Wikipediýa
tkwiki
https://tk.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Sahypa
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Media
Ýörite
Çekişme
Ulanyjy
Ulanyjy çekişme
Wikipediýa
Wikipediýa çekişme
Faýl
Faýl çekişme
MediaWiki
MediaWiki çekişme
Şablon
Şablon çekişme
Ýardam
Ýardam çekişme
Kategoriýa
Kategoriýa çekişme
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Mehaniki hereket
0
3760
270293
269335
2026-08-17T05:06:42Z
Рефлексист
15727
270293
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Leaving Yongsan Station.jpg|300px|thumb|right|Jisimiň beýleki jisimlere görä giňişlikdäki ýagdaýynyň wagtyň geçmegi bilen üýtgemegine mehaniki hereket diýilýär.
]]
== Düşündiriş ==
Bizi gurşap alan ähli [[jisim]]ler (ýyldyzlar, [[planeta]]lar, örän kiçijik [[atom]]lar we olary düzýän bölejikler) üznüksiz hereketdedirler. Hereketiň iň ýönekeý formasy we hemmelere has ýakyny mehaniki hereketdir. Jisimiň beýleki jisimlere görä giňişlikdäki ýagdaýynyň wagtyň geçmegi bilen üýtgemegine mehaniki hereket diýilýär.
Mehaniki hereketleri fizikanyň [[mehanika]] diýlip atlandyrylýan bölümi öwrenýär. Mehanikanyň esasy wezipesi hereket edýän jisimiň giňişlikdäki ýagdaýyny islendik wagt pursatynda kesgitlemekden ybaratdyr.
* Jisimiň ähli nokatlarynyň birmeňzeş hereket edýän wagtyndaky hereketine '''öňe hereket''' diýilýär. Beýle hereketde jisimiň islendik nokadynyň iki nokadyny birleşdirýän göni orny öz-özüne [[parallel]] üýdgedýär.
* Berlen şertlerde ölçeglerini hasaba almazlyk mümkin bolan jisime [[material nokat]] diýilýär.
* Jisimiň dynçlykda diýip şertli kabul edilen başga jisimlere görä hereketine '''göräli hereket''' diýilýär.
* Mehanikada hasaplama jisiminden, onuň bilen baglanşykly koordinatalar sistemasyndan we oňa görä dynçlykda bolan, aralygy hem-de [[wagt]]y ölçemek üçin ulanylýan abzallardan durýan sistema [[hasaplama sistemasy]] diýilýär.
[[Nokat]] hereket edende nähilidir bir çyzyk, ýagny yz galdyrýar. Oňa [[traektoriýa]] diýilýär.
Hereketi, ony döredýän sebäplere seretmezden öwrenýän mehanikanyň bölümine [[kinematika]] diýilýär.
== Seret ==
* [[Mehanika]]
* [[Fizika]]
[[Kategoriýa:Mehaniki hereket]]
lqtevkfaw065t58jghpzs2wf7bdiz3z
Hereket (fizika)
0
17701
270292
210710
2026-08-17T05:06:00Z
Рефлексист
15727
270292
wikitext
text/x-wiki
Kosmosdaky hemme jisimler hereket edýärler. Planetalar öz ýyldyzlarynyň, hemralar haýsy-da bolsa bir jisimiň, ýyldyzlar galaktikanyň merkeziniň, kiçi galaktikalar uly galaktikalaryň, Älem-jahan bolsa, durman giňelip hereket edýär.
[[Mehaniki hereket]]
[[Kategoriýa:Mehaniki hereket]]
4htlwp4o47j7mtlwb803xoyt3haryf1
Podşipnik
0
21331
270294
259194
2026-08-17T05:26:51Z
Рефлексист
15727
270294
wikitext
text/x-wiki
'''Podşipnik''' ({{lang-en|bearing}}, {{lang-de|lager}}), biri-biri bilen gatnaşyga girýän we iň az sürtülme ýitgisi bilen degişlilikde [[Mehaniki hereket|hereket]] edýän iki [[maşyn]] elementiniň arasyndaky baglanyşygy we otnositel hereketi üpjün edýän maşyn, ugur boýunça otnositel hereketlere rugsat bermeýär. üstünde hereket edýän güýç ýa-da güýçler we bu güýçleriň bedene geçmegini üpjün edýär. Olara hiç hili ýük bolmadyk podşipniklere ýol görkeziji podşipnikler diýilýär.
[[Faýl:Rolling-element bearing (numbered).png|thumb|350px|Bir hatar çuň çyzykly top göteriji enjam:
<br>1) daşky halka <br>2) top (togalanýan korpus)
<br>3) bölüji <br>4) awtoulag ýoly <br>5) içki halka.]]
[[Faýl:Насыпные подшипники.jpg|thumb|350px|Köp sanly podşipnikler]]
[[Faýl:Bearing 02.JPG|thumb|Dürli ululykdaky we dizaýnly rulmanlar(podşipnikler)|225x225px]]
==Salgylanmalar==
{{Commons category|Bearings}}
* [http://www.nsk.com.br/upload/file/nsk_cat_e728g_1.pdf ISO Dimensional system and bearing numbers]
* [https://web.archive.org/web/20190525010018/http://www.phase-trans.msm.cam.ac.uk/2011/Bearings/index.html Comprehensive review on bearings, University of Cambridge]
* [https://web.archive.org/web/20160104230339/http://www.timken.com/en-us/knowledge/glossary/pages/BearingTermsGlossary.aspx A glossary of bearing terms]
* [http://science.howstuffworks.com/bearing.htm How bearings work]
*[http://kmoddl.library.cornell.edu/index.php Kinematic Models for Design Digital Library (KMODDL)] – Movies and photos of hundreds of working mechanical-systems models at Cornell University. Also includes an [http://kmoddl.library.cornell.edu/e-books.php e-book library] of classic texts on mechanical design and engineering.
* [http://www.msm.cam.ac.uk/phase-trans/2010/types/index.html Types of bearings, Cambridge University]
[[Kategoriýa:Gurallar]]
[[Kategoriýa:Tehnologiýa]]
21kx7x729ga1oosewbuap6uuhug6uu2
Wal
0
22070
270291
249099
2026-08-17T05:03:55Z
Рефлексист
15727
270291
wikitext
text/x-wiki
[[Faýl:13-04-05-Skoda Museum Mladá Boleslav by RalfR-009.jpg|thumb|[[Škoda 422]]]]
'''Wal''' ýa-da '''Mil''', aýlanýan [[Mehaniki hereket|hereketi]] we torky geçirmek üçin ulanylýan uzyn, silindr görnüşli, aýlanýan [[maşyn]] elementidir. Wal, adatça, maşyn çarçuwasyndaky iki ýa-da has köp [[podşipnik]] bilen goldanýar. Tork geçirilende, wal burulmaga sezewar bolýar. Walyň tersine, ok adatça kesgitlenýär we hiç hili aýlaw hereketini geçirmeýär. Şonuň üçin esasan egilmek stresine sezewar bolýar.
== Çeşmeler ==
{{maşyn-ownuk}}
*[https://de.m.wikipedia.org/wiki/Welle_(Mechanik) Welle (Mechanik)]
[[Kategoriýa:Tehnologiýa]]
a9ewzczjtskmkhdp1co0sjcql6r0qti
Söýün baba
0
24899
270289
2026-08-16T12:03:31Z
Hunter.bejit
34525
Türkmen halkynyň taryhynda meşgur yz galdyran Söýün baba barada nesilden nesile geçip gelýän maglumatlar ýerleşdirildi.
270289
wikitext
text/x-wiki
''Söýün baba'' (1678–1796) — türkmen dini şahsyýeti, pir we Ýemreli türkmenleriniň arasynda tanalan şahsyýet. Ol Söýünguly baba we Hüseýinguly atlary bilen hem ýatlanylýar. Söýün baba baradaky maglumatlaryň bir bölegi halk arasynda saklanyp galan rowaýatlara we nesilden-nesle geçirilen gürrüňlere esaslanýar.
== Ömri ==
Söýün baba barada halk arasynda ýaýran maglumatlara görä, ol ''1678-nji ýylda'' Günbatar Türkmenistanda Eýmirli Söýüniň maşgalasynda dünýä inipdir. Ömrüniň ahyrlarynda ýer we suw ýetmezçiligi sebäpli Çäçe obasyna göçüp gelip, ömrüniň ahyryna çenli şol ýerde ýaşapdyr. Gubury Çäçe obasynda ýerleşýär.
Halk arasynda onuň ömrüniň köp bölegini maşgalasyz we perzentsiz geçirendigi aýdylýar. Ömrüniň ahyrlarynda öýlenendigi, emma perzendiniň bolmandygy barada maglumat getirilýär.
Söýün babanyň 1796-njy ýylda aradan çykandygy we şol wagt takmynan 118–120 ýaşyndadygy aýdylýar. Şeýle hem 1805-nji ýylyň töwereginde Ýemreli tiresiniň bäş topar bolup Daşoguz welaýatynyň Was sebitine göçendigi barada maglumat berilýär.<ref>Çäçe obasynyň ýaşaýjylarynyň aýdan maglumatlary esasynda</ref>
== Dini bilimi we Nyýazguly pir ==
Söýün babanyň dini terbiýesi we bilimi Nyýazguly pir bilen baglanyşdyrylýar. Maglumatlara görä, Nyýazguly pir Lebap welaýatynyň Halaç etrabynda ýaşan Idris baba hezretlerinden sapak alypdyr.
Nyýazguly piriň Idris baba medresesinde, şeýle hem Hywa we Buhara medreselerinde köp sapak berendigi aýdylýar. Bu medreselerde türkmen, gyrgyz, owgan, gazak we özbek talyplarynyň okap, ahun we işan bolup ýetişendikleri barada maglumat getirilýär.
Rowaýata görä, Söýün babanyň kakasy Eýmirli Söýün, ogly dünýä inende, ony Nyýazguly piriň etegine salyp, ogullyk beripdir. Nyýazguly pir oňa Hüseýinguly adyny dakypdyr. Bu adyň soňlugy bilen Söýünguly görnüşinde ulanylandygy aýdylýar.<ref name=":0">Çäçe obasynyň ýaşaýjylarynyň aýdan maglumatlary esasynda</ref>
Söýün babanyň ýaşlygyndan dini ylymlara aýratyn ukyp görkezendigi barada hem rowaýatlar bar. Olaryň birine görä, Nyýazguly pir Söýüngula bir gezek sapak berende, ol şol sapagy ýatdan aýdyp beripdir. Şeýle hem Söýüngulynyň piriň hyzmatynda bolup, onuň tabşyryklaryny ýerine ýetirendigi aýdylýar.
== Nyýazguly piriň şägirtleri ==
Çeşmede Nyýazguly piriň talyplarynyň arasynda alty sany aýratyn ylymly şägirdiň synagdan soň ak pata alandygy aýdylýar:<ref name=":0" />
# Ak işan — Bäherden etrabynda;
# Seýit işan — Bäherden etrabynda;
# Garry işan;
# Molla Töre Ahun — Mary welaýaty;
# Gara Ahun — Balkan welaýaty;
# Söýün baba — Çäçe obasy.
Bu şahsyýetleriň arasynda Söýün babanyň Nyýazguly piriň hyzmatynda köp bolandygy aýratyn bellenilýär.<ref name=":0" />
== Hasa bilen bagly rowaýat ==
Söýün baba baradaky rowaýatlaryň birinde Nyýazguly piriň oňa aýratyn hasa gowşurandygy aýdylýar. Rowaýata görä, pir juma namazynda hutba okanda ulanýan we ata-babalaryndan galan hasasyny ömrüniň ahyrynda Söýüngula beripdir.
Şeýle hem Nyýazguly piriň Söýüngula ak pata berip, onuň adynyň we abraýynyň türkmen halkynyň arasynda ýaşamagyny dilegendigi gürrüň berilýär. Hasa Ýemreli öwlüýälerine ýadygärlik hökmünde berlen dini miras hökmünde häsiýetlendirilýär.
Çeşmede bu hasanyň soňraky döwürde Gurbansoltan eje adyndaky etrapda Söýün babanyň neberelerinden Saparjan işanda saklanandygy aýdylýar.
== Söýün baba baradaky rowaýatlar ==
Söýün baba bilen baglanyşykly halk gürrüňlerinde oňa keramatly şahsyýet hökmünde garalandygy görünýär. Şeýle gürrüňlerde onuň dini ylymlary çalt özleşdirendigi we Nyýazguly pir bilen ýakyn pir-şägirt gatnaşygynyň bolandygy aýdylýar.
Söýün babanyň zyýarat ýeri bilen baglanyşykly hem rowaýatlar saklanyp galypdyr. Olaryň birinde zyýarata barýan adamlaryň Çäçe obasynyň golaýyndaky geçmesi kyn ýerden Söýün babanyň kümmetine tarap kynçylyksyz geçendikleri gürrüň berilýär.
Bu maglumatlar taryhy taýdan tassyklanan wakalar hökmünde däl-de, Söýün baba bilen baglanyşykly halk rowaýatlarynyň bir bölegi hökmünde beýan edilýär.
== Magtymguly Pyragy bilen baglanyşykly rowaýatlar ==
Söýün baba baradaky rowaýatlaryň bir bölegi türkmen şahyry Magtymguly Pyragy we onuň kakasy Döwletmämmet Azady bilen baglanyşyklydyr.
Rowaýata görä, Döwletmämmet Azady ogly Magtymgula özüniň bilýän ylymlaryny öwredenden soň, bilimini dowam etdirmek üçin Çäçe obasyna gidip, Söýünguly molladan sapak almagy maslahat beripdir.
Magtymgulynyň ilki Mänebaba zyýaratyna, soňra Söýün babanyň ýanyna gelendigi aýdylýar. Rowaýatda Magtymgulynyň azan aýdyp, Söýün baba bilen jemagat namazyny okandygy hem beýan edilýär.
Şeýle hem Söýün babanyň Magtymgulynyň bilim derejesine baha berip, ony Nyýazguly piriň ýanyna ugradandygy barada gürrüň berilýär.
== Magtymguly we Nyýazguly pir ==
Rowaýatlaryň dowamyna görä, Magtymguly Nyýazguly piriň hyzmatynda bolupdyr. Şol döwür bilen baglanyşykly gürrüňleriň birinde derýanyň suwunyň joşandygy aýdylýar. Nyýazguly pir Magtymgula bir gysym gum berip, ony derýanyň öňüne sepmegi tabşyrypdyr. Rowaýata görä, Magtymguly muny ýerine ýetirenden soň derýanyň joşmasy peselipdir.
Şondan soň Nyýazguly piriň Magtymgula ak pata berendigi we onuň diňe türkmenleriň arasynda däl, eýsem has giň dünýäde bilimli şahsyýet bolmagyny dilegendigi barada gürrüň edilýär.
Magtymgulynyň Nyýazguly pirden ak pata alyp, soňra Söýün babanyň ýanyna gaýdyp gelendigi aýdylýar.
Rowaýatyň başga bir böleginde Söýün babanyň Magtymgula piriň öňünde özüni doly ylyma we ruhy terbiýä bagyşlamagyň ähmiýetini düşündirendigi beýan edilýär. Şeýle hem Söýün babanyň Magtymgula hasany eline alyp, metjitde namaz okamagy we hutba aýtmagy tabşyrandygy aýdylýar.
Çeşmä görä, Magtymguly hasany eline alyp, Çäçe obasynda juma namazyny okapdyr.
Magtymguly Pyragy bilen Söýün baba we Nyýazguly piriň arasyndaky gatnaşyklar baradaky bu maglumatlar rowaýat häsiýetlidir. Garaşsyz taryhy ýa-da ylmy çeşmeler bilen tassyklanmasa, olar taryhy taýdan subut edilen wakalar hökmünde däl-de, halk hakydasynda saklanyp galan gürrüňler hökmünde kabul edilmelidir.
== Allanazar mollanyň gürrüňi ==
Söýün baba baradaky maglumatlaryň bir bölegi Allanazar mollanyň gürrüňleri bilen baglanyşdyrylýar.
Çeşmede Allanazar mollanyň agtygy Kadyrberdi hajynyň bu rowaýatlaryň bir bölegini 1973-nji ýylda gürrüň berendigi görkezilýär. Şol maglumatlarda Söýün babanyň 1678–1796-njy ýyllar aralygynda ýaşandygy we takmynan 118–120 ýaşyndadygy hem aýdylýar.
Bu maglumatlar Söýün baba baradaky ýerli taryhy ýatlamalaryň we nesilden-nesle geçirilýän dilden aýdylýan maglumatlaryň bir bölegi bolup durýar.
== Miras we halk hakydasy ==
Söýün baba Ýemreli türkmenleriniň arasynda pir we dini şahsyýet hökmünde ýatlanylýar. Onuň ady bilen baglanyşykly pir-şägirt gatnaşyklary, ak pata, hasa, zyýarat we keramat baradaky gürrüňler halk arasynda saklanyp galypdyr.
Söýün baba bilen baglanyşykly gürrüňler şol döwrüň türkmen jemgyýetindäki dini bilim, medrese däpleri, pir-şägirt gatnaşyklary we ýerli sopuçylyk medeniýeti baradaky halk hakydasynyň bir bölegi bolup durýar.
Onuň ömri baradaky maglumatlaryň köpüsiniň rowaýat we dilden-dile geçirilen maglumatlar görnüşinde saklanyp galandygyny nazara almak zerurdyr. Şonuň üçin onuň doglan we aradan çykan ýyllary, 118–120 ýaşandygy, Magtymguly Pyragy bilen duşuşygy we keramatlar baradaky maglumatlar degişli ýazmaça we ylmy çeşmeler bilen deňeşdirilip öwrenilmelidir.
Bellik: Bu makalada ýerleşdirilen maglumatlar Daşoguz welaýatynyň Ak depe etrebynyň ýaşaýjylary Kadyrberdi hajynyň hem-de Sapar hajynyň nesilden nesile geçen maglumatlary esasynda taýýarlandy.
== Seret ==
[[Magtymguly|Magtymguly Pyragy]]
[[Döwletmämmet Azady]]
[[Bäherden etraby]]
qe74amapirtuc8fzgekvmibn6u7004k
270290
270289
2026-08-16T12:14:53Z
Hunter.bejit
34525
270290
wikitext
text/x-wiki
Söýün baba (Söýünguly baba, Hüseýinguly diýlip hem ýatlanylýar) — Ýemreli türkmenleriniň arasynda pir we dini şahsyýet hökmünde ýatlanylýan şahsyýet. Söýün baba baradaky biografik maglumatlaryň esasy bölegi ýerli dilden-dile geçirilýän maglumatlarda we rowaýatlarda saklanyp galypdyr.
== Ömri ==
Ýerli maglumatlara görä, Söýün baba 1678-nji ýylda Günbatar Türkmenistanda Eýmirli Söýüniň maşgalasynda dünýä inipdir. Soňra ýer we suw ýetmezçiligi sebäpli Çäçe obasyna göçüp, şol ýerde ýaşapdyr. Onuň gubury hem Çäçe obasynda ýerleşýär.
Ýerli rowaýatlarda Söýün babanyň 1796-njy ýylda aradan çykandygy we uzak ýaşandygy aýdylýar. Bu maglumatlar häzirki wagtda garaşsyz neşir edilen taryhy çeşme bilen tassyklanmadyk.
== Nyýazguly pir bilen baglanyşykly rowaýatlar ==
Ýerli rowaýatlara görä, Söýün babanyň dini terbiýesi Nyýazguly pir bilen baglanyşykly bolupdyr. Nyýazguly piriň bolsa Halaç sebitinde ýaşan Idris baba bilen baglanyşykly bolandygy aýdylýar.
Rowaýatlarda Söýün babanyň ýaşlygyndan dini ylymlara ukyply bolandygy we Nyýazguly piriň şägirtleriniň birine öwrülendigi gürrüň berilýär.
Ýerli maglumatlarda Nyýazguly pirden ak pata alan şägirtleriň arasynda Ak işan, Seýit işan, Garry işan, Molla Töre Ahun, Gara Ahun we Söýün baba agzalýar.
== Hasa baradaky rowaýat ==
Söýün baba bilen baglanyşykly rowaýatlaryň birinde Nyýazguly piriň oňa ata-babalaryndan galan hasany gowşurandygy aýdylýar. Bu hasa ýerli dini däplerde ýadygärlik hökmünde ýatlanylýar.
Hasa bilen we Söýün babanyň keramatlary bilen baglanyşykly gürrüňler ýerli halk rowaýatlarynyň bir bölegi bolup, olaryň taryhy hakykat hökmünde garaşsyz çeşmeler arkaly tassyklanandygy barada maglumat ýok.
== Magtymguly Pyragy bilen baglanyşykly rowaýatlar ==
Söýün baba baradaky ýerli gürrüňleriň käbirinde Magtymguly Pyragynyň ady hem agzalýar. Bu gürrüňlerde Magtymgulynyň Söýün baba we Nyýazguly pir bilen duşuşandygy aýdylýar.
Magtymguly Pyragynyň Ýazguly ýa-da Nyýazguly atly halypa bilen duşuşygy baradaky rowaýatyň başga görnüşleri hem türkmen edebiýatşynaslygynda bellige alnypdyr. Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň neşirinde Ýazguly halypa baradaky rowaýat getirilýär we onuň adynyň käbir çeşmelerde Nyýazguly halypa görnüşinde hem duşýandygy bellenilýär. Şol rowaýatyň has irki neşirleriniň 1959-njy we 1983-nji ýyllarda çap edilendigi görkezilýär.
Ýöne bu çeşmelerde agzalýan Ýazguly/Nyýazguly halypanyň Söýün baba bilen gatnaşygy aýratynlykda tassyklanmaýar. Şonuň üçin Söýün baba bilen Magtymguly Pyragynyň duşuşygy baradaky maglumatlar ýerli rowaýat hökmünde kabul edilýär.
== Miras we halk hakydasy ==
Söýün baba baradaky maglumatlar Ýemreli türkmenleriniň arasynda dilden-dile geçirilip gelýän ýerli dini-taryhy mirasyň bir bölegidir. Onuň bilen baglanyşykly pir-şägirt gatnaşyklary, ak pata, hasa, zyýarat we keramat baradaky gürrüňler saklanyp galypdyr.
Söýün baba baradaky ýerli maglumatlaryň bir bölegi Çäçe we Akdepe sebitleriniň ýaşaýjylary tarapyndan nesilden-nesle geçirilipdir. Bu maglumatlar geljekde ýazmaça, arhiw we ylmy çeşmeler bilen deňeşdirilip öwrenilmegini talap edýär.
== Seret ==
[[Magtymguly|Magtymguly Pyragy]]
[[Döwletmämmet Azady]]
[[Bäherden etraby]]
== Çeşmeler ==
Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy. Magtymguly Pyragy bilen Ýazguly/Nyýazguly halypa baradaky rowaýatlar.
Baýmyradow, A. (çapa taýýarlan). Magtymguly hakynda rowaýatlar we legendalar. Aşgabat: Ylym, 1983, 48–50 s.
Magtymguly (Beýik şahyryň 225 ýyllygyna bagyşlanan makalalar ýygyndysy). Aşgabat, 1959, 299 s.
taa6bbygxepat51egkw3dnjjknr9wyw
270295
270290
2026-08-17T05:55:31Z
Hunter.bejit
34525
270295
wikitext
text/x-wiki
Söýün baba (Söýünguly baba, Hüseýinguly diýlip hem ýatlanylýar) — Ýemreli türkmenleriniň arasynda pir we dini şahsyýet hökmünde ýatlanylýan şahsyýet. Söýün baba baradaky biografik maglumatlaryň esasy bölegi ýerli dilden-dile geçirilýän maglumatlarda we rowaýatlarda saklanyp galypdyr. Söýün babanyň Çäçe obasyndaky gubury ýerli ilat arasynda zyýarat edilýän ýer hökmünde tanalýar. Onuň durmuşy, dini hyzmaty we keramatlary barada dürli ýerli rowaýatlar saklanyp galypdyr.
== Ömri ==
Ýerli maglumatlara görä, Söýün baba 1678-nji ýylda Günbatar Türkmenistanda Eýmirli Söýüniň maşgalasynda dünýä inipdir. Soňra ýer we suw ýetmezçiligi sebäpli Çäçe obasyna göçüp, şol ýerde ýaşapdyr. Onuň gubury hem Çäçe obasynda ýerleşýär.
Ýerli rowaýatlarda Söýün babanyň 1796-njy ýylda aradan çykandygy we uzak ýaşandygy aýdylýar.
== Nyýazguly pir bilen baglanyşykly rowaýatlar ==
Ýerli rowaýatlara görä, Söýün babanyň dini terbiýesi Nyýazguly pir bilen baglanyşykly bolupdyr. Nyýazguly piriň bolsa Halaç sebitinde ýaşan Idris baba bilen baglanyşykly bolandygy aýdylýar.
Rowaýatlarda Söýün babanyň ýaşlygyndan dini ylymlara ukyply bolandygy we Nyýazguly piriň şägirtleriniň birine öwrülendigi gürrüň berilýär.
Ýerli maglumatlarda Nyýazguly pirden ak pata alan şägirtleriň arasynda Ak işan, Seýit işan, Garry işan, Molla Töre Ahun, Gara Ahun we Söýün baba agzalýar.
== Hasa baradaky rowaýat ==
Söýün baba bilen baglanyşykly rowaýatlaryň birinde Nyýazguly piriň oňa ata-babalaryndan galan hasany gowşurandygy aýdylýar. Bu hasa ýerli dini däplerde ýadygärlik hökmünde ýatlanylýar we nesilden-nesle geçirilip, häzirki wagtda Saparjan işanyň maşgalasynda saklanandygy halk arasynda aýdylýar.
Hasa bilen we Söýün babanyň keramatlary bilen baglanyşykly gürrüňler ýerli halk rowaýatlarynyň bir bölegi bolup dilden-dile geçip günimize çenli ýetip gelipdir.
== Magtymguly Pyragy bilen baglanyşykly rowaýatlar ==
Söýün baba baradaky ýerli gürrüňleriň käbirinde Magtymguly Pyragynyň ady hem agzalýar. Bu gürrüňlerde Magtymgulynyň Söýün baba we Nyýazguly pir bilen duşuşandygy aýdylýar.
Magtymguly Pyragynyň Ýazguly ýa-da Nyýazguly atly halypa bilen duşuşygy baradaky rowaýatyň başga görnüşleri hem türkmen edebiýatşynaslygynda bellige alnypdyr. Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň neşirinde Ýazguly halypa baradaky rowaýat getirilýär we onuň adynyň käbir çeşmelerde Nyýazguly halypa görnüşinde hem duşýandygy bellenilýär. Şol rowaýatyň has irki neşirleriniň 1959-njy we 1983-nji ýyllarda çap edilendigi görkezilýär.
Ýöne bu çeşmelerde agzalýan Ýazguly/Nyýazguly halypanyň Söýün baba bilen gatnaşygy aýratynlykda tassyklanmaýar. Şonuň üçin Söýün baba bilen Magtymguly Pyragynyň duşuşygy baradaky maglumatlar ýerli rowaýat hökmünde kabul edilýär.
== Miras we halk hakydasy ==
Söýün baba baradaky maglumatlar Ýemreli türkmenleriniň arasynda dilden-dile geçirilip gelýän ýerli dini-taryhy mirasyň bir bölegidir. Onuň bilen baglanyşykly pir-şägirt gatnaşyklary, ak pata, hasa, zyýarat we keramat baradaky gürrüňler saklanyp galypdyr.
Söýün baba baradaky ýerli maglumatlaryň bir bölegi Çäçe we Akdepe sebitleriniň ýaşaýjylary tarapyndan nesilden-nesle geçirilipdir. Bu maglumatlar geljekde ýazmaça, arhiw we ylmy çeşmeler bilen deňeşdirilip öwrenilmegini talap edýär.
== Seret ==
[[Magtymguly|Magtymguly Pyragy]]
[[Döwletmämmet Azady]]
[[Bäherden etraby]]
== Çeşmeler ==
* Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy. Magtymguly Pyragy bilen Ýazguly/Nyýazguly halypa baradaky rowaýatlar.
* Baýmyradow, A. (çapa taýýarlan). <nowiki>''</nowiki>Magtymguly hakynda rowaýatlar we legendalar<nowiki>''</nowiki>. Aşgabat: Ylym, 1983, 48–50 s.
* <nowiki>''</nowiki>Magtymguly: Beýik şahyryň 225 ýyllygyna bagyşlanan makalalar ýygyndysy<nowiki>''</nowiki>. Aşgabat, 1959, 299 s.
ie6r5di7gfzlikmfn8q8zpiovfl5ky9