pattern_b = _realmadrid0607t
|pattern_ra = _realmadrid0607t
|pattern_sh = _realmadrid0607t
|pattern_so = _realmadrid0607t
|socks = 400080
|title = 2006/07}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708t
|pattern_b = _rmcf0708t
|pattern_ra = _rmcf0708t
|pattern_sh = _adidaswhite
|shorts = 404040
|socks = 404040
|title = 2007/08}}
|{{Football kit
|pattern_la = _derbyc0910a
|pattern_b = _rmcf0809t
|pattern_r = _derbyc0910a
|pattern_sh = _rmcf1415t
|pattern_so = _rmcf1415t
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2008/09}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910t
|pattern_b = _rmcf0910t
|pattern_ra = _rmcf0910t
|pattern_sh = _rmcf0910t
|pattern_so = _galaxy11t
|socks = 000000
|title = 2009/10}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011t
|pattern_b = _rmcf1011t
|pattern_ra = _rmcf1011t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _3_stripes_white
|shorts = 4B088A
|socks = 4B088A
|title = 2010/11}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112t
|pattern_b = _rmcf1112t
|pattern_ra = _rmcf1112t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _mexico86h
|shorts = FF0000
|socks = FF0000
|title = 2011/12}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213t
|pattern_b = _rmcf1213t
|pattern_ra = _rmcf1213t
|pattern_sh = _rmcf1213t
|pattern_so = _rmcf1213t
|socks = 006030
|title = 2012/13
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314t2
|pattern_b = _rmcf1314t2
|pattern_ra = _rmcf1314t2
|pattern_sh = _rmcf1314t2
|pattern_so = _3_stripes_black
|socks = FF5500
|title = 2013/14}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1415t
|pattern_b = _realmadridcf1415t
|pattern_ra = _rmcf1415t
|pattern_sh = _rmcf1415t
|pattern_so = _rmcf1415t
|socks = 000000
|title = 2014/15}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1516t
|pattern_b = _rmcf1516t
|pattern_ra = _rmcf1516t
|pattern_sh = _rmcf1516t
|pattern_so = _rmcf1516t
|leftarm = 000033
|body = 000033
|rightarm = 000033
|shorts = 000033
|socks = 000033
|title = 2015/16}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1617t
|pattern_b = _rmcf1617t
|pattern_ra = _rmcf1617t
|pattern_sh = _rmcf1617t
|pattern_so = _rmcf1617t
|socks = 000000
|title = 2016/17}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1718t
|pattern_b = _realmadrid1718t
|pattern_ra = _realmadrid1718t
|pattern_sh = _realmadrid1718t
|pattern_so = _realmadrid1718t
|socks = 22A6BF
|title = 2017/18}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1819t
|pattern_b = _realmadrid1819t
|pattern_ra = _realmadrid1819t
|pattern_sh = _realmadrid1819t
|pattern_so = _realmadrid1819t
|socks = FF2828
|title = 2018/19}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1920t
|pattern_b = _realmadrid1920t
|pattern_ra = _realmadrid1920t
|pattern_sh = _rmcf201920t
|pattern_so = _rmcf201920t
|shorts = 00CC99
|socks = 00CC99
|title = 2019/20
}}
|}
{| width=50% style="font-size:85%"
|align=center bg color=#ffffff|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2021t
|pattern_b = _realmadridcf2021t
|pattern_ra = _realmadridcf2021t
|pattern_sh = _realmadridcf2021t
|pattern_so = _realmadridcf2021t
|shorts = 0F0F0F
|socks = 0F0F0F
|title = 2020/21}}
|{{Football kit
|pattern_b = _realmadrid2122t
|pattern_sh = _realmadrid2122t
|pattern_so = _3_stripes_white
|leftarm = 2BB6BB
|rightarm = 2BB6BB
|socks = 2BB6BB
|title = 2021/22}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2223t
|pattern_b = _realmadridcf2223t
|pattern_ra = _realmadridcf2223t
|pattern_sh = _realmadridcf2223t
|pattern_so = _realmadridcf2223t
|socks = 000000
|title = 2022/23}}
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324t
|pattern_b = _realmadridcf2324t
|pattern_ra = _realmadridcf2324t
|pattern_sh = _realmadridcf2324t
|pattern_so = _realmadridcf2324tl
|socks = 000000
|title = 2023/24}}
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425t
|pattern_b = _realmadrid2425t
|pattern_ra = _realmadrid2425t
|pattern_sh = _realmadrid2425t
|pattern_so = _realmadrid2425tl
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2024/25
}}
|}
=== Брендҳо ва сарпарастҳо ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;margin-left:1em"
|-
!Давра
!Истеҳсолкунандаи либос
!Сарпарасти пироҳан
|-
|1980—1982
| rowspan="2" |{{Парчами Олмон}} [[Adidas]]
|<small>''-''</small>
|-
|1982—1985
|{{Парчами Италия (1946—2003)}} [[Zanussi]]
|-
|1985—1989
| rowspan="4" |{{Парчами Дания}} [[Hummel International|Hummel]]
|{{Парчами Италия (1946—2003)}} [[Parmalat]]
|-
|1989—1991
|{{Парчами Испания}} Reny Picot
|-
|1991—1992
|{{Парчами Испания}} Otaysa
|-
|1992—1994
| rowspan="3" |{{Парчами Олмон}} [[Teka]]
|-
|1994—1998
|{{Парчами Испания}} [[Kelme]]
|-
|1998—2001
| rowspan="8" |{{Парчами Олмон}} [[Adidas]]
|-
|2001—2002
|{{Парчами Испания}} Realmadrid.com
|-
|2002—2005
|{{Парчами Олмон}} [[Siemens mobile]]
|-
|2005—2006
|{{Парчами Олмон}} [[Siemens]]
|-
|2006—2007
|{{Парчами Олмон}} [[BenQ-Siemens]]
|-
|2007—2013
|{{Парчами Австрия}} [[Bwin]]
|-
|2013—{{Т. ҳ.}}
|{{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} [[Fly Emirates]]
|}
== Рӯйхати мавсимҳо ==
{|
|valign="top" width=0%|
{| class="wide collapsible collapsed" style="text-align:center"
|- style="background:#f0f6fa;"
!'''Мавсим'''
!'''Дивизион'''
!'''Мақом'''
!'''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷом]]'''
!'''Мусобиқаҳои байналмилалӣ'''
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё (1929)|1929]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1928/1929|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1929/1930|1929/30]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|5-ум
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1929/1930|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1930/1931|1930/31]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|6-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1930/1931|1/4]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1931/1932|1931/32]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1931/1932|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1932/1933|1932/33]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1932/1933|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1933/1934|1933/34]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1933/1934|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1934/1935|1934/35]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1934/1935|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1935/1936|1935/36]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1935/1936|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1939/1940|1939/40]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1939/1940|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1940/1941|1940/41]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|6-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1940/1941|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1941/1942|1941/42]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1941/1942|1/4]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1942/1943|1942/43]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|10-ум
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1942/1943|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1943/1944|1943/44]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|7-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1943/1944|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1944/1945|1944/45]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1944/1945|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1945/1946|1945/46]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1945/1946|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1946/1947|1946/47]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|7-ум
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1946/1947|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1947/1948|1947/48]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|11-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1947/1948|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1948/1949|1948/49]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1948/1949|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1949/1950|1949/50]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1949/1950|1/2]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1950/1951|1950/51]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|9-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1950/1951|1/2]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1951/1952|1951/52]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1951/1952|1/2]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1952/1953|1952/53]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1952/1953|1/2]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1953/1954|1953/54]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1953/1954|1/2]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1954/1955|1954/55]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1954/1955|1/2]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1955/1956|1955/56]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1955/1956|1/2]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1955/1956|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1956/1957|1956/57]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1956/1957|1/4]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1956/1957|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1957/1958|1957/58]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1957/1958|Финалист]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1957/1958|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1958/1959|1958/59]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1958/1959|1/2]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1958/1959|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1959/1960|1959/60]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1959/1960|Финалист]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1959/1960|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1960/1961|1960/61]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1960/1961|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1960/1961|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1961/1962|1961/62]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1961/1962|Ғолиб]]
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1961/1962|ҶҚ Финалист]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1962/1963|1962/63]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1962/1963|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1962/1963|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1963/1964|1963/64]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1963/1964|1/4]]
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1963/1964|ҶҚ Финалист]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1964/1965|1964/65]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1964/1965|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1964/1965|ҶҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1965/1966|1965/66]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1965/1966|1/4]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1965/1966|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1966/1967|1966/67]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1966/1967|1/4]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1966/1967|ҶҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1967/1968|1967/68]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1967/1968|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1967/1968|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1968/1969|1968/69]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1968/1969|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1968/1969|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1969/1970|1969/70]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|5-ум
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1969/1970|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1969/1970|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1970/1971|1970/71]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1970/1971|1/16]]
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1970/1971|ҶҶУ Финалист]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1971/1972|1971/72]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1971/1972|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1971/1972|ҶУ 1/16]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1972/1973|1972/73]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1972/1973|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1972/1973|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1973/1974|1973/74]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|8-ум
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1973/1974|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1973/1974|ҶУ 1/32]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1974/1975|1974/75]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1974/1975|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1974/1975|ҶҶУ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1975/1976|1975/76]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1975/1976|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1975/1976|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1976/1977|1976/77]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|9-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1976/1977|1/16]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1976/1977|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1977/1978|1977/78]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1977/1978|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1978/1979|1978/79]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1978/1979|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1978/1979|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1979/1980|1979/80]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1979/1980|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1979/1980|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1980/1981|1980/81]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1980/1981|1/4]]
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1980/1981|ҶҚ Финалист]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1981/1982|1981/82]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1981/1982|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1981/1982|ҶУ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1982/1983|1982/83]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1982/1983|Финалист]]
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1982/1983|ҶҶУ Финалист]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1983/1984|1983/84]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1983/1984|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1983/1984|ҶУ 1/32]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1984/1985|1984/85]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|5-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1984/1985|1/8]]
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми УЕФА 1984/1985|ҶУ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1985/1986|1985/86]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1985/1986|1/2]]
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми УЕФА 1985/1986|ҶУ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1986/1987|1986/87]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Кубок Испании по футболу 1986/1987|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1986/1987|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1987/1988|1987/88]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1987/1988|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1987/1988|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1988/1989|1988/89]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1988/1989|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1988/1989|ҶҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1989/1990|1989/90]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1989/1990|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1989/1990|ҶҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1990/1991|1990/91]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1990/1991|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1990/1991|ҶҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1991/1992|1991/92]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1991/1992|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1991/1992|ҶУ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1992/1993|1992/93]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1992/1993|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1992/1993|ҶУ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1993/1994|1993/94]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1993/1994|1/4]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1993/1994|ҶҶУ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1994/1995|1994/95]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1994/1995|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми УЕФА 1994/1995|ҶУ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1995/1996|1995/96]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|6-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1995/1996|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1995/1996|ЛҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1996/1997|1996/97]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1996/1997|1/8]]
!style="background:#efefef;"|
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1997/1998|1997/98]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1997/1998|1/8]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}} [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1997/1998|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1998/1999|1998/99]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1998/1999|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998/1999|ЛҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 1999/2000|1999/00]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|5-ум
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 1999/2000|1/4]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}} [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1999/2000|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2000/2001|2000/01]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2000/2001|1/32]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000/2001|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2001/2002|2001/02]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2001/2002|Финалист]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2001/2002|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2002/2003|2002/03]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2002/2003|1/4]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002/2003|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2003/2004|2003/04]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|4-ум
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2003/2004|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2003/2004|ЛҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2004/2005|2004/05]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2004/2005|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2004/2005|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2005/2006|2005/06]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2005/2006|1/2]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2005/2006|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2006/2007|2006/07]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2006/2007|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2006/2007|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2007/2008|2007/08]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2007/2008|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2007/2008|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2008/2009|2008/09]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2008/2009|1/16]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2008/2009|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2009/2010|2009/10]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2009/2010|1/16]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2009/2010|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2010/2011|2010/11]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2010/2011|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2010/2011|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2011/2012|2011/12]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2011/2012|1/4]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2011/2012|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2012/2013|2012/13]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2012/2013|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2012/2013|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2013/2014|2013/14]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2013/2014|Ғолиб]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2013/2014|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2014/2015|2014/15]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2014/2015|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014/2015|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2015/2016|2015/16]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2015/2016|ҳазф баъди 1/16]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2015/2016|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2016/2017|2016/17]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2016/2017|1/4]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016/2017|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2017/2018|2017/18]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2017/2018|1/4]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017/2018|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2018/2019|2018/19]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|3-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2018/2019|1/2]]
! style="background:#efefef;" |[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018/2019|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2019/2020|2019/20]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2019/2020|1/4]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2019/2020|ЛҚ 1/8]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2020/2021|2020/21]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2020/2021|1/16]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2021/2022|2021/22]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2021/2022|1/4]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2022/2023|2022/23]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#FFFF00;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2022/2023|Ғолиб]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022/2023|ЛҚ 1/2]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2023/2024|2023/24]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#FFFF00;"|Қаҳрамон
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2023/2024|1/8]]
!style="background:#FFFF00;"|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023/2024|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2024/2025|2024/25]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#808080;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2024/2025|Финалист]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024/2025|ЛҚ 1/4]]
|-
|style="background:#efefef;"|[[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]]
|style="background:#efefef;"|[[Ла Лига|1ª]]
|style="background:#efefef;"|2-юм
!style="background:#efefef;"|[[Ҷоми футболи Испониё 2025/2026|1/8]]
!style="background:#efefef;"|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026|ЛҚ 1/4]]
|}
|}
== Варзишгоҳ ==
Дар тӯли таърихи худ, бошгоҳи «Реал Мадрид» дар чандин варзишгоҳ бозӣ кардааст:
'''Кампо де О’Доннелл''' (1912–1923) — аввалин майдони расмии мадридиҳо, ки дар наздикии хиёбони О’Доннелл ҷойгир буд ва асосан барои бозиҳои дӯстона ва маҳаллӣ истифода мешуд.
'''Кампо де Сюдад Линеал''' (1923–1924) — яке аз варзишгоҳҳои кӯтоҳмуддати даста, ки дар маҳаллаи Сюдад Линеали Мадрид ҷойгир буд ва то оғози сохтмони варзишгоҳи Чамартин истифода мешуд.<ref>{{Cite web |title=Campo de Ciudad Lineal |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Campo_de_Ciudad_Lineal |access-date=2025-06-03}}</ref>
'''Варзишгоҳи Чамартин''' (1924–1946) — нахустин варзишгоҳи замонавии бошгоҳ, ки [[17 май|17-уми май]]и [[соли 1924]] бо ғунҷоиши 22 500 тамошобин ифтитоҳ гардид. Он ҳамчун майдони хонагӣ барои соҳиб шудани ҷоизаҳои аввалини даста хизмат кард.<ref>{{Cite web |title=Old Chamartín Stadium |url=https://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football-legends/chamartin |website=RealMadrid.com |access-date=2025-06-03}}</ref>
[[Акс:Boca - Real Madrid 1925.jpg|thumb|left|240px|Акси қадимӣ аз варзишгоҳи Чамартин]]
'''Чамартини нав''' (1947–1955) — бинобар зарурати доштани варзишгоҳи бузургтар, сохтмони варзишгоҳи нав оғоз ёфт, ки бо номи «Чамартини нав» шинохта мешуд. Он [[14 декабр|14-уми декабри]] [[соли 1947]] ба истифода дода шуд ва дар бозии ифтитоҳӣ «Реал Мадрид» тими портуғолии «[[Белененсеш (бошгоҳи футбол)|Белененсеш]]»-ро бо ҳисоби 3:1 шикаст дод. Ғунҷоиши аввалияи он 75 145 ҷой буд.
'''[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]''' (аз соли 1955 {{Т. ҳ.}}) — соли 1955, варзишгоҳ ба номи президенти бошгоҳ [[Сантияго Бернабеу]] гузошта шуд. Дар тӯли даҳсолаҳо чандин навсозӣ аз сар гузаронд ва соли 2024 бо хароҷоти тақрибан 1,76 миллиард евро бозсозӣ шуд. Ғунҷоиши кунунии он 81 044 ҷой буда, дорои сақфи пӯшидашаванда, экрани 360-дараҷа ва низоми майдони ҳаракатдиҳанда мебошад.<ref>{{Cite web |title=The Santiago Bernabeu renovation |url=https://www.padmagazine.co.uk/property-renovation-refurbishment/the-santiago-bernabeu-renovation-the-future-of-footballs-most-iconic-stadium/27423/ |website=PAD Magazine |access-date=2025-06-03}}</ref>
'''[[Алфредо Ди Стефано (варзишгоҳ)|Алфредо Ди Стефано]]''' (2020–2023) — дар давраи навсозии «Сантияго Бернабеу» ва маҳдудиятҳои вобаста ба ҳамагирии COVID-19, даста бозии расмии худро дар варзишгоҳи хурдтар — «Алфредо Ди Стефано» баргузор кард, ки дар маҷмааи омӯзишӣ-тамринии «Валдебебас» ҷойгир аст.<ref>{{Cite web |title=Estadio Alfredo Di Stéfano |url=https://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/club-facilities/alfredo-di-stefano-stadium |website=RealMadrid.com |access-date=2025-06-03}}</ref>
[[Акс:Panoramic santiago bernabeu.jpg|thumb|left|260px|<div class="center"> Даруни варзишгоҳи «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]»</div>]] [[Акс:Estadio Santiago Bernabeu - vista exterior.jpg|thumb|left|260px|<div class="center"> Намуди зоҳирӣ то бозсозӣ</div>]]
'''[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]'''
'''Ғунҷоиш''' — 81 044 тамошобин
'''Андозаи майдон''' — 107×72 метр
'''Нишонӣ''' — Concha Espina 1, 28036 [[Мадрид]]
== Омори иштирок дар мусобиқаҳо ==
''Тибқи 3-юми июни соли 2025''
=== Чемпионати Испониё ===
«Реал»-и Мадрид (дар баробари «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]») дар тамоми [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионатҳои кишвар]] иштирок кардааст. Мақоми аввал - 36 маротиба, дуюм - 26 маротиба, сеюм - 10 маротиба, яъне дар маҷмӯъ бошгоҳ зиёда аз 70 мавсим ба қатори ҷоизадорон роҳ ёфтааст. Инчунин 8 маротиба як қадам дур аз сегона, 3 бор — панҷум, 4 маротиба — шашум, 2 бор — ҳафтум, 1 бор — ҳаштум, 2 маротиба — нӯҳум, 1 бор — даҳум ва 1 бор — ёздаҳумро ([[соли 1948]]) ишғол кардааст.
=== Мусобиқаҳои байналмилалӣ ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|-
!Мусобиқа!!Бозӣ!!Ғалаба!!Мусовӣ!!Бохт!!ГЗ!!ГС!!+/-!!Ғ%
|-
|align=left|[[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми Қаҳрамонони Урупо/Лигаи қаҳрамонҳо]]
{{WDL|503|302|85|116|for=1104|against=558|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]
{{WDL|31|16|9|6|for=57||against=24|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА/Лигаи Урупо]]
{{WDL|64|33|10|21|for=111|against=75|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Суперҷоми УЕФА]]
{{WDL|9|6|0|3|for=15|against=10|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми футболи байниқораӣ|Ҷоми байниқораӣ]]
{{WDL|7|3|1|3|for=10|against=8|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]
{{WDL|20|16|3|1|for=51|against=23|diff=yes}}
|-
!Ҳамагӣ
{{WDLtot|634|376|108|150|for=1348|against=698|diff=yes}}
|}
== Сарвонҳои «Реал»-и Мадрид ==
[[Акс:Raúl González in Real Madrid 2009.jpg|thumb|left|250px| <div class="center">Устураи «Реал Мадрид» – [[Раул Гонсалес|Раул]]</div>]]
{|align="centre" bgcolor="#1F3B66" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style="color:white;"
!width="250"|Бозикун
!width="220"|Фаъолият
!width="220"|Сарвонӣ
!width="150"|Шумора
!width="250"|Миқдори бозӣ
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1785—1931)}} [[Феликс Кесада]]
|1922 — 1936
|1928 — 1936
|
|87 (2)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1931—1939)}} [[Хасинто Кинкосес]]
|1931 — 1942
|1936 — 1942
|
|167 (0)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Мексика (1934—1968)}} [[Хосе Рамон Сауто]]
|1933 — 1944
|1942 — 1944
|
|143 (0)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1939—1945)}} [[Хуан Ипиня]]
|1939 — 1949
|1944 — 1949
|
|302 (6)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Мигел Мунёс]]
|1948 — 1958
|1949 — 1958
|
|275 (24)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Хуан Алонсо]]
|1949 — 1961
|1958 — 1960
|
|296 (-337)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Хосе Мария Заррага]]
|1951 — 1962
|1960 — 1962
|
|217 (5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Франсиско Хенто]]
|1953 — 1971
|1962 — 1971
|<div class="center">11</div>
|761 (253)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Игнасио Соко]]
|1962 — 1974
|1971 — 1974
|
|318 (8)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Амансио Амаро]]
|1962 — 1976
|1974 — 1976
|<div class="center">7</div>
|471 (154)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Пирри]]
|1964 — 1979
|1976 — 1979
|<div class="center">4</div>
|595 (210)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1977—1981)}} [[Мигел Анхел]]
|1967 — 1986
|1979 — 1986
|
|319 (-262)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания (1977—1981)}} [[Карлос Сантийяна]]
|1971 — 1988
|1986 — 1988
|<div class="center">9</div>
|774 (349)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Хосе Антонио Камачо]]
|1973 — 1989
|1988 — 1989
|<div class="center">3</div>
|577 (11)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Чендо]]
|1979 — 1998
|1989 — 1998
|<div class="center">2</div>
|497 (3)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Мануэл Санчис]]
|1983 — 2001
|1988 — 2001
|<div class="center">5</div>
|710 (49)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Фернандо Йерро]]
|1989 — 2003
|2001 — 2003
|<div class="center">4</div>
|601 (126)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Раул Гонсалес]]
|1994 — 2010
|2003 — 2010
|<div class="center">7</div>
|854 (361)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Икер Касиляс]]
|1999 — 2015
|2010 — 2015
|<div class="center">1</div>
|725 (-771)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Серхио Рамос]]
|2005 — 2021
|2015 — 2021
|<div class="center">4</div>
|671 (101)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Бразилия}} [[Марсело]]
|2007 — 2022
|2021 — 2022
|<div class="center">12</div>
|546 (38)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Фаронса}} [[Карим Бензема]]
|2009 — 2023
|2022 — 2023
|<div class="center">9</div>
|648 (354)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Начо Фернандес]]
|2010 — 2024
|2023 — 2024
|<div class="center">6</div>
|364 (16)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Хорватия}} [[Лука Модрич]]
|2013 — 2025
|2024 — 2025
|<div class="center">10</div>
|597 (43)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|{{Парчами Испания}} [[Дани Карвахал]]
|2013 — {{Т. ҳ.}}
|2025 — {{Т. ҳ.}}
|<div class="center">2</div>
|416 (13)
|}
== Ҷоизаҳо ==
=== Миллӣ ===
* [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]:'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (36, рекорд):''' 1931/32; 1932/33; 1953/54; 1954/55; 1956/57; 1957/58; 1960/61; 1961/62; 1962/63; 1963/64; 1964/65; 1966/67; 1967/68; 1968/69; 1971/72; 1974/75; 1975/76; 1977/78; 1978/79; 1979/80; 1985/86; 1986/87; 1987/88; 1988/89; 1989/90; 1994/95; 1996/97; 2000/01; 2002/03; 2006/07; 2007/08; 2011/12; 2016/17; 2019/20; 2021/22; 2023/24
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (26):''' 1929; 1933/34; 1934/35; 1935/36; 1941/42; 1944/45; 1958/59; 1959/60; 1965/66; 1980/81; 1982/83; 1983/84; 1991/92; 1992/93; 1998/99; 2004/05; 2005/06; 2008/09; 2009/10; 2010/11; 2012/13; 2014/15; 2015/16; 2020/21; 2022/23; 2024/25
** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (10):''' 1948/49; 1951/52; 1952/53; 1955/56; 1981/82; 1990/91; 2001/02; 2013/14; 2017/18; 2018/19
* [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (20):''' 1905; 1906; 1907; 1908; 1917; 1934; 1936; 1946; 1947; 1961/62; 1969/70; 1973/74; 1974/75; 1979/80; 1981/82; 1988/89; 1992/93; 2010/11; 2013/14; 2022/23
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (21):''' 1903; 1916; 1918; 1924; 1929; 1930; 1933; 1940; 1943; 1958; 1959/60; 1960/61; 1967/1968; 1978/79; 1982/83; 1989/90; 1991/92; 2001/02; 2003/04; 2012/13; 2024/25
* [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (13):''' 1988; 1989; 1990; 1993; 1997; 2001; 2003; 2008; 2012; 2017; 2019/20; 2021/22; 2023/24
* [[Акс:Copa Eva Duarte.png|15px]] '''[[Ҷоми Эва Дуарте]]:'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1947
* [[Акс:Copa de Liga de España2.svg|15px]] '''[[Ҷоми Ла Лига]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1984/85
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1982/83
* '''[[Ҷоизаи Манкомунадо]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (23, рекорд)''': 1904/05, 1905/06, 1906/07, 1907/08, 1909/10, 1912/13, 1915/16, 1916/17, 1917/18, 1919/20, 1921/22, 1922/23, 1923/24, 1925/26, 1926/27, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1932/33, 1933/34, 1934/35, 1935/36
=== Байналмилалӣ ===
* {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (15, рекорд):''' 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998|1998]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000|2000]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002|2002]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014|2014]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016|2016]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017|2017]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018|2018]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022|2022]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024|2024]]
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1962, 1964, 1981
* [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1985, 1986
* [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]'''
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1971, 1983
* [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (6):''' [[Суперҷоми УЕФА 2002|2002]], [[Суперҷоми УЕФА 2014|2014]], [[Суперҷоми УЕФА 2016|2016]], [[Суперҷоми УЕФА 2017|2017]], [[Суперҷоми УЕФА 2022|2022]], [[Суперҷоми УЕФА 2024|2024]]
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' [[Суперҷоми УЕФА 1998|1998]], [[Суперҷоми УЕФА 2000|2000]], [[Суперҷоми УЕФА 2018|2018]]
* [[Акс:Trofeo Copa Intercontinental 1960-2004.png|10px]] '''[[Ҷоми байниқораӣ]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (4, рекорд):''' 1960, 1998, 2002, 2024
* '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5, рекорд):''' [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2016|2016]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]]
* '''[[Ҷоми ҷаҳонии хурд]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2, рекорд):''' 1952, 1956
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1963
* '''[[Ҷоми Лотин]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1955, 1957
* '''[[Ҷоми иберо-америкоӣ]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1994
* '''Ҷоми иберӣ'''
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2000
* '''[[Ҷоми Франс Беккенбауэр]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2010
* '''[[Ҷоми Сантияго Бернабеу]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (28, рекорд):''' 1981, 1983, 1984, 1985, 1987, 1989, 1991, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (9):''' 1980, 1986, 1988, 1990, 1992, 1993, 2001, 2002, 2004
== Рекордҳо ==
=== Рекордҳои бошгоҳ ===
''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
* 15 ғалаба дар Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА
* 3 ғалабаи пайиҳам дар Лигаи қаҳрамонҳо
* 302 ғалаба дар бозиҳои Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА
* 43 бозии хонагӣ пайиҳам «Реал» дар Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА гол задааст<ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3546265-real-ustanovil-rekord-zabiv-v-43-m-domashnem-evrokubkovom-matche-podrjad.html|title=«Реал» установил рекорд, забив в 43-м домашнем еврокубковом матче подряд|description=Прежний рекорд принадлежал «Тоттенхэм Хотспур», который с 1961 по 1984 год забивал в 42 еврокубковых матчах подряд|date=2018-09-20|publisher=Чемпионат.com|access-date=2018-10-12|archive-date=2018-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013014611/https://www.championat.com/football/news-3546265-real-ustanovil-rekord-zabiv-v-43-m-domashnem-evrokubkovom-matche-podrjad.html|deadlink=no}}</ref>
* 36 ҷоми қаҳрамонии Испониё
* 121 гол дар як мавсими чемпионати Испониё
* 73 бозӣ пайиҳам «Реал» ҳадди ақалл як гол задааст<ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-2906836-rezultativnaja-serija-reala-prervalas-na-74-m-matche.html|title=Результативная серия «Реала» прервалась на 74-м матче|description=Мадридцы повторили мировой рекорд, установленный бразильским «Сантосом» в начале 60-х, но не сумели превзойти это достижение|date=2017-09-21|publisher=Чемпионат.com|access-date=2018-05-28|archive-date=2018-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529130152/https://www.championat.com/football/news-2906836-rezultativnaja-serija-reala-prervalas-na-74-m-matche.html|deadlink=no}}</ref>
=== Рекорди бозикунҳо ===
''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
* [[Криштиану Роналду]] — 17 гол дар як мавсими [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]
* Криштиану Роналду — 11 гол дар як мавсими марҳилаи гурӯҳии Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА
* Криштиану Роналду — 19 гол дар як соли тақвимии Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА
==== Бар асоси теъдоди бозиҳо ====
* ''Ин феҳристи бозикунонест, ки дар таърихи бошгоҳ аз ҳама бештар бозӣ кардаанд.''
* ''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
{|align="center" bgcolor="#1F3B66" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style="color:white;"
!width=40|№
!width=200|Ном
!width=100|Замон
!width=65|Ла Лига
!width=60|Ҷоми Шоҳ
!width=60|Ҷомҳои урупоӣ
!width=60|Дигарон
!width=80|Бозиҳо
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|1||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Раул|Гонсалес}}||1994—2010||550||37||132||22||'''741'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|2||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Икер|Касиляс}}||1999—2015||510||40||152||23||'''725'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|3||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Мануэл|Санчис}}||1983—2001||523||67||100||20||'''710'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|4||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Серхио|Рамос}}||2005—2021||469||48||129||25||'''671'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|5||align="left"|{{Парчами Фаронса|20px}} {{sortname|Карим|Бензема}}||2009-2023||439||44||133||27||'''648'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|6||align="left"|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Карлос|Сантийяна}}||1971—1988||461||84||87||13||'''645'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|rowspan=2|7||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Фернандо|Йерро}}||1989—2003 ||439||49||103||16||'''607'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align="left"|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Франсиско|Хенто}}|| 1953—1971||428||74||94||6||'''602'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|9||align="left"|{{Парчами Хорватия|20px}} {{sortname|Лука|Модрич}}||2012—2025||394||34||134||35||'''597'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|10||align="left"|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Хосе Антонио|Камачо}}||1973—1989||414||61||90||12||'''577'''
|-
{{col-end}}
==== Бар асоси теъдоди голҳо ====
* ''Ин феҳристи бозикунонест, ки дар таърихи бошгоҳ аз ҳама бештар гол задаанд.''
* ''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
{|align="center" bgcolor="#1F3B66" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style="color:white;"
!width=40|№
!width=220|Ном
!width=100|Замон
!width=80|Голҳо
!width=80|Бозиҳо
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|1||align="left"|{{Парчами Португалия|20px}} {{sortname|Криштиану|Роналду}}||2009—2018 ||'''450'''||438
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|2||align="left"|{{Парчами Фаронса|20px}} {{sortname|Карим|Бензема}}||2009—2023||'''354'''||648
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|3||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Раул|Гонсалес}}||1994—2010||'''323'''||741
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|4||align="left"|{{Парчами Аргентина|20px}}{{Парчами Колумбия|20px}}{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Алфредо|Ди Стефано}}||1953—1964||'''308'''||396
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|5||align="left"|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Карлос|Сантийяна}}||1971—1988||'''290'''||645
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|6||align="left"|{{Парчами Венгрия|20px}}{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Ферентс|Пушкаш}}||1958—1966||'''242'''||262
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|7||align="left"|{{Парчами Мексика|20px}} {{sortname|Уго|Санчес}}|| 1985—1992||'''208'''||282
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|8||align="left"|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Франсиско|Хенто}}||1953—1971||'''182'''||601
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|9||align="left"|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Пирри|}}||1964—1979||'''172'''||561
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|10||align="left"|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Эмилио|Бутрагенйо}}||1983—1995||'''171'''||463
{{col-end}}
== Ҳайати ҳозира ==
* ''Тибқи санаи 3-юми феврали соли 2026''
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%"
|-
!style="background: #AAD0FF; color:white" align=center width=30 | №
!style="background: #AAD0FF; color:white" align=center width=200 | Бозигар
!style="background: #AAD0FF; color:white" align=center width=50 | Кишвар
!style="background: #AAD0FF; color:white" align=center width=200 | Рӯзи таваллуд
|-
!colspan=6 style="background: #DCDCDC; color:#000000" align=center| Дарвозабонҳо
|-
|- bgcolor=white
| 1
| [[Тибо Куртуа]]
| {{Парчами Белгия}}
| {{Зодрӯз|11|5|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 13
| [[Андрей Лунин]]
| {{Парчами Украина}}
| {{Зодрӯз|11|2|1999}}
|-
!colspan=6 style="background: #DCDCDC; color:#000000" align=center| Муҳофизатгарон
|-
|- bgcolor=white
| 2
| [[Дани Карвахал]] {{капитан_варзиш}}
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|11|1|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 3
| [[Эдер Милитао]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|18|1|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 4
| [[Давид Алаба]]
| {{Парчами Австрия}}
| {{Зодрӯз|24|6|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 12
| [[Трент Александер-Арнолд]]
| {{Парчами Англия}}
| {{Зодрӯз|7|10|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 17
| [[Раул Асенсио]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|13|2|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 18
| [[Алваро Каррерас]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|23|3|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 20
| [[Фран Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|8|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 22
| [[Антонио Рӯдигер]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|3|3|1993}}
|-
|- bgcolor=white
| 23
| [[Ферлан Менди]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|8|6|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 24
| [[Дин Ҳайсен]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|4|2005}}
|-
!colspan=6 style="background: #DCDCDC; color:#000000" align=center| Миёнмайдонӣ
|- bgcolor=white
| 5
| [[Ҷуд Беллингҳем]]
| {{Парчами Англия}}
| {{Зодрӯз|29|6|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 6
| [[Эдуардо Камавинга]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|10|11|2002}}
|-
|- bgcolor=white
| 8
| [[Федерико Валверде]]
| {{Парчами Уругвай}}
| {{Зодрӯз|22|7|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 14
| [[Урелён Чуамени]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|27|1|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 15
| [[Арда Гӯлер]]
| {{Парчами Туркия}}
| {{Зодрӯз|25|2|2005}}
|-
|- bgcolor=white
| 19
| [[Дани Себайёс]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|7|8|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 30
| [[Франко Мастантуоно]]
| {{Парчами Аргентина}}
| {{Зодрӯз|14|8|2007}}
|-
!colspan=6 style="background: #DCDCDC; color:#000000" align=center| Ҳамлаварон
|- bgcolor=white
| 7
| [[Винисиус Ҷуниор]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|12|7|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 9
| [[Эндрик Фелипе]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|21|7|2006}}
|-
|- bgcolor=white
| 10
| [[Килиан Мбаппе]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|20|12|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 11
| [[Родриго де Гоис|Родриго]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|9|1|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 16
| [[Гонсало Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|24|3|2004}}
|-
|- bgcolor=white
| 21
| [[Браҳим Диас]]
| {{Парчами Марокаш}}
| {{Зодрӯз|3|8|1999}}
|-
|}
== Гузаришҳо 2026/2027 ==
=== Тобистони 2026 ===
=== Омаданд ===
{| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:90%" cellpadding="3"
! width="70" |Мавқеъ
! width="200"|Бозигар
! width="200"|Бошгоҳи пешина
|-
|align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Марк Кукурейя]]||{{Парчами Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»
|-
|align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Фаронса}} [[Иброҳима Конате]]***||{{Парчами Англия}} «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]»
|-
|align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Португалия}} [[Бернарду Силва]]***||{{Парчами Англия}} «[[Манчестер Сити]]»
|-
|align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Пуэрто-Рико}} [[Ҷереми де Леон]]**||{{Парчами Испания}} «[[Эркулес (бошгоҳи футбол)|Эркулес]]»
|-
|align="center" |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Бразилия}} [[Эндрик Фелипе]]**||{{Парчами Фаронса}} «[[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]»
|-
|align="center" |Сармураббӣ||{{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]||{{Парчами Португалия}} «[[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]]»
|-
|}
=== Рафтанд ===
{| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:90%" cellpadding="3"
! width="70" |Мавқеъ
! width="200"|Бозигар
! width="200"|Бошгоҳи оянда
|-
|align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Австрия}} [[Давид Алаба]]***||
|-
|align="center" |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Дани Карвахал]]***||
|-
|align="center" |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Испания}} [[Марио Мартин]]||{{Парчами Испания}} «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]»
|-
|align="center" |Сармураббӣ||{{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]]||
|-
|}
<small>* Ба иҷора </small> <br>
<small>** Аз иҷора </small> <br>
<small>*** Бозигари озод </small>
== Шахсиятҳо ==
=== Ситоди мураббиён ===
{| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: left;"
|-
! Вазифа !! Ном
|-
|Сармураббӣ || {{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]]
|-
|Дастёри сармураббӣ || {{Парчами Испания}} Хулиан Кармона
|-
|Мураббии бадансоз || {{Парчами Италия}} [[Антонио Пинтус]]
|-
|Ёвари сармураббӣ || {{Парчами Испания}} Рикардо да Силва
|-
|Ёвари сармураббӣ || {{Парчами Испания}} Кевин Кардейро
|-
|Таҳлилгари фаннӣ || {{Парчами Испания}} Френсис Санчес
|-
|Мураббии дарвозабонҳо || {{Парчами Испания}} Луис Лйопис
|}
=== Феҳристи сармураббиён ===
{|
|valign="top"|
* {{Парчами Ирландия}} [[Артур Ҷонсон]] (1910—1920)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан де Карсер]] (1920—1926)
* {{Парчами Испания}} [[Педро Лйоренте]] (1926)
* {{Парчами Испания}} [[Сантияго Бернабеу]] (1926—1927)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Берраондо]] (1927—1929)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Киранте]] (1929—1930)
* {{Парчами Венгрия}} [[Липпо Ҳертска]] (1930—1932)
* {{Парчами Австрия}} [[Роберт Фирст]] (1932—1934)
* {{Парчами Испания}} [[Франсиско Бру]] (1934—1941)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Армет]] (1941—1943)
* {{Парчами Испания}} [[Рамон Энсинас]] (1943—1945)
* {{Парчами Испания}} [[Хасинто Кинкосес]] (1945—1946, 1947—1948)
* {{Парчами Испания}} [[Балтасар Албенис]] (1946—1947, 1950—1951)
* {{Парчами Англия}} [[Майкл Кипинг]] (1948—1950)
* {{Парчами Уругвай}} [[Эктор Скароне]] (1951—1952)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Антонио Ипиня]] (1952—1953)
* {{Парчами Уругвай}} [[Энрике Фернандес Виола|Энрике Фернандес]] (1953—1954)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Вилялонга]] (1954—1957)
* {{Парчами Аргентина}} [[Луис Карниглия]] (1957—1959; 1959)
* {{Парчами Испания}} [[Мигел Мунёс]] (1959; 1960—1974)
* {{Парчами Парагвай}} [[Мануэл Флейтас Солич|Мануэл Флейтас]] (1959—1960)
* {{Парчами Испания}} [[Луис Моловнй|Луис Моловни]] (1974; 1977—1979; 1982; 1985—1986)
* {{Парчами Югославия (1945-1991)}} [[Милян Милянич]] (1974—1977)
* {{Парчами Югославия (1945-1991)}} [[Вуядин Бошков]] (1979—1982)
* {{Парчами Испания}} {{Парчами Аргентина}} {{Парчами Колумбия}} [[Алфредо Ди Стефано]] (1982—1984; 1990—1991)
* {{Парчами Испания}} [[Амансио Амаро]] (1984—1985)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Лео Беенҳаккер]] (1986—1989; 1992)
|valign="top"|
* {{Парчами Вэлс}} [[Ҷон Тошак]] (1989—1990; 1999)
* {{Парчами Югославия (1945—1991)}} {{Парчами Югославия (1992—2003)}} [[Радомир Антич]] (1991—1992)
* {{Парчами Испания}} [[Бенито Флоро]] (1992—1994)
* {{Парчами Испания}} [[Висенте Дел Боске]] (1994; 1996; 1999—2003)
* {{Парчами Аргентина}} [[Хорхе Валдано]] (1994—1996)
* {{Парчами Испания}} [[Арсенио Иглесиас]] (1996)
* {{Парчами Италия}} [[Фабио Капелло]] (1996—1997; 2006—2007)
* {{Парчами Олмон}} [[Юпп Ҳайнкес]] (1997—1998)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Гус Ҳиддинк]] (1998—1999)
* {{Парчами Португалия}} [[Карлуш Кейруш]] (2003—2004)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Антонио Камачо]] (2004)
* {{Парчами Испания}} [[Мариано Гарсия Ремон]] (2004)
* {{Парчами Бразилия}} [[Вандерлей Лушембурго]] (2004—2005)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Рамон Лопес Каро]] (2005—2006)
* {{Парчами Олмон}} [[Бернд Шустер]] (2007—2008)
* {{Парчами Испания}} [[Хуанде Рамос]] (2008—2009)
* {{Парчами Чили}} [[Мануэл Пеллегрини]] (2009—2010)
* {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]] (2010—2013)
* {{Парчами Италия}} [[Карло Анчелотти]] (2013—2015, 2021—2025)
* {{Парчами Испания}} [[Рафаэл Бенитес]] (2015—2016)
* {{Парчами Фаронса}} [[Зайниддин Зидон]] (2016—2018; 2019—2021)
* {{Парчами Испания}} [[Хулен Лопетеги]] (2018)
* {{Парчами Аргентина}} [[Сантияго Солари]] (2018—2019)
* {{Парчами Испания}} [[Хаби Алонсо]] (2025—2026)
* {{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]] (2026—{{Т. ҳ.}})
|}
=== Феҳристи президентҳои бошгоҳ ===
{|align="centre" bgcolor="#1F3B66" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;"
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style="color:white;"
!width="200"|Солҳо
!width="220"|Президент
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|2009—{{Т. ҳ.}}
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Флорентино Перес]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|2006—2009
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Рамон Калдерон]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|2000—2006
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Флорентино Перес]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1995—2000
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Лоренсо Санс]]'''<ref>[https://lenta.ru/news/2020/03/22/rip/ Собиқ президенти «Реал» [[Дунёгирии COVID-19|аз коронавирус]] даргузашт] // 22 марти 2020</ref>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1985—1995
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Рамон Мендоса]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1978—1985
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Луис де Карлос]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1943—1978
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Сантияго Бернабеу]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1940—1943
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Антонио Сантос Пералба]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1936—1940
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Адолфо Мелендес]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1930—1935
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Луис Усера]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1926—1930
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Луис де Уркихо]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1916—1926
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Педро Парахес]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1908—1916
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Адолфо Мелендес]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1904—1908
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Карлос Падрос]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1902—1904
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Хуан Падрос]]'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|align=center|1900—1902
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Хулиан Паласиос]]'''
|}
== Молия ва дороӣ ==
Бошгоҳи «Реал Мадрид» дар даврони аввалини раёсати [[Флорентино Перес]] (солҳои 2000–2006) ҳадафгузорӣ кард, ки ба сарватмандтарин бошгоҳи ҳирфаии футболи ҷаҳон табдил шавад<ref>{{cite news| title=Perez resigns as Real Madrid president| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4757112.stm| publisher=BBC| access-date=11 December 2008| date=27 February 2006| archive-date=3 February 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190203171959/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4757112.stm| url-status=live}}</ref>. [[Соли 2001]], бахше аз замини тамринии бошгоҳ ба шаҳрдории Мадрид вогузор шуд ва бахши дигари он ба ширкатҳои Repsol YPF, Mutua Automovilística de Madrid, Sacyr Vallehermoso ва OHL фурӯхта шуд. Фурӯши ин заминҳо қарзи 270 миллионевроии бошгоҳро пурра пардохт кард ва имкони ҷазби бозикунони гаронарзише чун [[Зайниддин Зидон]], [[Луиш Фигу]], [[Роналдо]] ва [[Дэвид Бекҳэм]]ро фароҳам намуд.
Шаҳрдорӣ пештар корбарии заминро барои сохтмон тағйир дода буд, ки ҳамин амр боиси афзоиши арзиши он шуд. Сипас, Комиссиюни Урупо таҳқиқе оғоз кард, ки мушаххас шавад оё баҳои пардохтшуда беш аз ҳад набуда ва ба унвони кӯмаки молии ғайриқонунии давлатӣ ҳисоб намешавад.
Даромади ҳосил аз фурӯши замин сарфи сохти маҷмааи тамринии замонавӣ дар канораҳои Мадрид шуд. Бо он ки сиёсатҳои Перес боиси рушди молии бошгоҳ гашт ва аз зарфияти бозоргии он, бавижа дар [[Осиё]] ба хубӣ баҳрабардорӣ шуд, аммо ба далели тамаркуз беш аз ҳад ба тиҷорат ва бренд ба ҷои натиҷаҳои варзишӣ, мавриди интиқод қарор гирифт.
Дар моҳи сентябри соли 2007, «Реал Мадрид» аз тарафи оҷонсии BBDO ба унвони арзишмандтарин бренди футболи Урупо шинохта шуд. Дар [[соли 2008]], арзиши он 951 миллион евро баровард шуд ва пас аз бошгоҳи «[[Манчестер Юнайтед]]» дар ҷойгоҳи дуюм қарор гирифт. Дар соли 2010 бошгоҳ бештарин ҳаҷми даромадро дар миёни бошгоҳҳои футболи ҷаҳон дошт.
Бар пояи пажӯҳиши [[Донишгоҳи Ҳарвард]], «Реал Мадрид» яке аз 20 бренди шинохташудаи ҷаҳон аст, ки ҳатто бозикунони он низ ба унвони чеҳраҳои маъруфи тиҷорӣ шинохта мешаванд. Шумори ҳаводорони бошгоҳ дар саросари ҷаҳон ҳудуди 287 миллион нафар тахмин мешавад.
Дар соли 2010, маҷаллаи Forbes арзиши бошгоҳро 992 миллион евро (1.323 миллиард доллари ИМА) арзёбӣ карда, онро баъд аз бошгоҳи «[[Манчестер Юнайтед]]» дар ҷои дуюм гузошт<ref>{{cite news |url=https://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Soccer-Team-Valuations_Rank.html |title=Soccer Team Valuations |work=Forbes |date=2009-06-30 |accessdate=2010-08-07 |archivedate=2011-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110301233843/http://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Soccer-Team-Valuations_Rank.html }}</ref>. Дар ҳамон сол, мувофиқи гузориши Deloitte, даромади бошгоҳ 401 миллион евро буд, ки дар рутбаи нахусти ҷаҳон қарор дошт<ref>{{cite web |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm |title=Real Madrid becomes the first sports team in the world to generate €400m in revenues as it tops Deloitte Football Money League |publisher=Deloitte |date= |accessdate=2010-08-07 |archive-date=2010-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100805224812/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm |url-status=live |archivedate=2010-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100805224812/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm }}</ref>.
«Реал Мадрид» як анҷумани сабтшуда (асосан варзишӣ) мебошад ва ба аъзои худ («socio»-ҳо) тааллуқ дорад. Ин аъзо, ки солона ҳаққи узвият пардохт мекунанд, президенти бошгоҳро аз тариқи раъйдиҳӣ интихоб мекунанд. Президент иҷоза надорад аз сармояи шахсии худ истифода кунад ва бошгоҳ аз ҳисоби даромади худ идора мешавад<ref>{{cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&sec=transfersopinion&root=transfersopinion&cc=5739 |title=How Real Madrid can afford their transfer spending splurge? – ESPN Soccernet |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2009-06-12 |accessdate=2012-07-04 |archive-date=2009-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090615020900/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&sec=transfersopinion&root=transfersopinion&cc=5739 |url-status=live |archivedate=2009-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090615020900/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&sec=transfersopinion&root=transfersopinion&cc=5739 }}</ref><ref>{{книга |заглавие=Handbook on the economics of sport |издательство={{Нп3|Edward Elgar Publishing}} |год=2006 |isbn=1-84376-608-6 |страницы=299 |язык=und |автор=Andreff, Wladimir; Szymański, Stefan}}</ref>. Тибқи омори соли 2010, бошгоҳ 60 000 узви расмӣ дорад<ref>{{cite web|title=Real Madrid drama. The oldest supporter died|url=http://www.ziare.com/real-madrid/suporteri/drama-la-real-madrid-a-murit-cel-mai-vechi-suporter-998175|publisher=ziare.com|year=2010|lang=ro|accessdate=2010-09-21|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702113813/http://www.ziare.com/real-madrid/suporteri/drama-la-real-madrid-a-murit-cel-mai-vechi-suporter-998175|url-status=live}}</ref>.
Дар поёни фасли 2009/10, қарзи софи бошгоҳ 244,6 миллион евро буд, ки нисбат ба соли қаблӣ 82,1 миллион евро коҳиш ёфт. Пас аз фасли 2010/11, ин нишондод то 170 миллион евро поин рафт<ref>{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad/1330091096621/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-03-14.htm |title=Real Madrid C.F. – Official Web Site – Official Announcement |publisher=Realmadrid.com |date=2012-03-14 |accessdate=2012-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928065352/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad/1330091096621/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-03-14.htm |archivedate=2013-09-28 |url-status=dead }}</ref>. Аз соли 2007 то 2011, бошгоҳи «Шоҳона» 190 миллион евро фоидаи соф ба даст овард<ref name="blogspot1">{{cite web |author=The Swiss Rambler |url=http://swissramble.blogspot.ie/2011/06/real-madrid-and-financial-fair-play.html |title=The Swiss Ramble: Real Madrid And Financial Fair Play |publisher=Swissramble.blogspot.ie |date=2011-06-21 |accessdate=2012-07-04 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114043046/http://swissramble.blogspot.ie/2011/06/real-madrid-and-financial-fair-play.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330066580018/noticia/Noticia/Real_Madrid_s_annual_turnover_amounts_to_480.2_million_euros,_showing_an_8.6%25_increase_over_the_.htm |title=Real Madrid C.F. – Official Web Site – Real Madrid's annual turnover amounts to €480.2 million, showing an 8.6% increase over the previous financial year |publisher=Realmadrid.com |date=2011-09-16 |accessdate=2012-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130606085658/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330066580018/noticia/Noticia/Real_Madrid_s_annual_turnover_amounts_to_480.2_million_euros,_showing_an_8.6%_increase_over_the_.htm |archivedate=2013-06-06 |url-status=dead }}</ref>.
Дар мавсими 2009/10, бошгоҳ аз ҳисоби фурӯши билетҳо 150 миллион евро даромад касб кард. Ҳамчунин, теъдоди фурӯши солонаи пироҳанҳои даста то 1,5 миллион адад мерасид. Маҷмӯи дастмузди тим дар фасли 2010/11 169 миллион евро буд. [[Соли 2013]], Forbes «Каҳкашониҳо»-ро бо арзиши 3,3 миллиард доллар гаронбаҳотарин бошгоҳи варзишии ҷаҳон муаррифӣ кард. То соли 2022, ин нишондод ба 5,1 миллиард доллар афзоиш ёфт.
== Футболбозони беҳтарин дар таърих ==
<gallery caption="" 'футболбозони="" беҳтарин="" дар="" таърих'''="" widths="150px" heights="150px" class="center">
Mcu Alfredo Di Stefano.jpg|[[Алфредо Ди Стефано]]
Kopa, Franse vortballer.jpg|[[Раймон Копа]]
Ferenc Puskás.jpg|[[Ферентс Пушкаш]]
Francisco 'Paco' Gento en 1966.jpg|[[Франсиско Хенто]]
Raul Gonzalez 10mar2007 (cropped).jpg|[[Раул (футболбоз)|Раул]]
CasillasReal cropped.jpg|[[Икер Касиляс]]
UEFA TT 7209.jpg|[[Луиш Фигу]]
Zinedine Zidane (cropped).JPG|[[Зайниддин Зидон]]
Ronaldo 2002 cropped.jpg|[[Роналдо]]
Roberto-carlos-wikipedia-2021.png|[[Роберто Карлос]]
David-Beckham3.jpg|[[Дэвид Бекҳэм]]
Fabio Cannavaro Real Madrid.jpg|[[Фабио Каннаваро]]
SergioRamos.jpg|[[Серхио Рамос]]
C. Ronaldo - Ballon d'Or 2014.jpg|[[Криштиану Роналду]]
Karim Benzema 2018.jpg|[[Карим Бензема]]
Luka Modric 2015.jpg|[[Лука Модрич]]
Liver-RM (2) (cropped).jpg|[[Гарет Бейл]]
Toni Kroos Real Madrid 2021.jpg|[[Тони Кроос]]
</gallery>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{китоб |унвон=Real Madrid |нашриёт=Aréna 2000 |сол=2002 |isbn=963-86167-5-X |забон=und |муаллиф=Dénes, Tamás; Rochy, Zoltán}}
* {{китоб |унвон=Morbo: The Story of Spanish Football |ссылка=https://archive.org/details/morbostoryofspan0000ball |нашриёт=WSC Books Limited |год=2003 |нашр=New |isbn=0-9540134-6-8 |забон=und |муаллиф=Ball, Phil}}
* {{китоб |унвон=White Storm: The Story of Real Madrid |пайванд=https://archive.org/details/whitestorm100yea0000ball |нашриёт=Mainstream |сол=2003 |isbn=1-84018-763-8 |забон=und |муаллиф=Ball, Phil}}
* {{китоб |унвон=El Macca: Four Years with Real Madrid |нашриёт=[[Simon & Schuster]] |сол=2003 |isbn=0-7434-8920-9 |забон=und |муаллиф=McManaman, Steve; Edworthy, Sarah}}
* {{китоб |унвон=Real Madrid: Cien años de leyenda, 1902–2002 |нашриёт=Everest |сол=2002 |isbn=84-241-9215-X |забон=es |муаллиф=Luis Miguel González; Luis González López; Fundación Real Madrid}}
* {{китоб |унвон=The Real Madrid Way: How Values Created the Most Successful Sports Team on the Planet |нашриёт={{Нп3|BenBella Books}} |сол=2016 |isbn=978-1942952541 |забон=en |муаллиф={{Нп3|Steven Mandis|Mandis, Steven G.|en|Steven Mandis}}}}
== Пайвандҳо ==
* [http://www.realmadrid.com Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Реал Мадрид»]{{ref|en}}{{ref|es}}{{ref|ja}}{{ref|ar}}
* [http://www.laliga.es/en/laliga-santander/real-madrid БФ «Реал Мадрид»] дар [[Ла Лига]]{{ref|en}}{{ref|es}}
* [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50051/profile/index.html БФ «Реал Мадрид»] дар [[УЕФА]]
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҳайати БФ Реал Мадрид}}
{{Мураббиёни БФ Реал Мадрид}}
{{Реал Мадрид}}
{{Бозиҳои БФ Реал Мадрид}}
{{Мавсимҳои БФ Реал Мадрид}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Дорандагони Суперҷоми Урупо}}
{{Ғолибони Ҷоми байниқитъавӣ}}
{{Ғолибони Лигаи Урупо УЕФА}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Ғолибони Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}
{{Бошгоҳҳо-бунёнгузорони ИБУ}}
{{Ғолибони ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо}}
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1902]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишии Мадрид]]
[[Гурӯҳ:БФ «Реал Мадрид»| ]]
qml13gnp7hb7ygj7luqqy3hovpq0ncm
Қадриддин Аслонов
0
144254
1477823
1451433
2026-06-20T05:42:46Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477823
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ
|ном =
| номи аслӣ = Қадриддин Аслонович Аслонов
|тартиб = 10
| тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|вазифа = Раиси [[Шурои Олии ҶШС Тоҷикистон]]
|парчам = Emblem of the Tajik Soviet Socialist Republic (1940–1991), Emblem of Tajikistan (1991–1992).svg
|аввалдавр = [[30 ноябр]]и [[1990]]
|охирдавр = [[23 сентябр]]и [[1991]]
|пешгузашта = [[Қаҳҳор Маҳкамов]]
|ҷонишин = [[Раҳмон Набиев]]
|маълумот =
|касб = сиёсатшинос
|ҳизб =
|таърихи таваллуд = 29.5.1947
|зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ғарм|ноҳияи Рашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
|таърихи даргузашт = 1992
|маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Қурғонтеппа|шаҳри Қурғонтеппа}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
|ҳамсар =
|фарзандон =
|дафн =
|миллат = [[Тоҷик]]
|эътиқод = [[Ислом]], [[суннӣ]]
|падар =
|модар =
|ҷоизаҳо = {{Ордени Нишони Фахрӣ}}
}}
'''Қадриддин Аслонов''' (''Қадриддин Аслонович Аслонов''; [[29 май]]и [[соли 1947]] — [[ноябр]]и [[соли 1992]]) — ходими ҳизби ва давлатии [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] ва [[Тоҷикистон|тоҷик]], Раиси [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] ([[Соли 1990|1990]]—[[Соли 1991|1991]]).
== Зиндагинома ==
Кадриддин Аслонов т29 майи [[соли 1947]] дар [[вилояти Ғарм]]и [[ҶШС Тоҷикистон]] таваллуд шудааст.
=== Таҳсилот ва фаъолияти меҳнатӣ ===
[[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|Донишкадаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро]] дар [[соли 1969]] хатм кардааст.
Фаъолияти кориашро аз мудири коргоҳ оғоз кардааст. Ҳамчун механики бригадаи колхоз аз [[Соли 1969|1969]] то [[соли 1973]] кор намуд.
=== Фаъолияти сиёсӣ ===
Аз [[Соли 1983|1983]] то [[соли 1988]] — котиби якуми [[Ноҳияи Панҷ|кумитаи ноҳиявии Панҷ]]<nowiki/>и Ҳизби Комунстии Тоҷикистон.
Ӯ раиси кумитаи иҷроияи вилояти Қӯрғонтеппа буд.
=== Марг ===
Моҳи ноябри [[соли 1992]] (таърихи дақиқ номаълум) тавассути Сангак Сафаров кушта шуд<ref>{{cite news|url=http://asiaplus.tj/tj/articles/50/3896.html|title=Гулҷаҳон САНГАКЗОДА > Сангак Сафаров: Пешвои фронти халқиро чаҳор соат мекуштанд|date=27.07.2009|publisher=asiaplus.tj|lang=tg|accessdate=2017-01-12|archivedate=2010-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100918150613/http://asiaplus.tj/tj/articles/50/3896.html}}</ref>. Аслоновро иштирокчиёни Фронти халқӣ дастгир карданд ва дар муҷассамаи Ленин<ref name="Центр">{{cite news|url=http://www.centrasia.ru/news2.php?st=1129243200|title=Д.Ашимбаев > Пятнадцать лет СНГ: президенты и правительства (окончание)|date=14.10.2005|publisher=www.centrasia.ru|lang=ru|accessdate=2017-01-12|archivedate=2016-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160617131440/http://www.centrasia.ru/news2.php?st=1129243200}}</ref> дар майдон марказии [[Қурғонтеппа]] овехтанд.
== Ҷоизаҳо ==
* Ордени «Нишони Фахрӣ»<ref name="Био">{{cite news|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1013880931|title=АСЛОНОВ Кадриддин Аслонович|publisher=Centrasia.ru|lang=ru|accessdate=2017-01-12|archivedate=2013-04-17|archiveurl=https://archive.is/20130417054901/http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1013880931}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳи беруна ==
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1013880931 АСЛОНОВ Кадриддин Аслонович]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304112013/http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1013880931 |date=2016-03-04 }}
{{зиндагнома-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
hi3fbq70tly3y29egbccwujrvjat40e
Парандапарварӣ
0
200684
1477618
1400848
2026-06-19T12:57:40Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477618
wikitext
text/x-wiki
[[File:Battery hens -Bastos, Sao Paulo, Brazil-31March2007.jpg|thumb|[[Мурғ]]ҳо дар мурғхона]]
'''Парандапарварӣ''' — як соҳаи [[чорводорӣ|чорводорист]], ки вазифаи он парвариши [[парранда]]ҳо - ([[мурғ]], [[мурғобӣ]], [[ғоз]], [[мурғи марҷон]], [[мурғи султонӣ]] на ғайра) мебошад. Корхонаҳои парандапарварӣ ба истеҳсоли [[тухм]], ба истеҳсоли гӯшти паранда, ба истеҳсоли тухми инкубатсионӣ, чӯҷаи якрӯза ва тухми истеҳсолӣ машғул мебошанд.<ref>{{Cite web|url=https://instchorvodori.tj/%D0%B2%D0%BE%D1%85%D3%AF%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B8-%D1%80%D1%83%D1%88%D0%B4%D0%B8-%D0%B8%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B4-%D0%B2%D0%B0-%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%BE-2/|title=Рушди соҳаи парандапарварӣ дар соли 2023|author=|website=instchorvodori.tj|date=2023|publisher=|lang=tg|accessdate=2024-05-21|archivedate=2024-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240522045626/https://instchorvodori.tj/%d0%b2%d0%be%d1%85%d3%af%d1%80%d0%b8%d0%b8-%d0%b2%d0%b0%d0%b7%d0%b8%d1%80%d0%b8-%d1%80%d1%83%d1%88%d0%b4%d0%b8-%d0%b8%d2%9b%d1%82%d0%b8%d1%81%d0%be%d0%b4-%d0%b2%d0%b0-%d1%81%d0%b0%d0%b2%d0%b4%d0%be-2/}}</ref>
== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Корхонаҳои соҳаи парандапарварӣ]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{навигация|Мавзуъ=Фото ва Видео}}
* [http://enc-dic.com/enc_selhoz/Pticevodstvo-2873.html Парандапарварӣ — Донишномаи хоҷагии қишлоқ]{{ref-ru}}
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_geo/6996/птицеводство Парандапарварӣ — Донишномаи ҷуғрофиё]{{ref-ru}}
== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
[[Гурӯҳ:Кишоварзӣ]]
[[Гурӯҳ:Кишоварзӣ дар Тоҷикистон]]
jjr0rug9prpew3cos3hu323uxacdhru
Президенти Арманистон
0
207718
1477622
1404504
2026-06-19T13:30:31Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477622
wikitext
text/x-wiki
{{Вазифаи давлатӣ
|вазифа = Президенти Ҷумҳурии Арманистон
|номи аслӣ = Վահագն Գառնիկի Խաչատուրյան
|кишвар = Арманистон
|рамз =
|бари рамз = 100px
|имзои рамз =
|ҳозира = [[Ваагн Хачатурян]]
|таъйин = [[13 март]]и [[2022]]
|сурат = President of the Republic of Armenia Vahagn Khachaturyan 2 (cropped).jpg
|бари сурат =
|имзои сурат =
|роҳбарон =
|шакли мухотаб =
|иқомат = [[Қасри президентӣ, Ереван|Қасри президентӣ]]
|пешбаришуда =
|таъйиншуда = дар натиҷаи интихоботи мустақим
|муҳлати салоҳият=
|маош =
|пайдошавӣ = 13 марти 2022
|бекоркунӣ =
|аввалин = [[Левон Тер-Петросян]]
|сайт = {{url|http://www.president.am/}}
}}
'''Президенти Ҷумҳурии Арманистон''' — тибқи Конститутсия, сарвари давлат, кафили истиқлол, тамомияти арзӣ ва амният дар Ҷумҳурии Арманистон мебошад ва татбиқи Конститутсияро назорат мекунад<ref>{{cite web|title=Chapter 3, Article 43 of the Constitution of the Republic of Armenia|url=http://www.concourt.am/english/constitutions/index.htm#3|website=www.concourt.am}}</ref>.
== Қароргоҳ ==
Қароргоҳи расмии Президенти Ҷумҳурии Арманистон аст, дар маркази шаҳри [[Ереван]], хиёбони Бағрамён 26 ҷойгир шудааст.<ref>{{cite web|url=http://www.president.am/en/history/|title=The History of the Residence of the President of Armenia|website=www.president.am|accessdate=2 March 2015|archivedate=2018-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180302121817/http://www.president.am/en/history}}</ref>.
== Президентони Ҷумҳурии Арманистон ==
* [[Левон Тер-Петросян]] — (1991-1998)<ref>{{Cite web |url=http://www.levonpresident.am/ |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2021-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161217025858/http://www.levonpresident.am/ |archivedate=2016-12-17 }}</ref>
* [[Роберт Кочарян]] — (1998-2008)<ref name="resign">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/s/w_asia/52898.stm Staff (4 February 1998) "Armenian president resigns" ''BBC World Service'']{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* [[Серж Саргсян]] — (2008-2018)<ref name=Sworn>{{Cite web |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2008/4/33DE4503-70DF-4437-9690-F5B1BD12B11F.html |title="Armenia: Sarkisian Sworn In As President" |accessdate=2018-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080422001814/http://www.rferl.org/featuresarticle/2008/4/33DE4503-70DF-4437-9690-F5B1BD12B11F.html |archivedate=2008-04-22 }}</ref>
* [[Армен Саркисян]] - (2018-2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/armenia-armen-sarkisian-new-president/29072539.html|title=Armen Sarkisian (No Relation) Elected Next Armenian President|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|access-date=2018-03-02}}</ref>
* [[Ален Симонян]] - (1 феврал — 13 март 2022)<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Alen_Simonyan|title=Alen_Simonyan|website=en.wikipedia.org|language=en|access-date=2014-06-27}}</ref>
* [[Ваагн Хачатурян]] - (Аз 13 марти 2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.president.am/ru/Vahagn-Khachaturyan-bio/|title=Vahagn_Khachaturyan|website=www.president.am/ru|language=en|access-date=2014-06-27}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://m.youtube.com/channel/UCW_zKv6QJEtMaPo0cHK2W0g Канали Youtube]
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои Арманистон]]
5twts0cc7oyl1e9mqekjyj745l5u3jz
Солор
0
216729
1477641
1452572
2026-06-19T14:35:53Z
Omid Jeyhani
1522
/* Вожашиносӣ */ Added links
1477641
wikitext
text/x-wiki
'''Солор''' ({{lang-fa|'''سالار'''}}) ё '''[[Генерал]]''' ({{lang-de|General}} < {{lang-la|generālis}} — «''ҳамагонӣ''») — [[Афсар|афсароне]] [[Дараҷаи низомӣ|баландпоя]] дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]]ро гӯянд, ки фармондеҳии ниҳоду сохторҳои низомӣ, амниятӣ, интизомӣ ва [[Ягон|яконҳои бузургро]] бар уҳда доранд.
Дар бисёре аз кишварҳо '''солор''' ҳар яке аз ''[[Афсар|афсарҳои олиро]]'' меноманд, ки дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]], [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] ва [[Нерӯи дарёӣ|дарёӣ]] фармондеҳии [[Ягон|ягонҳои бузурге]] чун [[артиш]], [[сипоҳ]], [[лашкар]] ва [[гунд]]ро бар уҳда ва дараҷаҳои низомии зерин ва ё ҳамсонашонро доранд:
{| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 12px 12px 12px 12px;"
|- bgcolor="#CCCCCC"
!Шоха|| colspan=4|'''[[Нерӯи заминӣ]]'''
! colspan=4|'''[[Нерӯи ҳавоӣ]]'''
! colspan=4|'''[[Нерӯи дарёӣ]]'''
|- align="center"
! [[File:Roundel_of_Tajikistan.svg|40px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-9-2013.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-8-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-7-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-6-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-9-2013.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-8-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-7-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-6-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-9-2013.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-8-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-7-2010.svg|70px]]
! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-6-2010.svg|70px]]
|- align="center"
! rowspan=1 |Сардӯшӣ
|- align="center"
!
|- align="center"
! style="background:#ff8800; color:black;"|дараҷа
| [[Артишсолор]] || [[Сипаҳсолор]] || [[Лашкарсолор]] || [[Гундсолор]]
| Артишсолор || Сипаҳсолор || Лашкарсолор || Гундсолор
| [[Новгонсолор]] || [[Дарёсолор]] || [[Дарёбон]] || [[Дарёдор]]
|- align="center" style="background:#cfcfcf;"
| Дараҷабандӣ
| colspan=12| '''Солорон''' ({{lang-en|'''General Officers'''}})
|}
== Вожашиносӣ ==
«'''''Солор'''''» ({{lang-fa|''sālār''}} < {{lang-pal|''sardār''}} < [[Забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*sara-dāra-'' > {{lang-xpr|''sārδār''}}<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-57-6. — ҷ. 3, сc. 1648, 1718.</ref>) гунае дигар аз «''[[сардор]]''» аст. Ин вожа аз куҳантарин замонҳо ба маънои «''фармондеҳ''; ''[[генерал]]''»<ref name="Фарҳанг">''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, с. 259</ref> барои номгузории унвонҳо ва [[Дараҷаи низомӣ|дараҷаҳои низомӣ]] ба кор меравад<ref name="Тафсирӣ">[https://archive.org/details/farhangitafsirii01naza/page/316 ''Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд)''. Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ.]</ref>, ки дар «''[[Шоҳнома]]''» низ бозтоб ёфтааст:
<blockquote><poem>''Сипаҳбад-ш чун Висаи тезчанг'',
''Ки солор буд бар сипоҳи Пашанг''<ref>[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n407/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — c. 409]</ref>.</poem></blockquote>
== Афсарҳои олии Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон ==
Бино бар Моддаи 47 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ» № 302 аз 20.01.2021, дар Нерӯҳои мусаллаҳ, қӯшунҳо ва воҳидҳои дигари ҳарбӣ дорандагони дараҷаҳои зерин «''афсарони олӣ''» хонда мешаванд<ref>[http://mmk.tj/content/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-уҳдадории-ҳарбӣ-ва-хидмати-ҳарбӣ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>:
# [[Артишсолор|генерали артиш]]
# [[Сипаҳсолор|генерал-полковник]]
# [[Лашкарсолор|генерал-лейтенант]]
# [[Гундсолор|генерал-майор]]
== Пешина ==
Дар таърихи низомии тоҷикон мансабҳои солорӣ нахустин бор дар [[сипоҳи Ҳахоманишиён]] (550 – 330 то милод) падид омадаанд. Дар замони Ҳахоманишиён пас аз [[шоҳаншоҳ]] ({{lang-peo|''xšāyaθiya xšāyaθiyānām''}}) баландпоятарин мақоми низомиро [[Сипаҳсолор|''сипаҳбад'']] ({{lang-peo|''*spādapati-''}}) дошт<ref>''Шаҳбозӣ, Алиризо Шопур''. Ҷанг дар Эрони бостон // Ҷусторҳои эроншиносӣ. Теҳрон: Китоби марҷаъ, 1391.</ref>. Дувумин мақоми солорӣ дар сипоҳи Ҳахоманишиёнро [[Лашкарсолор|''беварабад'']] ({{lang-peo|''*baivarapati-''}}) дошт<ref name="Marquart">''J. Marquart'', Untersuchungen zur Geschichte von Eran I, Göttingen, 1896.</ref>.
Дар замони [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) низ ''сипоҳбад'' ({{lang-xpr|''spāδpat''}}) болотарин мақом пас аз шоҳаншоҳ ({{lang-xpr|''šāhēn šāh''}}) буд<ref name="Farrokh">{{Cite web |url=https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |title=''Farrokh, Kaveh''. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1841767131.|accessdate=2019-01-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210901005822/https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |archivedate=2021-09-01 }}</ref>. ''Беварабад'' дар сипоҳи Ашкониён ''[[гундсолор]]'' ({{lang-xpr|''gund-sālār''}}) ном гирифтааст<ref name="Farrokh" />.
Дар замони [[Давлати Сосониён|Сосониён]] пас аз [[шоҳаншоҳ]] ({{lang-pal|''šāhān šāh''}}) баландпоятарин мақоми низомӣ ''[[артишторон-солор]]'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) буд<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestaran-salar-chief-of-the-warriors-a-high-ranking-title-in-sasanian-times-see-artestar- ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662]</ref>, ки бино бар қаринаҳо, унвони дигаре барои ''Эрон-сипоҳбед'' ({{lang-pal|''Ērān-spāhbēd''}}) аст<ref>''Дьяконов М. М.'' Очерк истории древнего Ирана. М., 1961.</ref>, ки то замони подшоҳии Хусрав [[Анӯшервон]] болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд<ref>{{Cite web |url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |title=Artēštārān-sālār // ''Донишномаи Эрон'', ҷ. 2, 2503 |accessdate=2012-10-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcugL8gH?url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |archivedate=2012-10-23 }}</ref>.
Мақоми ''артишторон-солор'' болотар аз [[Сипаҳсолор|''сипоҳбад'']] ({{lang-pal|''spāhbēd''}}) ва тақрибан ҳампоя бо ''аргбад'' ({{lang-pal|''argbēd''}}) буд. Мақоми пойинтар аз сипоҳбад ''[[гундсолор]]'' ({{lang-pal|«''gund-sālār''»}}) буд<ref name="Synopsis">[https://www.researchgate.net/profile/Katarzyna_Maksymiuk/publication/323545353_Kaveh_Farrokh_Gholamreza_Karamian_Katarzyna_Maksymiuk_A_Synopsis_of_Sasanian_Military_Organization_and_Combat_Units_Siedlce-Tehran_2018/links/5a9b94b0a6fdcc3cbacb690d/Kaveh-Farrokh-Gholamreza-Karamian-Katarzyna-Maksymiuk-A-Synopsis-of-Sasanian-Military-Organization-and-Combat-Units-Siedlce-Tehran-2018.pdf ''Kaveh Farrokh'', ''Gholamreza Karamian'', ''Katarzyna Maksymiuk''. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. —] ISBN 978-83-62447-22-0.</ref>.
Сипоҳи Сосониён ба ду [[Шохаи низомӣ|шоха]] ҷудо мешуд: [[пиёдагон]] ({{lang-pal|''payādagān''}}) ба фармондеҳии ''пиёдагонсолор'' (''payādagān sālār'') ва [[саворон]] ({{lang-pal|''aswārān''}}) ба фармондеҳии ''саворонсолор'' (''aswārān sālār'')<ref>{{cite book |last1=Maksymiuk |first1=Katarzyna |last2=Syvanne |first2=Ilkka |title=The Military History of the Third Century Iran |date=2018 |publisher=Archeobooks |isbn=978-83-7051-894-3 |page=55-59 |language=en}}</ref>.
Дар қиёс бо мақомҳои солории кунунӣ, ''артишторон-солор'' бо ''[[генерал-фелдмаршал]]'', ''сипаҳбад'' бо ''генерал-полковник'', [[Лашкарсолор|''беварабад'']] бо ''генерал-лейтенант'' ва ''[[гундсолор]]'' бо ''генерал-майор'' баробар мешудаанд.
Дар замони [[Сомониён]] фармондеҳи сипоҳ ''[[сипаҳсолор]]'' ({{lang-fa|'''سپهسالار'''}}) унвон дошт<ref name="Ноҷӣ">''Ноҷӣ, Муҳаммадризо.'' Фарҳанг ва тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. — Теҳрон: Амири Кабир, 1386. — с. 252. — 904 саҳ. — ISBN 964-00-1086-3.</ref>, ки мутародиф бо ''сипаҳбад'' ({{lang-fa|'''سپهبد'''}}) аст<ref>''Bosworth, C. E.''; ''Digby, S.'' (1978). "Ispahsālār, Sipahsālār". In van Donzel, E.; Lewis, B.; Pellat, Ch.; Bosworth, C. E. The Encyclopaedia of Islam, New Edition, Volume IV: Iran–Kha. Leiden: E. J. Brill. pp. 208–210. ISBN 90-04-05745-5.</ref>. Дар замони [[Ғазнавиён]] ва [[Салҷуқиён]] низ ''солор'' дар истилоҳи низомӣ [[Сипаҳсолор|сардору]] фармондеҳи [[сипоҳ]]ро мегуфтанд<ref name="Ноҷӣ" /><ref>''Анварӣ, Ҳасан''. Истилоҳоти девонии давраи Ғазнавӣ ва Салҷуқӣ. – Теҳрон: Сухан, 1373.</ref>.
== Дараҷаҳои солорӣ дар кишварҳои урупоӣ ==
Дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои урупоӣ дараҷаи [[генерал]] ({{lang-ru|''генера́л''}} < {{lang-de|General}} < {{lang-fr|général}} < {{lang-la|generālis}} — «''ҳамагонӣ''») нахустин бор дар садаи XVI дар Фаронса пайдо шуд.
Дар Русия то инқилоби соли 1917 рутбаҳои генерал-лейтенант, генерал-фелдмаршал, генерали инфентария (лашкари пиёда), лашкари савора, артиллерия, муҳандис-генерал вуҷуд доштанд. Дар артиши Иттиҳоди Шуравӣ бо Фармони Президиуми Шурои Олии ИҶШС аз [[7 май]]и [[соли 1940]] чунин рутбаҳои генералӣ муқаррар шуданд:
# генерали артиш (барои фармондеҳони артишҳо)
# генерал-полковник
# генерал-лейтенант
# генрал-майор
Дар [[артиши Тоҷикистон]] низ бо пайравӣ аз замони шуравӣ ин рутбаҳо муқаррар шудаанд.
Рутбаи генерал дар кишварҳои ҷаҳон бо номҳову дараҷабандиҳои гуногун дида мешавад. Масалан, дар Эрон онро «артишбуд» ({{lang-fa|'''ارتشبد'''}}) меноманд ва болотарин [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаи низомӣ]] аст.
Дар артиши ИМА рутбаҳои генерали бригада ({{lang-en|brigadier general}}), генерал-майор ({{lang-en|major general}}), генерал-лейтенант ({{lang-en|lieutenant general}}), генерали артиш ({{lang-en|army general}}); дар Фаронса — генерали бригада ({{lang-fr|général de brigade}}), генерали дивизия ({{lang-fr|général de division}}), генерали корпус ({{lang-fr|général de corps d'armée}}), генерали артиш ({{lang-fr|général d'armée}}).
Дар Олмон генерал ({{lang-de|General}}) аз лиҳози мартаба чаҳорум аст (пас аз генерали бригада ({{lang-de|Brigadegeneral}}), генералмайор ({{lang-de|Generalmajor}}) ва генераллейтенант ({{lang-de|Generalleutnant}})). Дар Лаҳистон низ генерал аз соли 2002 мақоми чаҳоруми баланд мебошад<ref>[[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]], Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.125</ref>.
== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Генерал|4|муаллиф= }}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Нигаред низ ==
* [[Генерал]]
* [[Дараҷаи низомӣ]]
* [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]
{{Дараҷаҳои низомӣ}}
{{commons|Military officers}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]]
[[Гурӯҳ:Симатҳои низомӣ]]
[[Гурӯҳ:Генералҳо| ]]
i3zywn2jopz5btnxkpbxoym77kp9r8k
Соколово (ноҳияи Печор)
0
217366
1477710
1445822
2026-06-19T21:30:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477710
wikitext
text/x-wiki
{{МА-Русия
| статус = [[Деревня]]
| русское название = Соколово
| оригинальное название =
| герб =
| флаг =
| lat_deg = 57
| lat_min = 46
| lat_sec = 21
| lon_deg = 27
| lon_min = 50
| lon_sec = 08
| CoordAddon =
| CoordScale =
| регион = Псковская область
| регион в таблице = Псковская область
| район = Печорский район
| район в таблице = Печорский район
| вид поселения = Сельское поселение
| поселение = Новоизборская волость
| поселение в таблице =
| внутреннее деление =
| глава =
| дата основания =
| первое упоминание =
| прежние имена =
| статус с =
| площадь =
| высота центра НП =
| население = 36
| год переписи = 2000
| плотность =
| агломерация =
| национальный состав =
| конфессиональный состав =
| этнохороним =
| почтовый индекс =
| почтовые индексы =
| телефонный код =
| цифровой идентификатор = 58240845038
| категория в Commons =
| сайт =
}}
'''Соколово''' — деҳот дар ноҳияи Печори вилояти Пскови [[Русия|Россия]]. Шомили ҷамоати деҳоти «Волости Новоизбор».
Дар 8 км ғарбтар аз маркази волост, деҳоти Новий Изборск ҷойгир аст.
== Аҳолӣ ==
Дар охири соли 2000 аҳолиаш 36 нафарро ташкил медод<ref name="АТД-СНП.2000">{{Книга:АТД Псковской области 2002}}</ref>.
== Пайвандҳо ==
* [http://gpska.yapl.ru/show-map-500.php?id_map=O-35-080-D Харита O-35-080-D]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160327154402/http://gpska.yapl.ru/show-map-500.php?id_map=O-35-080-D |date=2016-03-27 }} Миқёс: дар 1 см 500 м. [http://ggc.ru/ Госгисцентр] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130204224826/http://www.ggc.ru/ |date=2013-02-04 }}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Русия]]
r6iv01s862trekm1jfxbitkgwsw5ecz
Соня Смит
0
221220
1477712
1368646
2026-06-19T21:40:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477712
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
|ном = Соня Смит
|номи аслӣ = {{lang-en|Sonya Smith}}
|тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|ном ҳангоми таваллуд = Sonya Eleonora Smith Jacquet
|таърихи таваллуд = 23.04.1972
|зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Филаделфия}}, [[Пенсилвания]], [[ИМА]]
|таърихи даргузашт =
|маҳалли даргузашт =
|шаҳрвандӣ = {{парчам|ИМА}}
|касб = [[ҳунарпеша]]
|солҳои фаъолият = 1984-то ҳол
|самт =
|ҷоизаҳо =
}}
'''Соня Элеонора Смит Ҷакет''' ({{lang-en|Sonya Eleonora Smith Jacquet}}; [[23 апрел]] [[1972]], [[Филаделфия]], [[Пенсилвания]]) — ҳунарпешаи амрикоӣ. Ӯ бисёртар бо ҳунарнамоӣ дар теленовелаҳои [[Амрикои Лотинӣ]] шинохта шудааст. Модари Соня ҳунарпешаи венесуэлӣ Элена Ҳакет ва падараш амрикоӣ мебошанд.
== Зиндагинома ==
Смит дар [[Филаделфия]]и [[Пенсилвания]] дар оилаи ҳунарпешаи венесуэлитабори олмонӣ Илеана Жакет ва Фредерик Смит, ки амрикоӣ аст, таваллуд шудааст. Бобои бузурги модариаш фаронсавӣ ва модаркалонаш финландӣ буданд<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=C-M5Dei1nHU Entrevista a Sonya Smith programa Área Restringida Parte 1 (in Spanish)]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pKVPgEAhvcc Sonya Smith "yo también estoy enojada" (in Spanish)]</ref>. Пас аз ҷудо шудани волидонаш, модари ҳунарпеша ҳамроҳи Смит ба [[Венесуэла]] баргаштанд; Смит дар Венесуэла ба воя расидааст ва худро бо фарҳанги Венесуэла муаррифӣ мекунад<ref>{{Cite web |url=http://www.biografiadvd.com/2011/10/sonya-smith-biography.html |title="Sonya Smith's Biography at Biografia DVD" |accessdate=2013-01-21 |archivedate=2019-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191019002515/https://biografiadvd.com/2011/10/sonya-smith-biography.html }}</ref>. Вай бо [[забони испанӣ]], [[англисӣ]] ва [[олмонӣ]] озод ҳарф мезанад. Вай дар [[Донишгоҳи марказии Венесуэла]] равоншиносиро омӯхтааст.
== Фаъолият ==
Пешрафти ӯ дар аввали солҳои 1990-ум замоне ба вуқӯъ пайваст, ки вай Эстреллита Монтенегро, қаҳрамони асосиро дар ''Cara Sucia'', муваффақтарин теленовелаи ӯ бозӣ кардааст. Смит на танҳо дар Венесуэла, инчунин дар дигар кишварҳое, ки теленовелаҳои ӯ намоиш дода шудаанд, яке аз актрисаи машҳур боқӣ мемонад. Соли 2006, вай ба теленовелҳо ҳамроҳи [[Олвидарте Ҷамас]] баргашт, ки бузургтарин хит ҳамчун актрисаи асосӣ пас аз ''Cara Sucia'', ки дар [[Майамӣ]] ба навор гирифта шуд; ин замоне аст, ки Смит ба кишвари таваллудаш баргашта буд, аммо ин дафъа дар Майамӣ. Баъдтар, соли 2007, вай дубора дар ''Acorralada'' пайдо шуд, ки дар он яке аз ситораҳои асосӣ буд ва муваффақияти бузурге ба даст овард. Дар он ҷо вай Федора Гавиотаро бозид.
Дар давоми соли 2005, Смит дар [[Ҳолливуд]] нақши Ангела Ла Салеро дар ''Cyxork 7'', ки дар он ҷо ӯ дар баробари Рэй Уиз амал кардааст, дебюташро иҷро кард; гарчанде Смит ҳоли ҳозир дар [[Амрико]] ба сар мебарад ва дар як филми Ҳолливуд нақш офаридааст, аммо боз ҳам мехоҳад бештар дар расонаҳои испании ин кишвар боқӣ бимонад, зеро расонаҳои испанӣ имкони шӯҳрати ӯро боз кардаанд. Соли 2007, вай дар филми дигари Ҳолливуд, ''Ladrón que roba a Ladrón'' иштирок кард, ки дар он ҷо бо актёрҳо, [[Фернандо Колунга]], [[Габриэл Сото]], [[Мигел Варонӣ]] ва [[Саул Лисазо]] ҳунарнамоӣ намудаанд.
Соли 2010 Соня дар "Элисо куҷост?" нақши марказиро бо [[Габриэл Поррас]] ва [[Хорхе Луис Пила]] бозидааст, ки [[Катрин Сиачоке]] ва [[Роберто Матеос]] низ ҳунарнамоӣ намудааст.
== Ҳаёти шахсӣ ==
Ӯ ба ҳунарпеша [[Габриэл Поррас]] аз феврали соли 2008 то 24 июни соли 2013 оиладор буд. Ҳардуи онҳо дар [[Майамӣ]], [[Флорида]] зиндагӣ мекарданд. 26 июни соли 2013 Габриэл Поррас ва Соня Смит ба васоити ахбори омма эълон карданд, ки бо мувофиқаи тарафайн муносибатҳои оилавии худро қатъ мекунанд. Онҳо дӯстони наздик монданд.
== Филмнома ==
=== Синамо ===
{| class="wikitable sortable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! class="unsortable" | Шарҳҳо
|-
| 2006
| ''Cyxork 7''
| Angela LaSalle
|
|-
| 2007
| ''[[La misma luna]]''
| Sra. Snyder
|
|-
| 2007
| ''[[Ladrón que roba a ladrón]]''
| Veronica Valdez
|
|-
| 2008
| ''I Didn't Know Who I Was''
| Michelle
| [[Филми кӯтоҳ]]
|-
| 2010
| ''Hunted by Night''
| Tania
|
|-
| 2012
| ''Unknowns''
| DA Riley
|
|-
| 2017
| ''Case Unknown''
| Claudia Smith
| Филми кӯтоҳ
|-
|}
=== Телевизион ===
{| class="wikitable sortable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! class="unsortable" | Шарҳҳо
|-
| 1985
| [[Cristal]]
| Maggie
| Нақши ёридиҳанда
|-
| 1989
| [[Alondra]]
| Vicentina
| Нақши ёридиҳанда
|-
| 1990
| Gardenia
| Margarita
| Нақши ёридиҳанда
|-
| 1991
| ''[[El desprecio]]''
| Violeta Velandró
| Нақши ёридиҳанда
|-
| 1992
| ''[[Cara sucia (TV series)|Cara sucia]]''
| Esterella Montenegro
| Протагонист
|-
| 1993
| ''[[Rosangélica]]''
| Rosangélica González Hernández / Elisa Montero
| Протагонист
|-
| 1994
| ''[[María Celeste (TV series)|María Celeste]]''
| María Celeste Paniagua
| Протагонист
|-
| 1996
| ''[[Guajira (telenovela)|Guajira]]''
| Sonia Arbeláez
| Протагонист
|-
| 1997
| ''[[Destino de Mujer]]''
| Mariana Oropeza
| Протагонист
|-
| 1999
| ''[[Mariú]]''
| Coralia Lozada de Gálvez
| Протагонист
|-
| 2000
| ''[[Milagros (telenovela)|Milagros]]''
| Milagros De La Torre Vargas / Chachita Vargas
| Протагонист
|-
| 2006
| ''[[Olvidarte jamás]]''
| Luisa Domínguez / Victoria Salinas
| Протагонист
|-
| 2007
| ''[[Acorralada]]''
| Fedora "La Gaviota" Garcés Soriano
| Протагонист
|-
| 2007–08
| ''[[Pecados ajenos]]''
| Elena Sandoval
| Антагонист
|-
| 2009
| ''[[Vuélveme a querer (telenovela)|Vuélveme a querer]]''
| Liliana Acosta
| Нақши ёридиҳанда
|-
| 2010
| ''[[¿Dónde está Elisa? (American TV series)|¿Dónde está Elisa?]]''
| Dana Riggs
| Протагонист
|-
| 2010–11
| ''[[Aurora (telenovela)|Aurora]]''
| Ángela Amenábar
| Протагонист
|-
| 2012
| ''[[Corazón valiente]]''
| Isabel Uriarte de Arroyo
| Махсус
|-
| 2013–14
| ''[[Marido en alquiler]]''
| Griselda Carrasco
| Протагонист
|-
| 2014–15
| ''[[Tierra de reyes]]''
| Cayetana Belmonte Vda. de Del Junco
| Антагонист / Протагонист
|-
| 2017
| ''[[Milagros de Navidad]]''
| Soledad
| Қисм: "Adiós soledad"<ref name="broadwayworld">{{cite web|title=TELEMUNDO Presents MILAGROS DE NAVIDAD (CHRISTMAS MIRACLES), Uplifting Emotional Stories of Hope and Triumph Starting 11/27 at 8PM/7C|url=https://www.broadwayworld.com/bwwtv/article/TELEMUNDO-Presents-MILAGROS-DE-NAVIDAD-CHRISTMAS-MIRACLES-Uplifting-Emotional-Stories-of-Hope-and-Triumph-Starting-1127-at-8PM7C-20171121|website=broadwayworld.com}}</ref> Протагонист
|-
| 2018<ref name="peopleenespanol">{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Así es Mi familia perfecta, la nueva telenovela de Telemundo que protagonizan tres actores de El señor de los cielos|url=http://peopleenespanol.com/telenovelas/asi-es-mi-familia-perfecta-telemundo-sabrina-seara/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|accessdate=March 19, 2018|language=Spanish}}</ref>
| ''[[Mi familia perfecta]]''
| Dakota Johnson<ref name="sonya">{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Sonya Smith sorprende con su nuevo look en su regreso a las telenovelas|url=http://peopleenespanol.com/telenovelas/sonya-smith-en-mi-familia-perfecta-telemundo/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|accessdate=March 22, 2018|language=Spanish}}</ref>
| Антагонист
|-
| 2018–21
| ''[[Falsa identidad]]''
| Fernanda Virrueta López
| Протагонист
|-
| 2021–22
| ''[[Si nos dejan]]''
| Гӯянда
| Меҳмон; қисм 83
|-
| 2022
| ''[[Repatriated]]''
| April
| Нақши ёридиҳанда
|}
== Ҷоизаҳо ==
*Latin Pride National Awards (барои комёбиҳои барҷаста, 2008)
*[[2014 Miami Life Awards|Miami Life Award]]<ref>{{cite web |title=Sonya Smith Miami Life Awards |website = [[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=iwvQXxR9qbchu_ |url-status=dead}}</ref> (2011)
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Испониё ва Амрикои Лотинӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Венесуэла]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Венесуэла]]
dus4dwlph41v1zf7ebdqot07jq9i88t
Синамои Афғонистон
0
221569
1477704
1383497
2026-06-19T21:01:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477704
wikitext
text/x-wiki
: ''Ин мақола ҳам ба синамои форсӣ ва ҳам пашту дар Афғонистон дахл дорад.'' ''Барои синамои пашту дар Покистон, ниг: Синамои пашту''
Кино ба [[Афғонистон]] дар аввали садаи XX ворид шуд. Дигаргуниҳои сиёсии Афғонистон имкон надоданд, ки синамои кишвар тӯли солҳо рушд кунад. Аммо, дар тӯли асри XX филмҳои сершумори пашту ва дарӣ ҳам дар дохил ва ҳам берун аз Афғонистон ба навор гирифта шуданд. '''Синамои Афғонистон''' соли 2001 ба марҳилаи нав ворид шуд.
== Таърих ==
Амир Ҳабибуллоҳ Хон (ҳукмронии солҳои 1901-1919) филмро ба Афғонистон муаррифӣ кард, аммо танҳо дар додгоҳи шоҳона. Дар солҳои 1923-24, аввалин проектор - "қуттии ҷодугарӣ" ё "mageek lantan" - аввалин филми хомӯш дар Пагманро ба мардум нишон дод. Нахустин филми афғонӣ "Муҳаббат ва дӯстӣ" дар соли 1946 таҳия шудааст.<ref>{{Cite web|url=http://www.3continents.com/f3c2004/eng_afghanistan.html|title=3continents - Programme 2004|author=|date=17 June 2005|accessdate=22 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050617033335/http://www.3continents.com/f3c2004/eng_afghanistan.html|archivedate=17 June 2005}}</ref>
Вақте ки филми нави афғонистонӣ дар соли 1968 ифтитоҳ шуд, он филмҳои мустанад ва навигариҳоеро пахш мекард, ки ҷаласаҳо ва конфронси расмии ҳукуматро инъикос мекарданд. Ҳамаи ин филмҳо пеш аз филмҳои бадеӣ, ки одатан аз Ҳиндустон буданд, дар кинотеатрҳо намоиш дода мешуданд. Аввалин филми бадеӣ дар Кобул тавассути филми афғон бо истифода аз рассомони афғон, "Мисли уқобҳо" буд, ки нақши Захир Ваида ва духтари ҷавон бо номи Наҷия буд. Дере нагузашта филми афғон се филмро бо номи коллективии "Асрҳо" сохт, ки "қочоқбарон", "посбонҳо" ва "шаби ҷумъа" -ро дар бар гирифт. Ду филми дигари ҳамон давра - "Оҳангҳои деҳа" ва "Рӯзҳои мушкил" мебошанд. Ҳамаи ин филмҳо бо сиёҳ ва сафед акс ёфтаанд. Ҳунармандони синамои ин давр Хон Ақа Сороур, Рафиқ Содиқ, Азизуллоҳ Ҳадаф, Машъал Ҳонаряр ва Парвин Санъатгар буданд.
Аввалин филмҳои рангаи аз ҷониби филми афғонӣ дар охири солҳои 60-ум истеҳсолшуда инҳоянд: "Фарор", "Ҳамасои ишқ", "Сарбози сабуо", "Хокистар", "Охирин орзу" ва Паррандагони муҳоҷир. Ин филмҳо, гарчанде ки онҳо нисбат ба филмҳои хориҷӣ аз ҷиҳати техникӣ кам набошанд ҳам, бо афғонҳо хушҳол буданд, зеро онҳо ҳаёташонро инъикос кардаанд. Аммо, синамо ҳоло ҳам танҳо дар марказҳои калон дида мешуд.
Дар охири солҳои 1960 ва 1970 кумаки шӯравӣ аз ҷумла омӯзиши фарҳангӣ ва стипендия ба донишҷӯёни хоҳиши хондани филм пешниҳод карда шуд. Аммо, азбаски Афғонистон академияи филм надошт, синамогарони оянда бояд ба ин кор диққат медоданд. Ҷангҳои шаҳрвандии солҳои 90-ум ба корҳои эҷодӣ мусоидаткунанда набуданд ва бисёр одамоне, ки дар соҳаи филми афғонӣ кор мекарданд, ба Эрон ё Покистон фирор карданд ва дар он ҷо тавонистанд барои NGO видео таҳия кунанд.
Вақте ки Толибон дар соли 1996 қудратро ба даст оварданд, кинотеатрҳо ҳамла карда, филмҳои зиёде сӯхта шуданд. Толибон тамошои телевизорҳо ва филмҳо ва кинотеатрҳоро манъ карданд, ки онҳо чойхона ё тарабхона шаванд ё ба ҳолати маъюбӣ афтанд.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1787079.stm|title=Return of the Afghan cinema|author=|date=22 April 2018|publisher=|accessdate=22 April 2018}}</ref> Ҳабибуллоҳи Алии Филми Афғонистон ҳазорон филмҳоро дар зери гӯр ё дар ҳуҷраҳои ниҳон пинҳон кардааст, то нобудшавии онҳоро аз тараф Толибон пешгирӣ кунанд.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiewire.com/2017/09/afghanistan-films-hidden-from-taliban-restored-digitized-1201876383/|title=7,000 Afghan Films Hidden From the Taliban Are Now Being Saved and Digitized|author=Sharf|first=Zack|website=indiewire.com|date=14 September 2017|accessdate=22 April 2018}}</ref> ''Teardrops'' аввалин филми пас аз Толибон дар соли 2002 ва аввалин филм аз соли 1995 дар ''Оруҷ буд''.<ref>lubbockonline.com/stories/052702/ent_0527020031.shtml</ref> 19 ноябри соли 2001, Бахттар нахустин кинотеатре буд, ки дарҳои худро боз кард, ки дар он рӯзҳо ҳазорон одамон ворид шуда буданд.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1664864.stm|title=Kabul goes film crazy|author=|date=19 November 2001|publisher=|accessdate=22 April 2018}}</ref>
=== Созмони филмҳои афғон ===
Филми Афғонистон чун бо номи Созмони филмҳои афғон (AFO) як ширкати давлатии филмҳои Афғонистон маълум аст. Он соли 1968 таъсис ёфтааст ва президенти кунунӣ Саҳро Каримӣ, аввалин роҳбари занонаи ин созмон мебошад.<ref>{{Cite web|url=https://www.tolonews.com/arts-culture/sahraa-karimi-lead-afghan-film-first-female-chairperson|title=Sahraa Karimi To Lead Afghan Film As First Female Chairperson|author=Atakpal|first=Haseba|website=[[TOLOnews]]|date=19 May 2019|accessdate=2019-09-07}}</ref>
=== Ремербург ===
Аз соли 2001 инҷониб, синамои Афғонистон аз давраи тӯлонии хомӯшӣ оҳиста шурӯъ ба хезиш мекунад. Пеш аз ҳамлаҳои 11-уми сентябр коргардони эронӣ [[Муҳсини Махмалбоф|Муҳсин Махмалбоф]] Афғонистон бо филми машҳури худ ''Қандаҳор'' диққати ҷаҳонро ба Афғонистон ҷалб кард. Ин як кӯшиши ба ҷаҳониён дар бораи ба хотир овардани кишвари фаромӯшшуда буд. Филм аввалин бор дар таърих синамои Афғонистонро ба ҷашнвораи филми Канн овард. Баъдтар Самира Махмалбоф, Сиддиқ Бармак, Рази Моҳеби, Хореа Шансаб, Ёсамин Моликнаср ва Абклфазл Ҷалилӣ дар синамои [[Забони порсӣ|Дарӣ (форсӣ)]] дар Афғонистон саҳми назаррас гузоштанд.
Аввалин филми форсӣ / паштуи Бармак ''Усома'' (2003) дар ҷашнвораҳои филмӣ дар Канн ва Лондон якчанд ҷоиза ба даст овард. Сиддиқ Бармак инчунин директори Ҷунбиши Таълими Кӯдакони Афғонистон (ACEM) мебошад - иттиҳодияест, ки саводнокӣ, фарҳанг ва санъатро тарғиб мекунад, ки аз ҷониби коргардони филми эронӣ Муҳсин Махмалбоф таъсис ёфтааст. Мактаб барои Афғонистон ҳунармандҳо ва коргардонҳоро тайёр мекунад. Соли 2006 Афғонистон ба Конфедератсияи фестивалҳои филмҳои Осиёи Марказӣ ва Қафқоз ҳамроҳ шуд.
Дар солҳои 70-80-ум, ба даст овардани занон дар филмҳо мушкил набуд. Ҷанг ва ҳукмронии Толибон вазъро дигар карданд. Имрӯз занон дар синамои Афғонистон ҳарчи бештар муаррифӣ мешаванд. Дар даҳсолаи охир ҳунарпешаҳои боистеъдод мисли Лена Алам, Амина Ҷаъфарӣ, Сабо Саҳар (ҳоло директор) ва Марина Гулбаҳорӣ ба вуҷуд омадаанд.
Ба ғайр аз синамои форсӣ, [[Забони пушту|кинотеатри пашту]] дар Афғонистон низ рушд мекунад. Аз замони суқути Толибон якчанд филмҳои забони пашту ба навор гирифта шудаанд. Якчанд филми пашту аз ҷониби хориҷиён, ба монанди Камилла Нилссон, филми ''"Субҳи Афғонистон'' (2003)" ба навор гирифта шудааст.
=== Б-филмҳо ===
Як қатор филмҳо ҳам дар дохил ва ҳам дар Афғонистон истеҳсол мешаванд, ки бо сабаби паст будани сифати истеҳсол ва дастрасии тамошобинон филмҳои B-филм ҳисобида мешаванд. Ин филмҳо асосан ба шунавандагони афғон нигаронида шудаанд ва онро кам ба тамошобинони афғонӣ ё фестивалҳои байналмилалии филмҳо роҳхат медиҳанд.
== Берун аз Афғонистон ==
Азбаски бисёр филмсозон бо сабаби ҷангҳо аз кишвар фирор карданд, онҳо дар хориҷи Афғонистон филмҳоро ба навор гирифтан оғоз карданд. Баъзе филмҳои барҷастаи берун аз Афғонистон иборатанд аз трилогияи Ширин Гуло Шир Оғо (дар [[Русия]]), Замини хориҷӣ, Шерағай Дағалбоз, " Дар дасти хато), Сояи оташ " Лондон (хонаи Бадош" [[Лондон]] (Ду оташ) [[Ҳолланд]] (Ворис) [[Ҳолланд]]" 3 Дӯст"," Al Qarem" дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], Шикаст дар [[Покистон]], Офтоби Беғуруб дар [[Тоҷикистон]], Одамрабоӣ дар [[Олмон]] ва дар [[Италия]] Гридамӣ аз тарафи Розӣ Моҳтобӣ ба навор гирифта шудаанд.
== Филмҳои хориҷӣ ==
Бисёр филмҳои хориҷӣ дар дохили Афғонистон, аз ҷумла филмҳои ҳиндӣ ба монанди [[Фероз Хон|Фароз Хон]] ''Дарҳматма'' ва ''Худа Гава'' ва филми амрикоии The Beast ба навор гирифта шудаанд.
== Ашхоси намоён ==
Муаллифон / Директорон / Истеҳсолкунандагон
* Саҳро Каримӣ
* Саъид Орокзай
* Атиқ Раҳимӣ
* Абдул Воҳид Назирӣ
* Сиддик Бармак
* Саба Саҳар (нахустин коргардони зан дар Афғонистон)
Актёрҳо / Актрисаҳо
* Ҳоҷӣ Комрон
* Мамнун Мақсудӣ
* Марина Гулбаҳорӣ - ''Осама''
* Лина Алам - ''Дар замини хориҷӣ, Лори''
== Инчунин нигаред ==
* [[Феҳристи синамои ҷаҳон]]
== Эзоҳ ==
<references />
== Истинодҳои беруна ==
* Номзадҳо Оскар
* [https://web.archive.org/web/20110811050942/http://afghancinema.com/ Кинои Афгонистон]
* [https://groups.yahoo.com/group/afghancinema/ Синамои Афғонистон - Шабака барои филмсозони афғон]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121026113827/http://groups.yahoo.com/group/afghancinema/ |date=2012-10-26 }}
* [https://web.archive.org/web/20120330195414/http://www.cinformi.it/index.php/cinformi_tv/i_film/trailer_gridami_cry_me_out_di_razi_mohebi_2010]
* [https://www.imdb.com/List?tv=on&&countries=Afghanistan&&nav=/Sections/Countries/Afghanistan/include-titles&&heading=8;All;Afghanistan IMDB: Афғонистон]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20120222234154/http://www.moviemoviesite.com/Countries/Countries%20A/Afghanistan.htm Филм Филм] - Таърихи хронологии синамои Афғонистон аз соли 1946 то имрӯз.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
[[Гурӯҳ:Синамои Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Баррасии мақолаҳо дар бораи синамои миллӣ]]
9119viwm425ugq22c5cwlqf9sc05bqw
Себастиан Рулӣ
0
221598
1477699
1446106
2026-06-19T20:44:41Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477699
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
|ном = Себастиан Рулӣ
|номи аслӣ = {{lang-es|Sebastián Rulli}}
|тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|ном ҳангоми таваллуд = Sebastián Óscar Rulli
|таърихи таваллуд = 06.07.1975
|зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Буэнос Айрес}}, [[Аргентина]]
|таърихи даргузашт =
|маҳалли даргузашт =
|шаҳрвандӣ = {{парчам|Аргентина}}<br>{{парчам|Мексика}}
|касб = [[ҳунарпеша]]<br>[[Мудел (шахс)|мудел]]
|солҳои фаъолият = 1995-то ҳол
|самт =
|ҷоизаҳо =
}}
'''Себастиан Рулӣ''' (номи пурра '''Себастиан Оскар Рулӣ''' {{lang-es|Sebastián Óscar Rulli}}; тав. [[6 июл]], [[1975]], [[Буэнос-Айрес]], [[Аргентина]]) — ҳунарпеша ва мудели аргентинию мексикӣ.<ref>{{Cite web |url=http://m3talent.net/talent_roster/sebastian_rulli |title=m3 talent — Sebastian Rulli<!-- Заголовок добавлен ботом --> |accessdate=2019-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130328153713/http://m3talent.net/talent_roster/sebastian_rulli |archivedate=2013-03-28 }}</ref>
== Зиндагинома ==
Руллӣ дар [[Буэнос-Айрес]] таваллуд шудааст, ки дар оила ӯ калонтарин миёни се фарзанд буд<ref name="mx.hola">{{cite web|title=Sebastián Rulli Biography|url=https://mx.hola.com/biografias/sebastian-rulli/|website=mx.hola.com|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2023-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231013115901/https://mx.hola.com/biografias/sebastian-rulli/}}</ref><ref name="formulatv">{{cite web|title=Sebastián Rulli: "Comencé mi carrera en una academia de teatro de España"|url=http://www.formulatv.com/noticias/2064/sebastian-rulli-comence-mi-carrera-en-una-academia-de-teatro-de-espana/|website=formulatv.com|access-date=26 December 2017|language=es|date=13 April 2006}}</ref>. Ӯ дар зодгоҳаш [[Аргентина]] дар соҳаи [[идоракунии тиҷорат]] таҳсил кардааст;<ref name="formulatv" /> аммо пас аз хатми таҳсил тасмим гирифт, ки ба [[Аврупо]] сафар кунад ва бахти худро дар ҷаҳони муделӣ бисанҷад. Ҳангоми кӯчидан ба [[Мексика]], ӯ ба [[Маркази таълими бадеӣ]] дохил шуд<ref name="mx.hola" /> ва дар он ҷо ҳамчун актёр омӯзиши минбаъда гирифт<ref name="formulatv" />, гарчанде ки ӯ аллакай бо якчанд муаллимон дар [[Аргентина]], [[Испания]] ва [[Италия]] дарсҳои актёрӣ гирифта буд<ref name="mx.hola" />.
== Фаъолият ==
Дар байни солҳои 1995 ва 1998, актёр ба нақшофарӣ дар баъзе теленовелҳои [[Аргентина|аргентинӣ]] оғоз кард ва баъдтар тасмим гирифт, ки дар [[Мексика]] зиндагӣ кунад ва дар ''Centro de Educación Artística de Televisa'' таҳсил кунад. Дебюти ӯ соли 2000 дар теленовелаи ''Primer amor, a mil por hora''<ref>{{cite web|title=¿Recuerdas "Primer amor a mil por hora"? Así lucen los protagonistas en la actualidad|url=https://diariocorreo.pe/miscelanea/recuerdas-primer-amor-a-mil-por-hora-asi-lucen-los-protagonistas-en-la-actualidad-776177/|website=diariocorreo.pe|date=26 September 2017 |access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>, пасон ''Sin pecado concebido'' ва ''Clase 406'' буд<ref name="peru">{{cite web|title=Sebastián Rulli: Recuerda su paso por las telenovelas (FOTOS)|url=https://peru.com/entretenimiento/telenovelas/sebastian-rulli-recuerda-su-paso-telenovelas-fotos-noticia-374051|website=peru.com|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2019-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327020740/https://peru.com/entretenimiento/telenovelas/sebastian-rulli-recuerda-su-paso-telenovelas-fotos-noticia-374051}}</ref>, ҳарду [[мелодрама]]ҳо ӯро ҳамчун яке аз серталабтарин актёрҳо ҷой доданд. Соли 2004, актёр дар теленовелаи Рубӣ ҳамроҳи ҳунарпеша [[Барбара Морӣ]] нақш бозид<ref>{{cite web|title=Bárbara Mori y Sebastián Rulli se encontraron 13 años después del estreno de Rubí|url=http://corazon.pe/famosas/musica-y-cine/barbara-mori-y-sebastian-rulli-se-encontraron-13-anos-despues-del-estreno-de-rubi-noticia-1066547|website=/corazon.pe|access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>, ки ӯро ба муваффақияти байналмилалӣ расонд<ref>{{cite web|title=Galán de 'Rubí' sufrió inesperado accidente que preocupó a sus fans|url=https://peru21.pe/espectaculos/galan-rubi-sufrio-inesperado-accidente-383756|website=peru21.pe|date=10 November 2017|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2019-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190307054146/https://peru21.pe/espectaculos/galan-rubi-sufrio-inesperado-accidente-383756}}</ref>.
Дар давоми солҳои минбаъда, Рулӣ бефосила кор карданро дар теленовелаҳо ба монанди ''Contra viento y marea'', ''Mundo de fieras ва Pasión'' идома дод. Илова ба теленовелаҳо, Руллӣ дар сериалҳои телевизионӣ ҳамчун ''Mujer, casos de la vida real'', ''Alegrijes y rebujos'', ''Ugly Betty'', ва ''Amor mío'' иштирок кардааст<ref name="peoplee">{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=20 cosas que debes conocer del actor Sebastián Rulli por sus 20 años de carrera|url=http://peopleenespanol.com/article/20-cosas-que-debes-conocer-del-actor-sebastian-rulli-por-sus-20-anos-de-carrera/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2020-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216033441/https://peopleenespanol.com/article/20-cosas-que-debes-conocer-del-actor-sebastian-rulli-por-sus-20-anos-de-carrera/}}</ref>. Соли 2008 ӯ дар теленовелаи ''Un hook al corazón'' бар асоси теленовелаи аргентинӣ бо номи "Sos mi vida" бо [[Данна Гарсиа]] нақш бозидааст<ref>{{cite web|last1=Miguelez|first1=Xabier|title=La telenovela 'Un gancho al corazón' se hace un hueco en las mañanas de Nueve|url=http://www.formulatv.com/noticias/29909/telenovela-un-gancho-al-corazon-logra-audiencia-mananas-nueve/|website=formulatv.com|access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>.
Соли дигар ӯ дар ду эпизоди теленовелаи «Cuando me enamoro» баромад кард<ref>{{cite web|title="Cuando me enamoro" y "Teresa" en América Televisión|url=http://www.todotnv.com/cuando-me-enamoro-y-teresa-en-america-television.html|website=todotnv.com|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2017-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171129215306/http://www.todotnv.com/cuando-me-enamoro-y-teresa-en-america-television.html}}</ref> ва дар теленовелаи ''Teresa'' бо [[Анҷелика Бойер]] нақш бозид<ref name="chicagotribune">{{cite web|last1=Orozco|first1=Gisela|title=Sebastián Rulli, el profesor más asediado de 'Teresa'|url=http://www.chicagotribune.com/hoy/ct-hoy-7995723-sebastian-rulli-el-profesor-mas-asediado-de-teresa-story.html|website=chicagotribune.com|date=25 April 2011 |access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>, ки ба туфайли иҷрои худ дар ин теленовела ӯ ду ҷоиза ҳамчун беҳтарин бозигари ҳунарпеша дар ҷоизаҳои New York ACE Latin ACE ва Bravo гирифт.
Соли 2012 ӯ ҳамшарики қаҳрамони теленовелаи истеҳсолкардаи [[Никандро Диас Гонсалес]] бо номи ''Amores verdaderos'' буд, ки мутобиқсозии теленовелаи аргентинӣ дар соли 2005 бо номи "Amor en custodia" таҳия шудааст<ref>{{cite web|title=Después de 5 años, así luce el elenco de 'Amores Verdaderos'|url=https://www.univision.com/programas/novelas/despues-de-5-anos-asi-luce-el-elenco-de-amores-verdaderos-fotos|website=univision.com|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Ду сол пас аз ''Teresa'', ӯ ба кор бо Анҷелика Бойер баргашт ва дар теленовелаи ''Lo que la vida me robó'' нақш бозид<ref>{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Angelique Boyer se reencuentra con el elenco de Lo que la vida me robó|url=http://peopleenespanol.com/telenovelas/angelique-boyer-se-reencuentra-con-elenco-de-lo-que-la-vida-me-robo/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Ин теленовела ӯро водор сохт, ки дар ҷоизаҳои 33-юми [[TVyNovelas]] ҳамчун беҳтарин бозигари асосӣ ғолиб шавад. Пас аз ду сол, ӯ ҳамроҳи Бойер ба теленовелаи ''Tres veces Ana'' баргашт<ref>{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Sebastián Rulli habla de su gran reto en la nueva telenovela Tres veces Ana|url=http://peopleenespanol.com/article/sebastian-rulli-habla-de-su-gran-reto-en-la-nueva-telenovela-tres-veces-ana/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|access-date=27 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2021-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210514180226/https://peopleenespanol.com/article/sebastian-rulli-habla-de-su-gran-reto-en-la-nueva-telenovela-tres-veces-ana/}}</ref>, ки ин ӯро водор сохт, ки дар ҷоизаҳои TVyNovelas ҳамчун беҳтарин актёр баргардад<ref>{{cite web|title=Angelique Boyer y Sebastián Rulli fueron los reyes de los 'Premios TVyNovelas 2017'|url=https://www.univision.com/novelas/premios-tv-y-novelas/conoce-a-los-ganadores-de-los-premios-tvynovelas-2017|website=univision.com|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>.
Соли 2019, Рулӣ бараҳна ба назар мерасид ва дар аксҳо дар соҳил бадани худро нишон дод. Дар тасвирҳо партовҳо дар соҳил низ ба назар мерасид. Бо ин роҳ ӯ кӯшиш кард, ки ба бинандагон нишон диҳад, ки бораи ифлосшавии муҳити зист огоҳӣ бахшад<ref>{{Cite web |title=Sebastián Rulli publica su, tan prometido, tercer desnudo |url=https://www.quien.com/espectaculos/2019/11/29/sebastian-rulli-publica-su-tan-prometido-tercer-desnudo?_amp=true |access-date=2022-11-20 |website=www.quien.com| date=29 November 2019 }}</ref>.
Моҳи апрели соли 2022 овозаҳо паҳн шуданд, ки ӯ дар франшизаи [[Ҷеймс Бонд]] ҳамчун қаҳрамони титулӣ нақш мебозад<ref>{{cite web|url=https://primemovies.pl/2022/04/20/sebastian-rulli-jako-james-bond-plotka/|title=Sebastián Rulli – znany z serialu 'El Dragón: Powrót wojownika' – jako nowy James Bond?|work=Prime Movies|date=April 20, 2022|archive-url=https://archive.ph/20220425102810/https://primemovies.pl/2022/04/20/sebastian-rulli-jako-james-bond-plotka/|archive-date=25 April 2022|access-date=April 25, 2022|url-status=live}}</ref>.
== Ҳаёти шахсӣ ==
Себастян [[31 декабр]]и [[соли 2007]] бо дӯстдухтари деринаи худ Сесилия Галлиано дар калисои хурде издивоҷ кард, ки дар он тақрибан сӣ нафар дӯстон ва хешовандон ҳузур доштанд. Онҳо Сантяго ном писар доранд<ref name="uni">{{cite web|title=Para Cecilia Galliano su divorcio de Sebastián Rulli fue tranquilo... salvo por el pleito de la camioneta|url=https://www.univision.com/programas/novelas/para-cecilia-galliano-su-divorcio-de-sebastian-rulli-fue-tranquilo-salvo-por-el-pleito-de-la-camioneta-fotos|website=univision.com|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Онҳо соли 2011 ҷуфт аз ҳамдигар ҷудо шуданд<ref>{{Cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm0750046/bio |title=Sebastián Rulli — Biography<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2013-05-22 |archive-date=2011-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111230034914/http://www.imdb.com/name/nm0750046/bio |deadlink=no }}</ref>.
Ӯ аз соли 2014 бо ҳунарпеша [[Анҷелика Бойер]] муносибат дорад.
== Филмнома ==
=== Синамо ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо
|-
| 2005 || ''Tres'' || Virgilio ||
|-
| 2016 || ''Dos policías en apuros''<ref>{{cite web|title=Sebastián Rulli disfruta en playa de Punta Cana: actuará en película grabada en RD|url=http://www.arecoa.com/sabor-latino/2015/10/27/sebastian-rulli-disfruta-en-playa-de-punta-cana-actuara-en-pelicula-grabada-en-rd/|website=arecoa.com|access-date=28 October 2015|language=es}}</ref> || John Torres ||
|-
|}
=== Телевизион ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо
|-
| 1995 || ''Montaña rusa, otra vuelta'' || Ignacio || Дебюти телевизионӣ
|-
| 1997 || ''Locas por ellos'' || Jhonny ||
|-
| 1997 || ''Naranja y media'' || Sebastián ||
|-
| 1998 || ''[[Verano del '98]]'' || Willy || 5 қисм
|-
| 2000 || ''[[Primer amor, a mil por hora]]'' || Mauricio ||
|-
| 2001 || ''[[Primer amor, tres años después]]'' || Mauricio || [[Телефилм]]
|-
| 2001 || ''[[Sin pecado concebido]]'' || Marco Vinicio Martorel Hernández ||
|-
| 2001–2005 || ''[[Mujer, Casos de la Vida Real]]'' || ||
|-
| 2002–2003 || ''[[Clase 406]]'' || Juan Esteban San Pedro ||
|-
| 2004 || ''[[Rubí]]'' || Héctor Ferrer Garza ||
|-
| 2004 || ''[[Rubí, la descarada]]'' || Héctor Ferrer Garza (archive footage) || Нақши марказӣ
|-
| 2004 || ''[[Alegrijes y rebujos]]'' || Rogelio Díaz Mercado || 2 қисм
|-
| 2005 || ''[[Contra viento y marea]]'' || Sebastián Cárdenas Contreras || Нақши марказӣ
|-
| 2006 || ''[[Ugly Betty]]'' || Padre Pedro / Писари ҷазоб || 4 қисм
|-
| 2006–2007 || ''[[Mundo de fieras]]'' || Juan Cristóbal Martínez Guerra ||
|-
| 2006 || ''[[Amor mío (Mexican telenovela)|Amor mío]]'' || Juan Cristóbal || Наворҳои бойгонӣ; 1 қисм
|-
| 2007–2008 || ''[[Pasión]]'' || Santiago Márquez ||
|-
| 2008–2009 || ''[[Un gancho al corazón]]'' || Mauricio Sermeño || Нақши марказӣ
|-
| 2010 || ''[[Cuando me enamoro]]'' || Roberto Gamba || 2 қисм
|-
| 2010–2011 || ''[[Teresa]]'' || Arturo de la Barrera Azuela || Нақши марказӣ
|-
| 2012–2013 || ''[[Amores verdaderos]]'' || Francisco "Frank" Guzmán || Ҳамшарики қаҳрамони марказӣ 182 қисм
|-
| 2013–2014 || ''[[Lo que la vida me robó]]'' || Alejandro Almonte Domínguez ||Нақши марказӣ
|-
| 2016–2017 || ''[[Tres veces Ana]]'' || Santiago García / Marcelo Salvaterra || Нақши марказӣ
|-
| 2017–2018 || ''[[Papá a toda madre]]'' || Mauricio López-Garza Silvetti || Нақши марказӣ<ref>{{cite web|title=Sebastián Rulli vuelve en Papá a toda madre|url=http://www.tvynovelas.com/us/television/telenovelas/17/05/17/sebastian-rulli-vueve-en-papa-a-toda-madre/|website=tvynovelas.com|access-date=28 July 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2018-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180922221004/http://www.tvynovelas.com/us/television/telenovelas/17/05/17/sebastian-rulli-vueve-en-papa-a-toda-madre}}</ref>
|-
| 2019–2020 || ''[[El Dragón: Return of a Warrior]]'' || Miguel Garza Martínez "El Dragón" || Нақши марказӣ
|-
| 2021 || ''[[Vencer el pasado]]'' || Mauro Álvarez Llanos / Dario Valencia Grimaldi || Нақши марказӣ
|-
| 2022 || ''[[Los ricos también lloran]]'' || Luis Alberto Salvatierra Suárez|| Нақши марказӣ
|-
| 2023 || ''[[Más allá de ti]]'' || || Нақши марказӣ<ref>{{cite web |last1=González |first1=Moisés |title=Ariadne Díaz y Sebastián Rulli protagonizarán Más allá de ti |url=https://peopleenespanol.com/telenovelas/ariadne-diaz-sebastian-rulli-protagonizaran-mas-alla-de-ti/ |website=[[People en Español]] |access-date=11 May 2023 |language=es |date=28 October 2023}}</ref>
|-
|}
== Ҷоизаҳо ==
=== [[TVyNovelas Awards]] ===
{| class="wikitable" width="85%"
|-
! width="5%"|Сол
! width="40%"| Категория
! width="30%"|Кор
! width="10%"| Натиҷа
!{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}}
|-
| [[26th TVyNovelas Awards|2008]]
| rowspan="7" |[[TVyNovelas Award for Best Lead Actor|Беҳтарин ҳунарпешаи марказӣ]]
|''[[Pasión]]''
|{{nom}}
|
|-
| [[28th TVyNovelas Awards|2010]]
|''[[Un gancho al corazón]]''
|{{nom}}
|<ref>{{cite web|url=http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137390/conoce-nominados-premios-tvynovelas-2010/|title=Conoce a los nominados de los Premios TvyNovelas 2010|author=Ashbya Meré|work=[[Esmas.com]]|access-date=July 17, 2015|language=es|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001709/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137390/conoce-nominados-premios-tvynovelas-2010|url-status=dead|accessdate=2023-07-26|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304001709/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137390/conoce-nominados-premios-tvynovelas-2010}}</ref>
|-
| [[29th TVyNovelas Awards|2011]]
|''[[Teresa]]''
|{{nom}}
|<ref>{{cite web |url=http://www.tvyespectaculos.com/2011/03/07/ganadores-premios-tvynovelas-2011/|title=Ganadores de los Prmios TVynovelas 2011|work=Tvyespectaculos |access-date=July 17, 2015|language=es}}</ref>
|-
| [[32nd TVyNovelas Awards|2014]]
|''[[Amores verdaderos]]''
|{{nom}}
|<ref>{{cite web|url=http://trome.pe/actualidad/premios-tv-y-novelas-2014-lista-ganadores-evento-televisa-2001289|title=Premios TV y Novelas 2014: Lista de ganadores del evento de Televisa|work=Trome Perú|access-date=July 17, 2015|language=es|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092304/http://trome.pe/actualidad/premios-tv-y-novelas-2014-lista-ganadores-evento-televisa-2001289|url-status=dead|accessdate=2023-07-26|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092304/http://trome.pe/actualidad/premios-tv-y-novelas-2014-lista-ganadores-evento-televisa-2001289}}</ref>
|-
| [[33rd TVyNovelas Awards|2015]]
|''[[Lo que la vida me robó]]''
|{{won}}
|<ref name="tvynovelas">{{cite web|url=http://peru.com/entretenimiento/telenovelas/premios-tvynovelas-sebastian-rulli-se-consolido-como-mejor-actor-noticia-333833|title=Sebastián Rulli ganó como Mejor actor|work=Perú.com|date=9 March 2015|access-date=July 16, 2015|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2017-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170424190125/http://peru.com/entretenimiento/telenovelas/premios-tvynovelas-sebastian-rulli-se-consolido-como-mejor-actor-noticia-333833}}</ref>
|-
| [[35th TVyNovelas Awards|2017]]
|''[[Tres veces Ana]]''
|{{won}}
|
|-
|[[36th TVyNovelas Awards|2018]]
|''[[Papá a toda madre]]''
|{{Won}}
|
|-
! colspan=5| Favoritos del público
|-
| style="text-align:center;"| [[32nd TVyNovelas Awards|2014]]
| rowspan="2"| Зеботарин
| ''[[Amores verdaderos]]''
| {{nom}}
|
|-
| rowspan="3"; style="text-align:center;"| [[33rd TVyNovelas Awards|2015]]
| rowspan="3"| ''[[Lo que la vida me robó]]''
| {{nom}}
|
|-
| Ҷуфти дӯстдошта <small>(бо [[Анҷелика Бойер]])</small>
| {{nom}}
|
|-
| Бӯссаи дӯстдошта <small>(бо [[Анҷелика Бойер]])</small>
| {{nom}}
|
|-
|}
=== [[New York Latin ACE Awards]] ===
{| class="wikitable" width="85%"
|-
! width="5%"|Сол
! width="40%"| Категория
! width="30%"|Кор
! width="10%"| Натиҷа
! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}}
|-
| 2010
|''[[Un gancho al corazón]]''
|Беҳтарин ҳунарпеша
|{{won}}
|<ref>{{cite web|url=http://entretenimiento.terra.com/novelas/en-nombre-del-amor-gana-cuatro-premios-ace,e508418e80d87410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|title='En nombre del amor' gana cuatro premios ACE|author=Terra Network|work=Entretenimiento Terra|access-date=July 17, 2015|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2015-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150710044016/http://entretenimiento.terra.com/novelas/en-nombre-del-amor-gana-cuatro-premios-ace,e508418e80d87410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html}}</ref>
|-
| 2012
|Беҳтарин ҳунарпеша
|''[[Teresa (2010 telenovela)|Teresa]]''
|{{won}}
|<ref name="latin">{{cite web|url=http://lasnoticiasmexico.com/blog18/2012/02/14/sebastian-rulli-mejor-actor-de-telenovela-en-los-premios-ace-2011/|title=Sebastián Rulli mejor actor de telenovelas en los Premios ACE 2011|work=Las Noticias México|access-date=July 17, 2015|language=es|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721015250/http://lasnoticiasmexico.com/blog18/2012/02/14/sebastian-rulli-mejor-actor-de-telenovela-en-los-premios-ace-2011/|archive-date=July 21, 2015|accessdate=2023-07-26|archivedate=2015-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721015250/http://lasnoticiasmexico.com/blog18/2012/02/14/sebastian-rulli-mejor-actor-de-telenovela-en-los-premios-ace-2011/}}</ref>
|-
|}
=== [[Premios Juventud]] ===
{| class="wikitable" width="85%"
|-
! width="5%"|Сол
! width="40%"| Категория
! width="30%"|Кор
! width="10%"| Натиҷа
! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}}
|-
| [[2013 Premios Juventud|2013]]
|Чӣ ҷаззоб!
|''[[Amores verdaderos]]''
|{{won}}
|<ref>{{cite web|url=http://es.gossipcenter.com/premios-juventud-2013/sebasti%C3%A1n-rulli-luce-como-todo-un-gal%C3%A1n-en-premios-juventud-2013-891203|title=Sebastián Rulli luce como todo un galán en Premios Juventud 2013|work=Gossipcenter|access-date=July 17, 2015|language=es|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055332/http://es.gossipcenter.com/premios-juventud-2013/sebasti%C3%A1n-rulli-luce-como-todo-un-gal%C3%A1n-en-premios-juventud-2013-891203|url-status=dead}}</ref>
|-
| [[2014 Premios Juventud|2014]]
|Чӣ ҷаззоб!
|''[[Lo que la vida me robó]]''
|{{nom}}
|<ref name="univisión">{{cite web |url=http://musica.univision.com/slideshow/104970/2014-05-07/premios-juventud/fotos/nominados-novelas-mejor-actor-mejor-actriz-mejor-tema-novelero|title=Sus dramas estuvieron buenos, ahora vota por ellos|access-date=May 13, 2014|language= es}}</ref>
|-
|rowspan="2"|[[2022 Premios Juventud|2022]]
|Ҳунарпешаи дӯстдоштаи ман
|rowspan="2"|''[[Vencer el pasado]]''
|
|rowspan="2"|
|-
|Беҳтарин ҷуфти экранӣ <small>(бо [[Анҷелика Бойер]])</small>
|
|-
|}
=== Premios Bravo ===
{| class="wikitable" width="85%"
|-
! width="5%"|Сол
! width="40%"| Категория
! width="30%"|Кор
! width="10%"| Натиҷа
! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}}
|-
| 2010
|Беҳтарин ҳунарпеша
|''[[Teresa]]''
|{{won}}
|<ref name="bravo">{{cite web |url=http://rullinaticasworld.blogspot.com/p/premios-y-nominaciones.html|title=Sebastián Rulli recopilación de premios y nominaciones otorgadas a él|work=Rullinaticasworld|access-date=July 17, 2015|language=es}}</ref>
|-
|}
=== [[People en Español]] ===
{| class="wikitable" width="85%"
|-
! width="5%"|Сол
! width="40%"| Категория
! width="30%"|Кор
! width="10%"| Натиҷа
! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}}
|-
|rowspan="2" | 2014
|Best Actor
|rowspan="2" |''[[Lo que la vida me robó]]''
|rowspan="2" {{won}}
|rowspan="2" |<ref name="winnerss23">{{cite web |url=http://spanish.latinospost.com/articles/12734/20141114/people-en-espa%C3%B1ol-las-estrellas-del-ano-angelique-boyer-sebasti%C3%A1n-rulli-william-levy-y-jlo-entre-los-ganadores-lista-completa.htm|title=People En Español Las Estrellas Del Año 2014: Angelique Boyer, Sebastián Rulli, William Levy y Enrique Iglesias Entre Los Ganadores [LISTA COMPLETA]|work=Spanish Latinos Post |date=November 14, 2014|access-date=August 2, 2015|language=es}}</ref>
|-
|Беҳтарин эҳсосот дар экран <small>( бо [[Анҷелика Бойер]])</small>
|-
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Аргентина]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Аргентина]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони Испанӣ ва Амрикои Лотинӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Мексика]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Мексика]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои Аргентина]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои Мексика]]
qu3h99xo2mcmkaolsidb23y4yxn60oa
Шафт
0
275111
1477793
1349391
2026-06-20T03:59:16Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477793
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Шафт
| кишвар = Эрон
}}
'''Шафт''' ( {{Lang-fa|شفت}}, низ ҳамчун '''Bāzār Shaft''' маълум аст) — шаҳр дар [[шаҳристони Шафт]], [[Устони Гелон]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 6,158 нафар буд.
== Иқтисод ==
Фаъолияти истеҳсолии иқтисоди деҳот парвариши [[биринҷ]], хоҷагии моҳипарварӣ ва чорводориро дарбар мегирад .
Рӯзҳои душанбе, дар "бозори Душанбе", бозори савдои маҳаллӣ баргузор мешавад. Аз ин рӯ, бисёриҳо ин ҷойро ҳамчун номи "Душанбе" медонанд. Хӯрокҳои маҳаллии он: pala kebab, baghlaghatogh ва jaghoorbaghoor ҳастанд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Гелон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
lf2erc52aya6mazhag8jdfe08rh6k63
Ускӯ
0
275199
1477744
1255930
2026-06-19T23:28:47Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477744
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
|номи тоҷикӣ = Ускӯ
|номи аслӣ=اسكو
|кишвар = Эрон
|вилоят=[[устони Озарбойҷони шарқӣ]]
|аҳолӣ= 18,459 ([[2016]])
}}
'''Ускӯ''' ( {{Lang-fa|اسكو}} , {{Lang-az|Üçqaya - اوشقایا}} ба забони румӣ ҳамчун '''Oskū''' ; инчунин бо номи '''Uzku''' ва '''Yuzki''' маъруф аст. шаҳр ва пойтахти , '''[[шаҳристони Ускӯ]],''' [[Устони Озарбойҷони шарқӣ]].<ref>http://geonames.nga.mil/namesgaz/gnsquicksearch.asp </ref>Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 18,459 нафар буд.
Ускӯ яке аз қадимтарин шаҳрҳо дар устони Озарбойҷони шарқӣ аст. Он дар болои вулқони кӯҳӣ воқеъ аст ва бинобар ин шаҳр ғорҳои зиёде дорад. Сокинони Ускӯ туркҳои Озарбойҷон мебошанд, ки дар ин шаҳр зиёда аз 100 сол умр ба сар бурдаанд. Ҷойгоҳҳои сайёҳӣ аз қабили Кандован Ускӯ, манзараҳои табиӣ ва ғайра онро барои сайёҳӣ ба қадри кофӣ ҷолибдиққат мекунанд, ва Ускӯ ҳамчунин яке аз шаҳрҳои сайёҳии Эрон мебошад. Ускӯ яке аз шаҳрҳои Эрон аст, ки дар он марказҳои чопи Batik ҳоло ҳам фаъолият мекунанд. Ҳоло Ускӯ ҳамчун маркази Batik дар Эрон шинохта шудааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
39u9m5vyhwrd8y877ta06a5bife8i97
Саҳанд
0
275207
1477697
1349318
2026-06-19T20:40:41Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477697
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Саҳанд
| номи аслӣ = سهند
| кишвар = Эрон
| аҳолӣ = 82,494
| соли барӯйхатгирӣ = 2016
}}
'''Саҳанд''' ( {{Lang-fa|سهند}}) — шаҳр дар [[Бахши марказии шаҳристони уску|Бахши марказии шаҳристони Ускӯ]], [[устони Озарбойҷони шарқӣ]], [[Эрон]]. Тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 2011, шумораи аҳолии он 24,704, дар 7,342 оила буд.
Саханд як шаҳри моҳвораест, ки дар [[Шаҳристони Ускӯ]] воқеъ аст. Шаҳр барои аз ҳад зиёд афзоиш ёфтани шумораи аҳолиаш барои ҷойи пойтахти бахши Табриз тавсия шудааст. Шаҳраки асосии дохили шаҳр Донишгоҳи Технологии Саханд мебошад, ки дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳр ҷойгир аст.
== Этимология ==
Номи шаҳр аз номи кӯҳи Саханд, ки қуллаи баландтаринест, ва дар устони [[Устони Озарбойҷони шарқӣ]] воқеъ аст, мебошад ва ин шаҳр дар поёни он сохта шудааст.
== Таърих ==
Саханд расман ба ҳайси як шаҳр соли 2008 пас аз интихоби шӯрои шаҳрӣ таъсис шудааст.
== Таълимгоҳ ==
Донишгоҳи Технологияи Саханд яке аз мактабҳои маъруфи муҳандисии ҷамъиятии Эрон мебошад, ки дар ҷануби шарқи шаҳр ҷойгир аст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
8luao1sjbun49nvxcze4n3jm3ph6l18
Ҳарес
0
275234
1477840
1256785
2026-06-20T06:38:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477840
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҳарес
| номи аслӣ = هريس
| кишвар = Эрон
}}
'''Ҳарес''' ( {{Lang-fa|هريس}}); ба забони румӣ чун '''Herīs''' ва '''Harīs;''' инчунин бо номи '''Hiriz''' маъруф аст. Шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Ҳарес]] [[Устони Озарбойҷони шарқӣ]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 9,513 нафар, дар 2359 оила буд.
Ҳарес маркази яке аз минтақаҳои бофандагӣ дар қисми эронии Озарбойҷон аст ва номи он чун макони Риштаи Ҳарес маъруф аст .
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
nv5ifg5t3215ft4ys6ayxckkogbhcns
Сарвобод
0
275420
1477685
1259713
2026-06-19T20:27:09Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477685
wikitext
text/x-wiki
{{ВМ}}
{{Устони Курдистон. Харитаи таснифшуда}}
'''Сарвобод''' ( {{Lang-fa|سروآباد}}) инчунин ба забони румӣ ҳамчун '''Sarvābād;''' инчунин шаҳри '''Sarrābād''', '''Saulāwa''', '''Sūlāveh''' маълум аст. Шаҳрест дар [[Устони Курдистон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 3,707, дар 955 оила буд.
Забони гуфтугӯӣ дар ин шаҳр [[Забони курдӣ|курдӣ]] аст, аммо забоне, ки дар мактабҳо ва идораҳо истифода мешавад [[Забони порсӣ|форсӣ ]] аст, зеро забони расмӣ дар [[Эрон]] [[Забони порсӣ|форсӣ]] мебошад. Тақрибан ҳама сокинони шаҳр забони [[Забони порсӣ|форсиро]] хуб медонанд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Курдистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Курдистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
4jbktror9ntqcelrm89v6cyed573312
Сарабле
0
275521
1477682
1259706
2026-06-19T20:18:49Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477682
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Сарабле
|Номи аслӣ=
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Элом]]
|Аҳолӣ=10,394 ([[2006]])
}}
'''Сарабле''' ({{Lang-fa|سرابله}}) — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Чардовал]], [[Устони Элом|Устони Илам]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 10,394 нафар, дар 3,279 оила будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Элом}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Элом]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
o4j9685tjnr4foysasxp05tx4els9ss
Пули Духтар
0
275550
1477624
1259475
2026-06-19T13:44:18Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477624
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Пули Духтар
| номи аслӣ = پلدختر
| тасвир = Poldokhtar.JPG
| кишвар = Эрон
}} '''Пули Духтар''' ( [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/پلدختر] {{Lang-fa|پلدختر}} ҳамчуни ба забони румӣ чун '''Pol Dokhtar''' ва '''Pul-i-Dukhtar)'''. Шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Пулдуxтар|шаҳристони Пули Духтар]], [[устони Луристон]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 22,558 нафар дар 5,131 оила буд.
Пули Духтар тақрибан 100 км аз [[Хуррамобод]], маркази шаҳристон ҷойгир аст. Дар шимоли шаҳр боқимондаҳои пулҳои қадимӣ мавҷуданд, ки дар қатори дигар пулҳои ин минтақа ҳамчун як макони [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО|мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО пешниҳод карда шавад. <ref>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5273/ The Collection of Historical Bridges - UNESCO World Heritage Centre]</ref>
[[Акс:Pol_e_Dokhtar.JPG|мини|260x260пкс| Купруки Пули Духтар ]]
=== Ғори Калмакаре ===
Соли 1989 дар ғор як боёфти беназир кашф шуд, Калмакареи Пули Духтар, ба гуфтаи хабаргузории Меҳр, метавонад, ба яке аз шаш ганҷи ҷаҳони қадимӣ дохил гардад.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Луристон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ijx9m4ce0aogm66rqv9kmij1ievtqm4
Омидийе
0
275580
1477610
1356121
2026-06-19T12:06:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477610
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Омидийе
| номи аслӣ = <big>امیدیه</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 49
| lat_min = 45
| lat_sec = 35
| lon_min = 42
| lon_sec = 18
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт = http://omidiyeh.net/
}}
'''Омидийе''' <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/15/Omidiyeh.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/121861/omidiyeh.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1295361803&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1918&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=434722971|title=World Gazetteer|lang=en|deadlink=yes|archiveurl=https://archive.is/20130209142252/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1295361803&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1918&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=434722971|archivedate=2013-02-09}}</ref>, ё '''Omidiye Sherkat-e-Naft''', ё '''Sherkat-e-Naft''' ( {{Lang-fa|اميديه}} ) - шаҳр дар ҷанубу ғарби [[Эрон]], дар [[Устони Хӯзистон]] . Маркази маъмурии Шаҳристони Омидийе.
Дар шимолу шарқи шаҳр пойгоҳи нерӯҳои ҳавоии Эрон воқеъ аст <ref>[http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=IR81183&sch=OIAJ пойгоҳи Омидийе] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110808145010/http://worldaerodata.com/wad.cgi?id=IR81183&sch=OIAJ |date=2011-08-08 }} {{ref-en}}</ref> . Ғайр аз он, дар наздикии Омидийе 4 анбори нафт бо иқтидори 3 миллион баррел сохта шуданд <ref>{{Cite web|url=http://www.rosinvest.com/news/35189/|title=Иран строит хранилища для стратегических запасов нефти|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> .
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар ҷанубу шарқи Хӯзистон, дар қисми марказии ҳамвории Хӯзистон, дар остонаи Загрос, дар баландии 19 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст . Омидийе тақрибан дар 90 километрии ҷанубу шарқи маркази маъмурии устони [[Аҳвоз]], ва 560 километр дар ҷанубу ғарби [[Теҳрон|пойтахти ин кишвар]] , [[Теҳрон]] ҷойгир аст.
== Аҳолӣ ==
То [[Соли 2006|соли 2006,]] шумораи аҳолӣ 57,970 нафар буд <ref>{{Cite web|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1295361803&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1918&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=434722971|title=World Gazetteer|lang=en|deadlink=yes|archiveurl=https://archive.is/20130209142252/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1295361803&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1918&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=434722971|archivedate=2013-02-09}}</ref>; таркиби миллиро [[форсҳо]], [[арабҳо]], лурҳо ва [[бахтиёриҳо]], дар мазҳаб - [[Шиа|мусулмонони шиъа]] бартарӣ медиҳанд.
== Пайвандҳо ==
* اطلس گیتاشناسی استانهای ''ایران'' [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]'' Гиташенаси ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]'' )
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
p8m44zk2idbb5czsy7hr8xuypx8o91r
Ромшер
0
275581
1477640
1458498
2026-06-19T14:35:49Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477640
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ромшер
| номи аслӣ = <big>رامشیر</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 49
| lat_min = 53
| lat_sec = 41
| lon_min = 24
| lon_sec = 33
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Ромшер'''<ref>Иран. Справочная карта (масштаб 1:2 500 000). ГУГК, 1986.</ref> ({{Lang-fa|رامشير}}) — шаҳр дар ҷанубу [[Эрон]], дар [[Устони Хӯзистон]] . Маркази маъмурии Шаҳристони Ромшир . То [[Соли 2006|соли 2006,]] шумораи аҳолӣ 24,782 нафар буд<ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1263332981&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1918&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435262941 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}</ref> .
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар ҷанубу шарқи Хӯзистон, дар қисми марказии водии Хӯзистон дар баландии 17 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/15/Ramshir.html Физико-географические данные]{{ref-en}}</ref>. Ромшир дар масофаи тақрибан 80-километрии ҷанубу шарқи маркази маъмурии устони [[Аҳвоз]], дар масофаи 280 км ҷанубу ғарбтар аз [[Исфаҳон]] ҷойгир аст.
== Пайвандҳо ==
* اطلس گیتاشناسی استانهای ''ایران'' [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] (''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]'' Гиташенаси ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]'')
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
d8wvrtcz5tql3iy2awy10q8d08x6csc
Сафияобод
0
275584
1477694
1349344
2026-06-19T20:35:38Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477694
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сафияобад
| номи аслӣ = <big>صفي اباد</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 32
| lon_deg = 49
| lat_min = 14
| lat_sec = 29
| lon_min = 29
| lon_sec = 18
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Сафияобод''' ( {{Lang-fa|صفي اباد}} - як шаҳри хурд, дар ҷанубу ғарби [[Эрон]], дар [[Устони Хӯзистон]], [[Шаҳристони Дизфӯл]]. То [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 8,054 нафар буд <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1263332981&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1918&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=440086951 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}</ref>.
Номи дигар <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/15/Safiabad3.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> : '''Шафиобод''' ( ''Şafīābād'' ).
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар шимолу шарқи Хӯзистон, дар кӯҳҳои Загрос дар баландии 787 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref name="fallingrain"/>. Сафияобод тақрибан 120 км дар шимолу шарқи маркази маъмурии устони [[Аҳвоз]], ва 420 км ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар [[Теҳрон]], ҷойгир аст.
== Пайвандҳо ==
* اطلس گیتاشناسی استانهای ''ایران'' [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]'' Гиташенаси ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]'' )
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
7jomumkaa77yc5rj1na0w3z3i5tyo34
Сусенгерд
0
275585
1477719
1260128
2026-06-19T21:59:53Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477719
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сусенгерд
| номи аслӣ = <big>سوسنگرد</big>
| тасвир = File:Susangerd 002.jpg
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 31
| lon_deg = 48
| lat_min = 33
| lat_sec = 39
| lon_min = 10
| lon_sec = 59
| CoordAddon = type:city(61000)_region:IR
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Сусенгерд''' <ref>Иран. Справочная карта (масштаб 1:2 500 000). ГУГК, 1986.</ref> ( {{Lang-fa|سوسنگرد}} <span lang="fa" dir="rtl" style="font-size: 110%; line-height: 1em;">‎</span>- шаҳр дар ҷанубу [[Эрон]] [[Устони Хӯзистон]]. Маркази маъмурии [[Шаҳристони Даштиозодагон|Шаҳристони Даштиозодагон ]] мебошад.
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар ғарби Хӯзистон, дар шимолу ғарби ҳамвории Хӯзистон, дар баландии 16 м аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/15/Susangerd.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref>. Сусенгерд дар 50 км шимолу ғарби маркази маъмурии устони [[Аҳвоз]], ва 37 км аз сарҳади [[Ироқ|Ироқ ҷойгир аст]] .
== Аҳолӣ ==
То [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 43 591 нафар буд <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1273861347&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5187&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=437602817 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> .
== Пайвандҳо ==
* اطلس گیتاشناسی استانهای ''ایران'' [Атлас-е Гиташенаси-и Остана-и Эрон] ( ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Вилояти Атласи]'' Гиташенаси ''[https://web.archive.org/web/20070522192425/http://www.gitashenasi.com/En/Product/Index.cfm?I=9 Эрон]'' )
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
6nqe1jvctdj1h69f15ptys7ajctb4b9
Чамрон
0
275601
1477784
1256174
2026-06-20T03:44:17Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477784
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Чамрон
|Номи аслӣ=چمران
|тасвир=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Хӯзистон]]
|Аҳолӣ=33,505 нафар ([[2016]])
}}
'''Чамрон''' ( {{Lang-fa|چمران}} ҳаминчунин ба забони румӣ чун '''Chamrān''' ) як шаҳре дар [[Бахши марказии шаҳристони Моҳшаҳр|Бахши марказии шаҳристони Моҳшаҳр]] [[Шаҳристони Моҳшаҳр]], [[Устони Хӯзистон]], Эрон . Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 33,505 нафар буд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
6jesqvde5vpombfn9sqkozv0im9zodb
Чуибдеҳ
0
275602
1477791
1256206
2026-06-20T03:47:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477791
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Чуибдеҳ''' ( {{Lang-fa|چويبده}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Chavībdeh;''' '''Cavib-deh''', '''Choo Abdeh''', '''Chovīdeh''', '''Chūbīdeh''', '''Chū'ebdeh-ye Yek''', '''Chū'ībdeh''', '''Chūybdeh''', '''Chwaibdeh''', '''Covideh''', '''Javībdeh''', '''Kuwaibdeh''', '''Kūyab Deh''') — шаҳре дар [[Бахши марказии шаҳристони Ободон]], [[Устони Хӯзистон]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 7,906 нафар буд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
rh5zemu30wi4sh86s45bwa4c7tonx73
Рашгешовур
0
275604
1477631
1259505
2026-06-19T14:01:16Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477631
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Рашгешовур''' ( {{Lang-fa|رشگشاوور}} ба забони румӣ ҳамчун '''Hosseinābād''', ки қаблан бо номи '''Rashg-e Shavur ва''' инчунин бо номи '''Moslem Ebn-e ‘Aqīl''', '''Rashk-e Shāhūr''', '''Rashk-e Shāhvār''', '''Shāhūr''', '''Shahvar''', ва '''Shāvūr''' шинохта шудааст. Шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Шӯш]] [[устони Хузистон]], [[Эрон]] . Дар барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии он 8,444, нафар буд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
h1vndrcpdgqn0pvx3rgsugqk8jtyd32
Қалъаи Тал
0
275605
1477827
1438936
2026-06-20T05:51:24Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477827
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Қалъаи Тал''' ({{Lang-fa|قلعهتل}}; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Qal'eh Tall,,''' '''Qal'eh-д Tol,''' '''Qal‘eh-i-Tul,''' '''Qal'eh Tol,''' '''Qal‘eh-ye Tūl''' ва '''Qal‘eh-ye Tol;''' низ '''Ghal'eh Tal''' маълуманд) шаҳр дар Бахши марказии шаҳристони Боғи Малик [[Шаҳристони Боғмалик]], [[Устони Хӯзистон]], Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 10,698 нафар буд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хӯзистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
0b9xep6nis3wipvirh96suqenpa15rr
Ҷаводийя (Форс)
0
275740
1477851
1349439
2026-06-20T07:27:14Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477851
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҷаводийе
| номи аслӣ = <big>جواديه</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 29
| lon_deg = 52
| lat_min = 42
| lat_sec = 18
| lon_min = 29
| lon_sec = 28
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Ҷаводийе''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Javadieh.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/6683943/javadieh.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> ё '''Ҷавадие''' <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209140615/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1325947630&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5064&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271924 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ( {{Lang-fa|جواديه}} ) - як шаҳраки хурд дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]], [[Шаҳристони Шероз]] аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 6314 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
835vx9jc6m4e15h1r2s81t5msyrbxx2
Ҷойдашт (Форс)
0
275741
1477858
1349447
2026-06-20T07:48:31Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477858
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҷойдашт
| номи аслӣ = <big>جایدشت</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 28
| lon_deg = 52
| lat_min = 48
| lat_sec = 19
| lon_min = 38
| lon_sec = 9
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Ҷойдашт''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Jaydasht.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/130676/jaydasht.html GeoNames] {{ref-en}}</ref>, ё ҳамчунин ба забони румӣ чун <nowiki>'''</nowiki>Jāydasht<nowiki>'''</nowiki>; ( {{Lang-fa|جایدشت}} ) - як шаҳраки хурд дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]] аст. Он қисми [[Шаҳристони Фирӯзобод|шаҳристони Фирӯзобод аст]]. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 6,389 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
rw8m4chpkagb55o0s7q7cnwpbaf4h93
Ҷаннатшаҳр
0
275742
1477853
1349440
2026-06-20T07:37:12Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477853
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҷаннатшаҳр
| номи аслӣ = <big>جنتشهر</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 28
| lon_deg = 54
| lat_min = 39
| lat_sec = 10
| lon_min = 41
| lon_sec = 9
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Ҷаннатшаҳр''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/00/Jannat_Shahr.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref><ref name="geonames">[http://www.geonames.org/6976849/jannat-shahr.html GeoNames] {{ref-en}}</ref><ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209125028/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1326058210&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5045&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271676 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ( {{Lang-fa|جنتشهر}}) - як шаҳраки хурд дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]], [[Шаҳристони Дороб]]. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 10,817 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
di7bgq4009q0zheh13intn2qabsuuv3
Эзадхост
0
275744
1477816
1349397
2026-06-20T04:51:06Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477816
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Изедхваст
| номи аслӣ = ایزدخواست
| тасвир = Izadkhvast Caravanserai 01.jpg
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 31
| lon_deg = 52
| lat_min = 30
| lat_sec = 57
| lon_min = 7
| lon_sec = 25
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Изедхваст'''<ref name=":0">Атлас Мира. — М.: ПКО «Картография» Федерельного агентства геодезии и картографии Министерства транспорта Российской Федерации: Издательство Оникс, 2007 - стр. 128</ref>, '''Isadhvast''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Izad_Khvast.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref><ref name="geonames">[http://www.geonames.org/130702/izad-khvast.html GeoNames] {{ref-en}}</ref><ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130210012110/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1332960912&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5042&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-277561 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref>, ё '''Isadhast''', ё '''Samirum''', ё '''Yazd-e-Hast''', ё '''Yazd Khvastov-д''', ё '''Yazd-ва-Khast''' ( {{Lang-fa|ایزدخواست}} ) - як шаҳраки хурд дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]] аст. Он қисми [[Шаҳристони Обода|Шаҳристони Обода аст]]. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 7,366 нафар буд.
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар қисми шимолии Форс, дар ҷанубу-шарқи баландкӯҳҳои Загрос , дар баландии 2142 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref name="fallingrain"/>. '''Изедхваст'''<ref name=":0" /> тақрибан 210 километр дар шимолу ғарб аз [[Шероз]], ва 460 километр дар ҷанубу шарқи пойтахти кишвар, [[Теҳрон]], ҷойгир аст.
== Ҷойҳои тамошобоб ==
Ҷолиби тамошобоби шаҳр, комплекси меъморӣ ва таърихӣ, ки аз харобаҳои қалъа <ref name="unesco">[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5205/ The Complex of Izadkhast] {{ref-en}}</ref>, корвонсарой ва пул, ки дар муддати тӯлонӣ, аз давраи [[Сосониён|сулолаи Сосониён сар карда,]] то давраи даврони Қоҷориён сохта шудаанд, мебошанд. Дар [[соли 2005]] ин маҷмааӣ таърихӣ аз ҷониби [[ЮНЕСКО]] ба [[Феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Эрон|рӯйхати объектҳои мероси ҷаҳонӣ дар Эрон]], дохил карда шудааст.
== Аксҳо ==
<gallery class="center">
Izadkhast ruines sassanides2.jpg|<nowiki> </nowiki>Харобаҳои қалъаи даврони Сосонӣ
Izadkhast ruines sassanides3.jpg|<nowiki> </nowiki>Харобаҳои қалъаи даврони Сосонӣ
Izadkhast ruines sassanides.jpg|<nowiki> </nowiki>Харобаҳои қалъаи даврони Сосонӣ
Izadkhast ruines sassanides4.jpg|<nowiki> </nowiki>Харобаҳои қалъаи даврони Сосонӣ
Izadkhast caravanserail samanide.jpg|<nowiki> </nowiki>Корвонсаройҳои даврони Сомониён
Izadkhvast Castle 07.jpg|<nowiki> </nowiki> Қалъаи Изедхваст
Izadkhvast Castle 04.jpg|<nowiki> </nowiki>Купруки Қалъаи Изедхваст
Izadkhvast ruins 01.jpg|<nowiki> </nowiki>Харобаҳои шаҳри куҳна
Safavid-period bridge, Izadkhvast 01.jpg|<nowiki> </nowiki>Купруки давраи Сафави
</gallery>
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
hgx2emw6l0i5u65mmbxizjaf6yi8zmw
Қодиробод (Форс)
0
275745
1477831
1349406
2026-06-20T06:09:50Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477831
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Қодиробод
| номи аслӣ = <big>قادرآباد</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 53
| lat_min = 16
| lat_sec = 40
| lon_min = 15
| lon_sec = 55
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Қодиробод''' ( {{Lang-fa|قادرآباد}}) - шаҳр дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]]. Он ба [[Шаҳристони Хуррамбед|Шаҳристони Хуррамбед ]] дохил аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 14 095 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
npr0rl5fp0f1lajgdw2d5id1urwczrh
Қасри Қумиша
0
275746
1477829
1349408
2026-06-20T05:57:54Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477829
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Қасри Қомше
| номи аслӣ = <big>قصرقمشه</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 29
| lon_deg = 52
| lat_min = 46
| lat_sec = 32
| lon_min = 26
| lon_sec = 30
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Қасри Қомше''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Qasre_Qomsheh.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/119587/qasr-e-qomsheh.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209150733/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1325947630&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5064&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=431231244 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref>, ё '''Қаср-ул-Гумише''', ё '''Қаср-э-Кумише''' ( {{Lang-fa|قصرقمشه}} ) - шаҳр дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]], [[Шаҳристони Шероз]] аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 10,890 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
dm0ys9rsxlrqvlo5kxqpdy0bq90eif6
Қир (Форс)
0
275794
1477830
1349405
2026-06-20T06:07:32Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477830
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Қир
| номи аслӣ = <big>قیر</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 28
| lon_deg = 53
| lat_min = 28
| lat_sec = 57
| lon_min = 2
| lon_sec = 4
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Қир''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Qir.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/119264/qir.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209180538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=426551304 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ( {{Lang-fa|قیر}} ) - шаҳр дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]]. Маркази маъмурии [[Шаҳристони Қир ва Корзин|Шаҳристони Қир ва Корзин ]] мебошад. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 16,839 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
jbawn4nofmp2t0nuln0rvfhq201dkzb
Саодатшаҳр (Форс)
0
275821
1477681
1349321
2026-06-19T20:15:43Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477681
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Саодатшаҳр
| номи аслӣ = <big>سعادتشهر</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 53
| lat_min = 04
| lat_sec = 43
| lon_min = 08
| lon_sec = 23
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Саодатшаҳр''' <ref>Атлас Мира. — М.: ПКО «Картография» Федерельного агентства геодезии и картографии Министерства транспорта Российской Федерации: Издательство Оникс, 2007 - стр. 128</ref>, ҳамчунин ба [[забони русӣ]], чун '''Саадатше́хр''' <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/118123/sa-adat-shahr.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209130213/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271566 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ё '''Саадатабад''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Saadatabad5.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> ( {{Lang-fa|سعادتشهر}}) - шаҳр дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]]. Маркази маъмурии [[Шаҳристони Посоргод]]. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 15,947 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
40lilti3zt123y8ryc04pdmmzay7qca
Сайидон
0
275883
1477675
1349347
2026-06-19T19:52:52Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477675
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сайидон
| номи аслӣ = <big>سيدان</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 53
| lat_min = 0
| lat_sec = 15
| lon_min = 0
| lon_sec = 24
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Сайидон''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Seydan2.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209191822/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1325958943&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5058&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=432023301 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ( {{Lang-fa|سيدان}} ), ҳамчунин ба забони румӣ, чун '''Seyyedān'''; инчунин '''Sa‘īdān''', '''Saidūn''' ва '''Seydān''')<ref>{{GEOnet3|-3083570}}</ref> — як шаҳраки хурд дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]], [[Шаҳристони Марвдашт]] аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 7555 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
qb72j366n969jv7v0wpv5kmigj82ypn
Сафошаҳр
0
275886
1477695
1349327
2026-06-19T20:36:23Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477695
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сафошаҳр
| номи аслӣ = <big>صفاشهر</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 53
| lat_min = 36
| lat_sec = 47
| lon_min = 11
| lon_sec = 43
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Сафошаҳр''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Safashahr.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/137025/safashahr.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130209131737/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271498 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ({{Lang-fa|صفاشهر}}), ҳамчунин, ба забони румӣ, чун '''Şafāshahr''', '''Dehbid''' маълум аст.) — шаҳр дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]]. Маркази маъмурии [[Шаҳристони Хуррамбед]]. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 22 254 нафар будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
ddoosy260jj8ptrst4jc81jzr1cgn7a
Хешт
0
275887
1477771
1349374
2026-06-20T03:22:17Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477771
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Хешт
| номи аслӣ = <big>خشت</big>
| тасвир = File:Mahdi safari.jpg
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 29
| lon_deg = 51
| lat_min = 33
| lat_sec = 48
| lon_min = 20
| lon_sec = 12
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт = http://www.khesht.org
}}
'''Хешт''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Khesht.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/127592/khesht.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[https://archive.is/20130210013547/world-gazetteer.com/wg.php?x=1325969181&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5052&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271694 World Gazetteer] {{ref-en}}</ref> ё '''Хишт''' ( {{Lang-fa|خشت}}) - шаҳр дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]]. Он қисми [[Шаҳристони Козирӯн|Шаҳристони Козирӯн ]] мебошад.
Дар наздикии шаҳр бо чунин номгузорӣ, кони калони коркарди нафт ва газ ҷойгир шудааст.
== Аҳолӣ ==
Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 10,332 нафарро ташкил медод <ref name="world-gazetteer"/> ; [[Форсҳо]] дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар таркиби мазҳабӣ [[Шиа|мусалмонҳои шиъа]] .
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
aavtf29atwjndvzwvmyvcz5xj2x2pp8
Шаҳри Пир
0
275894
1477794
1349385
2026-06-20T04:12:40Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477794
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Шаҳри Пир
| номи аслӣ = <big>شهرپير</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 28
| lon_deg = 54
| lat_min = 18
| lat_sec = 37
| lon_min = 20
| lon_sec = 5
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Шаҳри Пир''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/07/Shahre_Pir2.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/115765/shahr-e-pir.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> <ref name="world-gazetteer">[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271852 World Gazetteer] {{Бойгонишуда|url=https://archive.today/20130210005445/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271852 |date=2013-02-10 }} {{ref-en}}</ref>, ё '''Shehr Pir''' ( {{Lang-fa|شهرپير}} ) - як шаҳраки хурд дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс]], [[Шаҳристони Зарриндашт]] аст. Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 7,161 нафар буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
hocmy547fzp7hw6c5qu1ovbru1h1l84
Серобтова
0
275905
1477700
1349328
2026-06-19T20:55:32Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477700
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Серобтова
| номи аслӣ = <big>سرابتاوه</big>
| тасвир =
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 51
| lat_min = 35
| lat_sec = 28
| lon_min = 34
| lon_sec = 3
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Серобтова''', ё '''Serabe-Tave''' <ref name="geonames">[http://www.geonames.org/117310/sarab-e-taveh-ye-olya.html GeoNames] {{ref-en}}</ref> ё '''Serabe-Taveye-Olia''' , ё '''Serabtaveye-Bala''' <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/05/Sarab_Tavehye_Bala.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> ( {{Lang-fa|سرابتاوه}} ) - як шаҳри хурд, дар [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]. Он як шаҳри [[Шаҳристони Буйир-Аҳмад]] аст. То [[соли 2006]] шумораи аҳолӣ 5 590 нафар буд <ref>{{Cite web|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1314734106&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5202&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-272014|title=World Gazetteer|lang=en|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар шарқи [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]], дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1864 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref name="fallingrain"/>.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
7ipgghknfw9hirlzui1gfijljln7jgu
Сисехт
0
275906
1477707
1349334
2026-06-19T21:10:07Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477707
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сисехт
| номи аслӣ = <big>سي سخت</big>
| тасвир = File:Sisakht.JPG
| кишвар = Эрон
| тобеият = Шаҳристони Дино
| lat_deg = 30
| lon_deg = 51
| lat_min = 51
| lat_sec = 50
| lon_min = 27
| lon_sec = 21
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Сисехт''' ( {{Lang-fa|سي سخت}} ) - як шаҳри хурд, дар ҷанубу ғарби [[Эрон]], дар [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]. Маркази маъмурии [[Шаҳристони Дино]] аст. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 6342 нафар буд <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1315747360&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5203&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435155146 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}</ref> ; [[Форсҳо]] дар таркиби миллӣ бартарӣ доранд, дар мазҳабӣ, [[Шиа|мусалмонҳои шиъа]] бартарӣ доранд.
Номҳои дигар <ref>[http://www.geonames.org/137013/sisakht.html GeoNames] {{ref-en}}</ref><ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/05/Sisakht.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> : '''Siseht''', '''Debozorge-Siseht''', '''De-e-Bozorg''' '''Siseht''', '''Debozorge-Sysakht'''.
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар қисми шарқии [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]], дар ғарби баландкӯҳи Загрос дар баландии 2250 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref name="fallingrain"/>.
== Таърих ==
Ҳангоми ҳафриёт дар қаламрави шаҳр пораҳои сафолакҳо, ки ба ҳазорсолаи II пеш аз милод тааллуқ доранд, пайдо карда шуданд.<ref>[http://www.itto.org/tourismattractions/?sight=512&name=Paaychol+Graveyard%2C+Sisakht+%28Boyer+Ahmad%29 Paaychol Graveyard, Sisakht] {{ref-en}}</ref>
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
qgs3tjbftwdnus11ymxydx9mn0xdj13
Суқ
0
275907
1477720
1349345
2026-06-19T22:01:06Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477720
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Город
| номи тоҷикӣ = Суқ
| номи аслӣ = <big>سوق</big>
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 50
| lat_min = 51
| lat_sec = 31
| lon_min = 27
| lon_sec = 29
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Суқ''' ( {{Lang-fa|سوق}} ) - як шаҳри хурд, дар ҷанубу ғарби [[Эрон]], дар [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]. Он як шаҳри [[Шаҳристони Куҳгилӯя|Шаҳристони Куҳгилӯя аст]]. То [[соли 2006]], шумораи аҳолӣ 5,890 нафар буд <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1314734106&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5205&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=435119045 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}</ref>. Лурҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ дорад, дар мазҳаб, [[Шиа|мусулмонони шиъа]].
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар қисми ғарбии [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]], дар ғарби баландкӯҳи Загрос дар баландии 942 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/05/Suq.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref>.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
ffeuz365n8u31slt987dzd3zlyc1az2
Чаром
0
275909
1477786
1349390
2026-06-20T03:45:00Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477786
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Чаром
| номи аслӣ = <big>چرام</big>
| тасвир = File:شهر چرام.jpg
| кишвар = Эрон
| lat_deg = 30
| lon_deg = 50
| lat_min = 45
| lat_sec = 12
| lon_min = 44
| lon_sec = 37
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Чаром''' <ref>Иран. Справочная карта (масштаб 1:1 250 000). Четвёртое издание — ГУГК СССР, 1986.</ref> ё '''Hengdohshah''' <ref>{{Cite web|url=http://loadmap.net/|title=Топографические карты Генштаба|deadlink=yes|accessdate=2014-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150322203440/http://loadmap.net/|archivedate=2015-03-22}}</ref> ( {{Lang-fa|چرام}} - шаҳр дар ҷанубу [[Эрон]], дар [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]. Он як шаҳри [[Шаҳристони Куҳгилӯя|Шаҳристони Куҳгилӯя аст]]. То [[соли 2006]], шумораи аҳолӣ 11,980 нафар буд <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1314734106&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5205&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-277688 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}</ref> ; Лурҳо дар таркиби миллӣ бартарӣ дорад, дар мазҳаб [[Шиа|мусулмонони шиъа]].
== Ҷуғрофия ==
Шаҳр дар қисми марказии [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]], дар ғарби баландкӯҳи Загрос дар баландии 747 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст <ref name="fallingrain">[http://www.fallingrain.com/world/IR/05/Tal_Gard.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref>.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Акс:سراسر نما چرام.jpg|алт=Манзараи табиати Чаром|марказ|мини|1014x1014пкс|<center> Манзараи табиати Чаром </center>]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
8cktj0t947igi0n5yxl6z254edcm87n
Ородон
0
276109
1477614
1349297
2026-06-19T12:30:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477614
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ородон
| номи аслӣ = آرادان
| кишвар = Эрон
| آرادان = آرادان
}}
'''Ородон''' <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271537 World Gazetteer] {{Бойгонишуда|url=https://archive.today/20130209113528/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1330622881&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-1909&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-271537 |date=2013-02-09 }} {{ref-en}}</ref>({{Lang-fa|آرادان}}, ҳамчунин ба забони румӣ, чун '''Ārādān'''; инчунин '''Ardān''' ва '''Āzādān''') - шаҳр ва пойтахти [[шаҳристони Ородон]], [[устони Симнон]].
Он бо шаҳри қадимаи Чоара (Хувар), ки дар минтақаи таърихии Қумис, ки дар роҳи Роҳи Бузурги Хуросон ҷойгир аст, мувофиқат мекунад.
<br />
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои устони Симнон}}
{{ПБ}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Симнон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
3epg2zwo3ohkaa2mv6f5q4w9a13i0hb
Хош
0
276544
1477775
1256130
2026-06-20T03:33:32Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477775
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хош
|Номи аслӣ=خاش
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Систон ва Балучистон]]
|Аҳолӣ=56,683 ([[2006]])
}}
'''Хош''' ( {{Lang-fa|خاش (Xāŝ)}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Khāsh,''' '''Kavash''' ва '''Kwāsh;''' Ҳамчунин '''Vāsht''' маълуманд) - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Хош]], дар [[Устони Систон ва Балучистон]], дар [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 56,683 нафар, дар 10,176 оила буд.
Аксарияти кулли сокинони шаҳр аз қавми балучҳо ҳастанд, ки [[Забони балучӣ|ба забони Забони балучӣ]], яке аз гӯйишҳои [[Забони порсӣ|забони форсӣ]], маъруф ''ба Систонӣ'' ё Seistani аст, ки ба [[забони дарӣ]] хеле монанд аст, ки ҳамчун забони форсӣ дар Афғонистон маълум аст. Он дар баландии 1400 метр (4596 фут) ҷойгир аст. <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/4/Khash.html Location of Khash - Falling Rain Genomics]</ref>
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Систону Балучистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
1nthcgpyarallvt3qady8nmeskulq9p
Чобаҳор
0
276548
1477788
1256197
2026-06-20T03:47:16Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477788
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|мақом = Шаҳр
|номи тоҷикӣ = Чобаҳор
|номи аслӣ = چابهار
|тасвир = Chabahar_coast.jpg
|кишвар = Эрон
|lat_deg = 29 |lat_min = 29 |lat_sec =
|lon_deg = 60 |lon_min = 52 |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(580000)_region:IR
|CoordScale =
|шакли минтақа = Устон
|минтақа = Устони Систон ва Балучистон
|аҳолӣ = 106,739 <ref name="Statistical Center of Iran">[https://www.amar.org.ir/english Statistical Center of Iran]</ref>
|соли барӯйхатгирӣ = 2016
|этнохороним =
|часовой пояс = +3:30
|DST =
|гуруҳ дар Commons = Nīk Shahr
|сайт =
}}
[[Акс:Chabahar Beach 1.jpg|мини|350px| Манзараи Чобаҳор]]
'''Чобаҳор''' <ref>Иран. Справочная карта (масштаб 1:1 250 000). Четвёртое издание — ГУГК СССР, 1986.</ref>, қаблан '''Бандар-Биҳишти''' ( {{Lang-fa|'''چابهار'''}} - шаҳри бандари дар ҷанубу шарқии [[Эрон]] дар [[Устони Систон ва Балучистон]], воқеъ дар халиҷи Уммон. Маркази маъмурии шаҳристони Чобаҳор. Минтақаи тиҷорати озод. Аҳолӣ - 106,739 <ref name="Statistical Center of Iran">[https://www.amar.org.ir/english Statistical Center of Iran]</ref> нафар (2016), асосан балучӣ ва [[форсҳо]]. Бандари Чобаҳор, ки пас аз [[Бандар Аббос]] бузургтарин дар Эрон [[Бандар Аббос|аст]], инчунин яке аз унсурҳои калидии долони нақлиётии "Шимол-Ҷануб" аст.
== Таърих ва сиёсат ==
Қудратмандтарин давлатҳои мустамликадорӣ ба мисли [[Бритониё]], [[Португалия]] ва [[Испания]] барои зердаст гардондани Чобаҳор мубориза мебурданд. Ёдгории қадимаи қалъаи [[Португалия]] дар теппаи Тис, дар 9 километрии ғарби Чобаҳор (дар даврони Қоҷориён) ва бинои Банглу дар дохили шаҳри муосири Чобаҳор, ки як вақтҳо маркази дахолати ҳукумати [[Бритониё]] буд дар бораи он, шаҳодат медиҳад. Чобаҳор аз замони [[Ҳахоманишиён]] минтақаи муҳимтарини савдо дар тӯли шабакаи баҳрӣ маҳсуб мешуд, ки аз он ҷо молҳои тиҷоратӣ аз Чин, Ҳиндустон ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ба бозорҳои калони Шарқи Наздик оварда мешуданд. Дар ёддоштҳои сафарии худ, сайёҳи венетсиягӣ Марко Поло бандари Чабаҳорро ёдрас мекунад.<ref>[http://russian.irib.ir/tematicheskie-programi/культура/turism-v-irane/item/241817-округ-чабахар Округ Чабахар]</ref>.
Чобаҳор, ки дар чорроҳаи байналмилалии нақлиётӣ байни Шарқ, Ғарб, Ҷануб ва Шимол ҷойгир аст, мавқеи махсуси ҷуғрофиро дорад. Бо дарназардошти мавқеи муҳими сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва стратегии он, Чабаҳор минтақаи озоди савдо ва саноатӣ эълон карда шуд. Ин лоиҳа дар баҳори соли 1991 аз ҷониби Девони Вазирон тасвиб шудааст. Вазифаи татбиқи барномаҳои нав дар Чабаҳор дар масоҳати зиёда аз 14 ҳазор гектар дар доираи як фармони Ҳукумати Эрон дар бораи табдил додани ин минтақа ба як қутби озоди саноатии ҷаҳон ба Созмони Савдои Озод ва Саноати Чабахара гузошта шудааст. Ин вазифа дар доираи як барномаи бистсола таҳия шудааст, ки дар асоси он афзалияти намояндагии минтақа ва потенсиали он дар соҳаҳои туризм, саноат ва тиҷорат буд. Дар айни замон, Чобаҳор як нуктаи асосии рушди шарқи кишвари Эрон, ҳамчун минтақаи тиҷорати озод дониста мешавад ва фаъолияти иқтисодии он ҳамчун заминаи рушди иҷтимоию иқтисодии [[устони Систон ва Балучистон]] ва ҷануби [[устони Хуросон]] таҳрик дода, дар рушди ин ду устон нақши ҳалкунанда дорад. Бо назардошти мавқеи ҷуғрофии худ, шаҳри Чобаҳор дар сатҳи байналмилалӣ аҳамият дорад, илова бар афзалиятҳои назарраси иқтисодӣ дар минтақа, ва аз ин рӯ, ба туфайли сиёсати оқилонаи мақомоти ҶИЭ босуръат рушд мекунад ва дар ояндаи наздик нақши назаррас хоҳад бозид.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
* https://web.archive.org/web/20110722015628/http://www.sb-ostan.ir/DesktopModules/OrgAmar/OrgAmar_813_64.pdf
* http://www.iranchamber.com/people/articles/cultural_anthropology_of_baluchis.php
{{Шаҳрҳои устони Систону Балучистон}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
7hru62ggwdu0zy5386tpkoryawtvady
Раск
0
276554
1477628
1259495
2026-06-19T13:58:17Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477628
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Раск
|Номи аслӣ=راسک
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Систон ва Балучистон]]
|Аҳолӣ=5,670 ([[2016]])
}}
'''Раск''' ( {{Lang-fa|راسک|Rāsk}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Rāsak''' ва '''Rāzk''') — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Сарбоз]], [[Устони Систон ва Балучистон]]<nowiki/>дар [[Эрон]] . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 5,931 нафар дар 1,102 оила буданд.
Раск дар кӯҳҳои Сарбоз ва дар назди дарёи Сарбоз ҷойгир аст. Роҳе, ки тавассути Раск мегузарад, [[Чобаҳор|бандари Чобаҳорро]] ба шабакаи миллии роҳи Эрон мепайвандад.
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
* https://web.archive.org/web/20110722015628/http://www.sb-ostan.ir/DesktopModules/OrgAmar/OrgAmar_813_64.pdf
{{Шаҳрҳои устони Систону Балучистон}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
6wrr7p83vkkpyl28rn9utdyphusjpfy
Фануҷ
0
276555
1477748
1255972
2026-06-19T23:54:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477748
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фануҷ
|Номи аслӣ=فنوج
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Систон ва Балучистон]]
|Аҳолӣ=13,070 ([[2016]])
}}
'''Fanuj''' ( {{Lang-fa|فنوج}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Fanūj''', '''Fannūj''', '''Pannūj''' ва '''Fānich''' ) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Фануҷ]], [[Устони Систон ва Балучистон|Устони Систон ва Балучистони]] [[Эрон|Эрон аст]]. Дар барӯйхатгирии соли 2016, шумораи аҳолии он 13,070 нафар буд.
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
* https://web.archive.org/web/20110722015628/http://www.sb-ostan.ir/DesktopModules/OrgAmar/OrgAmar_813_64.pdf
{{Шаҳрҳои устони Систону Балучистон}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
df6me2t9ti3p1i4tjo3pc56ncf9wex0
Ҳирот (Эрон)
0
276655
1477844
1341063
2026-06-20T06:55:23Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477844
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҳирот
| номи аслӣ = هرات
| кишвар = Эрон
}} '''Ҳирот''' ({{Lang-fa|هرات}}) инчунин, '''Бурди Ҳирот''' ({{Lang-fa|بورد هِرات}}); инчунин, '''Ҳироти Хурра'''; пештар, '''Тоҷобод''' ва '''Тоҷободи Ҳирот)''' — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Хотам]], [[Устони Язд]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он дар 10,795, дар 2,751 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Язд}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
dtq2pgqkc2n7go0waqs4d6vcgrrzyxo
Сароён
0
276864
1477691
1259725
2026-06-19T20:32:03Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477691
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Сароён''' ( {{Lang-fa|سرايان}}, ҳамчунин ба забони румӣ бо номи '''Sarāyān''', '''Sarā’īān''' ва '''Sīryān навишта шудааст)''' - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Сароён|Шаҳристони Сароён,]] Устони Хуросони Ҷанубӣ воқеъ дар [[Эрон|Эрон аст]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 11,098 нафар, дар 2,933 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
hkdtmxz4escviaji0ib3i7wbhqhzrbl
Сарбеша
0
276869
1477684
1259709
2026-06-19T20:19:13Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477684
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Сарбеша''' ( {{Lang-fa|سربيشه}}, ҳамчунин ба забони румӣ бо номи '''Sarbīsheh''' ва '''Sar-bice)''' - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Сарбеша]], [[Устони Хуросони Ҷанубӣ|устони Хуросони ҷанубӣ]], воқеъ дар [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 6,141, дар 1553 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
irs2kozu4alk4ktar95nonxwbf6lqrt
Табас
0
276870
1477721
1255739
2026-06-19T22:05:54Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477721
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Табас''' ( {{Lang-fa|طبس}} , инчунин ба забони румӣ чун'''Ṭabas тарҷума шудааст''' ; қаблан '''Golshan''', - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Табас|Шаҳристони Табас,]] [[Устони Хуросони Ҷанубӣ]], воқеъ дар [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2011, шумораи аҳолии он 35,150 нафар дар 9,903 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
6bfjxm6c1n3er5mm7r3sadzsdsl9243
Хусф
0
276871
1477782
1256161
2026-06-20T03:43:07Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477782
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Хусф''' ( {{Lang-fa|خوسف}} , ҳамчунин ба забони румӣ бо номи '''Khūsf''' ва '''Khoosaf ''' навишта шудааст) - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Хусф]], дар [[Устони Хуросони Ҷанубӣ|устони Хуросони ҷанубӣ]], воқеъ дар [[ Эрон]]. Дар барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии он 3,186, дар 929 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
fb26vdu0plx4d0hibnjf08h1r5yzvb8
Ҳоҷиобод (Ирон)
0
276872
1477846
1281940
2026-06-20T07:13:52Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477846
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Ҳоҷӣобод''' ( {{Lang-fa|حاجي آباد}} ҳамчунин ба забони румӣ бо номи '''Ḩājjīābād''' ва '''Hājīābād;''' Ҳамчунин '''Hajābād''' маълуманд) - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Зеркӯҳ]] , [[Устони Хуросони Ҷанубӣ|устони Хуросони ҷанубӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 4,333 нафарро ташкил дод, ки дар 1026 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони ҷанубӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
irhkw2r3piacpt3s183k8oz7b1kb2qt
Халилобод
0
277053
1477768
1368657
2026-06-20T03:19:37Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477768
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Халилобод''' ({{Lang-fa|خلیلآباد}}) — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 8,409 нафар, дар 2324 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
gbniosna6ouolj2t0y1minwo1i1pkfd
Хоф
0
277055
1477774
1256129
2026-06-20T03:33:26Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477774
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Хоф''' ( {{Lang-fa|خواف}} — шаҳрест дар [[устони Хуросони разавӣ]], [[Эрон]] аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли дар соли 2006, 21,160 нафар , дар 4,924 оила буд. Он дар роҳи сохтмони роҳи оҳани [[Машҳад]] - [[Ҳирот]] бо Вентура Костразиони (Италия) ҷойгир аст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
9tt4mox231ihb1ddrmp5gbe6kjv13yz
Раштхор
0
277065
1477633
1259510
2026-06-19T14:05:01Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477633
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Раштхор
| номи аслӣ = رشتخوار
| кишвар = Эрон
}}
'''Раштхор''' ( {{Lang-fa|رشتخوار}}; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Rashtkhvār,''' '''Roshtkhvār,''' '''Roshtehkhvār''' ва '''Roshtkhār;''' инчунин бо номи '''Rash Khar''', '''Rashkhvān''', '''Roshkhvār''' ва '''Rūshkār''' маълум аст). — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Раштxор]] дар [[Устони Хуросони Разавӣ]], воқеъ дар
[[Эрон ]] аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 5,123 нафар, дар 1,278 оила будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
l92342zxzu0abxz1y4mvajn5oq1ci4d
Файзобод (Эрон)
0
277066
1477746
1255942
2026-06-19T23:44:14Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477746
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Файзобод''' ( {{Lang-fa|فيض آباد}} шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Маҳ Валот]], дар [[Устони Хуросони Разавӣ]], воқеъ дар [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи он 14,721 нафар, дар 3,827 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
shhc6j44szxwys8gpo621u8hj6fa0jj
Форуҷ
0
277070
1477764
1256068
2026-06-20T01:19:38Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477764
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Форуҷ''' ( {{Lang-fa|فاروج}} Ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Fārij''' маълуманд) шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Форуҷ]], дар [[Устони Хуросони Шимолӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 10,039 нафар дар 2639 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Хуросони шимолӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони шимолӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
jkf7ob1fqtj60bjwtaciotzu9jjs5s4
Фирӯзобод (Луристон)
0
277085
1477762
1256057
2026-06-20T01:12:56Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477762
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Фирӯзобод''' ( {{Lang-fa|فيروزآباد}} ''')''' шаҳри ва пойтахти [[Шаҳристони Силсила]], [[Устони Луристон|Устони Луристони]], [[Эрон]] аст . Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 2 857 нафар, дар 614 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Луристон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
rf473l82snubx7asr5w0i16qa0v0ejn
Сароби Давреҳ
0
277086
1477689
1259722
2026-06-19T20:31:58Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477689
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Сароби Давреҳ''' ( {{Lang-fa|سراب دوره}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Sarāb-д Dowreh,''' '''Sarāb Dowrah,''' '''Sarāb Dowreh''' ва '''Sarāb-д Оё Rah;''' низ '''Sarāb Darreh''' ва '''Sarāb Doreh)''' маълум аст шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Давреҳ, [[Устони Луристон]]<nowiki/>и [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 1312 нафар, дар 326 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Луристон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Луристон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ptpvmby7y22ssfg60s6top861ixjr11
Фаррохшаҳр
0
277253
1477752
1260140
2026-06-20T00:00:38Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477752
wikitext
text/x-wiki
{{МА
|Номи тоҷикӣ=Фаррохшаҳр
| lat_deg = 32
| lon_deg = 50
| lat_min = 16
| lat_sec = 22
| lon_min = 58
| lon_sec = 56
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
[[Акс:نمایی از فرخ شهر.jpg|300px|Numbered map of provinces]]
'''Фарроҳшаҳр''' ( {{Lang-fa|فرخ شهر}} ) - шаҳр дар ҷанубу ғарби [[Эрон]], дар [[Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]. Он қисми [[Шаҳристони Шаҳрикурд]] аст. То [[Соли 2006|соли 2006]] шумораи аҳолӣ 28,920 нафар буд <ref>[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1314123955&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-5020&srt=1npn&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=440195098 World Gazetteer]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}</ref>; Дар таркиби миллӣ [[форсҳо]] бартарӣ доранд.
Номҳои дигарӣ маҳал <ref>[http://www.fallingrain.com/world/IR/03/Farrokhshahr.html Физико-географические данные] {{ref-en}}</ref> :Қаҳофрох ( ''Qahofrokh'' ), Қеҳфарух ( ''Qehfarukh''), Қаҳферох ( ''Qahferokh''), Қатарох ( ''Qatarokh'').
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
[[Гурӯҳ:Марказҳои устонҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
j4vy84eqhqtwjnfzjz6wce7qu1vxtjc
Суриён
0
277376
1477718
1255703
2026-06-19T21:56:53Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477718
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Суриён
| номи аслӣ = سوریان
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Суриён''' (форсӣ: سوریان, инчунин ба забони румӣ; қаблан Баванат (форсӣ: بوانات; инчунин ҳамчун Bavānāt ва Bawānāt) — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Бавонот]] дар [[Устони Форс]]и [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, аҳолӣ 9,645 нафардар 2,638 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Фарс}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
08wc8oaoh95avnoqtljy6jdvfkjuwko
Орон ва Бедгул
0
277391
1477615
1308858
2026-06-19T12:30:08Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477615
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Орон ва Бедгул
}}
'''Орон ва Бедгул''' ({{Lang-fa|آران و بيدگل}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Ārān va Bīdgol''' ва '''Ārān-o-Bīd Gol''' аст) — шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Орон ва Бедгул]] дар [[Устони Исфаҳон]]и [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии аҳолии соли 2006, шумораи аҳолии он 55,551 нафар, дар 15,556 оила буд. Ин яке аз шаҳрҳои биёбони бостонии вилоят, дар наздикии [[Кошон]] (тақрибан 5 км) аст.
'''Орон''' (форсӣ: آران, ҳамчунин '''Ārān''' ва '''Arūn''') тавре аз номи хеш бармеояд, ин ду шаҳри омехтаи аҳолинишин (инчунин '''Бедгул'''), ки собиқ алоҳида буданд.
== Нигоришот ==
<gallery>
Акс:تصاویر کویر مرنجاب در حوالی شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان 02.jpg|<nowiki> </nowiki>Биёбони Аран ва Бидгол
Акс:تصاویر کویر مرنجاب در حوالی شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان 19.jpg|<nowiki> </nowiki>Aran va bidgol намак кӯли
Акс:Aran va bidgol desert scenery.jpg| Манзараи биёбони Aran va bidgol ҷозибаи сайёҳӣ мебошад
</gallery>
== Инчунин нигаред ==
* [[Эрон]]
* [[Кошон]]
* [[Устони Исфаҳон]]
* [[Таърихи Эрон]]
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
j74bs397226f0grg0zzky0bi376bsbl
Тирон
0
277409
1477731
1255829
2026-06-19T22:52:17Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477731
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
'''Тирон''' ( {{Lang-fa|تيران}}, инчунин ба забони румӣ чун '''Tīrān'''; Ҳамчунин '''Tihrān''' ва '''Tirūn''' маълуманд) - шаҳри ва пойтахти [[Шаҳристони Тирон ва Карван]], [[Устони Исфаҳон]]<nowiki/>и, [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 15,673 нафар, дар 4,431 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
3evoo57zkxuky7uwfqjkyumrmrwdley
Чодигон
0
277411
1477789
1256198
2026-06-20T03:47:17Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477789
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
'''Чодигон''' ( {{Lang-fa|چادگان}} , инчунин ба забони румӣ чун '''Chādegān''' ва '''Chādgān;''' низ '''Chadgūn''' ва '''Chadūgān)''' маълум аст - шаҳр ва пойтахти [[Шаҳристони Чодигон]], дар ғарби [[Устони Исфаҳон]]и, [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 7,037 нафар, дар 1,872 оила буд.
== Сарбанд ва обанбор ==
Обанбори Чодигон дар дарёи Заяндех Руд калонтарин дар [[устони Исфаҳон]] мебошад. Он соли 1972 дар асоси Сарбанди Заядеҳ таъсис ёфтааст. Сарбанди мазкур дар ибтидои ҳукмронии Шоҳ Аббос, сипас бо номи [[Аббоси I|Шоҳ Аббоси I]], подшоҳи бонуфузи сулолаи [[Сафавиён|Сафавӣ]] номида шуда буд, аммо он пас аз [[Инқилоби Эрон|инқилоби исломӣ дар Эрон]] дар соли 1979 ба Заядеҳ иваз карда шуд. Аз соли 1972, обанбори Чодигон ба пешгирии обхезии мавсимии дарёи Заядеҳ кумак мекард.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Исфаҳон]]
fo7igwmolpev8ihse6t12e6162wbmpv
Қалъаи Ганҷ
0
279121
1477825
1256694
2026-06-20T05:48:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477825
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Қалъаи Ганҷ
| тасвир = File:میدان ولی عصر - قلعه گنج.JPG
}} '''Қалъаи Ганҷ''' ( {{Lang-fa|قلعه گنج}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Qal'eh Ganj''' ва '''Qal'eh-шумо Ganj;''' Ҳамчунин '''Ghal'eh Ganj,''' '''Kalāteh-i-Ganj,''' '''Kalāteh-ye Ganj,''' ва '''Moḩammadābād)''' маълум аст, — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Кӯҳбинон|Шаҳристони Қалъаи Ганҷ]], ки дар [[Устони Кирмон]]и, [[Эрон]] воқеъ аст. Дар саршумории соли 2016, шумораи аҳолии он 13,169 дар 3638 оила буд.
== Таърих ==
Таҳқиқот дар бораи таърихи ин шаҳр хеле душвор ва драмавӣ аст. Пайдоиши шаҳр ба давраи пеш аз тамаддуни ислом ва то мелод тааллуқ дорад, ки намунаҳои боёфтҳои ҳафриёт дар ин шаҳр, нишон медиҳад. Бозёфтҳо аз ин тамаддуни бостонӣ нишон медиҳанд, ки таърихи пайдоиши шаҳр беш аз 5000 сол дорад. Алҳол мардуме, ки дар ин шаҳр зиндагӣ мекунанд, [[форсҳо]], балучҳо, [[арабҳо]], [[бахтиёриҳо]] ва афро-эрониён мебошанд.
== Забон ==
Забони маҳаллии сокинони Қалъаи Ганҷ бо Башкардӣ ва яке аз навъҳои гурӯҳи забонҳои Гармсирӣ, ки идомаи лаҳҷаҳои ба ҳам наздик аст, аз водии дарёи Ҳалилруд дар шимол то гулӯгоҳи Ҳурмуз дар ҷануб иртибот дорад.<ref>Habib Borjian, “KERMAN xvi. LANGUAGES,” ''[[Encyclopædia Iranica]]'', XVI/3, pp. 301-315, available online at http://www.iranicaonline.org/articles/kerman-16-languages</ref>
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
ca0qme0dl2rou2qirbeuxezqeyh585c
Орзуия
0
279128
1477613
1315426
2026-06-19T12:23:33Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477613
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Орзуиё
| номи аслӣ = ارزوئيه
| кишвар = Эрон
}}
'''Орзуия''' ({{Lang-fa|ارزوئيه}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Arzū'īyeh,''' '''Arzoo’eyeh,''' '''Orzū'īyeh,''' '''<nowiki/>'Orsū'īyeh''' ва '''Ozū'īyeh;''' инчунин бо номи '''Ārzū''') — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Орзуия]] дар [[устони Кирмон]]и [[Эрон|Эрон аст]]. Тибқи саршумории соли 2016, аҳолии он дар 6,868 нафар, дар 1286 оила буд.
== Таърих ==
Он то соли 1997 бахше аз [[Шаҳристони Бофт]] буд ва баъд аз ҷудо ва мустаҳкам кардани [[Шаҳристони Орзуия]] ва шомили баъзе аз деҳаҳо ба монанди Шаҳмарон, пойтахти [[Шаҳристони Орзуия]] шуд.<ref name="Research Center">{{Cite web|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/117679|title=Shahmaran village in Baft County in Kerman Province has became to Arzouye City.|website=Islamic Parliament Research Center of The Islamic Republic of Iran|accessdate=17 August 2019|archivedate=2019-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190817143644/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/117679}}</ref>
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
4n64xturoxkjoqtsez0romymmvvequg
Робар
0
279130
1477635
1259552
2026-06-19T14:25:36Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477635
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Робар
| номи аслӣ = رابر
| кишвар = Эрон
}}
'''Рабор''' ( {{Lang-fa|رابر}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Rābor''' ва '''Raber;''' низ '''Rābur''' ва '''Rāhbur)''' маълум аст) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Робор|Шаҳристони Рабор]], [[Устони Кирмон]]<nowiki/>и, [[Эрон]] аст. Тибқи саршумории соли 2006, аҳолии он 12,386 нафар, дар 2 734 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
4eb57gxz8y0pf1gioq8dtfs9ddrz5ix
Рудбар
0
279132
1477646
1259587
2026-06-19T14:45:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477646
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Рудбар
| номи аслӣ = رودبار
| кишвар = Эрон
}} '''Рудбар''' ( {{Lang-fa|رودبار}} ) — шаҳри ва маркази [[Шаҳристони Рудбари Ҷануби]], [[Устони Кирмон]]<nowiki/>и [[Эрон]]. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 8,275 нафар, дар 1677 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
sh112zxfdpf23owdyxdnh1czk5fl082
Фарёб
0
279133
1477753
1255987
2026-06-20T00:04:34Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477753
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Фарёб
| номи аслӣ = فارياب
| кишвар = Эрон
}} '''Фарёб''' ( {{Lang-fa|فارياب}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Fāryāb,''' '''Fārīāb''' ва '''Fariyab;''' Ҳамчунин '''Pārīāb,''' '''Paryāb,''' '''Pāy Āb,''' ва '''Shahmorādi-ye Fāryāb)''' маълум — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Фарёб]], [[Устони Кирмон]]<nowiki/>и, [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии 2006 аҳолии он 4,508 нафар, 971 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
pe36pa4xjegfmfe48fkpohldxt3q392
Фаҳраҷ
0
279134
1477755
1256010
2026-06-20T00:08:13Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477755
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Фаҳраҷ
| номи аслӣ = فهرج
| кишвар = Эрон
}} '''Фаҳраҷ''' ( {{Lang-fa|فهرج}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Fahrej'''), қаблан '''Нармошир''' ва '''Эроншаҳр''' ( {{Lang|fa|ایرانشهر}} ) ном дошт, — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Фаҳраҷ]], [[Устони Кирмон]]<nowiki/>и, [[Эрон|Эрон аст]]. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 6105 нафар, дар 1428 оила буд.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
tnd9kleauiejhi1dp05ododocyz7xj7
Ҷаъфария
0
279169
1477854
1256885
2026-06-20T07:38:00Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477854
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҷаъфария
| номи аслӣ = جعفريه
| кишвар = Эрон
}}
'''Ҷаъфария''' ё '''Ҷаъфарие''' ( {{Lang-fa|جعفريه}} ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Ja'farīyeh;''' пештар, '''Jafarabad''' ( {{Lang-fa|جعفر آباد}} ), инчунин '''Ja'farābād''' ) — шаҳр ва маркази бахши Ҷаъфаробод, [[Шаҳристони Қум]] дар [[Устони Қум|Устони Қуми]] Эрон аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 6,635 нафар дар 1515 оила, буд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Қум}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қум]]
hmwclus9hoz65d3v5ydn8v8on0d4tow
Қанавот
0
279172
1477828
1256700
2026-06-20T05:51:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477828
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Қанавот
| номи аслӣ = قنوات
| кишвар = Эрон
}}
'''Қанавот''' ( {{Lang-fa|قنوات}}) — шаҳр ва маркази бахши Марказии, [[Шаҳристони Қум]] дар [[Устони Қум|Устони Қуми]] Эрон аст. Тибқи саршумории соли 2006, аҳолии он 7693 нафар, дар 1887 оила буд. Он дар канори роҳи № 7, тақрибан 10 километр дар ҷанубу шарқи [[Қум]] воқеъ аст.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Қум}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қум]]
fn3dv61775jbob1z13egqxpvkbabxs2
Салафчегон
0
279173
1477676
1259672
2026-06-19T19:58:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477676
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Салафчегон
| номи аслӣ = سلفچگان
| кишвар = Эрон
}}
'''Салафчегон''' ( {{Lang-fa|سلفچگان}}; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Salafchagan;''' ҳамчунин '''Salafcheqān,''' '''Sarafchekān,''' '''Sarafjagān''' ва '''Sarafjakan''' маълум аст) — шаҳр ва маркази бахши Салафчегон, [[Шаҳристони Қум]] дар [[Устони Қум|Устони Қуми]] Эрон аст. Дар барӯйхатгирии 2006 аҳолии он 707 нафар дар 211 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Қум}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Қум]]
lv9b1mz9pc99lvf515r34n064ysk6ol
Равонсар
0
279232
1477626
1353081
2026-06-19T13:48:32Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477626
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Равонсар''' ( {{Lang-fa|روانسر}} ; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Ravānsar''' ва '''Rawānsīr)''' - шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Равонсар]],[[Устони Кирмоншоҳ]]<nowiki/>и, [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии 2006 аҳолии он дар 3838 оила 16383 нафарро ташкил медод.
Чашмаи Равансар чашмаи азим, ки дар шаҳри Равансар воқеъ аст. Масоҳати атрофи Равансар карстификатсия шудааст, оби зеризаминии карстӣ дар чашмаҳои гуногун, ба монанди чашмаи ҳомонимии Равансар, ки барои таъминоти оби нӯшокӣ ва ҳамчун манбаи асосии дарёи Қара Су хеле муҳим аст.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">истинод лозим аст</span></nowiki>'' ]</sup>
== Бостоншиносӣ ==
Равонсар мавзеъҳои муҳими таърихӣ дорад ва аз ин ҷиҳат дар бостоншиносии Эрони ғарбӣ мавқеи хоса дорад. Аввалин далелҳои истиқомати одамон дар атрофи Равансар ба давраи палеолити миёна, ки то охири давраи яхбандӣ идома меёбад (ҳадди аққал аз тақрибан 50,000 сол то 12,000 сол қабл), ки боқимондаҳои он дар ғорҳои Колиан ва Ҷаврӣ, инчунин дарёи Гароб (Ави Хер).<ref>Biglari, F., Taheri, K. 2000. The discovery of Upper Paleolithic remains at Mar Kulian and Mar Dalan caves, Rawansar. In: Taheri, K. (Ed.), Essays on the Archaeology, Geology, and Culture of Rawansar Area, Kermanshah. Taq-e Bostan Publications, pp. 7-27 (In Persian).</ref> Кашфиёти дигари муҳим дар ин минтақа дандони молярии фил аст, ки аз давраи плейстосен бармеояд ва дар наздикии Равансар кашф шудааст. Боз як макони муҳими бостоншиносӣ теппаи Мусаӣ ва ду теппаи хурдтари он мебошад, ки он аз охири давраи неолит (тақрибан 8000 сол пеш мелод) маскун аст.
'''Мавзеъҳои асосии бостонӣ'''
* Кӯрҳои Мусаӣ, (аз охири асри неолит - тақрибан 8000 сол пеш аз мелод - то давраи ислом)
* Ғори Колиан ва Ҷаврӣ (аз давраи палеолити миёна - тақрибан 50 ҳазор сол пеш аз мелод - то охири давраи эпиалеолит - тақрибан 12 ҳазор сол пеш мелод)
* Мақбараи сангтарошии "Кошк" (давраи Ҳахоманишиён)
* Кони Ваян (давраи Парфия)
* Қабристони исломӣ (давраи Сафавӣ ва Қоҷор)
== Инчунин нигаред ==
* Деҳме Равансар
* Хонилеҳ, Кирмоншоҳ
* Қабилаи Ҷафф
* Ардалан
* [[Ҷавонрӯд|Ҷавонруд]]
* [[Пова|Павеҳ]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{Cite book|first=K|last=Taheri|author-link=|year=2000|title=Essays on the Archaeology, Geology, Geography, and Culture of Rawansar Area.|chapter=|editor-last=taheri.kamal|others=|edition=|pages=|publisher=Taq-e Bostan Publications|location=Kermanshah|isbn=964-5551-79-X|url=}}
== Сарчашмаҳо ==
* https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
lc8ff0fs4lcm61j2m6tbb02vgqohhlc
Тозеҳобод
0
279236
1477732
1307248
2026-06-19T22:52:55Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477732
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Тозеҳобод''' ( {{Lang-fa|تازهآباد}}; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Tāzehābād)''' — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Сaлоси Бобоҷонӣ]], [[Устони Кирмоншоҳ]]<nowiki/>и, [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 7479 нафар, дар 1661 оила буд.
Забони гуфтугӯӣ дар шаҳр [[Забони курдӣ|курдӣ аст]], аммо забоне, ки дар мактабҳо ва идораҳо истифода мешавад, [[Забони порсӣ|форсӣ аст]], зеро забони расмии [[Эрон|Эрон аст,]] ки ба он тақрибан ҳама сокинони шаҳр озодона суҳбат мекунанд.
== Сарчашмаҳо ==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}
{{Эрон-ҷуғ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ]]
a212f1a89hpouggilznkcp6je20uioj
Тақсимоти маъмурии Туркманистон
0
279551
1477727
1349380
2026-06-19T22:27:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477727
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:TurkmenistanNumbered.png|рост|мини|250x250пкс|Вилоятҳои Туркманистон: 1. Ахал 2.Балкан 3.Дашоғуз 4. Лебап 5. Марий]]
== Қонунгузорӣ ==
Сохти муосири маъмурию ҳудудии [[Туркманистон]]ро қонун "Дар бораи тартиби ҳалли масъалаҳои сохтори маъмурию ҳудудии Туркманистон, таъйин кардани номҳо ва тағйири номи корхонаҳо, ташкилотҳо, муассисаҳо ва дигар объектҳои давлатӣ", ки 18 апрели соли 2009 қабул шудааст, муайян мекунад <ref>{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/_ru/laws/?laws=01fa |title=Закон Туркменистана от 18 апреля 2009 года «О порядке решения вопросов административно-территориального устройства Туркменистана, присвоения наименований и переименования государственных предприятий, организаций, учреждений и других объектов» |accessdate=2012-08-05 |archivedate=2012-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614082154/http://www.turkmenistan.gov.tm/_ru/laws/?laws=01fa }}</ref>. Қонун ба муқаррароти Конститутсияи 2008 Туркманистон асос ёфта, сохтори маъмурию ҳудудии кишвар, тартиби ташкил ва барҳам додани воҳидҳои маъмурию ҳудудӣ, таъйин ва тағир додани номҳо ва тағирот дар марзҳои онҳоро муайян мекунад. Тибқи ин қонун, масъалаҳои сохтори маъмурию ҳудудиро Маҷлиси Туркманистон бо пешниҳоди Кабинети Вазирони Туркманистон ҳал мекунад.
== Сохтор ==
Тибқи Қонуни 18 апрели соли 2009 маҳалҳои аҳолинишини Туркманистон ба шаҳрӣ (шаҳрҳо ва рустоҳо) ва деҳотӣ (деҳот) тақсим карда мешаванд. Дар Туркманистон (маълумот то 1 октябри соли 2018) 51 шаҳре, ки ба се категорияи маъмурӣ мансубанд, 62 деҳа ва 1717 деҳа вуҷуд дорад <ref name="АТД">{{Cite web |url=http://stat.gov.tm/ru/ba-sahypa/administrativno-territorialnoebr-delenie-turkmenistana/ |title=Административно-территориальное деление Туркменистана |accessdate=2020-09-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200106205053/http://www.stat.gov.tm/ru/ba-sahypa/administrativno-territorialnoebr-delenie-turkmenistana/ |archivedate=2020-01-06 }}</ref>.
Аз ҷиҳати маъмурӣ, Туркманистон аз вилоятҳо, этрапҳо, генгешликҳо ва маҳалҳои аҳолинишини панҷ категорияи маъмурӣ иборат аст (маълумот то 1 октябри соли 2018):
* вилоятҳо (5);
* шаҳрҳое, ки ҳуқуқи вилоят доранд (шаҳрҳое, ки шумораи аҳолиашон аз 500 ҳазор нафар зиёд аст; дар асл танҳо [[Ашқобод]] );
* этрапҳо (43 дар вилоятҳо ва 6 дар шаҳрҳо);
* шаҳрҳои дорои ҳуқуқи этрап (шаҳрҳое, ки шумораи аҳолиашон аз 30 ҳазор нафар зиёд аст; 11 шаҳр мавҷуд аст);
* шаҳрҳо дар этрап (ин категория метавонад шаҳракҳои аҳолиро аз 8 ҳазор нафар зиёд дохил кунад, инчунин шаҳракҳои умедбахши шумораи камтартари аҳолиро дар бар гирад, ки дар он корхонаҳои саноатӣ ҷойгиранд, хоҷагии манзилию коммуналӣ рушд ёбад, шабакаи муассисаҳои иҷтимоӣ-фарҳангӣ ва ташкилотҳои савдо ва хонавода мавҷуданд ; дар ин категория 39 шаҳр мавҷуд аст);
* шаҳракҳои русто (ба ин категория деҳаҳои дорои шумораи аҳолӣ аз 2 ҳазор нафар зиёдтар, инчунин деҳаҳои умедбахши аҳолии камтар, ки ба сатҳи муайяни ободонӣ расидаанд, ки дар ҳудуди он корхонаҳо ва ташкилотҳо ҷойгиранд, истгоҳҳои роҳи оҳан, иншооти гидротехникӣ, санаторияҳо ва дигар муассисаҳои тиббӣ дохил мешаванд дохил аст; дар Туркманистон 62 русто мавҷуд аст);
* генгешликҳо (504; генгешлик аз ҳудуди як ё якчанд деҳа ташкил карда мешавад);
* деҳаҳо (ин категория шаҳракҳоеро дар бар мегирад, ки шумораи аҳолиашон аз 50 нафар зиёдтар аст ва аҳолии доимӣ хосанд; дар Туркманистон 1717 деҳа мавҷуд аст).
{| class="wikitable"
!№
!Номи<br /><br />русӣ
!Номи<br /><br />туркманӣ
!Маркази-<br /><br />маъмурӣ<br />
!Аҳолӣ,<br /><br />наф. ([[Соли 2005|2005]])
!Масоҳат,<br /><br />км²
!Зичии аҳолӣ,<br /><br />наф./км²
!Миқдори<br /><br />ноҳияҳо<br /><br />(этрапҳо)
!Миқдори<br /><br />шаҳрҳо
!Миқдори<br /><br />шаҳракҳои деҳот
!Миқдори<br /><br />генгеш-<br /><br />ликҳо
!Миқдори<br /><br />маҳаллаҳои<br /><br />аҳолинишини<br /><br />деҳотӣ
|- class="shadow"
|1
|[[Ашқобод]]
|Aşgabat<br /><br />şäheri
|
| align="right" |871 500
| align="right" |470
| align="right" |1854,26
| align="right" |4<br /><br />(ноҳияҳои<br /><br />шаҳр)
|1
| -
| -
| -
|-
|2
|[[Вилояти Аҳал]]
|Ahal<br /><br />welaýaty
|Аннау
| align="right" |939 700
| align="right" |97 160
| align="right" |9,67
| align="right" |7
|8
|10
|89
|235
|-
|3
|[[Вилояти Балкан]]
|Balkan<br /><br />welaýaty
|Балканабат
| align="right" |553 500
| align="right" |139 270
| align="right" |3,97
| align="right" |6<br /><br />(боз<br /><br /> 2-то дар ш. Туркманбошӣ)
|10
|13
|33
|112
|-
|4
|[[Вилояти Дашогуз]]
|Daşoguz<br /><br />welaýaty
|Дашогуз
| align="right" |1 370 400
| align="right" |73 430
| align="right" |18,66
| align="right" |9
|9
|1
|134
|612
|-
|5
|[[Вилояти Лебап]]
|Lebap<br /><br />welaýaty
|Туркменабат
| align="right" |1 334 500
| align="right" |93 730
| align="right" |14,24
| align="right" |10
|15
|24
|105
|429
|-
|6
|[[Вилояти Марв]]
|Mary<br /><br />welaýaty
|Мары
| align="right" |1 480 400
| align="right" |87 150
| align="right" |16,99
| align="right" |11
|8
|14
|143
|329
|- style="background: #CCC;"
|
|Дар умум
|
|
| align="right" |6 550 000
| align="right" |491 210
| align="right" |13,33
| align="right" |43<br /><br />(боз<br /><br />6-то дар шаҳрҳо)
|51
|62
|504
|1717
|}
== Таърих ==
=== Давраи Шӯравӣ ===
[[Акс:Central_Asia_1900-ru.svg|мини|200x200пкс|Моликияти Осиёи Миёнаи Русия дар ибтидои асри ХХ]]
Дар [[соли 1917]] қаламрави [[Туркманистон]]и муосир қисми минтақаи [[Ашқобод|Закаспий]] (пойтахт [[Ашқобод|Асхобод]] ) ва [[аморати Бухоро]] буд. Соли [[Соли 1919|1919]] [[Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Туркистон|Республикаи Советии Федеративии Туркистон]] бо марказаш дар [[Тошканд]] ташкил ёфт, ки қисми зиёди Туркманистонро дар бар мегирифт. Худи Туркманистон, ҳамчун як воҳиди маъмурии ҷудогона, дар [[соли 1921]] дар шакли минтақаи Туркманистон тақсим карда шуд. Пас аз барҳам хӯрдани ҶХШ-и Бухоро дар [[соли 1924]], минтақаҳои ғарбии он бо вилояти Туркманистон дар ҳайати ҶШС Туркманистон ҳамроҳ карда шуданд.
ҶШС Туркманистон аслан ба ноҳияҳо тақсим мешуд: Керкин, Ленин (баъдтар - Чорҷӯй), Марв, Полторатский (баъдтар - Ашқобод) ва Ташауз. Дар [[соли 1939]] тақсимоти минтақавӣ ҷорӣ карда шуд:
* Вилояти Ашқобод
* Вилояти Красноводск
* Вилояти Марям
* Минтақаи Ташауз
* Вилояти Чарҷоу
Соли [[Соли 1943|1943]] аз як қисми минтақаи Чарҷоу вилояти Керкин ташкил карда шуд, ки он то [[соли 1947]] вуҷуд дошт. Худи ҳамон сол вилояти Красноводск барҳам дода шуд, ноҳияҳо ба вилояти Ашқобод дода шуданд.
Дар [[соли 1952]] вилояти Красноводск барқарор карда шуд, аммо дар [[соли 1955]] он дубора барҳам дода шуд ва ноҳияҳо дубора ба вилояти Ашқобод гузаштанд.
Дар [[соли 1959]] вилояти Ашқобод барҳам дода шуд. Ноҳияҳои Кировский, Серахский ва Теженский ба вилояти Марий, ноҳияҳои боқимонда ба тобеи мустақими ҷумҳурӣ гузаштанд.
Дар [[Соли 1900|соли 1963]] вилоятҳои Мари, Ташауз ва Чарҷоу барҳам дода шуданд, баъзе ноҳияҳо барҳам дода шуданд, ноҳияҳои боқимондаи вилоятҳо ба тобеияти мустақими ҷумҳуриявӣ гузаронида шуданд. Ҳамин тариқ, аз соли 1963 инҷониб Туркманистон танҳо аз минтақаҳои тобеи ҷумҳурӣ иборат буд.
Дар [[соли 1970]] вилоятҳо Марий, Ташауз ва Чарҷоу барқарор карда мешуданд.
Соли [[Соли 1973|1973]] вилоятҳои Ашқобод ва Красноводск низ барқарор карда шуданд, минтақаҳои тобеи ҷумҳурӣ аз байн рафтанд.
Соли [[Соли 1988|1988]] вилоятҳои Ашқобод ва Красноводск дубора барҳам дода шуданд.
Соли [[Соли 1991|1991]] дар қаламрави собиқ вилояти Красноводск вилояти Балкан бо маркази он дар Небит-Даг ташкил карда шуд.
=== Давраи пасошӯравӣ ===
Дар [[соли 1992]], дар қаламрави собиқ вилояти Ашқобод, [[Вилояти Аҳал|вилояти Ахал]] бо пойтахти он аввал дар Ашқобод ва баъдтар дар Аннау, пас аз оғози лоиҳаи Рухобод, дар Рухобод. Вилоятҳои Балкан ва Марий мутаносибан ба [[Вилояти Марв|вилоятҳои]] [[Вилояти Балкан|Балкан]] ва [[Вилояти Марв|Марв иваз карда шуданд]]. Вилояти Ташауз вилояти [[Вилояти Дашогуз|Дашогуз]], Чарҷоу - [[Вилояти Лебап|Лебап]] мешаванд. Шаҳри Ашқобод воҳиди маъмурии ҷудогона аст.
Вилоятҳо ба этрапҳо (ноҳияҳо) ва шаҳрҳои дорои ҳуқуқи этрап тақсим карда мешаванд, ки ба ҳар кадоми онҳо як ҳаким сарварӣ мекунад. Ба этрапҳо шаҳрҳои тобеи маҳаллӣ, шаҳракҳо ва генгешликҳо (иборат аз як ё якчанд деҳа) дохил мешаванд.
== Пайвандҳо ==
* [http://www.geosite.com.ru/pageid-433-1.html Мухтасар дар бораи Туркманистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100403083544/http://geosite.com.ru/pageid-433-1.html |date=2010-04-03 }}
* [https://web.archive.org/web/20060822164754/http://www.strani.ru/st/sng/trk/trk.htm Варақаи боздид аз Туркманистон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Category:Тақсимоти маъмурии Туркманистон]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
2v888vslctztpb3wqugttc1fbg0c36d
Фармаҳин
0
280920
1477751
1255977
2026-06-19T23:58:54Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477751
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Фармаҳин
|Номи аслӣ=فرمهين
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Марказӣ]]
|Аҳолӣ=3,566 ([[2006]])
}}
'''Фармаҳин''' ( {{Lang-fa|فرمهين}} ''')''' — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Фароҳон]], дар [[Устони Марказӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 3,566 нафар дар 1072 оила будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
eokppmstgwit0hu2d467fk2fn4oge7o
Хандоб
0
280921
1477770
1256106
2026-06-20T03:20:37Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477770
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хандоб
|Номи аслӣ=خنداب
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Марказӣ]]
|Аҳолӣ=6,982 ([[2006]])
}}
'''Хандоб''' ( {{Lang-fa|خنداب}} ''')''' — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Хандоб]], дар [[Устони Марказӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 6,982 нафар, дар 1787 оила будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
5mqrvm5ql74mqlc7eptd3j7hmf7b16m
Шемирон
0
280922
1477805
1331675
2026-06-20T04:17:10Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477805
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Шемирон
| номи аслӣ = شمیران
| тасвир = 971009-AVAN-NorthView.jpg
| кишвар = Эрон
}}
[[Акс:Shemiran.jpg|рост|мини|чап|Хиёбони Шариатӣ дар шаҳри Шемирон, устони Теҳрони, Эрон]]
'''Шемирон''' ({{Lang-fa|شمیران}}, маъруф ба '''Шемиронот''' {{Lang-fa|شمیرانات}}) — шаҳр ва маркази [[шаҳристони Шемиронот]]и [[устони Теҳрон]]и [[Эрон]] аст.
Шемирон дар нишебиҳои кӯҳи [[Албурз]] ҷойгир аст ва иқлими мувофиқи мӯътадил дорад. Шемирон боғҳои хуби обод дорад ва дар он сарватмандтарин табақаи ҷомеаи [[Эрон]] истиқомат мекунанд. Аксари сафоратхонаҳои хориҷӣ ва Ярмаркаи байналмилалии Теҳрон дар Шемирон ҷойгиранд.
== Ном ==
Калимаи ''Shemiran'' ё ''Shemran'' аз [[забони арабӣ]] дар шакли калимаи ''Chamran'', иборат аз ду қисм: «cham» (маънояш «хунук» дар [[Забони авестоӣ|авастоӣ]]; " zama «ё» zem ") + «ran»(маънои «нишеб»). Дар асл «Шемран» ба маънои «ҷои хунук» ё «нишеби сард» омадааст.
== Ҳамсоягӣ ==
* Дараобод
* Аҷоуданиё
* Ағдасие
* Фармоние
* Камрание
* Ниаваран
* Ҷамаран
* Тоҷриш
* Дарбанд
* Зафараниё
* Маҳмудие
* Шаҳраки хурд
* Илоҳие
* Чайтарие
* Веленҷак
* Дараке
* Эвин
* Чолҳақ
* Эхтиёрие
* Дарроусӣ
* Саъодат обод
== Маориф ==
Мактаби итолиёвии ''Pietro Della Valle'', як мактаби байналмилалии итолиёӣ, дар бахши Фармание ҷойгир аст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{эрон-ҷуғ-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Шаҳрҳои устони Гелон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Шимеронот]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
q1mqvpy60088fg57itr9a9ylpw4xnr2
Ҳуранд
0
280925
1477847
1256841
2026-06-20T07:17:20Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477847
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Ҳуранд
|Номи аслӣ=هوراند
|Акс= Hurand 48276 03.jpg
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Озарбойҷони шарқӣ]]
|Аҳолӣ=4,555([[2011]])
}}
'''Ҳуранд''' ( {{Lang-fa|هوراند}}; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Hūrānd''' ва '''Howrānd;''' инчунин бо номи '''Horand,''' '''Ҳоранд''' маълум аст) — шаҳр ва маркази бахши Ҳуранди [[Шаҳристони Аҳар]], дар [[Шаҳристони Аҳар]]и [[Устони Озарбойҷони шарқӣ]], воқеъ дар [[Эрон|Эрон аст]]. Дар барӯйхатгирии соли 2011, аҳолии он 4,555 нафар, дар 1423 оила будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
f5n748vhy3r2x2wz6ds6gpnc063l5na
Хомарлу
0
280926
1477772
1316195
2026-06-20T03:30:06Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477772
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Хомарлу
|Номи аслӣ=خمارلو
|Акс=KhodaAfarin_Bridge.jpg
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Озарбойҷони шарқӣ]]
|Аҳолӣ=1,222 ([[2006]])
}}
[[Акс:KhodaAfarin_Bridge.jpg|рост|мини|280x280пкс|Яке аз ду пули Хода Офарин]]
[[Акс:KhodaAfarin_Dam.jpg|рост|мини|280x280пкс|Сарбанди Хода Офарин дар марҳилаи ниҳоии сохтмон]]
'''Хомарлу''' ({{Lang-fa|'''[[w:fa:خمارلو|خمارلو]]'''}}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Худоофарин]], дар [[Устони Озарбойҷони Шарқӣ|устони Озарбойҷони шарқӣ,]] воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии 2006 аҳолии он 1,222 нафар дар 334 оила будааст.
== Таърих ==
Аввалин истинод доир ба Хомарлу дар адабиёти интишорёфта, тавсифи зерини Роберт Миннан аст, ки деҳаи Хомарлу, дар ҷарие, дар байни кӯҳҳои яклухту хушк ҷойгир аст. Манзили сокинони деҳа аз канори кӯҳе сар шуда буд, ки се тарафи ҳар як кулбаро ташкил медод, чорум девори лойи буд, ки дар он сурохии чор фут чоркунҷа боқӣ монда буд ва чанд тахтаҳои бадбахт, ки бо ҳам бастанд ва ҳама чизро болопӯшҳо пӯшонидаанд ва қабати тунуки алафи ҳамворе доштаанд. Сокинон хусусияти ғоратгаррона доштанд, аммо бо нишон додани он, ки тамоми кишвар бо онҳо ҷанг мекунад, худро сафед мекарданд. Агар мо бо шоҳзода намебудем, ҷуръат намекардем, ки ба меҳмоннавозии онҳо эътимод дошта бошем. Онҳо одамони камбағалтарине буданд, ки мо онҳоро ҳанӯз надида будем. Ҳарду ҷинс бо латта пӯшида шуда буданд ва кӯдакони то ҳафтсола бараҳна буданд. Онҳо якчанд гӯсфанду буз ва захираи хуби ангур доштанд, ки онро тамоми зимистон нигоҳ медоштанд... ".<ref>Robert Mignan, A Winter Journey Through Russia, the Caucasian Alps, and Georgia: Thence..., Vol. 1, 1839, London, p. 130</ref>
Нашри онлайнии '''Луғати Деҳхудо''' бо истинод ба парвандаҳои артиши Эрон,<ref>فرهنگ جغرافیایی ایران، آبادیها، زیر نظر حسینعلی رزم آرا، تهران: سازمان جغرافیایی کشور، 1329، ج 4</ref> дар бораи аҳолии 396 нафар, дар охири солҳои 40-ум хабар медиҳад.<ref>{{Cite web|url=http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-788eb09b6f0846ce8227ba2a4d071158-fa.html|title=Archived copy|accessdate=2013-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202233510/http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-788eb09b6f0846ce8227ba2a4d071158-fa.html|archivedate=2013-12-02}}</ref> Деҳа бо доштани шуъбаи Пулиси шоҳигарӣ, ки вазифаи сарбозони даъватшавандаро ба уҳда дошт, машҳур буд. Пас аз Инқилоби Сафед (аввали солҳои 60-ум) қабилаи Муҳаммадхонлу, ки 60 хонаводаро дарбар мегирифт, Хомарлуро ҳамчун манзили зимистонаи худ истифода мебурданд.<ref>P. Oberling, “The Tribes of Qarāca Dāġ,” Oriens 17, 1964, p. 69</ref>
Танҳо пас аз инқилоб, муассисаҳои инқилобӣ, аз қабили дафтари намози ҷумъа, дар деҳа муқаррар карда буданд. Соли 1988 бахши нотариалии ноҳия аз Аббособод ба Хомарлу кӯчид ва аҳамияти деҳаро афзоиш дод. Соли 1999 бо қарори ҳукумати марказӣ Хомарлу шаҳрак эълон карда шуд.<ref>{{Cite web |url=http://rc.majlis.ir/fa/law/show/118514 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-10-26 |archivedate=2020-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201102062414/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/118514 }}</ref> Сохтмони сарбанди Хода Офарин дар наздикии деҳа як нуқтаи гардиш дар рушди деҳа ва ба шаҳр табдил ёфтани он буд.
Муҳимтарин нишони наздикии шаҳр як ҷуфт пули таърихӣ аст, ки бо номи пулҳои Хода Офарин маъруф аст. Як пуле хароб аст, аммо дигараш бо дарозии 160 м то ҳол аз ҷониби пиёдагардон қобили истифода аст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойҷони шарқӣ]]
l5duftxm5qia51dh5y9ygq0xvpslcga
Пулдашт
0
281092
1477623
1453266
2026-06-19T13:44:16Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477623
wikitext
text/x-wiki
{{Шаҳр
|Номи тоҷикӣ=Палдашт
|Номи аслӣ=پلدشتد
|Акс=
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[Устони Озарбойҷони ғарбӣ]]
|Аҳолӣ=11,472 ([[2006]])
}}
'''Палдашт''' ( {{Lang-fa|پلدشت}} ; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Pol Dasht''', '''Pol’desht''', '''Pol-e Dasht''', ва '''Pul Dasht;''' ҳамчунин '''Araplar''' маълуманд) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Палдашт]], [[Устони Озарбойҷони ғарбӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2016, аҳолии он 11,472 нафар, дар 3377 оила будааст. Шаҳр дар соҳили ғарбии дарёи [[Арас (дарё)|Арас ҷойгир аст]] .
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Озарбойичони ғарбӣ]]
a3q925x72ddlk578s41k767prdm0ybe
Қоимшаҳр
0
281094
1477832
1256729
2026-06-20T06:10:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477832
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Маҳали аҳолинишин
| номи тоҷикӣ = Қоимшаҳр
| номи аслӣ = قائمشهر
| тасвир = Taleghani square in Qa'em-Shahr.jpg
}}
'''Қоимшаҳр'''( {{Lang-fa|قائمشهر}}; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Qā'em Shahr;''' қаблан бо номи '''Шоҳӣ''' (порсӣ: Ŝāhi) маълум аст) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Қоимшаҳр]] [[Устони Мозандарон]]<nowiki/>и [[Эрон|Эрон аст]]. Дар саршумории соли 2016, аҳолии он 204,953 нафар будааст. Аслан ҳамчун '''Aliyabad''' маълум аст, номи '''Ŝâhi''' (Shahi) то [[Инқилоби исломӣ дар Эрон|инқилоби Эрон]] дар соли 1979 истифода бурда мешуд, то вақте ки ба шаҳр номи кунунӣ дода шуда буд.
Шаҳр дар {{Convert|237|km|mi}} шимолу шарқи [[Теҳрон]] ; {{Convert|20|km|mi}} ҷанубу шарқи [[Бобул (Мозандарон)]] ; ва дар {{Convert|23|km|mi}} самти ғарби [[Сорӣ|Сари,]] ки маркази вилояти [[Устони Мозандарон|Мозандарон]] воқеъ аст.
== Ҷойҳои тамошобоб ==
* Донишгоҳи исломии Озоди Қоимшаҳр
* Боғи Телар
== Варзиш ==
'''Қоимшаҳр''' яке аз марказҳои варзишии Эрон аст. Қаҳрамони ҷаҳонӣ ва олимпии варзиши [[вазнбардорӣ]] Беҳдод Салимӣ аз Қоимшаҳр аст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
rs42vdgu1zlt6k0w9jpckf322gwn47f
Ширгоҳ
0
281132
1477808
1256568
2026-06-20T04:19:51Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477808
wikitext
text/x-wiki
{{МА
}}
'''Ширгоҳ''' ( {{Lang-fa|شيرگاه}} ; ҳамчунин ба забони румӣ чун '''Shīrgāh''' ва '''Shīr Gāh)''' — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Саводкӯҳи Шимолӣ]] дар [[устони Мозандарон]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 8529 нафар, дар 2269 оила будааст.
Ширгоҳ яке аз чаҳор шаҳр дар [[Шаҳристони Саводкӯҳи Шимолӣ]] аст. Он дар ҷануб бо Зираб, дар шимол бо [[Қоимшаҳр]] ва дар ғарб бо [[Бобул (Мозандарон)]] [[Қоимшаҳр|ҳаммарз аст]] . Он 8000 нафар ва дар [[Деҳа|деҳоти]] атрофаш 3000 нафар аҳолӣ дорад.
Аз ин шаҳр роҳе, ки [[Теҳрон|Теҳронро]] бо [[Қоимшаҳр]] мепайвандад, инчунин роҳи оҳан аз Теҳрон ба шимол мегузарад.
== Таърихи Ширгоҳ ==
Дар бораи Ширгоҳ ва омӯзишҳои таърихии он ривоятҳои шасони бисёр нақлшудааанд ҷамъ карда шудаанд, вале таҳқиқоти таърихӣ ба даст наомадаанд.
Кӯшиш карда шуд, ки аз ҳама шахсони ваколатдор ҳикояҳо гиранд ва қабули як маротиба беасосро пешгирӣ кунанд.
== Хорхун ё Ширгоҳ ==
То он ҷое, ки мо медонем, ки номи пешини ''Ширгоҳ Хархун буд,'' ки доир ба он се достон мавҷуд аст.
Дар якумаш гуфта мешавад, ки ҷангалҳои он бисёр буттаҳои хор доштанд, вақте ки чӯбкашон ва деҳқонон ба байни ҷангалҳо мерафтанд, пӯсташон бурида хун ''мерехт,'' бинобар ин ''Хорхун'' аз ду калимаи хурд иборат аст; ''Хор'' ва ''Хун''.
Дар дуввум, як ҳикояте омадааст, ки хеле пеш аз ҳукмрони шаҳр шери қавӣ ва тавоно доштааст. Вай гуфтааст, ки ''агар ягон ҳайвони дигар шери маро занад, ба соҳиби он тӯҳфаи арзанда хоҳад дод''. Деҳқони солхӯрда ва донишманд медонист, ки вақте гов хашмгин шавад ва ба ҳайвонҳои ҳатто қавитар ҳамла мекунад. Пас, ӯ ба қасри ҳоким рафт ва изҳор дошт, ки "Ман гове дорам, ки шерро зада метавонад". Ва аз ҳоким хоҳиш кард, ки шерашро ба майдони шаҳр барад.
Тамоми мардум дар гирди майдон ҷамъ омада, ҳайрон шуданд.
Аммо, говеро, ки гӯсолаи навзод дошт ва шери ваҳшатноку тавоноро ба майдон бурданд. Деҳқон фармуд, ки гӯсоларо дар ҷои наздики шер ва гов банданд. Шер хеле гурусна буд ва вақте ки шер ба гӯсола ҳамла кард, гов чунон ба ғазаб омад, ки вай шерро дар зарбаи аввал кушт. Аз ин рӯ онро ''Шергов номиданд''. Баъдтар онро ''Ширгоҳ номиданд'', зеро онро ба хубӣ талаффуз намекарданд.
Аммо якеи дигар мегӯяд, ки азбаски говҳо шири зиёд медиҳанд, онро ''Ширгоҳ'' меномиданд, ки маънои ''Шир'' ба маънои ''шир'' (ба лаҳҷа) ва ''Гоҳ '' ба маънои ''ҷой'' аст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
ql3ytiqp7kasnnextnonld0fojwl6i9
Сурак (Мозандарон)
0
281135
1477717
1303883
2026-06-19T21:56:48Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477717
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Маҳали аҳолинишин
| номи тоҷикӣ = Сурак
| номи аслӣ = سورك
| тасвир =
|Кишвар=[[Эрон]]
|Вилоят=[[устони Мозандарон]]
|Аҳолӣ=8,817
}}
'''Сурак''' ( {{Lang-fa|سورك}} ) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Миёндуруд]] [[Устони Мозандарон|устони Мозандарони]] [[Эрон|Эрон аст]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, аҳолии он 8,817 нафар дар 2377 оила будааст.
Сурак дар {{Convert|12|km|mi}} аз [[Сорӣ|Сари]], дар шарқ то [[Нико]], дар шимол то [[Баҳри Каспий]] ва дар ҷануб то нишебии шимолии кӯҳҳои [[Албурз|Албурз тул мекашад]] .
== Маҳсулоти кишоварзӣ ==
[[Кишоварзӣ|Ба]] маҳсулоти [[кишоварзӣ]] [[биринҷ]], ситрусӣ ва тамоку дохил мешавад .
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Мозандарон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Мозандарон]]
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
r2m2etj3o34fv5spcpt1239wtff2u5h
Риваш
0
281298
1477634
1259541
2026-06-19T14:16:25Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477634
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Риваш
| номи аслӣ = رشتخوار
| кишвар = Эрон
}}
'''Риваш''' ( {{Lang-fa|Riwaŝ}}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Кӯҳсорҷ]], [[Устони Хуросони Разавӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 4610 нафар, дар 1277 оила будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
1h8azw5tk4owwwi08dnrnruytt4tzx9
Солеҳобод
0
281303
1477711
1255648
2026-06-19T21:30:42Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477711
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Солеҳобод
| номи аслӣ = صالح آباد}
| кишвар = Эрон
}}
'''Солеҳобод''' ( {{Lang-fa|صالح آباد}} ) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Солеҳобод|шаҳристони Солеҳободи]] [[Устони Хуросони Разавӣ|устони Хуросони Разавии]] [[Эрон|Эрон аст]] . Дар барӯйхатгирии 2006 аҳолии он 8280 нафар дар 1877 оила будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
n7zlyzxhkucbh4ix38pk9gfttkhmguj
Турқаба
0
281304
1477740
1314273
2026-06-19T23:18:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477740
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Турқаба
| номи аслӣ = طرقبه
| кишвар = Эрон
}}
'''Турқаба''' ({{Lang-fa|طرقبه}}) — шаҳр ва маркази [[шаҳристони Турқаба ва Шондиз]] дар [[устони Хуросони Разавӣ]] [[Эрон]]. Тибқи саршумории соли 2006, аҳолии он 13158 нафар дар 3668 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
dsgy6cbtt416tfvkt3c8fllzw1sthss
Фирӯза (Хуросони Разавӣ)
0
281305
1477760
1314259
2026-06-20T01:12:18Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477760
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Фируза
| номи аслӣ = فيروزه
| кишвар = Эрон
}}
'''Фируза''' ({{Lang-fa|فيروزه}}; пештар, '''Bozghan''' ({{Lang-fa|بزغان}}), инчунин ба забони румӣ ҳамчун '''Bozghān''' ва '''Barghān маълум аст''') — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Фирӯза]] дар [[Устони Хуросони Разавӣ|устони Хуросони Разавии]] [[Эрон]] аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 4,906, дар 1288 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
00xxzu9rilxxadsgmwc3n042jder0qs
Шештамад
0
281309
1477807
1256561
2026-06-20T04:19:11Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477807
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр|Шештамад
| номи аслӣ = ششتمد
| тасвир = Ebne Fondogh Tomb.jpg
| кишвар = Эрон
}}
'''Шештамад''' ( {{Lang-fa|ششتمد}}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Шештамад]], [[Устони Хуросони Разавӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, аҳолии он 2246 нафар дар 671 оила будааст.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
hm6tw4p7yyn7qypwwd4imzvx5ysslak
Қадамгоҳ
0
281311
1477822
1277035
2026-06-20T05:42:27Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477822
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Фирузеҳ
| номи аслӣ = فيروزه
| тасвир = Qadam_Ghah_Mosque_(3).jpg
| кишвар = Эрон
}}
[[Акс:Blessed_footprints_of_Imam_Ali_Reza_(A.S.)_in_Qadamgah_(4460139974).jpg|мини|Намуди дохилии Масҷиди Қадамгоҳ, изи пойи инсон аст, ки ба Имом Ар-Рида (а) мансуб аст. ҷойи муқаддас ( барои [[Шиа|исломи шиъа]]]]
'''Қадамгоҳ''' ( {{Lang-fa|قدمگاه}} ''')''' — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Зеберхон]], [[Устони Хуросони Разавӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Дар барӯйхатгирии 2006 аҳолии он 3006 нафар, дар 821 оила будааст.
== Таърих ==
Дар натиҷаи сафари [[Алӣ ибни Мӯсо Алризо|Имом Ридо (а)]] аз Мадина ба Марв, ки ӯ қисми зиёди Эронро убур кардааст, қадамгоҳҳои зиёде ба ӯ нисбат дода шудаанд. Беҳтарин қадамгоҳи маъруф ба Али [[Алӣ ибни Мӯсо Алризо|Ал-рида (а)]] онест, ки дар Нишопур сохта шудааст, ки бо фармони [[Аббоси I|Шоҳ Аббос]] дар солҳои 1020/1611 дар болои бинои дигар сохта шудааст. Гуфта мешавад, ки дар санги сиёҳе, ки дар дохили бино насб шудааст, изи пойи инсон мавҷуд аст, ки ба Имом Ар-Рида (а) мансуб аст.
Аксари қадамгоҳҳое, ки ба Имом [[Алӣ ибни Мӯсо Алризо|Ар-Рида (а)]] дар Эрон нисбат дода мешавад, ба давраи [[Давлати Сафавиён|Сафавиён рост меояд]]. Ҳадди аққал даҳяки 250 қадамгоҳҳо дар [[Эрон]], ки ба [[пайғамбар]], [[Имомат|имом]] ё шахси муқаддас нисбат дода мешавад, ба [[Алӣ ибни Мӯсо Алризо|Имом Ридо (а)]] мансуб аст. Аксарияти қадамгоҳҳое, ки ба ӯ мансубанд, дар роҳи худ аз [[Мадина]] ба [[Марв|Мерв ҷойгиранд]] (ба истилоҳ "Роҳи Вилая").
Аммо, дар дигар манотиқи [[Эрон]] низ қадамгоҳҳое, ки ба ӯ нисбат дода шудаанд, мавҷуданд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
r0hx955xo8glcd4mo1xn5xjw6mfy072
Ҷағатой (Эрон)
0
281313
1477855
1341382
2026-06-20T07:38:03Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477855
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҷағатой
| номи аслӣ = جغتای
| кишвар = Эрон
}}
'''Ҷағатой''' ({{Lang-fa|جغتای}}) — шаҳр ва маркази [[шаҳристони Ҷағатой]], дар [[Устони Хуросони Разавӣ]], воқеъ дар [[Эрон]] аст. Он ба номи [[Ҷағатой]] Хон, писари дуюми [[Чингизхон|Чингизхон]] гузошта шудааст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 6027 нафар, дар 1636 оила буд.
== Сарчашмаҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ]]
674hhvb7ho14r4cbj31561z9p0tco4v
Султоние
0
283291
1477715
1255696
2026-06-19T21:51:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477715
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
[[File:Solt dome 1.JPG|thumb|Қасри Султон]]
'''Султоние''' ( {{Lang-fa|سلطانية }}) — шаҳр ва маркази [[Шаҳристони Султоние]], ки дар [[Устони Кирмон|Устони Кирмони]], [[Эрон]] воқеъ аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 5,684 нафар, дар 1,649 оила будааст.
==Сарчашмаҳо==
*[https://web.archive.org/web/20110628202845/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳрҳои устони Кирмон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Кирмон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
r2mzuf8jdb6d0bx5gc4oo76ketk3lxy
Сартоҷ Азиз
0
287257
1477693
1383785
2026-06-19T20:34:09Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477693
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ
|вазифа = [[Феҳристи вазирони корҳои хориҷии Покистон|Вазири корҳои хориҷии Покистон]]
|порядок =
|парчам = Flag of Pakistan.svg
|аввалдавр = [[7 август]]и [[1998]]
|охирдавр = [[12 октябр]]и [[1999]]
|пешгузашта = [[Гоҳар Айюбхон]]
|ҷонишин = [[Абдул Саттор]]
|вазифа_2 = Вазири корҳои хориҷии Покистон
|порядок_2 =
|парчам_2 = Flag of Pakistan.svg
|аввалдавр_2 = [[7 июн]]и [[2013]]
|охирдавр_2 = [[28 июл]]и [[2017]]
|пешгузашта_2 = [[Хина Раббонӣ Кҳар]]
|ҷонишин_2 = [[Ҳаваҷа Муҳаммад Осиф]]
}}
'''Сартоҷ Азиз''' ({{lang-ur|سرتاج عزیز}}; {{ВД-Дебоча}}) — иқтисоддон ва давлатмарди [[Покистон|покистонӣ]].
== Зиндагинома ==
[[7 феврал]]и [[Соли 1929|1929]] дар шаҳри [[Мардан]] дар музофоти [[Вилояти шимолу ғарбӣ (Ҳиндустони Бритониё)|Шимолу Ғарбии Сарҳади]] Ҳиндустони Бритониё таваллуд шуда, соли 1949 [[Донишгоҳи Панҷоб]]ро хатм кардааст. Соли 1962 таҳсилро дар [[Донишгоҳи Ҳарвард]] (ИМА) идома дод ва дар он ҷо дараҷаи магистрро дар соҳаи идоракунии давлатӣ (рушди иқтисодӣ) гирифт.
Соли 1950 ба хидмати давлатӣ дохил шуд, дар вазифаҳои гуногун кор кард ва то соли 1967 ба сатҳи муовини котиби Комиссияи банақшагирии иқтисодӣ расид. Азиз яке аз иқтисодчиёни асосии нақшаҳои панҷсолаи сеюм ва чоруми Покистон буд.
Соли 1971 ӯ дар [[Созмони Милали Муттаҳид]] ба мансаби байналмилалӣ шурӯъ намуда, дар Шуъбаи озуқаворӣ ва кишоварзӣ (1971-75), Шӯрои ҷаҳонии озуқаворӣ (1975-77) ва [[Фонди байналмилалии рушди кишоварзӣ|Фонди Байналмилалии Рушди Кишоварзӣ]] (1978-84) вазифаҳо ишғол кард. Азиз дар як қатор конфронсҳои байналмилалӣ ширкат варзида, иштирокчии фаъоли муколамаи Шимол-Ҷануб ва Ҷануб-Ҷануб буд.
Азиз Сартоҷ фаъолияти сиёсии худро моҳи апрели соли 1984 пас аз бозгашт ба Покистон оғоз кард ва ба Девони Вазирони Федералӣ ҳамчун вазири давлатии озуқаворӣ, кишоварзӣ ва кооперативҳо пайваст. Вай соли 1985 сенатор аз [[Хайбер-Пухтунхво|Хайбар-Пахтунхва]] интихоб шуд ва моҳи марти соли 1988 ба муҳлати шаш сол ба сенати Покистон баргашт. Пас аз он вай моҳи марти соли 1994 ба ҳайси узви Сенат аз Хайбар Пахтунхва барои шаш соли дигар интихоб шуд.
Сартоҷ Азиз моҳи октябри соли 1985 ёрдамчии махсуси сарвазир, моҳи январи соли 1986 вазири давлатии озуқаворӣ ва кишоварзӣ ва моҳи июни соли 1988 вазири федералии озуқаворӣ, кишоварзӣ ва рушди деҳот таъйин карда шуд. Вай аз моҳи августи соли 1990 то моҳи июли соли 1993 ҳамчун вазири федералии молия, банақшагирӣ ва иқтисод кор кардааст.
Дар моҳи июли соли 1993, Сартоҷ Азиз дабири кулли Лигаи мусалмонони Покистон (N) таъйин шуд. Аз соли 1998 то 1999 вазири корҳои хориҷии Покистон буд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20071209093233/http://www.senate.gov.pk/ShowMemberDetail.asp?MemberCode=252&CatCode=0&CatName= Сартоҷ Азиз]{{ref-en}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span>
* [https://web.archive.org/web/20121122031427/http://www.mofa.gov.pk/mfa/pages/article.aspx?id=18&type=4 Рӯйхати расмии вазирони корҳои хориҷии Покистон]{{ref-en}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span>
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Аъзои Сенати Покистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони корҳои хориҷии Покистон]]
16dbgs62w0o1vdtlw26x17t6b2vvll8
Ӯзканд
0
287500
1477861
1419546
2026-06-20T08:03:19Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477861
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Узканд
| номи аслӣ = {{lang-ky|Өзгөн}}
| тасвир =Kirghizistan 2018 - Uzgen et la rivière Kara-Daria.jpg
| кишвар = Қирғизистон
| lat_deg = 40
| lon_deg = 73
| lat_min = 46
| lat_sec = 0
| lon_min = 18
| lon_sec = 0
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}
'''Узканд''' (Ӯзген, {{Lang-ky|Өзгөн}}) — шаҳрест дар ҷануби [[Қирғизистон|Ҷумҳурии Қирғизистон]], маркази маъмурии ноҳияи Ӯзканди вилояти [[Вилояти Ӯш|Ӯш]].
== Номгузорӣ ==
Муаррихон якчанд этимологияи шаҳрро фарқ мекунанд.
1) Аз "Яссикент" -и туркӣ дар тарҷума омадааст, ба маънои "Шаҳр дар рӯди Жази". Дар наздикии шаҳр шохоби дарёи [[Кара (дарё)|Қарадарё мавҷуд]] аст, ки " Жази " ном дорад.
2) Аз калимаҳои туркии " [[Оғузҳо|Оғуз-]] Оғузӣ", "Кент-шаҳр" гирифта шудааст.
3) аз "Озикенти" -и туркӣ омадааст. Тарҷума ҳамчун "шаҳри қабилаҳои озӣ"
== Таърих ==
Узканд яке аз қадимтарин шаҳрҳои [[Осиёи Марказӣ|Осиёи Марказист,]] ки таърихи беш аз 2000-сола дорад. Дар асрҳои II-I пеш аз милод ҳамчун маркази тиҷорат дар роҳи тиҷоратӣ аз [[водии Фарғона]] ба [[Шаҳристони Қошғар|Қошғар]] ба вуҷуд омадааст..
Дар асрҳои миёна ин шаҳр як маркази муҳим дар роҳи тиҷоратӣ аз [[Осиёи Миёна]] ба [[Шаҳристони Қошғар|Қошғар буд]]. Дар [[Садаи XII|асри XII он]] пойтахти дуюми давлати [[Қарохониён|Қарахониён буд.]]
[[Акс:1991_CPA_6296.jpg|чап|мини|150x150пкс| Манора]]
Ёдгориҳои он мероси беназири таърихӣ ва фарҳангӣ мебошанд. Дар [[манора]]и баландиаш 44 метр, ки дар аввали асри XII сохта шудааст, мавҷуд аст. Дар наздикии он [[масҷид]] ва [[мадраса]], инчунин [[мақбара]]<nowiki/>е мавҷуд аст, ки дар он намояндагони сулолаи [[Қарахониён]] дафн карда шудаанд.
[[Акс:11_kyr.jpg|чап|мини|150x150пкс| Мақбараи сулолаи Қарахониён]]
Дар шаҳр боқимондаҳои қалъа, [[Гӯристон|мазорҳо]] ва [[дафн]]гоҳи<nowiki/>и муқаддасон ва одамони машҳури асрҳои XI—XII ва дигар ҷойҳои бостоншиносӣ мавҷуданд. Масҷидҳои асри XIX хуб боқӣ мондаанд. Ҳамаи ин биноҳо бо кумаки созмонҳои байналмилалӣ барқарор карда шуданд.
То [[Инқилоби Октябр|инқилоби Октябри Кабир]] Узканд (он вақт - ''Узкент'' ) дар ноҳияи [[Вилояти Фарғона (Империяи Русия)|Андиҷони вилояти Фарғонаи]] империяи Россия ҷойгир буд.
== Ҷуғрофия ==
Узканд дар самти 54 км шимолу шарқи шаҳри [[Ӯш]], дар соҳили рости дарёи [[Кара (дарё)|Қарадарё]] ( [[Сирдарё|ҳавзаи Сирдарё]] ) ҷойгир аст. Дар шоҳроҳи [[Бишкек|Бишкек-]] Ӯш, Узканд дар байни марказҳои вилоятҳои ҷанубӣ [[Ӯш]] ва [[Ҷалол-Обод]] ҷойгир аст.
Узканд шаҳрест, ки дорои нуқтаҳои савдо ва хидматрасониҳои гуногун (аз ҷумла корхонаҳои коркарди маҳсулоти кишоварзӣ барои ноҳияҳои атроф) мебошад.
Дар наздикии шаҳр минтақаи фароғатии "Қаро-Шоро" ва маркази туристии "Салом-Алейк" мавҷуданд, ки минтақаҳои сайёҳӣ мебошанд ва дар онҳо шаҳрвандони [[Қирғизистон|Ҷумҳурии Қирғизистон]], меҳмонони хориҷӣ ва сокинони шаҳр истироҳат мекунанд.
Сокинон ва сайёҳон таътили тобистонаи худро дар нишебиҳои кӯҳҳо гузаронида, аз оби шифобахши манбаи табиии "Қаро-Шоро"истифода мебаранд.
== Аҳолӣ ==
[[Акс:KyrgyzstanP20-50Som-2002_b.jpg|мини|250x250пкс| Маҷмааи меъмории Узканд дар пули миллии Қирғизистон]]
То 1 январи соли [[Соли 2018|2018]] шумораи аҳолии шаҳр 58,800 нафарро ташкил медод. То 1 январи соли 2017 шумораи аҳолӣ 57 300 нафарро ташкил мекард <ref>2017-жылдагы Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаар тибиндеги кыштактарынын калкынын саны, [http://www.stat.kg/ru/news/chislennost-naseleniya-kyrgyzskoj-respubliki-na-1-yanvarya-2017-goda/ Численность населения Кыргызской Республики на 1 января 2017 года]</ref>
{| class="wikitable sortable"
|+ Таркиби этникии аҳолии доимии Узканд то 1 январи соли 2011 <ref>{{Cite web|url=http://212.42.101.112/pxlocal/Dialog/varval.asp?ma=Nazionalbnosti&ti=%D7%E8%F1%EB%E5%ED%ED%EE%F1%F2%FC+%EF%EE%F1%F2%EE%FF%ED%ED%EE%E3%EE+%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%FF+%EF%EE+%EE%F2%E4%E5%EB%FC%ED%FB%EC+%ED%E0%F6%E8%EE%ED%E0%EB%FC%ED%EE%F1%F2%FF%EC+%28%ED%E0+%ED%E0%F7%E0%EB%EE+%E3%EE%E4%E0%2C+%F7%E5%EB%EE%E2%E5%EA%29+%EF%EE+%D2%E5%F0%F0%E8%F2%EE%F0%E8%FF%2C+%E3%EE%E4%FB+%E8+%ED%E0%F6%E8%EE%ED%E0%EB%FC%ED%EE%F1%F2%E8&path=../Database/STATRU/%C4%E5%EC%EE%E3%F0%E0%F4%E8%F7%E5%F1%EA%E0%FF%20%F1%F2%E0%F2%E8%F1%F2%E8%EA%E0/%CD%E0%F1%E5%EB%E5%ED%E8%E5/&lang=14|title=Численность постоянного населения по отдельным национальностям (на начало года, человек) по национальности|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (База данных Национального Статистического Комитета Кыргызской Республики)</ref>
! Миллат
! Шумора
! Фоиз
|-
| Узбакҳо
| 45 564
| 90,67%
|-
| Қирғизҳо
| 3998
| 7.56%
|-
| Уйғурҳо
| 357
| 0.71%
|-
| Русҳо
| 199
| 0.40%
|-
| Туркҳо
| 129
| 0.26%
|-
| Тоторҳо
| 108
| 0.21%
|-
| Тоҷикон
| 46
| 0.09%
|-
| Қазоқҳо
| 8
| 0.02%
|-
| Украинҳо
| 7
| 0.01%
|-
| Арманиҳо
| 3
| 0.01%
|-
| Чеченҳо
| 1
| 0.00%
|-
| Литвагиҳо
| 1
| 0.00%
|-
| Туркманҳо
| 1
| 0.00%
|-
| миллатҳои дигар
| 31
| 0.06%
|-
| УМУМ:
| 50253
| 100.00%
|}
== Ёдгориҳо ==
* Муҷассамаи [[Манас]] <ref>[http://www.gezitter.org/society/16839_v_uzgene_otkryit_pamyatnik_manasu/ В Узгене открыт памятник Манасу]{{Пайванди мурда|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Шахсиятҳои машҳур ==
* Рахмонбердӣ Мадазимов ( [[Соли 1875|1875]] - [[Соли 1933|1933]] ) - асосгузори ҳаракати театрии [[Қирғизистон]], асосгузор, коргардони аввал, роҳбари бадеӣ [[Театри давлатии драма ва мусиқии академии узбекии ба номи Бобур|ва саррежиссёри Театри мусиқӣ-драмавии Оши ба номи Бабур]] (собиқ ба номи Киров) <ref>{{Cite web |url=http://teatrjurnali.uz/yangiliklar/296-zbek-millij-akademik-drama-teatri-ir-iziston-respublikasiga-tashrif-buyuradi |title=Ўзбек Миллий академик драма театри Қирғизистон Республикасига ташриф буюради |accessdate=2019-12-13 |archiveurl=https://archive.today/20191213144347/http://teatrjurnali.uz/yangiliklar/296-zbek-millij-akademik-drama-teatri-ir-iziston-respublikasiga-tashrif-buyuradi |archivedate=2019-12-13 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm |title=Они стояли ӯ истоков |accessdate=2015-02-03 |archivedate=2015-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150202205819/http://www.echoosha.narod.ru/December08/teatr.htm }}</ref><ref>[https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Люди, которые меняли мир]</ref>.
* [[Солиҷон Шарипов]] (таваллуд 24 августи [[Соли 1964|1964]] ) - аввалин [[Фазонавард|кайҳонаварди]] Қирғизистон, [[Қаҳрамони Федератсияи Русия|Қаҳрамони Федератсияи Россия]], Қаҳрамони Ҷумҳурии Қирғизистон <ref>{{Cite web|url=http://catoday.org/centrasia/15118-kosmonavt-salidzhan-sharipov-ustanovil-gosudarstvennyy-flag-uzbekistana-na-severnom-polyuse.html|title=Космонавт Салижан Шарипов установил [[государственный флаг]] [[Узбекистан]]а на [[Северный полюс|Северном полюсе]] » Озодагон|publisher=catoday.org|accessdate=2016-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180226174659/http://catoday.org/centrasia/15118-kosmonavt-salidzhan-sharipov-ustanovil-gosudarstvennyy-flag-uzbekistana-na-severnom-polyuse.html|archivedate=2018-02-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://v-kosmose.com/kosmonavtyi/rossiyskie-kosmonavtyi/sharipov-salizhan-shakirovich/|title=Шарипов Салижан Шакирович|publisher=v-kosmose.com|lang=ru|accessdate=2018-01-21}}</ref>.
== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.citykr.kg/yzgen.php|title=На сайте Ассоциации городов Киргизии|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502193538/http://www.citykr.kg/yzgen.php|archivedate=2008-05-02}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
{{Вилоятҳои Қирғизистон}}
{{Шаҳрҳои Қирғизистон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қирғизистон]]
m0jr5nxmjate8vx6exgmayc3u9ijffq
Халифа ибни Зоид Оли Наҳён
0
290442
1477769
1302331
2026-06-20T03:20:01Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477769
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ}}
'''Халифа ибни Зоид Оли Наҳён''' ({{Lang-ar|خليفة بن زايد آل نهيان}}; {{ВД-Дебоча}}) — раиси [[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ]] ва ҳокими [[Абузабӣ]] аз [[3 ноябр]]и [[Соли 2004|2004]] то ба ҳангоми маргаш дар [[13 май]]<nowiki/>и [[Соли 2012|соли 2022]].
Халифа Оли Наҳён, тибқи гузориши маҷаллаи ''[[Forbes]]'', бо дороии 15 миллиард доллар яке аз сарватмандтарин одамони ҷаҳон аст ва сарвати аъзои оилаи ӯ 150 миллиард доллар ҳисоб шудааст<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/2009/03/11/mansour-al-nahayan-billionaires-2009-billionaires-abu-dhabi.html|title=The Gulf's Newest Billionaire|work=Forbes|date=11 March 2009|accessdate=11 April 2013|author=Devon Pendleton}}</ref>. Ғайр аз он, Халифа Ал Наҳайён фонди сармоягузории Мақомоти сармоягузории Абузабиро назорат мекунад, ки капитализатсияи он, тибқи ҳисобҳои гуногун, ба 875 миллиард доллар мерасад<ref name="assets">{{Cite news|url=http://www.economist.com/finance/displaystory.cfm?story_id=10533428|title=Asset-backed insecurity|date=17 January 2008}}</ref> (барои соли 2008).
== Зиндагинома ==
Писари калонии президенти пешин Шайх Зоид Оли Наҳён.
Моҳи феврали [[соли 1967]] Халифа валиаҳди аморати Абузабӣ таъйин шуд. Пеш аз интихоб шудан ба президенти Иморот Шайх Халифа аморати калонтарин — Абузабӣро ҳукмронӣ мекард, ки дар он 80 % захираҳои нафти Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ҷойгир аст. Вай инчунин Шӯрои Олии Имороти Муттаҳидаи Арабӣ дар масъалаҳои нафтро сарварӣ мекард. Ӯ роҳбари Фонди Рушди Абузабӣ (''ADFD)'' ва Хазинаи Давлатии Абузабӣ ADIA мебошад.
Соли 1971, пас аз ташкили Иморот Шайх Халифа сарвазири Абузабӣ, вазири дифоъи Абузабӣ ва вазири молияи Абузабӣ шуд. 23 декабри соли 1973 вай муовини дуюми сарвазири Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва 20 январи соли 1974 раиси Шӯрои иҷроияи Абузабӣ шуд.
Моҳи майи соли 1976 ӯ муовини фармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳи Иморот шуд. Аз соли 1980, ӯ раиси Шӯрои олии саноати нафт мебошад. Вай роҳбари тадқиқоти экологӣ буд ва дар рушди Агентии табиати ваҳшӣ (ERWDA) саҳм гузоштааст.
Шайх Халифа дар артиш маъруф аст. Ӯ ҳамчун як шахси маҳбуб, мухлиси ашъор обрӯ дорад. Шайх Халифа ба мисли падари худ, шикор ва моҳидориро дӯст медорад. Шайх Халифа бо таваҷҷуҳ ба асп ва пойгаи шутур бо таваҷҷуҳи худ ба варзиши суннатӣ дар Иморот шинохта шудааст.
== Мақоми роҳбарикунанда ==
3 ноябри соли 2004, пас аз вафоти падараш, ӯ дуввумин президенти Имороти Муттаҳидаи Арабӣӣ шуд. Сиёсати ҳукмронии ӯ ҳамчун ғарбгаро ва ислоҳталаб арзёбӣ мешавад.
Дар моҳи апрели соли 2005, бо фармони худ, музди меҳнати ҳамаи кормандони давлатро 100 % зиёд кард.
Соли 2011 вай воҳидҳои [[Нерӯҳои ҳавоии АМА|нерӯҳои ҳавоӣ]] ва баҳрии Имороти Муттаҳидаи Арабиро [[Дахолат дар Либия|барои дастгирии амалҳои эътилофи байналмилалӣ]] алайҳи [[Муаммар Қаззофӣ|Муаммар Каддафӣ]] фиристод.
Дар охири моҳи январи соли 2014 Халифа ибни Зоид Оли Наҳён сактаи мағзӣ гирифт, ки дар натиҷа ӯро ҷарроҳӣ карданд ва дар ҳолати муътадил қарор дорад<ref>[http://lenta.ru/news/2014/01/25/stroke/ Президент ОАЭ перенёс инсульт] // [[Lenta.ru]]</ref>. Аз ҳамон вақт, бародари нима ва шоҳзодаи валиаҳди ӯ Муҳаммад ибни Зоид Оли Наҳён амалан ҳокими Абузабӣ ва тамоми Иморот шуд.
== Оила ==
Шайх Халифа як зан ва ҳашт фарзанд, аз ҷумла ду писар дорад:
* Султон Ибни Халифа Оли Наҳён (соли таваллудаш 1965) — афсари низомӣ ва соҳибкор
* Муҳаммад ибни Халифа Оли Наҳён (соли таваллудаш 1972) — сиёсатмадор
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.government.ae/about-the-uae/the-uae-government/government-leaders/hh-sheikh-khalifa-bin-zayed-al-nahyan Официальная биография на сайте правительства ОАЭ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180202190826/https://www.government.ae/about-the-uae/the-uae-government/government-leaders/hh-sheikh-khalifa-bin-zayed-al-nahyan |date=2018-02-02 }}{{Ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20140126004814/http://www.president.gov.ua/ru/news/26157.html Президенты Украины и Объединённых Арабских Эмиратов обменялись государственными наградами // Официальное интернет-представительство Президента Украины]
{{ПБ}}
ivayvk53avfwom08zz1uqx48c60g38i
Ордени «Ситораи Президент»
0
290654
1477612
1453629
2026-06-19T12:10:25Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477612
wikitext
text/x-wiki
{{Қуттии ҳамагонӣ}}
'''Ордени Ситораи Президент''' — ҷоизаи давлатии [[Туркманистон]].
== Таърих ==
Ордени Ситораи Президент тибқи Қонуни Туркманистон, [[30 сентябр]]и [[соли 1992]] таъсис дода шудааст.
[[Соли 2014]] [[орден]] намуди нав гирифт.
== Оинномаи орден <ref>[https://web.archive.org/web/20111007194554/http://www.turkmenistan.gov.tm/_ru/awards/ Государственные награды] на сайте «Туркменистан Золотой век»</ref> ==
# Ордени [[Туркманистон|"Ситораи Президент" -и Туркманистон]] бо мақсади мукофотонидан ба хидматҳои барҷаста дар ҳимояи Ватан, рушди дӯстӣ ва ҳамкории байни халқҳо, таҳкими сулҳ, рушди иқтисодиёти миллӣ ва дигар хидматҳои барҷаста дар назди [[давлат]] ва [[ҷомеа]] таъсис дода шудааст
# Ордени "Ситораи Президент" ба шаҳрвандони Туркманистон ва дар ҳолатҳои истисноӣ ба ашхосе дода мешавад, ки шаҳрванди Туркманистон нестанд.
# Ба шахсоне, ки бо мукофот сарфароз шудаанд, бо ордени Ситораи Президент ва шаҳодатнома сарфароз карда мешаванд.
# Шаҳрванди Туркманистон, ки бо ордени Ситораи Президент мукофотонида шудааст, аз ҳисоби буҷаи давлат мукофоти яквақта ба андозаи даҳ каратаи ҳадди ақали музди меҳнат ва ҳармоҳа ба музди меҳнат, маош, нафақа ё стипендия дар ҳаҷми 30 пардохт карда мешавад, ки фоизи музди меҳнати ҳадди аққалро ташкил медиҳад. Ашхосе, ки бо ордени "Ситораи Президент" мукофотонида шудаанд, дар ҳолатҳо ва тартиби пешбининамудаи [[Қонунгузорӣ|қонун]] аз имтиёзҳо истифода мебаранд.
# Ордени Ситораи Президентро дар тарафи чапи сина мепӯшанд ва агар ҷоизаҳои дигари давлатӣ дошта бошанд, дар пеши онҳо гузошта мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://www.turkmenistan.gov.tm Туркманистон асри тилоӣ]
* {{Статья|автор=В. Григорьев|заглавие=Награды независимого Туркменистана|ссылка=http://pk.awards-su.com/2000_4.htm|издание=[[Петербургский коллекционер]]|тип=газета|место=СПб.|год=2000|выпуск=10|номер=4|страницы=10—11|archivedate=2021-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709190358/http://pk.awards-su.com/2000_4.htm}}
[[Гурӯҳ:Орденҳои Туркманистон]]
o0tcywcj84m86yv1vnr67grnioqammk
Рустам Ҳамитов
0
297707
1477648
1387366
2026-06-19T15:02:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477648
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ|президент=[[Путин, Владимир Владимирович|Владимир Путин]]}}
'''Рустам Закиевич Ҳамитов''' (тав. [[18 август|18 августи соли]] [[Соли 1954|1954]], д. Драченино, ноҳияи Ленинск-Кузнетскии вилояти Кемерово, РСФСР, [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]]) — арбоби давлатӣ ва сиёсии [[Русия]].
Президенти Бошқирдистон аз 19 июли соли 2010 то 31 декабри соли 2014 (иҷрокунандаи вазифаи Президенти Бошқирдистон аз 30 май то 25 сентябри 2014). Сарвари Бошқирдистон аз 1 январи соли 2015 то 11 октябри соли 2018 <ref name=":0">{{Cite web|url=http://glavarb.ru/rus/hamitov/biografiya/|title=Биография главы Республики Башкортостан|author=|website=|date=|publisher=Официальный сайт Главы Республики Башкортостан|lang=|deadlink=yes|accessdate=2015-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180811232103/https://glavarb.ru/rus/hamitov/biografiya/|archivedate=2018-08-11|ref=off.bio}}</ref> .
== Зиндагинома ==
Рустем Закиевич Хамитов 18 августи соли 1954 дар вилояти Кемерово таваллуд шудааст. Аз рӯи миллаташ - бошқирдӣ <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-ZoHOh3uiKo|title=Ответы Рустэма Хамитова на вопросы Всероссийской переписи населения 2010 года|author=|website=|date=|publisher=}}</ref> <ref name="bashinform">{{Cite web|url=http://www.bashinform.ru/news/309867/|title=Рустэм Хамитов одним из первых принял участие в переписи|author=|website=|date=2010-10-14|publisher=[[Башинформ]]|deadlink=no|accessdate=2012-10-29|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CMQMoSvT?url=http://www.bashinform.ru/news/309867/|archivedate=2012-11-22}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.gazeta.ru/interview/nm/s3429485.shtml|title=«Я, знаете, ничей». Онлайн-интервью с главой Башкирии Рустэмом Хамитовым|author=|website=|date=2010-10-21|publisher=[[Газета.ru]]|accessdate=2013-03-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F4ee0OU5?url=http://www.gazeta.ru/interview/nm/s3429485.shtml|archivedate=2013-03-12}}</ref> . [[Забони бошқирӣ|Бошқирдиро]] забони модарии худ медонад, забони [[Забони русӣ|русиро]] хуб медонад ва забони [[Забони инглисӣ|англисиро]] хуб медонад <ref>{{Cite web|url=http://ria.ru/society/20101014/285417328.html|title=Президент Башкирии сообщил переписчикам, что владеет тремя языками|author=|date=2010-10-14|publisher=[[РИА Новости]]|deadlink=no|accessdate=2012-10-29|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CMQPXmDk?url=http://ria.ru/society/20101014/285417328.html|archivedate=2012-11-22}}</ref> . Дин - [[Ислом]] . Моҳи марти соли 2011 [[Умра]] кард .
=== Маориф ===
Соли 1971 мактаби миёнаи №115-и шаҳри Уфаро хатм кардааст <ref>{{Cite web|url=http://www.mkset.ru/news/nonstop/12610/|title=Уфимская школа № 115 может носить имя «президентской»|author=|website=|date=2010-07-20|publisher=МедиаКорСеть|deadlink=yes|accessdate=2016-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920125143/http://www.mkset.ru/news/nonstop/12610/|archivedate=2016-09-20}}</ref> . Соли 1977 Донишкадаи олии техникии Маскав ба номи Н.Е.Бауманро бо ихтисоси муҳаррики ҳавопаймо хатм кардааст <ref name=":0"/> . Доктори фанҳои техникӣ оид ба проблемаҳои системаҳои автоматии идоракунӣ. Муаллифи зиёда аз 100 мақолаҳои илмӣ.
=== Фаъолият ===
Солҳои 1977-1978 - ёрдамчии усто, устои иттиҳодияи истеҳсолии автомобилсозии Уфа <ref name=":2"/> <ref>{{Cite web|url=http://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/61995.html|title=Рустэм Хамитов: «УМПО по праву является флагманом отечественной двигателестроительной отрасли»|author=|website=|date=2015-07-16|publisher=Официальный сайт главы Республики Башкортостан|accessdate=2022-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010060001/https://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/61995.html|archivedate=2017-10-10}}</ref> .
Солҳои 1978-1986 муҳандис, ходими хурди илмӣ, ходими калони илмии Институти авиатсионии Уфа буд <ref name=":2"/> .
Солҳои 1986-1988 мудири лабораторияи истифодаи заминии муҳаррикҳои ҳавопаймо буд <ref name=":0"/> .
Солҳои 1988-1990 сардори шӯъбаи илмию истеҳсолии Филиали шарқии Пажӯҳишгоҳи умумииттифоқии сохтмони қубурҳои магистралӣ (ВНИИСТ) буд <ref name=":0"/> .
Солҳои 1990-1993 [[Вакил|вакили]] халқии Шӯрои Олии ҶШС Бошқирдистон, раиси комиссия оид ба экология ва истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ буд.
Солҳои 1993-1994 директори Институти экологияи амалӣ ва идоракунии табиати Ҷумҳурии Бошқирдистон буд <ref name=":0"/> . Ӯ яке аз муассисон ва аввалин роҳбари муассисае буд, ки ба сохтори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Бошқирдистон дохил мешавад . Дар назди ӯ институт ташкилоти пешбари амалӣ намудани барномаҳои ҷумҳуриявӣ дар соҳаи экология, инчунин таҳияи консепсияи бехатарии экологӣ ва саноатии минтақа гардид <ref>{{Cite web|url=http://www.anrb.ru/blog/alias/bjd|title=ГУП Научно-исследовательский институт безопасности жизнедеятельности Республики Башкортостан (историческая справка)|author=|website=|date=|publisher=Официальный сайт Академии наук Республики Башкортостан}}</ref> .
Солҳои 1994-1996 роҳбарии Вазорати ҳифзи муҳити зист, идоракунии табиат, пешгирӣ ва рафъи оқибатҳои ҳолатҳои фавқулоддаи Ҷумҳурии Бошқирдистонро ба ӯҳда дошт <ref name=":0"/> .
Солҳои 1996-1999 — Вазири ҳолатҳои фавқулодда ва амнияти экологии Ҷумҳурии Бошқирдистон, узви Шӯрои амнияти Ҷумҳурии Бошқирдистон <ref name=":0"/> .
Моҳи августи соли 1999 сардори Раёсати пешгирӣ ва рафъи ҳолатҳои фавқулоддаи Вазорати ҳолатҳои фавқулоддаи Русия <ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc/485775|title=Всё правительство|author=|website=|date=2004-06-28|publisher=[[Коммерсантъ-Власть]]}}</ref> .
Дар моҳи сентябри соли 2000 ӯ ба вазифаи сарнозири федеролии Ҷумҳурии Бошқирдистон дар дафтари намояндаи ваколатдори Президенти Федератсияи Русия дар ҳавзаи федеролии Волга таъин шуд <ref name=":2"/> .
Аз декабри соли 2002 - иҷрокунандаи вазифаи муовини Намояндаи ваколатдори Президенти Федератсияи Русия дар Ҳавзаи федералии Волга. Дар дастгоҳи ваколатдор масъалаҳои муносибатҳои байни миллатҳо ва конфессияҳоро назорат мекард, фаъолияти мақомоти ҳудудии Вазорати ҳолатҳои фавқулоддаи Русия, Вазорати андоз ва боҷҳои Федератсияи Русия ва Хадамоти федералии полиси андозро ҳамоҳанг мекард <ref name=":3">{{Cite web|url=https://lenta.ru/lib/14206524/|title=Хамитов, Рустэм (досье)|author=|website=|date=|publisher=[[Lenta.ru]]}}</ref> .
Аз феврали соли 2003 - Сардори Бозрасии байниминтақавии андозсупорандагони калонтарини № 4 (корхонаҳои комплекси сӯзишворӣ ва энергетикӣ) Вазорати Федератсияи Русия оид ба андозҳо ва пардохтҳо <ref name=":3"/> Ӯ барои напардохтани андоз аз ҷониби ширкати ЮКОС парвандаи ҷиноӣ оғоз кардааст.
Дар моҳи октябри соли 2003 ӯ сардори шӯъбаи андозсупорандагони калонтарини Вазорати андоз ва пардохтҳои Федератсияи Русия таъин карда шуд <ref name=":2"/> .
Аз 22 марти соли 2004 сардори Агентии федералии навтаъсиси захираҳои об (Росводресурси), тобеи Вазорати захираҳои табиии Федератсияи Русия мебошад <ref name=":2"/> . Ҳамчун мудири кафедра дар татбиқи муқаррароти Кодекси нави оби Федератсияи Русия <ref>{{Cite web|url=http://voda.mnr.gov.ru/publications/detail.php?ID=4936|title=Встреча Рустэма Хамитова с коллективом Федерального агентства водных ресурсов в связи с завершением им госслужбы и переходом на другую работу|author=|website=|date=2009-07-10|publisher=Сайт Федерального агентства водных ресурсов|accessdate=2022-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010010942/http://voda.mnr.gov.ru/publications/detail.php?ID=4936|archivedate=2017-10-10}}</ref> иштирок карда, дар таҳияи Стратегияи оби Федератсияи Русия то соли 2020 <ref>{{Cite web|url=http://ria.ru/business/20090526/172349214.html|title=Согласование водной стратегии в ведомствах завершится в ближайшие дни|author=|website=[[РИА Новости]]|date=2009-05-26}}</ref> иштирок кардааст. Ӯ бо Чин дар бораи ҷуброни ифлосшавии [[Амур|дарёи Амур]] гуфтушунид кард , бо Муғулистон дар бораи ҳифзи муштараки [[Селенга (дарё)|дарёи Селенга]] созишнома ба имзо расонд <ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/746671.html|title=Росводресурсы РФ и Агентство водных дел Монголии договорились о совместной охране реки Селенга|author=|website=ИА [[Regnum]]|date=2006-11-28|accessdate=2022-03-15|archivedate=2016-08-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825190240/https://regnum.ru/news/746671.html}}</ref>. 20 майи соли 2009 дар робита ба ба кори дигар гузаштанаш ин вазифаро тарк кард <ref>{{Cite web|url=http://ria.ru/business/20090525/172230335.html|title=Хамитов освобождён от должности главы Росводресурсов|author=|website=[[РИА Новости]]|date=2009-05-25}}</ref> .
Аз 28 июли соли 2009 - муовини раиси Раёсати ҶСК «РусГидро» <ref>{{Cite web|url=http://www.rushydro.ru/press/news/25660.html|title=На очередном заседании Совета директоров ОАО «РусГидро»|author=|website=|date=2009-07-23|publisher=Официальный сайт ПАО «РусГидро»}}</ref> . Ӯ дар рафъи садамаи НБО Саяно-Шушенская <ref name=":4">{{Cite web|url=http://glavarb.ru/rus/hamitov/osebe/|title=О себе|author=|website=|date=|publisher=Официальный сайт главы Республики Башкортостан|deadlink=yes|accessdate=2016-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404183026/http://glavarb.ru/rus/hamitov/osebe/|archivedate=2016-04-04}}</ref> иштирок кардааст.
15 июли соли 2010 [[Президенти Федератсияи Русия|Президенти Федератсияи Россия]] [[Дмитрий Медведев|Д.]] [[Дмитрий Медведев|Медведев]] истеъфои раиси ҷумҳури Бошқирдистон Муртазо Раҳимовро пазируфт ва Рустам Ҳамитовро иҷрокунандаи вазифаи раиси ҷумҳурӣ таъйин кард <ref>{{Cite web|url=http://kremlin.ru/acts/bank/31450|title=Указ Президента РФ от 15.07.2010 № 913 «О досрочном прекращении полномочий Президента Республики Башкортостан»|author=|website=|date=|publisher=[[Kremlin.ru|Официальный сайт президента России]]}}</ref> .
19 июли соли 2010 вакилони Маҷлиси Давлатӣ – Курултайи Ҷумҳурии Бошқирдистон ваколатҳои Президенти Ҷумҳурии Бошқирдистонро ба Рустем Ҳамитов вогузор карданд <ref>{{Cite web|url=http://www.bashinform.ru/news/286611/|title=Рустэм Хамитов наделён полномочиями Президента Башкортостана|website=|date=2010-07-19|publisher=[[Башинформ]]|deadlink=no|accessdate=2012-10-29|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CMQYzarZ?url=http://www.bashinform.ru/news/286611/|archivedate=2012-11-22}}</ref> .
[[Акс:Vladimir_Putin_and_Rustem_Khamitov_22_May_2013.jpeg|чап|мини|250x250пкс| [[Президенти Федератсияи Русия|Президенти Федератсияи Россия]] [[Владимир Путин|В.Путин]] ва Президенти Ҷумҳурии Бошқирдистон Рустем Ҳамитов, 22 майи соли 2013]]
Аз 18 декабри соли 2010 то 5 июли соли 2011 ва аз 3 октябри соли 2013 то 9 апрели соли 2014 - узви Президиуми Шӯрои давлатии Федератсияи Русия <ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/32298 Распоряжение Президента Российской Федерации от 18.12.2010 г. № 873-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации»]</ref> <ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/33496 Распоряжение Президента Российской Федерации от 05.07.2011 г. № 461-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации»]</ref> <ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/37664 Распоряжение Президента Российской Федерации от 03.10.2013 г. № 368-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации»]</ref> <ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/38305 Распоряжение Президента Российской Федерации от 09.04.2014 г. № 107-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации»]</ref> .
30 майи соли 2014 Президенти Федератсияи Русия [[Владимир Путин|В.В.]] [[Владимир Путин|Путин]] истеъфои Рустам Ҳамитовро пазируфт, то ӯ дар интихоботи раиси ҷумҳурӣ ширкат кунад <ref>{{Cite web|url=http://kremlin.ru/events/president/news/45798|title=Встреча с президентом Республики Башкортостан Рустэмом Хамитовым|author=|website=|date=2014-05-30|publisher=[[Kremlin.ru|Официальный сайт президента России]]}}</ref> .
Рӯзи 14 сентябри соли 2014 дар натиҷаи интихоботи пеш аз муҳлати президентии Ҷумҳурии Бошқирдистон Рустем Ҳамитов 81,71% овозҳоро ба даст овард <ref>{{Cite web|url=http://www.bashkortostan.vybory.izbirkom.ru/region/region/bashkortostan?action=show&root=1&tvd=20220001443637&vrn=20220001443633®ion=3&global=&sub_region=3&prver=0&pronetvd=null&vibid=20220001443637&type=234|title=Результаты досрочных выборов президента Республики Башкортостан|author=|website=|date=|publisher=Сайт Центральной избирательной комиссии Республики Башкортостан|accessdate=2022-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010005245/http://www.bashkortostan.vybory.izbirkom.ru/region/region/bashkortostan?action=show&root=1&tvd=20220001443637&vrn=20220001443633®ion=3&global=&sub_region=3&prver=0&pronetvd=null&vibid=20220001443637&type=234|archivedate=2017-10-10}}</ref> . Иштироки интихобкунандагон 74,88% буд <ref>{{Cite web|url=https://rg.ru/2014/09/25/reg-pfo/hamitov.html|title=Рустэм Хамитов получил удостоверение президента Башкирии|author=|website=|date=2014-09-25|publisher=[[Российская газета]]}}</ref> . Дар баробари ин, бархе аз шахсиятҳои ҷамъиятӣ натоиҷи расмии интихоботро зери шубҳа гузоштанд <ref>{{Cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc/2568751|title=Полный недоверия «Голос»|author=|website=|date=2014-09-17|publisher=[[Коммерсантъ]] (Уфа)}}</ref>. Маросими савгандёдкунии раҳбари интихобшудаи вилоят 25 сентябри соли 2014 дар Маҷлиси давлатӣ – Курултайи Ҷумҳурии Бошқирдистон <ref>{{Cite web|url=http://ufatime.ru/news/2014/09/25/rustem-hamitov-ofitsialno-zanyal-post-prezidenta-bashkirii/|title=Рустэм Хамитов официально занял пост президента Башкирии|author=|website=|date=2014-09-25|publisher=Ufatime.ru}}</ref> баргузор шуд.
Аз 1 январи соли 2015 - сардори Бошқирдистон (вазифа мутобиқи Қонуни федералӣ «Дар бораи Принсипҳои умумии ташкили мақомоти қонунгузор (намояндагӣ) ва иҷроияи ҳокимияти давлатии субъектҳои Федератсияи Русия» иваз карда шуд) <ref>{{Cite web|url=http://tass.ru/politika/1671223|title=В Башкирии с января упраздняется должность президента республики|author=|website=|date=2014-12-25|publisher=[[ТАСС]]}}</ref> .
Аз 20 июли соли 2010 <ref>{{Cite web|url=http://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/19268.html|title=Хроника|author=|website=|date=2010-07-29|publisher=Официальный сайт главы Республики Башкортостан|accessdate=2022-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010104959/https://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/19268.html|archivedate=2017-10-10}}</ref> то 19 майи соли 2011 <ref>{{Cite web|url=http://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/7310.html|title=Рустэм Хамитов подписал Указ о назначении Азамата Илимбетова на должность премьер-министра Правительства Башкортостана|author=|website=|date=2011-05-19|publisher=Официальный сайт главы Республики Башкортостан|accessdate=2022-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010055839/https://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/7310.html|archivedate=2017-10-10}}</ref> ва баъдан аз 6 августи соли 2012 <ref>{{Cite web|url=http://www.bashinform.ru/news/482486-rustem-khamitov-vozlozhil-na-sebya-polnoe-rukovodstvo-pravitelstvom-respubliki-video/|title=Рустэм Хамитов возложил на себя полное руководство Правительством республики|author=|website=[[Башинформ]]|date=2012-08-06}}</ref> то 26 ноябри соли 2015 <ref>{{Cite web|url=http://bashinform.ru/news/789030-rustem-khamitov-porekomendoval-naznachit-premer-ministrom-bashkirii-rustema-mardanova-/|title=Рустэм Хамитов подписал указ о назначении премьер-министром Башкирии Рустэма Марданова|author=|website=[[Башинформ]]|date=2015-11-26|accessdate=2022-03-15|archivedate=2016-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916014139/http://bashinform.ru/news/789030-rustem-khamitov-porekomendoval-naznachit-premer-ministrom-bashkirii-rustema-mardanova-/}}</ref> вазифаҳои раиси вилоят ва сарвазири ҳукумати Ҷумҳурии Бошқирдистонро муттаҳид кардааст.
11 октябри соли 2018 барои пеш аз мӯҳлат истеъфо додан ариза пешниҳод кардааст. <ref>[https://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/73385.html Рустэм Хамитов объявил о досрочном сложении своих полномочий] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220125091626/https://glavarb.ru/rus/press_serv/novosti/73385.html |date=2022-01-25 }} // Официальный сайт Главы Башкортостана, 11.10.2018</ref> .
Бар асоси тасмими вакилони Анҷумани XVIII ҳизби сиёсии " [[Русияи воҳид]] ", ки рӯзҳои 7-8 декабри соли 2018 баргузор шуд, Рустем Ҳамитов аз узвияти Шӯрои олии ин ҳизб хориҷ карда шуд <ref>{{Cite web|url=https://er.ru/news/175119/|title=Ротация в составе Высшего Совета «Единой России» составила 16 %|date=2018-12-08|publisher=er.ru|accessdate=2018-12-10}}</ref> .
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1954]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 18 август]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]
cupwplbmucogi6f8069rv52x66ybbcg
Ҳамад бин Халифа Оли Танӣ
0
298337
1477838
1331935
2026-06-20T06:35:30Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477838
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ}}
Шайх '''Ҳамад бин Халифа Оли Сонӣ''' ( {{Lang-ar|'''حمد بن خليفة آل ثاني'''}} {{ТаърихиТаваллуд|1|1|1952}}, [[Дуҳа|Доҳа]], [[Қатар]] ) - Амири [[Қатар]] аз [[27 июн]]и [[соли 1995]] (пас аз сарнагунии падараш [[Халифа бин Ҳамад Оли Танӣ]] (1972–1995), ки дар [[Суис|Швейтсария]] дар таътил буд) то [[25 июн]]и [[соли 2013]].
Вай таҳсилро дар [[Қатар]] оғоз карда, моҳи июли [[соли 1971]] Академияи ҳарбии шоҳона дар Сандҳерст ( [[Бритониё]] ) -ро хатм карда, дар артиши Қатар хидмат кардааст. Аз [[31 май|31 май соли]] [[Соли 1977|1977]] — вориси тахт ва вазири мудофиа барои нав кардани армия кори зиёдеро анчом дод. Вай инчунин ба тарбияи варзишии ҷавонон масъул буд. Дар дастгирии варзиш фаъолона иштирок мекунад. [[27 июн|27 июни соли]] [[Соли 1995|1995]] дар натиҷаи табаддулоти бехун падарашро сарнагун карда, ба сари қудрат омад. Саломатии бад дорад, аз диабети қанд азият мекашад, ҷарроҳӣ шудааст. Дар [[соли 1997]] [[Қатар]] аввалин кишваре дар минтақа шуд, ки ба занон ҳуқуқи овоздиҳӣ додааст. Дар [[соли 1996]] дар пайдоиши шабакаи телевизионии [[Ал-Ҷазира]] саҳм гузоштааст.
== Солҳои аввал ва таҳсилот ==
Соли 1971 амири ояндаи Қатар Академияи ҳарбии шоҳона дар Сандҳерст ( [[Бритониё|Бритониёи Кабир]] ) -ро хатм кард. Пас аз хатми академия бо рутбаи подполковник дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Қатар хизматро оғоз намуда, фармондеҳии баталёни 1-уми механиконидашудаи пиёдагардон (аз он вақт инҷониб баталён Ҳамад ном дорад) буд. Баъдан ба ӯ рутбаи генерал-майор дода шуд ва фармондеҳи нерӯҳои мусаллаҳи Қатар шуд. Дар ин солҳо ӯ масъулияти гузаронидани ислоҳоти низомии Қатарро ба ӯҳда дошт, ки дар натиҷа шумораи қувваҳои мусаллаҳ афзоиш ёфта, воҳидҳои нав таъсис дода шуданд, техникаҳои нав харида шуданд, омодагии кадрҳо беҳтар гардид.
== Тасарруфи ҳокимият ==
Аз миёнаи солхои 80-ум. Ҳамад раиси Госплани Қатар шуд, ки барои рушди иқтисодиёти кишвар масъул буд. Аз соли 1992 падараш ба Ҳамад дар идораи Қатар қудрати бештаре додааст, аз ҷумла қудрат дар рушди маҷмааи нафту гази ин кишвар. Дар соли 1995, бо дастгирии аъзои дигари хонавода, дар ҳоле ки падараш дар Швейтсария дар як сафари корӣ буд, Ҳамад сарвари олии давлати Қатар шуд. Аз соли 1995 то 2004 падараш дар муҳоҷират дар Фаронса зиндагӣ мекард ва танҳо дар соли 2004 ба Ватан баргашт.
== Амири Қатар ==
Ҳукмронии Ҳамад бин Халифа Оли Сонӣ барои [[Қатар]] давраи ислоҳот ва навсозӣ буд. Пеш аз ҳама, маҷмааи [[нафт]]<nowiki/>у [[газ]]<nowiki/>и [[Қатар]] аз ҳисоби ҷалби сармояи хориҷӣ аз ҷумлаи бузургтарин ширкатҳои ҷаҳон: [[Exxon Mobil Corporation|ExxonMobil]], [[Royal Dutch Shell|Shell]], Total ва ғайра барои рушд такони нав гирифт. Дар натиҷа, [[Қатар]] ба як тавлидкунанда ва содиркунандаи [[газ]]<nowiki/>и моеъ табдил ёфт.
Амири Қатар бо фармони худ шабакаи хабарии [[Ал-Ҷазира]]ро таъсис дод.
Дар байни хукмронони араб, бо вучуди он ки ҳокимияти мутлақро нигоҳ медошт, яке аз пешвоёни тараққипарвар хисоб карда мешавад. Барномаҳои башардӯстона ва хайрия таҳти роҳбарии зани дуюми амир — Моза шӯҳрати калон пайдо кардаанд.
24 июни соли 2013 ӯ эълон кард, ки қудратро дар аморат ба писараш, валиаҳд [[Тамим бин Ҳамад Оли Танӣ]] <ref>[http://ria.ru/world/20130624/945460077.html#13720884077393&message=resize&relto=register&action=addClass&value=registration Эмир Катара объявил о передаче власти своему сыну]</ref> интиқол медиҳад. [[25 июн|25 июни соли]] 2013 дар як паёми телевизионӣ ӯ ба нафақа баромаданашро эълон кард <ref>[http://www.bbc.co.uk/russian/rolling_news/2013/06/130625_rn_qatar_emir_abdication.shtml Эмир Катара ушел на покой, передав власть сыну]</ref> .
== Кӯшишҳои сӯиқасд ==
Бино ба гузоришҳои расонаҳои арабӣ ва эронӣ, амири Қатар Ҳамад бин Халифа Оли Сонӣ дар авоили сентябри соли 2011 аз сӯиқасд ба ҷони худ фирор кардааст.<ref>{{Cite web|url=http://top.rbc.ru/incidents/05/09/2011/613938.shtml|title=СМИ: На эмира Катара совершено покушение, он ранен|date=2011-09-05|publisher=РосБизнесКонсалтинг|deadlink=yes|accessdate=2012-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130226052626/http://top.rbc.ru/incidents/05/09/2011/613938.shtml|archivedate=2013-02-26}}</ref>
== Мукофотҳо ==
Мукофотҳои Қатар
{| class="wikitable"
! width="20%" |<font color="#696969">[[Кишвар]]</font>
! width="20%" | <font color="#696969">сана</font>
! colspan="2" width="55%" | <font color="#696969">Мукофот</font>
! width="5%" | <font color="#696969">Қайдҳо</font>
|-
| rowspan="2" |{{Парчамбандӣ|Қатар}}
| '''25 июни 2013 —'''
| width="15%" | ҷоизадори занҷир
| rowspan="2" | [[Ордени Истиқлолият (Қатар)|Ордени Истиқлолият]]
|
|-
| '''27 июни 1995 - 25 июни 2013'''
| сохибихтиёр
|
|-
| rowspan="2" |{{Парчамбандӣ|Қатар}}
| '''25 июни 2013 —'''
| width="15%" | ҷоизадори занҷир
| Ордени «Нишони шоиста».
|
|-
| '''27 июни 1995 - 25 июни 2013'''
| сохибихтиёр
|
|
|}
Мукофотҳои кишварҳои хориҷӣ
{| class="wikitable"
! width="20%" |Кишвар
! width="20%" |<font color="#696969">Сана</font>
! colspan="2" width="55%" |<font color="#696969">Мукофот</font>
! width="5%" |<font color="#696969">Қайдҳо</font>
|-
|{{Парчамбандӣ|Кувайт}}
|'''—'''
| colspan="2" |Кавалер орденской цепи Мубарака Великого
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Малайзия}}
|'''—'''
| colspan="2" |Кавалер ордена Короны Королевства
|DMN
|-
|{{Парчамбандӣ|Миср}}
|'''1976 —'''
| colspan="2" |Кавалер орденской цепи Нила
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Арабистони Саудӣ}}
|'''1976 —'''
| colspan="2" |Кавалер 1 класса ордена Абдель-Азиза аль-Сауда
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Венесуэла}}
|'''1977 —'''
| colspan="2" |Кавалер 1 класса ордена Франсиско Миранды
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Ливан}}
|'''1986 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большой ленты ордена Заслуг
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Урдун}}
|'''1995 —'''
| colspan="2" |Кавалер орденской цепи Хусейна ибн Али
|
|-
| rowspan="2" |{{Парчамбандӣ|Оман}}
|'''1995 —'''
| width="15%" |Кавалер 1 класса
| rowspan="2" |военного ордена Омана
|
|-
|'''1975 — 1995'''
|Кавалер 2 класса
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Тунис}}
|'''1997 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большой ленты ордена 7 ноября 1987
|
|-
| rowspan="2" |{{Парчамбандӣ|Бритониёи Кабир}}
|'''22 июли 1997 —'''
| width="15%" |Почётный кавалер Большого креста
| rowspan="2" | наиболее выдающегося ордена Святых Михаила и Георгия
|GCMG
|-
|'''21 феврали 1979 — 22 июли 1997'''
|Почётный Рыцарь-командор
|KCMG
|-
| rowspan="2" |{{Парчамбандӣ|Фаронса}}
|'''2 июни 1998 —'''
| width="15%" |Кавалер Большого креста
| rowspan="2" |[[Ордени Легиони фахрӣ|ордена Почётного легиона]]
|
|-
|'''1980 — 2 июни 1998'''
|Гранд-офицер
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Сенегал}}
|'''11 июни 1998 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого креста ордена Льва
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Пакистан}}
|'''6 апрели 1999 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена «Нишан-е-Пакистан»
|NPk
|-
|{{Парчамбандӣ|Олмон}}
|'''27 майи 1999 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого креста особого класса ордена «За заслуги перед Федеративной Республикой Германия»
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Ливан}}
|'''8 августи 1999 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большой ленты Национального ордена Кедра
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Руминия}}
|'''24 октябри 1999 —'''
| colspan="2" |Кавалер цепи ордена Звезды Румынии
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Италия}}
|'''26 апрели 2000 —'''
| colspan="2" |[[Ордени «Барои хидматҳо ба Ҷумҳурии Итолиё»|Кавалер Большого креста декорированного лентой ордена «За заслуги перед Итальянской Республикой»]]
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Яман}}
|'''5 августи 2000 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена Республики 1 класса
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Куба}}
|'''14 сентября 2000 —'''
| colspan="2" |[[Ордени «Хосе Мартӣ»|Кавалер Национального ордена Хосе Марти]]
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Қазоқистон}}
|'''10 декабри 2001<ref>{{Cite web|url=http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsv/dok_oegprz/page3.htm|title=Указ Президента РК от 10.12.2001 № 737|deadlink=yes|accessdate=2015-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912112819/http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsv/dok_oegprz/page3.htm|archivedate=2017-09-12}}</ref> —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена «Достык» 1 степени
|
|-
| rowspan="2" |{{Парчамбандӣ|Марокаш}}
|'''2002 —'''
| width="15%" |Кавалер специального класса
| rowspan="2" |[[Ордени Муҳаммадия|ордена Мухамадийя]]
|
|-
|'''1981 — 2002'''
|Кавалер 1 класса
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Кот-д’Ивуар}}
|'''2002 —'''
| colspan="2" |Кавалер цепи Национального ордена Республики Кот-д’Ивуар
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Финляндия}}
|'''22 апрели 2007 —'''
| colspan="2" |Кавалер цепи ордена Белой розы
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Юнон}}
|'''20 июня 2007 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого креста ордена Спасителя
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Булғористон}}
|'''7 ноябри 2007 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена Стара Планина с лентой
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Ҷумҳурии Доминикана}}
|'''5 ноябри 2008 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого креста с Золотой звездой ордена За заслуги Санчеса, Дуарте и Меллы
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Хорватия}}
|'''7 апрели 2009 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого ордена Короля Томислава с лентой и большой утренней Звездой
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Сингапур}}
|'''16 марти 2009 —'''
| colspan="2" |Кавалер 1 класса ордена Темасека
|DUT1
|-
|{{Парчамбандӣ|Португалия}}
|'''20 апрели 2009 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большой цепи ордена Инфанта дона Энрике
|GColIH
|-
|{{Парчамбандӣ|Малта}}
|'''26 августи 2009 —'''
| colspan="2" |Почётный Компаньон Почёта с орденской цепью
|K.U.O.M.
|-
|{{Парчамбандӣ|Австрия}}
|'''2010 —'''
| colspan="2" |[[Нишони фахрӣ «Барои хидматҳо ба Ҷумҳурии Утриш»|Кавалер Большой звезды Почёта «За заслуги перед Австрийской Республикой»]]
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Венесуэла}}
|'''23 январи 2010 —'''
| colspan="2" |Кавалер 1 класса ордена Освободителя
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Подшоҳии Муттаҳида}}
|'''26 октябри 2010 —'''
| colspan="2" |Почётный Кавалер Большого креста Почётнейшего ордена Бани
|GCB
|-
|{{Парчамбандӣ|Македония}}
|'''2011 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена «8 сентября»
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Нидерланд}}
|'''9 марти 2011 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого креста ордена Нидерландского льва
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Испания}}
|'''20 апрели 2011 —'''
| colspan="2" |Кавалер орденской цепи Изабеллы Католической
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Албания}}
|'''18 октябри 2011 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена Скандерберга
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Филиппин}}
|'''11 апрели 2012 —'''
| colspan="2" |Кавалер цепи ордена Лакандула
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Украина}}
|'''23 ноябри 2012 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена князя Ярослава Мудрого 1 класса
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Украина}}
|'''30 ноябри 2012 —'''
| colspan="2" | Отличие «Именное огнестрельное оружие»
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Перу}}
|'''2013 —'''
| colspan="2" |Кавалер Большого креста ордена Солнца Перу
|
|-
|{{Парчамбандӣ|Албания}}
|'''2015 —'''
| colspan="2" |Кавалер ордена Государственного флага
|
|}
== Эзоҳ ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20140126004751/http://www.president.gov.ua/ru/news/26185.html Виктор Янукович ва Шайх Ҳамад бин Халифа Оли Сонӣ табодули ҷоизаҳои давлатӣ // Сомонаи расмии президенти Украина, 27.11.2012]
* Хамад бен Халифа аль-Тани - мақола дар
{{Амирони Қатар}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Амирони Қатар]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ҳусейн ибни Алӣ синфи I]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 1 январ]]
3q7sfmn738rodhe8g2zmkva9j5h07l1
Темур Пӯлодов
0
300085
1477730
1352138
2026-06-19T22:39:20Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477730
wikitext
text/x-wiki
{{Адиб}}
'''Темур Исҳоқович Пӯлодов''' ({{ВД-Дебоча}}) — нависанда ва филмноманависи маъруфи тоҷиктабори Русия.
== Зиндагинома ==
Тимур Пӯлодов соли 1939 дар шаҳри Бухоро (вилояти Бухорои ҶШС Узбакистон, ҳозира Узбакистон) ба дунё омадааст. Хатмкардаи Донишкадаи омӯзгории Бухоро (1963); курсҳои олии филмноманависон ва коргардонҳо дар Маскав(1967). Сармуҳаррири киностудияи «Узбекфилм» шуда кор кардааст. Муаллифи бархе аз филмномаҳои филмҳои бадеӣ («Бозгашти фармондеҳ», аз руи повести ҳамноми Темур Пӯлодов «Дигар маҳалҳои аҳолинишин», 1968, коргардон — Д. Салимов, «Ин писари хуб», 1972., коргардон — Э. Хачатуров, «Сафари охирини Кайп», аз руи повести хамноми Темур Пӯлодов, соли 1991, коргардон— Ф. Давлетшин ва дигарон.)
== Ҷоизаҳо ==
* [[Ордени Дӯстии халқҳо|Ордени Дӯстии Халқҳо]] ([[28 октябр]]и [[Соли 1994|1994]]) — ''барои хидматҳо дар рушди адабиёт ва ҳунар, таҳкими робитаҳои фарҳангии байни миллатҳо''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/7161 Указ Президента Российской Федерации от 28 октября 1994 года № 2037 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»]</ref> .
* Нависандаи халқии [[ҶШС Узбакистон]] (1989)
* Нависандаи мардумии [[Тоҷикистон]]
* Ҷоизаи давлатии Узбакистон
* Ҷоизаи адабии Важа Пшавела ([[Гурҷистон]])
* Ҷоизаи адабии Саят-Нова ([[Арманистон]])
* Ҷоизаи байнулмилалии М. А. Шолохов
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20100813102646/http://www.islam.ru/pressclub/gost/pulatov/ Тимур Пӯлотов: Ислом рӯҳи маро як умр пур кард!]
* [https://web.archive.org/web/20130905171848/http://litrossia.ru/archive/26/courier/575.php Пулотов озод карда шудааст. Оянда кист?] — " Литературная Россия " № 49 аз 12.08.2000
* [http://mytashkent.uz/2008/05/29/timur-pulatov/ Тимур Пӯлотов]
* [http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=26113 «Адибон низ гиря мекунанд»] — Рузномаи " Коммерсант " № 4 (157) аз 10.09.1992
* [http://www.pereplet.ru/text/aleshkin20feb09.html «Даҳгонаи беҳтарин» ҳатмии русӣ "" аз 23.02.2009]
* [http://qha.com.ua/haber2.php?id=4944 Вохӯрии насрнавис Тимур Пӯлотов бо зиёиёни тоторҳои Қрим аз 19.10.2010]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (пайванди дастнорас)
* [http://www.poluostrov.com.ua/novosti/krym/752 «Ба Қрим дӯсти тоторҳои Қрим Тимур Пӯлатов ташриф овард» аз 20.10.2010]{{Пайванди мурда|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ]]
[[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Бухоро]]
ey535j0sxf57i6yhn4u82fcmrd3j3so
Хурху Кируго
0
301148
1477781
1312979
2026-06-20T03:42:47Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477781
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ}}
'''Хурху''' '''Фернандо "Туто" Кируго Рамирес''' ( {{Lang-es|Jorge Quiroga Ramírez}} [[5 май|5 майи ]] [[Соли 1960|соли 1960]] ) — Сиёсатмадори [[Боливия]], президенти кишвар дар солҳои 2001-2002.
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4532866.stm BBC] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070917155839/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4532866.stm|date=17 вересня 2007}}
* http://www.thebatt.com/media/paper657/news/2002/04/10/FrontPage/Bolivian.President.Honored-517621.shtml{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071009225242/http://www.thebatt.com/media/paper657/news/2002/04/10/FrontPage/Bolivian.President.Honored-517621.shtml |date=2007-10-09 }}
* http://www.coha.org/2005/12/08/bolivia%e2%80%99s-precarious-upcoming-election/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080720071217/http://www.coha.org/2005/12/08/bolivia%e2%80%99s-precarious-upcoming-election/|date=20 липня 2008}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Президентҳои Боливия]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Боливия]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1960]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 5 май]]
cmowghqypn3i2ha3hxjltxzq9fxkat3
Сарзамини бодиянишинон
0
307598
1477687
1347341
2026-06-19T20:30:05Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477687
wikitext
text/x-wiki
{{Филм
| Жанр = драма
| imdb_id = 9770150
| НомТоҷ = Сарзамини бодиянишинон
| Коргардон = [[Хлое Чжао]]
| Мамлакат = ИМА, Олмон
| Забон = инглисӣ
| Сол = 04.12.2020
| Филми қаблӣ = [[Кӯдаки волидони ношунаво]]
| Филми баъдӣ = [[Муфтхӯрон]]
}}
'''«Сарзамини бодиянишинон»''' {{Refn|Українською англійськомовне слово ''nomads'' передається саме питомим українським словом ''кочовики'', однак в радянський період України у період русифікації України та так званого "зближення української та російської мови" у найвпливовіший словник [[СУМ]] на додачу до питомо українського слова ''[http://sum.in.ua/s/kochovyky кочовики]'' додали й російське слово ''[http://sum.in.ua/s/kochivnyky кочівники]''; Хоча в офіційній україномовній локалізації прокатника Kinomania ''«Земля кочівників»'' й було використано саме російське слово, однак значна кількість спеціалізованих мистецьких видань переклали назву правильно як ''Земля кочовиків''<ref>[https://web.archive.org/web/20210522225927/https://vogue.ua/ua/article/culture/kino/11-filmov-kotorye-mogut-poluchit-oskar-v-2021-godu.html 11 фільмів, які можуть здобути «Оскара» у 2021 році]. vogue.ua/ua/. 19 березня 2021</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210522231832/https://povaha.org.ua/chotyry-tsvyahy-v-trunu-patriarhatu/ Оскар 2021: Чотири цвяхи в труну патріархату]. povaha.org.ua. 2021</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210522225901/https://day.kyiv.ua/uk/blog/kultura/dorogy-yaki-my-obyrayemo Дороги, які ми обираємо]. day.kyiv.ua/uk/. 28 жовтня 2020</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210522225957/https://vglcinema.com/posts/kino/novini/ogoloshena-konkursna-programa-venetsiiskogo-kinofe/ Оголошена конкурсна програма Венеційського кінофестивалю]. vglcinema.com. 28.07.2020</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210522230011/https://gazeta.ua/articles/culture-journal/_ce-vazhke-dovge-zhorstke-beznadijne-kino-pro-vijnu/985889 Це важке, довге, жорстке, безнадійне кіно про війну. 77-й Венеційський міжнародний кінофестиваль став першим великим культурним заходом у Європі після початку пандемії]. gazeta.ua. 22 вересня 2020</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20210522225956/https://www.5.ua/kultura/ukrainskyi-film-pro-donbas-otrymav-nahorodu-venetsiiskoho-kinofestyvaliu-223893.html Український фільм про Донбас отримав нагороду на Венеційському кінофестивалі]. 5.ua. 13.09.2020</ref>}} ё ''"[[Сарзамини кӯчманчиён]]"'' ( {{Lang-en|Nomadland}} ) — филми ҳунарии амрикоии соли 2020, ки коргардони он [[Хлое Чжао]] мебошад, ки сужаи он ба [[Адабиёти ҳуҷҷатӣ|романи мустанади]] Ҷессика Брюдер дар соли 2017 "Замини кӯчманчиён: зинда мондан дар асри 21 дар Амрико" асос ёфтааст ( {{Lang-en|Nomadland: Surviving America in the Twenty-First Century}} ). <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/02/nomadland-director-chloe-zhao-searchlight-pictures-interview-news-1234684285/|title=‘Nomadland’ Director Chloé Zhao: Why We Need To “Train Our Minds To Want Less” & The Problem Of Elder Care In America|author=Utichi|first=Joe|website=Deadline|date=2021-02-08|lang=en-US|accessdate=2021-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210215210702/https://deadline.com/2021/02/nomadland-director-chloe-zhao-searchlight-pictures-interview-news-1234684285/|archivedate=15 лютого 2021}}</ref> Филм дар ҷашнвораи 77-уми синамои Венетсия ҷоизаи олиро гирифт <ref>{{Cite web|url=https://www.labiennale.org/en/cinema/2020/venezia-77-competition/nomadland|title=Biennale Cinema 2020 {{!}} Nomadland|website=La Biennale di Venezia|date=2020-07-17|lang=en|accessdate=2021-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200728103951/https://www.labiennale.org/en/cinema/2020/venezia-77-competition/nomadland|archivedate=28 липня 2020}}</ref> . Дар филм нақши асосиро ҳунарпеша Фрэнсис Макдорманд бозидааст.
== Сужа ==
Филм дар жанри [[Роуд-муви]] дар бораи зиндагии одамоне нақл мекунад, ки хонаҳои худро аз даст додаанд ва маҷбуранд дар Ғарби [[Иёлоти Муттаҳида]] дар хонаҳои сайёр бодиянишинӣ кунанд ва рӯзгорашонро пеш баранд. Онҳо маънои ҳастӣ ва як фалсафаи томро дар зиндагии бодиянишин мебинанд. Бисёриҳо имкон доранд, ки ба тарзи ҳаёти муқимӣ баргарданд, аммо наметавонанд. Филм аз сужаҳо дар бораи сарнавишти амрикоиёни кухансоли кӯчманчй иборат аст. <ref>{{Cite web|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/a34100575/nomadland-news-cast-spoilers-date/|title=Frances McDormand's New Movie, 'Nomadland,' Is Coming to Hulu|author=Mackelden|first=Amy|website=Harper's BAZAAR|date=2021-01-14|lang=en-US|accessdate=2021-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210301182233/https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/a34100575/nomadland-news-cast-spoilers-date/|archivedate=1 березня 2021}}</ref>
== Дар нақшҳо ==
* [[Фрэнсес Макдорманд|Фрэнсес Макдорманд]] — Ферн
* Дэвид Стретейрн - Дэвид
* Питер Спирс - Петрус
Аксари нақшҳои дигарро ҳунарпешаҳои ғайриҳирфавӣ иҷро мекунанд. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiewire.com/2020/09/nomadland-interview-chloe-zhao-1234584703/|title=‘Nomadland’: How Chloé Zhao Made a Secret Road Movie While Becoming a Marvel Director|author=Kohn|first=Eric|website=IndieWire|date=2020-09-08|lang=en|accessdate=2021-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928050706/https://www.indiewire.com/2020/09/nomadland-interview-chloe-zhao-1234584703/|archivedate=28 вересня 2020}}</ref>
== Истеҳсолот ==
Коргардон [[Хлое Чжао]] ва продюссерон [[Фрэнсес Макдорманд|Фрэнсес Макдорманд]] ва Питер Спирс, филмро дар соли 2017 ки ба китоби Ҷессика Брюдер асос ёфтааст, офаридаанд. Пас аз тамошои филми [[Хлое Чжао]] "Савора" дар ҷашнвораи байналмилалии филми Торонто (2017), [[Фрэнсес Макдорманд|Фрэнсес Макдорманд]] тасмим гирифт, ки ба ӯ бораи мутобиқ кардани китоби Ҷессика Брюдер муроҷиат кунанд. Онҳо бо Чжао дар маросими 33-юми Ҷоизаҳои "Independent Spirit" дар моҳи марти соли 2018 мулоқот карданд ва Чжао розӣ шуд, ки сенарияро нависад ва филмро коргардон кунад. <ref>{{Cite web|url=https://www.goldderby.com/article/2020/chloe-zhao-nomadland-interview/|title=Frances McDormand is the reason that Chloe Zhao made ‘Nomadland’|author=King|first=Susan|website=GoldDerby|date=2020-12-31|lang=en-US|accessdate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104195537/https://www.goldderby.com/article/2020/chloe-zhao-nomadland-interview/|archivedate=4 січня 2021}}</ref>
Наворбардории филм дар давоми чор моҳ дар тирамоҳи соли 2018 сурат гирифт. Дэвид Стрейтерн ва бодиянишинони ҳақиқӣ Линда Мэй, Сванки ва Боб Уэллс да филм нақш мебозанд. <ref>{{Cite web|url=http://www.foxsearchlight.com/post/4321/fox-searchlight-pictures-acquires-worldwide-rights-to-chloe-zhaos-nomadland-with-frances-mcdormand/|title=FOX SEARCHLIGHT PICTURES ACQUIRES WORLDWIDE RIGHTS TO CHLOÉ ZHAO’S “NOMADLAND” WITH FRANCES MCDORMAND|website=Searchlight Pictures|accessdate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200903081302/https://www.searchlightpictures.com/post/4321/fox-searchlight-pictures-acquires-worldwide-rights-to-chloe-zhaos-nomadland-with-frances-mcdormand/|archivedate=3 вересня 2020}}</ref>
=== Дар ҷаҳон ===
Нахустнамоиши байналмилалии филм дар ҷашнвораи 77-уми синамои Венетсия баргузор шуд, ки дар он филм ҷоизаи асосиро — «Шери тиллоӣ» гирифт.<ref>{{Cite web|url=https://ua.interfax.com.ua/news/video/687406.html|title=Фільм "Земля кочівників" став володарем "Золотого лева" Венеціанського кінофестивалю|website=Інтерфакс-Україна|lang=uk|accessdate=2021-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210504204921/https://ua.interfax.com.ua/news/video/687406.html|archivedate=4 травня 2021}}</ref> . Филм дар ҷашнвораи байналмилалии синамои Торонто соли 2020 ҷоизаи интихоби мардумро ба даст овард. <ref>{{Cite web|url=https://ew.com/awards/2020-tiff-peoples-choice-award-winner/|title='Nomadland' storms Oscar race with TIFF People's Choice Award win|website=EW.com|lang=en|accessdate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001231428/https://ew.com/awards/2020-tiff-peoples-choice-award-winner/|archivedate=1 жовтня 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2020/film/global/chloe-zhao-nomadland-playing-venice-toronto-new-york-1234717009/|title=Chloe Zhao’s ‘Nomadland’ to Play Venice, Toronto, New York Under Fest Alliance|author=Ravindran|first=Manori|website=Variety|date=2020-07-27|lang=en-US|accessdate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200826184344/https://variety.com/2020/film/global/chloe-zhao-nomadland-playing-venice-toronto-new-york-1234717009/|archivedate=26 серпня 2020}}</ref> Ин аввалин филмест, ки дар Венетсия ва Торонто ҷоизаи олиро ба даст овардааст. <ref>{{Cite web|url=https://www.blogto.com/film/2020/09/tiff-2020-award-winners/|title=TIFF announces award winning films for 2020|website=www.blogto.com|lang=en|accessdate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201003132141/https://www.blogto.com/film/2020/09/tiff-2020-award-winners/|archivedate=3 жовтня 2020}}</ref>
Филм бо нашри маҳдуд дар ИМА 4 декабри соли 2020 бароварда шуд.
== Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо ==
Филм дар маросими супоридани [[Глобуси тиллоӣ|ҷоизаи Глобуси тиллоӣ]] дар чаҳор номинатсия пешбарӣ шудааст <ref>{{Cite web|url=https://www.goldenglobes.com/articles/2021-nominations-78th-golden-globe-awards-have-been-announced|title=Nominations for the 78th Golden Globe Awards (2021) Announced|website=www.goldenglobes.com|lang=en|accessdate=2021-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203135334/https://www.goldenglobes.com/articles/2021-nominations-78th-golden-globe-awards-have-been-announced|archivedate=3 лютого 2021}}</ref>:
* [[Беҳтарин филми драмавӣ (Глобуси тиллоӣ, ИМА)| Беҳтарин филми драмавӣ]]
* [[Беҳтарин сенария (Глобуси тиллоӣ, ИМА)| Беҳтарин сенария]] ([[Хлое Чжао]])
* [[Беҳтарин коргардон (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Беҳтарин коргардон]] ([[Хлое Чжао]])
* [[Беҳтарин нақши занона (Глобуси тиллоӣ, ИМА)| Беҳтарин нақши занона]] ([[Фрэнсес Макдорманд|Фрэнсес Макдорманд]])
* 7 марти соли 2021 дар маросими ҷоизасупории «Critics' Choice Awards» , филми беҳтарини соли 2021 эътироф шуд <ref>{{Cite web|url=https://tk.media/news/zemlya-kochevnikov-chedvik-bouzman-i-keri-malligan-obyavleny-pobediteli-critics-choice-awards-2021-2021-03-09|title=«Земля кочевников», Чедвик Боузман и Кэри Маллиган: объявлены победители Critics' Choice Awards 2021|date=|publisher=tk.media|accessdate=10 березня 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210504204921/https://tk.media/news/zemlya-kochevnikov-chedvik-bouzman-i-keri-malligan-obyavleny-pobediteli-critics-choice-awards-2021-2021-03-09|archivedate=4 травня 2021}}</ref>.
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
== Пайвандҳо ==
* {{Imdb title|9770150}}
* Земля кочівників на сайті КіноБаза
[[Гурӯҳ:Филмҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Филмҳо бо забони англисӣ]]
[[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]]
[[Гурӯҳ:Филмҳои соли 2021]]
mupz54l0ulzpohk7k83cp68b4m6fr6u
Этрап
0
309463
1477820
1367763
2026-06-20T05:09:52Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477820
wikitext
text/x-wiki
'''Этрап''' ( туркм. ''<span lang="tk">Etrap</span>'' <span lang="tk" style="font-style:italic;">Этрап</span>, забони тоҷикӣ ноҳия ) — [[воҳиди марзию маъмурӣ]] дараҷаи дуюми тақсимоти маъмурию ҳудудии ҳозираи [[Туркманистон]] аст. Этрап ба як ноҳияи [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] монанд аст.
== Тавсиф ==
[[Тақсимоти маъмурии Туркманистон]] аз этрапҳо иборат аст, ки ин ба ноҳияҳо тақсим шудани собиқ вилоятҳои [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон|ҶШС Туркманистон]] мувофиқ аст. Ҳамчунин, пойтахти Туркманистон - шаҳри [[Ишқобод]] низ ба чанд этрапи шаҳрӣ тақсим шудааст. Дар бораи ба этрапҳо тақсим шудани дигар шаҳрҳои кишвар маълумоти дақиқ нест.
Этрапҳо аз шаҳрхои тобеи махаллӣ, шаҳрахо ва генгешликҳо (аз чумла як ё якчанд деҳаҳо) иборатанд. Генгешликҳо ба Шуроҳои деҳоти давраи шуравӣ монанданд. Сарони этрапҳо " Ҳаким " ном доранд ва аз ҷониби [[президенти Туркманистон]] таъин карда мешаванд .
То соли 2008 мақомоти намояндагии этрапҳо "Халқ маслиҳатӣ " ба ном дошт, ки аъзои он аз ҷониби шаҳрвандони воҳидҳои маъмурию ҳудудии дахлдор ба мӯҳлати чор сол интихоб мешуданд.
То 1 феврали соли 2016 дар Туркманистон 50 этрап, дар шаҳрҳо 8 этрап ва 15 шаҳр бо ҳуқуқи этрап мавҷуд буданд <ref>{{Книга|автор=|часть=Этрапские казыеты и казыеты городов с правами этрапа|ссылка часть=https://books.google.kz/books?id=ihAlEAAAQBAJ&pg=PT224|заглавие=Судебные системы Европы и Евразии|ссылка=https://books.google.kz/books?id=ihAlEAAAQBAJ|викитека=|ответственный=Под ред. [[Курбанов, Рашад Афатович|Р. А. Курбанова]], [[Гурбанов, Рамин Афад оглы|Р. А. Гурбанова]]|издание=Научно-энциклопедическое издание|место=|издательство=«Проспект»|год=2019|том=3. Евразия|страницы=224|страниц=422|серия=|isbn=5392291821|тираж=}}</ref> .
== Нигаред низ ==
* Руйхати этрапҳои Туркманистон
* [[Тақсимоти маъмурии Туркманистон|Тақсимоти маъмурию ҳудудии Туркманистон]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* [https://web.archive.org/web/20120614082154/http://www.turkmenistan.gov.tm/_ru/laws/?laws=01fa Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 18 апрели соли 2009] «Дар бораи тартиби ҳалли масъалаҳои сохтори маъмурӣ-ҳудудии Туркманистон, номгузорӣ ва иваз кардани номи корхонаҳо, ташкилотҳо, муассисаҳо ва дигар объектҳои давлатӣ».
[[Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурию ҳудудии Туркманистон]]
77gp91fgm7ayjndk6a9c1uvuffm951t
Феҳристи президентҳои Эфиопия
0
318545
1477757
1407511
2026-06-20T00:51:59Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477757
wikitext
text/x-wiki
Дар ин мақола номгӯи '''президентҳои [[Эфиопия]]''' аз [[соли 1987]] то имрӯз оварда шудааст.
== Феҳрист ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!№
!Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
!Акс
!'''Оғози ваколат'''
!'''Анҷоми ваколат'''
!Ҳизби сиёсӣ
|- valign="top"
| colspan="6" |'''Ҷумҳурии халқӣ-демократии Эфиопия'''
|- bgcolor="#ffffec" valign="top"
|-
|1
|[[Менгисту Ҳайле Мариам]]<br /><br />(1937-)
|
|[[10 сентябр]]и 1987
|[[21 май]]и 1991
|Ҳизби коргарии Эфиопия
|-
|—
|[[Тесфаэ Гебре Кидан]] <br /><br />(и. в.)<br /><br />(1935–2004)
|[[Акс:No_image.svg|пайванд=Файл:No_image.svg|100x100пкс]]
|[[21 май]]и 1991
|[[28 май]]и 1991
|Ҳизби коргарии Эфиопия
|- valign="top"
| colspan="6" |'''Ҳукумати муваққат'''
|- bgcolor="#ffffec" valign="top"
|-
|—
|[[Мелес Зенавӣ]] <br /><br />и. в.)<br /><br />(1955–2012)
|[[Акс:Meles_Zenawi_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2012.jpg|пайванд=Файл:Meles_Zenawi_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2012.jpg|125x125пкс]]
|[[28 май]]и 1991
|[[22 август]]и 1995
|Ҷабҳаи озодии халқи Тиграй
|- valign="top"
| colspan="6" |'''Ҷумҳурии федеролии демократии Эфиопия'''
|- bgcolor="#ffffec" valign="top"
|-
|2
|[[Негассо Гидада]]<br /><br /><small>(1943-) </small>
|[[Акс:No_image.svg|пайванд=Файл:No_image.svg|100x100пкс]]
|[[22 август]]и 1995
|[[8 октябр]]и 2001
|Созмони демократии Оромо
|-
|3
|[[Гирмен Волд-Гиоргис Лука]]<br /><br />(1924-)
|
|[[8 октябр]]и 2001
|[[7 октябр]]и 2013
|Мустақил
|-
|4
|[[Мулату Тешоме]]<br /><br />(1955/56-)
|[[Акс:Mulatu_Teshome_in_Warsaw_-_2018_(40792938585)_(cropped).jpg|пайванд=Файл:Mulatu_Teshome_in_Warsaw_-_2018_(40792938585)_(cropped).jpg|146x146пкс]]
|[[7 октябр]]и 2013
|[[25 октябр]]и 2018
|Созмони демократии Оромо
|-
|5
|[[Саҳле-Ворк Зевде|Сахле-Ворк Зевде]]<br /><br /><small>(1950-) </small>
|[[Акс:Sahlework_Zewde.jpg|пайванд=Файл:Sahlework_Zewde.jpg|100x100пкс]]
|[[25 октябр]]и 2018
|Амалкунанда
|Мустақил
|}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Сарчашмаҳо ==
* [http://www.worldstatesmen.org/Ethiopia.html Давлатдорони ҷаҳон— Эфиопия]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240625151829/https://www.worldstatesmen.org/Ethiopia.html |date=2024-06-25 }}
{{Пайвандҳои беруна}}{{Portal bar|Африка}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои Эфиопия]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]]
858nqy82xtmku2vhti7inbxfdlvs8wx
Феҳристи сарвазирони Эфиопия
0
318741
1477758
1407608
2026-06-20T00:52:18Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477758
wikitext
text/x-wiki
Дар мақола '''Феҳристи сарвазирони [[Эфиопия]]''' аз [[соли 1987]] то имрӯз оварда шудааст.
== Феҳристи ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!№
!Ном<br /><br /><small>(солҳои ҳаёт)</small>
!Акс
!Оғози ваколат
!Анҷоми ваколат
!Ҳизби сиёсӣ
|- valign="top"
| colspan="6" |'''Ҷумҳурии халқӣ-демократии Эфиопия'''
|- bgcolor="#ffffec" valign="top"
|-
|1
|Фикре Селассийе Вогдересс<br /><br /><small>(1945-2020) </small>
|
|[[10 сентябр]] 1987
|8 ноябр
1989
|Ҳизби коргарии Эфиопия
|-
|—
|Гайлу Имену <br /><br />''(и. в.)''<br /><br /><small>(-1991) </small>
|[[Акс:No_image.svg|пайванд=Файл:No_image.svg|100x100пкс]]
|[[8 ноябр]] 1989
|[[26 апрел]] 1991
|Ҳизби коргарии Эфиопия
|-
|—
|Тесфайе Динка <br /><br />''(и. в.)''<br /><br /><small>(-) </small>
|[[Акс:No_image.svg|пайванд=Файл:No_image.svg|100x100пкс]]
|[[26 апрел]] 1991
|[[27 май]] 1991
|Ҳизби коргарии Эфиопия
|- valign="top"
| colspan="6" |'''Давраи гузариш'''
|- bgcolor="#ffffec" valign="top"
|-
|—
|Тамрат Лайне <br /><br />''(и. в.)''<br /><br /><small>(1955-) </small>
|[[Акс:No_image.svg|пайванд=Файл:No_image.svg|100x100пкс]]
|[[6 июн]] 1991
|[[22 август]] 1995
|Созмони миллии демократии Амхар
|- valign="top"
| colspan="6" |'''Ҷумҳурии федеролӣ демократии Эфиопия'''
|- bgcolor="#ffffec" valign="top"
|-
|2
|Мелес Зенави<br /><br /><small>(1955–2012) </small>
|[[Акс:Meles_Zenawi_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2012.jpg|пайванд=Файл:Meles_Zenawi_-_World_Economic_Forum_Annual_Meeting_2012.jpg|125x125пкс]]
|[[23 август]] 1995
|[[20 август]] 2012
|Ҷабҳаи халқии Тиграй
|-
|3
|Ҳайле Мариам Десален <br /><br /><small>(1965-) </small>
|[[Акс:Hailemariam_Desalegn_-_Closing_Plenary-_Africa's_Next_Chapter_-_World_Economic_Forum_on_Africa_2011.jpg|пайванд=Файл:Hailemariam_Desalegn_-_Closing_Plenary-_Africa's_Next_Chapter_-_World_Economic_Forum_on_Africa_2011.jpg|148x148пкс]]
|[[20 август]] 2012
|[[2 апрел]] 2018
|Ҳаракати Халқии Демократии ҷануби Эфиопия
|-
|4
|'''[[Обӣ Аҳмад Алӣ]]'''
|[[File:Abiy Ahmed 2019.jpg|пайванд=Файл:Abiy Ahmed 2019.jpg|148x148пкс]]
|[[2 апрел]] 2018
|Амалкунанда
|Созмони демократии халқи Оромо
|}
== Сарчашмаҳо ==
* [http://www.worldstatesmen.org/Ethiopia.html Давлатхои ҷаҳон — Эфиопия]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240625151829/https://www.worldstatesmen.org/Ethiopia.html |date=2024-06-25 }}
{{Portal bar|Африка}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарвазирон]]
3v7s4mbekovmb8p2tvifmp3xg4y3hce
Олими Каримзод Мастчоҳ
0
319982
1477609
1411711
2026-06-19T12:04:39Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477609
wikitext
text/x-wiki
{{Ҷаъбаи БФ
|ном = БФ Олими Каримзод
|мавсими ҷорӣ =
|логотип =
|номи пурра = Бошгоҳи футболи «Олими Каримзод» Мастчоҳ
|лақаб =
|таъсис =
|барҳам = [[2007]]
|майдон = Варзишгоҳи марказии Мастчоҳ
|ғунҷоиш =
|молик =
|президент =
|мудир =
|мудири кул =
|мураббӣ =
|капитан =
|рейтинг =
|буҷет =
|мусобиқа =
|мавсим =
|мавқеъ =
|сайт =
| <!-- либос -->
}}
'''Олими Каримзод''' - [[бошгоҳи футбол]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]] аз [[ноҳияи Мастчоҳ]].
== Таърих ==
Бошгоҳи «Олими Каримзод» дар солҳои 90-уми қарни гузашта дар [[Мастчоҳ]] таъсис ёфта, аз ширкати саноативу молии "Олими Каримзод-М" намояндагӣ мекард<ref>{{Cite web |url=http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Tajik.html |title=История футбольных клубов - «Олими Каримзод» (Мастчох) |data dostępu=2016-08-13 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160813005958/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Tajik.html |zarchiwizowano=2016-08-13 |accessdate=2024-10-05 |archivedate=2015-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150104200141/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Tajik.html }}</ref>. Аз соли 2001 дар чемпионати вилояти Суғд баромад карда, соли 2006 ғолиби қаҳрамонӣ гардид<ref>{{Cite web |url=http://ffs.tj/index.php/ffso/info |title=Маълумоти умумӣ |accessdate=2014-07-11 |archivedate=2014-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714212040/http://ffs.tj/index.php/ffso/info }}</ref>.
Дар мавсими соли 2006 даста дар лигаи якум баромад ва дар ҷои 9-ум (аз 12 даста) баромад. Аммо баъдан аз мусобиқоти қаҳрамонии Тоҷикистон дар соли 2007 даст кашид ва пароканда шуд.
== Варзишгоҳ ==
Варзишгоҳ бозихои хонагии худро дар варзишгоҳи шаҳрии Мастчоҳ, ки 1000 тамошобинро дорад, гузаронданд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]]
r9522j3xmpv4qpl44tw2dgjfxs2tdm6
Чари Қарриев
0
321927
1477785
1420206
2026-06-20T03:44:46Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477785
wikitext
text/x-wiki
{{Ходими давлатӣ}}
'''Чари Суюнович Қарриев''' (таваллуд. 1932) - ходими давлатии туркман ва ҳизбии шӯравӣ. Раиси Шӯрои Вазирони [[ҶШС Туркманистон]] (1978-1985). Аъзои [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ]] аз соли 1958; котиби якуми кумитаи Вилоятии Ашқободи ҲК Туркманистон (1974-1976), узви КМТ [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|ҲКИШ]] (1981-1990), узви Бюрои КМ ҲК Туркманистон. Вакили Шӯрои Миллатҳои [[Шӯрои Олии Иттиҳоди Шӯравӣ|Шӯрои олии Иттиҳоди Шӯравӣ]] 9-11 даъвати (1974-1989) аз [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон|ҶШС Туркманистон]]. Вакили Шӯрои Олии [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон]] (1966-1974).
== Зиндагинома ==
[[17 октябр]] [[Соли 1932]] дар [[Ишқобод|Ашқобод]] дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст Дар [[Соли 1955]] [[Донишгоҳи давлатии нафту гази Русия|Институти нафти Москва ба номи И. М. Губкин]]<nowiki/>ро хатм кардааст.
Аз соли 1950 донишҷӯи [[Донишгоҳи давлатии нафту гази Русия]] дар Маскав.
Аз соли 1955 дар заводи Коркарди нафт Красноводск: оператор, муҳандис, сардори насбкунӣ, сардори цех.
Аз соли 1965 мудири бахши саноати нафту кимиёи КМ Ҳизби Коммунистии Туркманистон.
Аз соли 1974 Котиби якуми кумитаи вилоятии Ашқобод.
Аз соли 1976 Котиби КМ Ҳизби Коммунистии Туркманистон.
Моҳи декабри соли 1978 — феврали соли 1985-Раиси Шӯрои Вазирони ҶШС Туркманистон.
Моҳи феврали соли 1985 "бо сабаби вазъи саломатӣ" Аз вазифаи Раиси Шӯрои Вазирони ҶШС Туркманистон озод карда шуд ва Раиси Кумитаи давлатии нархҳо таъин шуд.
Муаллифи 11 кори илмӣ.
== Мукофотҳо ==
* Медали "Барои ҷасорати меҳнатӣ" (4 ноябри соли 1964) — ''барои бомуваффақият ба итмом расонидани сохтмон ва азхудкунии ду дастгоҳи технологӣ дар заводи Коркарди нафт Красноводск, лӯлаи гази Котур Тепе Белек Красноводск ва Заводи Сажевии Челекенск''
* [[Ордени Инқилоби Октябр]]
* [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]
* [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]
* [[Ордени «Нишони Фахрӣ»|Ордени"Нишони Фахрӣ"]]
* Медали "Ба ифтихори 100-солагии зодрӯзи Владимир Ильич Ленин"
== Манбаъ ==
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1013880113 Зиндагинома дар сомонаи ЦентрАзия]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304102042/http://www.centrasia.ru/person2.php?&st=1013880113 |date=2016-03-04 }}
* [http://www.gubkin.ru/gallery/portrait/detail.php?ID=1015 Зиндагинома] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140712151816/http://gubkin.ru/gallery/portrait/detail.php?ID=1015 |date=2014-07-12 }} дар сомонаи РГУ Нафту Газ.
== Нигаред низ ==
* [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Туркманистон ]]
* [[Сарвазири Туркманистон]]
== Сарчашма ==
* [http://rulers.org/sovrep.html Хокимони ҷумҳуриҳои шӯравӣ]
* [http://www.worldstatesmen.org/Turkmenistan.html Turkmenistan] World Statesmen]
* [https://books.google.com/books?id=NI1G_9j1Ahc https://books.google.com/books?id=NI1G_9j1AhcEastern Europe, Russia and Central Asia 2004]
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Туркманистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Ишқобод]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Соли 1932 таваллудшудагон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 17 октябр]]
7i7b7o9f3syc6t780wnnjw0u7kyzlil
Синамои Қирғизистон
0
324186
1477705
1452884
2026-06-19T21:07:09Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477705
wikitext
text/x-wiki
'''Синамои Қирғизистон''' — санъат ва саноати синамои [[Қирғизистон|Ҷумҳурии Қирғизистон]]. Асоси онро киностудияи «Қирғизфилм» ташкил медиҳад. Дар тӯли таърихи синамо зиёда аз 500 филм офарида шудааст<ref name="vc">{{Cite web|url=http://www.vb.kg/pics/2012/04/23/186548_a_chto_vy_znaete_o_kyrgyzskom_kino.html|title=А что вы знаете о кыргызском кино?|author=|website=|date=23 апреля 2012|publisher=Вечерний Бишкек|lang=|accessdate=2012-09-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrOkM6O4?url=http://www.vb.kg/doc/186548_a_chto_vy_znaete_o_kyrgyzskom_kino.html|archivedate=2012-12-12}}</ref>.
== Таърих ==
Аввалин кинотеатр дар ҳудуди Қирғизистони муосир ба корхонаи «Бародарони Пат ва Компания»-и [[Бишкек]] тааллуқ дошт<ref name="vc"/>.
=== Дар замони шӯравӣ ===
Рӯзи зодрӯзи синамои қирғиз 17 ноябри соли 1941 маҳсуб мешавад, ки фармон дар бораи таъсиси киностудияи кинохроникаи ба номи Фрунзе ба имзо расид, ки баъдан ба киностудияи "Қирғизфилм" табдил дода шуд<ref>{{Cite web|url=http://www.knews.kg/ru/society/6262/|title=Кинематографисты возложили цветы к памятнику Чингизу Айтматову и Манасу Великодушному|author=Илья Каримджанов|website=|date=17 ноября 2011|publisher=K-News|lang=|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrOiUOmc?url=http://www.knews.kg/ru/society/6262/|archivedate=2012-12-12}}</ref>. Нахустин филми рангаи қирғизӣ соли 1955 ба навор гирифта шуда буд ва он "Салтанат" ном дошт<ref name="vc"/>.
Устодони шинохтаи синамои классикони қирғиз ҳунарпешаҳо Муродбек Рисқулов, Болот Бейшеналиев, Таттибуу Турсунбоева, Суйменқул Чокморов, Ҷӯрахон Раҳмонов, коргардонҳо Толомуш Океев<ref>{{Cite web|url=http://www.vb.kg/paper/2012/01/30/177120_slabaia_sila_iskysstva.html|title=Слабая сила искусства|author=Назира Раимкулова|website=|date=30 января 2012|publisher=Вечерний Бишкек|lang=|accessdate=2012-09-28}}{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, Геннадий Бозоров, Болот Шамшиев ва Алгимантис мебошанд. Ба шарофати эҷодиёти устодони синамо дар солҳои 70-ум «муъчизаи қирғизҳо» ба вуҷуд омад<ref name="goethe">{{Cite web|url=http://www.goethe.de/ins/ru/lp/prjname=goethe/drj/top/wtt/010/kik/ru5647748.htm|title=Киргизское кино|author=Зейнет Турарбеккызы|website=|date=|publisher=То4ka-Treff|lang=|accessdate=2012-10-02}}</ref>.
Хазинаи тараққиёти саноати синамо якҷоя бо киностудияи «Қирғизфилм» ба номи Т.Океева маҷмӯаи филмҳои «Муъҷизаи қирғиз»-ро бо даҳ филм тартиб додааст<ref>{{Cite web|url=http://www.kyrgyzcinema.com/index.php?option=com_content&task=view&id=887&Itemid=4&lang=ru|title=Презентация DVD коллекции «Кыргызское чудо»|author=|website=|date=02.10.2012|publisher=Фонд развития кинематографа|lang=|accessdate=2012-09-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrOlhDMb?url=http://www.kyrgyzcinema.com/index.php?option=com_content|archivedate=2012-12-12}}</ref>:
* «Гармӣ» (1962), коргардон Лариса Шепитко
* «Гузаштани душворӣ» (1964), коргардон Мелис Убукеев
* «Муаллими аввалин» (1965), коргардон Андрей Кончаловский
* «Осмони айёми бачагии мо» (1966), коргардон Толомуш Океев
* «Майдони модарӣ» (1967), коргардон Геннадий Бозоров
* «Тир дар ағбаи Караш» (1968), коргардон Болот Шамшиев
* «Дом» (1969), коргардон Геннадий Бозоров
* «Кӯча» (1972), коргардон Геннадий Бозоров
* «Киштии сафед» (1975), коргардон Болот Шамшиев
* «Себи сурх» (1975), коргардон Толомуш Океев
* «Мардони бе зан» (1981), коргардон Алгимантас Видугирис
=== Баъди пошхӯрии ИҶШС ===
Дар замони шӯравӣ студияи «Қирғизфилм» дар як сол тақрибан се филм истеҳсол мекард<ref name="vb" />. 300 кинотеатр кор мекард. Аз соли 1988 саноати синамо ва киностудия ба парокандашавӣ шурӯъ кард. Дар давоми ҳафт сол танҳо як филми «Абр» ба навор гирифта шуд. Дар айни замон 50 кинотеатр кор мекунад<ref>{{Cite web|url=http://www.fergananews.com/article.php?id=4694|title=Киргизскому кино исполняется 65 лет|author=Наво Курбанова|website=|date=06.11.2006|publisher=Fergananews.com|lang=|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrOmNOqY?url=http://www.fergananews.com/article.php?id=4694|archivedate=2012-12-12}}</ref>. Дар соли 2012 бо маблағҳои давлатӣ 4 филм, бо маблағҳои шахсӣ 10 филм ва 20 филми мустанад таҳия карда мешаванд<ref name="vb">{{Cite web|url=http://www.vb.kg/news/culture/2012/09/27/200885_kyrgyzfilm_prezentyet_zolotyu_kollekciu_kyrgyzskogo_kinematografa.html|title="Кыргызфильм" презентует золотую коллекцию кыргызского кинематографа|author=Наталья Филонова|website=|date=27 сентября 2012|publisher=Вечерний Бишкек|lang=|accessdate=2012-09-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrTQPVs8?url=http://www.vb.kg/doc/200885_kyrgyzfilm_prezentyet_zolotyu_kollekciu_kyrgyzskogo_kinematografa.html|archivedate=2012-12-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mfgs-sng.org/news/961.html|title=В Киргизии в год снимается 10 игровых фильмов, из них на госденьги — около 4|author=|website=|date=|publisher=Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств-участников СНГ|lang=|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrOnzrOo?url=http://www.mfgs-sng.org/news/961.html|archivedate=2012-12-12}}</ref>. Бисёр филмҳои солҳои охир ба муваффақияти иҷора ноил гаштанд: «[[Бишкек, ман туро дӯст медорам]]», «[[Қафаси колибрӣ»]], «[[Чи гуна бо Гу Ҷун Пе бояд издивоҷ кард?]]» <ref>{{Cite web|url=http://www.vb.kg/news/culture/2011/11/23/170175_ernest_abdyjaparov_y_nashego_otechestvennogo_kino_otkrylos_vtoroe_dyhanie.html|title=Эрнест Абдыжапаров: У нашего отечественного кино открылось второе дыхание|author=Айжан Солтоева|website=|date=23 ноября 2011|publisher=Вечерний Бишкек|lang=|accessdate=2012-09-28|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrTRj9qU?url=http://www.vb.kg/doc/170175_ernest_abdyjaparov:_y_nashego_otechestvennogo_kino_otkrylos_vtoroe_dyhanie.html|archivedate=2012-12-12}}</ref>. Музеи синамои Қирғизистон<ref>{{Cite web|url=http://www.kyrtag.kg/?q=ru/news/12804|title=В Бишкеке открылся музей кыргызского кино|author=|website=|date=2011, Ноябрь 17|publisher=Киргизское телеграфное агентство|lang=|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrTStigg?url=http://www.kyrtag.kg/?q=ru%2Fnews%2F12804|archivedate=2012-12-12}}</ref> ва мукофоти миллии синамои «Ак-Илбирс» таъсис ёфт.<ref>{{Cite web|url=http://www.mfgs-sng.org/news/962.html|title=В Киргизии учрежден свой «Оскар» за достижения в области кино - «Ак Илбирс»|author=|website=|date=|publisher=Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств-участников СНГ|lang=|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CrTTy8vd?url=http://www.mfgs-sng.org/news/962.html|archivedate=2012-12-12}}</ref>
Коргардонҳои муосир: Актан Арин-Қубат («Бешкемпир», «Биҳишт барои модар», «Чароғи Аке»), Эрнест Абдижапаров («Маъмурияти деҳот», «Салқинии дурахшон»)<ref name="goethe"/>, Содиқ Шер-Ниёз («Парз», «Қурмонҷон Датка»).
== Низ нигаред ==
* [[Қирғизфилм]]
* [[Синамои Осиёи Марказӣ]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Адабиёт ==
# Кинематографисты советской Киргизии: справочник / Олег Борисович Артюхов. — Бишкек: Кыргыстан, 1981. — 226 с.
# {{Книга|автор=|заглавие=Киргизская Советская Социалистическая Республика: энциклопедия|ответственный=глав. ред. [[:ky:Орузбаева, Бүбүйна|Орузбаева Б.О.]] Институт истории АН Кирг. ССР|ссылка=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=zKJpAAAAMAAJ&dq=Ошский+узбекский+театр&focus=searchwithinvolume&q=Ошский+узбекский&hl=ru|место=Фрунзе|издательство=Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии|год=1982|страницы=432, 443|страниц=488|isbn=|ref=Киргизская Советская Социалистическая Республика: энциклопедия}}
# {{Книга|автор=|заглавие=Энциклопедия Ошской области, Раздел "Театральная жизнь"|ответственный=гл. ред. [[:ky:Орузбаева, Бүбүйна|Орузбаева Б.О.]] [[Национальная академия наук Киргизской Республики|Академия Наук Киргизской ССР]]|ссылка=https://books.google.kg/books/about/Ошская_область.html?id=H-zUAAAAMAAJ&redir_esc=y|место=Фрунзе (Бишкек)|издательство=Глав. ред. Киргизской сов. энциклопедии|год=1987|страницы=109—111|страниц=445|isbn=|ref=Энциклопедия Ошской области}} ББК 92я2 {{L6e|ru}}.
# {{Книга|автор=|заглавие=[[Национальная энциклопедия Узбекистана]]|ответственный=Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси" [[Академия наук Республики Узбекистан|Академии наук Республики Узбекистан]]|ссылка=http://moodle.pharmi.uz/library/books/ensiklopediya/O'zbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20O'%20harfi.pdf|место=Ташкент|издательство=Государственное научное издательство "Ўзбекистон миллий энциклопедияси"|год=2000—2006|страницы=219, буква "Ў"|страниц=|isbn=|ref=Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси}} {{Wayback}} {{L6e|uz}}
# {{Книга|автор=|заглавие=[[Национальная энциклопедия «Кыргызстан»]], 5 том|ответственный=гл. ред. [[Асанов, Усен Асанович|Асанов Ү.А.]] Центр Государственного языка и энциклопедии [[Национальная академия наук Киргизской Республики|Национальной академии наук Киргизской Республики]]|ссылка=https://books.google.kg/books?id=Sw0McgAACAAJ&dq=Кыргызстан”+улуттук+энциклопедиясы&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwj80-2ywNrZAhUSb5oKHfJFA2sQ6AEIKDAA|место=Бишкек|издательство=Центр Государственного языка и энциклопедии|год=2014|страницы=763|страниц=|isbn=978-9967-14-111-7|ref=Национальная Энциклопедия "Кыргызстан", 5 том}} {{L6e|ky}}
# {{Книга|автор=|заглавие=[[:ky:«Кыргыздын гиннесс китеби»|Книга Гиннеса Кыргызстана]]|ответственный=[[:ky:Кадыров Ысмайыл|Ы. Кадыров]] Центр Государственного языка и энциклопедии [[Национальная академия наук Киргизской Республики|Национальной академии наук Киргизской Республики]]|ссылка=http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-kөchүrүlsүn|место=Бишкек|издательство=Центр Государственного языка и энциклопедии|год=2008|страницы=94|страниц=216|isbn=978-9967-14-059-2|ref=Книга Гиннеса Кыргызстана}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20181014203441/http://studydoc.ru/doc/247002/tekst-tolugu-menen-word-formatynda-k%D3%A9ch%D2%AFr%D2%AFls%D2%AFn |date=2018-10-14 }} {{L6e|ky}}
# {{Книга|автор=|заглавие=Кыргызстан: энциклопедия|ответственный=глав. ред. О. Ибраимов Центр Гос. языка и энциклопедии АН КР|ссылка=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=w5YjAQAAIAAJ&dq=Ошский+узбекский+театр&focus=searchwithinvolume&q=Ошский+узбекский&hl=ru|место=Фрунзе|издательство=Центр Гос. языка и энциклопедии|год=2001|страницы=485, 520|страниц=546|isbn=|ref=Кыргызстан: энциклопедия}}
# {{Книга|автор=|заглавие=Искусство советской Киргизии|ответственный=|ссылка=https://books.google.kg/books?id=mUPYAAAAMAAJ&q=ошский+театр|место=Москва; Ленинград|издательство=Государственное издательство "Искусство"|год=1939|страницы=41, 42, 44|страниц=173|isbn=|ref=Искусство советской Киргизии}} Мат-лы к декаде кирг. искусства в Москве. 1939 г.
# {{Книга|автор=|заглавие=Киргизский театр: очерк истории|ответственный=Львов Н.И|ссылка=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=NP_Rz6TBeXEC&dq=ошский+театр&focus=searchwithinvolume&q=узбекский+театр|место=Москва|издательство=Искусство|год=1953|страницы=129|страниц=227|isbn=|ref=Киргизский театр: очерк истории}}
# {{Книга|автор=|заглавие=Культурное строительство в Киргизии: ч. 1. 1930-1941 гг.: Народное образование|ответственный=Каниметов А.К. Институт истории АН Кирг.ССР|ссылка=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=LuUnAQAAMAAJ&dq=ошский+театр&focus=searchwithinvolume&q=узбекский+театр|место=Фрунзе|издательство=Киргизское государственное издательство|год=1957|страницы=18, 47|страниц=|isbn=|ref=Культурное строительство в Киргизии: ч. 1. 1930-1941 гг.: Народное образование}}
# {{Книга|автор=|заглавие=Искусство Киргизской ССР|ответственный=Новиченко Е.И, Сальникова О.И.|ссылка=https://books.google.kg/books?hl=ru&id=LLjUAAAAMAAJ&dq=ошский+театр&focus=searchwithinvolume&q=ошский+театр|место=Фрунзе|издательство=|год=1958|страницы=40, 70|страниц=142|isbn=|ref=Искусство Киргизской ССР}}
== Пайвандҳо ==
* [http://istoriya-kino.ru/kinematograf/item/f00/s01/e0001361/index.shtml Кинематографияи РСС Киргизистон]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121215162741/http://istoriya-kino.ru/kinematograf/item/f00/s01/e0001361/index.shtml |date=2012-12-15 }} — Кино: Луғати энциклопедӣ/Ч. ред. С.И.Юткевич; Хайати редакция. : Ю. С Афанасьев, В. Баскаков, И В Вайсфельд ва дигарон. - М.: Сов. Энсиклопедия, 1987. - 640 с., 96 л. бемор.
* [http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1386102084 <small>Шахсони Осиёи Марказӣ</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304114341/http://www.centrasia.ru/person2.php?st=1386102084 |date=2016-03-04 }}
* [https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ Одамоне, ки ҷаҳонро тағир доданд,]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190127002004/https://24.kg/obschestvo/60162_segodnya_vbishkeke_informatsionnaya_karta/ |date=2019-01-27 }}
* [http://www.onteatr.ru/aktery/rakhmonov-zhurakhon-rakhmonberdievich <small>Мардони кино ва театри шӯравӣ</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304095856/http://www.onteatr.ru/aktery/rakhmonov-zhurakhon-rakhmonberdievich |date=2016-03-04 }}
* [http://mincult.tatarstan.ru/rus/index.htm/news/956884.htm Рӯзҳои синамои Қирғизистон дар кинотеатри Мир баргузор шуд]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180826183002/http://mincult.tatarstan.ru/rus/index.htm/news/956884.htm |date=2018-08-26 }}
* [http://kaktus.media/doc/347326_daje_iz_gollivyda_zarybejnye_kinozvezdy_rabotavshie_v_kyrgyzstane.html <small>Ҳатто аз Ҳолливуд!</small>] [http://kaktus.media/doc/347326_daje_iz_gollivyda_zarybejnye_kinozvezdy_rabotavshie_v_kyrgyzstane.html <small>Ситорахои кинои хоричй, ки дар Киргизистон кор мекарданд</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180826214419/http://kaktus.media/doc/347326_daje_iz_gollivyda_zarybejnye_kinozvezdy_rabotavshie_v_kyrgyzstane.html |date=2018-08-26 }}
* [http://theopenasia.net/articles/detail/sovremennykh-kyrgyzskikh-filmov-kotorye-nuzhno-posmotret/ <small>10 филми муосири қирғизӣ, ки шумо бояд тамошо кунед,</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180826150109/http://theopenasia.net/articles/detail/sovremennykh-kyrgyzskikh-filmov-kotorye-nuzhno-posmotret/ |date=2018-08-26 }}
* [https://kaktus.media/doc/366283_top_10_sovremennyh_kyrgyzskih_filmov_kotorye_nyjno_posmotret.html <small>Беҳтарин 10 филми муосири қирғиз, ки шумо бояд тамошо кунед</small>]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250519154213/https://kaktus.media/doc/366283_top_10_sovremennyh_kyrgyzskih_filmov_kotorye_nyjno_posmotret.html |date=2025-05-19 }}
[[Гурӯҳ:Баррасии мақолаҳо дар бораи синамои миллӣ]]
[[Гурӯҳ:Синамои Қирғизистон]]
2zipyhysus50w54cnarrog3zlqlkc6g
Салоникӣ
0
325264
1477678
1446104
2026-06-19T19:59:57Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477678
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом =
| номи тоҷикӣ =
| кишвар = Юнон
}}
'''Салоникӣ''', ҳамчунин бо номи '''Салоника''' ({{IPAc-en|ˌ|θ|ɛ|s|ə|l|ə|'|n|ai|k|ə|,_|ˌ|θ|ɛ|s|ə|ˈ|l|ɒ|n|ɪ|k|ə}}), '''Салоникӣ''', '''Салоника''' ё '''Салоника''' ({{IPAc-en|s|ə|ˈ|l|ɒ|n|ɪ|k|ə|,_|ˌ|s|æ|l|ə|ˈ|n|iː|k|ə}}) — дуюмин шаҳри бузурги [[Юнон]] мебошад (бо каме зиёда аз як миллион аҳолӣ дар [[Минтақаи метрополитении Салоник|минтақаи метрополитении он]]) ва [[Пойтахт|пойтахти]] [[Минтақаҳои ҷуғрофии Юнон|минтақаи ҷуғрофии]] [[Мақдуния]], [[Минтақаҳои маъмурии Юнон|минтақаи маъмурии]] [[Мақдунияи Марказӣ|Македонияи Марказӣ]] ва [[Идораи ғайримарказонидашудаи Македония ва Фракия]].<ref>{{harvnb|Greek Republic|2011|p=22|loc=Έδρα της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας είναι η Θεσσαλονίκη. (Пойтахти минтақаи Македонияи Марказӣ — Салоник мебошад.)}}</ref><ref>{{harvnb|Greek Republic|2011|p=25|loc=Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, η οποία εκτείνεται στα όρια της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης και Κεντρικής Μακεδονίας, με έδρα την Θεσσαλονίκη. (Идораи ғайримарказонидашудаи Македония-Фракия, ки минтақаҳое чун Македонияи Шарқӣ-Фракия ва Македонияи Марказиро дар бар мегирад ва марказаш Салоник аст.)}}</ref>
Он ҳамчунин дар юнонӣ бо номи {{Lang|el-Latn|i Symprotévousa}}, яъне "ҳампойтахт", маълум аст,<ref name="Greek Experience">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=x9TG0Q0xKJYC&q=Thessaloniki+co-capital&pg=PA19|title=Regional analysis and policy: the Greek experience|author1=Harry Coccossis|author2=Yannis Psycharis|year=2008|publisher=Springer|page=19|access-date=19 August 2011|isbn=9783790820867|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023014/https://books.google.com/books?id=x9TG0Q0xKJYC&q=Thessaloniki+co-capital&pg=PA19#v=snippet&q=Thessaloniki%20co-capital&f=false|url-status=live}}</ref> — ишора ба нақши таърихии он ҳамчун "шаҳри ҳамҳукмрон" ({{Lang|el-Latn|Symvasilévousa}}) дар [[Империяи Византия]] якҷоя бо [[Константинопол|Константинопол мебошад]].<ref name="Neoclassical">{{cite book|url=https://archive.org/details/neoclassicalarch0000bire|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/neoclassicalarch0000bire/page/176 176]|quote=Thessaloniki.|title=Neoclassical architecture in Greece|publisher=Getty Publications|author1=Manos G. Birēs|author2=Marō Kardamitsē-Adamē|year=2004|access-date=10 August 2011|isbn=9780892367757}}</ref>
Салоникӣ дар Халиҷи Термаик, дар гӯшаи шимолу ғарбии [[Баҳри Эгей]] ҷойгир шудааст. Он аз ғарб бо делтаи Аксиос ҳаммарз аст. Маркази таърихии шаҳр, соли 2021 аҳолии 319,045 нафар дошт,<ref name="2021census" /> дар ҳоле ки Минтақаи метрополитении Салоникӣ 1,006,112 нафар ва Минтақаи бузурги Салоникӣ 1,092,919 нафарро дар бар мегирифт.<ref name="auto1" /><ref name="urban metro" /> Салоникӣ дувумин маркази муҳими иқтисодӣ, санъатӣ, тиҷорӣ ва сиёсӣ дар Юнон аст ва як маркази калони нақлиёт барои Юнон ва ҷанубу шарқи Аврупо ба шумор меравад, махсусан тавассути Бандари Салоникӣ.<ref name="Development">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YIvtcyGA890C&q=port+of+Thessaloniki&pg=PA43|title=Regional development in Greece|author1=Nicholas Konsolas|author2=Athanassios Papadaskalopoulos|author3=Ilias Plaskovitis|year=2002|publisher=Springer|access-date=16 August 2011|isbn=9783540423959|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023037/https://books.google.com/books?id=YIvtcyGA890C&q=port+of+Thessaloniki&pg=PA43#v=snippet&q=port%20of%20Thessaloniki&f=false|url-status=live}}</ref>
Шаҳр бо ҷашнвораҳо, рӯйдодҳо ва ҳаёти фарҳангии зиндааш шӯҳрат дорад.<ref name="Lonely Planet Thessaloniki">{{cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/greece/northern-greece/thessaloniki|title=Introducing Thessaloniki|publisher=[[Lonely Planet]] travel guides|access-date=19 August 2011|archive-date=9 February 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209050053/http://www.lonelyplanet.com/greece/northern-greece/thessaloniki|url-status=live}}</ref> Рӯйдодҳое чун [[Намоишгоҳи байналмилалии Салоник|Намоишгоҳи байналмилалии Салоникӣ]] ва [[Ҷашнвораи байналмилалии синамои Салоник]]<nowiki/>ӣ ҳар сол баргузор мешаванд. Салоникӣ [[Пойтахти ҷавонони Аврупо]] дар соли 2014 буд. Донишгоҳи асосии шаҳр — [[Донишгоҳи Арасту]] — бузургтарин дар Юнон ва [[Балканҳо|Балкан]] мебошад.<ref name="AUTH">{{cite web|url=https://uni-foundation.eu/university/aristotle-university-of-thessaloniki/|title=Aristotle University of Thessaloniki|publisher=European University Foundation|access-date=16 February 2024|archive-date=16 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216091510/https://uni-foundation.eu/university/aristotle-university-of-thessaloniki/|url-status=live}}</ref>
Салоникӣ соли 315пеш аз милод аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] бунёд ёфта, ба ифтихори ҳамсараш [[Салоникеи Мақдунӣ|Салонике]], духтари [[Филиппи II|Филиппи II Мақдунӣ]] ва хоҳари [[Александри Бузург]] номгузорӣ шуд. Он 40км ҷанубу шарқи [[Пелла]], пойтахти Подшоҳии Македония, сохта шуд. Дар даврони Рим, шаҳр як метрополиси муҳими Рум гашт ва дар [[Империяи Византия]] дувумин шаҳри калон ва сарватмандтарин буд. Он ҳсоли 1430 ба дасти усмониҳо афтод ва қариб панҷсад сол зери [[Имперотурии Усмонӣ|ҳукмронии Усмониён]] монд, бо калисоҳо, масҷидҳо ва канисаҳое, ки паҳлӯи ҳам мавҷуд буданд. Аз асри 16 то 20 — ягона шаҳре буд, ки яҳудиён дар он аксариятро дар Аврупо ташкил медоданд. Соли 1912, 8 ноябр, шаҳр ба [[Шоҳигарии Юнон|Подшоҳии Юнон]] пайваст. Дар шаҳр [[меъмории византӣ]] ба назар мерасад, аз ҷумла ёдгориҳои насронии қадимӣ ва византӣ, як [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]], ва сохторҳои [[Румӣ]], [[Имперотурии Усмонӣ|Усмонӣ]] ва Яҳудии сефардӣ.
Соли 2013, ''маҷаллаи National Geographic'' Салоникиро ба феҳристи маконҳои беҳтарини сайёҳӣ дар ҷаҳон шомил намуд,<ref name="best trips 2013">{{cite web|url=http://travel.nationalgeographic.com/travel/best-trips-2013/#/white-tower-thessaloniki-greece_61109_600x450.jpg|title=Best Trips 2013 – Thessaloniki|date=December 2012|publisher=[[National Geographic Society|National Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121130171317/http://travel.nationalgeographic.com/travel/best-trips-2013#/white-tower-thessaloniki-greece_61109_600x450.jpg|url-status=dead|archive-date=30 November 2012|access-date=6 January 2013|accessdate=2025-05-31|archivedate=2012-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130171317/http://travel.nationalgeographic.com/travel/best-trips-2013#/white-tower-thessaloniki-greece_61109_600x450.jpg}}</ref> ва соли 2014 маҷаллаи ''[[Financial Times]]'' (бахши сармоягузории мустақим — FDI Magazine) Салоникиро беҳтарин шаҳри миёнаҳаҷми аврупоӣ барои нерӯи инсонии кордон ва сатҳи баланди зиндагӣ унвон кард.<ref name="Η Θεσσαλονίκη αναδείχθηκε σε ευρωπαϊκή πόλη του μέλλοντος για το 2014 Best Mid- Sized city for human capital & lifestyle">{{cite web|url=http://www.lifo.gr/now/greece/42471|title=Η Θεσσαλονίκη αναδείχθηκε σε ευρωπαϊκή πόλη του μέλλοντος για το 2014 | ΕΛΛΑΔΑ | ΕΙΔΗΣΕΙΣ | LiFO|date=17 February 2014|publisher=lifo.gr|access-date=7 December 2014|archive-date=25 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141225133630/http://www.lifo.gr/now/greece/42471|url-status=live}}</ref><ref name="European Cities and Regions of the Future 2014/15">{{cite web|url=http://static.tijd.be/upload/European_Cities_and_Regions_of_the_Future_201415_4687454-10313872.pdf|title=European Cities and Regions of the Future 2014/15|date=17 February 2014|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://static.tijd.be/upload/European_Cities_and_Regions_of_the_Future_201415_4687454-10313872.pdf|archive-date=9 October 2022|url-status=live|access-date=7 December 2014}}</ref>
== Номҳо ва этимология ==
[[Акс:Thessaloniki-ancient_inscription.png|мини|Катибае бо матни «Ба малика [[Фессалоникаи Македония|Фессалоника]], (духтари) [[Филиппи II-и Македония|Филипп]]», [[Осорхонаи бостоншиносии Салоникӣ]]]]
Номи аслии шаҳр {{lang|grc|Θεσσαλονίκη}} {{Lang|grc-Latn|Thessaloníkē|italic=yes}} буд. Ин ном ба ифтихори шоҳдухтари македонӣ Фессалоникаи Македония, нимҳоҳари Искандари Макдунӣ дода шудааст. Номи ӯ маънои «Ғалабаи Фессалӣ»-ро дорад ва аз {{lang|grc|[[wikt:Θεσσαλός|Θεσσαλός]]}} (Фессалӣ) ва {{lang|grc|[[wikt:Νίκη|Νίκη]]}} (ғалаба; нигар Ника) гирифта шудааст. Ин ном ба шарафи пирӯзии македониҳо дар Ҷанги майдони Крокус (353/352 пеш аз милод) интихоб шудааст.
Шаклҳои дигари ном низ вомехӯранд, аз ҷумла: {{lang|el|Θετταλονίκη}} {{Lang|el-Latn|Thettaloníkē}},<ref>''[[Inscriptiones Graecae]]'', X 2. 1 ''Thessalonica et vicinia'', с. 19</ref><ref>Πολυβίου Ιστοριών τα σωζόμενα, Editore Ambrosio Firmin Didot, Parisiis, MDCCCXXXIX с. 679</ref> {{lang|el|Θεσσαλονίκεια}} {{Lang|el-Latn|Thessaloníkeia}},<ref>{{cite book|last=[[Strabo]]|chapter-url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0198:book=7:chapter=7|title=Geographica|volume=7|chapter=7|access-date=21 February 2021|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308011842/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0198:book=7:chapter=7|url-status=live}}</ref> {{lang|el|Θεσσαλονείκη}} {{Lang|el-Latn|Thessaloneíkē}}, ва {{lang|el|Θεσσαλονικέων}} {{Lang|el-Latn|Thessalonikéon}}.<ref>''[[Inscriptiones Graecae]]'', Χ 2.1 Thessalonica et vicinia – 19, 24, 150, 162, 165, 167, 177–179, 181, 199, 200, 207, 231–233, 283, 838, 1021, 1026, 1028, 1031, 1034, 1035</ref><ref>{{cite book|author=Ioannis Touratsoglou|title=Die Münzstätte von Thessaloniki in der römischen Kaiserzeit|language=de|location=Berlin|publisher=[[De Gruyter|Verlag Walter de Gruyter]]|year=1988|pages=115–16}}</ref>
Номи {{lang|el|Σαλονίκη}} {{Lang|el-Latn|Saloníki}} нахустин бор дар забони юнонӣ дар Солномаи Мореа (асри 14) сабт шудааст ва дар [[сурудҳои халқӣ]] маъмул мебошад. Аммо эҳтимол он пештар ба вуҷуд омадааст, зеро [[Муҳаммад ал-Идрисӣ|ал-Идрисӣ]] онро ''Салуник'' унвон кардааст (асри 12). Ин шакл дар забонҳои дигар низ ҷой дорад: {{lang|cu|Солѹнъ}} (''Solunŭ'') дар Калисои-славянии қадим, {{lang|lad|סאלוניקו}}<ref>{{Cite web|url=https://digitalcollections.lib.washington.edu/digital/collection/p16786coll3/id/3595/rec/5|title=Cover|website=Digital collections|publisher=U. Washington|access-date=8 March 2022|archive-date=31 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731162936/https://digitalcollections.lib.washington.edu/digital/collection/p16786coll3/id/3595/rec/5|url-status=live}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://geo-kima.org/Places/Details?id=103|title=Details – Kima|website=geo-kima.org|access-date=25 January 2023|archive-date=25 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230125082924/https://geo-kima.org/Places/Details?id=103|url-status=dead|accessdate=2025-06-04|archivedate=2023-01-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230125082924/https://geo-kima.org/Places/Details?id=103}}</ref> ({{Lang|lad-Latn|Saloniko}}) дар [[юдо-испанӣ]] (שאלוניקי то асри 19<ref name=":0" />), {{lang|he|סלוניקי}} ({{Lang|lad-Latn|Saloniki}}) дар [[Ибронӣ|забони ибронӣ]], ''Селаник'' дар [[Забони албанӣ|албанӣ]], {{lang|ota|سلانیك}} (''Селаник'') дар туркии усмонӣ, {{Lang|tr|Selanik}} дар [[Туркӣ|туркии муосир]], {{lang|it|Salonicco}} дар [[итолиёвӣ]], ''Солун'' ё {{lang|mk|Солун}} дар забонҳои ҷанубии славянӣ, {{lang|ru|Салоники}} (''Saloníki'') дар [[русӣ]], {{lang|rup|Sãrunã}} дар [[аруманӣ]]<ref>Α.Ι. Θαβώρης (Антониос Таворис), "Θεσσαλονίκη – Σαλονίκη. Η ιστορία του ονόματος της πόλης" (Салоник – таърихи номи шаҳр), "Η Θεσσαλονίκη" (''Салоник''), Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Маркази таърихи Салоник), Δήμος Θεσσαλονίκης (Шаҳрдории Салоник), 1985, с. 5–21.</ref> ва {{lang|ruq|Săruna}} дар забони мегленорумунӣ.<ref>[https://www.oeaw.ac.at/fileadmin/kommissionen/vanishinglanguages/Collections/Meglen_Vlach/Bibliography_pdfs/Lozovanu_Dorin_2012_-_Meglenoromanii.pdf MEGLENOROMÂNII–Ҷанбаҳои таърихӣ, ҷуғрофӣ, ҳувияти қавмӣ ва демографии мегленорумунҳо] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230123213709/https://www.oeaw.ac.at/fileadmin/kommissionen/vanishinglanguages/Collections/Meglen_Vlach/Bibliography_pdfs/Lozovanu_Dorin_2012_-_Meglenoromanii.pdf|date=23 January 2023}}. с. 328.</ref>
Шаҳрро ба забони англисӣ бо шаклҳои гуногун меноманд: ''Thessaloniki'', ''Salonika'', ''Thessalonica'', ''Salonica'', ''Thessalonika'', ''Saloniki'', ''Thessalonike'' ё ''Thessalonice''. Дар матнҳои чопӣ то оғози асри XX бештар номи ''Thessalonica'' истифода мешуд, ки ба шакли лотинӣ мувофиқ аст; дар тӯли қисми зиёди асри XX бештар номи ''Salonika'' маъмул гашта буд. Тақрибан аз соли 1985 сар карда, номи маъмултарини истифодаи ягона ''Thessaloniki'' шуд.<ref>Google nGrams [https://books.google.com/ngrams/graph?content=Saloniki%2CThessaloniki%2CThessalonica%2CThessalonika%2CSalonica%2CSalonika%2CThessalonike%2CSalonike%2CThessalonice&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=10 graph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240315023017/https://books.google.com/ngrams/graph?content=Saloniki%2CThessaloniki%2CThessalonica%2CThessalonika%2CSalonica%2CSalonika%2CThessalonike%2CSalonike%2CThessalonice&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=10|date=15 March 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/ngrams/graph?content=Thessaloniki%2BThessalonica%2BThessalonika%2BThessalonike%2BThessalonice%2CSaloniki%2BSalonica%2BSalonika%2BSalonike%2BSalonice&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=10|title=Google nGrams|access-date=7 June 2020|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023018/https://books.google.com/ngrams/graph?content=Thessaloniki%2BThessalonica%2BThessalonika%2BThessalonike%2BThessalonice%2CSaloniki%2BSalonica%2BSalonika%2BSalonike%2BSalonice&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=10|url-status=live}}</ref> Шаклҳое, ки бо пасванди лотинии ''-a'' тамом мешаванд, ба таври умум бештар аз шаклҳое бо пасванди юнонии ''-i'' ва хеле бештар аз шаклҳои қадимӣ бо ''-e'' истифода мешаванд.<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/ngrams/graph?content=Saloniki%2BThessaloniki%2CThessalonica%2BThessalonika%2BSalonica%2BSalonika%2CSalonike%2BThessalonike%2BThessalonice%2BSalonice&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=10|title=Google nGrams|access-date=7 June 2020|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023032/https://books.google.com/ngrams/graph?content=Saloniki%2BThessaloniki%2CThessalonica%2BThessalonika%2BSalonica%2BSalonika%2CSalonike%2BThessalonike%2BThessalonice%2BSalonice&year_start=1800&year_end=2008&corpus=15&smoothing=10|url-status=live}}</ref>
Номи «Thessaloniki» соли 1912, ҳангоми пайвастани шаҳр ба [[Шоҳигарии Юнони (Глюксбург)|Подшоҳии Юнон]] дар ҷараёни [[Ҷангҳои Балкан]] ҳамчун номи расмии шаҳр дубора барқарор гардид.<ref>{{harvnb|Mazower|2004|p=18}}</ref> Дар гуфтори маҳаллӣ, номи шаҳр бо ҳарфи ''[[L-и гулугардонидашуда|L]]''-и ғалладор ва амиқ талаффуз мешавад, ки барои лаҳҷаи муосири [[Гуногунии юнонии муосир#Лаҳҷаҳои муосир|македонии юнонии муосир]] хос аст.<ref>{{cite book|last=Ανδριώτης (Andriotis)|first=Νικόλαος Π. (Nikolaos P.)|year=1995|title=Ιστορία της ελληνικής γλώσσας: (τέσσερις μελέτες) (Таърихи забони юнонӣ: чаҳор пажӯҳиш)|publisher=Ίδρυμα Τριανταφυλλίδη|location=Θεσσαλονίκη (Thessaloniki)|isbn=960-231-058-8|language=el}}</ref><ref>{{cite book|last=Vitti|first=Mario|year=2001|title=Storia della letteratura neogreca|publisher=Carocci|location=Roma|isbn=88-430-1680-6|language=it}}</ref> Ин ном бисёр вақт ба шакли кӯтоҳшудаи {{lang|el|Θεσ/νίκη}} навишта мешавад.{{Citation needed|date=August 2024}}
== Таърих ==
[[File:Kassander316BC.jpg|alt=|thumb|Тангаи қадимии [[Кассандр]], писари [[Антипатр]] ва бунёдгузори шаҳри Салоник]]
Шаҳри Салоникӣ тақрибан соли 315 то милод аз ҷониби шоҳ Кассандри Мақдунӣ дар макони шаҳраки қадимии Терма ва 26 деҳаи дигар таъсис ёфтааст.<ref>[[Страбон]] VIII Fr. 21,24</ref><ref>Paul's early period, [[Rainer Riesner]], Doug Scott, саҳ. 338, {{ISBN|0-8028-4166-X}}</ref> [[Искандари Мақдунӣ|Искандар]] онро ба ифтихори ҳамсараш [[Салоникии Македония|Салоникӣ]] номгузорӣ кард,<ref name="Paul of Tarsus">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=qLdRFMbHfGIC&pg=PA209 |title=The three worlds of Paul of Tarsus |first1=Richard |last1=Wallace |first2=Wynne |last2=Williams |year=1998 |publisher=Taylor & Francis |access-date=13 August 2011 |isbn=978-0-20306973-8 |archive-date=15 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023018/https://books.google.com/books?id=qLdRFMbHfGIC&pg=PA209 |url-status=live }}</ref> ки писархони [[Искандари Мақдунӣ]] ва шоҳдухтари Мақдуния, духтари [[Филиппи II-и Македония|Филиппи II-и Мақдунӣ]] буд. Дар замони шоҳигарии Мақдуния, шаҳр истиқлол ва парлумони худро нигоҳ дошт<ref name= "Thessalonica parliament">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=TD0D0zYQcJYC&pg=PA171 |title=E-Learning Methodologies and Computer Applications in Archaeology |first=Dionysios |last=Politis |year=2008 |publisher=IGI Global |access-date=18 June 2012 |isbn=978-1-59904761-4 |archive-date=15 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023018/https://books.google.com/books?id=TD0D0zYQcJYC&pg=PA171 |url-status=live }}</ref> ва ба муҳимтарин шаҳри Мақдуния табдил ёфт.<ref name="Paul of Tarsus"/>
Бист сол пас аз суқути [[Подшоҳии Мақдуния]] дар соли 168 то милод, яъне дар соли 148 то милод, Салоникӣ пойтахти [[Провинсияи Македония (римӣ)|минтақаи Рими Мақдуния]] эълон гардид.<ref>[https://www.worldhistory.org/Thessalonica/ "Thessalonica"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507080523/https://www.worldhistory.org/Thessalonica/|date=7 May 2021}}, Ancient History Encyclopedia</ref> Дар соли 41 то милод Салоникӣ ба [[Шаҳри озод (дар антиқа)|шаҳри озоди]] [[Ҷумҳурияти Рим]] зери назорати [[Марк Антоний]] табдил ёфт.<ref name="Paul of Tarsus2" /><ref name="Sacra Pagina">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=LDf2iZfPCL0C|title=First and Second Thessalonians|first=Earl J.|last=Richard|year=2007|publisher=Liturgical Press|access-date=24 June 2012|isbn=978-0-81465974-8|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023553/https://books.google.com/books?id=LDf2iZfPCL0C|url-status=live}}</ref> Ин шаҳр ба як маркази муҳими савдо табдил ёфт, ки дар роҳи ''[[Виа Эгнатия]]'' ҷойгир буд,<ref name="LPTH">[http://www.lpth.org/en/ White Tower Museum – A Timeline of Thessaloniki] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110126180435/http://www.lpth.org/en/|date=26 January 2011}}</ref> ва [[Дуррахиум|Дуррахиумро]] бо [[Византион]] мепайваст.<ref name="Via Egnatia">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=W-L1DA1ptKQC&pg=PA409|title=The Book of Acts in Its Graeco-Roman Setting|first1=David W. J.|last1=Gill|first2=Conrad|last2=Gempf|year=1994|publisher=Wm. B. Eerdmans|access-date=13 August 2011|isbn=978-0-80284847-5|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023556/https://books.google.com/books?id=W-L1DA1ptKQC&pg=PA409#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> Ин роҳ ба рушди савдо миёни Салоник ва марказҳои бузурги тиҷоратӣ чун [[Рим]] ва [[Византион]] мусоидат намуд.<ref name="Urban history">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA188|title=Urban world history: an economic and geographical perspective|first=Luc-Normand|last=Tellier|year=2009|access-date=13 August 2011|isbn=978-276052209-1|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315023543/https://books.google.com/books?id=cXuCjDbxC1YC&pg=PA188#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> Салоник ҳамчунин дар ҷануби роҳи асосии шимол–ҷануби Балкан, ки аз водиҳои [[Мораваи Бузург]] ва [[Вардар|Аксиос]] мегузарад, ҷойгир аст ва ҳамин тавр Балканро бо боқимондаи Юнон мепайвандад.<ref>{{cite book|title=The Early Medieval Balkans|last=V. A. Fine, Jr.|first=John|author-link=John V. A. Fine, Jr.|year=1991|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-472-08149-3|page=336}}</ref> Шаҳр пойтахти яке аз чор воҳиди маъмурии Рим дар Мақдуния гардид.<ref name="LPTH" />
== Ҷуғрофиё ==
Салоник 502 километр (312мил) шимолтар аз [[Афина]] ҷойгир аст.
Масоҳати шаҳрии Салоник аз [[Орайокастро]] дар шимол то [[Термӣ]] дар ҷануб, дар самти [[Халкидики]], тақрибан 30 километр (19мил) тӯл мекашад.
=== Геология ===
Салоникӣ дар канори шимолии [[Халиҷи Термаик]] дар соҳили шарқии он ҷойгир аст ва дар ҷанубу шарқи он [[Кӯҳи Хортиатис]] қарор дорад. Наздикии шаҳр ба кӯҳҳои баланди атроф, теппаҳо ва хатҳои зилзила, махсусан дар ҷанубу шарқ, дар таърих онро ба тағйироти геологӣ осебпазир кардааст.
Аз замонҳои миёна, Салоник зери таъсири [[Заминларза|заминларзаҳои]] шадид қарор гирифтааст, аз ҷумла дар солҳои 1759, 1902, 1978 ва 1995.<ref name="Thessaloniki earthquakes">{{cite web|url=https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-data?locInclude=Thessaloniki|title=5 Significant Earthquakes where Location Name includes Thessaloniki|last=National Geophysical Data Center / World Data Service (NGDC/WDS): NCEI/WDS Global Significant Earthquake Database. NOAA National Centers for Environmental Information|publisher=NOAA National Centers for Environmental Information|doi=10.7289/V5TD9V7K|year=1972|access-date=26 January 2024|archive-date=26 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240126211136/https://www.ngdc.noaa.gov/hazel/view/hazards/earthquake/event-data?locInclude=Thessaloniki|url-status=live}}</ref> Дар рӯзҳои 19–20 июни соли 1978, шаҳр зери [[Заминларзаи Салоник (1978)|як силсила заминларзаҳои шадид]] қарор гирифт, ки шиддаташон ба 5.5 ва 6.5 [[Шкалаи Рихтер]] расид.<ref name="USGS">{{cite web|url=https://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/significant/sig_1978.php|title=Significant earthquakes of the world – 1978|work=United States Department of Interior, US Geological Survey|access-date=18 August 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100123173040/http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqarchives/significant/sig_1978.php|archive-date=23 January 2010}}</ref><ref name="Maniateas">{{cite book|title=100+1 Χρόνια Ελλάδα|trans-title=100+1 Соли Юнон|publisher=Maniateas Publishings|year=1999|volume=II|pages=210–211}}</ref> Ин ларзишҳо ба якчанд биноҳо ва ёдгориҳои таърихӣ хисороти зиёд расонданд,<ref name="USGS" /> аммо шаҳр тавонист бе мушкили ҷиддӣ аз ин офат раҳо ёбад.<ref name="Maniateas" /> Як бинои бисёрошёна дар маркази Салоник дар ҷараёни заминларзаи дуюм фурӯ рехт ва боиси ҳалокати шумораи зиёде гардид, ки теъдоди умумии қурбониёнро ба 51 нафар расонд.<ref name="USGS" /><ref name="Maniateas" />
=== Иқлим ===
Иқлими Салоник тағйирёбанда буда, дар канори якчанд навъи иқлимӣ ҷойгир шудааст. Тибқи Таснифи иқлимии Кёппен, шаҳр умуман дорои иқлими нимбиёбонии сард (''BSk'') мебошад, дар ҳоле ки дар маркази шаҳр иқлими нимбиёбонии гарм (''BSh'') ҳукмфармост. Ҳамчунин таъсири [[Баҳри Миёназамин|иқлими баҳри Миёназамин]] (''Csa'') ва иқлими субтропикии намнок (''Cfa'') дар иқлими шаҳр эҳсос мешавад.<ref>{{Cite web |title=Climatic Data by City, HNMS, Hellenic National Meteorological Service |url=http://www.emy.gr/emy/en/climatology/climatology_city?perifereia=Central%20Macedonia&poli=Thessaloniki_Mikra |access-date=25 April 2023 |website=www.emy.gr |archive-date=25 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425000117/http://www.emy.gr/emy/en/climatology/climatology_city?perifereia=Central%20Macedonia&poli=Thessaloniki_Mikra |url-status=live |accessdate=2025-06-05 |archivedate=2023-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230425000117/http://www.emy.gr/emy/en/climatology/climatology_city?perifereia=Central%20Macedonia&poli=Thessaloniki_Mikra }}</ref><ref>{{Cite web |title=meteothes.gr Live! - Yearly Data |url=https://mail.meteothes.gr/noaa-yearly.php |access-date=25 April 2023 |website=mail.meteothes.gr |archive-date=25 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425000117/https://mail.meteothes.gr/noaa-yearly.php |url-status=live }}</ref> Чун дар [[Афина]], қаторкӯҳи [[Пинд]] нақши муҳиме дар хушк шудани иқлими минтақа мебозад, зеро бодҳои ғарбиро ба таври назаррас хушк мекунад.<ref>{{Cite web |title=Mountain Weather in Greece : Articles : SummitPost |url=https://www.summitpost.org/mountain-weather-in-greece/1002640#chapter_11 |access-date=13 June 2023 |website=www.summitpost.org |archive-date=13 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230613210103/https://www.summitpost.org/mountain-weather-in-greece/1002640#chapter_11 |url-status=live }}</ref> Дарвоқеъ, истгоҳи [[Намоишгоҳи байналмилалии Салоник]] аз [[Обсерваторияи миллии Афина]] шимолитарин истгоҳ дар ҷаҳон аст, ки дорои [[иқлими нимбиёбонии гарм]] (''BSh'') мебошад.<ref>{{cite web | url=https://www.anexartitos.gr/serres-emy-neo-rekor-mesi-megistis-thermokrasias-kalokairioy | title=Summer 2024 | accessdate=2 September 2024 | archivedate=2025-09-07 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20250907200143/https://www.anexartitos.gr/serres-emy-neo-rekor-mesi-megistis-thermokrasias-kalokairioy }}</ref>
== Ҳукумат ==
[[File:Thessaloniki urban and metropolitan areas map.svg|thumb|Минтақаҳои [[Минтақаи шаҳрии Салоник|шаҳрӣ]] ва [[Минтақаи бузурги Салоник|бузургшаҳрии]] Салоник, {{As of|2011|lc=y}}]]
Мувофиқи ислоҳоти Калликратис, аз 1 январи соли 2011 Минтақаи шаҳрии Салоникӣ , ки «шаҳри Салоникӣ»-ро ташкил медиҳад, аз шаш [[Феҳристи шаҳрдориҳои Юнон|шаҳрдории]] худидоракунанда ва як воҳиди шаҳрдорӣ иборат аст. Шаҳрдориҳое, ки ба Минтақаи шаҳрии Салоник шомиланд, инҳоянд: Салоникӣ (маркази шаҳр ва бузургтарин аз рӯи шумораи аҳолӣ), [[Каламария]], [[Неаполи-Сикиес]], [[Павлос Мелас (шаҳрдорӣ)|Павлос Мелас]], [[Кордэлио-Эвосмос]], [[Ампелокипои-Менемени]], ва воҳидҳои шаҳрдории [[Пилая]] ва [[Панорама, Салоник|Панорама]], ки қисми шаҳрдории [[Пилая-Хортиатис]] мебошанд.<ref name="urban metro" /> Пеш аз ислоҳоти [[Ислоҳоти Калликратис|Калликратис]], [[Минтақаи шаҳрии Салоник]] аз ду баробар бештар шаҳрдориҳои хурд иборат буд, ки мушкилоти зиёди бюрократиро ба вуҷуд меовард.<ref>[http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=1&artid=36593 The Metropolitan Governance of Thessaloniki!] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110721074407/http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=1&artid=36593 |date=2011-07-21 }} (ба забони юнонӣ)</ref>
== Иқтисод ==
[[Акс:Stoa_Malakopi.jpg|мини|200x200пкс|Бинои кӯҳнаи [[Бонки Салоник]], ҳоло Стóa Малакопи]]
[[Акс:Building_of_the_Bank_of_Greece_and_National_Bank_of_Greece_in_Thessaloniki,_15_September_2018.png|мини|200x200пкс|Як бинои [[Бонки Юнон]]]]
Салоникӣ дар даврони [[Империяи Рум]] ба як маркази муҳими иқтисодӣ дар [[Нимҷазираи Балкан|Балкан]] табдил ёфт. [[Пакс Романа]] (сулҳи румӣ) ва мавқеи стратегии шаҳр барои рушди тиҷорат байни [[Рим]] ва [[Имперотурии Бизонс|Византиум]] (баъдтар [[Константинопол]], имрӯза [[Истанбул]]) тавассути Салоникӣ ва бо истифода аз [[Виа Эгнатия]] шароити мусоид фароҳам овард.<ref name="Companion to Macedonia">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=QsJ183uUDkMC&q=Via+Egnatia+Thessaloniki&pg=PA565|title=A Companion to Ancient Macedonia|year=2011|publisher=John Wiley & Sons|author1=Joseph Roisman|author2=Ian Worthington|access-date=18 April 2012|isbn=9781444351637|archive-date=15 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315031538/https://books.google.com/books?id=QsJ183uUDkMC&q=Via+Egnatia+Thessaloniki&pg=PA565#v=snippet&q=Via%20Egnatia%20Thessaloniki&f=false|url-status=live}}</ref> Виа Эгнатия ҳамчунин як хатти муҳими иртибот байни Империяи Рум ва кишварҳои Осиё ба ҳисоб мерафт,<ref name="Companion to Macedonia" /> бахусус дар робита бо [[Шоҳроҳи Абрешим|Роҳи абрешим]].
== Аҳолӣ ==
Шаҳри Салоник сершумортарин дар байни Минтақаи шаҳрии Салоник ба шумор меравад. Шумораи аҳолии он тибқи охирин барӯйхатгирӣ афзоиш ёфтааст ва шумораи аҳолии минтақаи метрополитенӣ зиёда аз як миллион нафарро ташкил медиҳад. Шаҳр маркази Минтақаи метрополитении Салоник ба ҳисоб меравад ва тибқи охирин барӯйхатгирии соли 2021 аҳолии он 1,091,424 нафарро ташкил медиҳад.<ref name="2011census"/>
== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Минтақаи метрополитении Салоник]]
* [[Ҷанги Салоникӣ (шарҳдиҳӣ)|Ҷанги Салоникӣ]] (чордаҳ ҳодиса дар давраҳои мухталиф)
* [[Юнониҳои мақдунӣ]]
* [[Кӯҳи Хортиатис]], болои шаҳр
* [[Кӯли Коронея]], 14 км дуртар аз шаҳр
* [[Феҳрасти шаҳрҳои Юнони Қадим]]
* [[Боғи миллии делтаи Аксиос|Делтаи боғи миллии Аксиос]], дар ғарби шаҳр
== Адабиёт ==
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Юнон]]
[[Гурӯҳ:Маконҳои машҳури Салоникӣ]]
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Юнони Бостон]]
dlplsrrkistcgjz5ttupji5os52qyar
Эрнӣ Ҳадсон
0
325999
1477818
1439476
2026-06-20T05:07:24Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477818
wikitext
text/x-wiki
{{Синамогар
|касб = [[ҳунарпеша]]
|зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Бентон Ҳарбор}}, [[Мичиган]], [[ИМА]]}}
'''Эрнест Лӣ Ҳадсон''' ({{Lang-en|Earnest Lee Hudson}}; {{ВД-Дебоча}}, [[ИМА]], [[17 декабр|17 декабри]] [[соли 1945]]) — [[ҳунарпеша]]и [[ИМА|амрикоӣ]].
== Зиндагинома ==
Эрнест Лӣ Ҳадсон 17 декабри соли 1945 дар [[Бентон-Харбор|Бентон Харбор]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] таваллуд шудааст. Вай падарашро намешинохт ва модараш Мэггӣ Доналд, вақте ки Эрнӣ думоҳа буд, аз [[бемории сил]] даргузашт, бинобар ин, актёри ояндаро бибии модараш Арран Доналд ба воя расонд<ref>[http://www.filmreference.com/film/74/Ernie-Hudson.html Ernie Hudson Biography] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201111124245/http://www.filmreference.com/film/74/Ernie-Hudson.html |date=2020-11-11 }}, FilmReference.com.</ref><ref name="yahoo">[https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800023537/bio Ernie Hudson Biography] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151226031216/https://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800023537/bio/ |date=2015-12-26 }}, Yahoo! Movies.</ref>. Ҳадсон донишгоҳи давлатии Уэйн ва баъдтар мактаби драмавии Йелро хатм кардааст; баъдан ба докторантураи донишгоҳи Миннесота дохил шуд, аммо таҳсилашро ба итмом нарасонд.
== Фаъолият ==
Яке аз нақшҳои аввали Ҳадсон дар филми "Penitentiary II" (1982) бо Леон Исҳоқ Кеннедӣ мебошад. Вай дар силсилафилми телевизионӣ нақшҳои гуногун дошт, аз қабили ''The Dukes of Hazzard'' ва ''The A-Team''. Вай дар силсилафилми телевизионии ''Fantasy Island'' дар як эпизоди мавсими аввал мардеро бо номи Ҷаму бозидааст. Ҳадсон бо нақши Уинстон Зеддемор соли 1984 дар филми бадеии "Ghostbusters" ва идомаи филм "Ghostbusters II" соли 1989 шӯҳрат пайдо кард<ref>{{cite web|url=https://bloody-disgusting.com/news/3333019/dan-aykroyd-says-ghostbusters-3-will-eventually-happen/|title=Dan Aykroyd Says His 'Ghostbusters' Sequel Will Happen|date=February 18, 2015}}</ref>. Ӯ барои бозидани нақш дар силсилафилми аниматсионии "The Real Ghostbusters" аз санҷиш гузашт, аммо он ба Арсенио Ҳолл дода шуд. Вай дар филми "The Hand That Rocks the Cradle" (1992) ҳамчун Соломон нақши муҳим дошт.
Ҳадсон дар силсилафилми "Оз"-и [[HBO]] ба ҳайси директори маҳбас Лео Глинн нақш бозид ва писараш Эрнӣ Ҳадсон хурдӣ бо ӯ ҳамчун маҳбуси мусалмон Ҳомидхон нақш бозид. Ҳадсон инчунин ҳамчун Мунро дар филми «Конго» (1995) ва ҳамчун сержанти полис Албрехт дар "The Crow" (1994) пайдо мешавад. Ӯ соли 1997 дар филми "A Stranger in the Kingdom" нақши асосиро бозид. Вай дар филми бадеии ''Miss Congeniality'' (2000) Ҳаррӣ Макдоналдро бозид. Соли 2006 ӯ дар филми телевизионии "The Ron Clark Story" ҳамчун Принсипал Тернер баромад кард. Соли 2008, ӯ ҳамчун доктор Филдс дар филми «Ҳаёти махфии навраси амрикоӣ» нақши такроршавандаро оғоз кард. Вай дар мавсими ниҳоии «Қонун ва тартибот» ҳамчун дӯстписари лейтенант Анита Ван Бюрен пайдо шуд.
Соли 2011 ӯ дар «Torchwood: Miracle Day» нақши Стюарт Оуэнсро бозидааст<ref>{{cite web|last=Brew|first=Simon|title=Torchwood: Miracle Day casting news|url=https://www.denofgeek.com/television/793926/torchwood_miracle_day_casting_news.html|publisher=Den of Geek|access-date=February 19, 2020|archive-date=March 5, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110305034000/http://www.denofgeek.com/television/793926/torchwood_miracle_day_casting_news.html|url-status=dead|accessdate=2025-07-18|archivedate=2011-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110305034000/http://www.denofgeek.com/television/793926/torchwood_miracle_day_casting_news.html}}</ref>.
Шурӯъ аз соли 2015, Ҳадсон дар нақши такрорӣ ҳамчун Ҷейкоб, фермери органикӣ дар силсилафилми ''Grace and Frankie'' иштирок намудааст.
Ҳадсон соли 2016 дар ''Ghostbusters reboot'' пайдо шуда, дар нақши Билл Ҷенкинс, амаки қаҳрамони асосии [[Леслӣ Ҷонс]] Пэттӣ Толан бозидааст.
Соли 2019 Ҳадсон нақш дар филми "L.A.'s Finest" оғоз кард ва нақши падари қаҳрамони [[Габриэл Юнион]]ро бозӣ кард.
Моҳи августи соли 2019, ӯ иштироки худро дар ''Ghostbusters: Afterlife'', ки аз ҷониби Ҷейсон Рейтман коргардонӣ шудааст, тасдиқ кард ва ба аъзои аслии ҳунармандон [[Сигурнӣ Уивер]], [[Дэн Эйкройд]], [[Билл Мюррей]] ва [[Эннӣ Поттс]] ҳамроҳ шуд.
Ҳадсон дар филми драмавии " Prisoner's Daughter" соли 2022 дар баробари [[Кейт Бекинсейл]] ва [[Брайан Кокс]] зоҳир шуд<ref>{{Cite web |last=Gyarkye |first=Lovia |date=2022-09-14 |title='Prisoner's Daughter': Kate Beckinsale and Brian Cox in Catherine Hardwicke's Labored Drama |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/prisoners-daughter-kate-beckinsale-brian-cox-catherine-hardwicke-1235216599/ |access-date=2022-12-14 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>.
8 марти соли 2022 Ҳадсон дар ''Quantum Leap''-и [[NBC]] нақши Ҳерберт Уиллиямро бозид<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2022/03/quantum-leap-ernie-hudson-nbc-reboot-pilot-1234973289/|title='Quantum Leap': Ernie Hudson Joins NBC Reboot Pilot|first=Nellie|last=Andreeva|date=March 8, 2022|publisher=Deadline}}</ref>.
== Ҳаёти шахсӣ ==
Ҳадсон бо зани аввалаш Ҷиннӣ Мур соли 1963 издивоҷ кард, вақте ки Ҷеннӣ шонздаҳсола буд ва ӯ ҳаждаҳсол дошт<ref name="Gliatto">{{cite web|url=https://people.com/archive/who-you-gonna-call-vol-37-no-4/|title=Who You Gonna Call?|website=People Magazine|last=Gliatto|first=Tom|date=February 3, 1992|access-date=June 13, 2018}}</ref>. Онҳо ду писар доранд: Эрнӣ Ҳадсони Хурдӣ ва Раҳаман Ҳадсон. Вақте ки Онҳо соли 1976 ҷудо шуданд, писаронашон барои зиндагӣ бо Ҳадсон ба [[Калифорния]] кӯчиданд<ref>{{cite web|url=https://www.lifeofdad.com/ernie-hudson-my-life-of-dad//|title=Ernie Hudson – My Life of Dad|website=Life of Dad|last=Eddy|first=Art|date=March 30, 2015|access-date=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.heraldpalladium.com/localnews/actor-ernie-hudson-has-fond-memories-of-bh-childhood/article_d107a3c0-6ce1-59c6-9898-fb6c30fda1f6.html|title=Actor Ernie Hudson has fond memories of BH childhood |website=The Herald-Palladium |last=Krug|first=Kurt Anthony|date=April 13, 2006|access-date=June 13, 2018}}</ref>. Соли 1985 Ҳадсон бо собиқ стюардесса Линда Кингсберг издивоҷ кард ва онҳо ду писар доранд, Эндрю ва Росс.
8 июни соли 2024, ба як қисми хиёбони South Fair Avenue (M-139) наздикии хонаи кӯдакии Ҳадсон дар Бентон Ҳарбор номи фахрии "Ernie Hudson Way" дода шуд<ref>{{cite news|author=WNDU.com|title=Legendary actor, Benton Harbor native Ernie Hudson stops by The WNDU Studios|url=https://www.wndu.com/2024/06/06/legendary-actor-benton-harbor-native-ernie-hudson-stops-by-wndu-studios/|publisher=[[WNDU-TV]]|date=June 6, 2024|access-date=June 8, 2024}}</ref><ref>{{cite news|author=Staff|title=Ernie Hudson honored with Benton Harbor street renaming|url=https://www.wsjm.com/2024/06/08/ernie-hudson-honored-with-benton-harbor-street-renaming/|publisher=[[WSJM-FM]]|date=June 8, 2024|access-date=June 12, 2024}}</ref>.
== Филмнома ==
===Синамо===
{| class="wikitable sortable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! Шарҳҳо
|-
|rowspan="2"| 1976
| ''[[Leadbelly (film)|Leadbelly]]''
| Archie
|
|-
| data-sort-value="Human Tornado, The" | ''[[The Human Tornado]]''
| Bo
|
|-
| 1977
| ''Mad Bull''
| Bart 'Black Bart'
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| 1978
| ''Last of the Good Guys''
| El Coliph
|-
| 1979
| data-sort-value="Main Event, The" | ''[[The Main Event (1979 film)|The Main Event]]''
| Killer
|
|-
|rowspan="5"| 1980
| ''[[Joni (film)|Joni]]''
| Earl
|
|-
| data-sort-value="$5.20 an Hour Dream, The" | ''The $5.20 an Hour Dream''
| Homer Burden
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| ''[[White Mama]]''
| Counsellor
|-
| data-sort-value="Octagon, The" | ''[[The Octagon (film)|The Octagon]]''
| Quinine
|
|-
| data-sort-value="Jazz Singer, The" | ''[[The Jazz Singer (1980 film)|The Jazz Singer]]''
| Heckler
|
|-
|rowspan="3"| 1981
| data-sort-value="Matter of Life and Death, A" | ''A Matter of Life and Death''
| Mr. Harrison
| Телефилм
|-
| ''[[Underground Aces]]''
| African General
|
|-
| ''Crazy Times''
| Harold 'Jazzman' Malloy
| Телефилм
|-
| 1982
| ''[[Penitentiary II]]''
| 'Half Dead'
|
|-
|rowspan="4"| 1983
| ''[[Spacehunter: Adventures in the Forbidden Zone]]''
| Washington
|
|-
| ''[[Going Berserk]]''
| Muhammed Jerome Willy
|
|-
| ''[[Women of San Quentin]]''
| Charles Wilson
| Телефилм
|-
| ''[[Two of a Kind (1983 film)|Two of a Kind]]''
| Detective Skaggs
|
|-
|rowspan="2"| 1984
| ''[[Ghostbusters]]''
| [[Winston Zeddemore]]
|
|-
| ''[[National Lampoon's Joy of Sex]]''
| Mr. Porter
|
|-
|rowspan="2"| 1985
| ''[[California Girls (film)|California Girls]]''
| Ernie
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| ''[[Love on the Run (1985 film)|Love on the Run]]''
| Lamar
|-
| 1987
| ''[[Weeds (1987 film)|Weeds]]''
| Bagdad
|
|-
|rowspan="2"| 1988
| data-sort-value="Dirty Dozen: The Fatal Mission, The" | ''[[The Dirty Dozen: The Fatal Mission]]''
| Joseph Hamilton
| Телефилм
|-
| data-sort-value="Wrong Guys, The" | ''[[The Wrong Guys]]''
| Dawson
|
|-
|rowspan="4"| 1989
| ''[[Leviathan (1989 film)|Leviathan]]''
| Justin Jones
|
|-
| ''[[Collision Course (1989 film)|Collision Course]]''
| 'Shortcut'
|
|-
| ''Trapper County War''
| Jefferson Carter
|
|-
| ''[[Ghostbusters II]]''
| Winston Zeddemore
|
|-
| 1992
| data-sort-value="Hand That Rocks the Cradle, The" | ''[[The Hand That Rocks the Cradle (1992 film)|The Hand That Rocks the Cradle]]''
| Solomon
|
|-
|rowspan="2"| 1993
| ''Angel Street''
| Thurman Nickens
| Телефилм
|-
| data-sort-value="Pitch, The" | ''The Pitch''
| Vet
| Кӯтоҳ
|-
|rowspan="6"| 1994
| ''[[Sugar Hill (1994 film)|Sugar Hill]]''
| Lolly Jonas
|
|-
| data-sort-value="Crow, The" | ''[[The Crow (1994 film)|The Crow]]''
| Sergeant Daryl Albrecht
|
|-
| ''[[No Escape (1994 film)|No Escape]]''
| Hawkins
|
|-
| data-sort-value="Cowboy Way, The" | ''[[The Cowboy Way (film)|The Cowboy Way]]''
| Officer Sam 'Mad Dog' Shaw
|
|-
| ''[[Airheads]]''
| Sergeant O'Malley
|
|-
| ''[[Speechless (1994 film)|Speechless]]''
| Dan Ventura
|
|-
|rowspan="2"| 1995
| data-sort-value="Basketball Diaries, The" | ''[[The Basketball Diaries (film)|The Basketball Diaries]]''
| Reggie
|
|-
| ''[[Congo (film)|Congo]]''
| Captain Monroe Kelly
|
|-
|rowspan="5"| 1996
| data-sort-value="Substitute, The" | ''[[The Substitute]]''
| Principal Claude Rolle
|
|-
| ''[[Tornado!]]''
| Dr. Joe Branson
| Телефилм
|-
| ''For Which He Stands''
| DEA Agent Baxter
|
|-
| ''Just Your Luck''
| Willie
| Видео
|-
| data-sort-value="Cherokee Kid, The" | ''[[The Cherokee Kid]]''
| [[Nat Love]]/Deadwood Dick
| rowspan="2" | Телефилм
|-
|rowspan="6"| 1997
| ''[[Operation Delta Force]]''
| Tipton
|-
| ''[[Levitation (film)|Levitation]]''
| 'Downbeat'
|
|-
| ''[[Clover (TV movie)|Clover]]''
| Gaten Hill
| Телефилм
|-
| ''[[Fakin' da Funk]]''
| Joe Lee
|
|-
| ''[[Mr. Magoo (film)|Mr. Magoo]]''
| CIA Agent Gus Anders
|
|-
| data-sort-value="Stranger in the Kingdom, A" | ''[[A Stranger in the Kingdom]]''
| Reverend Walter Andrews
|
|-
|rowspan="4"| 1998
| ''[[Butter (1998 film)|Butter]]''
| Curtis '8 Ball' Harris
|
|-
| ''[[Best of the Best 4: Without Warning]]''
| Detective Gresko
| Видео
|-
| ''Hijack''
| Senator Douglas Wilson
|
|-
| ''[[October 22 (film)|October 22]]''
| Arthur
|
|-
|rowspan="7"| 1999
| ''[[Michael Jordan: An American Hero]]''
| [[James R. Jordan Sr.]]
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| ''[[Shark Attack (film)|Shark Attack]]''
| Lawrence Rhodes
|-
| ''Interceptor Force''
| Major McKenzie
|
|-
| ''Stealth Fighter''
| President Westwood
|
|-
| ''Paper Bullets''
| Detective Ron Mills
|
|-
| ''Miracle on the 17th Green''
| Earl Fielder
| Телефилм
|-
| ''Lillie''
| Larry Miller
|
|-
|rowspan="5"| 2000
| ''Nowhere to Land''
| Danny Gorlin
| Телефилм
|-
| ''[[Everything's Jake]]''
| Jake
|
|-
| ''Red Letters''
| Detective Glen Teal
|
|-
| data-sort-value="Watcher, The" | ''[[The Watcher (2000 film)|The Watcher]]''
| FBI Special Agent Mike Ibby
|
|-
| ''[[Miss Congeniality (film)|Miss Congeniality]]''
| FBI Assistant Director Harry McDonald
|
|-
|rowspan="2"| 2001
| ''[[Walking Shadow]]''
| 'Hawk'
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| data-sort-value="Town Without Christmas, A" | ''[[A Town Without Christmas]]''
| Ted
|-
| 2003
| ''[[Anne B. Real]]''
| Principal Davis
|
|-
| 2004
| ''[[Clifford's Really Big Movie]]''
| P.T. (садо)
| <ref name="btva">{{cite web |title=Ernie Hudson (visual voices guide) |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Ernie-Hudson/ |access-date=September 16, 2024 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref>
|-
|rowspan="6"| 2005
| ''[[Marilyn Hotchkiss' Ballroom Dancing and Charm School]]''
| Blake Rische
|
|-
| ''[[Lackawanna Blues (film)|Lackawanna Blues]]''
| Dick Barrymore
| Телефилм
|-
| ''[[Miss Congeniality 2: Armed and Fabulous]]''
| FBI Assistant Director Harry McDonald
|
|-
| ''Bathsheba''
| Nathan
| Кӯтоҳ
|-
| ''[[Fighting the Odds: The Marilyn Gambrell Story]]''
| Perry Beasley
| Телефилм
|-
| ''Halfway Decent''
| Tom
|
|-
|rowspan="2"| 2006
| data-sort-value="Ron Clark Story, The" | ''[[The Ron Clark Story]]''
| Principal Turner
| Телефилм
|-
| ''[[Hood of Horror]]''
| Roscoe
|
|-
|rowspan="4"| 2007
| ''[[Certifiably Jonathan]]''
| Museum Guard
|
|-
| ''[[Nobel Son]]''
| Sergeant Bill Canega
|
|-
| ''[[All Hat]]''
| Jackson Jones
|
|-
| ''[[Final Approach (2007 film)|Final Approach]]''
| Agent Lorenzo Dawson
| Телефилм
|-
|rowspan="2"| 2008
| ''Pie'n Burger''
| Cedric
| Кӯтоҳ
|-
| ''[[Lonely Street (film)|Lonely Street]]''
| Captain Morgan
|
|-
|rowspan="3"| 2009
| ''Balancing the Books''
| Detective Carter
|
|-
| ''[[Dragonball Evolution]]''
| Sifu Norris
|
|-
| ''[[Pastor Brown]]''
| Deacon Harold Todd
|
|-
|rowspan="4"| 2010
| ''[[Smokin' Aces 2: Assassins' Ball]]''
| FBI Special Agent Anthony Vejar
| Видео
|-
| ''Machete Joe''
| Sheriff Taylor
|
|-
| ''Stasis''
| Stranger
| Кӯтоҳ <ref>[http://vimeo.com/14795455 STASIS], vimeo.com</ref>
|-
| ''[[Game of Death (2010 film)|Game of Death]]''
| Catholic Priest
|
|-
|rowspan="3"| 2011
| ''[[Beverly Hills Chihuahua 2]]''
| Pedro (садо)
| Видео
|-
| ''Sugarwheels''
| Prof. Zaccharine Ragus PhD
| rowspan="2" | Кӯтоҳ
|-
| ''Deep Blue Breath''
| Lord Vater (садо)
|-
|rowspan="6"| 2012
| ''[[Mickey Matson and the Copperhead Conspiracy]]''
| Ivan Stumpwater
|
|-
| ''Dinner Date''
| Man
| Кӯтоҳ
|-
| ''[[Beverly Hills Chihuahua 3: Viva La Fiesta!]]''
| Pedro (садо)
| Видео
|-
| ''Deer Crossing''
| Captain Bailey
|
|-
| ''Dark Canyon''
| Cyrus Parker
|
|-
| ''[[Turning Point (2012 film)|Turning Point]]''
| Joe Johnson
|
|-
|rowspan="6"| 2013
| ''[[Battledogs]]''
| Max Stevens
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| ''[[Call Me Crazy: A Five Film]]''
| Percy
|-
| ''[[Doonby]]''
| Leroy
|
|-
| ''Dear Secret Santa''
| Pastor Avery
| rowspan="2" | Телефилм
|-
| ''Reckless''
| Frank Wolfe
|-
| ''Adonis''
| Chick Magnet CEO
| Кӯтоҳ
|-
|rowspan="5"| 2014
| ''Touched''
| Dr. Beck
| Телефилм
|-
| data-sort-value="Grim Sleeper, The" | ''The Grim Sleeper''
| Detective Claymar
|
|-
| ''[[You're Not You]]''
| John
|
|-
| ''Merry Ex-Mas''
| Pastor Ed
|
|-
| data-sort-value="Last Song, The" | ''The Last Song''
| Меҳмон
| Кӯтоҳ
|-
|rowspan="3"| 2015
| ''To Hell and Back''
| Joe
| Телефилм
|-
| ''Gallows Road''
| Bob Collins
|
|-
| ''Delores & Jermaine''
| -
| Телефилм
|-
|rowspan="7"| 2016
| data-sort-value="Man in the Silo, The" | ''The Man in the Silo''
| Marcus Wells
|
|-
| ''[[Batman: Bad Blood]]''
| [[Lucius Fox]] (садо)
| Видео
|-
| ''[[God's Not Dead 2]]''
| Judge Stennis
|
|-
| ''[[Ghostbusters (2016 film)|Ghostbusters]]''
| Uncle Bill Jenkins
|
|-
| ''[[Spaceman (2016 film)|Spaceman]]''
| Joe
|<ref>{{Cite web |last=Billington |first=Alex |date=2016-06-08 |title=First Teaser for Baseball Drama ''Spaceman'' Featuring Josh Duhamel |url=https://www.firstshowing.net/2016/first-trailer-for-baseball-drama-spaceman-featuring-josh-duhamel/ |access-date=2024-09-16 |website=www.firstshowing.net |language=en-US}}</ref>
|-
| ''Infinity Train''
| Atticus (садо)
| Кӯтоҳ
|-
| ''Heaven Sent''
| Donatello
| Телефилм
|-
| 2017
| ''High & Outside: A Baseball Noir''
| Sanzone
|
|-
| 2018
| ''[[Nappily Ever After]]''
| Richard Jones
| <ref>{{Cite web |last=N'Duka |first=Amanda |date=2017-08-15 |title=Sanaa Lathan, Ernie Hudson Cast In Netflix Film ''Nappily Ever After'' |url=https://deadline.com/2017/08/sanaa-lathan-ernie-hudson-lynn-whitfield-netflix-film-nappily-ever-after-1202148472/ |access-date=2024-09-16 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| 2020
| ''I Love You... Forever''
| George Henry
| Кӯтоҳ
|-
|rowspan="3"| 2021
| ''[[Redemption Day (film)|Redemption Day]]''
| Ed Paxton
|<ref>{{Cite web |last=Leydon |first=Joe |date=2021-01-08 |title=''Redemption Day'' Review: Unremarkable Action-Adventure is a Surprise-Free Zone |url=https://variety.com/2021/film/reviews/redemption-day-review-1234881100/ |access-date=2024-09-16 |website=Variety |language=en-US}}</ref>
|-
| ''[[Ghostbusters: Afterlife]]''
| Winston Zeddemore
| <ref>{{Cite web |last=Bankhurst |first=Adam |date=2021-07-27 |title=''Ghostbusters: Afterlife'' - The Entire Cast (So Far) |url=https://www.ign.com/articles/ghostbusters-afterlife-cast-so-far |access-date=2024-09-16 |website=IGN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burwick |first=Kevin |date=2019-09-16 |title=Dan Aykroyd & Ernie Hudson Confirm Their Return in Ghostbusters 2020 |url=https://movieweb.com/ghostbusters-2020-dan-aykroyd-ernie-hudson-returning/ |access-date=2024-09-16 |website=MovieWeb |language=en}}</ref>
|-
| ''[[Beebo Saves Christmas]]''
| [[Санта Клаус]] (садо)
| <ref>{{cite web |last1=Whitbrook |first1=James |title=Screw Jesus, Beebo Will Be the Savior of Christmas This Year |url=https://gizmodo.com/screw-jesus-beebo-will-be-the-savior-of-christmas-this-1846966297 |website=Gizmodo |access-date=October 27, 2021 |date=May 25, 2021}}</ref><ref name="btva" />
|-
| 2022
| ''[[Prisoner's Daughter]]''
| Hank
|<ref>{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=2023-04-18 |title=Vertical Buys Catherine Hardwicke, Brian Cox, Kate Beckinsale Thriller ''Prisoner's Daughter'' (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2023/film/news/vertical-buys-catherine-hardwicke-brian-cox-kate-beckinsale-movie-prisoners-daughter-1235586649/ |access-date=2024-09-16 |website=Variety |language=en-US}}</ref>
|-
|rowspan="2"| 2023
| ''[[Champions (2023 film)|Champions]]''
| Coach Phil Peretti
|<ref>{{Cite web |last=Sosland |first=Zachary |date=2022-12-30 |title=''Champions'': Release Date, Trailer, Cast, and Everything You Need to Know |url=https://collider.com/champions-release-date-trailer-cast-plot-woody-harrelson/#who-39-s-in-the-champions-cast |access-date=2024-09-16 |website=Collider |language=en}}</ref>
|-
| data-sort-value="Retirement Plan, The" | ''[[The Retirement Plan]]''
| Joseph
| <ref>{{Cite web |last=Wiseman |first=Andreas |date=2023-07-12 |title=''The Retirement Plan'': First Trailer & Release Date Revealed For Nicolas Cage, Ashley Greene & Ron Perlman Action-Comedy |url=https://deadline.com/video/nicolas-cage-retirement-plan-trailer-release-date-ashley-green/ |access-date=2024-09-16 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| 2024
| ''[[Ghostbusters: Frozen Empire]]''
| Winston Zeddemore
| <ref>{{Cite web|url=https://bloody-disgusting.com/movie/3755931/ghostbusters-afterlife-sequel-casts-patton-oswalt-and-kumail-nanjiani/|title='Ghostbusters: Afterlife' Sequel Casts Patton Oswalt and Kumail Nanjiani|website=[[Bloody Disgusting]]|first=John|last=Squires|date=March 24, 2023|access-date=May 10, 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewrap.com/ghosbusters-afterlife-sequel-release-date-easter-2024/|title=Sony Pushes 'Ghostbusters: Afterlife' Sequel to Easter 2024|website=[[TheWrap]]|first=Kristen|last=Lopez|date=July 28, 2023|access-date=July 28, 2023}}</ref>
|-
| 2026
| ''[[Toy Story 5]]''
| [[List of Toy Story characters#Combat Carl 2|Combat Carl]] (садо)
| <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|title=Ernie Hudson Taking Over Carl Weathers’ Voice Role Of Combat Carl In ‘Toy Story 5’|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Matt|last=Grobar|date=April 21, 2025|access-date=April 21, 2025|archive-date=April 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250421184002/https://deadline.com/2025/04/toy-story-5-ernie-hudson-carl-weathers-role-combat-carl-1236373034/|url-status=live}}</ref>
|-
|
| ''[[Oswald: Down the Rabbit Hole]]''
| [[Oswald the Lucky Rabbit]]
| <ref>{{cite web |title=Ernie Hudson To Star In Horror Movie 'Oswald Down The Rabbit Hole' |date=April 10, 2024 |url=https://deadline.com/2024/04/ernie-hudson-oswald-down-the-rabbit-hole-horror-topher-hall-1235880186/ |access-date=2024-07-14}}</ref>
|}
=== Телевизион ===
{| class="wikitable sortable"
! Сол
! Номгӯй
! Нақш
! Шарҳҳо
|-
| 1977
| ''[[Man from Atlantis]]''
| Minion
| Қисм: "The Disappearances"
|-
|rowspan="4"| 1978
| ''[[King (miniseries)|King]]''
| Jack Corbin
| Нақши марказӣ
|-
| ''[[Fantasy Island]]''
| Jamu
| Қисм: "Family Reunion/VooDoo"
|-
| ''Winners''
| Ted
| Қисм: "Journey Together"
|-
| ''[[Baa Baa Black Sheep (TV series)|Baa Baa Black Sheep]]''
| George 'King George'
| Қисм: "A Little Bit of England"
|-
|rowspan="6"| 1979
| data-sort-value="Incredible Hulk, The" | ''[[The Incredible Hulk (1978 TV series)|The Incredible Hulk]]''
| Lee
| Қисм: "Like a Brother"
|-
| ''[[Roots: The Next Generations]]''
| Muslim at Door
| Қисм: "Part VII (1960-1967)"
|-
| data-sort-value="White Shadow, The" | ''[[The White Shadow (TV series)|The White Shadow]]''
| Johnson
| Қисм: "Little Orphan Abner"
|-
| ''[[Detective School]]''
| Bombacaa
| Қисм: "Nick Is Smitten"
|-
| ''[[One Day at a Time (1975 TV series)|One Day at a Time]]''
| Desk Sergeant
| Қисм: "A Little Larceny"
|-
| ''[[Highcliffe Manor]]''
| Smythe
| Нақши марказӣ
|-
|rowspan="2"| 1980
| ''[[Skag]]''
| -
| Қисм: "Pilot"
|-
| ''[[Too Close for Comfort]]''
| Sam Morton
| Қисм: "The Bag Lady"
|-
|rowspan="4"| 1981
| ''[[Diff'rent Strokes]]''
| Kwame
| Қисм: "Almost American"
|-
| ''[[Little House on the Prairie (TV series)|Little House on the Prairie]]''
| William Thomas
| Қисм: "Chicago"
|-
| ''[[Bosom Buddies]]''
| Rochelle
| Қисм: "One for You, One for Me"
|-
| ''[[Taxi (TV series)|Taxi]]''
| Terry Carver
| Қисм: "Of Mice and Tony"
|-
|rowspan="3"| 1982
| data-sort-value="Dukes of Hazzard, The" | ''[[The Dukes of Hazzard]]''
| Avery
| Қисм: "Dear Diary"
|-
| ''[[Flamingo Road (TV series)|Flamingo Road]]''
| Chandler
| Нақши гуногун: мавсими 2
|-
| data-sort-value="New Odd Couple, The" | ''[[The New Odd Couple]]''
| Moses Brown
| Қисм: "That Was No Lady"
|-
|rowspan="2"| 1983
| ''[[Webster (TV series)|Webster]]''
| Rudy
| Қисм: "Happy Un-Birthday"
|-
| data-sort-value="A-Team, The" | ''[[The A-Team]]''
| Cal Freeman
| Қисм: "The Taxicab Wars"
|-
| 1984
| ''[[St. Elsewhere]]''
| Jerry Close
| Нақши гуногун: мавсими 3
|-
| 1985
| data-sort-value="Super Powers Team: Galactic Guardians, The" | {{nowrap|''[[The Super Powers Team: Galactic Guardians]]''}}
| [[Cyborg (comics)|Victor Stone/Cyborg]] (voice)
| Нақши марказӣ : мавсими 9
|-
|rowspan="3"| 1986
| data-sort-value="Last Precinct, The" | ''[[The Last Precinct]]''
| Sergeant 'Night Train' Lane
| Нақши марказӣ
|-
| ''[[It's a Living]]''
| Dougie
| Қисм: "The Bar"
|-
| ''[[Mickey Spillane's Mike Hammer (1984 TV series)|Mickey Spillane's Mike Hammer]]''
| Digger Love
| Қисм: "Harlem Nocturne"
|-
|rowspan="3"| 1987
| ''[[Gimme a Break!]]''
| Prince
| Қисм: "Someday My Prince..."
|-
| ''[[Full House]]''
| Reggie 'The Sandman' Martin
| Қисм: "Knock Yourself Out"
|-
| ''[[Pound Puppies (1986 TV series)|Pound Puppies]]''
| Additional Voices
| Нақши гуногун: мавсими 2
|-
| 1989
| data-sort-value="Super Mario Bros. Super Show!, The" | ''[[The Super Mario Bros. Super Show!]]''
| Худ
| Қисм: "Slime Busters"
|-
|rowspan="2"| 1990
| ''[[An Evening at the Improv]]''
| Худ/пешбаранда
| Қисм: "Episode #5.4"
|-
| ''[[Cop Rock]]''
| Commander Warren Osborne
| Қисм: "Pilot"
|-
| {{nowrap|1990–91}}
| ''[[Broken Badges]]''
| Toby Baker
| Нақши марказӣ
|-
|rowspan="3"| 1992
| ''[[Angel Street (TV series)|Angel Street]]''
| Thurman Nickens
| Қисм: "Pilot - Part 1 & 2"
|-
| data-sort-value="Ben Stiller Show, The" | ''[[The Ben Stiller Show]]''
| Tennis Captain
| Қисм: "With Bobcat Goldthwait"
|-
| ''[[Batman: The Animated Series]]''
| Security Guard (садо)
| Қисм: "Joker's Wild"<ref name="btva" />
|-
|rowspan="3"| 1993
| ''[[TriBeCa (TV series)|TriBeCa]]''
| Howard
| Қисм: "Heros Exoletus"
|-
| ''[[Wild Palms]]''
| Tommy Lazlo
| Нақши марказӣ
|-
| ''[[Tales from the Crypt (TV series)|Tales from the Crypt]]''
| Zambini
| Қисм: "Food for Thought"
|-
| 1994
| ''[[Lifestories: Families in Crisis]]''
| Coach Seldon
| Қисм: "A Body to Die For: The Aaron Henry Story"
|-
| 1997
| ''[[Superman: The Animated Series]]''
| Professor Felix (садо)
| Қисм: "Action Figures"<ref name="btva" />
|-
| 1997–2003
| ''[[Oz (TV series)|Oz]]''
| [[Warden Leo Glynn]]
| Нақши марказӣ
|-
|rowspan="2"| 1998
| data-sort-value="Gregory Hines Show, The" | ''[[The Gregory Hines Show]]''
| Jack
| Қисм: "Carpe Diem"
|-
| ''[[Arliss (TV series)|Arli$$]]''
| Warden Leo Glynn
| Қисм: "Fans First"
|-
| 2000
| ''[[Intimate Portrait]]''
| Худ
| Қисм: "Robin Givens"
|-
| 2001
| ''[[Touched by an Angel]]''
| Norm McCloud
| Қисм: "The Perfect Game"
|-
| 2003
| ''[[Without a Trace]]''
| Manny Aybar
| Қисм: "Kam Li"
|-
| 2003–04
| ''[[10-8: Officers on Duty]]''
| Senior Deputy John Henry Barnes
| Нақши марказӣ
|-
| 2004
| ''[[Everwood]]''
| Bill Hoover
| Қисм: "The Birds and the Batteries"
|-
|rowspan="4"| 2006
| ''[[Celebrity Paranormal Project]]''
| Худ
| Қисм: "Wooden Lucy"
|-
| ''[[Crossing Jordan]]''
| Colonel Wirth
| Қисм: "Code of Ethics"
|-
| ''[[Stargate SG-1]]''
| Commander Goran Pernaux
| Қисм: "Ethon"
|-
| ''[[ER (TV series)|ER]]''
| Colonel James Gallant
| Нақши гуногун: мавсими 12
|-
| 2006–07
| ''[[Desperate Housewives]]''
| [[Detective Ridley]]
| Нақши гуногун: мавсими 3
|-
|rowspan="3"| 2007
| ''[[Cold Case]]''
| Moses Jones
| Қисм: "8:03 AM"
|-
| ''[[Las Vegas (TV series)|Las Vegas]]''
| Bob Casey
| 2 қисм
|-
| ''[[Psych]]''
| [[List of Psych characters#Bill Guster|William Guster]]
| Қисм: "Gus's Dad May Have Killed an Old Guy"
|-
| 2007-08
| ''[[Bones (TV series)|Bones]]''
| David Barron
| Нақши меҳмонӣ: мавсими 2-3
|-
| 2008
| ''[[Private Practice (TV series)|Private Practice]]''
| Captain Frank
| Қисм: "Nothing to Talk About"
|-
| 2008–13
| data-sort-value="Secret Life of the American Teenager, The" | ''[[The Secret Life of the American Teenager]]''
| Dr. Ken Fields
| Нақши гуногун
|-
|rowspan="4"| 2009
| ''Whatever Happened To?''
| Худ
| Қисм: "Masters of the Unknown"
|-
| ''[[Celebrity Ghost Stories]]''
| Худ
| Қисм: "[[Anson Williams]]/[[Ali Landry]]/[[Gina Gershon]]/[[Kelly Carlson]]/Ernie Hudson"
|-
| ''[[Meteor (TV miniseries)|Meteor]]''
| General Brasser
| Нақши марказӣ
|-
| ''[[Heroes (U.S. TV series)|Heroes]]''
| Captain Lubbock
| Нақши гуногун: мавсими 4
|-
| 2009–10
| ''[[Law & Order]]''
| Frank Gibson
| Нақши гуногун: [[Law & Order season 20|Season 20]]
|-
|rowspan="2"| 2010
| ''[[Childrens Hospital]]''
| Hubert McGraw
| Қисм: "Joke Overload"
|-
| ''[[Criminal Minds]]''
| Lieutenant Al Garner
| Қисм: "Devil's Night"
|-
| 2010–13
| ''[[Transformers: Prime]]''
| Special Agent Bill Fowler (садо)
| Нақши гуногун
|-
|rowspan="4"| 2011
| ''[[White Collar (TV series)|White Collar]]''
| Mr. Jeffries
| Қисм: "Dentist of Detroit"
|-
| ''[[Torchwood]]''
| Stewart Owens
| Қисм: "Miracle Day: The Middle Men"
|-
| ''[[Grey's Anatomy]]''
| Brad McDougall
| Қисм: "Put Me In, Coach"
|-
| ''[[How I Met Your Mother]]''
| Худ
| Қисм: "[[The Rebound Girl]]"
|-
| 2011–14
| ''[[Rizzoli & Isles]]''
| Admiral Frost
| Нақши меҳмонӣ: мавсимҳои 2 & 5
|-
|rowspan="3"| 2012
| ''[[Unsung (TV series)|Unsung]]''
| Худ
| Қисм: "Ray Parker Jr."
|-
| ''[[Hart of Dixie]]''
| Ernie Hayes
| Қисм: "Snowflakes & Soulmates"
|-
| ''Nosferajew''
| CDC Director
| Қисм: "Community Blech"
|-
| 2012–14
| ''[[Franklin & Bash]]''
| Honorable Lawrence Perry
| Нақши гуногун: мавсими 2 & 4
|-
| 2012–16
| ''[[Modern Family]]''
| Miles
| Нақши меҳмонӣ: мавсимҳои 3-4 & 7-8
|-
|rowspan="8"| 2013
| ''[[Guys with Kids]]''
| The Judge
| Қисм: "Marny's Dad"
|-
| ''[[Last Resort (U.S. TV series)|Last Resort]]''
| Conrad Buell
| Нақши гуногун
|-
| ''[[Dan Vs.]]''
| Counselor
| Қисм: "Summer Camp"
|-
| ''[[Let's Stay Together (TV series)|Let's Stay Together]]''
| Anthony
| Қисм: "Troy Story"
|-
| ''[[Scandal (TV series)|Scandal]]''
| Commander Randolph Boles
| Қисм: "Mrs. Smith Goes to Washington"
|-
| ''[[Ironside (2013 TV series)|Ironside]]''
| Bludso
| Қисм: "Uptown Murders"
|-
| ''[[Dads (2013 TV series)|Dads]]''
| Detective Swan
| Қисм: "Comic Book Issues"
|-
| ''[[Mob City]]''
| Bunny
| Нақши гуногун
|-
|rowspan="7"| 2014
| ''[[Comic Book Men]]''
| Худ
| Қисм: "Stashbusters"
|-
| data-sort-value="Millers, The" | ''[[The Millers]]''
| Walter
| Қисм: "Dear Diary"
|-
| data-sort-value="Haunted Hathaways, The" | ''[[The Haunted Hathaways]]''
| Duke Preston
| Қисм: "Haunted Visitor"
|-
| data-sort-value="Lottery, The" | ''[[The Lottery (TV series)|The Lottery]]''
| -
| Қисм: "Sleep Deprived"
|-
| ''[[Scorpion (TV series)|Scorpion]]''
| Brooks
| Қисм: "Pilot"
|-
| ''[[Key & Peele]]''
| Dad
| Қисм: "Terrorist Meeting"
|-
| ''[[Hot in Cleveland]]''
| Худ
| Қисм: "Cold in Cleveland: The Christmas Episode"
|-
| 2015
| ''[[Once Upon a Time (TV series)|Once Upon a Time]]''
| [[Poseidon|King Poseidon]]
| Қисм: "[[Poor Unfortunate Soul]]"
|-
| 2015–20
| ''[[Grace and Frankie]]''
| Jacob
| Нақши гуногун: мавсими 1-4 & 6
|-
|rowspan="4"| 2016
| ''[[Celebrity Family Feud]]''
| Худ
| Қисм: "Kellie Pickler vs. Lance Bass/Ernie Hudson vs. NeNe Leakes"
|-
| ''[[Unsung (TV series)|Unsung Hollywood]]''
| Худ
| Қисм: "Rudy Ray Moore"
|-
| ''[[Robot Chicken]]''
| Various Roles (садо)
| Қисм: "Blackout Window Heatstroke"
|-
| ''[[Graves (TV series)|Graves]]''
| Jacob Mann
| Нақши гуногун: мавсими 1
|-
|rowspan="5"| 2017
| ''[[APB (TV series)|APB]]''
| Sergeant Ned Conrad
| Нақши марказӣ
|-
| ''[[Angie Tribeca]]''
| Pete Tribeca
| Қисм: "Germs on Endearment"
|-
| ''[[Twin Peaks]]''
| Colonel Davis
| Қисм: "Part 5 & 7"
|-
| ''[[Survivor's Remorse]]''
| Ansell Jones
| Қисм: "Reparations"
|-
| ''[[Spider-Man (TV series)|Spider-Man]]''
| [[Robbie Robertson (character)|Robbie Robertson]] (садо)
| Қисм: "Screwball Live"<ref name="btva" />
|-
|rowspan="3"| 2018
| ''[[Lethal Weapon (TV series)|Lethal Weapon]]''
| Agent Peterson
| Қисм: "Funny Money"
|-
| ''[[Blue Bloods (TV series)|Blue Bloods]]''
| Principal Darryl Ward
| Қисм: "[[Blue Bloods (season 8)#ep169|School of Hard Knocks]]"
|-
| ''[[Ballers]]''
| Mr. Hagerty
| Қисм: "This Is Not Our World"
|-
| 2018–24
| data-sort-value="Family Business, The" | ''[[The Family Business (American TV series)|The Family Business]]''
| L.C. Duncan
| Нақши марказӣ
|-
|rowspan="3"| 2019
| ''[[Hot Streets (TV series)|Hot Streets]]''
| John Wayne 'Jet Wayne' Junior (садо)
| Нақши марказӣ : мавсими 2
|-
| ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]''
| [[Roy Stewart (Arrowverse)|General Roy Stewart]]
| Қисм: "Spartan"<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2019/03/arrow-ernie-hudson-guest-star-cw-series-1202570230/|title='Arrow': Ernie Hudson To Guest Star On CW Series|website=Deadline|first=Denise|last=Petski|date=March 6, 2019 |access-date=May 7, 2019}}</ref>
|-
| ''[[Infinity Train]]''
| Atticus (садо)
| Нақши марказӣ (мавсими 1)
|-
|rowspan="2"| 2019–20
| ''[[Puppy Dog Pals]]''
| Buddy (voice)
| Меҳмон: мавсими 2, нақши гуногун: мавсими 2
|-
| ''[[L.A.'s Finest]]''
| Joseph Vaughn
| Нақши марказӣ
|-
|rowspan="3"| 2020
| ''[[Reunited Apart]]''
| Худ
| Қисм: "Who You Gonna Call?"
|-
| data-sort-value="Irate Gamer, The" | ''The Irate Gamer''
| Худ
| Қисм: "Ghostbusters"
|-
| ''[[Home Movie: The Princess Bride]]''
| Prince Humperdinck
| Қисм: "Chapter Eight: Ultimate Suffering"
|-
| 2021
| ''[[MacGyver (2016 TV series)|MacGyver]]''
| Milton Bozer
| Қисм: "H2O + Orthophosphates + Mission City + Corrosion + Origins"<ref>{{Cite web|url=https://www.tvline.com/2021/02/19/macgyver-bozer-parents-cast-ernie-hudson-wendy-raquel-robinson/|title=MacGyver Casts Bozer's Parents for a Hometown Murder Mystery|last=Mitovich|first=Mark Webb|date=February 19, 2021|publisher=TVLine|website=www.tvline.com|access-date=March 16, 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.etcanada.com/news/748941/ernie-hudson-wendy-raquel-robinson-to-guest-star-on-macgyver/|title=Ernie Hudson, Wendy Raquel Robinson To Guest Star On 'MacGyver|last=Furdyk|first=Brent|date=February 19, 2021|publisher=ET Canada|website=www.etcanada.com|access-date=March 16, 2021|accessdate=2025-07-14|archivedate=2021-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219194842/https://etcanada.com/news/748941/ernie-hudson-wendy-raquel-robinson-to-guest-star-on-macgyver/}}</ref>
|-
| 2022
| ''[[City on a Hill (TV series)|City on a Hill]]''
| Franklin Ward
| Нақши гуногун: мавсими 3<ref>{{Cite web |last=Petski |first=Denise |date=2021-11-12 |title=''City On A Hill'': Corbin Bernsen, Joanne Kelly, Ernie Hudson Join Showtime Drama Series As Recurring |url=https://deadline.com/2021/11/city-on-a-hill-corbin-bernsen-joanne-kelly-ernie-hudson-showtime-drama-series-recurring-1234872892/ |access-date=2024-09-16 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| 2022–24
| ''[[Quantum Leap (2022 TV series)|Quantum Leap]]''
| Herbert "Magic" Williams
| Нақши марказӣ <ref>{{Cite web |last=Andreeva |first=Nellie |date=2022-03-08 |title=''Quantum Leap'': Ernie Hudson Joins NBC Reboot Pilot |url=https://deadline.com/2022/03/quantum-leap-ernie-hudson-nbc-reboot-pilot-1234973289/ |access-date=2024-09-16 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| 2023
| ''[[Star Wars: The Bad Batch]]''
| Grini Millegi (садо)
| Қисм: "Faster"<ref>{{Cite web|url=https://www.slashfilm.com/1170610/star-wars-the-bad-batch-spends-a-day-at-the-races/|title=Star Wars: The Bad Batch Season 2 Spends A Day At The Races|date=January 18, 2023}}</ref><ref name="btva" />
|-
|rowspan="2"| 2024
| ''[[Firebuds]]''
| Chase Thundershock (voice)
| Қисм: "Full-Time Flash/Bubba Trouble"
|-
| ''[[Angry Birds Mystery Island]]''
| Marlon
| Садо<ref name="btva" />
|-
| 2025
| ''[[The Masked Singer (American TV series)|The Masked Singer]]''
| Худ
| Қисм: "Ghostbusters Night"<ref>{{Cite web|url=https://bloody-disgusting.com/tv/3858164/ernie-hudson-joins-the-masked-singer-to-celebrate-ghostbusters-tonight-on-fox/|title=Ernie Hudson Joins "The Masked Singer" to Celebrate 'Ghostbusters' Tonight on Fox|website=[[Bloody Disgusting]]|first=Alex|last=DiVincenzo|date=March 12, 2025|access-date=March 12, 2025|archive-date=March 12, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250312165332/https://bloody-disgusting.com/tv/3858164/ernie-hudson-joins-the-masked-singer-to-celebrate-ghostbusters-tonight-on-fox/|url-status=live}}</ref>
|-
|
| ''[[Boston Blue]]''
| Reverend Peters
| <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2025/05/ernie-hudson-boston-blue-cbs-series-1236400901/|title=Ernie Hudson Joins New CBS Series ‘Boston Blue’|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Nellie|last=Andreeva|date=May 16, 2025|access-date=May 16, 2025|archive-date=May 16, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250516181635/https://deadline.com/2025/05/ernie-hudson-boston-blue-cbs-series-1236400901/|url-status=live}}</ref>
|}
=== Ҳуҷҷатӣ ===
{| class="wikitable"
! Сол
! Номгӯй
|-
| 2019
| ''[[Cleanin' Up the Town: Remembering Ghostbusters]]''
|}
=== Бозиҳои видеоӣ===
{| class="wikitable sortable"
! Сол
! Номгӯй
! Садо
! Шарҳҳо
|-
| 2009
| ''[[Ghostbusters: The Video Game]]''
| rowspan="3" | Winston Zeddemore
|
|-
| 2015
| ''[[Lego Dimensions]]''
|
|-
| 2016
| ''[[Ghostbusters (pinball)|Ghostbusters Pinball]]''
|
|-
| rowspan="2"| 2019
| ''[[NBA 2K20]]''
| Israel Bacon
|
|-
| ''[[Ghostbusters: The Video Game#Remastered version|Ghostbusters: The Video Game Remastered]]''
| rowspan="2" | Winston Zeddemore
|
|-
| 2022
| ''[[Ghostbusters: Spirits Unleashed]]''
| <ref>{{cite web|url=https://www.comingsoon.net/games/news/1215190-ghostbusters-spirits-unleashed-release-window|title=Ghostbusters: Spirits Unleashed Announced With Release Window|website=ComingSoon|first=Michael|last=Leri|date=March 22, 2022|access-date=March 22, 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ign.com/articles/ghostbusters-spirits-unleashed-is-a-4v1-asymmetrical-multiplayer-game-from-friday-the-13ths-illfonic-predator-hunting-grounds|title=Ghostbusters: Spirits Unleashed, a 4v1 Asymmetrical Multiplayer Game, Announced|website=IGN|first=Adam|last=Bankhurst|date=March 22, 2022|access-date=March 22, 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pcgamer.com/ghostbusters-spirits-unleashed-is-a-cleverer-take-on-4v1-multiplayer-than-you-might-expect/|title=Ghostbusters: Spirits Unleashed is a cleverer take on 4v1 multiplayer than you might expect|website=PC Gamer|first=Wes|last=Fenlon|date=March 22, 2022|access-date=March 22, 2022}}</ref>
|}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20110615075846/http://www.ernie-hudson.com/ Вебсайти расмии Эрнӣ Ҳадсон]{{Ref-en}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Садопешамардони ИМА]]
6akkqbng9e7qu7r9itfbkbi2tg83ffc
Розмерӣ Кеннедӣ
0
330291
1477638
1473042
2026-06-19T14:34:47Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477638
wikitext
text/x-wiki
{{Шахс
| ном = Розмерӣ Кеннедӣ
| тасвир = Rosemary Kennedy in 1931.jpeg
| тавсифи тасвир = Розмерӣ дар соли 1931
| ном ҳангоми таваллуд = Роуз Марӣ Кеннедӣ<br><small>{{lang-en|Rose Marie Kennedy}}</small>
| таваллуд = [[13 сентябр]]и [[Соли 1918|1918]]
| зодгоҳ = [[Бруклайн, Массачусетс]], ИМА
| даргузашт = [[7 январ]]и [[Соли 2005|2005]] (86 сола)
| маҳалли даргузашт = Форт Аткинсон, Висконсин, ИМА
| оромгоҳ = Гӯристони Ҳолиҳуд<br/>[[Бруклайн, Массачусетс]]
| таҳсилот = Convent of the Sacred Heart
| падар = [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]]
| модар = [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ | Роуз Фитзҷералд]]
| хонадон = [[Хонаводаи Кеннедӣ]]
}}
'''Роуз Марӣ "Розмерӣ" Кеннедӣ''' ({{lang-en|Rose Marie "Rosemary" Kennedy}}) духтари калонии [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] ва [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фитзҷералд]], хоҳари [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президент]] [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ва сенаторҳо [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] ва [[Эдвард Кеннедӣ|Тед Кеннедӣ]] буд.
Гуфта мешавад, ки дар кӯдакӣ Розмерӣ каме сусттар рушд мекард. Дар солҳои ҷавонӣ, гӯё вай «торафт асабонӣ ва рафтораш душвортар» мешуд.<ref>{{Cite news|author=Shriver|first=Eunice Kennedy|date=2009-08-12|title=Eunice Kennedy Shriver: My sister Rosemary|url=https://www.theguardian.com/world/2009/aug/13/rosemary-kennedy-eunice-kennedy-shriver|accessdate=2025-01-20|work=The Guardian|language=en-GB}}</ref> Аз ҳамин сабаб, падараш соли 1941, вақте ки ӯ 23-сола буд, иҷозат дод, ки барои ӯ ҷарроҳии [[лоботомияро]] анҷом диҳанд. Аммо ин ҷарроҳӣ номуваффақ мешавад ва Розмерӣ тамоми умр маъюбу нотавон шуда, қобилияти хуб гап заданро аз даст медиҳад.
Пас аз ин, Розмерӣ боқимондаи умрашро дар Сейнт Колетта, муассисае дар Ҷефферсон, [[Висконсин]] зери нигоҳубин мегузаронад. Падару модараш даҳсолаҳо дар куҷо ва дар чӣ ҳолат буданашро аз дигарон, ҳатто аз хоҳарону бародаронаш ҳам, пинҳон нигоҳ медоранд.
== Солҳои ҷавонӣ ==
Роуз Марӣ Кеннедӣ 13 сентябри соли 1918 дар хонаи волидонаш дар [[Бруклайн, Массачусетс]] ба дунё омадааст. Ӯ фарзанди сеюм ва духтари аввалини [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.]] ва [[Роуз Фитзҷералд Кеннедӣ|Роуз Фитзҷералд]] буд. Ба ӯ номи модараш дода шуд<ref>{{harvnb|Leamer|1994| loc= [https://archive.org/details/kennedywomensaga00leam_0/page/137 p. 137] }}</ref> ва ӯро одатан Розмерӣ ва ё Розӣ низ меномиданд.
Ҳангоми таваллудшавияш душворие пеш меояд. Аз сабаби эпидемияи бемории зукоми испанӣ духтур сари вақт омада наметавонад ва ҳамшира ба модараш маслиҳат медиҳад, ки то омадани пизишк зоиданро сар накунад. Ин ҳолат ба [[Ҳипоксия (тиб)|норасоии оксиген]] ба кӯдак оварда мерасонад.<ref name=nyt.gordon>{{cite news|last=Gordon|first=Meryl|title='Rosemary: The Hidden Kennedy Daughter', by Kate Clifford Larson |url=https://www.nytimes.com/2015/10/11/books/review/rosemary-the-hidden-kennedy-daughter-by-kate-clifford-larson.html|access-date=13 October 2015|newspaper=The New York Times|date=6 октябри 2015}}</ref> Вақте ки Розмерӣ калонтар мешавад, падару модараш мебинанд, ки рушдаш нисбат ба дигар кӯдакони ҳамсолаш сусттар аст. Масалан, дар синни ду солагӣ ӯ дар нишастан, чорпо шудан ва роҳ рафтан душворӣ мекашидааст.<ref>{{cite AV media|people=Washington College|title=Rosemary, The Hidden Kennedy Daughter|date=2016-04-11|url=https://www.youtube.com/watch?v=Y1lYAPquScU|access-date=2017-09-04|via=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207020133/https://www.youtube.com/watch?v=Y1lYAPquScU|archive-date=2016-12-07|dead-url=unfit}}Инчунин {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207020133/https://www.youtube.com/watch?v=Y1lYAPquScU|date=7 декабри 2016}}</ref>
{{quote|Ман ҳамеша завқи ҷиддӣ доштам ва мефаҳмам, ки зиндагӣ ба мо танҳо барои лаззат бурдан дода намешавад. Муддати тӯлонӣ ман усули маъруфи равоншиносии доктор [[Мария Монтессорӣ|Мария Монтессори]]ро меомӯхтам ва соли гузашта дараҷаи омӯзгорӣ гирифтам.}}
== Лоботомия ==
Аз рӯи гуфтаи хоҳари Розмерӣ, [[Юнис Кеннедӣ Шрайвер|Юнис]], замоне ки Розмерӣ дар соли 1940 аз Британияи Кабир ба ИМА баргашт,
== Пас аз ҷарроҳӣ ==
== Солҳои охир ва вафот ==
Пас аз даргузашти [[Ҷозеф П. Кеннедӣ Ср.|падараш]] дар соли 1969, [[Хонаводаи Кеннедӣ|хонаводаи Кеннедӣ]] кам-кам Розмериро боз ба оила наздиккуниро сар мекунанд.<ref name="independent.co.uk" /> Вайро баъзан барои дидори хешу табор ба Флорида ва Вашингтон, D.C. ва инчунин ба хонаи бачагияш дар [[Кейп Код|Кейп Код, Массачусетс]] мебурданд.<ref name="people.com"/> То ин вақт, Розмерӣ дубора роҳ рафтанро омӯхта бошад ҳам, ӯ лангида роҳ мерафт. Ӯ дигар ҳеч гоҳ тавонист буррову равшан гап занад ва дасташ низ гирифтори [[фалаҷи Эрб|фалаҷи Эрбро]] буд.<ref name=independent />
Розмерӣ Кеннедӣ 7 январи соли 2005, дар синни 86-солагӣ даргузашт.<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/1480698/Sister-of-President-John-F-Kennedy-dies.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/news/1480698/Sister-of-President-John-F-Kennedy-dies.html |archive-date=January 12, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Sister of President John F Kennedy dies|date=8 January 2005|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=24 January 2013}}{{cbignore}}</ref><ref name="auto2">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/rosemary-kennedy-6155200.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130324053310/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/rosemary-kennedy-6155200.html|url-status=dead|archive-date=March 24, 2013|title=Obituaries: Rosemary Kennedy|last=Cornwell|first=Rupert|date=10 January 2005|work=[[The Independent]]|access-date=24 January 2013}}</ref> Ӯ дар беморхонаи Форт Аткинсон Мемориал дар Форт Аткинсон, Висконсин<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A58134-2005Jan8.html|title=Rosemary Kennedy, 86; President's Disabled Sister (washingtonpost.com)|last=Weil|first=Martin|date=8 January 2005|newspaper=[[The Washington Post]]|page=B06|access-date=24 January 2013}}</ref> дар ҳузури хоҳаронаш Ҷин, [[Юнис Кеннедӣ Шрайвер|Юнис]] ва Патриша ва бародараш [[Эдвард Кеннедӣ|Тед]] вафот кард.<ref name="auto2"/>
Ӯро дар гӯристони Ҳолиҳуд дар [[Бруклайн, Массачусетс]] дар канори падару модараш ба хок супориданд.<ref>{{cite news|url=http://archive.boston.com/news/education/higher/articles/2011/09/22/friends_family_bid_farewell_to_kara_kennedy_in_washington_brookline/|title=Friends, family bid farewell to Kennedy in D.C., Brookline|first1=Alex|last1=Katz|first2=Travis|last2=Andersen|date=September 22, 2011|via=The Boston Globe|newspaper=Boston.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://stmuscholars.org/rosemary-kennedy-a-life-stolen-by-mental-illness-and-her-family|title=Rosemary Kennedy: A Life Stolen By Mental Illness And Her Family|last=Yadira Chavez|date=6 December 2018|work=St. Mary's University History Media Project|access-date=6 March 2019}}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Адабиёт ==
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2005]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1918]]
[[Гурӯҳ:Хонаводаи Кеннедӣ]]
3vn18r6gmjrff280bq21289pxc7s0zi
Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)
0
331981
1477826
1476186
2026-06-20T05:51:17Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477826
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|+ class="infobox-title category" id="116" |Манзараи бостоншиносии Сосониён дар минтақаи Форс<br /><br /><br /><br />
! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="padding:0.2em;background:#ddd;" | [[میراث جهانی|Сомонаи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]]
|-
| colspan="2" class="infobox-image" style="border-top:1px #aaa solid;padding-top:0.4em;" |[[Акс:Dokhtar_Castle_Firuzabad_Hadi_Karimi.jpg|250x250пкс|Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.3em;" | [[میراث جهانی#معیارهای گزینش|Меъёрҳои бақайдгирӣ]]
| class="infobox-data category" | Фарҳангӣ: (ii), (iii), (vi)
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.3em;" | Рақами бақайдгирӣ
| class="infobox-data" | [http://whc.unesco.org/en/list/1568 Соли 1568]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.3em;" | Санаи бақайдгирӣ
| class="infobox-data" | 2018 <small>( [[کمیته میراث جهانی یونسکو|дар давоми ҷаласаи 42-юм]] )</small>
|}
'''Қалъаи Духтари''' [[Фирӯзобод]] шаш километр аз роҳи [[Фирӯзобод]] - [[Шероз]] дар нишебии кӯҳ ҷойгир аст, ки ба роҳ менигарад ва пас аз масофаи тақрибан 300 метр ба он расидан мумкин аст. <ref>{{Cite web |url=https://fidibo.com/books/author/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 |title=Ҷорҷина Ҳерман |accessdate=2026-06-10 |archivedate=2023-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223065745/https://fidibo.com/books/author/%D8%AC%D9%88%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D9%86%D8%A7-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 }}</ref> дар китоби худ "Эҳёи санъат ва тамаддун дар Эрони қадим менависад: [[Ардашери Бобакон|Ардашери Бобакони Сосонӣ]] эҳтимолан ин қалъаро дар давраи охири [[Порт]] , вақте ки ҳанӯз Ардавони V, охирин подшоҳи сулолаи [[Ашкониён]] мағлуб накарда буд, сохтааст.
Ин [[қалъа]]<nowiki/>и мустаҳкам дар се сатҳ сохта шуда буд ва даромадгоҳ ба он аз сатҳи поёнӣ тавассути зинапояи спиралӣ, ки ба ҳавлии асосии [[Айвон|айвони]] миёна мерасид, буд. Ҳавлӣ аз се тараф бо утоқҳои чоркунҷа бо [[Гунбазӣ|гунбази]] мудаввар иҳота шуда буд ва тарафи чорум ба айвони болоӣ, ки бинои асосии қаср дар он ҷойгир буд, мебурд. Тамоми қаср аз як айвони калон бо гунбази мудаввар ва ду айвони хурдтар дар ҳарду тараф ташкил шуда буд. [[Айвон|Айвони]] калон, ки паҳнои он 14 метр ва дарозии он 23 метр буд, ба як утоқи марказӣ мебурд, ки [[бом]]<nowiki/>и он бо роҳи нав, яъне [[Гунбазӣ|гунбаз]] пӯшонида шуда буд. Дар паҳлӯҳои ин утоқи гунбаздор утоқҳои иловагӣ буданд, ки ҳамаи онҳо дар дохили [[Девор|девори]] берунии даврашакл ҷойгир буданд.
Айни замон, бар хилофи роҳи канории мавҷуда, дастрасӣ ба ин ёдгорӣ тавассути 308 зинапоя имконпазир аст.
Дар баробари ин кор, маҷмааҳои хӯрокворӣ барои сайёҳон мавҷуданд, ки асосан бо [[маҳсулот]]<nowiki/>и [[Хӯрок|хӯрокворӣ]] ва ҳунарҳои мардумӣ хизмат мерасонанд.
== Муҳандисони қалъа ==
Меъморони румӣ масъалаи гузоштани боми мудаввар дар бинои чоркунҷа дар гӯшаҳо бо роҳи тадриҷан ба пеш овардани [[Санг|сангҳо]] ё [[Хишт|хиштҳо]] ба шакле, ки торафт мудаввартар мешуд, ҳал карданд, аммо [[Меъмор|меъморони]] [[Эрон|эронӣ]] дар Қалъаи Духтар усули наверо ихтироъ ва татбиқ карданд, яъне истифодаи пӯсти фил дар гӯшаҳо. Ин қалъа пурра аз сангҳои калон сохта шудааст ва сангҳои [[Айвон|пешайвон]] [[кандакорӣ]] шудаанд, аммо сангҳои таҳкурсӣ ва дохили деворҳо аз сангрезаҳои калони дарёӣ сохта шудаанд. Бузургии ин [[қалъа]] ҳайратангез аст ва деворҳои баланди он, сарфи назар аз ҳама шикастан ва фурӯпошӣ, то ҳол шукӯҳи чашмгир доранд.
Дар қисмате аз қалъа, [[Ғор|сӯрохие]] мавҷуд аст, ки ба гуфтаи баъзе сокинони маҳаллӣ, ба [[Қасри Ардашер Бобакон|қасри Ардашери Бобокон]] (қасри [[Сосониён]]) дар дашти [[Фирӯзобод]] мебарад; яъне ҳангоми ҳамлаи душман ба қалъа, қалъаи муҳосирашуда метавонист тавассути ин долони зеризаминӣ бо шаҳр муошират кунад ва хӯрокворӣ ва қувваи кориро ба қалъа ворид кунад.
== Нигораҳо ==
<gallery>
Ghal'eh Dokhtar2.jpg|قلعه دختر Қалъаи Духтар
Dokhtar Castle Firuzabad_Hadi_Karimi.jpg|قلعه دختر فیروزآباد Қалъаи Духтар (Фирӯзобод)
تصویر هوایی، قلعه دختر.jpg|تصویر هوایی قلعه Тасвирҳои қалъа
</gallery>
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи ёдгориҳои миллии Устони Форс]]
* [[Қасри Сосониёни Сарвистон]]
== Пайванди беруна ==
{{Викианбор-гурӯҳ}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Соли 209]]
[[Гурӯҳ:Кохҳои Эрон]]
l0nxyfi7tqfkvwj3hnev51g06et96kp
Ҳоварон
0
332217
1477845
1477223
2026-06-20T07:03:28Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477845
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Шаҳр
| номи тоҷикӣ = Ҳоварон
| номи аслӣ = <big>خاوران</big>
| кишвар = Эрон
| тобеият = Шаҳристони Ҷаҳрум
| lat_deg = 28
| lon_deg = 53
| lat_min = 56
| lat_sec = 19
| lon_min = 18
| lon_sec = 43
| CoordAddon =
| CoordScale =
| этнохороним =
| DST =
| сайт =
}}'''Ҳоварон''' ё '''Ҳаварон''' ( {{Lang-fa|خاوران}} шаҳрест дар ҷануби [[Эрон]], дар [[Устони Форс|Устори Форс]] . Он бахше аз [[Шаҳристони Ҷаҳрум|Шаҳристон]][[Феҳристи шаҳристонҳои Эрон|и Ҷаҳрум]] аст.
== Ҷуғрофия ==
Ин шаҳр дар маркази Форс, дар минтақаи кӯҳистонии ҷанубу шарқии Загрос, дар баландии 1415 метр аз [[сатҳи баҳр]] ҷойгир аст . Ховарон тақрибан дар 100 километр ҷанубу шарқи [[Шероз]], маркази устон ва 755 километр ҷанубу шарқи [[Теҳрон]], пойтахти кишвар, ҷойгир аст.
== Аҳолӣ ==
Тибқи барӯйхатгирии [[соли 2006]], шумораи аҳолӣ 5137 нафарро ташкил медод ; таркиби этникӣ асосан [[форсҳо]] ва таркиби динӣ [[Шиъа|мусулмонони шиъа]] мебошанд .
== Эпонимҳо ==
Яке аз бахшҳои дастгоҳи муғами Озарбойҷонӣ «Баёт-Широз» ва дар дастгоҳи «Раст» ба номи шаҳр номгузорӣ шудаанд <ref>[http://mugam.musigi-dunya.az/ru/h/haveran.html Хаверан] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140714224855/http://mugam.musigi-dunya.az/ru/h/haveran.html |date=2014-07-14 }} — Энциклопедия мугама</ref> .
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин бе нишонаи почта]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Ҷаҳрум]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
oqlwsx6y12u3xmk7vbdg7nrnlcbi1hp
Бахши Кордиён
0
332220
1477658
1477253
2026-06-19T16:44:13Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */ илова
1477658
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Кордиён
| номи тоҷикӣ = Кордиён
| номи аслӣ = بخش کردیان
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
[[Акс:Asyab_e_ghotbabad.JPG | thumb | right]]
'''Бахши Кордиён''' ({{lang|fa|بخش کردیان}}) - дар [[шаҳристони Ҷаҳрум]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Пойтахти он шаҳри [[Қутбобод]] аст. [1]
== Аҳолӣ ==
Дар замони барӯйхатгирии миллии соли 2006, шумораи аҳолии бахш 14,025 нафарро дар 3,391 хонавода ташкил медод. .<ref name="Fars Province Structure">{{cite report|title=Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the national divisions of Fars province, centered in Shiraz|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113032|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207211349/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113032|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Habibi|first=Hassan|orig-date=Approved 21 June 1369|date=c. 2023|archive-date=7 December 2023|access-date=7 December 2023|id=Notification 82840/T128K}}</ref> Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 13,691 нафар дар 3,806 хонавода ба қайд гирифта шуданд. <ref name="2006 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920091830/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳия 14,851 нафар дар 4,686 хонавода муайян карда шуд. <ref name="2011 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116202002/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-date=16 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> The 2016 census measured the population of the district as 14,851 inhabitants in 4,686 households.<ref name="2016 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013432/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|format=Excel|archive-date=6 April 2022}}</ref>
== Тақсимоти маъмурӣ ==
=== Аҳолии бахши Кордиён ===
* Соли 2006 - 14 025 тан
* Соли 2011 - 13 691 тан
* Соли 2016 - 14 851 тан
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Шаҳристони Ҷаҳрум]]
2lyco46g4kgbk27ihwgipsswmb8fn70
Бахши Обода
0
332223
1477644
1477270
2026-06-19T14:43:46Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477644
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Обода
| номи тоҷикӣ = Обода
| номи аслӣ = شهرستان آباده
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Обода''' ({{lang|fa|شهرستان آباده}}) — дар [[Устони Форс]]и [[Эрон]] ҷойгир аст. Пойтахти он шаҳри [[Обода]] аст. <ref name="Fars province Structure">{{cite report|title=Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the national divisions of Fars province, centered in Shiraz|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113032|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207211349/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/113032|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Habibi|first=Hassan|orig-date=Approved 21 June 1369|date=c. 2023|archive-date=7 December 2023|access-date=7 December 2023|id=Notification 82840/T128K}}</ref>
== Таърих ==
Пас аз барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, ноҳияи деҳоти Хусрави Ширин аз ноҳияи Эқлид ҷудо карда шуд ва ба ноҳияи марказӣ ҳамроҳ карда шуд. <ref name="Khosrow Shirin Rural District">{{cite news|title=A conflict over country divisions, this time in Eqlid|language=fa|publisher=BBC|url=https://www.bbc.com/persian/iran/story/2007/04/070425_mf_eqlid|archive-url=https://web.archive.org/web/20221124113254/https://www.bbc.com/persian/iran/story/2007/04/070425_mf_eqlid|archive-date=24 November 2022|date=25 April 2007|access-date=29 September 2024}}</ref>Дар моҳи июли соли 2018, ноҳияҳои деҳоти Баҳман ва Хусрави Ширин, инчунин шаҳрҳои Баҳман ва Суғд аз ин ноҳия ҷудо карда шуданд ва ноҳияҳои Баҳман ва Суғд ташкил карда шуданд. <ref name="Bahman and Soghad District Formation">{{cite report|title=Letter of approval regarding the national divisions of Eqlid County of Fars province|language=fa|website=qavanin.ir|via=Laws and Regulations Portal of the Islamic Republic of Iran|url=https://qavanin.ir/Law/TreeText/266402|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913193819/https://qavanin.ir/Law/TreeText/266402|publisher=Ministry of the Interior, Board of Ministers|last=Jahangiri|first=Ishaq|archive-date=13 September 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 7 October 1398|access-date=13 September 2023|id=Proposal 57806}}</ref>
== Аҳолӣ ==
Дар замони барӯйхатгирии аҳолии соли 2006, шумораи аҳолии ин шаҳристон 87,203 нафарро дар 23,387 хонавода ташкил медод. <ref name="2006 Fars province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920091830/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 98,188 нафар дар 28,501 хонавода ба қайд гирифта шуданд. <ref name="2011 Fars province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Fars Province|language=fa|publisher=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116202002/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-date=16 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ин шаҳристон 100,831 нафар дар 31,672 хонавода муайян карда шуд. <ref name="2016 Fars province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013432/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|format=Excel|archive-date=6 April 2022}}</ref> Ин шаҳристон сераҳолӣтарин дар шимоли [[Устони Форс]] аст.
== Тақсимоти маъмурӣ ==
Таърихи аҳолӣ ва сохтори маъмурии шаҳристони Обода дар тӯли се барӯйхатгирии пайдарпай дар ҷадвали зерин нишон дода шудааст.
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
nfv360q698j4rcks7hyg5cj28x199z1
Бахши Бидак
0
332224
1477650
1477268
2026-06-19T15:20:10Z
Шухрат Саъдиев
5132
таҳрир
1477650
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Бидак
| номи тоҷикӣ = Бидак
| номи аслӣ = دهستان بيدك
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Бидак''' ({{lang|fa|دهستان بيدك}) — ин бахш дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода|ноҳияи марказии]] [[шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Пойтахти он деҳаи Бидак аст.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 1260 хонавода 4715 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 1468 хонавода 5005 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 1475 хонавода 4740 нафар чен кард. Аз 48 деҳаи он сераҳолитарин деҳа Бидак буд, ки 2507 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Эзадхост]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
9op6yhx6ulqjaf5lo31u40mnev8py3t
1477651
1477650
2026-06-19T15:20:42Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477651
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Бидак
| номи тоҷикӣ = Бидак
| номи аслӣ = دهستان بيدك
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Бидак''' ({{lang|fa|دهستان بيدك}}) — ин бахш дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода|ноҳияи марказии]] [[шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Пойтахти он деҳаи Бидак аст.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 1260 хонавода 4715 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 1468 хонавода 5005 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 1475 хонавода 4740 нафар чен кард. Аз 48 деҳаи он сераҳолитарин деҳа Бидак буд, ки 2507 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Эзадхост]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
lxb99418gvoejzl9rm3f4s7v8fo6xvr
1477653
1477651
2026-06-19T15:23:34Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477653
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Бидак
| номи тоҷикӣ = Бидак
| номи аслӣ = دهستان بيدك
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Бидак''' ({{lang|fa|دهستان بيدك}}) — ин бахш дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода]] [[Шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Пойтахти он деҳаи Бидак аст.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 1260 хонавода 4715 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 1468 хонавода 5005 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 1475 хонавода 4740 нафар чен кард. Аз 48 деҳаи он сераҳолитарин деҳа Бидак буд, ки 2507 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Эзадхост]]
* [[Бахши Обода]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
r90ygb9r2gpz65qwyp5tjfeh9iji9ot
Бахши Эзадхост
0
332225
1477643
1477269
2026-06-19T14:37:52Z
Шухрат Саъдиев
5132
такҳрир
1477643
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Эзадхост
| номи тоҷикӣ = Эзадхост
| номи аслӣ =
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Эзадхост''' дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода|Бахши марказии]] [[шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Он аз шаҳри [[Эзадхост]] идора мешавад.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии соли 2006, аҳолии ноҳияи деҳот аз ҳадди гузоришдиҳӣ поёнтар буд. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 30 хонавода 101 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро сифр чен кард. Ҳеҷ яке аз 39 деҳаи он шумораи аҳолиро гузориш надодааст.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Обода]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
gr1pmoagz0uefx55wpq4x572j26dqi2
1477657
1477643
2026-06-19T16:31:05Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477657
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Эзадхост
| номи тоҷикӣ = Эзадхост
| номи аслӣ = دهستان ایزدخواست
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Эзадхост''' ({{lang|fa|دهستان ایزدخواست }}) — дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода|Бахши марказии]] [[шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Он аз шаҳри [[Эзадхост]] идора мешавад.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии соли 2006, аҳолии ноҳияи деҳот аз ҳадди гузоришдиҳӣ поёнтар буд. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 30 хонавода 101 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро сифр чен кард. Ҳеҷ яке аз 39 деҳаи он шумораи аҳолиро гузориш надодааст.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Обода]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
10odxionthdokiufzeb9l9g6na7bgze
Ҳавлӣ
0
332230
1477837
1477470
2026-06-20T06:25:18Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1477837
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:The "Abbey", Sutton Courtenay.jpg|thumb|Аббатхонаи Саттон-Кортни намунаи маъмулии хонаи асримиёнагии англисӣ бо ҳавлӣ мебошад]]
'''Ҳавлӣ''' ё '''суд''' як минтақаи маҳдудшуда аст, ки аксар вақт бо бино ё маҷмаа иҳота шудааст ва ба осмон кушода аст.
Ҳавлӣ унсурҳои маъмул дар нақшҳои биноҳои Ғарбӣ ва Шарқӣ мебошанд ва аз ҷониби меъморони қадимӣ ва муосир ҳамчун як хусусияти маъмулӣ ва анъанавии бино истифода мешуданд. <ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of the City|last=Caves|first=R. W.|publisher=Routledge|year=2004|pages=149}}</ref> Чунин фазоҳо дар меҳмонхонаҳо ва биноҳои ҷамъиятӣ аксар вақт ҷойҳои асосии вохӯрӣ барои баъзе мақсадҳо буданд, ки боиси маъноҳои дигари суд гардиданд. Ҳарду калимаҳои ''суд'' ва ''ҳавлӣ'' аз як реша гирифта шудаанд, ки маънои фазои пӯшидаро дорад. Барои робитаи ин маҷмӯи калимаҳо ба [[ҳавлӣ]] ва [[боғ]] нигаред. Дар донишгоҳҳо ҳавлӣ аксар вақт ҳамчун [[чоркунҷа]]ҳо маълум аст.
== Таърих ==
[[Акс:Lidzbark Warmiński zamek dziedziniec(WLZ12).jpg|thumb|left|Ҳавлӣ дар қалъаи Лидзбарк, [[Лаҳистон]]]]
Ҳавлӣ — фазоҳои кушоди хусусии бо [[девор]]ҳо ё [[бино]]ҳо иҳоташуда — дар меъмории манзилӣ қариб ба ҳамон муддати зиндагӣ дар манзилҳои сохташуда истифода мешуданд. Бинои ҳавлӣ аввалин маротиба тақрибан дар cолҳои 6400 – 6000 пеш аз милод (омода карда шудааст), дар макони Ярмукияи неолитӣ дар Шаър Ҳаголан, дар маркази водии Урдун, дар соҳили шимолии дарёи Ярмук, ки ба ин макон дар таърихи [[меъморӣ]] аҳамияти махсус мебахшад. <ref>Garfinkel Y. 1993. "The Yarmukian Culture in Israel". ''Paléorient'', '''19'''.1:115 – 134.</ref> Ҳавлиҳо аз қадим барои мақсадҳои зиёд, аз ҷумла пухтупаз, [[хоб]], [[кор]], [[бозӣ]], [[боғдорӣ]] ва ҳатто ҷойҳои нигоҳдории [[ҳайвонот]] истифода мешуданд.
Пештар дар ҳавлӣ, [[оташдон|оташдонҳои]] кушод дар ҷои марказии [[хона]] фурӯзон нигоҳ дошта мешуданд ва танҳо дар [[шифт]] [[сӯрохи]]и хурде барои баромадани [[дуд]] мавҷуд буд. Бо гузашти вақт, ин сӯрохиҳои хурд васеъ карда шуданд ва дар ниҳоят боиси рушди ҳавлии кушодаи марказонидашуда, ки имрӯз мо медонем, гардиданд. Хонаҳои ҳавлӣ дар саросари ҷаҳон бо шаклҳои гуногун тарҳрезӣ ва сохта шудаанд.
Хонаҳои дорои ҳавлӣ дар иқлими мӯътадил бештар маъмуланд, зеро ҳавлии марказии кушода метавонад барои [[хунук]] кардани хона дар ҳавои [[гарм]] кумаки муҳим бошад. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://eprints.nottingham.ac.uk/12990/|title=The role of multiple courtyards in the promotion of convective cooling|last=Ernest|first=Raha|date=2011-12-16|website=eprints.nottingham.ac.uk|language=en|access-date=2020-01-12|accessdate=2026-06-19|archivedate=2018-02-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180213104024/http://eprints.nottingham.ac.uk/12990/}}</ref> Аммо, хонаҳои ҳавлӣ дар тӯли асрҳо дар иқлими сахттар низ пайдо шудаанд. Бароҳатиҳое, ки ҳавлӣ пешниҳод мекунад — ҳаво, рӯшноӣ, <ref>{{Cite book |last=Reynolds |first=John S. |title=Courtyards: Aesthetic, Social, and Thermal Delight |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2002 |isbn=0-471-39884-5 |location=New York |pages=26 |oclc=46422024}}</ref> махфият, амният ва оромӣ — қариб ҳама хосиятҳое мебошанд, ки дар манзили инсонӣ матлубанд. Қариб ҳамаи ҳавлиҳо аз унсурҳои табиӣ истифода мебаранд. <ref>{{Cite book |last=Reynolds |first=John S. |title=Courtyards: Aesthetic, Social, and Thermal Delight |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2002 |isbn=0-471-39884-5 |location=New York |pages=27 |oclc=46422024}}</ref>
== Муқоиса бо кишварҳои ҷаҳон ==
[[Акс:Wiki Loves Pyramids - Teotihuacan - Palace of Quetzalpapalotl - 05.jpg|thumb|Ҳавлӣ дар маҷмааи харобаҳои Кветсалпапалотл дар Теотихуакан, асри 5-и милодӣ.]]
[[Акс:Spain Andalusia Granada BW 2015-10-25 17-28-47.jpg|thumb|220px|Додгоҳи шерҳо, Алҳамбра, Гранада, Испания.]]
[[Акс:TrinityCollegeCamGreatCourt.jpg|thumb|Додгоҳи Бузурги Коллеҷи Тринити, Кембриҷ, бузургтарин ҳавлии пӯшида дар Аврупо дониста мешавад.]]
== [[Ховари Миёна]] ==
Дар Ховари Миёна аз ҳавлиҳо васеъ истифода мешуданд. <ref>{{Cite book |last=Reynolds |first=John S. |title=Courtyards: Aesthetic, Social, and Thermal Delight |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=2002 |isbn=0-471-39884-5 |location=New York |pages=IX |oclc=46422024}}</ref> Хонаҳои ҳавлии Ховари Миёна таъсири кӯчманчигии минтақаро инъикос мекунанд. Ба ҷои он ки расман утоқҳоро барои пухтупаз, хоб ва ғайра таъин кунанд, ин фаъолиятҳо дар тӯли сол мувофиқи тағйироти ҳарорат ва мавқеи офтоб кӯчонида мешуданд. Аксар вақт бомҳои ҳамвори ин сохторҳо барои хоб дар ҳавои гарм истифода мешуданд. Дар баъзе фарҳангҳои исломӣ, ҳавлиҳои хусусӣ ягона фазои берунаро барои истироҳати занон бе мушоҳида таъмин мекарданд. Сардшавии конвективӣ тавассути фазоҳои гузариш байни биноҳои бисёрҳавлӣ дар Ховари Миёна низ мушоҳида шудааст. <ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|last=Abdulkareem|first=Haval A.|date=2016-01-06|title=Thermal Comfort through the Microclimates of the Courtyard. A Critical Review of the Middle-eastern Courtyard House as a Climatic Response|journal=Procedia - Social and Behavioral Sciences|series=Urban Planning and Architectural Design for Sustainable Development (UPADSD)|volume=216|pages=662–674|doi=10.1016/j.sbspro.2015.12.054|issn=1877-0428|doi-access=free}}</ref>
Тақрибан дар соли 2000 пеш аз милод дар Ур, хонаҳои дуошёна дар атрофи майдони кушод аз хишти пухта сохта шуда буданд. Ошхона, корӣ ва фазоҳои ҷамъиятӣ дар ошёнаи якум ва утоқҳои шахсӣ дар боло ҷойгир буданд. <ref>[https://books.google.com/books?id=YvpfndOKwGgC&dq=false&pg=PA10 Tim McNeese (1999), ''History of Civilization - The Ancient World'', Lorenz Educational Press, p. 10] {{ISBN|9780787703875}}</ref>
=== [[Аврупо]] ===
Майдони марказии кушода дар домҳои Румӣ ''атриум'' номида мешуд. Имрӯз мо одатан истилоҳи ҳавлиро барои ишора ба чунин минтақа истифода мебарем ва калимаи ''атриумро'' барои тавсифи ҳавлии бо [[шиша]] пӯшонидашуда нигоҳ медорем. Хонаҳои ''атриуми'' румӣ дар кӯча паҳлӯ ба паҳлӯ сохта мешуданд. Онҳо хонаҳои якошёна бе [[тиреза]]ҳое буданд, ки аз даромадгоҳ ва аз атриуми марказӣ рӯшноӣ мегирифтанд. [[Оташдон]], ки қаблан дар маркази хона ҷойгир буд, кӯчонида шуд ва атриуми румӣ аксар вақт ҳавзи марказиеро дар бар мегирифт, ки барои ҷамъоварии оби борон истифода мешуд, ки ''имплювий'' номида мешуд. Ин хонаҳо аксар вақт як минтақаи дуюми кушод, [[боғ]]ро дар бар мегирифтанд, ки онро бо колоннадаҳои услуби юнонӣ иҳота карда, ''перистилро'' ташкил медоданд. Ин дар атрофи [[саҳн|саҳни]] ҳавлӣ як роҳи сутундорро ба вуҷуд меоварданд, ки асрҳо пас ба сохторҳои монастикӣ таъсир расонд.
Хонаи деҳқонии асримиёнагии аврупоӣ — он чизеро, ки мо имрӯз ҳамчун яке аз намунаҳои [[меъморӣ|меъмории]] '''бинои (хонаи) ҳавлидор''' мешуморем, таҷассум мекунад — чор [[бино]] дар атрофи ҳавлии [[чоркунҷа]] бо [[бом|боми]] нишеб бо [[коҳ]] пӯшонида шуда буданд. Ҳавлии марказӣ барои [[кор]], ҷамъоварӣ ва баъзан нигоҳ доштани [[ҷонварон|чорвои хурд]] истифода мешуд. Роҳрави баланд аксар вақт аз ду ё се тарафи ҳавлӣ ба хонаҳо мегузашт. Чунин сохторҳои ҳавлӣ барои муҳофизат намудан мувофиқ шуда буданд ва ҳатто метавонистанд онҳоро [[мудофиа]] кунанд.
== [[Чин]] ==
[[Акс:Cave Dwelling - Courtyard.jpg|thumb|Маҷмааи ҳавлии ғарқшуда, Ҳенан, соли 2009]]
Бинои анъанавии ҳавлии чинӣ (масалан, сихэюан ) аз якчанд хонаҳои алоҳида дар атрофи як мураббаъ иборат аст. Ҳар як хона ба як узви дигари хонавода тааллуқ дорад ва дар паси ин тартиб хонаҳои иловагӣ барои ҷойгир кардани аъзои иловагии оила дар ҳолати зарурӣ сохта мешаванд. Ҳавлии чинӣ макони махфият ва оромӣ буда, қариб ҳамеша боғ ва ҳавзи обро дар бар мегирад. Дар баъзе мавридҳо, биноҳо бо ҳавлиҳои сершумор сохта мешаванд, ки бо дур шудан аз кӯча махфияташон меафзояд. Бегонагонро дар ҳавлии берунӣ қабул мекарданд ва дарунтарин хонаҳо барои дӯстони наздик ва аъзои хонавода нигоҳ дошта мешуданд.
Дар намунаи муосиртари модели чинӣ, ҳавлӣ инчунин метавонад барои ҷудо кардани хона ба болҳо истифода шавад; масалан, як боли хона метавонад барои меҳмондорӣ/хӯрокхӯрӣ ва боли дигар метавонад барои хоб/оила/махфият бошад. Инро Хонаи Ҳупер дар Балтимор, Мэриленд, мисол овардааст.
== [[Иёлоти Муттаҳида]] ==
[[Акс:Oak Ridge Apartments (7345691882).jpg|left|thumb|Апартаментҳои Оак Ридж дар Эванстон, Иллинойс аз [[соли 1914]]]]
Намуди биноҳои истиқоматӣ бо ҳавлӣ дар аввали солҳои 1890 дар [[Чикаго]] пайдо шудааст ва то солҳои 1920 шукуфоӣ ёфта буд. Онҳо асосан бо баландии паст, сохторе дар се тарафи қитъаи росткунҷа ё мураббаъ ва ҳавлии кушода, ки ба кӯча амудӣ тӯл мекашад, тавсиф мешаванд. Ҳавлиҳо одатан нисбат ба паҳнои худ амиқтаранд, аммо бисёре аз ҳавлиҳои бориктар нисбат ба чуқурии худ амиқтаранд.
Услуби меъморӣ, ки аз махфият ва шароити хонагии бинои алоҳида ва инчунин аз қоидаҳои қатъии саломатӣ манбаъ мегирад, дастрасии беруна ва вентилятсияро таъмин мекард, ки дар манзилҳои қаблии бисёрҳуҷрагӣ дар [[Иёлоти Муттаҳида]] дида намешуд.
== Аҳамияти муосир ==
Меъморон торафт бештар роҳҳои нақш бозидани ҳавлиро дар рушди хонаҳо ва шаҳрҳои имрӯза меомӯзанд. Дар минтақаҳои сераҳолӣ, ҳавлӣ дар дохили бино метавонад барои [[хонавода]] махфият, аз суръати пурталотуми ҳаёти ҳаррӯза халос шудан ва ҷои [[бехатар]] барои [[бозӣ|бозии]] [[кӯдак]]он фароҳам оварад. Бо фазои гаронбаҳо, меъморон бо ҳавлӣ ҳамчун роҳи таъмини фазои беруна барои ҷамоатҳои хурди одамон дар як вақт озмоиш мекунанд. Масалан, ҳавлие, ки бо 12 бино иҳота шудааст, барои он оилаҳое, ки метавонанд ба соҳиби ин фазо ифтихор кунанд, фазои муштараки [[боғ|боғӣ]] фароҳам меорад. Гарчанде ки ин метавонад як роҳи ҳалли муосир барои мушкилоти дохили шаҳр ба назар расад, гурӯҳбандии хонаҳо дар атрофи ҳавлии муштарак дар байни Инкаҳо (Мексикаи муосир) то асри 13 як амалияи маъмулӣ буд.
Дар [[Сан-Франсиско]], нақшаҳои ошёнаи хонаҳои "ба услуби марина" аксар вақт [[айвон|айвони]] марказӣ, нусхаи хурди ҳавлии кушода, ки баъзан бо [[шиша]] ё маводи шаффоф пӯшонида шудааст, дар бар мегиранд. Айвонҳои марказӣ ба ҷойҳои умумӣ нури табиӣ ва ҷой барои растаниҳои берунӣ дар дегча таъмин мекунанд.
Дар Гилгит/Балтистони [[Покистон]], ҳавлиҳо анъанавӣ барои ҷамъомадҳои оммавӣ истифода мешуданд, ки дар онҳо масъалаҳои марбут ба [[деҳа]] баррасӣ мешуданд. Инҳо аз ҷиргаҳо, ки анъанаи минтақаҳои қабилавии Покистон мебошанд, фарқ мекарданд.
== Аксҳо ==
<gallery widths="200" heights="200" perrow="5">
File:Bevel Koninklijke Marechaussee in handen van Leijtens-9.jpg|Бинненҳоф, [[Гаага]], [[Нидерланд]]. Дар он ҷо макони мулоқоти ҳарду палатаи Иёлоти Генералии Нидерландия ҷойгир аст.
File:Palais Bahia (The Bahia Palace) (7346181900).jpg|Қасри Бахия, [[Марокаш]]
File:Daisen-in3 (1).jpg|Дайзен-ин, зермаъбади Дайтоку-ҷӣ, яке аз панҷ маъбади муҳимтарини Зен дар [[Киото]], [[Ҷопон]]
File:Rome's bikes 03.jpg|Ҳавлӣ дар [[Рим]], [[Италия]]
File:Cloitre Cordeliers.jpg|Харобаҳои Романескии Сент-Эмилион
File:Mor chowk, City Palace, Udaipur.jpg|Қасри шаҳр, Удайпур, [[Ҳиндустон]]
File:Tripoli - Karamanli-Haus, 1750.jpg|[[Триполи]], Хонаи Караманли
File:WLANL - E V E - Interior of ING Building.jpg|Интерйери бинои ING, [[Эдмонтон]], [[Канада]]
File:Rakibkhaaneh-4.jpg|Ҳавлӣ ва ҳавз дар қасри Ракиб-хонане дар [[Исфаҳон]] [[Эрон]]
File:Patio central asep.JPG|Айвони марказӣ дар [[Буэнос-Айрес]], Осорхонаи зиндонии Антонио Баллве
File:Riad du Figuier courtyard - Essaouira 188.jpg|Ҳавлӣ дар Эссауира, [[Марокаш]]
File:1 Beit Gazaleh RCh 2010 DSC 1798.jpg|Байт Ғазале, [[Ҳалаб]], [[Сурия]]
</gallery>
{{ПБ}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Истиқоматгоҳҳо]]
[[Гурӯҳ:Ҳавлиҳо]]
ng4ki8p6r3o2qpv07fhojassotmforu
Бахши Сурмақ
0
332235
1477637
2026-06-19T14:31:58Z
Шухрат Саъдиев
5132
Бахши Сурмақ
1477637
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
'''Бахши Сурмақ''' дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода|Бахши марказии]] [[шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Он аз шаҳри [[Сурмақ]] идора мешавад.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 118 хонавода 388 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 250 хонавода 761 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 207 хонавода 623 нафар чен кард. Аз 42 деҳаи он сераҳолитаринаш Амиробод буд, ки 304 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Обода]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
p683ioc8ro8icbpvh1gzamr0l9nnai8
1477652
1477637
2026-06-19T15:22:47Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477652
wikitext
text/x-wiki
{{МА}}
'''Бахши Сурмақ''' дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода]] [[Шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Он аз шаҳри [[Сурмақ]] идора мешавад.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 118 хонавода 388 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 250 хонавода 761 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 207 хонавода 623 нафар чен кард. Аз 42 деҳаи он сераҳолитаринаш Амиробод буд, ки 304 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Бидак]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
oosv87i1q87dedazmg10cdy6ujhzrgs
1477654
1477652
2026-06-19T16:15:55Z
Шухрат Саъдиев
5132
ислоҳ
1477654
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Сурмақ
| номи тоҷикӣ = Сурмақ
| номи аслӣ = دهستان سورمق
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Сурмақ''' ({{lang|fa|دهستان سورمق}}) — дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода]] [[Шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Он аз шаҳри [[Сурмақ]] идора мешавад.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 118 хонавода 388 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 250 хонавода 761 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 207 хонавода 623 нафар чен кард. Аз 42 деҳаи он сераҳолитаринаш Амиробод буд, ки 304 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Бидак]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
0eg965xwc70dj6zrmg2jnk0ffukzggk
1477661
1477654
2026-06-19T17:15:51Z
Шухрат Саъдиев
5132
1477661
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Бахши Сурмақ
| номи тоҷикӣ = Сурмақ
| номи аслӣ = دهستان سورمق
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Бахши Сурмақ''' ({{lang|fa|دهستان سورمق}}) — дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода]] [[Шаҳристони Обода]], [[Устони Форс]], [[Эрон]] ҷойгир аст. Он аз шаҳри [[Сурмақ]] идора мешавад.
== Демография ==
=== Аҳолӣ ===
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии ноҳияи деҳот дар 118 хонавода 388 нафарро ташкил медод. Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 дар 250 хонавода 761 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд. Барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии ноҳияи деҳотро дар 207 хонавода 623 нафар чен кард. Аз 42 деҳаи он сераҳолитаринаш Амиробод буд, ки 304 нафар зиндагӣ мекарданд.
== Инчунин нигаред ==
* [[Бахши Бидак]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Бахшҳои Устони Форс]]
cfv2p2u4ctq04m91y9hngsqm0p6t2kg
Деҳистони Сурмақ
0
332236
1477655
2026-06-19T16:17:39Z
Шухрат Саъдиев
5132
равона
1477655
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Бахши Сурмақ]]
508i3ue9jusfa1lz2yt2hk66ki6h36q
Деҳистони Бидак
0
332237
1477656
2026-06-19T16:18:44Z
Шухрат Саъдиев
5132
равона
1477656
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Бахши Бидак]]
dly43hgw5yhfevrbtliepqe4zka7i55
Сурмақ
0
332238
1477659
2026-06-19T16:56:47Z
Шухрат Саъдиев
5132
Сурмақ
1477659
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сурмақ
| номи аслӣ = سورمق
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Сурмақ''' ( (سورمق) шаҳрест дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода]], [[устони Форс]], [[Эрон]], ки маркази маъмурии [[Бахши Сурмақ]] аст. <ref name="Abadeh County Rural Districts">{{cite report|title=Creation and establishment of 13 rural districts including villages, farms and places in Abadeh under Fars province|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110216|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207155629/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110216|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Mousavi|first=Mirhossein|archive-date=7 December 2023|access-date=7 December 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 4 October 1366|id=Proposal 11809.1 5.53}}</ref>
== Аҳолӣ ==
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр дар 917 хонавода 3116 нафарро ташкил медод. <ref name="2006 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920091830/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 3458 нафар дар 1083 хонавода ба қайд гирифта шуда буданд. <ref name="2011 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116202002/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-date=16 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр дар 1052 хонавода 3050 нафарро ташкил медод. <ref name="2016 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013432/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|format=Excel|archive-date=6 April 2022}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
g6uolc16axk9f52h6kps1nb31whqu5k
1477660
1477659
2026-06-19T16:59:10Z
Шухрат Саъдиев
5132
иловаи [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]
1477660
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Сурмақ
| номи аслӣ = سورمق
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Сурмақ''' ( (سورمق) шаҳрест дар [[Бахши марказии шаҳристони Обода]], [[устони Форс]], [[Эрон]], ки маркази маъмурии [[Бахши Сурмақ]] аст. <ref name="Abadeh County Rural Districts">{{cite report|title=Creation and establishment of 13 rural districts including villages, farms and places in Abadeh under Fars province|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110216|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207155629/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/110216|publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers|last=Mousavi|first=Mirhossein|archive-date=7 December 2023|access-date=7 December 2023|date=c. 2023|orig-date=Approved 4 October 1366|id=Proposal 11809.1 5.53}}</ref>
== Аҳолӣ ==
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии шаҳр дар 917 хонавода 3116 нафарро ташкил медод. <ref name="2006 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920091830/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 3458 нафар дар 1083 хонавода ба қайд гирифта шуда буданд. <ref name="2011 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116202002/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-date=16 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр дар 1052 хонавода 3050 нафарро ташкил медод. <ref name="2016 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013432/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|format=Excel|archive-date=6 April 2022}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Обода]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
gw7kkv9sxtobryewsran91lly65jtl3
Гурӯҳ:Шаҳристони Ломирд
14
332239
1477663
2026-06-19T17:20:16Z
Шухрат Саъдиев
5132
Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Шаҳристони Ломирд]] to [[Гурӯҳ:Шаҳристони Ломерд]]: ивази ном
1477663
wikitext
text/x-wiki
#равона [[:Гурӯҳ:Шаҳристони Ломерд]]
5qs172o69k9losva5g6ufferab8htk7
Аҳел, Форс
0
332240
1477666
2026-06-19T17:23:23Z
Шухрат Саъдиев
5132
Аҳел, Форс
1477666
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Аҳел
| номи аслӣ = اهل
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Аҳел''' ({{lang|fa|اهل }}) — шаҳрест дар [[Бахши Эшконон]] дар [[шаҳристони Ломерд]], [[устони Форс]], [[Эрон]].
== Аҳолӣ ==
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, аҳолии шаҳр 2797 нафар дар 606 хонавода буд. [1] Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 2940 нафар дар 752 хонавода буданд. [2] Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр 3179 нафар дар 839 хонавода муайян карда шуд. [3]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
ba79tqpi3e5i93o3ympy2tel9waqb38
1477668
1477666
2026-06-19T17:34:58Z
Шухрат Саъдиев
5132
/* Эзоҳ */ илова
1477668
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Аҳел
| номи аслӣ = اهل
| тасвир =
| кишвар = Эрон
}}
'''Аҳел''' ({{lang|fa|اهل }}) — шаҳрест дар [[Бахши Эшконон]] дар [[шаҳристони Ломерд]], [[устони Форс]], [[Эрон]].
== Аҳолӣ ==
Дар замони барӯйхатгирии миллии аҳолӣ дар соли 2006, аҳолии шаҳр 2797 нафар дар 606 хонавода буд. <ref name="2006 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920091830/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/07.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> Дар барӯйхатгирии навбатии соли 2011 2940 нафар дар 752 хонавода буданд. <ref name="2011 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116202002/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Fars.xls|archive-date=16 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> Дар барӯйхатгирии соли 2016 шумораи аҳолии шаҳр 3179 нафар дар 839 хонавода муайян карда шуд. <ref name="2016 Fars Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Fars Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220406013432/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_07.xlsx|format=Excel|archive-date=6 April 2022}}</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Форс]]
cbvds399hb455xx5sqbtur6asfixkop