Wikipediýa tkwiki https://tk.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Sahypa MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Ýörite Çekişme Ulanyjy Ulanyjy çekişme Wikipediýa Wikipediýa çekişme Faýl Faýl çekişme MediaWiki MediaWiki çekişme Şablon Şablon çekişme Ýardam Ýardam çekişme Kategoriýa Kategoriýa çekişme TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Döwletmämmet Azady 0 1767 268367 267152 2026-04-10T16:54:35Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/267152|267152]] wersiýasy [[Special:Contributions/~2025-36559-06|~2025-36559-06]] ([[User talk:~2025-36559-06|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268367 wikitext text/x-wiki '''Döwletmämmet Azady''' [[1695]]- nji ýylda doglan, türkmenleriň beýik şahyrlaryndan biridir. Türkmenistanyň Garrygala oblastynyň, Etrek derýasyyň boýundaky Gürgen raýonunda ýaşap geçendir. Edebi lakamy - Azady. Dädesi - [[Magtymguly Ýonaçy]] "Ýonaçy" - dürli gol hünarleri bilen birlikde, ýona tikipdir şonun üçin oňa Magtymguly Ýonaçy diýipdirler. Ýonaçy ogluna öz kakasynyň-Döwletmammediň adyny dakýar. Ýöne bu oglunyň ýaşlykdan “GARRYMOLLA” diýen lakamy ýörginli bolyar. Şu fakt garrymollanyň diňe bir kakasy Magtymguly-ýonaçy sowatly bolman, eýsem onuň atasy Döwletmämmet-ýonaçynyň hem halk arasynda “Molla” adyny alan hatly- sowatly adam bolandygyna güwä geçyär. Diýmek, Azady arkama-arkam aňyrdan gelyän sowatly, medeniyetli we gurply maşgalada dünýä inipdir, terbiýie alypdyr. Döwletmämmet-Azady ilki oba mollasynda sowadyny çykýar. Soňra Hywa medreseleriniň birinde okuwyny dowam etdirýär. Medrese döwründe ol arap, pars dillerini kämil öwrenýär. Türki ýazuw dilini oňat özleşdirýär. Şol wagt şu dillerde ýazylan we talaplara elýeter bolan edebiýata, [[taryh]]a, [[filosofiýa]], esasan hem yslam dininiň taglymatlaryna degişli kitaplary, golýazma ýygyndylary irginsiz okaýar we öwrenýär. Megerem, şol ýyllarda onuň öz halkyna neneňsi hemaýat etmelidigi baradaky özboluşly oý-pikiri tertibe girip ugrandyr. Sebäbi Hywada okap, Nyzamyny, Nowaýyny, Jamyny, Hysrow Dählewini… okamazlyk, bilmezlik mümkin däl ahyry. Belki ony türki dilde eser ýazmaklyga iteklän Alyşir Nowaýy bolandyr!? Döwletmämmet-Azady Nowaýynyň “Sabai saýýar” (“Edi älem”) eseri bilen tanşanda, onuň 36-njy babynda Bähramyň Nowaýa ýüzlenip aýdýan şu sözlerini-de okandyr: “Olaryň ( Nyzamy, Dählewi, Jamy dagy göz öňünde tutulýar) farsy kelamlary farsy äheňler bolup, ondan çykan owazlar hem farsy labzyndady… Olary farsyçany bilyän kişiler okap, köp türki halklar ondan bibähre galypdyrlar. Sen öz nyzamyňny türki dilde ýazdyň, farsy dilinde yazmagy ar-namys bildiň… Dünýädäki şahslar içinde kim türki bolsa, ol ýeriň halklary hem türki dilde gepleşýärler. Sen şu halaty hasaba alanyň sebäpli türki ulusyny (ilini) gaty begendirmekde, ylymly-bilimli etmekde, edebi döredijilik işine ugrukdyrmada uly tapawut dòredersiň” Döwletmämmet-Azady 65 ýaşap, [[1760]]-njy ýylyň mart aýynda aradan çykýar. Magtymguly kakasynyň ölümüne bagyşlap ýazan “Atamyň” diýen elegiýasynda onuň 65 ýaşandygyny şeýle ýatlaýar: “Altmyş bäşde, nowruz güni luw ýyly <br /> Turdy ajal, ýoluň tusdy atamyň.<br /> Bu dünýäniň işi beýlemiş, beli,<br /> Ömrüniň tanapyn kesdi atamyň” Döwletmämmediň jaýlanan ýeri Etrek çaýy bilen Soňy dagynyň arasynda-Aktokaýda ýerleşýän Garry molla diýen gonamçylykdadyr. Döwletmämmet Azadynyň 《[[Wagzy-azat]]》, 《[[Behiştnama]]》, 《[[Hekaýaty-Jabyr ensar|Hekaýaty- Jabyr ensar]]》, 《[[Rubagyýat ez ruýy zary we doga|Rubagyýat ez ruýy- zary we doga]]》diýen eserleri we birnäçe goşgulary bize gelip ýetipdir. [[Kategoriýa:Şahyrlar]] [[Kategoriýa:Edebiýat]] s5wzca011469fe9b834vr8h2656in7a Bagyr keseli 0 3120 268368 268353 2026-04-10T16:55:42Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/268353|268353]] wersiýasy [[Special:Contributions/~2026-22019-08|~2026-22019-08]] ([[User talk:~2026-22019-08|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268368 wikitext text/x-wiki '''BAGYR KESELI''' — mallarda we adamda bolýan kesel. Bu keseliň ýüze çykmagyna, esasan, iýmit siňdiriji organlaryň, gan hem-de ýürek-gan damar sistemalarnyň kadasyz işlemegi sebäp bolýar. Bagyr keseli käbir halatlarda gysga wagtlyk bolýar, emma agyr ýagdaýda geçýär, käbir halatlarda kesel uzak wagtlap dowam edip, ýeňil geçýär. Mallar Bagyr keseli bilen kesellände, birnäçe alamatlar ýüze çykýar, ýagny bagyr çişýär, onda agyry peýda bolup, nemli bardalar saralyp başlaýar, organizmiň duýgurlygy artýar. Bagyr keseli bejerilende, kesellän mala tiz siňýän ot-iým, glýukoza, urotropin, kampolon ýaly dermanlar, B, K, C witaminleri berilýär [[Kategoriýa:Keseller]] [[Kategoriýa:Lukmanlyk]] [[Kategoriýa:Weterinarlyk]] jgg8psr07uiegv13o8s1hfkod5wthnq Pasyl 0 5820 268369 266809 2026-04-10T16:56:39Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/266809|266809]] wersiýasy [[Special:Contributions/~2025-31911-48|~2025-31911-48]] ([[User talk:~2025-31911-48|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268369 wikitext text/x-wiki {{Pasyllar}} [[Kategoriýa:Tebigat]] 9n8y8of7azlit3igbzzcj52tncxiaqk Pariž 0 9494 268370 268338 2026-04-10T16:57:23Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/268338|268338]] wersiýasy [[Special:Contributions/~2026-21205-76|~2026-21205-76]] ([[User talk:~2026-21205-76|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268370 wikitext text/x-wiki [[Faýl:Paris - Eiffelturm und Marsfeld2.jpg|thumb|200px|Pariž]] '''Pariž''' ({{lang-fr|Paris}} {{IPA|[paˈʁi]}} (''pari'')) — [[Fransiýa]]nyň [[paýtagt]]y, ýurduň [[Sena (derýa)|Sena]] derýasynyň kenarynda ýerleşýän möhüm ykdysady we medeni merkezi. [[Kategoriýa:Fransiýa]] [[Kategoriýa:Ýewropa döwletleriniň paýtagtlary]] 1tanru8itsa7jlvgdaj8u0o0whhu376 Inter 0 13027 268377 263032 2026-04-10T21:52:35Z ~2026-22195-30 33617 268377 wikitext text/x-wiki {{Infobox |above=Inter |label1=Doly ady: |data1=Internazionale Milano futbol kluby |label2=Doglan wagty: |data2={{Birth date and age|1908|3|9}} |label3=Doglan ýeri: |data3=[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|30px]] |label4=Stadion: |data4=Žuzeppe Meazza (75 817) |label5=Baştutan: |data5=Stewen Žang |label6=Tälimçi: |data6=Simone Inzagwý |label7=[[Liga|Ligasy:]] |data7=Serie A }} [[Faýl:FC Internazionale Milano 2021.svg|thumb|200x200px|Inter]] '''Inter''' ([[Milan]], Italiya) - 1908 yylda esaslanyar. Formasy-gok-gara,stadiony: [[San-Siro]], bashgacha [[Žuzeppe Meassa]],85.433 adam orunlyk,gurulan wagty-1926 y,[[Italiýa]]nyn chempiony 19gezek(1910,20,30,38,40,53,54,63,65,66,71,80,89,2006,07,08,09,10,19/20,),[[Italiýanyn kubogy]]nyn yenijisi-7 gezek(1939,78,82,2005,06,10,11), [[Italiýanyñ suber kubogy]]nyñ yenijisi-5 gezek(1989,2005,06,08,10), [[Uefa çempionlar ligasy]]nyn eyesi-3 gezek(1964,65,2010), Uefa kubogynyn eyesi-3 gezek(1992,94,98),Mezhkontinental kubogynyn eyesi-2 gezek(1964,65),Klublar ara dunya chempionatynyn yenijisi-1 gezek(2010). [[Serie A]] chempionatynda in uly yenish oyde-6:0(1934,[[Kazale]]),in uly yenish mehmanchylykda-6:0(1961,[[Udineze]],1989, [[Bolonýa]]),in uly yenilish oyde-0:4(2000, [[Fiorentina]]),in uly yenilish mehmanchylykda-1:9(1961,[[Ýuwentus]]),chempionatda in kop gechiren golun sany-107(1951),chempionatda in az gechiren golun sany-26(1975),chempionatda in kop oyun gechiren futbolist-[[Zanetti]](756),chempionatda in kop gol uran futbolist-[[Meassa]](197),Yewrokuboklarda in uly yenish-7:0(1960,[[Lion]]),in uly yenilish-0:4,1:5(1986,[[Real Madrid CF|Real Madrid]],1960,[[Barselona futbol kluby|Barselona]]),Yewrokuboklarda in kop oyun gechiren-[[Zanetti]](144),in kop gol uran-[[Altobelli]](35). ==Rekortlary== ===Çempionlar=== * FIFA dünya klub: ** '''1''' * UEFA çempion liga: ** '''3''' * Serie A: ** '''19''' ===Oýunçylar statistika=== * Oýun: ** '''858''' *** [[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Zanetti|Hawier Zanetti]] * Gol: ** '''284''' *** [[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] Žuzeppe Meazza ==Oýunçy günda== {|class="wikitable" !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|N. !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|Pos. !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|Oýunçy !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|Oýun !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|Gol |- |1 |DER |[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] Samir Handanowiç||439||0 |- |9 |HÜJ |[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Edin Dzeko|| || |- |22 |ÝG |[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] Henrik|| || |- |37 |ÝG |[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] Milan Skriniar||215||11 |- |90 |HÜJ |[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] Romelu Lukaku|| || |- |} ==Oýunçy taryhynda== Toparyn taryhynda iň gowi oýunçylary: {|class="wikitable" !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|Oýunçy !style="background:Blue; color:white; border:2px solid black;"|Ýyl |- |[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Zanetti|Hawier Zanetti]]||1995-2014 |- |[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] Žuzeppe Meazza||1927-1947 |- |[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] Dežan Stankowiç||2004-2015 |- |[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] Žurgen Klinsman||1989-1992 |- |[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] Kristian Wyeri||1999-2005 |- |[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ronaldo]]||1997-2002 |- |[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] Ernan Krespo|||2002-2009 |- |[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] '''Samir Handanowiç'''||2012 |} ==HEM== *[[Sport]] *[[Futbol]] *[[UEFA]] jnvpvegtac2hofc9x2d47q8uupcsnuq Bägül güllüler maşgalasy 0 15299 268371 260099 2026-04-10T16:57:50Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/260099|260099]] wersiýasy [[Special:Contributions/95.85.106.165|95.85.106.165]] ([[User talk:95.85.106.165|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268371 wikitext text/x-wiki ==Bägül güllüler maşgalasynyň umumy alamatlary== Bägül güllüler maşgalasyna degişli ösümlikleriň gülleriniň bäş sany okara ýapraklary, bäş sany aýry-aýry ýerleşen gül ýapraklary, köp sanly tyçinkalary we bir ýada birnäçe miwelikleri bardyr. Erigiň, garalynyň, alçanyň, şetdalynyň güllerinde miwelik bir sanydyr, emma almanyň, armydyň, bägülüň güllerin de bolsa miwelik köp bolýar. Köplenç, bägül güllüler maşgalasyna degişli ösümlikleriň miweleri tagamly hemde şirelidir. Birnäçeleriniň miweleriniň emele gel megine gül ýatagy hem gatnaşýar (almada, armytda, beýide, bägülde we beýlekilerde). Bular ýaly miwelere ýalan miweler diýilýär. Ençeme ösümliklerde şänikli miwe (erikde, alçada, garalyda, şetdalyda we beýleki lerde) bolýar. Bägül güllüler maşgalasyna degişli ösümlikleriň käbiri bilen tanşalyň. [[Kategoriýa:Botanika]] [[Kategoriýa:Ösümlikler]] nl6korlz96j91kd8xvruzz9bfgswt73 Türki halklary 0 16820 268375 257273 2026-04-10T18:15:02Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 268375 wikitext text/x-wiki {{Millet |image = [[File:Map-TurkicLanguages.png|320px]] |surat_beýany = |ilat_sany = Çak. 140–160 million<ref>Brigitte Moser, Michael Wilhelm Weithmann, Landeskunde Türkei: Geschichte, Gesellschaft und Kultur, Buske Publishing, 2008, p. 173</ref><ref>Deutsches Orient-Institut, Orient, Vol. 41, Alfred Röper Publushing, 2000, p. 611</ref> |etrap1 = [[File:Flag of Turkey.svg|22px]] [[Türkiýe]] |san1 = 57,500,000–61,500,000<ref name="cia">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |title=Turkey |publisher=The World Factbook |accessdate=21 December 2014 |archive-date=20 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920072149/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |dead-url=yes }} "Ilat_sany: 81,619,392 (July 2014 est.)" "Ethnic groups: Turkish 70–75%, Kurdish 18%, other minorities 7–12% (2008 est.)" 70% of 81.6m = 57.1m, 75% of 81.6m = 61.2m</ref> |etrap2 = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22px]] [[Özbegistan]] |san2 = 25,200,000<ref name="cia2">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html |title=Uzbekistan |publisher=The World Factbook |accessdate=21 December 2014 |archive-date=9 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709035649/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html |dead-url=yes }} "Ilat_sany: 28,929,716 (July 2014 est.)" "Ethnic groups: Uzbek 80%, Russian 5.5%, Tajik 5%, Kazakh 3%, Karakalpak 2.5%, Tatar 1.5%, other 2.5% (1996 est.)" Assuming Uzbek, Kazakh, Karakalpak and Tartar are included as Turks, 80% + 3% + 2.5% + 1.5% = 87%. 87% of 28.9m = 25.2m</ref> |etrap3 = [[File:Flag of Iran.svg|22px]] [[Eýran]] |san3 = 40,000,000<ref name="eb">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/46833/Azerbaijani|title=Azerbaijani (people)|work=Encyclopædia Britannica|accessdate=24 January 2012}}</ref> |etrap4 = [[File:Flag of Russia.svg|22px]] [[Russiýa]] |san4 = 12,751,502<ref name="cia4">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html |title=Kazakhstan |publisher=The World Factbook |accessdate=21 December 2014 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226010136/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html%20 |dead-url=yes }} "Ilat_sany: 17,948,816 (July 2014 est.)" "Ethnic groups: Kazakh (Qazaq) 63.1%, Russian 23.7%, Uzbek 2.9%, Ukrainian 2.1%, Uighur 1.4%, Tatar 1.3%, German 1.1%, other 4.4% (2009 est.)" Assuming Kazakh, Uzbek, Uighur and Tatar are included as Turks, 63.1% + 2.9% + 1.4% + 1.3% = 68.7%. 68.7% of 17.9m = 12.3m</ref> |etrap5 = [[File:Flag of Kazakhstan.svg|22px]] [[Gazagystan]] |san5 = 12,300,000<ref>[[:ru:Этно-языковой состав населения России]]</ref> |etrap6 = [[File:Flag of the People's Republic of China.svg|22px]] [[Hytaý]] |san6 = 11,647,000<ref name="cia5">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ch.html |title=China |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=13 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161013030611/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ch.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap7 = [[File:Flag of Azerbaijan.svg|22px]] [[Azerbaýjan]] |san7 = 10,000,000<ref name="cia6">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html |title=Azerbaijan |publisher=The World Factbook |accessdate=30 July 2016 |archive-date=9 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709035525/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html |dead-url=yes }} "Ilat_sany: 9,780,780 (July 2015 est.)"</ref> |etrap8 = [[File:Flag_of_Europe.svg|22px]] [[Ýewropa bileleşigi]] |san8 = 5,876,318<sup>Çeşme gerek</sup> |etrap9 = [[File:Flag of Turkmenistan.svg|22px]] [[Türkmenistan]] |san9 = 4,500,000<ref name="cia7">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ux.html |title=Turkmenistan |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 }}{{Dead link|date=July 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |etrap10 = [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px]] [[Gyrgyzystan]] |san10 = 4,500,000<ref name="cia8">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kg.html |title=Kyrgyzstan |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=27 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151127011116/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kg.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap11 = [[File:Flag of Afghanistan.svg|22px]] [[Owganystan]] |san11 = 3,500,000<ref name="cia9">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html |title=Afghanistan |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=9 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709035637/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap12 = [[File:Flag of Iraq.svg|22px]] [[Yrak]] |san12 = 1,500,000<ref name="cia10">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |title=Iraq |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=24 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211125/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap13 = [[File:Flag of Tajikistan.svg|22px]] [[Täjigistan]] |san13 = 1,200,000<ref name="cia11">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html |title=Tajikistan |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=31 March 2001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010331101740/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ti.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap14 = [[File:Flag of United States.svg|22px]] [[ABŞ]] |san14 = 1,000,000+<ref>{{cite web|url=http://m.stlamerican.com/reader_interaction/letters_to_the_editor/article_a906f9d6-4a8f-11e0-9d87-001cc4c03286.html|title=Obama, recognize us|work=St. Louis American|accessdate=18 March 2015|archive-date=5 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140905004354/http://m.stlamerican.com/reader_interaction/letters_to_the_editor/article_a906f9d6-4a8f-11e0-9d87-001cc4c03286.html|dead-url=yes}}</ref> |etrap15 = [[File:Flag of the United Arab Republic.svg|22px]] [[Siriýa]] |san15 = 800,000-1,000,000+<ref name="Deutsches Orient Institut">Nahost-Informationsdienst ({{ISSN|0949-1856}}): Presseausschnitte zu Politik, Wirtschaft und Gesellschaft in Nordafrika und dem Nahen und Mittleren Osten. Autors: Deutsches Orient–Institut; Deutsches Übersee–Institut. Hamburg: Deutsches Orient–Institut, 1996, seite 33.{{pull quote|The number of Turkmens in Syria is not fully known, with unconfirmed estimates ranging between 800,000 and one million.}}</ref> |etrap16 = [[File:Flag of Bulgaria.svg|22px]] [[Bolgariýa]] |san16 = 590,661<sup>Çeşme gerek</sup> |etrap17 = [[File:Flag of Ukraine.svg|22px]] [[Ukraina]] |san17 = 398,600<ref>{{cite web|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/|title=All-Ukrainian ilat_sany census 2001 - General results of the census - National composition of ilat_sany|work=State Statistics Committee of Ukraine|date=2003|accessdate=2 September 2017}}</ref> |etrap18 =[[File:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|22px]] [[Demirgazyk Kipr Türk Respublikasy|Demirgazyk Kipr]] |san18 = 313,626<ref>[https://web.archive.org/web/20160108225108/http://www.devplan.org/Ecosos/BOOK/SEG-2014.pdf TRNC] SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2–3</ref> |etrap19 = [[File:Flag of Australia.svg|22px]] [[Awstraliýa]] |san19 = 293,500<sup>Çeşme gerek</sup> |etrap20 = [[File:Flag of Georgia.svg|22px]] [[Gürjüstan]] |san20 = 305,539<ref name="cia13">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html |title=Georgia |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=14 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114203408/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap21 =[[File:Flag of Saudi Arabia.svg|22px]] [[Saud Arabystany]] |san21 = 224,460 |etrap22 = [[File:Flag of Mongolia.svg|22px]] [[Mongoliýa]] |san22 = 202,086<ref name="cia16">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mg.html |title=Mongolia |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=29 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229001357/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mg.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap23 = [[File:Flag of Lebanon.svg|22px]] [[Liwan]] |san23 = 200,000<ref name=Al-Akhbar>{{cite web|author=Al-Akhbar|title=Lebanese Turks Seek Political and Social Recognition|url=http://english.al-akhbar.com/content/lebanese-turks-seek-political-and-social-recognition|accessdate=2 March 2012|archive-date=20 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620232105/https://english.al-akhbar.com/content/lebanese-turks-seek-political-and-social-recognition|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|work=Today's Zaman|title=Tension adds to existing wounds in Lebanon|url=http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action;jsessionid=9D641F96F47DDD54F28B8F8B07FFF815?newsId=233911|accessdate=6 April 2011|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111231644/http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action%3Bjsessionid%3D9D641F96F47DDD54F28B8F8B07FFF815?newsId=233911|archivedate=11 January 2012|df=}}</ref><ref name=Ahmed2015>{{citation|last=Ahmed|first=Yusra|year=2015|title=Syrian Turkmen refugees face double suffering in Lebanon|url=https://en.zamanalwsl.net/news/11837.html|publisher=Zaman Al Wasl|accessdate= 11 October 2016}}</ref><ref>{{cite web|author=Syrian Observer|year=2015|title=Syria's Turkmen Refugees Face Cruel Reality in Lebanon|url=http://syrianobserver.com/EN/Features/29920/Syria_Turkmen_Refugees_Face_Cruel_Reality_Lebanon|accessdate=10 October 2016|archive-date=11 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011055226/http://syrianobserver.com/EN/Features/29920/Syria_Turkmen_Refugees_Face_Cruel_Reality_Lebanon|dead-url=yes}}</ref> |etrap24 = [[File:Flag of Moldova.svg|22px]] [[Moldowa]] |san24 = 154,461<ref name="cia15">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/md.html |title=Moldova |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=7 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107090430/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/md.html |dead-url=yes }}</ref> |etrap25 =[[File:Flag of North Macedonia.svg|22px]] [[Demirgazyk Makedoniýa]] |san25 = 81,900<ref name="cia17">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html |title=Macedonia |publisher=The World Factbook |accessdate=13 May 2014 |archive-date=28 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html |dead-url=yes }}</ref> | etrap26 = [[File:Flag of Greece.svg|22px]] [[Gresiýa]] | san26 = 49,000 (resmi çaklama)–130,000 | ref26 = <ref>{{cite web|url=http://www.minelres.lv/reports/greece/greece_NGO.htm|title=GREEK HELSINKI MONITOR|website=Minelres.lv|accessdate=12 December 2017}}</ref><ref name="Demographics of Greece">{{cite web|url=http://www.eurfedling.org/Greece.htm|title=Demographics of Greece|work=European Union National Languages|accessdate=19 December 2010|archive-date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115154100/http://www.eurfedling.org/Greece.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/reports/pdfs/g/greece/greece908.pdf|title=Destroying Ethnic Identity: The Turks of Greece|publisher=[[Human Rights Watch]]|accessdate=3 January 2018|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116221922/https://www.hrw.org/reports/pdfs/g/greece/greece908.pdf|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/reports/1999/greece/Greec991-04.htm|title=Turks Of Western Thrace|publisher=[[Human Rights Watch]]|accessdate=3 January 2018|archive-date=18 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210118125634/https://www.hrw.org/reports/1999/greece/Greec991-04.htm|dead-url=yes}}</ref> | diller = [[Türki dilleri]] | dinler = [[Yslam]]<br /> <small>([[Sünni]]{{•}}Musulman kökliler{{•}}Medeni musulmanlar{{•}}Gurhanist musulmanlar{{•}}Alewiler{{•}}Şaýy)</small><br /> [[Hristiýan]]<br /> <small>([[Ortodoks hristiýançylyk]])</small><br /> [[Ýewreý dini]]<br /> Dinsizler<br /> <small>([[Agnostisizm]]{{•}}[[Ateizm]])</small><br /> Budizm, Animizm, Tengrizm, Şaizm, Mani }} [[Faýl:Verbreitungsgebiet der Turkvölker.png|thumb|350x350px|Gök reňkli ýerler-Resmi dili türki dil bolan döwletler, Gyzyl nokatlar - ilatyň aglaba bölegi türki dilinde gürleýänler]] [[Faýl:Turkic origin and expansion.png|right|frameless|359x359px]] '''Türki halkary''' (Gadymy türki dilinde: '''𐱅𐰇𐰼𐰰'''), [[Ýewraziýada]] materiginde ýaşaýan we [[Altaý dilileri]] maşgalasynyň bir bölegini düzýän [[Türk dili]]ni üýtgeşik görnüşde gürleýän etnik halklardyr. Dünýäde 200 milliondan gowrak türki ilat bar we olaryň üçden biri [[Türkiýe|Türciýa]] döwletinde ýaşaýar. == Demografiýa == [[File:Independence Day Parade - Flickr - Kerri-Jo (208).jpg|thumb|200px|[[Türkmenler]] [[Ahal-teke aty]]]] [[File:Uzbeki girl.jpg|thumb|200px|[[Özbekler|Özbek]] gyzy]] [[File:Kyrgyz Manaschi, Karakol.jpg|thumb|200px|[[Gyrgyzlar]]]] Türki ilatyň 1995-nji ýylyň hasabyna görä sany 170 milliona ýetipdir. Şu wagtky takmyna göra 200-250 million adama golaý<ref>[http://books.google.com/books?id=NZJKCJG8SB8C&printsec=frontcover&hl=tr#PRA1-PA17, M1]</ref> ==Çeşmeler== lfj2335uk8o4g2dh2hgye5swjiw62t0 Hanow Pälwan 0 17902 268372 268251 2026-04-10T16:58:02Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/268251|268251]] wersiýasy [[Special:Contributions/~2026-19792-46|~2026-19792-46]] ([[User talk:~2026-19792-46|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268372 wikitext text/x-wiki ''Hanow Pälwan'' 2005 -nji ýylyň 23-nji noýabrynda Türkmenistanyň Mary welaýatynda dogulýar.Mary welaýatynyň Gargum etrabynda orta bilimini alýar .Orta mekdepden daşary Garagum etrabynyň çagalar sungat mekdebinde durtar hünäri boýunça bilim aldy.Ol mekdep döwri geçirilýän ders bäsleşiklerine gatnaşýar. qjcjegwu2kxwxiocwsv9uiid1ryc4fl Aýal 0 17964 268374 238136 2026-04-10T17:03:11Z Everest Mountains 31104 268374 wikitext text/x-wiki Zenan jensy adamlarda Aýal diýilýär. Gyz sözi esasan ýaş ýa-da ýetişmedik adamlar üçin, Hanim (has gymmatly at) sözi ulular üçin ulanylýar.<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Woman</ref><ref>{{Cite web |title=Arhiw nusgasy |url=http://iph.kz/doc/ru/189.pdf |access-date=2020-03-08 |archive-date=2015-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150916175917/http://iph.kz/doc/ru/189.pdf |dead-url=yes }}</ref><ref>https://books.google.com/books?id=MBFNkKKypdMC&printsec=frontcover&dq=The+Invisible+Sex:+Uncovering+the+True+Roles+of+Women+in+Prehistory#v=onepage&q&f=false</ref><ref>https://www.who.int/gho/women_and_health/mortality/situation_trends_life_expectancy/en/</ref><ref>https://www.theguardian.com/music/2015/feb/28/why-male-domination-of-classical-music-might-end</ref><ref>{{Cite web |title=Arhiw nusgasy |url=http://zenan.gov.tm/content/551 |access-date=2020-03-08 |archive-date=2018-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817035457/http://zenan.gov.tm/content/551 |dead-url=yes }}</ref><ref>https://www.forbes.com/power-women/list/</ref><ref>http://hrlibrary.umn.edu/iwraw/publications/countries/turkmenistan.htm</ref> [[Faýl:Turkmen woman.jpg|alt=bir türkmen aýal|thumb|349x349px|bir türkmen aýal]] <br /> t1xcesueezdf5n1lkwpcu246zsv9zbh Nodira 0 21898 268376 263016 2026-04-10T19:07:11Z CommonsDelinker 112 Removing [[:c:File:Nadira.jpeg|Nadira.jpeg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Ymblanter|Ymblanter]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Nadira.jpeg|]]. 268376 wikitext text/x-wiki [[File:1992 Uzbekistan stamp.jpg|250px|thumb]] '''Nodira''', (lakamy ady: ''Mohlaroyim'') (1792, [[Andijan]] - 1842, [[Ko'kan]] ) özbek şahyry, bilim işgäri we döwlet işgäri. Şeýle hem, "Komila" we "Maknuna" lakamlary bilen goşgy ýazypdyr. Kakasy, [[Andijan]]yň gubernatory [[Rahmon Kulbi]], Ferganyň hökümdary Olim Hanyň [[özbekler]]iň müň taýpasyndan bolan daýysy. Olim Han dogany Umar Hana Margilanyň häkimligini berdi we 1807-nji ýylda Nadira bilen durmuş gurdy. Bu öýde Nadira goşgy ýazmak bilen meşgullanýar, şahyr Uwaýsi bilen duşuşýar we ony köşge mugallym hökmünde çagyrýar. Nadiranyň adamsy Amir Umar Han hem Amiri lakamy bilen döredipdir. 1810-njy ýylda dogany Olim Hanyň ýerine Umar Han bilen Kohana geldi. 1822-nji ýylda Omar Hanyň pajygaly ölüminden soň ogly Madali Hanbilen bilelikde Kohan hanlygyny dolandyrýar. [[Medrese]]ler, [[metjit]]ler, kerwenler gurýar. Bilim halkyna ýol görkezýär we garyplara howandarlyk edýär. 1842-nji ýylda [[Buhara emirligi|Buhara emirliginiň]] hökümdary Amir Nasrullah tarapyndan jezalandyryldy. ==Döredijiligi== Nadiranyň şahyrana mirasy birnäçe diwanyň golýazmalary arkaly saklanyp galypdyr. Şeýle hem, [[Özbek dili]]nde Komila we [[Pars dili]]nde Maknuna lakamlary bilen eser ýazypdyr. Eserleriniň takmynan 10,000 aýaty geldi. Gazal, mukhamlar, rubaý, fard ýaly köp resanrlary işjeň ulanýardy. Nawoý, Fuzuli we Bedil däplerini goşgularynda dowam etdirdi. Nadiranyň gazallarynda aýralyk we agyry tüýs ýürekden beýan edilýär. Nadiranyň durmuşyny we işini öwrenmek öz döwründen başlandy. Hakim Han Toranyň Muntahabut Tawarih, Awaz Muhammet Attaryň Tuhwatut Tawarih, Yshak Han Toranyň Fergana taryhy, Muşrifiň Ansobus-Salotin we Tawarik Hawakin, Uwaisiniň " Voqeoti Muhammadalikhan" ýaly taryhy eserlerinde. Haft Gülşan " eposlarynda Nadiranyň zehini we işi barada gymmatly maglumatlar bar. ==Döwlet dolandyryşy== Umar Han 1822-nji ýylda aradan çykdy we ogly 14 ýaşly Muhammet Ali Han (Madali Han) tagta çykdy. Emma esasan Nadiranyň özi döwleti dolandyrýardy. Medeniýeti we sungaty ösdürmäge çalyşdy. Nadiranyň döwürdeşi Kazi Abdunabi Hatifiň gutarmadyk epiki dessany Nadiranyň durmuşyny we jemgyýetçilik işlerini ynandyryjy subutnamalar bilen görkezýär: "Eseri ýazmakda maksadym, Nadiranyň bilimlere we sözlere ýokary baha berýän akylly, düşünjeli, paýhasly aýaldygyny görkezmek... Umar Han ölenden soň -Jusiniň bu päkligi, şunuň ýaly günleri höwes we aýralyk bilen geçirmegi minnetdar hasaplady. Ol Andijandan we beýleki şäherlerden gelen begleri, alymlary, şahyrlary, suratkeşleri çagyrdy. "Nadira birnäçe kitap göçürdi we şahyrlary täze eserler ýazmaga höweslendirdi. Şahyr diwanyň owadan ýazylyşyny we bezegini hut özi barlady. gowy işlän sekretarlar, olara ruçka we kümüş galam halta berdi we "Altyn ruçka" derejesine çykardy. Nodira bazarlaryň we dükanlaryň, metjitleriň we medreseleriň , kerwenleriň gurluşygyna üns berdi . Kalon gonamçylygynda Çalpak medresesini we Tagagarlikdäki Mohlaroyim medresesini gurdy. 1842-nji ýylda Buhara emirliginiň hökümdary Amir Nasrullah Kokany basyp aldy we Madali Han, dogany Soltan Mahmud Han, 14 ýaşly ogly Muhammet Amin Han we Nadirany ölüm jezasyna höküm etdi. ==Edebi miras== Nadiranyň edebi mirasy, ideologiki we çeper ähmiýeti taýdan nusgawy poeziýanyň ajaýyp mysallaryndan biridir. Özbegistiň doly däl bölümi Özbegistanyň Ylymlar akademiýasydyrGündogary öwreniş institutynyň gaznasynda saklanýar. Nadiranyň 109 (ýa-da 1704 aýat) gazallary Devonda bar. Nadira Uzi tarapyndan ýazylan sözbaşyda terjimehaly barada käbir möhüm maglumatlar berilýär. Nodiranyň "Komila" lakamy bilen ýazan 19 (328 setir) gazal XIX asyrda göçürilen we häzirki wagtda Özbegistan Ylymlar akademiýasynyň Taryh muzeýiniň arhiwinde saklanýan diwanda tapyldy. 1962-nji ýylda Namangan şahyr üçin ajaýyp goşgy tapdy. Özbegistan Ylymlar akademiýasynyň Alişer Nawoý döwlet edebiýat muzeýinde saklanýan bu kabinet şahyryň mirasyny doly öz içine alýar. Şahyryň ýazan sözbaşy gaty gowy berilýär. Theygyndyda şahyryň "Nodira" lakamy bilen ýazan 180 goşgusy bar (olaryň 136-sy özbek dilinde , 44- si Täjigistanda ). Şol sandaMuhammalar, 2 musaddalar, 1 muhamsal, 1 terjime, 1 mazmun tablisasy we 1 jümle bar. Özbegistan Ylymlar akademiýasynyň Gündogar öwreniş institutynyň gaznasynda Nodira tarapyndan "Maknuna" lakamy bilen ýazylan 333 gazaldan ybarat ýygyndy bar. Häzirki wagtda Nadiranyň Özbek we Pars-Täjik dillerinde liriki mirasynyň takmynan 10,000 aýaty bar. ==Şygyr== Sözler Nadiranyň poeziýasynyň esasyny düzýär. Nadira söýgi, wepalylyk we wepaly aýdymçy. Gözellik we wepalylyk, gündogar aýal-gyzlarynyň agyrylary we hasraty, söýgi aýdymlary hakda aýdym aýtdy. Şahyr özüni söýginiň aýnasy diýip atlandyrýar we bu aýna adamyň durmuşa bolan umytly dünýägaraýşyny, asylly isleglerini we arzuwlaryny görkezýär. Söýginiň Hudaý tarapyndan adamlaryň ýüregine goýlan baky sowgatdygyny aýtdy: Söýgüsiz adam adam däl. Eger adam bolsaňyz, söýgini saýlaň! Nadiranyň söýgi düşünjesi çuňňur sosial many berýär. Söýgi şahsy duýgularyň çäginden çykýar we adamzada çuňňur düşünmegiň serişdesine öwrülýär. Nadira, adamyň iň ýokary hiliniň wepalylykdygyna ynanýar. Wepalylyk temasy şahyryň radifli gazal "Meboş" -da pars-täjik dilinde giň gerime eýe. Şahyr, batyrlyk, sabyr, kanagat, hormat we sadalyk ýaly duýgulary aň-düşünjä ýakynlaşdyrýan ýerler, ýagny Taňrynyň islegine ýetmek üçin ýatlaýar we adamyň bu hormat duýgularyny kalbyna nädip özleşdirip biljekdigini we olary saklap biljekdigini suratlandyrýar. ýüregi. Adam bu häsiýetlerden mahrum bolanda, hyýal ýoluna girýär. Nadira öz işinde dünýägaraýyş bilen bir hatarda, sopuçylygyň Nakşbandi ugruna esaslanýan bitewiligiň üsti bilen ynsanyň jemgyýet we tebigat, ruhy dünýäsi bilen ylahy söýgi ýolundaky gatnaşyklaryny, örän owadan we janly aýatlarda beýan edýär. . Nadira öz goşgularynda yslamyň ruhuna, sopuçylyga we durmuş pelsepesine çuňňur düşünýär. Nadira köşkde ýaşasa-da, özüni ruhy taýdan bagtly hasaplap bilmedi. Şonuň üçinem gazallarynyň birinde: "Patyşalygyň masnadynda meni göreniňde şübhelenme" diýýär. Nadira alymlary, şahyrlary, esasanam şahyrlary gorady. Özbek diwanynyň sözbaşysynda şahyr öz diwanlarynyň "ähli öwrenilen alymlaryň, oňat söhbetdeşleriň maslahatyna we başlangyçlaryna laýyklykda düzülendigini" belläp geçdi. Nadira nusgawy poeziýanyň bar bolan resanrlarynda ýazypdyr. Özbek , pars we täjik gazallary 5 , 7, 9, 13, hatda dürli agramda 18 baýtlyk göwrümde döredildi. Şahyryň gazallarynyň esasy bölegi 7-9 setir. Nadira nusgawy edebiýatyň däplerini yhlas bilen we çyn ýürekden dowam etdirdi. Nawoý, Fuzuli we Bedil gazallary gazallara birikdirildi. Nadira gazallarynda has köp "mukar-rar" (sözüň gaýtalanmagy) we "goşa mukarrar" usullaryny ulandy. Onuň eserlerinde talmeh, metafora, daş-beh, metafora, tazad, tadriz, tasşis, inq ýaly çeper gurallar ussatlyk bilen ulanylýar. Nadira pars-täjik dilinde owadan we täsir galdyryjy goşgular ýazypdyr. Mazmuny we çeper ussatlygy taýdan özbekdäki gazallary bilen deň derejede ýazylypdyr we şahyryň eserini has giň we doly öwrenmekde möhüm rol oýnaýarlar. ==Şahyryň döredijiligine syn== Nadiranyň döredijiligine gyzyklanma şahyryň durmuşynda başlandy. Meşhur şahyr Dilşad (1800-1905) Nadira ýörite gazallary bagyşlap, ony "ylym, edebiýat we poeziýa asmanynyň ýyldyzy, hyzmatkärleriniň gazal zaly, şeker ýaýradýan gijesi" diýip häsiýetlendirýär. Şahyrlaryň köpüsi goşgy ýazyp, Nadiranyň gazallaryna ähmiýet beripdir. Özbek edebiýatynda we sahnada Nadiranyň çeper keşbi döredildi. H. Razzokowyň "Nodira" we Turob Toluň "Nodirabegim" aýdym-saz dramalary sahnalaşdyryldy. Kamil ormormatowwe M. Melkumowyň ssenarisi, "Nodirabegim" filmi döredildi. Şahyryň eserleri rus we beýleki daşary ýurt dillerine terjime edildi. Gazallary Özbek statuslaryna we halk sazlaryna düzüldi. Özbegistanyň şäherlerinde we obalarynda köp köçeler, kinoteatrlar, mekdepler we kitaphanalar Nodiranyň adyny göterýär. Işini A.Kaýumow, T. Jalolow, H Razzokow, M.Kadirowa ýaly alymlar öwrendi. Andijanda şäher merkezindäki köçeleriň biri, kinoteatr we beýleki medeni guramalar şahyryň adyny göterýär. ==Edebiýat== *Jalow T., Özbek şahyrlary, 1-nji kitap, 2-nji neşir, T., 1970; Abdullaýew V., Özbek edebiýatynyň taryhy, 2-nji kitap, 1967; Ka-ýumow A., Ko'kan edebi gurşawy, T., 1961; Kadirowa M., Dawr Nodirasi (Nodiranyň durmuş we döredijilik ýoly), T., 1991; Manyly ýyldyzlar, T., 2001. *A. Kaýumow. Kokan edebi gurşawy. - T.: 1961; *M. Kadirowa. Seýrek. - T.: 1965. ==Çap edilen eserler== *Seýrek. Devon. - T.: 1963; *Seýrek. Heý, serwi erkin gürleýär. - T.: 1992; *Komila - Nadira. - T.: 2002. ==Çeşmeler== * http://kitobam.com/cr/nodira-mohlaroyim/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220517145003/http://kitobam.com/cr/nodira-mohlaroyim/ |date=2022-05-17 }} * Sheʼrlar, T., 1958; Devon, T., 1963; Asarlar (2 j.li), 1-j., T., 1968; 2-j., 1-2-kitob, T., 1971; Devon (forstojik tilidagi gʻazallar), Dushanba, 1967; Uvaysiy va Nodira, T., 1994. [[Kategoriýa:Şahyrlar]] [[Kategoriýa:Şahsyýetler]] 9x1awk68u6dbjpskjq4zlrwrvx9z8nf Otuz iki tohum kyssasy 0 22004 268373 267233 2026-04-10T16:59:11Z Umarxon III 11129 [[Special:Diff/267233|267233]] wersiýasy [[Special:Contributions/~2025-38390-86|~2025-38390-86]] ([[User talk:~2025-38390-86|Çekişme]]) tarapyndan yzyna alyndy. 268373 wikitext text/x-wiki {{esassyz}} Şahyr Gaýyby XVIII asyr türkmen edebiýatnyň görnükli we özbluşly şahyry hasaplanýar. Onuň ady Mahmyt bolup, edebi lakamy Gaýybydyr. Şahyr eserlerini Gaýyby, kemine Gaýyby, Gaýyp, molla Gaýyp lakamy bilen ýazypdyr. Şahyryň doglan we ölen ýyllary köplenç takmyn bilen bellenilýär. Gaýybynyň nirelerde okap, ylym alandygy hakda takyk maglumat ýok. Ýöne şahyryň goşgularyny okanyňda, onuň jemgyýetçilik ylymlaryny, arap, pars dillerini gowy bilendigine göz ýetirmek bolýar. Gaýyby, esasan, ýazuw edebiýatynyň wekili bolup, eserleriniň köpüsini Gündogaryň görnükli klassyklary Nowaýynyň, Fizuliniň stilinde, aruz ölçeginde ýazypdyr, döreden şygyrlaryny kagyz ýüzüne geçiripdir. Gaýyby aýdym aýdyp, saz çalmagy söýüpdir. Onuň bagşy-sazandalary, şahyrlary ölümden halas edişi hakynda rowaýat hem bar. Gaýyby 600 töwersgi eseri jemleýän gazallar diwanynyň hem-de "Otuz iki tohum kyssasy" atly poemanyň awtorydyr. Gaýyby liriki şahyrdyr. Ol öz poemasynda şahyrana pikir duýgular arkaly adam-zat gözelligini wasp edip, ençeme progressiw ideýalary öňe sürüpdir. Şahyrmň döredijiliginde söýgi temasy esasy orun tutýar. Ol bu temada ýazan eserlsrinde "Älem geda, men hem geda", "Käkilik", "Elden gider", "Gelmese uýky gijeler".../ gelin-gyz-laryň Görk-görmegini, edep-ekramyny, el hünärini, belent adamkärçiligini taryplaýar. Gaýyby sotsial motiwli /"Zaman geldi", "Sopular", "Eýýäm talh", "Jepalar eýledi', tebigat gözelligini suratlandyrýan /"Älsm gülgüzar aldy ýene" "Açdy ruhsaryň ýene", "Pasly bahar oldy' we başga temalara degişli goşgular döredipdir. Şahyr "Otuz iki tohum kyssasy" poemasynda A allegorik obrazlar arkaly şol döwrüň jemgyýetindäki dürli sotsial toparlaryň arasyndaky gatnaşyklary suratlandyrýar. Olaryň hersiniň häsiýeti obrazlaryň üsti bilen ýüze çykarylýar. Essre gowaça, budaý jöwen künji, arpa... ýaly ösümlikler gatnaşýar. Köp wagtlyk Jedelden soň gowaça ýolbaşçy saýlanýar. Şahyr Gündogar klasyklarynyň deplerine eýerip, öz eserlerini kitaby dilde, aruz we ş.m..ölçeglerde ýazypdyr. Gaýyby türkmen edebiýatynyň taryhynda gazal ýazmagyň ussady hasaplanýar. {{stub}} 0j48rjwaw7ccajdts13v1iy2ocijg7w