Wikipedia
tlwiki
https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Midya
Natatangi
Usapan
Tagagamit
Usapang tagagamit
Wikipedia
Usapang Wikipedia
Talaksan
Usapang talaksan
MediaWiki
Usapang MediaWiki
Padron
Usapang padron
Tulong
Usapang tulong
Kategorya
Usapang kategorya
Portada
Usapang Portada
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Digmaang Laponiya
0
1961
2201451
2102730
2026-04-06T01:46:54Z
Simpfok
148711
2201451
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Military Conflict
|conflict=Digmaang Laponiya
|image=[[Talaksan:German withdrawal from Finland 1944 and 1945.jpg|300px]]
|caption=Ang pagbale ng mga Aleman mula sa Pinlandya noong 1944
|partof=[[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
|place=[[Lalawigan ng Laponiya|Laponiya]], [[Pinlandiya]]
|date=[[Oktubre 1]], [[1944]] - [[Abril 25]], [[1945]]
|result=Tagumpay ng mga Pines
|combatant1={{flagicon|Germany|Nazi}} [[Alemanyang Nazi|Alemanya]]
|combatant2={{flagicon|Finland}} [[Pinlandiya]]
|commander1={{flagicon|Germany|Nazi}} [[Lothar Rendulic]]
|commander2={{flagicon|Finland}} [[Hjalmar Siilasvuo]]
|strength1=200,000 Sundalong Aleman
|strength2=60,000 Sundalong Pines
|casualties1=1,800 namatay<br>2,000 nasugatan<br>1,300 nabihag
|casualties2=774 namatay<br>3,000 nasugatan<br>262 mawala
}}
Ang '''Digmaang Laponiya''' ay pangalan na ginamit para sa labanan sa pagitan ng [[Pinlandiya]] at [[Alemanya]] sa pagitan ng Setyembre [[1944]] at Abril [[1945]]. Ito ang naging pangalan dahil naganap ito sa pinakahilagang lalawigan ng [[Pinlandiya|Pinlandya]], ang [[Lapland|Laponiya]].
[[Kategorya:Alemanya]]
[[Kategorya:Pinlandiya]]
[[Kategorya:Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
{{stub}}
4dc3h2w12o43molwlr07q7031cu2xwm
Apganistan
0
2320
2201433
2201293
2026-04-05T22:33:23Z
Allyriana000
119761
2201433
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Islamikong Emirato ng Apganistan
| common_name = Apganistan
| native_name = {{unbulleted list|{{native name|ps|د افغانستان اسلامي امارت|italic=no}}<br />{{small|{{transl|ps|Də Afġānistān Islāmī Imārat}}}}|{{native name|prs|امارت اسلامی افغانستان|italic=no}}<br />{{small|{{transl|prs|Imārat-i Islāmī-yi Afghānistān}}}}}}
| image_flag = Flag of Taliban.svg
| flag_caption = Watawat
| image_coat =Arms of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg
| symbol_type = Eskudo
| national_motto = {{nowrap|{{big|{{lang|ar|لا إله إلا الله، محمد رسول الله}}}}}}<br />[[Shahada|{{transl|ar|Lā ʾilāha ʾillā llāh, Muhammadun rasūlu llāh}}]]<br />"Walang diyos kundi si [[Allah]], at si [[Muhammad]] ang sugo ni [[Allah]]."
| national_anthem = {{lang|ps|دا د باتورانو کور}}<br>{{transl|ps|[[Da de batorano kor|Dā də bātorāno kor]]}}<br />{{center|"Ito ang Tahanan ng Magiting"}}<div style="display:inline-block; margin-top:0.4em">{{center|}}</div>
| image_map = Afghanistan (orthographic projection).svg
| map_caption = Lokasyon ng Apganistan.
| capital = [[Kabul]]
| coordinates = {{Coord|34|31|N|69|11|E|region:AF_source:geonames|display=inline,title}}
| largest_city = Kabul
| languages_type = Pangunahing wika
| languages = {{hlist|[[Wikang Pastun|Pastun]]|[[Persa|Dari]]}}
| ethnic_groups = {{unbulleted list
| 42% [[Pastun]]
| 27% [[Taong Tayiko|Tayiko]]
| 9% [[Taong Hasara|Hasara]]
| 9% [[Taong Usbeko|Usbeko]]
| 4% [[Taong Aimak|Aimak]]
| 3% [[Taong Turkmen|Turkmen]]
| 2% [[Taong Baluki|Baluki]]
| 4% Iba pa
}}
| ethnic_groups_ref =
| ethnic_groups_year = 2019 tantiyang hindi opisyal
| religion = {{unbulleted list
| 99.7% [[Islam]] ([[Pampamahalaang relihiyon|opisyal]])
| 0.3% Iba pa
}}
| demonym = Apgano
| government_type = [[Unitaryong estado|Unitaryong]] [[awtokrasya|awtokratikong]] [[pansamantalang pamahalaan|pansamantalang]] [[Islam|Islamikong]] [[teokrasya]]
| leader_title1 = [[Pinuno ng Islamikong Emirato ng Apganistan|Pinuno]]
| leader_name1 = {{nowrap|[[Hibatullah Akhundzada]]}}
| leader_title2 = [[Punong Ministro ng Apganistan|Punong Ministro]]
| leader_name2 = {{#statements:P6}}
| leader_title3 = [[Punong Mahistrado ng Apganistan|Punong Mahistrado]]
| leader_name3 = [[Abdul Hakim Ishaqzai]]
| legislature = <!--TBA-->
| sovereignty_type = [[Kasaysayan ng Apganistan|Pagkakabuo]]
| established_event1 = [[Dinastiyang Lodi|Imperyong Apgano]]
| established_date1 = 1451–1526
| established_event2 = [[Dinastiyang Hotak|Imperyong Hotak]]
| established_date2 = 1709–1738
| established_event3 = {{nowrap|[[Imperyong Durrani]]}}
| established_date3 = 1747–1823
| established_event4 = [[Emirato ng Apganistan|Emirato]]
| established_date4 = 1823–1839
| established_event5 = [[Imperyong Durrani|Pagpapanumbalik ng Imperyong Durrani]]
| established_date5 = 1839–1842
| established_event6 = [[Emirato ng Apganistan|Pagpapanumbalik ng Emirato]]
| established_date6 = 1842–1926
| established_event7 = [[Protektorado|Protektadong Estado]] ng [[Reyno Unido ng Dakilang Britanya at Irlanda|Reyno Unido]]
| established_date7 = 26 Mayo 1879
| established_event8 = [[Kasarinlan]]
| established_date8 = 19 Agosto 1919
| established_event9 = [[Kaharian ng Apganistan|Kaharian]]
| established_date9 = 9 Hunyo 1926
| established_event10 = [[Republika ng Apganistan (1973—1978)|Republika]]
| established_date10 = 17 Hulyo 1973
| established_event11 = [[Demokratikong Republika ng Apganistan|Demokratikong Republika]]
| established_date11 = 27–28 Abril 1978
| established_event12 = [[Islamikong Estado ng Apganistan|Islamikong Estado]]
| established_date12 = 28 Abril 1992
| established_event13 = [[Islamikong Emirato ng Apganistan (1996–2001)|Islamikong Emirato]]
| established_date13 = 7 Setyembre 1996
| established_event14 = {{nowrap|[[Islamikong Republika ng Apganistan|Islamikong Republika]]}}
| established_date14 = 26 Enero 2004
| established_event15 = [[Pagbagsak ng Kabul (2021)|Pagpapanumbalik]] ng [[Islamikong Emirato ng Apganistan (1996–2001)|Islamikong Emirato]]
| established_date15 = 15 Agosto 2021
| area_km2 = 652,864
| area_rank = ika-40
| area_sq_mi = 252,072
| percent_water = bale-wala
| population_estimate = 40,218,234
| population_estimate_year = 2021
| population_estimate_rank = ika-37
| population_density_km2 = 48.08
| population_density_sq_mi = 119
| population_density_rank = ika-174
| GDP_PPP = $72.911 bilyon
| GDP_PPP_year = 2018
| GDP_PPP_rank = ika-96
| GDP_PPP_per_capita = $2,024
| GDP_PPP_per_capita_rank = ika-169
| GDP_nominal = $21.657 bilyon
| GDP_nominal_year = 2018
| GDP_nominal_rank = ika-111
| GDP_nominal_per_capita = $493
| GDP_nominal_per_capita_rank = ika-177
| HDI = 0.511<!-- number only -->
| HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year -->
| HDI_change = increase<!-- increase/decrease/steady -->
| HDI_ref =
| HDI_rank = ika-169
| currency = [[Afghan afghani|Apgani]] (افغانی)
| currency_code = AFN
| time_zone = D†
| utc_offset = +4:30<br />[[Kalendaryong Solar Hijri|Kalendaryong Solar]]
| drives_on = kanan
| calling_code = [[Telephone numbers in Afghanistan|+93]]
| cctld = [[.af]]<br />[[افغانستان.]]
| status = [[Mga kasaping estado ng Nasyones Unidas|Kasaping estado ng NU]] sa ilalim ng isang [[Taliban|hindi kinikilalang pamahalaan]]
| today =
}}
Ang '''Apganistan''' ([[wikang Pastun|Pastun]]: ''{{lang|ps|افغانستان}}'' ; [[wikang Dari|Dari]]: ''{{lang|prs|افغانستان}}''), opisyal na '''Islamikong Emirato ng Apganistan''' ([[wikang Pastun|Pastun]]: ''{{lang|ps|د افغانستان اسلامي امارت}}'' ; [[wikang Dari|Dari]]: ''{{lang|prs|امارت اسلامی افغانستان}}''), ay isang bansang nasasagitna ng lupa na nasa sangang-daan ng [[Gitnang Asya]] at [[Silangang Asya]]. Kilala bilang ang "Puso ng Asya", hinahangganan ito ng [[Turkmenistan]] at [[Uzbekistan|Usbekistan]] sa hilaga, [[Tayikistan]] at [[Tsina]] sa hilagang-silangan, [[Iran]] sa kanluran, at [[Pakistan]] sa silangan at timog.<ref>{{Cite web |last=Ahmadzai |first=Aziz Amin |date=2 Disyembre 2015 |title=Securing Stability in Afghanistan, the 'Heart of Asia' |url=https://thediplomat.com/2015/11/securing-stability-in-afghanistan-the-heart-of-asia/ |access-date=12 Marso 2023 |website=The Diplomat |language=en-US}}</ref> Ang [[Kabul]] ay ang kabisera at ang pinakamalaking lungsod ng bansa.
Nagsimulang mahirahan ang mga tao sa Apganistan noong [[Gitnang Paleolitiko]], at ang estratehikong kinaroroonan ng bansa sa makasaysayang [[Daan ng Sutla]] ay nag-ugnay dito sa mga kalinangan ng ibang bahagi ng [[Asya]] at [[Europa]], na nag-iwan ng mosaiko ng mga etnolinggwistiko at relihiyosong grupo na nakaimpluwensya sa modernong bansang Apgano.<ref>{{Cite book|chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-349-17443-0_1|doi=10.1007/978-1-349-17443-0_1|chapter=The Land and the People in History|title=Afghanistan Under Soviet Domination, 1964–83|year=1984|last1=Hyman|first1=Anthony|pages=3–22|isbn=978-0-333-36353-9}}</ref> Naging tahanan ang lupain ng iba't-ibang tao at dumaan ng maraming pananakop, kabilang ang pagsakop ni [[Alejandrong Dakila]], [[Imperyong Maurya]], ng mga Arabong Muslim, Monggol, [[Digmaang Anglo-Apgano|Britaniko]], [[Digmaang Sobyetika-Apgano|Sobyetika]], at ang pinakabagong koalisyon na [[Digmaan sa Apganistan (2001-2021)|pinamunuan ng mga Amerikano]].<ref>{{Cite web |last=Pillalamarri |first=Akhilesh |date=30 Hunyo 2017 |title=Why Is Afghanistan the ‘Graveyard of Empires’? |url=https://thediplomat.com/2017/06/why-is-afghanistan-the-graveyard-of-empires/ |access-date=5 Marso 2023 |website=The Diplomat |language=en-US}}</ref> Nagsilbing pinagmulan din ang Apganistan kung saan bumangon ang mga [[Kahariang Grekobaktriyano|Grekobaktriyano]] at [[Imperyong Mughal|Mughal]], bukod sa iba pa, upang bumuo ng mga malalaking imperyo.<ref name="Galvin-PreIslamic">{{cite web |last=Griffin |first=Luke |date=14 Enero 2002 |title=The Pre-Islamic Period |url=http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/PreIslamic.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20011103002246/http://www.gl.iit.edu/govdocs/afghanistan/PreIslamic.html |archive-date=3 Nobyembre 2001 |access-date=5 Marso 2023 |work=Afghanistan Country Study |publisher=Illinois Institute of Technology |language=en}}</ref> Ang iba't-ibang pananakop at kapanahunan sa mga kalipunang pangkalinangang Indiyano at Persa ay gumawa sa lugar na isang sentro para sa [[Budismo]], [[Zoroastrianismo]], [[Hinduismo]], at sa kalaunan ay [[Islam]]. Noong 2021, ang populasyon nito ay 40.2 milyon, ang karamihan ay binubuo ng mga etnikong [[Pastun]], [[Mga Tayiko|Tayiko]], [[Mga Hasara|Hasara]], at [[Mga Usbeko|Usbeko]].<ref>{{Cite news |date=23 Agosto 2021 |title=Afghanistan's ethnic mosaic |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/afghanistans-ethnic-mosaic/articleshow/85552093.cms |access-date=5 Marso 2023 |issn=0971-8257}}</ref>
Ang modernong estado ng Apganistan ay nagsimula sa [[Imperyong Durrani|dinastiyang Durrani]] noong [[ika-18 dantaon]], ang imperyo sa tuktok nito ay namumuno ng lugar mula sa silangang [[Iran]] hanggang hilagang [[Indiya]]. Kasunod ng paghina nito at pagkamatay ng [[Timur Shah]], nahati ito sa mas maliliit na nagsasariling kaharian ng Herat, Kandahar at Kabul, bago muling pinagsama noong ika-19 na dantaon pagkatapos ng mga digmaan para sa pagkakaisa na pinamunuan ni [[Dost Mohammad Khan]]. Sa panahong ito, naging [[estadong tapon]] ang Apganistan sa "[[Dakilang Laro]]" sa pagitan ng [[Britanikong Raj]] at [[Imperyong Ruso]]. Tinangka ng mga Britaniko sa Indiya na sakupin ang bansa ngunit naitaboy sa [[Unang Digmaang Anglo-Apgano]]. Sa [[Ikalawang Digmaang Anglo-Apgano|ikalawang digmaan]] ay matagumpay na naitatag ang isang Britanikong protektadong estado sa Apganistan, ngunit kasunod ng [[Ikatlong Digmaang Anglo-Apgano|ikatlong digmaan]] noong 1919 ay napalaya ang bansa mula sa dayuhang dominasyon, at sa kalaunan ay lumitaw ito bilang ang malayang [[Kaharian ng Apganistan]] noong Hunyo 1926 sa ilalim ni [[Amanullah Khan]]. Ang kahariang ito ay tumagal ng halos 50 taon, hanggang sa mapatalsik si [[Zahir Shah]] noong 1973, kasunod nito ay naitatag ang isang [[Republika ng Apganistan|republika]], na siya'y hinalili ng isang [[Demokratikong Republika ng Apganistan|demokratikong republika]] pagkatapos ng [[Himagsikang Saur]]. Pagkatapos ng pagbagsak ng komunistang pamahalaan ay pinalitan ito ng isang [[Islamikong Estado ng Apganistan|Islamikong estado]]. Ang kasaysayan ng Apganistan mula noong huling bahagi ng dekadang 1970 ay sumaklaw ng mga kudeta, himagsikan, pagsalakay, insurhensiya, at digmaang pambayan. Ang bansa ay kasalukuyang nasa ilalim ng kontrol ng [[Taliban]], na bumalik sa kapangyarihan at muling itinatag ang [[Islamikong Emirato ng Apganistan (1996–2001)|Islamikong emirato]] pagkatapos maipatalsik ang [[Islamikong Republika ng Apganistan]] sa pagtatapos ng matagalang [[Digmaan sa Apganistan (2001-2021)|20-taong digmaan]] sa bansa.
Sa kasalukuyan, ang bansa ay mayroong mataas na antas ng [[terorismo]], [[kahirapan]], at [[malnutrisyon]] sa mga kabataan. Ang [[ekonomiya]] ng Apganistan ay ang ika-96 na pinakamalaki sa mundo, na may [[kabuuang domestikong produkto]] na $72.9 bilyon sa pamamagitan ng [[pagkakatulad ng kapangyarihang bumili]]. Mas malala ang kalagayan ng bansa pagdating sa bawat-kapitang KDP, na niranggong ika-169 sa 186 na bansa noong 2018.
== Pangalan ==
Iminumungkahi ng ilang mga iskolar na ang pinagmulang pangalang ''[[Afghān]]'' ay nagmula sa salitang Sanskrit na ''[[Aśvaka|Aśvakan]]'' na siyang pangalang ginamit para sa mga sinaunang taong naninirahan sa [[Hindu Kush]].<ref name=":0">{{cite book|title=Ancient India|first=Ramesh Chandra|last=Majumdar|publisher=Motilal Banarsidass|year=1977|orig-year=1952|isbn=978-8-12080-436-4|page=99|url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC&pg=PA99}}</ref> Ang ''Aśvakan'' ay literal na nangangahulugang "mga mangangabayo" (mula sa salitang ''aśva'', ang salitang Sanskrit at Avestan para sa "kabayo").<ref name=":0" /> Gayunpaman, ang iba tulad ni Ibrahim Khan ay nanindigan na ang salitang ''Afghan'' ay nagmula sa wikang [[Bactrian]].<ref>{{Cite journal |last=Khan |first=Ibrahim |date=3 Mayo 2022 |title=په افغان ټکي کښې پټه کيسه |url=http://khyber.org/pacademy/journal3/index.php/path/article/view/265 |journal=Pashto |language=en |volume=51 |issue=663 |issn=2789-8342 |access-date=12 Marso 2023 |archive-date=6 Hunyo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220606020051/http://khyber.org/pacademy/journal3/index.php/path/article/view/265 |url-status=dead }}</ref>
== Kasaysayan ==
=== Sinaunang panahon ===
Iminumungkahi ng mga paghuhukay sa mga sinaunang lugar na nagsimulang manirahan ang mga tao sa kasalukuyang Apganistan nang hindi bababa sa 50,000 taon na ang nakalilipas, at ang mga pamayanan ng pagsasaka sa lugar ay kabilang sa mga pinakauna sa mundo. Isang mahalagang lugar ng mga maagang makasaysayang gawain, marami ang naniniwala na naihahambing ang Apganistan sa Ehipto sa makasaysayang halaga ng mga arkeolohikong lugar nito.<ref name="JFS">{{cite encyclopedia |title=Afghanistan – John Ford Shroder, University of Nebraska |publisher=Encarta |url=http://encarta.msn.com/text_761569370___42/Afghanistan.html |access-date=7 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040717092902/http://encarta.msn.com/text_761569370___42/Afghanistan.html |archive-date=17 Hulyo 2004 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |date=26 Pebrero 2009 |title=Afghanistan: A Treasure Trove for Archaeologists |language=en |magazine=Time |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1881896-1,00.html |url-status=dead |access-date=7 Mayo 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726153721/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C1881896-1%2C00.html |archive-date=26 Hulyo 2013}}</ref> Ang mga kalimitang artepakto mula sa [[Paleolitiko|P]]<nowiki/>aleolitiko, [[Mesolitiko|M]]<nowiki/>esolitiko, [[Neolitiko|N]]<nowiki/>eolitiko, [[Panahong Bronse]], at [[Panahong Bakal|Bakal]] ay natagpuan sa Apganistan. Pinaniniwalaang nagsimula noong 3000 BCE ang kabihasnang urbano, at ang unang lungsod ng Mundigak (malapit sa Kandahar sa timog ng bansa) ay isang sentro ng kulturang Helmand. Higit pang itinatag ng mga kamakailang natuklasan na ang [[Kabihasnan ng Lambak ng Indo]] ay umabot hanggang sa kasalukuyang Apganistan. Isang lugar ng Lambak ng Indo ang natagpuan sa Ilog Oxus sa Shortugai sa hilagang Apganistan.<ref>{{cite book |author=Wright |first=Rita |url=https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ |title=The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society |date=2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-57652-9 |page=1 |access-date=5 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160628065355/https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ |archive-date=28 Hunyo 2016 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite book |author=Louis Depree |url=https://books.google.com/books?id=-xjGtwAACAAJ |title=Notes on Shortugai: An Harappan Site in Northern Afghanistan |publisher=Centre for the Study of the Civilization of Central Asia |year=1981}}</ref>
Pagkatapos ng 2000 BCE, nagsimulang lumipat patimog sa Apganistang ang sunud-sunod na mga alon ng mga taong pagala-gala mula sa Gitnang Asya; kasama sa kanila ay maraming mgaIndo-Iranian na nagsasalita ng Indo-Europeo. Nang maglaon, ang mga tribong ito ay lumipat sa Timog Asya, Kanlurang Asya, at patungo sa Europa sa pamamagitan ng lugar sa hilaga ng [[Dagat Kaspiyo|Dagat]] [[Dagat Kaspiyo|Kaspiyo]]. Tinukoy ang rehiyon noong panahong iyon bilang Ariana.<ref name="JFS" /><ref>Bryant, Edwin F. (2001) ''The quest for the origins of Vedic culture: the Indo-Aryan migration debate'' [[Oxford University Press]], {{ISBN|978-0-19-513777-4}}.</ref> Sa kalagitnaan ng ika-6 na siglo BCE, pinabagsak ng mga Achaemenid ang Medes at isinama ang Arachosia, Aria, at Bactria sa loob ng silangang hangganan nito. Binanggit ng isang inskripsiyon sa lapida ni [[Dario I ng Persiya|Dario I ng Persya]] ang Lambak ng Kabul sa listahan ng dalawampu't-siyam na bansang nasakop niya.<ref>{{cite web |date=15 Pebrero 1989 |title=Chronological History of Afghanistan – the cradle of Gandharan civilisation |url=http://www.gandhara.com.au/afghan_table.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026002053/http://www.gandhara.com.au/afghan_table.html |archive-date=26 Oktubre 2012 |access-date=5 Abril 2026 |website=Gandhara.com.au}}</ref> Ang rehiyon ng Arachosia, sa paligid ng [[Kandahar]] sa kasalukuyang katimugang Afpganistan, ay dating pangunahing Zoroastrian at gumaganap ng mahalagang papel sa paglipat ng Avesta sa Persya at sa gayon ay itinuturing ng ilan bilang ang "pangalawang tinubuang-bayan ng [[Zoroastrianismo]]".<ref name="Gnoli-1989">{{Cite book |last=Gnoli |first=Gherado |title=The Idea of Iran, an Essay on its Origin |publisher=Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente |year=1989 |page=133 |quote=... he would have drawn inspiration from a ireligious policy which intended to counteract the Median Magi's influence and transfer the 'Avesta-Schule' from Arachosia to Persia: thus the Avesta would have arrived in Persia through Arachosia in the 6th century B.C. [...] Although ... Arachosia would have been only a second fatherland for Zoroastrianism, a significant role should still be attributed to this south-eastern region in the history of the Zoroastrian tradition.}}</ref><ref name="Gnoli-1989a">{{Cite book |last=Gnoli |first=Gherado |title=The Idea of Iran, an essay on its Origin |publisher=Istituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente |year=1989 |page=133 |quote=linguistic data [...] prove the presence of the Zoroastrian tradition in Arachosia both in the Achaemenian age, in the last quarter of the 6th century, and in the Seleucid age.}}</ref><ref name="ARACHOSIA – Encyclopaedia Iranica">{{Cite web |title=ARACHOSIA – Encyclopaedia Iranica |url=https://iranicaonline.org/articles/arachosia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523120936/https://iranicaonline.org/articles/arachosia |archive-date=23 Mayo 2021 |access-date=5 Abril 2026 |website=Iranica Online}}</ref>
[[File:ScythianBelt.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ScythianBelt.jpg|thumb|Isang "gintong Bactrian" na sinturong Eskito belt na naglalarawan kay [[Dionysus]], mula sa Tillya Tepe sa sinaunang rehiyon ng Bactria]]
Dumating sa Apganistan noong 330 BCE si [[Alejandrong Dakila]] at ang kanyiang mga puwersang Macedonio matapos talunin si Dario III ng Persya isang taon bago sa naunang Labanan sa Gaugamela. Kasunod ng maikling pananakop ni Alejandro, pinamahalaan ng kahaliling estado na Imperyo ng Seleucid ang rehiyon hanggang 305 BCE, nang ibigay nila ang karamihan nito sa Imperyo ng Maurya bilang bahagi ng isang kasunduan sa alyansa. Pinamahalaan ng mga Mauryan ang lugar sa timog ng [[Hindu Kush]] hanggang sa sila ay napabagsak noong mga 185 BCE. Nagsimula ang kanilang paghina 60 taon matapos ang pamumuno ni Ashoka, na humantong sa muling pananakop na Helenistiko ng mga Greco-Bactrian. Hindi nagtagal, humiwalay ang karamihan sa mga ito at naging bahagi ng Kahariang Indo-Griyego. Sila ay natalo at pinatalsik ng mga Indo-Scythian noong huling bahagi ng ika-2 siglo BCE.<ref>{{cite web |date=Agosto 2008 |title=Country Profile: Afghanistan |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408085103/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf |archive-date=8 Abril 2014 |access-date=5 Abril 2026 |publisher=Library of Congress Country Studies on Afghanistan}}</ref> Lumitaw ang [[Daang Seda]] noong unang siglo BCE, at umunlad sa kalakalan ang Apganistan, na may mga ruta sa Tsina, Indiya, Persya, at hilaga sa mga lungsod ng Bukhara, [[Samarqand|Samarkand]], at Khiva sa kasalukuyang Usbekistan.<ref>{{Cite web |date=8 Marso 2010 |title='Afghanistan and the Silk Road: The land at the heart of world trade' by Bijan Omrani |url=https://unama.unmissions.org/afghanistan-and-silk-road-land-heart-world-trade-bijan-omrani |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816022140/https://unama.unmissions.org/afghanistan-and-silk-road-land-heart-world-trade-bijan-omrani |archive-date=16 Agosto 2021 |access-date=5 Abril 2026 |website=UNAMA}}</ref> Ipinagpapalit ang mga kalakal at ideya sa gitnang puntong ito, tulad ng sedang Tsino, Persyanong pilak at Romanong ginto, habang nagmimina at nangangalakal ang rehiyon ng kasalukuyang Apganistan ng mga batong lapis lazuli pangunahin mula sa rehiyon ng Badakhshan.<ref>{{Cite web |title=Afghanistan – Silk Roads Programme |url=https://en.unesco.org/silkroad/countries-alongside-silk-road-routes/afghanistan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618032829/https://en.unesco.org/silkroad/countries-alongside-silk-road-routes/afghanistan |archive-date=18 Hunyo 2021 |access-date=5 Abril 2026 |website=[[UNESCO]] |language=en}}</ref>
Noong unang siglo BCE, nasakop ng Imperyo ng Parthian ang rehiyon ng unit nawala ito sa kanilang mga basalyong Indo-Parthian. Sa kalagitnaan hanggang sa huling bahagi ng unang siglo CE, ang malawak na Imperyo ng Kushan, na nakasentro sa Apganistan, ay naging mahusay na mga patron ng kulturang Budista, na naging dahilan upang umunlad ang Budismo sa buong rehiyon. Pinatalsik ang mga Kushan ng mga Sassanid noong ika-3 siglo CE, bagaman ang mga Indo-Sassanid ay patuloy na namuno sa mga bahagi ng rehiyon. Sinundan sila ng mga Kidarites na pinalitan naman ng mga Hephthalite. Pinalitan sila ng Turk Shahi noong ika-7 siglo. Ang Budistang Turk na si Shahi ng Kabul ay pinalitan ng isang dinastiyang Hindu bago nasakop ng mga Saffarid ang lugar noong 870; ang dinastiyang Hindu na ito ay tinawag na Hindu Shahi.<ref>{{cite book |last=Wink |first=André |url=https://books.google.com/books?id=g2m7_R5P2oAC&pg=PA125 |title=Al-Hind, the Making of the Indo-Islamic World: Early Medieval India and the Expansion of Islam 7Th-11th Centuries |publisher=BRILL |year=2002 |isbn=0-391-04173-8 |page=125 |access-date=5 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191201142728/https://books.google.com/books?id=g2m7_R5P2oAC&pg=PA125 |archive-date=1 Disyembre 2019 |url-status=live}}</ref> Karamihan sa hilagang-silangan at timog na mga lugar ng bansa ay nanatiling pinangungunahan ng kulturang Budista.<ref>{{cite web |year=1969 |title=Afghan and Afghanistan |url=http://www.alamahabibi.com/English%20Articles/Afghan_and_Afghanistan.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20081023100306/http://www.alamahabibi.com/English%20Articles/Afghan_and_Afghanistan.htm |archive-date=23 Oktubre 2008 |access-date=5 Abril 2026 |work=Abdul Hai Habibi}}</ref><ref>{{cite book |author=Charles Higham |url=https://books.google.com/books?id=H1c1UIEVH9gC&pg=PA141 |title=Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations |publisher=Infobase Publishing |year=2014 |isbn=978-1-4381-0996-1 |page=141}}</ref>
=== Islamisasyon at kolonisasyon ng Mongol ===
Bago ang ika-19 na siglo, ang hilagang-kanlurang rehiyon ng Apganistan ay tinawag na Khorasan, na karaniwang ginagamit ng mga katutubo upang ilarawan ang kanilang bansa.<ref>{{Cite book |last=Hanifi |first=Shah Mahmoud |url=https://books.google.com/books?id=ziaeDwAAQBAJ&q=elphinstone+khorasan&pg=PA128 |title=Mountstuart Elphinstone in South Asia: Pioneer of British Colonial Rule |date=15 Hulyo 2019 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-091440-0}}</ref><ref name=":1">{{cite book |last1=Battuta |first=Ibn |url=https://books.google.com/books?id=zKqn_CWTxYEC&pg=PA180 |title=Travels in Asia and Africa, 1325–1354 |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=978-0-415-34473-9 |edition=reprint, illustrated |page=416 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416132656/https://books.google.com/books?id=zKqn_CWTxYEC&pg=PA180 |archive-date=16 Abril 2017 |url-status=live}}</ref> Dalawa sa apat na kabisera ng Khorasan (Herat at Balkh) ay nasa Apganistan na ngayon, habang ang mga rehiyon ng Kandahar, Zabulistan, Ghazni, Kabulistan, at Apganistan ang naging hangganan sa pagitan ng Khorasan at Hindustan.<ref name=":1" />
Dinala ng mga Arabong Muslim ang Islam sa Herat at Zaranj noong 642 CE at nagsimulang kumalat sa silangan; ang ilan sa mga katutubong naninirahan na kanilang nakatagpo ay tinanggap ito habang ang iba ay nag-alsa. Bago ang pagdating ng Islam, ang rehiyon ay dating tahanan ng iba't ibang paniniwala at kulto, na kadalasang nagreresulta sa [[Sinkretismo]] sa pagitan ng mga nangingibabaw na relihiyon<ref>{{Cite book |last1=Weber |first1=Olivier |url= |title=Eternal Afghanistan |last2=Unesco |date=2002 |publisher=Chêne |isbn=978-92-3-103850-1 |quote=Gradually there emerged a fabulous syncretism between the Hellenistic world and the Buddhist universe}}</ref><ref>{{Cite book |last=Grenet |first=Grenet |title=Zoroastriansm among the Kushans |year=2016}}</ref> tulad ng [[Zoroastrianismo]], Budismo o Greco-Budismo, Sinaunang Iranian na relihiyon,<ref name="Allen">{{Cite book |last=Allen |first=Charles |url= |title=The Search For Shangri-La: A Journey into Tibetan History |date=5 Nobyembre 2015 |publisher=Little, Brown Book Group |isbn=978-0-349-14218-0 |quote=With Aurmuzd, Sroshard, Narasa and Mihr, we are on safer ground because all are Zoroastrian deities: Aurmuzd is the supreme god of light, Ahura Mazda; and Mihr, the sun god, is linked with the Iranian Mithra. Exactly the same non-Buddhist[...]}}</ref> [[Hinduismo]], Kristiyanismo,<ref>{{cite book |last1=Gorder |first1=A. Christian Van |url=https://books.google.com/books?id=FeHAxxEpe-cC&q=nestorian+christians+Afghanistan&pg=PA34 |title=Christianity in Persia and the Status of Non-muslims in Iran |date=2010 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-0-7391-3609-6}}</ref><ref>{{cite book |last1=Kennedy |first1=Hugh |url=https://books.google.com/books?id=Pk7BS9XC10QC&q=Zaranj+christians+Afghanistan&pg=PT127 |title=The Great Arab Conquests: How the Spread of Islam Changed the World We Live In |date=9 Disyembre 2010 |publisher=Orion |isbn=978-0-297-86559-9 |quote=.. when the patriarch at Ctesiphon had to broker a compromise that left one bishop at the capital Zaranj and another further east at Bust, now in southern Afghanistan. A Christian text composed in about 850 also records a monastery of ...}}</ref> at [[Hudaismo]].<ref>{{cite book |last1=Yossef |first1=Noam Bar'am-Ben |url=https://books.google.com/books?id=wVMwAAAAYAAJ&q=Judaism+in+Afghanistan+ghor |title=Brides and Betrothals: Jewish Wedding Rituals in Afghanistan |date=1998 |publisher=Israel Museum |isbn=978-965-278-223-6 |quote=The Jews of Afghanistan According to tradition, the first Jews reached ... in Hebrew script found in the Tang - e Azao Valley in the Ghor region ...}}</ref><ref>{{cite book |last1=Ende |first1=Werner |title=Islam in the World Today: A Handbook of Politics, Religion, Culture, and Society |last2=Steinbach |first2=Udo |date=15 Abril 2010 |publisher=Cornell University Press |isbn=978-0-8014-6489-8 |page=257 |quote=At the time of the first Muslim advances, numerous local natural religions were competing with Buddhism, Zoroastrianism, and Hinduism in the territory of modern Afghanistan.}}</ref> Isang halimbawa ng sinkretismo sa rehiyon ay mga patron ng Budismo ang mga tao ngunit sumasamba pa rin sa mga lokal na diyos ng Iran tulad ni [[Ahura Mazda]], Lady Nana, Anahita o Mihr (Mithra) at inilalarawan ang mga diyos na Griyego bilang mga tagapagtanggol ng Buddha.<ref>{{Cite book |last1=Adrych |first1=Philippa |url= |title=Images of Mithra |last2=coins) |first2=Robert Bracey (Writer on |last3=Dalglish |first3=Dominic |last4=Lenk |first4=Stefanie |last5=Wood |first5=Rachel |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-879253-6 |quote=The Rabatak inscription includes Miiro amongst a list of gods: Nana, Ahura Mazda, and Narasa. All of these gods likely had images dedicated at the Bagolaggo, presumably alongside statues of Kanishka}}</ref><ref>{{Cite book |last=Allen |first=Charles |url= |title=The Search For Shangri-La: A Journey into Tibetan History |date=5 November 2015 |publisher=Little, Brown Book Group |isbn=978-0-349-14218-0 |quote=The two most important deities are goddesses: one is the lady Nana', daughter of the moon god and sister of the sun god, the Kushan form of Anahita, Zoroastrian goddess of fertility}}</ref> Unang sinakop ang mga Zunbil at Kabul Shahi noong 870 CE ng mga Saffarid na Muslim ng Zaranj. Nang maglaon, pinalawak ng mga Samanid ang kanilang impluwensyang Islamiko sa timog ng Hindu Kush. Umangat sa kapangyarihan ang mga Ghaznavid noong ika-10 siglo.<ref>{{cite web |date=1867–1877 |title=A.—The Hindu Kings of Kábul |url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201012&ct=98 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408220905/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=80201012&ct=98 |archive-date=8 Abril 2014 |access-date=6 Abril 2026 |work=Sir H. M. Elliot |publisher=Packard Humanities Institute |location=Londres}}</ref><ref>{{cite web |author=Hamd-Allah Mustawfi of Qazwin |year=1340 |title=The Geographical Part of the NUZHAT-AL-QULUB |url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=16301012&ct=16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726144951/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=16301012&ct=16 |archive-date=26 Hulyo 2013 |access-date=6 Abril 2026 |work=Translated by Guy Le Strange |publisher=Packard Humanities Institute}}</ref>
== Pamamahala ==
===Mga paghahating pang-administratibo===
[[File:Afghanistan provinces numbered.png|thumb|350px|left|Nahahati ang Afghanistan sa [[mga lalawigan ng Afghanistan|34 na lalawigan]], at ang bawat lalawigan ay nahahati pa sa mga [[Mga distrito ng Afghanistan|distrito]]]]
{{Main|Mga lalawigan ng Afghanistan|Mga distrito ng Afghanistan}}
Ang mga sumusnod ay ang talaan ng lahat ng 34 na lalawigan
# [[Lalawigan ng Badakhshan|Badakhshan]]
# [[Lalawigan ng Badghis|Badghis]]
# [[Lalawigan ng Baghlan|Baghlan]]
# [[Lalawigan ng Balkh|Balkh]]
# [[Lalawigan ng Bamyan|Bamyan]]
# [[Lalawigan ng Daykundi|Daykundi]]
# [[Lalawigan ng Farah|Farah]]
# [[Lalawigan ng Faryab|Faryab]]
# [[Lalawigan ng Ghazni|Ghazni]]
# [[Lalawigan ng Ghōr|Ghōr]]
# [[Lalawigan ng Helmand|Helmand]]
# [[Lalawigan ng Herat|Herat]]
# [[Lalawigan ng Jowzjan|Jowzjan]]
# [[Lalawigan ng Kabul|Kabul]]
# [[Lalawigan ng Kandahar|Kandahar]]
# [[Lalawigan ng Kapisa|Kapisa]]
# [[Lalawigan ng Khost|Khost]]
# [[Lalawigan ng Kunar|Kunar]]
# [[Lalawigan ng Kunduz|Kunduz]]
# [[Lalawigan ng Laghman|Laghman]]
# [[Lalawigan ng Logar|Logar]]
# [[Lalawigan ng Nangarhar|Nangarhar]]
# [[Lalawigan ng Nimruz|Nimruz]]
# [[Lalawigan ng Nurestan|Nurestan]]
# [[Lalawigan ng Oruzgan|Oruzgan]]
# [[Lalawigan ng Paktia|Paktia]]
# [[Lalawigan ng Paktika|Paktika]]
# [[Lalawigan ng Panjshir|Panjshir]]
# [[Lalawigan ng Parvan|Parvan]]
# [[Lalawigan ng Samangan|Samangan]]
# [[Lalawigan ng Sare Pol|Sare Pol]]
# [[Lalawigan ng Takhar|Takhar]]
# [[Lalawigan ng Vardak|Wardak]]
# [[Lalawigan ng Zabul|Zabul]]
== Tingnan din ==
* [[Mga taong Pashtun]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Asya}}
[[Kategorya:Afghanistan|*]]
[[Kategorya:Mga bansa sa Asya]]
{{stub|Afghanistan|Heograpiya}}
nglql4mxpfdqewby2izr9055xknmup4
Alyansa
0
3057
2201459
2033301
2026-04-06T05:06:04Z
Jojit fb
38
2201459
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala. Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok. Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
cm3xrsitsl9tsrh9911qc2rxejkch5u
2201460
2201459
2026-04-06T05:06:33Z
Jojit fb
38
2201460
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala. Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok. Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
oa8kj3e2uarb01vdojbahsq4bqjclcp
2201461
2201460
2026-04-06T05:07:35Z
Jojit fb
38
2201461
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok. Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
6vutc5kofdndjqa4a1921gd6x1wsmvs
2201462
2201461
2026-04-06T05:08:08Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201462
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok. Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
0je4xn2x8ad8ddix4hjtvzpozkkeso0
2201463
2201462
2026-04-06T05:08:30Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201463
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok. Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
kvka1u7hhdqmgui73vvssif6thtc5n4
2201472
2201463
2026-04-06T07:41:22Z
Jojit fb
38
/* Mga halimbawa */
2201472
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Citation |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
so7el395ea96n9eec0yyvfvi5jllkwp
2201473
2201472
2026-04-06T07:43:14Z
Jojit fb
38
/* Mga halimbawa */
2201473
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian. Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
oba0dhkx61c47j71r7qvwc91eng64m8
2201474
2201473
2026-04-06T07:46:12Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201474
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
j88gi5ehc6ohill5beq9ozg2e5bmm7s
2201475
2201474
2026-04-06T07:47:09Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201475
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
mm7eqzxx5mddtz80atil64m9pyr5lz1
2201476
2201475
2026-04-06T07:47:29Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201476
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
k8jxpb6ok1mdpk2wix4hsw94qyzxyyu
2201477
2201476
2026-04-06T07:47:50Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201477
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar. Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
fpb0xlltqznbbiui1v83aluaf9jzqmj
2201478
2201477
2026-04-06T07:49:10Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201478
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
30r9i4flp04kg76ipfy4becb3fp4vm7
2201479
2201478
2026-04-06T07:50:27Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201479
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
lt4sej2fc877uwz1p1kdshkt9dos7x8
2201480
2201479
2026-04-06T07:51:34Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201480
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon. Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
ltbosjryshappzbgayscbnzo2vbk0te
2201481
2201480
2026-04-06T07:53:01Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201481
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko. Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
mcafm8nu8bhglghl90pj5i3c6qrq2ot
2201482
2201481
2026-04-06T07:54:03Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201482
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
h3h2qm3imymvdyx80sm2utwkgeaci7q
2201483
2201482
2026-04-06T07:55:54Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201483
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
lqnxtoxma2iaowc33x1hphk3z78c903
2201484
2201483
2026-04-06T07:56:26Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201484
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
dqgh9nu40nqu6828e4vh0mcsvect5s9
2201485
2201484
2026-04-06T07:56:45Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201485
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003. Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
45h88miwzk1w9cbw6x3nma1qtrh8882
2201486
2201485
2026-04-06T07:57:20Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201486
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
h6gjhhb4o5k2x1dqsazbynn27k8iqov
2201487
2201486
2026-04-06T07:57:47Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201487
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
l5iwmqzlk9hostj2yz2ne85th2f0u0p
2201488
2201487
2026-04-06T07:58:35Z
Jojit fb
38
/* Mga epekto */
2201488
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
sc07kh5cmziv1uefzd6h3wmr9d06waa
2201489
2201488
2026-04-06T07:59:25Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201489
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
89d4loced5xp0sj4s1ltq6nhavrqamr
2201490
2201489
2026-04-06T07:59:42Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201490
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
5y9eko3mbx1ypxvlwavofxq7awnp9l8
2201491
2201490
2026-04-06T08:10:18Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201491
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Pinili naman ng 67% sa [[Pilipinas]] ang Estados Unidos na may Kasunduan sa Pagdedepensa ng Isa’t Isa, samantala, pinili ng 16% sa Pilipinas ang Tsina na nakikipagkalakalan na ang dalawang bansa [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|bago pa dumating ang mga mananakop na Kastila]]. Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
h3mjgxtkfgqwjgs7vphuk5gdycy9gyg
2201502
2201491
2026-04-06T08:48:37Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201502
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Pinili naman ng 67% sa [[Pilipinas]] ang Estados Unidos na may Kasunduan sa Pagdedepensa ng Isa’t Isa, samantala, pinili ng 16% sa Pilipinas ang Tsina na nakikipagkalakalan na ang dalawang bansa [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|bago pa dumating ang mga mananakop na Kastila]]. Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />{{clear}}<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable sortable" style="border:1px black; float:center; margin-left:1em;"
|+ style="background:#f99;" |Mga resulta ng sarbey noong 2017 ng WIN/GIA
mga bilang para sa Estados Unidos na mas mababa sa ''30%, Rusya (<14%), Reyno Unido (<10%), Pransiya (<6%), wala (<12%) at Tsina (<10%) ay maaaring hindi ipinakita''
!Bansang nasarbey
!<small>Rusya</small>
!<small>Estados Unidos</small>
!<small>Reyno Unido</small>
!<small>Tsina</small>
!<small>Indiya</small>
!<small>Pransiya</small>
!<small>wala</small>
|-
|{{flagcountry|Mongolia}}
|{{Percentage bar|71|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Armenia}}
|{{Percentage bar|67|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Serbia}}
|{{Percentage bar|56|c=purple|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Greece}}
|{{Percentage bar|48|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|China}}
|{{Percentage bar|47|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bulgaria}}
|{{Percentage bar|42|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|4|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ukraine}}
|{{Percentage bar|33|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|35|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Slovenia}}
|{{Percentage bar|30|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Latvia}}
|
|{{Percentage bar|27|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|14|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Lebanon}}
|{{Percentage bar|25|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|15|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Turkey}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|9|c=green|width=50}}
|
|{{Percentage bar|31|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|North Macedonia}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|33|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Mexico}}
|{{Percentage bar|22|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|42|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|9|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Peru}}
|{{Percentage bar|21|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|44|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|14|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Iran}}
|{{Percentage bar|20|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|30|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Bosnia and Herzegovina}}
|{{Percentage bar|19|c=purple|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|43|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Vietnam}}
|{{Percentage bar|18|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|India}}
|{{Percentage bar|16|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|50|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Finland}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|37|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Romania}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|South Africa}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|45|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Albania}}
|{{Percentage bar|14|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|66|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Kosovo}}
|
|{{Percentage bar|92|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|South Korea}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|{{Percentage bar|32|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Papua New Guinea}}
|
|{{Percentage bar|70|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Israel}}
|
|{{Percentage bar|68|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Philippines}}
|
|{{Percentage bar|67|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Japan}}
|
|{{Percentage bar|64|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Canada}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Ghana}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ecuador}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Lithuania}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Paraguay}}
|
|{{Percentage bar|57|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Brazil}}
|
|{{Percentage bar|55|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|France}}
|
|{{Percentage bar|54|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|13|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Spain}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|12|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Denmark}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Fiji}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Norway}}
|
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Australia}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Poland}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Germany}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|19|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Italy}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Nigeria}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Portugal}}
|
|{{Percentage bar|40|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Afghanistan}}
|
|{{Percentage bar|39|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|22|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Iceland}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Thailand}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Argentina}}
|
|{{Percentage bar|36|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|22|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Ireland}}
|
|{{Percentage bar|34|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|25|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Indonesia}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|21|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Czech Republic}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Sweden}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Estonia}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Belgium}}
|
|{{Percentage bar|30|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|25|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Austria}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Congo DR}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Palestine}}
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|United States}}
|
|
|{{Percentage bar|43|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Iraq}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Pakistan}}
|
|
|
|{{Percentage bar|72|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bangladesh}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|46|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Russia}}
|
|
|
|{{Percentage bar|44|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|4|c=green|width=50}}
|
|
|}
</div>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
28c104sdesmpsu63zrwoezkl9cpvotr
2201503
2201502
2026-04-06T08:51:41Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201503
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Pinili naman ng 67% sa [[Pilipinas]] ang Estados Unidos na may Kasunduan sa Pagdedepensa ng Isa’t Isa, samantala, pinili ng 16% sa Pilipinas ang Tsina na nakikipagkalakalan na ang dalawang bansa [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|bago pa dumating ang mga mananakop na Kastila]]. Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />{{clear}}<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable sortable" style="border:1px black; float:center; margin-left:1em;"
|+ style="background:#f99;" |Mga resulta ng sarbey noong 2017 ng WIN/GIA<br/>
mga bilang para sa Estados Unidos na mas mababa sa ''30%, Rusya (<14%), Reyno Unido (<10%), Pransiya (<6%), wala (<12%) at Tsina (<10%) ay maaaring hindi ipinakita''
!Bansang nasarbey
!<small>Rusya</small>
!<small>Estados Unidos</small>
!<small>Reyno Unido</small>
!<small>Tsina</small>
!<small>Indiya</small>
!<small>Pransiya</small>
!<small>wala</small>
|-
|{{flagcountry|Mongolia}}
|{{Percentage bar|71|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Armenia}}
|{{Percentage bar|67|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Serbia}}
|{{Percentage bar|56|c=purple|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Greece}}
|{{Percentage bar|48|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|China}}
|{{Percentage bar|47|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bulgaria}}
|{{Percentage bar|42|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|4|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ukraine}}
|{{Percentage bar|33|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|35|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Slovenia}}
|{{Percentage bar|30|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Latvia}}
|
|{{Percentage bar|27|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|14|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Lebanon}}
|{{Percentage bar|25|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|15|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Turkey}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|9|c=green|width=50}}
|
|{{Percentage bar|31|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|North Macedonia}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|33|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Mexico}}
|{{Percentage bar|22|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|42|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|9|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Peru}}
|{{Percentage bar|21|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|44|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|14|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Iran}}
|{{Percentage bar|20|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|30|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Bosnia and Herzegovina}}
|{{Percentage bar|19|c=purple|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|43|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Vietnam}}
|{{Percentage bar|18|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|India}}
|{{Percentage bar|16|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|50|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Finland}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|37|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Romania}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|South Africa}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|45|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Albania}}
|{{Percentage bar|14|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|66|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Kosovo}}
|
|{{Percentage bar|92|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|South Korea}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|{{Percentage bar|32|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Papua New Guinea}}
|
|{{Percentage bar|70|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Israel}}
|
|{{Percentage bar|68|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Philippines}}
|
|{{Percentage bar|67|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Japan}}
|
|{{Percentage bar|64|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Canada}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Ghana}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ecuador}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Lithuania}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Paraguay}}
|
|{{Percentage bar|57|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Brazil}}
|
|{{Percentage bar|55|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|France}}
|
|{{Percentage bar|54|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|13|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Spain}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|12|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Denmark}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Fiji}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Norway}}
|
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Australia}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Poland}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Germany}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|19|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Italy}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Nigeria}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Portugal}}
|
|{{Percentage bar|40|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Afghanistan}}
|
|{{Percentage bar|39|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|22|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Iceland}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Thailand}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Argentina}}
|
|{{Percentage bar|36|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|22|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Ireland}}
|
|{{Percentage bar|34|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|25|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Indonesia}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|21|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Czech Republic}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Sweden}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Estonia}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Belgium}}
|
|{{Percentage bar|30|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|25|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Austria}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Congo DR}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Palestine}}
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|United States}}
|
|
|{{Percentage bar|43|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Iraq}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Pakistan}}
|
|
|
|{{Percentage bar|72|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bangladesh}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|46|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Russia}}
|
|
|
|{{Percentage bar|44|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|4|c=green|width=50}}
|
|
|}
</div>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
qi8g6x6r5vbzv6h386d8qtdbsbcd2a0
2201504
2201503
2026-04-06T08:53:07Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201504
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Pinili naman ng 67% sa [[Pilipinas]] ang Estados Unidos na may Kasunduan sa Pagdedepensa ng Isa’t Isa, samantala, pinili ng 16% sa Pilipinas ang Tsina na nakikipagkalakalan na ang dalawang bansa [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|bago pa dumating ang mga mananakop na Kastila]]. Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />
{{clear}}
<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable sortable" style="border:1px black; float:center; margin-left:1em;"
|+ style="background:#f99;" |Mga resulta ng sarbey noong 2017 ng WIN/GIA<br/>
mga bilang para sa Estados Unidos na mas mababa sa ''30%, Rusya (<14%), Reyno Unido (<10%), Pransiya (<6%), wala (<12%) at Tsina (<10%) ay maaaring hindi ipinakita''
!Bansang nasarbey
!<small>Rusya</small>
!<small>Estados Unidos</small>
!<small>Reyno Unido</small>
!<small>Tsina</small>
!<small>Indiya</small>
!<small>Pransiya</small>
!<small>wala</small>
|-
|{{flagcountry|Mongolia}}
|{{Percentage bar|71|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Armenia}}
|{{Percentage bar|67|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Serbia}}
|{{Percentage bar|56|c=purple|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Greece}}
|{{Percentage bar|48|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|China}}
|{{Percentage bar|47|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bulgaria}}
|{{Percentage bar|42|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|4|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ukraine}}
|{{Percentage bar|33|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|35|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Slovenia}}
|{{Percentage bar|30|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Latvia}}
|
|{{Percentage bar|27|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|14|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Lebanon}}
|{{Percentage bar|25|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|15|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Turkey}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|9|c=green|width=50}}
|
|{{Percentage bar|31|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|North Macedonia}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|33|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Mexico}}
|{{Percentage bar|22|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|42|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|9|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Peru}}
|{{Percentage bar|21|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|44|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|14|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Iran}}
|{{Percentage bar|20|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|30|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Bosnia and Herzegovina}}
|{{Percentage bar|19|c=purple|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|43|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Vietnam}}
|{{Percentage bar|18|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|India}}
|{{Percentage bar|16|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|50|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Finland}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|37|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Romania}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|South Africa}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|45|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Albania}}
|{{Percentage bar|14|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|66|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Kosovo}}
|
|{{Percentage bar|92|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|South Korea}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|{{Percentage bar|32|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Papua New Guinea}}
|
|{{Percentage bar|70|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Israel}}
|
|{{Percentage bar|68|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Philippines}}
|
|{{Percentage bar|67|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Japan}}
|
|{{Percentage bar|64|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Canada}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Ghana}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ecuador}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Lithuania}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Paraguay}}
|
|{{Percentage bar|57|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Brazil}}
|
|{{Percentage bar|55|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|France}}
|
|{{Percentage bar|54|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|13|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Spain}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|12|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Denmark}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Fiji}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Norway}}
|
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Australia}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Poland}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Germany}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|19|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Italy}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Nigeria}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Portugal}}
|
|{{Percentage bar|40|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Afghanistan}}
|
|{{Percentage bar|39|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|22|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Iceland}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Thailand}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Argentina}}
|
|{{Percentage bar|36|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|22|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Ireland}}
|
|{{Percentage bar|34|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|25|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Indonesia}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|21|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Czech Republic}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Sweden}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Estonia}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Belgium}}
|
|{{Percentage bar|30|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|25|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Austria}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Congo DR}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Palestine}}
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|United States}}
|
|
|{{Percentage bar|43|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Iraq}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Pakistan}}
|
|
|
|{{Percentage bar|72|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bangladesh}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|46|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Russia}}
|
|
|
|{{Percentage bar|44|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|4|c=green|width=50}}
|
|
|}
</div>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
6v46m22u94hky2njwvizzyc8gqdk5nm
2201505
2201504
2026-04-06T08:56:37Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201505
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Pinili naman ng 67% sa [[Pilipinas]] ang Estados Unidos na may Kasunduan sa Pagdedepensa ng Isa’t Isa, samantala, pinili ng 16% sa Pilipinas ang Tsina na nakikipagkalakalan na ang dalawang bansa [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|bago pa dumating ang mga mananakop na Kastila]]. Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />
{{clear}}
<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable sortable" style="border:1px black; float:center; margin-left:1em;"
|+ style="background:#f99;" |Mga resulta ng sarbey noong 2017 ng WIN/GIA<br/>Pinakapinipiling alyado sa kaso ng banta militar<ref name="Bloomberg"/><ref>{{cite web|title=42% от българите искат Русия да ги защитава, 17% - САЩ|url=https://www.24chasa.bg/novini/article/6069110|website=www.24chasa.bg|language=ru}}</ref><br>mga bilang para sa Estados Unidos na mas mababa sa ''30%, Rusya (<14%), Reyno Unido (<10%), Pransiya (<6%), wala (<12%) at Tsina (<10%) ay maaaring hindi ipinakita''
!Bansang nasarbey
!<small>Rusya</small>
!<small>Estados Unidos</small>
!<small>Reyno Unido</small>
!<small>Tsina</small>
!<small>Indiya</small>
!<small>Pransiya</small>
!<small>wala</small>
|-
|{{flagcountry|Mongolia}}
|{{Percentage bar|71|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Armenia}}
|{{Percentage bar|67|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Serbia}}
|{{Percentage bar|56|c=purple|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Greece}}
|{{Percentage bar|48|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|China}}
|{{Percentage bar|47|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bulgaria}}
|{{Percentage bar|42|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|4|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ukraine}}
|{{Percentage bar|33|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|35|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Slovenia}}
|{{Percentage bar|30|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Latvia}}
|
|{{Percentage bar|27|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|14|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Lebanon}}
|{{Percentage bar|25|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|15|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Turkey}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|9|c=green|width=50}}
|
|{{Percentage bar|31|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|North Macedonia}}
|{{Percentage bar|23|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|33|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Mexico}}
|{{Percentage bar|22|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|42|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|9|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Peru}}
|{{Percentage bar|21|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|44|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|14|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Iran}}
|{{Percentage bar|20|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|30|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Bosnia and Herzegovina}}
|{{Percentage bar|19|c=purple|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|43|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Vietnam}}
|{{Percentage bar|18|c=purple|width=50}}
|
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|India}}
|{{Percentage bar|16|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|50|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Finland}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|37|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Romania}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|South Africa}}
|{{Percentage bar|15|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|45|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Albania}}
|{{Percentage bar|14|c=purple|width=50}}
|{{Percentage bar|66|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Kosovo}}
|
|{{Percentage bar|92|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|South Korea}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|{{Percentage bar|32|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Papua New Guinea}}
|
|{{Percentage bar|70|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Israel}}
|
|{{Percentage bar|68|c=orange|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|10|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Philippines}}
|
|{{Percentage bar|67|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Japan}}
|
|{{Percentage bar|64|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Canada}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Ghana}}
|
|{{Percentage bar|62|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|United Kingdom}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Ecuador}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Lithuania}}
|
|{{Percentage bar|58|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Paraguay}}
|
|{{Percentage bar|57|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Brazil}}
|
|{{Percentage bar|55|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|France}}
|
|{{Percentage bar|54|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|13|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Spain}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|12|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Denmark}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Fiji}}
|
|{{Percentage bar|52|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|{{Percentage bar|12|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Norway}}
|
|{{Percentage bar|51|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|23|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Australia}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Poland}}
|
|{{Percentage bar|49|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|10|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Germany}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|{{Percentage bar|19|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Italy}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|11|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Nigeria}}
|
|{{Percentage bar|41|c=orange|width=50}}
|
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Portugal}}
|
|{{Percentage bar|40|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|21|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Afghanistan}}
|
|{{Percentage bar|39|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|22|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|17|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Iceland}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Thailand}}
|
|{{Percentage bar|38|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|11|c=red|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Argentina}}
|
|{{Percentage bar|36|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|13|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|22|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Ireland}}
|
|{{Percentage bar|34|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|25|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Indonesia}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|
|{{Percentage bar|10|c=blue|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|21|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Czech Republic}}
|
|{{Percentage bar|32|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|15|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Sweden}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|29|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Estonia}}
|
|{{Percentage bar|31|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|16|c=red|width=50}}
|
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Belgium}}
|
|{{Percentage bar|30|c=orange|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|25|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Austria}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Congo DR}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Palestine}}
|
|
|
|{{Percentage bar|17|c=blue|width=50}}
|
|{{Percentage bar|8|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|12|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|United States}}
|
|
|{{Percentage bar|43|c=red|width=50}}
|
|
|{{Percentage bar|7|c=pink|width=50}}
|
|-
|{{flagcountry|Iraq}}
|
|
|
|
|
|{{Percentage bar|6|c=pink|width=50}}
|{{Percentage bar|27|c=gray|width=50}}
|-
|{{flagcountry|Pakistan}}
|
|
|
|{{Percentage bar|72|c=blue|width=50}}
|
|
|
|-
|{{flagcountry|Bangladesh}}
|
|
|
|{{Percentage bar|16|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|46|c=green|width=50}}
|
|
|-
|{{flagcountry|Russia}}
|
|
|
|{{Percentage bar|44|c=blue|width=50}}
|{{Percentage bar|4|c=green|width=50}}
|
|
|}
</div>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
i3yavyvb541z93e7j7giu6lhytu4gdq
2201507
2201505
2026-04-06T09:03:17Z
Jojit fb
38
/* Pandaigdigang opinyon */
2201507
wikitext
text/x-wiki
Ang '''alyansa''' ay isang ugnayan sa pagitan ng mga tao, pangkat, o mga [[estado]] na nagsama-sama para sa kapwa pakinabang o upang makamit ang isang magkasanib na layunin, maging may malinaw mang kasunduan o wala.<ref name="Definition of "Alliance"">{{cite web |title=Define Alliance |url=http://www.dictionary.com/browse/alliance |website=Dictionary.com |language=en}}</ref> Ang mga kasapi ng isang alyansa ay tinatawag na mga '''alyado'''. Nabubuo ang mga alyansa sa iba't ibang larangan, kabilang ang mga alyansang pampolitika, alyansang militar, at alyansang pangnegosyo.
== Mga halimbawa ==
Kapag isinusulat nang may malaking titik ang "Allies", karaniwan itong tumutukoy sa mga bansang nagsanib-puwersa laban sa Mga Kapangyarihang Sentral noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Unang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Unang Digmaang Pandaigdig]]), o yaong lumaban sa [[Kapangyarihang Aksis]] noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (ang [[Kapangyarihang Alyados (Ikalawang Digmaang Pandaigdig)|Alyados ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]).<ref>{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Definition of THE ALLIES |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/the+Allies |access-date=2025-07-19 |website=www.merriam-webster.com |language=en}}</ref>
Sa ikalawang kalahati ng ika-20 dantaon, ang [[Digmaang Malamig]] ay kinilala sa matinding tunggalian sa pagitan ng mga alyansang militar ng [[NATO]] at [[Warsaw Pact|Pakto ng Varsovia]], kung saan bawat panig ay nagsikap palawakin at panatilihin ang kani-kanilang mga sona ng impluwensiya.<ref>{{Cite web |date=2025-07-09 |title=Cold War {{!}} Dates, Definition, Timeline, Summary, Era, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Cold-War |access-date=2025-07-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref>
Sa mas kamakailang panahon, ang terminong "puwersang Alyados" ay ginamit din upang ilarawan ang koalisyon noong [[Digmaan sa Golpo|Digmaang Golpo]], bilang kabaligtaran ng mga puwersang Multinasyunal na Puwersa sa [[Iraq]] na karaniwang tinutukoy bilang "mga puwersang Koalisyon" o, ayon sa administrasyon ni [[George W. Bush]], "''the coalition of the willing''" o "ang koalisyon ng mga bansang boluntaryong nakikilahok".
Sa pagsisimula ng ika-21 dantaon, ang mga pagbabago sa pandaigdigang kaayusan ay nagbunsod sa pagbuo ng mga bagong alyansa na nakabatay sa ideolohikal at historikal na mga saligan, tulad ng [[Brasil]], [[Rusya]], [[Indiya]], [[Tsina]], at [[Timog Aprika]] (BRICS). Ang alyansang ito ay may malawak at hindi gaanong malinaw na adyenda, at ang mga kasapi nito ay nagpapakita ng iba't ibang antas ng dedikasyon at motibasyon sa pakikilahok.<ref>{{Cite journal |last=do Vale |first=Helder Ferreira |title=Member Countries' Level of Commitment to BRICS: Measurements and Propositions |date=2024-12-11 |url=https://services.igi-global.com/resolvedoi/resolve.aspx?doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |work=Advances in Finance, Accounting, and Economics |pages=49–92 |editor-last=Gedikli |editor-first=Ayfer |publisher=IGI Global |language=en |doi=10.4018/979-8-3693-7393-4.ch002 |isbn=979-8-3693-7393-4 |access-date=2026-04-06 |last2=de Ana da Silva |first2=Laurisabel Maria |last3=Soto |first3=Raianna Morais |editor2-last=Erdogan |editor2-first=Seyfettin |editor3-last=Çalışkan Terzioğlu |editor3-first=Hande}}</ref> Ang unang pagpupulong ng BRICS ay ginanap noong 2006. Noong 2023, pinalawak ang alyansa sa pag-imbita ng anim na bagong kasapi—[[Arhentina]], [[Ehipto]], [[Etiyopiya]], [[Iran]], [[Saudi Arabia]], at [[Emiratos Arabes Unidos]]—at tinawag itong BRICS Plus.
== Mga epekto ==
Nahati ang mga iskolar hinggil sa epekto ng mga alyansa. Ipinapakita ng ilang pag-aaral na ang mga alyansang depensibo ay nakapipigil sa paglitaw ng tunggalian.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Songying |last2=Johnson |first2=Jesse C. |last3=Leeds |first3=Brett Ashley |date=2014-10-01 |title=To Concede or to Resist? The Restraining Effect of Military Alliances |journal=International Organization |language=en |volume=68 |issue=4 |pages=775–809 |doi=10.1017/S0020818314000137 |issn=0020-8183 |s2cid=49250140}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Johnson |first1=Jesse C. |last2=Leeds |first2=Brett Ashley |date=2011-01-01 |title=Defense Pacts: A Prescription for Peace?1 |journal=Foreign Policy Analysis |language=en |volume=7 |issue=1 |pages=45–65 |doi=10.1111/j.1743-8594.2010.00122.x |issn=1743-8594}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Johnson |first2=Jesse C. |date=2016-11-10 |title=Theory, Data, and Deterrence: A Response to Kenwick, Vasquez, and Powers |url=https://uknowledge.uky.edu/polsci_facpub/7 |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=335–340 |doi=10.1086/687285 |issn=0022-3816 |url-access=subscription |s2cid=55385304}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-07-01 |title=Do Alliances Deter Aggression? The Influence of Military Alliances on the Initiation of Militarized Interstate Disputes |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=47 |issue=3 |pages=427–439 |doi=10.1111/1540-5907.00031 |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, may isang pag-aaral na kumukuwestiyon dito, na nagsasabing ang mga pangako sa alyansa ay nakapagpigil ng tunggalian sa panahong bago ang [[Sandatang nukleyar|nukleyar]], subalit walang makabuluhang epekto sa digmaan sa panahong pagkatapos ng nukleyar.<ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |last3=Powers |first3=Matthew A. |date=2015-10-01 |title=Do Alliances Really Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=77 |issue=4 |pages=943–954 |doi=10.1086/681958 |issn=0022-3816 |s2cid=9921552}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Kenwick |first1=Michael R. |last2=Vasquez |first2=John A. |date=2016-11-10 |title=Defense Pacts and Deterrence: Caveat Emptor |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=329–334 |doi=10.1086/686700 |issn=0022-3816 |s2cid=157263860}} </ref> Isa pang pag-aaral ang nagsasabing habang nakapipigil ang mga alyansa sa pagitan ng mga panig na may kamakailang kasaysayan ng tunggalian, maaari rin nilang pasiglahin ang alitan sa pagitan ng mga estadong walang ganitong kasaysayan.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=James D. |date=2016-11-10 |title=When Do Defensive Alliances Provoke Rather than Deter? |journal=The Journal of Politics |language=en |volume=79 |pages=341–345 |doi=10.1086/686973 |issn=0022-3816 |s2cid=157788422}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2000 sa ''Journal of Conflict Resolution'' ang nagpakita na tinutupad ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa humigit-kumulang 75% ng mga pagkakataon.<ref>{{Cite journal |last=Leeds |first=Brett Ashley |date=2003-01-01 |title=Alliance Reliability in Times of War: Explaining State Decisions to Violate Treaties |journal=International Organization |language=en |volume=57 |issue=4 |pages=801–827 |doi=10.1017/s0020818303574057 |jstor=3594847 |s2cid=154260997}}</ref> Ipinahihiwatig ng karamihan sa [[pananaliksik]] na ang mga [[demokrasya]] ay mas maaasahang alyado kaysa sa mga hindi demokratiko.<ref>{{Cite news |title=Analysis {{!}} Allies can't rely on America like they used to. And not just because of Trump. |language=en |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/05/31/allies-cant-rely-on-america-like-they-used-to-and-not-just-because-of-trump/ |access-date=2017-05-31}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gaubatz |first=Kurt Taylor |date=1996-01-01 |title=Democratic states and commitment in international relations |journal=International Organization |language=en |volume=50 |issue=1 |pages=109–139 |doi=10.1017/S0020818300001685 |issn=1531-5088 |s2cid=154562172}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Leeds |first1=Brett Ashley |last2=Mattes |first2=Michaela |last3=Vogel |first3=Jeremy S. |date=2009-04-01 |title=Interests, Institutions, and the Reliability of International Commitments |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=53 |issue=2 |pages=461–476 |doi=10.1111/j.1540-5907.2009.00381.x |issn=1540-5907}}</ref> Gayunman, kinuwestiyon ng isang pag-aaral noong 2004 kung mas matibay nga ba ang mga pangako ng mga demokrasya.<ref>{{Cite journal |last1=Gartzke |first1=Erik |last2=Gleditsch |first2=Kristian Skrede |date=2004-10-01 |title=Why Democracies May Actually Be Less Reliable Allies |journal=American Journal of Political Science |language=en |volume=48 |issue=4 |pages=775–795 |doi=10.1111/j.0092-5853.2004.00101.x |issn=1540-5907}}</ref>
Isang pag-aaral noong 2018 ang nagbago at nagpalawak sa [[datos]] mula sa pag-aaral noong 2000 at natuklasan na tinutupad lamang ng mga alyado ang kanilang mga pangako sa humigit-kumulang 50% ng mga pagkakataon mula 1816 hanggang 2003.<ref name=":0">{{Cite journal |last1=Berkemeier |first1=Molly |last2=Fuhrmann |first2=Matthew |date=2018 |title=Reassessing the fulfillment of alliance commitments in war |journal=Research & Politics |language=en |volume=5 |issue=2 |pages=205316801877969 |doi=10.1177/2053168018779697 |doi-access=free}}</ref> Ayon sa pag-aaral, "Tinupad ng mga estado ang kanilang mga pangako sa alyansa sa 66% ng mga pagkakataon bago ang 1945 subalit bumaba ito sa 22% mula 1945 hanggang 2003. Bukod dito, ang mga antas ng pagtupad sa mga kasunduang [[depensa]] (41%) at mga kasunduang hindi [[agresyon]] (37%) ay mas mababa kumpara sa mga alyansang opensibo (74%) at mga kasunduang neutralidad (78%)."<ref name=":0" />
Isa sa pinakamahalagang epekto ng mga alyansa ay makikita sa inobasyong teknolohikal, dahil sa daloy ng kaalaman na bukas sa pagitan ng mga alyado ngunit sarado sa mga karibal.<ref>{{Cite journal |last1=Schmid |first1=Jon |last2=Brummer |first2=Matthew |last3=Taylor |first3=Mark Zachary |date=2017 |title=Innovation and Alliances |journal=Review of Policy Research |language=en |volume=34 |issue=5 |pages=588–616 |doi=10.1111/ropr.12244 |issn=1541-1338}}</ref>
== Pandaigdigang opinyon ==
Ayon sa isang survey noong 2017 ng WIN/GIA, ang [[Estados Unidos]] ang pinakapinipiling alyado sa buong mundo. Ang Rusya, Iran, [[Hilagang Korea]], at Tsina (CRINK), na mas pinipili ang isa't isa, ay mas mababa ang ranggo kumpara sa Amerika sa pandaigdigang antas. Apat na bansa—[[Bulgarya]], [[Gresya]], [[Eslobenya]], at [[Turkiya]]—ang mas pinili ang Rusya kahit sila ay mga kasapi ng NATO.<ref name="Bloomberg">{{cite web |date=17 Pebrero 2017 |title=Four NATO Nations Would Pick Russia to Defend Them If Threatened |url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-02-17/melania-trump-s-slovenia-would-pick-russian-over-u-s-protection |url-access=registration |website=Bloomberg.com |language=en}}</ref>
Sa [[Pakistan]], 72% ng mga sumagot ang mas pinili ang ugnayan sa Tsina, ang pinakamataas na bahagdan sa lahat ng bansang sinuri, samantalang 46% ng [[Bangladesh]] ang mas pinili ang Indiya. May kabuuang 22 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Reyno Unido sa antas na 10% o higit pa, subalit ang Estados Unidos lamang ang bansang mas pinili ang Britanya kaysa sa iba pang bansa, sa antas na 43%. Limang bansa ang mas pinili ang [[Pransiya|Pransya]] sa antas na 10% o higit pa, na pinangungunahan ng [[Belhika]] sa 25%.
Isang bansa lamang, ang Iraq, ang walang ipinakitang kagustuhan, samantalang tatlong iba pang bansa—[[Lebanon]], [[Estado ng Palestina|Palestina]], at Eslobenya—ang nagpahayag ng kawalan ng kagustuhan sa antas na 11% o higit pa, bagaman mas mababa ito kaysa sa kanilang kagustuhan sa Rusya (para sa Lebanon at Eslobenya) at Tsina (para sa Palestina). Iniulat ng [[Kosovo]] ang pinakapinagkaisang opinyon, na pumipili sa Estados Unidos sa antas na 92%, habang ang mga pinakamalakas na tagasuporta ng Rusya ay ang [[Mongolya]] (71%), [[Armenya]] (67%), at [[Serbiya|Serbya]] (56%). Pinili naman ng 67% sa [[Pilipinas]] ang Estados Unidos na may Kasunduan sa Pagdedepensa ng Isa’t Isa, samantala, pinili ng 16% sa Pilipinas ang Tsina na nakikipagkalakalan na ang dalawang bansa [[Pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas|bago pa dumating ang mga mananakop na Kastila]]. Sa kabuuan, 21 bansa ang nagpahayag ng kagustuhan sa Amerika sa antas na 50% o higit pa.<ref name="Bloomberg" />
{{clear}}
<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable sortable" style="border:1px black; float:center; margin-left:1em;"
|+ style="background:#f99;" |Mga resulta ng sarbey noong 2017 ng WIN/GIA<br/>Pinakapinipiling alyado sa kaso ng banta militar<ref name="Bloomberg"/><ref>{{cite web|title=42% от българите искат Русия да ги защитава, 17% - САЩ|url=https://www.24chasa.bg/novini/article/6069110|website=www.24chasa.bg|language=ru}}</ref><br>mga bilang para sa Estados Unidos na mas mababa sa ''30%, Rusya (<14%), Reyno Unido (<10%), Pransiya (<6%), wala (<12%) at Tsina (<10%) ay maaaring hindi ipinakita''
!Bansang nasurbey !! <small>Rusya</small> !! <small>Estados Unidos</small> !! <small>Reyno Unido</small> !! <small>Tsina</small> !! <small>Indiya</small>!! <small>Pransiya</small> !! <small>wala</small>
|-
| {{flagcountry|Mongolia}} || {{Percentage bar|71 |c=purple|width=50}} || || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Armenia}} || {{Percentage bar|67 |c=purple|width=50}} || || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Serbia}} || {{Percentage bar|56 |c=purple|width=50}} || || || {{Percentage bar|16 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Greece}} || {{Percentage bar|48 |c=purple|width=50}} || || || || || ||
|-
| {{flagcountry|China}} || {{Percentage bar|47 |c=purple|width=50}} || || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Bulgaria}} || {{Percentage bar|42 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|17 |c=orange|width=50}} || || || || {{Percentage bar|4 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Ukraine}} || {{Percentage bar|33 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|35 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 11|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Slovenia}} || {{Percentage bar|30 |c=purple|width=50}} || || || || || {{Percentage bar|8 |c=pink|width=50}} || {{Percentage bar|15 |c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Latvia}} || || {{Percentage bar| 27|c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|11 |c=red|width=50}} || || || || {{Percentage bar|14 |c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Lebanon}} || {{Percentage bar|25 |c=purple|width=50}} || || || || || {{Percentage bar| 15|c=pink|width=50}} || {{Percentage bar|23 |c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Turkey}} || {{Percentage bar| 23|c=purple|width=50}} || || || || {{Percentage bar|9 |c=green|width=50}} || || {{Percentage bar| 31|c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|North Macedonia}} || {{Percentage bar|23 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|33 |c=orange|width=50}} || || || || || {{Percentage bar|17 |c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Mexico}} || {{Percentage bar|22 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|42 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|11 |c=blue|width=50}} || || {{Percentage bar|9 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Peru}} || {{Percentage bar|21 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|44 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|14 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Iran}} || {{Percentage bar|20 |c=purple|width=50}} || || || || || || {{Percentage bar| 30|c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Bosnia and Herzegovina}} || {{Percentage bar| 19|c=purple|width=50}} || || {{Percentage bar| 12|c=red|width=50}} || || || || {{Percentage bar|43 |c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Vietnam}} || {{Percentage bar|18 |c=purple|width=50}} || || || || || ||
|-
| {{flagcountry|India}} || {{Percentage bar|16 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|50 |c=orange|width=50}} || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Finland}} || {{Percentage bar| 15|c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|37 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|16 |c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Romania}} || {{Percentage bar|15 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar| 51|c=orange|width=50}} || || || || {{Percentage bar| 7|c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|South Africa}} || {{Percentage bar|15 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar|45 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|21 |c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Albania}} || {{Percentage bar|14 |c=purple|width=50}} || {{Percentage bar| 66|c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|10 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Kosovo}} || || {{Percentage bar|92 |c=orange|width=50}} || || || || ||
|-
| {{flagcountry|South Korea}} || || {{Percentage bar|49 |c=orange|width=50}} || || || {{Percentage bar|10 |c=green|width=50}} || {{Percentage bar|32 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Papua New Guinea}} || || {{Percentage bar|70 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar| 13|c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Israel}} || || {{Percentage bar|68 |c=orange|width=50}} || || || {{Percentage bar|10 |c=green|width=50}} || ||
|-
| {{flagcountry|Philippines}} || || {{Percentage bar|67 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|16 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Japan}} || || {{Percentage bar|64 |c=orange|width=50}} || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Canada}} || || {{Percentage bar|62 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 12|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Ghana}} || || {{Percentage bar|62 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|10 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|United Kingdom}} || || {{Percentage bar|58 |c=orange|width=50}} || || || || {{Percentage bar|8 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Ecuador}} || || {{Percentage bar| 58|c=orange|width=50}} || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Lithuania}} || || {{Percentage bar|58 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|10 |c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Paraguay}} || || {{Percentage bar|57 |c=orange|width=50}} || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Brazil}} || || {{Percentage bar|55 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|10 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|France}} || || {{Percentage bar| 54|c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|13 |c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Spain}} || || {{Percentage bar| 52|c=orange|width=50}} || || || || {{Percentage bar|12 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Denmark}} || || {{Percentage bar|52 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 23|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Fiji}} || || {{Percentage bar|52 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|15 |c=red|width=50}} || || {{Percentage bar|12 |c=green|width=50}} || ||
|-
| {{flagcountry|Norway}} || || {{Percentage bar|51 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 23|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Australia}} || || {{Percentage bar| 49|c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 16|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Poland}} || || {{Percentage bar|49 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|10 |c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Germany}} || || {{Percentage bar|41 |c=orange|width=50}} || || || || {{Percentage bar|19 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Italy}} || || {{Percentage bar|41 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|11 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Nigeria}} || || {{Percentage bar| 41|c=orange|width=50}} || || || || ||
|-
| {{flagcountry|Portugal}} || || {{Percentage bar|40 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|21 |c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Afghanistan}} || || {{Percentage bar|39 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar| 22|c=blue|width=50}} || {{Percentage bar| 17|c=green|width=50}} || ||
|-
| {{flagcountry|Iceland}} || || {{Percentage bar|38 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 27|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Thailand}} || || {{Percentage bar|38 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|11 |c=red|width=50}} || {{Percentage bar|29 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Argentina}} || || {{Percentage bar|36 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar| 13|c=blue|width=50}} || || || {{Percentage bar| 22|c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Ireland}} || || {{Percentage bar|34 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 25|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Indonesia}} || || {{Percentage bar|32 |c=orange|width=50}} || || {{Percentage bar|10 |c=blue|width=50}} || || || {{Percentage bar|21 |c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Czech Republic}} || || {{Percentage bar| 32|c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|15 |c=red|width=50}} || || || {{Percentage bar|6 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Sweden}} || || {{Percentage bar|31 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar|29 |c=red|width=50}} || || || {{Percentage bar|6 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Estonia}} || || {{Percentage bar|31 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 16|c=red|width=50}} || || || ||
|-
| {{flagcountry|Belgium}} || || {{Percentage bar|30 |c=orange|width=50}} || {{Percentage bar| 12|c=red|width=50}} || || || {{Percentage bar| 25|c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Austria}} || || || || || || {{Percentage bar| 16|c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Congo DR}} || || || || {{Percentage bar|16 |c=blue|width=50}} || || {{Percentage bar| 8|c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Palestine}} || || || || {{Percentage bar|17 |c=blue|width=50}} || || {{Percentage bar| 8|c=pink|width=50}} || {{Percentage bar| 12|c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|United States}} || || || {{Percentage bar|43 |c=red|width=50}} || || || {{Percentage bar|7 |c=pink|width=50}} ||
|-
| {{flagcountry|Iraq}} || || || || || || {{Percentage bar| 6|c=pink|width=50}} || {{Percentage bar| 27|c=gray|width=50}}
|-
| {{flagcountry|Pakistan}} || || || || {{Percentage bar|72 |c=blue|width=50}} || || ||
|-
| {{flagcountry|Bangladesh}} || || || || {{Percentage bar| 16|c=blue|width=50}} || {{Percentage bar| 46|c=green|width=50}} || ||
|-
| {{flagcountry|Russia}} || || || || {{Percentage bar| 44|c=blue|width=50}} || {{Percentage bar|4 |c=green|width=50}} || ||
|}
</div style>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Diplomasya]]
[[Kategorya:Politika]]
hfzug4jz51rz3vgg9bmcvxrxxy519kl
Usapang Wikipedia:Kapihan
5
3742
2201455
2201086
2026-04-06T03:14:04Z
JWilz12345
77302
/* Bagong mungkahi */ bagong seksiyon
2201455
wikitext
text/x-wiki
{{Tagagamit:Maskbot/config
|maxarchivesize = 55K
|counter = 19
|algo = old(90d)
|archive = Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan %(counter)d
}}
<div style="float:right; padding-left:5px; clear:right;">
{| style="text-align:left; border:1px solid #AAA;margin-bottom:4px; margin-left:1em; width: 293px;" bgcolor="#999999"
|-padding:5px;padding-top:0.5em;font-size: 95%;
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Usapan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
'''<span class="plainlinks"><font size=3>[{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit§ion=new}} '''⇒ Magsimula ng bagong paksang mapag-uusapan.''']</font></span>'''
|-
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Tuwirang daan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
[[WT:KAPE]], [[UW:KAPE]]
----
<div style="font-size:0.85em;">
__TOC__
</div>
|-
|width="100%" bgcolor="gray" style="color: white;"|'''Mga sinupan'''
|-
|width="100%" align="center" bgcolor="white"|
<small>
[[Wikipedia:Kapihan/Archive 1|01]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 2|02]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 3|03]] | [[Wikipedia:Kapihan/Archive 4|04]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 5|05]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 6|06]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 7|07]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 8|08]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 9|09]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 10|10]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 11|11]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 12|12]] | [[Wikipedia:Kapihan/Arkibo 13|13]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 14|14]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 15|15]] | [[Wikipedia:Kapihan/Sinupan 16|16]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 17|17]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 18|18]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 19|19]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 20|20]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 21|21]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 22|22]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 23|23]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 24|24]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 25|25]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 26|26]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 27|27]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 28|28]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 29|29]] | [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|30]]
<inputbox>
type=fulltext
prefix=Usapang Wikipedia:Kapihan/
break=yes
width=40
searchbuttonlabel=Maghanap mula sa mga sinupan
</inputbox>
</small>
|}
</div>
<!--
Ipasok ang inyong mga usapin sa kababaan ng pahina at huwag dito. Huwag kalimutang lumagda gamit ang apat na ~~~~ :).
-->
== Nakaarkibo na ang nakaraang usapan ==
Hi, inarkibo ko na ang nakaraang usapan dito sa Kapihan. Kung mayroon pa rin nabinbin na usapan sa nakaraan o kaya may pabatid na kailangan pa rin na nakapaskil, gumawa na lamang kayo ng bagong usapan o paskil dito at maari ninyo na lamang tukuyin ang nakaraang usapan o paskil mula sa [[Usapang Wikipedia:Kapihan/Sinupan 30|arkibo]]. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 02:28, 26 Enero 2026 (UTC)
== Request for Image Processing ==
Hello Filipino wiki-users. Meron po pang astronomer dito? Gumawa ako ng bagong artikulo ukol sa isang bulkan sa Io, isang buwan ng Hupiter. Ang bulkang ito ay pinangalanang [[Kanlaon Patera]]. Ang pangalang ito ay galing sa Bulkang Kanlaon sa Negros, Visayas, Pilipinas. Gusto ko po sanang ma-proseso ang mga filter-image greyscale na imahen ng Io sa baba para mapakita ang itsura ng Kanlaon Patera. Meron po bang marunong magprocessos ng mga filter images ng Galileo.
[[Talaksan:Io processing request.png|center]]
Maraming salamat. [[Tagagamit:IapetusCallistus|IapetusCallistus]] ([[Usapang tagagamit:IapetusCallistus|kausapin]]) 02:17, 12 Pebrero 2026 (UTC)
== Reference Previews – experiment ==
Hi, I’m Johannes from [[m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. Sorry for writing in English, please support us by providing a translation! Our team is currently working on [[:m:WMDE Technical Wishes/References|improvements to references]], e.g. [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]]. In 2021 we developed [[:m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] in order to provide a MediaWiki feature to preview references when hovering over the footnote marker. Over the course of our current work we’ve noticed that using Reference Previews doesn’t seem to be intuitive for some readers and we would like to improve this.
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Problem ===
<div class="mw-collapsible-content">
In our usability tests, we repeatedly notice desktop readers – unaware of Reference Previews or how to use the feature – clicking on footnotes instead of hovering over them. Many are confused when they end up in the reference list and don’t know how to jump back to the text passage they were previously reading. Many readers seem unaware that both the ↑ arrow in the reference list and the <sup>a b</sup> (for re-used references) can be used to jump back. This makes jumping to the reference list rather unpleasant, especially in long articles.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Assumption ===
<div class="mw-collapsible-content">
We assume that most readers do not want to jump to the reference list, but rather want to click on the footnote to open Reference Previews, which provide them with the reference information for the text passage they have just read. At the same time, we believe that some readers – e.g. those who want to delve deeper into a topic rather than just quickly researching a piece of information – are still interested in conveniently accessing the reference list.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Idea ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to try adjustments to Reference Previews in order to best meet the needs of different readers. Specifically, we want to prevent readers from accidentally ending up in the individual reference list; jumping there should be a conscious decision.
When clicking on a footnote marker, we want to display Reference Previews instead of jumping to the reference list. The pop-up remains permanently visible until clicking on the "x" or anywhere outside the preview to close it. In addition Reference Previews will provide a link to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – current version.png|Reference Previews – current version
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed version when '''clicking on a footnote marker'''
</gallery>
When hovering over a footnote marker without clicking on it, we want to display a simplified version of Reference Previews – without the settings icon and the resulting empty space. When moving the mouse pointer over the pop-up, a note will appear indicating that you can click for further options. This will open the persistent version of Reference Previews with a link to allow users to jump to the reference in the reference list.
<gallery heights="275" widths="250">
File:Reference Previews mock-up – hover-state.png|Proposed version when '''hovering over the footnote marker'''
File:Reference Previews mock-up – hover-state and options.png|Proposed version when '''hovering over the Reference Preview'''
File:Reference Previews mock-up – persistent-state.png|Proposed (persistent) version when '''clicking on the hover preview'''
</gallery>
By improving the usability of Reference Previews, we also hope to mitigate the issue that reference lists with a large number of (reused) references (or [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-references]]) can be confusing for some readers. In addition, the proposed version when hovering over a footnote marker is more compact than the current version.
</div>
</div>
<div class="mw-collapsible mw-collapse">
=== Experiment ===
<div class="mw-collapsible-content">
We would like to test the proposed changes in an [[:en:A/B testing|A/B test]] on several wikis. We want to measure how many readers click on a footnote marker and then proceed to jump to the reference list using the proposed version of Reference Previews compared to readers who receive the current version of Reference Previews. In addition, we will measure how many readers in both groups access the reference list via the table of contents. This will give us data-based insights into how many clicks on the footnote unintentionally open the reference list and how many readers only want to use Reference Previews.
We would like to run our experiment on the following Wikipedia language versions: de, pl, fr, sv, fa, hu, hi, my, tl, lv, fy, hr. 10% of readers will see our modified version of Reference Previews in order to obtain sufficient data. The experiment is expected to run for 1-2 weeks at the end of March. We'll restore the current version of Reference Previews for all readers until we have evaluated the experiment, discussed the results with the community, and decided on further steps.
</div>
</div>
We look forward to your feedback [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|on our talk page]] – or just reply to this post! Once the experiment is ready to go, we will also provide a link that you can use to test the changes yourself. --[[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 12:23, 20 Pebrero 2026 (UTC)
:As indicated on our project page [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/References/Reference_Previews&diff=prev&oldid=30215686], we will only test the proposed change when ''clicking'' on a footnote. Reference Previews will remain ''unchanged when hovering'' over a footnote marker. Reasons for this were concerns that the proposed transition from hover to persistent preview could be disruptive or at least feel unusual when interacting with reference content in the hover preview (e.g. when clicking on links). [[Tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[Usapang tagagamit:Johannes Richter (WMDE)|kausapin]]) 13:30, 9 Marso 2026 (UTC)
== Help ==
Hello, I recently created [[Pagpatay ng lahi sa Gaza|this]] article. Can someone help me improve it? [[Tagagamit:جودت|جودت]] ([[Usapang tagagamit:جودت|kausapin]]) 15:46, 23 Pebrero 2026 (UTC)
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Tagagamit:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Usapang tagagamit:MediaWiki message delivery|kausapin]]) 17:11, 3 Abril 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== Bagong mungkahi ==
Hello po. May bagong mungkahi po ako sa [[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag]]. Salamat! <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:14, 6 Abril 2026 (UTC)
j2qn4iqbd3oj2a9cgwlr6x9lp5eqvfo
Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag
5
4425
2201453
2189512
2026-04-06T03:09:53Z
JWilz12345
77302
/* Mungkahi para sa Abril 2025 */ bagong seksiyon
2201453
wikitext
text/x-wiki
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Question book-4.svg|100px]]
|align="center"|'''Sandali lamang po! :''' Kung ang pakay ninyo ay ang mag-ambag o magmungkahi ng paksa at pamukaw tanong para sa ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]'' ng ''[[Unang Pahina]]'', binabati namin kayo ng ''Maligayang pagdating sa pahinang ito!'' Subalit hinihikayat po muna namin kayong basahin ang mga patakaran, panuntunan, at pamantayang nasa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung nabasa na ninyo, sige po't tumuloy na kayo sa ibaba para magmungkahi ng (mga) paksa at (mga) pangungusap na nasa anyo ng isang ''pamukaw na tanong''. Salamat po.
|}
{{ABNkahon}}
<!--==Usapan==-->
==Mayroong ka nang nakahandang mungkahing paksa, lathalain at pamukaw na tanong?==
===Narito ang halimbawa at parisan ng pagmumungkahi:===
<tt><nowiki>[[Image:Pangalan ng Larawan|right|100x100px]] (gamitin lamang ito kung may kasamang larawan ang iyong mungkahi) </nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ''(nakalarawan)'' ay ... (gamitin ito dito kung may kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ay ... (gamitin ito dito kapag walang kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
===Handa na ba ang iyong<!--mismong--> mungkahi o kandidatong artikulo?===
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Symbol thumbs up.svg|77px]]
|align="center"|'''Maligayang pagdating sa bahaging ito! :''' Kung nabasa mo na mga patakaran, panuntunan, at pamantayan; at kung nakatitiyak kang nakakahikayat at mainam na ang iyong '''paksa''', '''lathalain''' at '''pamukaw na tanong''' ilagay mo na ito sa angkop na pangkat at bakanteng puwang sa ibaba, ayon sa petsa. Gumawa ng panibagong petsa kung kinakailangan. Huwag kalimutang lumagda. Balik-balikan ang pahinang ito para malaman ang katayuan ng iyong mungkahi (gawin ang mga hinihiling kung mayroon, para mas mainam ang lathalain o pamukaw-tanong). Kapag wala na rito, malamang na kinuha ito at nailagay sa mga inihahandang maisama para sa susunod na pagsasapanahon ng ''Unang Pahina'' (na matatagpuan mo sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung hindi naman napili, huwag magsawa o mawalan ng loob; sumubok uli, ibang paksa naman. Maaaring mapili rin ang iyong gawa habang nasasanay ka at tinatanggap ang mga puna ng ibang Wikipedistang patnugot. Mabuhay at salamat!
|}
<!---SA IBABA NITO ILAGAY ANG MUNGKAHI AYON SA PETSA/HUWAG KALIMUTANG LUMAGDA-->
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 6, 2010''=====
*... na
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 5, 2010''=====
*... na ...
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 4, 2010''=====
*... na ...
<!----HUWAG PONG LALAGPAS DITO / DITO NAGSISIMULA ANG KATEGORYA----->
[[Category:Usapang suleras]]
<!-------Katumbas ito ng [[en:Template talk:Did you know]]--------->
== Mungkahi para sa Nobyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
[[Ilog Mindanao]] (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Rio Grande de Mindanao|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na ikalawang pinakamalaking sistemang ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
::...na ikalawang pinakamalaking sistema ng ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
_ <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:41, 7 Nobyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Naidagdag'''. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:51, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Disyembre 2025 ==
''[[Diwata ng Karagatan]]'' (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Diwata ng Karagatan|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na natuklasan sa Belhika noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan sa Belhika ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:05, 20 Disyembre 2025 (UTC)
Pati na rin iyong mainam na salita sa konteksto ng mga pelikula: pinakaluma vs. pinakamatanda. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:09, 20 Disyembre 2025 (UTC)
== Mungkahi para sa Abril 2025 ==
''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026]]'', na sinalin ko mula sa enWiki na "[[w:en:2026 Philippine energy crisis]]."
Mungkahi:
::...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng digmaan sa Iran noong 2026?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:09, 6 Abril 2026 (UTC)
eny8c17mso5yn4v84lp3f2109d1f64e
2201454
2201453
2026-04-06T03:10:14Z
JWilz12345
77302
2201454
wikitext
text/x-wiki
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Question book-4.svg|100px]]
|align="center"|'''Sandali lamang po! :''' Kung ang pakay ninyo ay ang mag-ambag o magmungkahi ng paksa at pamukaw tanong para sa ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]'' ng ''[[Unang Pahina]]'', binabati namin kayo ng ''Maligayang pagdating sa pahinang ito!'' Subalit hinihikayat po muna namin kayong basahin ang mga patakaran, panuntunan, at pamantayang nasa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung nabasa na ninyo, sige po't tumuloy na kayo sa ibaba para magmungkahi ng (mga) paksa at (mga) pangungusap na nasa anyo ng isang ''pamukaw na tanong''. Salamat po.
|}
{{ABNkahon}}
<!--==Usapan==-->
==Mayroong ka nang nakahandang mungkahing paksa, lathalain at pamukaw na tanong?==
===Narito ang halimbawa at parisan ng pagmumungkahi:===
<tt><nowiki>[[Image:Pangalan ng Larawan|right|100x100px]] (gamitin lamang ito kung may kasamang larawan ang iyong mungkahi) </nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ''(nakalarawan)'' ay ... (gamitin ito dito kung may kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ay ... (gamitin ito dito kapag walang kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
===Handa na ba ang iyong<!--mismong--> mungkahi o kandidatong artikulo?===
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Symbol thumbs up.svg|77px]]
|align="center"|'''Maligayang pagdating sa bahaging ito! :''' Kung nabasa mo na mga patakaran, panuntunan, at pamantayan; at kung nakatitiyak kang nakakahikayat at mainam na ang iyong '''paksa''', '''lathalain''' at '''pamukaw na tanong''' ilagay mo na ito sa angkop na pangkat at bakanteng puwang sa ibaba, ayon sa petsa. Gumawa ng panibagong petsa kung kinakailangan. Huwag kalimutang lumagda. Balik-balikan ang pahinang ito para malaman ang katayuan ng iyong mungkahi (gawin ang mga hinihiling kung mayroon, para mas mainam ang lathalain o pamukaw-tanong). Kapag wala na rito, malamang na kinuha ito at nailagay sa mga inihahandang maisama para sa susunod na pagsasapanahon ng ''Unang Pahina'' (na matatagpuan mo sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung hindi naman napili, huwag magsawa o mawalan ng loob; sumubok uli, ibang paksa naman. Maaaring mapili rin ang iyong gawa habang nasasanay ka at tinatanggap ang mga puna ng ibang Wikipedistang patnugot. Mabuhay at salamat!
|}
<!---SA IBABA NITO ILAGAY ANG MUNGKAHI AYON SA PETSA/HUWAG KALIMUTANG LUMAGDA-->
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 6, 2010''=====
*... na
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 5, 2010''=====
*... na ...
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 4, 2010''=====
*... na ...
<!----HUWAG PONG LALAGPAS DITO / DITO NAGSISIMULA ANG KATEGORYA----->
[[Category:Usapang suleras]]
<!-------Katumbas ito ng [[en:Template talk:Did you know]]--------->
== Mungkahi para sa Nobyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
[[Ilog Mindanao]] (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Rio Grande de Mindanao|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na ikalawang pinakamalaking sistemang ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
::...na ikalawang pinakamalaking sistema ng ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
_ <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:41, 7 Nobyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Naidagdag'''. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:51, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Disyembre 2025 ==
''[[Diwata ng Karagatan]]'' (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Diwata ng Karagatan|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na natuklasan sa Belhika noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan sa Belhika ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:05, 20 Disyembre 2025 (UTC)
Pati na rin iyong mainam na salita sa konteksto ng mga pelikula: pinakaluma vs. pinakamatanda. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:09, 20 Disyembre 2025 (UTC)
== Mungkahi para sa Abril 2026 ==
''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026]]'', na sinalin ko mula sa enWiki na "[[w:en:2026 Philippine energy crisis]]."
Mungkahi:
::...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng digmaan sa Iran noong 2026?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:09, 6 Abril 2026 (UTC)
f9hkv261jsgnhz5h2afhuozoedx5bdi
2201547
2201454
2026-04-06T10:10:36Z
Jojit fb
38
di naidagdag dahil hindi napansin.
2201547
wikitext
text/x-wiki
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Question book-4.svg|100px]]
|align="center"|'''Sandali lamang po! :''' Kung ang pakay ninyo ay ang mag-ambag o magmungkahi ng paksa at pamukaw tanong para sa ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]'' ng ''[[Unang Pahina]]'', binabati namin kayo ng ''Maligayang pagdating sa pahinang ito!'' Subalit hinihikayat po muna namin kayong basahin ang mga patakaran, panuntunan, at pamantayang nasa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung nabasa na ninyo, sige po't tumuloy na kayo sa ibaba para magmungkahi ng (mga) paksa at (mga) pangungusap na nasa anyo ng isang ''pamukaw na tanong''. Salamat po.
|}
{{ABNkahon}}
<!--==Usapan==-->
==Mayroong ka nang nakahandang mungkahing paksa, lathalain at pamukaw na tanong?==
===Narito ang halimbawa at parisan ng pagmumungkahi:===
<tt><nowiki>[[Image:Pangalan ng Larawan|right|100x100px]] (gamitin lamang ito kung may kasamang larawan ang iyong mungkahi) </nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ''(nakalarawan)'' ay ... (gamitin ito dito kung may kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ay ... (gamitin ito dito kapag walang kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
===Handa na ba ang iyong<!--mismong--> mungkahi o kandidatong artikulo?===
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Symbol thumbs up.svg|77px]]
|align="center"|'''Maligayang pagdating sa bahaging ito! :''' Kung nabasa mo na mga patakaran, panuntunan, at pamantayan; at kung nakatitiyak kang nakakahikayat at mainam na ang iyong '''paksa''', '''lathalain''' at '''pamukaw na tanong''' ilagay mo na ito sa angkop na pangkat at bakanteng puwang sa ibaba, ayon sa petsa. Gumawa ng panibagong petsa kung kinakailangan. Huwag kalimutang lumagda. Balik-balikan ang pahinang ito para malaman ang katayuan ng iyong mungkahi (gawin ang mga hinihiling kung mayroon, para mas mainam ang lathalain o pamukaw-tanong). Kapag wala na rito, malamang na kinuha ito at nailagay sa mga inihahandang maisama para sa susunod na pagsasapanahon ng ''Unang Pahina'' (na matatagpuan mo sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung hindi naman napili, huwag magsawa o mawalan ng loob; sumubok uli, ibang paksa naman. Maaaring mapili rin ang iyong gawa habang nasasanay ka at tinatanggap ang mga puna ng ibang Wikipedistang patnugot. Mabuhay at salamat!
|}
<!---SA IBABA NITO ILAGAY ANG MUNGKAHI AYON SA PETSA/HUWAG KALIMUTANG LUMAGDA-->
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 6, 2010''=====
*... na
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 5, 2010''=====
*... na ...
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 4, 2010''=====
*... na ...
<!----HUWAG PONG LALAGPAS DITO / DITO NAGSISIMULA ANG KATEGORYA----->
[[Category:Usapang suleras]]
<!-------Katumbas ito ng [[en:Template talk:Did you know]]--------->
== Mungkahi para sa Nobyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
[[Ilog Mindanao]] (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Rio Grande de Mindanao|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na ikalawang pinakamalaking sistemang ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
::...na ikalawang pinakamalaking sistema ng ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
_ <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:41, 7 Nobyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Naidagdag'''. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:51, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Disyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
''[[Diwata ng Karagatan]]'' (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Diwata ng Karagatan|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na natuklasan sa Belhika noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan sa Belhika ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:05, 20 Disyembre 2025 (UTC)
Pati na rin iyong mainam na salita sa konteksto ng mga pelikula: pinakaluma vs. pinakamatanda. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:09, 20 Disyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Hindi naidagdag''' dahil hindi napansin agad ng mga tagapangasiwa. Maaring i-ping ako o si Ryomaandres kung nais ninyo mabigyan pansin ang hiling ninyo. Puwede rin sa Kapihan, pero pangkalahatan na mensahe dun. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:10, 6 Abril 2026 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Abril 2026 ==
''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026]]'', na sinalin ko mula sa enWiki na "[[w:en:2026 Philippine energy crisis]]."
Mungkahi:
::...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng digmaan sa Iran noong 2026?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:09, 6 Abril 2026 (UTC)
dm3aira3xiwdrszi61hzal8fwkitnwy
2201548
2201547
2026-04-06T10:15:13Z
Jojit fb
38
/* Mungkahi para sa Disyembre 2025 */
2201548
wikitext
text/x-wiki
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Question book-4.svg|100px]]
|align="center"|'''Sandali lamang po! :''' Kung ang pakay ninyo ay ang mag-ambag o magmungkahi ng paksa at pamukaw tanong para sa ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]'' ng ''[[Unang Pahina]]'', binabati namin kayo ng ''Maligayang pagdating sa pahinang ito!'' Subalit hinihikayat po muna namin kayong basahin ang mga patakaran, panuntunan, at pamantayang nasa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung nabasa na ninyo, sige po't tumuloy na kayo sa ibaba para magmungkahi ng (mga) paksa at (mga) pangungusap na nasa anyo ng isang ''pamukaw na tanong''. Salamat po.
|}
{{ABNkahon}}
<!--==Usapan==-->
==Mayroong ka nang nakahandang mungkahing paksa, lathalain at pamukaw na tanong?==
===Narito ang halimbawa at parisan ng pagmumungkahi:===
<tt><nowiki>[[Image:Pangalan ng Larawan|right|100x100px]] (gamitin lamang ito kung may kasamang larawan ang iyong mungkahi) </nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ''(nakalarawan)'' ay ... (gamitin ito dito kung may kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ay ... (gamitin ito dito kapag walang kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
===Handa na ba ang iyong<!--mismong--> mungkahi o kandidatong artikulo?===
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Symbol thumbs up.svg|77px]]
|align="center"|'''Maligayang pagdating sa bahaging ito! :''' Kung nabasa mo na mga patakaran, panuntunan, at pamantayan; at kung nakatitiyak kang nakakahikayat at mainam na ang iyong '''paksa''', '''lathalain''' at '''pamukaw na tanong''' ilagay mo na ito sa angkop na pangkat at bakanteng puwang sa ibaba, ayon sa petsa. Gumawa ng panibagong petsa kung kinakailangan. Huwag kalimutang lumagda. Balik-balikan ang pahinang ito para malaman ang katayuan ng iyong mungkahi (gawin ang mga hinihiling kung mayroon, para mas mainam ang lathalain o pamukaw-tanong). Kapag wala na rito, malamang na kinuha ito at nailagay sa mga inihahandang maisama para sa susunod na pagsasapanahon ng ''Unang Pahina'' (na matatagpuan mo sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung hindi naman napili, huwag magsawa o mawalan ng loob; sumubok uli, ibang paksa naman. Maaaring mapili rin ang iyong gawa habang nasasanay ka at tinatanggap ang mga puna ng ibang Wikipedistang patnugot. Mabuhay at salamat!
|}
<!---SA IBABA NITO ILAGAY ANG MUNGKAHI AYON SA PETSA/HUWAG KALIMUTANG LUMAGDA-->
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 6, 2010''=====
*... na
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 5, 2010''=====
*... na ...
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 4, 2010''=====
*... na ...
<!----HUWAG PONG LALAGPAS DITO / DITO NAGSISIMULA ANG KATEGORYA----->
[[Category:Usapang suleras]]
<!-------Katumbas ito ng [[en:Template talk:Did you know]]--------->
== Mungkahi para sa Nobyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
[[Ilog Mindanao]] (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Rio Grande de Mindanao|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na ikalawang pinakamalaking sistemang ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
::...na ikalawang pinakamalaking sistema ng ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
_ <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:41, 7 Nobyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Naidagdag'''. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:51, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Disyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
''[[Diwata ng Karagatan]]'' (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Diwata ng Karagatan|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na natuklasan sa Belhika noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan sa Belhika ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:05, 20 Disyembre 2025 (UTC)
Pati na rin iyong mainam na salita sa konteksto ng mga pelikula: pinakaluma vs. pinakamatanda. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:09, 20 Disyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Hindi naidagdag''' dahil hindi napansin agad ng mga tagapangasiwa. Maaring i-ping ako o si Ryomaandres kung nais ninyo mabigyan pansin ang hiling ninyo. Puwede rin sa Kapihan, pero pangkalahatan na mensahe dun. Dagdag pa dito, kung marunong naman kayong malagay ng Alam ba ninyo?, kahit kayo na mismo maglagay, ok naman. Mayroon naman instruksyon kung papaano. Hindi naman siya ganoong kahigpit. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:10, 6 Abril 2026 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Abril 2026 ==
''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026]]'', na sinalin ko mula sa enWiki na "[[w:en:2026 Philippine energy crisis]]."
Mungkahi:
::...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng digmaan sa Iran noong 2026?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:09, 6 Abril 2026 (UTC)
egoxf6o1z4tuxrq9o5gfmgidmwg76o8
2201565
2201548
2026-04-06T10:49:30Z
Jojit fb
38
2201565
wikitext
text/x-wiki
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Question book-4.svg|100px]]
|align="center"|'''Sandali lamang po! :''' Kung ang pakay ninyo ay ang mag-ambag o magmungkahi ng paksa at pamukaw tanong para sa ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]'' ng ''[[Unang Pahina]]'', binabati namin kayo ng ''Maligayang pagdating sa pahinang ito!'' Subalit hinihikayat po muna namin kayong basahin ang mga patakaran, panuntunan, at pamantayang nasa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung nabasa na ninyo, sige po't tumuloy na kayo sa ibaba para magmungkahi ng (mga) paksa at (mga) pangungusap na nasa anyo ng isang ''pamukaw na tanong''. Salamat po.
|}
{{ABNkahon}}
<!--==Usapan==-->
==Mayroong ka nang nakahandang mungkahing paksa, lathalain at pamukaw na tanong?==
===Narito ang halimbawa at parisan ng pagmumungkahi:===
<tt><nowiki>[[Image:Pangalan ng Larawan|right|100x100px]] (gamitin lamang ito kung may kasamang larawan ang iyong mungkahi) </nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ''(nakalarawan)'' ay ... (gamitin ito dito kung may kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
<tt><nowiki>* ... na ang/si '''[[Pangalan ng artikulo]]''' ay ... (gamitin ito dito kapag walang kasamang larawan ang mungkahi - ~~~~</nowiki></tt><br>
===Handa na ba ang iyong<!--mismong--> mungkahi o kandidatong artikulo?===
{| class="messagebox standard-talk" style="border: 1px solid #AAAAAA; background-color: #addfad;"
|align="left"|[[Image:Symbol thumbs up.svg|77px]]
|align="center"|'''Maligayang pagdating sa bahaging ito! :''' Kung nabasa mo na mga patakaran, panuntunan, at pamantayan; at kung nakatitiyak kang nakakahikayat at mainam na ang iyong '''paksa''', '''lathalain''' at '''pamukaw na tanong''' ilagay mo na ito sa angkop na pangkat at bakanteng puwang sa ibaba, ayon sa petsa. Gumawa ng panibagong petsa kung kinakailangan. Huwag kalimutang lumagda. Balik-balikan ang pahinang ito para malaman ang katayuan ng iyong mungkahi (gawin ang mga hinihiling kung mayroon, para mas mainam ang lathalain o pamukaw-tanong). Kapag wala na rito, malamang na kinuha ito at nailagay sa mga inihahandang maisama para sa susunod na pagsasapanahon ng ''Unang Pahina'' (na matatagpuan mo sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' Kung hindi naman napili, huwag magsawa o mawalan ng loob; sumubok uli, ibang paksa naman. Maaaring mapili rin ang iyong gawa habang nasasanay ka at tinatanggap ang mga puna ng ibang Wikipedistang patnugot. Mabuhay at salamat!
|}
<!---SA IBABA NITO ILAGAY ANG MUNGKAHI AYON SA PETSA/HUWAG KALIMUTANG LUMAGDA-->
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 6, 2010''=====
*... na
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 5, 2010''=====
*... na ...
=====''Artikulong nalikha o pinalawig noong Hunyo 4, 2010''=====
*... na ...
<!----HUWAG PONG LALAGPAS DITO / DITO NAGSISIMULA ANG KATEGORYA----->
[[Category:Usapang suleras]]
<!-------Katumbas ito ng [[en:Template talk:Did you know]]--------->
== Mungkahi para sa Nobyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
[[Ilog Mindanao]] (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Rio Grande de Mindanao|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na ikalawang pinakamalaking sistemang ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
::...na ikalawang pinakamalaking sistema ng ilog sa Pilipinas ang '''[[Ilog Mindanao]]''' na tinatawag ding Rio Grande de Mindanao?
_ <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:41, 7 Nobyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Naidagdag'''. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:51, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Disyembre 2025 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
''[[Diwata ng Karagatan]]'' (Bagong gawang artikulo na sinalin ko [[w:en:Diwata ng Karagatan|mula sa enWiki]]). Mga mungkahing pangungusap:
::...na natuklasan sa Belhika noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan sa Belhika ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan noong Nobyembre 2025 ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
::...na natuklasan ngayong taon (2025) ang isang natirang kopya ng '''''[[Diwata ng Karagatan]]''''', isa sa pinakalumang mga pelikulang Pilipino?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:05, 20 Disyembre 2025 (UTC)
Pati na rin iyong mainam na salita sa konteksto ng mga pelikula: pinakaluma vs. pinakamatanda. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 11:09, 20 Disyembre 2025 (UTC)
=== Resulta ===
'''Hindi naidagdag''' dahil hindi napansin agad ng mga tagapangasiwa. Maaring i-ping ako o si Ryomaandres kung nais ninyo mabigyan pansin ang hiling ninyo. Puwede rin sa Kapihan, pero pangkalahatan na mensahe dun. Dagdag pa dito, kung marunong naman kayong malagay ng Alam ba ninyo?, kahit kayo na mismo maglagay, ok naman. Mayroon naman instruksyon kung papaano. Hindi naman siya ganoong kahigpit. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:10, 6 Abril 2026 (UTC)
</div>
== Mungkahi para sa Abril 2026 ==
<div class="boilerplate metadata vfd" style="background-color: #F3F9FF; margin: 2em 0 0 0; padding: 0 10px 0 10px; border: 1px solid #AAAAAA;">
=== Hiling ===
''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026]]'', na sinalin ko mula sa enWiki na "[[w:en:2026 Philippine energy crisis]]."
Mungkahi:
::...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng digmaan sa Iran noong 2026?
Bukas po ako sa anumang mungkahi ng mas mainam na pangungusap para dito. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:09, 6 Abril 2026 (UTC)
=== Resulta ===
'''Naidagdag'''. Muli, hinihimok ko na ikaw na mismo ang maglagay ng Alam ba ninyo? para mabilis. Hindi ito naka-restrikto sa mga tagapangasiwa lamang. Nilinaw ko na ang hakbang at gabay para madali maglagay. Salamat. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:51, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
</div>
caawi9sh6v8d4vtummggoomldld8kwm
Vyetnam
0
4515
2201377
2149473
2026-04-05T12:29:41Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201377
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Tamaraw
0
4680
2201423
2199636
2026-04-05T16:04:43Z
~2026-21120-35
160669
2201423
wikitext
text/x-wiki
{{napiling artikulo}}
{{Speciesbox
| name = Avigail Villarte
| image = Bubalus mindorensis by Gregg Yan 01.jpg
| image_width = 250px
| status = Single
| trend = down
| status_system = iucn2.3
| range_map=Tamaraw distribution map.PNG
| range_map_caption=Lugar na tinitirhan ay bertese
| taxon = Bubalus mindorensis
| authority = (Heude, 1888)
}}
[[Image:Philbullpisolgrev.jpg|right|thumb|300px|Baryang piso noong 1983-1994, may diyametro na 29mm at may tamaraw sa likuran]]
Ang '''tamaraw''' (''Bubalus mindorensis''; dating ''Anoa mindorensis'') ay isang ''[[bovine]]'' (wangis-baka). Kabilang ang [[Ungulata|ungguladong]] [[mamalya]]ng ito sa pamilyang [[Bovidae]]<ref name="ITISBM">{{ITIS | ID = 625123 | taxon = Bubalus mindorensis |date = 17 Marso 2007}}</ref> na endemiko sa pulo ng [[Mindoro]] sa [[Pilipinas]], bagaman pinaniniwalaan din na namuhay ito sa pulo ng [[Luzon]]. Unang natagpuan ang hayop na ito sa buong Mindoro, mula kapatagan hanggang sa kabundukan (2000 metro sa ibabaw ng antas ng dagat), ngunit dahil sa paglawak ng tirahan ng mga tao, pangangaso at pagtrotroso, iilan na lamang ang natira sa mga walang nakatira at madamong lugar, kaya kritikal na nanganganib na ngayon ito.<ref name="IUCN2006">IUCN2006</ref>
Salungat sa karaniwang paniniwala at nakaraang klasipikasyon, hindi [[uri|sub-uri]] ang tamaraw ng [[kalabaw]], na mas malaki lamang ng kaunti. May mga ilang pagkakaiba ito sa kalabaw: ang tamaraw ay mas mabuhok ng kaunti, may mga maliwanag na marka sa kanyang mukha at may mas maikling mga sungay na hugis titik [[V]].<ref name="haribon">{{cite web | last =Fuentes | first =Art | authorlink =Art Fuentes | title =The Tamaraw: Mindoro's endangered treasure | work =Haribon | publisher =Haribon Foundation for the Conservation of Natural Resources | date =2005-02-21 | url =http://www.haribon.org.ph/index.php?q=node/view/130&PHPSESSID=f07b7a39774972130ec811e029e12f5d | accessdate =2007-03-17 | archive-date =2007-09-27 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070927184137/http://www.haribon.org.ph/index.php?q=node%2Fview%2F130&PHPSESSID=f07b7a39774972130ec811e029e12f5d | url-status =live }}</ref> Ito ang ikalawang pinakamalaking katutubong panlupang [[mamalya]] sa bansa pagkatapos ng kalabaw.
Tinuturing na [[Mga pambansang sagisag ng Pilipinas|pambansang simbolo ng Pilipinas]] ang tamaraw subalit hindi opisyal. Makikita ang larawan ng tamaraw sa mga baryang [[Piso sa Pilipinas|piso]] noong 1980 hanggang sa unang bahagi ng 1990.
== Anatomiya at morpolohiya ==
[[File:Bubalus mindorensis by Gregg Yan 02.jpg|thumb|Malapitang kuha ng tamaraw.]]
May anyong pangkaraniwan sa [[Bovidae|pamilyang]] kinabibilangan nito ang ''Bubalus mindorensis''. May siksik, mabigat na kayarian, [[bovine|wangis-bakang]] katawan, apat na mga hitang nagtatapos sa mga unguladong paa at isang maliit, nasusungayang ulo sa hangganan ng maliit na leeg. May maliit ito at masiksik kung ihahambing sa Asyatikong pantubig na kalabaw (''Bubalus bubalis''). Maliit lamang ang pagkakaroon ng dimorpismong sekswal sa [[uri]] bagaman naipahayag na may makakapal na mga leeg ang mga lalaki.<ref>{{cite web |url=http://www.wildcattleconservation.org/SpeciesFactSheets/bubalus-mindorensis.htm |title=Tamaraw ''bubalus mindorensis'' Heude, 1888 |accessdate=2007-07-12 |last= |first= |authorlink= |author2= |date= |year= |format= |work= |publisher=wildcattleconservation.org |pages= |language= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071008173448/http://www.wildcattleconservation.org/SpeciesFactSheets/bubalus-mindorensis.htm |archivedate=2007-10-08 |quote= |url-status=live }}</ref> May karaniwang taas na 100 hanggang 105 sentimetro ang balikat ng tamaraw. 220 sentimetro ang haba ng katawan habang 60 sentimetro ang buntot. Nasa pagitan ng 200 hanggang 300 kilogramo ang timbang ng mga babae. May madilim na pagkakayumanggi hanggang abuhing kulay ang mga nasa hustong gulang na mga tamaraw at mas mabuhok kaysa ''Bubalus bubalis''. Maiikli at matipuno ang mga paa. May makikitang mga mapuputing mga marka sa mga ungguladong paa at sa loob ng mga pang-ibabang binti. Katulad ng sa Anoa ''Bubalus depressicornis'' ang mga palatandaang ito. Magkatulad ng kulay ang mukha at katawan. Karamihan sa mga kasapi ng sari ang mayroon magkatambal na mga abuhing-puting guhit na nagsisimula mula sa panloob na sulok ng mata hanggang sa mga sungay. May maitim na balat ang ilong at mga labi. May habang 13.5 sentimetro ang mga tainga na may mapuputing marka sa mga loob. Kapwa nagkakaroon ng maiikling maiitim na mga sungay ang mga lalaki at babae, na sumusunod sa hugis ng titik na V, kung ikukumpara sa hugis C na mga sungay ng ''Bubalus bubalis''. Mga lapad na kapatagan ang mga sungay at tatlusok ang hugis sa pinakapuno. Dahil sa palagian pagkiskis, may gasgas ang panlabas na anyo ang mga sungay ng tamaraw ngunit may magaspang na panloob na mga gilid. Sinasabing may habang mga 35.5 hanggang 51.0 sentimetro ang mga sungay.<ref name="UltimateUngulate">{{cite web | last =Huffman | first =Brent | authorlink =Brent Huffman | title =''Bubalus mindorensis'': Tamaraw | work =www.ultimateungulate.com | publisher =Ultimate Ungulate.com | date =2 Enero 2007 | url =http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Bubalus_mindorensis.html | format =html | doi = | accessdate =17 Marso 2007 | archive-date =10 Pebrero 2007 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070210131707/http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Bubalus_mindorensis.html | url-status =live }}</ref>
== Pamamahagi ==
Unang naitala ang tamaraw noong 1888 sa pulo ng [[Mindoro]]. Bago sumapit ang 1900, walang naninirahan sa Mindoro dahil sa [[malaria]]. Subalit nang malikha ang mga gamot laban sa malaria, mas maraming mga mamamayan ang nanirahan sa pulo. Lubhang nakapagpababa sa bilang ng mga tamaraw ang pagtaas na gawaing ito ng mga tao.
Pagdating ng 1966, naging tatlong pook na lamang ang nasasakupan ng tamaraw: Bundok Iglit, Bundok Calavite at iba pang mga lugar na malapit sa Pamayanang Penal ng Sablayon. Noong 2000, mas lalong nabawasan ang kanilang nasasakupan sa dalawang pook: ang mga Liwasang Pambansa ng Bundok Iglit-Baco at Aruyan.<ref name="AnimalInfo">{{cite web | last =Massicot | first =Paul | authorlink =Paul Massicot | title =Impormasyon ng Hayop - Tamaraw | publisher =Animal Info | date =5 Marso 2005 | url =http://www.animalinfo.org/species/artiperi/bubamind.htm | format =htm | accessdate =18 Marso 2007 | archive-date =4 Marso 2007 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070304021613/http://www.animalinfo.org/species/artiperi/bubamind.htm | url-status =live }}</ref>
Noong mga unang panahon ng mga dekada ng 1900, nasa 10,000 mga indibidwal ang unang mga tayang bilang ng ''Bubalus mindorensis'' sa [[Mindoro]]. Makalipas ang may mga limampung taon pagkatapos, bumaba ang populasyon sa may mga sanlibong indibidwal. Noong 1953, kulang sa 250 mga hayop ang tinatayang nabubuhay pa.<ref name="OryxKuehn1977">{{cite journal | last =Kuehn | first =David W. | authorlink = David Kuehn| title =''Increase in the tamaraw'' | journal =Oryx | volume =13 | issue = | pages =453 pp. | date =1977 | url = | doi = | id = ISSN: 0030-6053 / EISSN: 1365-3008 | accessdate = }}</ref> Lumiit pa ang mga tayang bilang na ito hanggang sa paglalathala ng IUCN ng kanilang ''1969 Red Data Book'' (Aklat ng Pulang Data ng 1969), kung saan itinala na ang bilang ng tamaraw sa nakababahalang bilang na mababa sa 100 mga ulo.<ref name="IUCN1969">{{cite book | author=''International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources'' | authorlink = IUCN| title =''1969 IUCN 1969 Red Data Book''. Vol. 1 - Mammalia | publisher =IUCN | date =1969 | location =Morges, Switzerland| pages = }}</ref> Tumaas ang bilang ng ulong ito sa 120 mga hayop noong 1975.<ref name="Oryx1989d">{{cite journal | last =| first = | authorlink = | title =''Major effort to save the tamaraw'' | journal =Oryx | volume =23 | issue = | pages =126 pp. | date =1989 | url =https://archive.org/details/sim_oryx_1989-07_23_3/page/126| doi = | id = ISSN: 0030-6053 / EISSN: 1365-3008 | accessdate = }}</ref> Nilalagay mula sa mga tatlumpo hanggang dalawandaang indibidwal ang kasalukuyang tayang bilang ng mga tamaraw na nasa kalikasan.<ref name="IUCN2006"/>
== Ekolohiya at kasaysayan ng buhay ==
Bilang isang bihira at endemikong mamalya na nasa isang pulong tila nahihiwalay at malayo, hindi gaanong malaki ang gawaing pagaaral at pagtatala hinggil sa ekolohiya ng tamaraw. Malaking dahilan nito ang katotohanang palatago at mahiyain sa tao ang mga indibidwal na kasapi ng uri. Bilang karagdagan, ang mga maliliit na bilang ng subpopulasyon ng uri, na manipis na ang pagkakakalat sa kabuoan ng nahahating mga nasasakupan (noong 1986, may natagpuang mga 51 indibidwal sa loob ng isang 20 kilometrong-parisukat na pook),<ref name="Walker 1">{{cite book |last=Nowak |first=Ronald M. |authorlink= |author2= |editor= |others= |title=''Walker's Mammals of the World'' |origyear= |url=http://books.google.com/books?id=7W-DGRILSBoC&pg=PA1149&dq=tamaraw+solitary&sig=WIQZJ3tj64zpLDMkLoPnyNL890E |format= |accessdate= |edition= |series= |date= |year=1999 |publisher=JHU Press |location= |language= |isbn=0801857899 |oclc= |doi= |id= |pages=1149 |chapter= |quote= }}</ref> ang nakapagpapahirap at nakapagpapabihira pa sa maaaring pagkakatagpo ng higit man sa isang nag-iisang indibidwal.
=== Tirahan ===
Ibig ng ''Bubalus mindorensis'' ang manirahan sa mga lugar na tropikal, mataas at magubat. Karaniwan itong matatagpuan sa mga makakapal na talahiban o palumpungan na malapit sa mga bukas ngunit nasisilungang mga damuhan kung saan maaari itong manginain ng damo. Dahil sa mga tirahan ng mga tao at ang mga sumusunod na mga hati-hating kagubatan sa kanilang tahanang pulo sa [[Mindoro]], ang ginugustong tirahan ng tamaraw ay tila lumawak sa mga mas mababang kapatagang may damo. Sa loob ng kanilang bulubunduking kapaligiran, kadalasang matatagpuan ang mga tamaraw hindi malayo sa mga pinagkukunan ng tubig.<ref name="IUCN2006"/><ref name="AnimalInfo"/>
=== Ekolohiya ng panginginain (ekolohiyang trophiko) ===
Ang tamaraw ay isang tagapanginain ng mga damo at mga murang usbong ng mga kawayan bagaman kilala ito bilang mahilig sa damong kogon at talahib (''[[Saccharum spontaneum]]''). Likas silang mga organismong diurnal, na nanginginain tuwing sa mga oras na may liwanag. Subalit, kamakailan lamang ang mga gawain ng mga tao ang nakapuwersa sa mga piling indibidwal na ''B. mindorensis'' na maging mga nokturnal upang maiwasan ang mga tao.<ref name="haribon"/>
=== Kasaysayan ng buhay ===
Nalalaman na ang tamaraw ay nabubuhay ng hanggang 300 araw lamang matapos ipagdalang-hayop sa loop ng sinapupunan.<ref>[http://genomics.senescence.info/species/entry.php?species=Bubalus_mindorensis Ageing, longevity, and life history of Bubalus mindorensis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212033211/http://genomics.senescence.info/species/entry.php?species=Bubalus_mindorensis |date=2010-02-12 }}. Tiningnan noong 5 Marso 2007</ref> Mayroong dalawang taong pagitan sa bawat pagluluwal bagaman napagmasdang ang isang babaeng tamaraw na may tatlong batang mga supling. Namumuhay na kasama ng kaniyang ina ang batang baka sa loob ng mga 2-4 taon at namumuhay nang mag-isa pagkatapos.<ref name="haribon"/>
== Ekolohiya ng pag-uugali ==
[[File:Bubalus mindorensis by Gregg Yan 03.jpg|thumb|left|Maliit na pangkat ng mga tamaraw.]]
Ang tamaraw ay isang mapag-isang hayop at hindi tulad ng kalabaw. Ang mga matatandang miyembro ay hindi napapabilang sa mga malalaki o maliliit na grupo at nakikita lamang na mag-isa. Ang mga bata o ''juvenile'' lamang ang nagpapakita ng ugaling nakikita sa mga kalabaw tulad ng pagrugrupo at hiyararkiya.<ref name="Kuehn1986">{{cite journal | last =Kuehn | first =David W. | authorlink =David Kuehn | title =Population and Social Characteristics of the Tamarao (Bubalus mindorensis) | journal =Biotropic | volume =18 | issue =3 | pages =263-266 | publisher = | date =Setyembre 1986 | url =http://links.jstor.org/sici?sici=0006-3606(198609)18%3A3%3C263%3APASCOT%3E2.0.CO%3B2-C#abstract | doi =10.2307/2388495 | id = | accessdate =2007-03-17 | archive-date =2021-09-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210905131532/https://www.jstor.org/stable/2388495#abstract | url-status =live }}</ref> Ang mga babae at lalaking tamaraw ay nagsasama sa buoung taon ngunit ang pagsasamang ito ay tumatagal lamang ng kaunting oras lamang. Maaring ang pag-iisang ito ay isang kasanayan na sa magubat nitong tahanan.<ref name="haribon"/> Ang mga matatandang lalaki ay mapg-isa at mukhang agresibo at ang mga babae naman ay maaring nagiisa, may kasamang lalaki o mayroong tatlong anak na magkakaiba ang edad.<ref name="Walker 1"/>
Mahilig magtampisaw ang tamaraw sa putik tulad ng ibang bovine. Sinasabing ang ugaling ito ay gingamit upang matanggal ang mga nangagagat na kulisap.<ref name="McMillan2000">{{cite journal | last =McMillan | first =Brock R. | authorlink =Brock McMillan | author2 =Michael R. Cottam, Donald W. Kaufman | title =Wallowing Behavior of American Bison (''Bos bison'') in Tallgrass Prairie: An Examination of Alternate Explanations | journal =American Midland Naturalist | volume =144 | issue =1 | pages =159-167 | publisher =The University of Notre Dame | date =Hulyo 2000 | url =http://links.jstor.org/sici?sici=0003-0031%28200007%29144%3A1%3C159%3AWBOAB%28%3E2.0.CO%3B2-O&size=LARGE | doi = | id = | accessdate =2007-03-17 | archive-date =2021-09-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210905131532/https://www.jstor.org/stable/3083019 | url-status =live }}</ref>
Isa pang natatanging ugali ng ''B. mindorensis'' ay ang kanilang pagiging mabangis. May mga ulat ukol sa kanilang kabangisan lalo na pap pinuwersa sa isang sulok subalit hindi mapatunayan ang karamihan sa mga ito. Maraming makikitang palatandaan sa paghahanda ng tamaraw sa pag atake. Una dito ay ang pagbaba ng ulo at paglagay ng mga sungay sa isang nakatayong posisyon. Sinasamahan din ito ng pagwasiwas ng ulo.<ref name="UltimateUngulate"/>
== Kasaysayang pang-ebolusyon ==
Ang presensiya ng ''B. mindorensis'' sa isla ng [[Mindoro]], kasama ng pagkatuklas ng fossil na bubalid sa iba pang bahagi ng [[kapuluan]] ay nagsasabing ang pamilya ng tamaraw ay matatagpuan sa malaking bahagi ng [[Pilipinas]] noong sinaunang panahon.<ref name="Croft2006">{{cite journal | last =Croft | first =Darin A. | authorlink =Darin Croft | author2 =Lawrence R. Heaney | author3 =John J. Flynn | author4 =Angel P. Bautista | title =Fossil remains of a new, diminutive Bubalus (Artiodactyla: Bovidae: Bovini) from Cebu island, Philippines | journal =Journal of Mammalogy | volume =87 | issue =5 | pages =1037 | publisher =American Society of Mammalogists | date =2006-03-08 | url =http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract&doi=10.1644%2F06-MAMM-A-018R.1 | doi =10.1644/06-MAMM-A-018R.1 | id = | accessdate =2007-03-17 | archive-date =2021-09-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210905131542/https://bioone.org/journals/journal-of-mammalogy/volume-87/issue-5/06-MAMM-A-018R.1/FOSSIL-REMAINS-OF-A-NEW-DIMINUTIVE-BUBALUS-ARTIODACTYLA--BOVIDAE/10.1644/06-MAMM-A-018R.1.full | url-status =live }}</ref><ref name="Burton2005">{{cite journal | last =Burton | first =J. A. | authorlink = | author2 =S. Hedges, A. H. Mustari | title =The taxonomic status, distribution and conservation of the lowland anoa ''Bubalus depressicornis'' and mountain anoa ''Bubalus quarlesi'' | journal =Mammal Review | volume =35 | issue =1 | pages =25-50 | publisher = | date =2005 | url =https://doi.org/10.1111/j.1365-2907.2005.00048.x?journalCode=mam | doi =10.1111/j.1365-2907.2005.00048.x | id = | accessdate =2007-03-17 | archive-date =2021-09-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210905131536/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2907.2005.00048.x | url-status =live }}</ref> Ang mga fossil na nakita noong ika-20 na siglo ay nagpapakita na ang ''B. mindorensis'' ay matatagpuan sa isla ng [[Luzon]] noong [[Pleistocene Epoch|Panahon ng Pleistocene]].<ref name="Beyer1957">{{cite journal | last =Beyer | first =H. O. | authorlink = | title =New finds of fossil mammals from the Pleistocene strata of the Philippines | journal =Bulletin of the National Research Council of the Philippines | volume =41 | issue = | pages =220-238 | publisher =National Research Council of the Philippines | date =1957 | url = | doi = | id = | accessdate = }}</ref>
Ang tamaraw, bilang miyembro ng pamilyang [[Bovidae]], ay pinakamalapit sa wangis sa ''Bubalus bubalis'' at ito ay napatunayan na sa iba't ibang panahong nakalipas. Tinukoy rin ito bilang ''Anoa bubalis mindorensis'', isang suburi ng ''B. bubalis'' (na tinawag ring ''Anoa bubalis'').<ref name="Bohlken1958">{{cite journal | last =Bohlken | first =H. | authorlink = | author2 = | title =Vergleichende Untersuchungen an Wildrinden (Tribus Bovini Simpson, 1945) | journal =Zoologische Jahrb cher (Physiologie) | volume =68 | issue = | pages =113-202 | publisher = | date =1958 | url = | doi = | id =
| accessdate = }}</ref> Isang pag-aaral sa Henetiks ng iba pang miyembro ng pamilya ay nagpapalakas sa ideyang ito.<ref name="Wall1992">{{cite journal | last =Wall | first =David A. | authorlink =David Wall | author2 =Scott K. Davis, Bruce M. Read | title =Phylogenetic Relationships in the Subfamily Bovinae (Mammalia: Artiodactyla) Based on Ribosomal DNA | journal =Journal of Mammalogy | volume =73 | issue =2 | pages =262-275 | publisher =American Society of Mammalogists | date =Mayo 1992 | url =http://links.jstor.org/sici?sici=0022-2372(199205)73:2%3C262:PRITSB%3E2.0.CO;2-I | doi =10.2307/1382056 | id = | accessdate =2007-03-17 | archive-date =2021-09-05 | archive-url =https://web.archive.org/web/20210905131535/https://www.jstor.org/stable/1382056 | url-status =live }}</ref>
== Etimolohiya at kasaysayang pang-taksonomiya ==
Ang tamaraw as dating tinawag na ''Anoa mindorensis'' ng [[France|Pranses]] na [[soologo]]ng si [[Pierre Marie Heude]] noong 1888. Tinawag rin itong ''Anoa bubalis mindorensis'', suburi ng pantubig na buffalo ''Anoa bubalis'' noong 1958.<ref name="Bohlken1958"/> Ang tamaraw ay itinaas sa pagiging uri bilang ''Anoa mindorensis'' noong 1969.<ref name="Groves1969">{{cite journal | last =Groves | first =C. P. | authorlink = | author2 =
| title =Systematics of the anoa (Mammalia, Bovidae) | journal =Beaufortia | volume =223 | issue =
| pages =1-12 | publisher = | date =1969 | url = | doi = | id = | accessdate = }}</ref>
Ang mga karagdagang pag-aaral ay nagpakita na ang saring ''Anoa'' ay napapaloob sa saring ''Bubalus''. Dahil dito ang paguuring pang-agham ng tamaraw ay napalitan ng ''Bubalus mindorensis'' (sometimes referred to as ''Bubalus (Bubalus) mindorensis'').<ref name="MSWBM">{{cite web | last = | first = | authorlink = | title ='''Bubalus mindorensis''' | work =Mammal Species of the World (MSW) | publisher =Smithsonian National Museum of Natural History | date =1993 | url =http://nmnhgoph.si.edu/cgi-bin/wdb/msw/names/query/14224 | accessdate =2007-03-17 | archive-date =1996-10-19 | archive-url =https://web.archive.org/web/19961019003222/http://nmnhgoph.si.edu/cgi-bin/wdb/msw/names/query/14224 | url-status =live }}</ref>
Ang pangngalang ''tamaraw'' ay may iba't ibang pagbigkas tulad ng ''tamarau'', ''tamarou'' at ''tamarao''. Sinasabi ring ang salitang ''tamaraw'' ay galing sa ugat na ''tamadaw'' na maaring isa pang pangalan para sa [[Banteng]] (''[[Bos javanicus]]'').<ref name="Blust2005">{{cite journal | last =Blust | first =Robert | authorlink =Robert Blust | title =The History of Faunal Terms in Austronesian Languages | journal =Oceanic Linguistics | volume =41 | issue = | pages =89-140 | publisher = | date =2005 | url =http://muse.jhu.edu/journals/oceanic_linguistics/v041/41.1blust.pdf | doi = | id = | accessdate = 2007-03-19 }}</ref>
== Konserbasyon at pangangalaga ==
[[Talaksan:Mindorensis.jpg|thumb|Paglalarawan ng isang tamaraw]]
[[Talaksan:Tamaraw (Inside Philippine National Museum of Natural History).jpg|thumb|Paglalarawan ng mga tamaraw (''Pambansang Museo ng Likas na Kasaysayan)'']]
Ang tamaraw ay nangaganib dahil sa [[endemiko]] at bihirang panlupang mammal ito. Sa ngayon, ito ay nakalista bilang [[labis na nanganganib na uri]] mula pa noong taong 2000 sa [[Pulang Listahan ng IUCN]] ng nangaganib na uri. Ang pagkakaalam ng konserbasyon ng pangagalaga ng ''Bubalus mindorensis'' ay nagmula pa noong 1965 kung saang inuri ito bilang ''Status inadequately known'' ng IUCN. May sapat na datos na tungkol sa dami ng tamaraw noong 1986.<ref name="IUCN1986">{{cite book | author=IUCN Conservation Monitoring Centre | authorlink = IUCN| title =1986 IUCN Red List of Threatened Animals. | publisher =IUCN | date =1986 | location =Gland, Switzerland and Cambridge, UK.| pages = }}</ref> Ang Sentro ng pagmanman ng konserbasyon ng IUCN ay nagsabi na ang uri ay labis na nanganganib. Nakita sa mga sumusunod na mga survey noong 1988,<ref name="IUCN1988">{{cite book | author=IUCN Conservation Monitoring Centre | authorlink = IUCN| title =1988 IUCN Red List of Threatened Animals. | url=https://archive.org/details/1988iucnredlisto88wilc | publisher =IUCN | date =1988 | location =Gland, Switzerland and Cambridge, UK.| pages = }}</ref> 1990,<ref name="IUCN1990">{{cite book | author=IUCN | authorlink = IUCN| title =1990 IUCN Red List of Threatened Animals. | publisher =IUCN | date =1990 | location =Gland, Switzerland | pages = }}</ref> 1994<ref name="IUCN1994">{{cite book | last =Groombridge | first =B. | authorlink = | title =1994 IUCN Red List of Threatened Animals. | publisher =IUCN | date =1994 | location =Gland, Switzerland | pages = }}</ref> at 1996 na ang uri ay patuloy na nasa Pulang listahan ng mga uring nanganganib. Ang pagtala noong 1996 ay nakamit ang mga krayteryang ''B1+2c'' at ''D1'' ng IUCN. Ang Krayteryang ''B1'' ay nagsasabi na ang uri ay nakatira lamang sa isang lugar na mas maliit pa sa 500 sq. km. at makikita lamang sa mga lugar na hindi hihigit sa lima. Ang kapansinpansin sa pagbaba ng populasyon ay ang nagkamit sa sub-krayteryon na ''2c'', naipapakita rin ito ng nagiisang habitat ng population. Ang Krayteryon ''D1'' ay nagsasabi na dapat ang populasyon ay mas mababa pa sa 250 na mga matatandang miyembro. Ang talaan ng dami ng populasyon ng ''B. mindorensis'' noong sinukat ito ay mas mababa kaysa ngayon.<ref name="IUCN1996">{{cite book | last =Groombridge | first =B. | author2=Baillie, J.| authorlink = | title =1996 IUCN Red List of Threatened Animals. | url =https://archive.org/details/1996iucnredlisto96bail | publisher =IUCN | date =1996 | location =Gland, Switzerland | pages = }}</ref> Nilista na mas malubha na Krayterya na ''C1'' ang tamaraw noong taong 2000. Ito ay dahil sa mga pagaaral na nagsasabing mas bababa pa sa 20% ang populasyon sa loob ng limang taon o kaya sa loob ng dalawang henerasyon.<ref name="IUCN2006" /><ref name="IUCN2000">{{cite book | last=Hilton-Taylor|first=C. | authorlink = | title =2000 IUCN Red List of Threatened Species. | publisher =IUCN | date =2000 | location =Gland, Switzerland and Cambridge, UK.| pages = }}</ref>
May maraming dahilan sa pagbaba ng populasyon ng tamaraw. Ang tamaraw ay napwepwersa ng mga gawain ng mga tao sa [[Mindoro]] sa loob ng siglong ito. Ang paglagay ng mga hindi native na mga baka noong dekada 30 ay nagdulot ng isang malubhang epidemiko ng [[rinderpest]] sa mga libo-libong tamaraw. Ang [[pangagaso]] ng mga tamaraw para sa pagkain ay nakabawas din ng dami nito. Subalit ang pinakamalubhang panganib sa buhay ng mga tamaraw ay ang [[habitat loss|pagkawala ng tirahan]] dahil sa pagtayo ng imprastraktura, [[pagtrotroso]] at [[agrikultura]]. Dahil sa mga ito, ang dami ng mga tamaraw ay bumaba mula libo-libo noong dekada ng 1900 hanggang s 300 na lang noong 2007.<ref name="IUCN2006"/><ref name="haribon"/>
Maraming batas sa Pilipinas ang pinatupad at mga organisasyon ay ginawa upang tumulong sa konserbasyon ng mga uri. Ang Pagpapatupad Komonwelt bilang 73 noong 1936 ay pinatupad ng [[Komowelt ng Pilipinas]]. Ang akto ay nagbabawal sa pagpatay, pagsugat o pangagaso ng tamaraw maliban na lang kung inatake o dahil sa pang-agham na pagaaral. Ang parusa ay pagkakulong at pagbayad ng mabigat na multa.<ref name="CA73">{{cite web | last = | first = | authorlink = | author2 = | title =An act to prohibiting the killing, hunting, wounding or taking away of ''Bubalus mindorensis'', commonly known as tamaraw | work =Commonwealth Act No. 73 | publisher =National Assembly of the Philippines | date =1936-10-23 | url =http://www.lawphil.net/statutes/comacts/ca_73_1936.html | format =html | accessdate =2007-03-18 | archive-date =2007-06-26 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070626230919/http://www.lawphil.net/statutes/comacts/ca_73_1936.html | url-status =live }}</ref>
Noong 1979, may isang executive order ang pinirmahan upang makagawa ng isang komite para sa konserbasyon ng tamaraw. Ang tamaraw ay tinawag na "source of national pride" sa E.O.<ref name="EO544">{{cite web| last = Marcos| first = Ferdinand E.| authorlink = Ferdinand Marcos| author2 = | title = Creating a presidential committee for the conservation of the tamaraw, defining its powers and for other purposes| work = Executive Order No. 544| publisher = Republic of the Philippines| date = 1979-07-09| url = http://www.lawphil.net/executive/execord/eo1979/eo_544_1979.html| format = html| accessdate = 2007-03-18| archive-date = 2007-09-29| archive-url = https://web.archive.org/web/20070929102911/http://www.lawphil.net/executive/execord/eo1979/eo_544_1979.html| url-status = live}}</ref> Ang [[Proyekto sa Konserbasyon ng Tamaraw]] ay ginawa rin noong 1979. Ang Organisasyon ay napasilang ng tamaraw na tinatawag na ''Kali'' noong 1999.<ref name="haribon"/> Noong 2001, pinatupad ang Republic Act 9147 o ''Wildlife Resources Conservation and Protection Act'' na nagbabawal ng pagbenta at pangagaso ng mga tamaraw at iba pang mga edimikong uri.<ref>{{cite web| last = | first = | authorlink = | author2 = | title = REPUBLIC ACT NO. 9147| work = | publisher = | date = | url = http://www.pcsd.ph/Related%20Laws/republic_acts/ra9147.htm| format = htm| accessdate = 2007-03-05| archive-date = 2007-04-25| archive-url = https://web.archive.org/web/20070425131035/http://www.pcsd.ph/Related%20Laws/republic_acts/ra9147.htm| url-status = live}}</ref> Nagtayo ng isang gene pool noong dekada '70 upang maparami ang dami ng mga tamaraw. Sa ngayon ay si Kali at ang nanay nitong si "Mimi" na lamang ang natitira sa proyektong ito. Hindi na ito pinalawig pa ng dahil ang Protected Areas and Wildlife Bureau ay nagsasabing dumadami na ang mga tamaraws sa labas ng proyekto. Ang [[clone|kloning]] ay gusto ring ipatupad ngunit ito ay pinigilan ng [[Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Kayamanan]] dahil bababa raw ang [[genetic diversity]] ng uring.<ref>{{Cite news |title=Philippines : Endangered Tamaraws breed in the wilds again |url=http://ecologyasia.com/news-archives/2005/oct-05/inq7_051023_1.htm |format=html |accessdate=2007-03-08 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318060447/http://ecologyasia.com/news-archives/2005/oct-05/inq7_051023_1.htm |url-status=dead }}</ref>
Mayroong subpopulasyon ng mga tamaraw sa [[Mt. Iglit Game Refuge and Bird Sanctuary]] sa isla ng Mindoro.<ref name="Kuehn1986"/>
Noong Mayo 2007, ang ''Bubalus mindorensis'' ay nasa ''Appendix I'' na ng [[CITES|Convention on International Trade in Endangered Species]] kung saan ang uri ay nilista pa noong 7 Enero 1975. Sinasabi sa listahan na ang uri ay lubhang nanganganib at maari nang [[extinction|mawala]]. Dahil dito, ang internasyonal na pagbebenta ng bahagi ng tamaraw tulad ng karne at sungay ay ilegal na. Ang pangkalakalan ''(commercial)'' na pagbenta ay bawal ngunit ang paglipat na di-pangkalakalan ''(commercial)'' tulad ng pang-agham na pag-aaral ay hindi pinagbabawal.<ref name="CITESAPP">{{cite web | author =CITES | authorlink = | title =Appendices | work = | publisher =Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Flora and Fauna | date =2007-05-03 | url =http://www.cites.org/eng/app/appendices.shtml | format =shtml | accessdate =2007-08-03 | archive-date =2007-05-19 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070519090502/http://www.cites.org/eng/app/appendices.shtml | url-status =live }}</ref><ref name="CITES">{{cite web | author =UNEP-WCMC | authorlink = | title =Bubalus mindorensis | work =UNEP-WCMC Species Database: CITES-Listed Species | publisher =United Nations Environment Programme - World Conservation Monitoring Centre | date = | url =http://sea.unep-wcmc.org/isdb/CITES/Taxonomy/tax-species-result.cfm?displaylanguage=eng&Genus=Bubalus&Species=mindorensis&source=animals&Country=PH | id =A-119.009.004.003 | accessdate =2007-08-03 | archive-date =2007-09-30 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070930204524/http://sea.unep-wcmc.org/isdb/CITES/Taxonomy/tax-species-result.cfm?displaylanguage=eng&Genus=Bubalus&Species=mindorensis&source=animals&Country=PH | url-status =live }}</ref>
== Kahalagahang pantao ==
=== Halaga sa kabuhayan at komersyalismo ===
Ang tamaraw ay hindi masyadong sinasamantala tulad ng ibang mga malalaki at nanganganib na mga mammal, subalit ang mga tamaraw sa Mindoro ay hinuhuli sa pangagaso bago pa nagkaroon ng [[Habitat conservation|konserbasyon ng tirahan]] nito sa huling limang dekada ng ika-20 na siglo. Ang ''B. mindorensis'' ay hinuhuli dahil sa karne ito. Sinasab ng [[IUCN]] na tuloy pa rin ang pangangaso ayon sa Ulat ng Pulang Listahan noong taong 2006.<ref name="IUCN2006"/>
=== Sa kalinangan ng Pilipinas ===
[[Talaksan:Tamaraw Falls, Mindoro, Philippines.jpg|right|thumb|100px|Ang Talon Tamaraw]]Ang kalabaw ay ang pambansang hayop ng [[Pilipinas]],<ref name="Independence">{{cite web | last = | first = | title =Philippines Independence Day Celebrations | work =National Symbol | publisher =123independenceday.com | date = | url =http://www.123independenceday.com/philippines/national/symbols/ | format = | accessdate =2007-03-29 | archive-date =2007-04-03 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070403091340/http://www.123independenceday.com/philippines/national/symbols/ | url-status =live }}</ref> ngunit sinasabi ring ang tamaraw ay isang pambansang simbolo din ng Pilipinas. Ang tamaraw ay makikita sa isang [[Piso ng Pilipinas|piso]] noong dekada '80 at dekada '90.<ref name="EcoPort">{{cite web | last =Breithaupt | first =Jan | authorlink =Jan Breithaupt | title =Bubalus mindorensis, Philippines | work =EcoPort Picture Databank | publisher =EcoPort | date =2003-04-29 | url =http://ecoport.org/ep?SearchType=pdb&PdbID=32573 | accessdate =2007-03-29 | archive-date =2015-10-17 | archive-url =https://web.archive.org/web/20151017175653/http://ecoport.org/ep?SearchType=pdb&PdbID=32573 | url-status =live }}</ref>
Noong 2004, ginawa ng Proklamasyon Blg. 692 ang Oktubre 1 bilang isang pistang-opisyal na may trabaho sa probinsiya ng [[Occidental Mindoro]]. Ito ay kasama ng Buwan ng konserbasyon ng Tamaraw at nagpapaalala sa mga tao ng Mindoro ng kahalagahan ng pagpapanatili ng mga tamaraw at ang tirahan nito.<ref name="Proc692">{{cite press release | title =Proclamation No. 692 | publisher =Government of the Republic of the Philippines | date =2004-08-13 | url =http://www.ops.gov.ph/records/proc_no692.htm | accessdate =2007-07-28 | archive-date =2007-08-03 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070803205109/http://www.ops.gov.ph/records/proc_no692.htm | url-status =live }}</ref>
Noong dekada '70, ang [[Toyota]] Motors, sa pamamagitan ng Delta Motors na sarado na ngayon, ay gumawa ng Tamaraw AUV (Asian Utility Vehicle). Dahil sa tibay at simple nitong dibuho ay may natitira pang ganito hanggang ngayon. Kinopya rin ito ng iba pang mga kompanya tulad ng [[Ford]], [[General Motors]], sa pamamagitan ng Francisco Motors; at [[Nissan]], sa pamamagitan ng Universal Motors. Dahil sa AUV ito ng Toyota, ang dibuho nito ay nahahawig sa [[Toyota Kijang]] ng Indonesia. Ang Toyota ay may pangkat ng manlalaro ng basketball sa Philippine Basketball Association bilang [[Toyota Tamaraws]].
Ang AUV ay naging tanyang noong dekada '90 at pinalabas ng Toyota ang [[Toyota Kijang|Tamaraw FX]] sa Pilipinas. Ginagamit ito ngayon ng mga driber ng taxi. Ang FX ngayon ay naging [[Toyota Revo|Revo]].
Ang tamaraw ay mascot ng mga varsity teams ng [[Far Eastern University]] ([[FEU Tamaraws]]) sa [[University Athletic Association of the Philippines]], at ng [[Toyota Super Corollas|Toyota Tamaraws]] ng [[Philippine Basketball Association]].
Ang Talon ng Tamaraw (Tamaraw Falls) sa [[Barangay]] Villaflor, [[Puerto Galera]] ay pinangalang sa tamaraw.
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Bibliyograpiya ==
<div class="references-small">
* {{ITIS | ID = 625123 | taxon = Bubalus mindorensis | date = 17 Marso 2007}}
* {{cite journal | last =Callo | first =R. A. | authorlink = | author2 = | title =The tamaraw population: decreasing or increasing? | journal =Canopy International | volume =16 | issue =4 | pages =4-9 | publisher = | date =1991 | url = | doi = | id = | accessdate = }}
* {{cite journal | last =Custodio | first =Carlo C. | authorlink =Carlo Custodio | author2 =Myrissa V. Lepiten, Lawrence R. Heaney | title =Bubalus mindorensis | journal =Mammalian Species | volume =520
| issue = | pages =1-5 | publisher = | date =1996-05-17 | url = | doi =10.2307/3504276 | id =
| accessdate = }}
* {{cite web | last =Gesch | first =P. | authorlink = | title ='''''Bubalus mindorensis''''' | work =Animal Diversity Web | publisher =University of Michigan Museum of Zoology | date =2004 | url =http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Bubalus_mindorensis.html | format =html | accessdate = 2007-03-17 }}
* {{cite book | last =Heaney | first =L. R. | authorlink = | author2 =J. C. Regalado, Jr. | title =Vanishing treasures of the Philippine rain forest | publisher =Field Museum, Chicago | date =1998 | location =Chicago, Illinois | pages = | url =https://archive.org/details/vanishingtreasur0000hean| doi = | id = }}
* {{cite journal | last =Momongan| first =V. G. | authorlink = | author2 =G. I. Walde | title =Behavior of the endangered tamaraw (''Bubalus mindorensis huede'') in captivity | journal =Asia Life Sciences | volume =2 | issue =2 | pages =241-350 | publisher = | date =1993 | url = | doi =| id =
| accessdate = }}
</div>
== Mga panlabas na kawing ==
{{commons|Bubalus mindorensis}}
{{wikispecies|Bubalus mindorensis}}
* [http://www.haribon.org.ph/?q=node/view/130 Pahina ang tamaraw ng Haribon]
== Silipin din ==
* [[Bubalus bubalis]], ang [[water buffalo|buffalong pantubig]]
* [[Mindoro]]
{{Artiodactyla|R.4}}
[[Kategorya:Bovidae]]
[[Kategorya:Wangis-Baka]]
[[Kategorya:Pilipinas]]
[[Kategorya:Hayop ng Pilipinas]]
460czctj4rmsfeyc23v5nypbeegvi8n
Việtnam
0
9047
2201380
2149474
2026-04-05T12:30:15Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201380
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Wikipedia:Mga huling idinagdag
4
9923
2201551
2200710
2026-04-06T10:20:57Z
Jojit fb
38
2201551
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga gabay at panuntunan==
Ito lamang ang mga paunang gabay sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kailangang may larawan ang nasa pinakaibabaw na paksa.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
*Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
n3ps2hovltdx5hlvl892dm5oae2p2ju
2201552
2201551
2026-04-06T10:24:25Z
Jojit fb
38
/* Supnayan ng mga napiling Alam ba ninyo? */
2201552
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga gabay at panuntunan==
Ito lamang ang mga paunang gabay sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kailangang may larawan ang nasa pinakaibabaw na paksa.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
*Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
dz44xqonfv5rsft2q4zu0o5700bkvmj
2201556
2201552
2026-04-06T10:29:42Z
Jojit fb
38
/* Mga gabay at panuntunan */
2201556
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga gabay at panuntunan==
Ito lamang ang mga paunang gabay sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kailangang may larawan ang nasa pinakaibabaw na paksa.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
*Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
gwsmm9pp1rj1xmx6uxq6gwwqkfnaw81
2201557
2201556
2026-04-06T10:30:39Z
Jojit fb
38
/* Mga gabay at panuntunan */
2201557
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga gabay at panuntunan==
Ito lamang ang mga paunang gabay sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kailangang may larawan ang nasa pinakaibabaw na paksa.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
*Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt>
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
rjzhidisz82bcqh1xrr09rijlzg8wi1
2201560
2201557
2026-04-06T10:39:28Z
Jojit fb
38
/* Mga gabay at panuntunan */
2201560
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga gabay at panuntunan==
Ito lamang ang mga paunang gabay sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
====Unang hakbang: Pumili====
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"====
*Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Kailangang may larawan ang nasa pinakaibabaw na paksa.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina====
*Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt>
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa====
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo.
====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan====
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
r7sp9klzsn3gntaw4d3tovp0h9uvbvo
2201561
2201560
2026-04-06T10:41:21Z
Jojit fb
38
/* Mga gabay at panuntunan */
2201561
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga hakbang at panuntunan==
Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
====Unang hakbang: Pumili====
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"====
*Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Kailangang may larawan ang nasa pinakaibabaw na paksa.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina====
*Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt>
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa====
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo.
====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan====
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
lds1r0h9s29tgda9oiicai15ei5okaf
2201562
2201561
2026-04-06T10:44:36Z
Jojit fb
38
/* Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?" */
2201562
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga hakbang at panuntunan==
Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
====Unang hakbang: Pumili====
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"====
*Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan'').
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina====
*Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt>
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa====
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo.
====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan====
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
9ptxt3xz97ut77m1xhbqmrus0sbwc7o
2201563
2201562
2026-04-06T10:46:03Z
Jojit fb
38
/* Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?" */
2201563
wikitext
text/x-wiki
{{ABNkahon}}
Ito ang mga huling bagong artikulo sa [[Wikipedia]] na napili sa [[Unang Pahina]] bilang bahagi ng ''[[Template:UnangPahinaAlam|Alam ba ninyo?]]'' Tingnan ang [[Special:Newpages|mga bagong pahina]] para sa kumpletong tala ng mga bagong pahina. May sinusunod na gabay ang Wikipediang Tagalog hinggil sa pagdagdag sa "Alam ba ninyo?", subalit maaaring magdagdag ang kahit sino basta ba susundin ang gabay na ito. Maaari mong ilagay o idagdag ang iyong mungkahing '''paksa''' (ito ang pangalan ng pahina o ang pamagat ng artikulo) at '''pamukaw na tanong''' sa '''''[[Wikipedia:Paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo|paghahanda at mga mungkahi para sa Alam Ba Ninyo?]]''''' ng mga maaaring gamitin para sa "Alam ba ninyo?". Doon sa handaang iyon kumuha ng pamalit na pangkat para sa ''Unang Pahina''. Basahin sa ibaba kung ilan ang dapat na laman ng bawat pangkat. Pero, ''inuulit po lamang'', na pakibasa muna ang mga gabay na nasa ibaba bago ito gawin. O, kaya maaaring magmungkahi muna kayo sa ''[[Usapang Wikipedia:Mga huling idinagdag|Usapan hinggil sa mungkahi at paghahanda para sa Alam Ba Ninyo?]]''.
==Mga hakbang at panuntunan==
Ito hakbang at panuntunan sa pagdagdag ng paksa sa "Alam ba ninyo?":
====Unang hakbang: Pumili====
*Tumingin ng mga bagong pahina sa [[Special:Newpages|Natatangi: Mga Bagong Pahina]] (o ''[[Special:Newpages]]'') para maidagdag.
*Dapat na may '''sanggunian''' ang artikulo o lathalain. Kung wala pa, pakihanapan at pakilagyan.
*Bilang tulong at ambag sa Tagalog na Wikipedia, pumili o magsulat po sana ng artikulong hindi bababa sa '''3,000''' titik o karakter (mga 4 ''kilobyte'') ang nilalaman ng katawan ng artikulo hindi kabilang ang pamagat o pangalan ng pahina, mga pamagat ng seksiyon, mga titik na nasa sanggunian, kawing na panlabas, mga kapsyon ng larawan, mga kahon ng impormasyon (''infobox''), talaan, tabla, kategorya, at mga katulad. Isa lamang pong '''''mungkahi''''' at '''''panukala''''' ang mga ito para sa kapakanan ng mga mambabasa at tagagamit ng Tagalog na Wikipedia. Maaari mong bilangin ang mga nilalamang titik ng iyong artikulo sa pamamagitan ng pagkopya nito patungo sa isang pahinang pandokumento ng ''[[Microsoft Windows|Microsoft Word]]'' sa tulong ng ''Tools'' (kasangkapang-kagamitan) kung saan matatagpuan ang ''word count'' o pambilang. Maaari ka ring gumamit ng ibang programa na [[pangkompyuter]], kung ibig. Sa ibang paraan ng pagpapaliwanag: mas mainam ang mahigit sa isang '''dangkal''' na haba ng lathalain kaysa ''kalahating dangkal'' lamang. Mas lalong nakaaangat ang lampas pa sa dalawang dangkal.
*Kung minsan, maaari pa rin kayong makakita ng maiikling artikulo sa "Alam ba ninyo?", depende sa bilang ng mga kandidato sa loob ng isang panahon. Sa kasong iyon, hinihiling po na tumulong kayo sa pagpapahaba, pagpapalawig, at pagpapaunlad ng artikulo hanggang sa maabot o malampasan ang hinihinging bilang, maging ang kalidad. Lalo na kung [[:Category:Stub|usbong]] (''[[:Category:Stub|stub]]'') pa ito. Ngunit talaga pong higit na mas mainam kung umabot na sa bilang at pamantayan ang artikulo bago ito mailagay dito sa ''Alam Ba Ninyo?'' dahil mas nakatutulong na sa tagabasa.
*Dapat na nakapupukaw ng pansin ang '''pamukaw na tanong''' na gagamitin (tingnan ang mga halimbawang nasa supnayan na nasa ibaba).
*Hindi isang pangkalahatang seksiyon ng tribya (''trivia'') ang "Alam ba ninyo?".
*Ninumungkahi na dapat nasa loob ng nakaraang 30 araw (isang buwan) ng [[Special:Newpages|Mga Bagong Pahina]] ang artikulo na idadagdag. Hindi mahigpit ang pagsasali ng lahok sa "Alam ba ninyo?" ayon sa tagal ng pagkakalikha nito basta't hindi ito nauulit.
*Nasa artikulo dapat ang binanggit sa "Alam ba ninyo?"
*Kung minsan, maaaring '''muling mapili''' ang isang lumang artikulo, lalo na kung napalawig ito ng may ikatlong ulit ang haba (''mungkahi'') o higit pa, at may kahalagahan at nakapupukaw ng isipan ang mga nadagdag na kaalamang maipapamahagi nito sa mambabasa.
====Ikalawang hakbang: Ilagay ang lahok sa Padron ng "Alam ba ninyp?"====
*Kapag handa ka nang idagdag ang lahok, idagdag ito sa [[Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo]]. Sa pangkalahatan, nakalimita lamang sa mula '''TATLO''' hanggang '''LIMANG''' (5) paksa, ngunit kung anumang kaso maaaring mahigit dito ngunit hindi lalampas sa '''WALO''' (8). Siguraduhin lamang na susukat ito sa pahina noong mga panahong iyon. Gamitin ang inyong ''sintido kumon'' o "karaniwang kaisipan".
*Kailangang may larawan ang isa sa mga lahok at ipahawatig na ito ay nakalarawan sa pamamagitan ng paglalagay ng teksto ito na naka panaklong – (''nakalarawan''). Nasa 100px lamang ang laki ng larawan.
*Dapat naka-<nowiki>'''BOLD'''</nowiki> (<nowiki>'''MAKAKAPAL ANG MGA TITIK'''</nowiki>) ng titulo ng bagong dinagdag na paksa sa "Alam ba ninyo?"
====Ikatlong hakbang: Maglagay ng tag sa usapang pahina====
*Pagkatapos ilagay ang lahok, lagyan ng ''tag'' o tatakan ng {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan]]}} ang pahina ng usapan ng artikulo bilang rekord.
:Halimbawa: <tt><nowiki>{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}</nowiki></tt>
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Setyembre 3|2007}}.
====Ikaapat na hakbang: Magpadala na abiso sa lumikha. Opsyonal kung sariling-gawa====
*Bukod sa itaas, maaari mong padalhan ng isang mensahe ang may-akda o nagsimula ng artikulo sa pamamagitan ng paggamit ng suleras na ito: <tt><nowiki>{{subst:AlamBaNinyoUsapan2|Abril 3|2008|Pangalan ng artikulo}} --~~~~</nowiki></tt> (nagmula sa: {{[[Suleras:AlamBaNinyoUsapan2]]}}), upang maipagbigay-alam sa may-akda ang pagkakapili ng kaniyang artikulo. Kung sakaling wala pang panagutan ang nag-ambag ng artikulo, ipadala pa rin ang mensahe upang mahikayat siyang gumawa ng sariling akawnt. Huwag mong kalimutang lumagda sa pahina ng usapan ng pinagbigyan ng mensahe. Ganito ang mababasa ng pinadalhan ng mensahe:
::{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan2|Marso 30|2008}}
*Opsyonal ito kung artikulo mo ang nilalahok mo.
====Ikalimang hakbang: Idagdag ang naidagdag sa supnayan====
*Idagdag dito sa '''supnayan''' sa ibaba ang mga paksang tinanggal (ayon sa petsa: buwan at taon) - ''dahil nagamit na'' - para sa "Alam ba ninyo?". Pakiusap, maglagay ng patlang o puwang sa pagitan ng bawat pangungusap.
*Nilalagay na sa '''mga sinupan''' (ayon sa taon; nasa ibaba, sa gawing kanan) ang mga dating nasupnay dito sa ibaba kapag tapos na ang kasalukuyang taon, o kung masyado nang mahaba ang tala ng supnayan sa ibaba.
== Supnayan ng mga napiling ''Alam ba ninyo?'' ==
<!--SIMULA NG KAHONG SINUPAN (ARKIBO)-->
{| class="infobox plainlinks" style="width:238px; background:#addfad; border:1px solid #4F7942; -moz-border-radius:8px;"
| style="padding-top:4px; text-align:center;"|
[[file:Replacement filing cabinet.svg|center|30px|]]
[[/Sinupan 2025|2025]] · [[/Sinupan 2024|2024]] · [[/Sinupan 2023|2023]] · [[/Sinupan 2022|2022]] · [[/Sinupan 2021|2021]] · [[/Sinupan 2020|2020]] · [[/Sinupan 2019|2019]] · [[/Sinupan 2018|2018]] · [[/Sinupan 2017|2017]] · [[/Sinupan 2015|2015]] · [[/Sinupan 2014|2014]] · [[/Sinupan 2013|2013]] · [[/Sinupan 2012|2012]] · [[/Sinupan 2011|2011]] · [[/Sinupan 2010|2010]] · [[/Sinupan 2009|2009]] · [[/Sinupan 2008|2008]] · [[/Sinupan 2007|2007]] · [[/Sinupan 2006|2006]] · [[/Sinupan 2005|2005]]
<!---{{Archive list long}}---->
|}<!--TAPOS NG KAHONG SINUPAN-->
'''''Alam ba ninyo...'''''
<!--SA IBABA NITO IDAGDAG ANG MGA KADARAAN LAMANG NA MGA PANG-ALAM BA NINYO! SALAMAT PO-->
=== Abril 2026 ===
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
=== Marso 2026 ===
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
*...na ang '''[[Palasyo ng Golestan]]''' sa [[Teheran]] ay isa sa mga '''[[Talaan ng mga Pandaigdigang Pamanang Pook sa Iran|Pandaigdigang Pamanang Pook]]''' na nadamay buhat ng nangyayaring '''[[Digmaan sa Iran noong 2026|Digmaan sa Iran]]'''?
*...na naimpluwensiya si '''[[Susenyos I|Haring Susenyos I]]''' ng Etiopia na maging [[Simbahang Katolika|Katoliko]] sa pamamagitan ni Padre '''[[Pedro Páez]]'''?
*...na ang '''[[Sundarbans]]''' ay isang '''[[kagubatan ng bakawan]]''' na nabuo sa tagpuan ng mga ilog [[Ilog Ganges|Ganges]], '''[[Ilog Brahmaputra|Brahmaputra]]''', at '''[[Ilog Meghna|Meghna]]'''?
<!---Nasa ibaba ang kaurian at mga interwiki-->
[[Kaurian:Alam Ba Ninyo ng Wikipedia]]
3f8krohmskeod1gsjkovikimw71wfbw
Karachi
0
10098
2201467
2166803
2026-04-06T07:11:00Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201467
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Karachi
|native_name = {{nobold|{{lang|ur|{{Nastaliq|کراچی}}}}}}
|settlement_type = Malaking lungsod
| image_skyline = {{Photomontage |photo1a=KHIURBANSKYLINE.jpg|photo2a=Jinnah Mausoleum (cropped).JPG|photo3a=Nagan Ch Karachi.jpg|photo3b=Mohatta Palace.jpg|photo4a=KPT HQ.jpg|photo4b=Frere Hall-3.jpg|size =275 |border = 0|position=center}}
| image_caption = {{nobreak|Mula sa itaas: Mazar-e-Quaid, Frere Hall, <br />Sentral na Distrito ng Kalakalan, ''Karachi Port Trust Building''<br /> Palasyo ng Mohatta Palace, Daungan ng Karachi.
}}
|nickname = Lungsod ng Quaid,{{sfn|Sarina Singh|2008|p=164|language=Ingles}} [[Paris]] ng Asya,<ref name="nadeemf.paracha">{{cite web|url=http://www.dawn.com/news/1134284|title=Visual Karachi: From Paris of Asia, to City of Lights, to Hell on Earth|author=Nadeem F. Paracha|website=Dawn|location=Pakistan|accessdate=10 Marso 2016|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite news|last1=Ghosh|first1=Palash|title=Karachi, Pakistan: Troubled, Violent Metropolis Was Once Called 'Paris Of The East'|url=http://www.ibtimes.com/karachi-pakistan-troubled-violent-metropolis-was-once-called-paris-east-1396265|accessdate=8 January 2017|work=International Business Times|date=22 Agosto 2013|ref=However, decades ago, Karachi was a very different place – so different, in fact, that in 1942, the city charmed American soldiers enough to dub it the "Paris of the East."|language=Ingles}}</ref> Ang Lungsod ng mga Ilaw,<ref name="nadeemf.paracha" /> Nobya ng mga Lungsod{{sfn|Hunt Janin|Scott A. Mandia|2012|p=98}}{{sfn|Sind Muslim College|1965}}
|pushpin_map = Pakistan#Asia
|pushpin_mapsize = 250
|pushpin_map_caption = Location in Pakistan
|pushpin_relief = 1
|coordinates = {{coord|24|51|36|N|67|0|36|E|display=inline,title}}
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{flag|Pakistan}}
|subdivision_type1 = Lalawigan
|subdivision_name1 = {{flag|Sindh}}
|established_title = Korporasyong Kalungsuran
|established_date = 2011
|seat_type = Konseho ng Lungsod
|seat = Kompleks ng Lungsod, Bayan ng Gulshan-e-Iqbal
|parts_type = Mga distrito<ref name="govt">{{cite web |url=http://www.kmc.gos.pk/Contents.aspx?id=84 |title=District in Karachi |publisher=Karachi Metropolitan Corporation |accessdate=6 Mayo 2014 |language=Ingles |archive-date=30 Mayo 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140530194440/http://kmc.gos.pk/Contents.aspx?id=84 |url-status=dead }}</ref>
|parts_style = coll
|parts = 6
|p1 = Gitnang Karachi
|p2 = Silangang Karachi
|p3 = Timog Karachi
|p4 = Kanlurang Karachi
|p5 = Korangi
|p6 = Malir
|government_footnotes =<ref name=autogenerated1>{{cite web |url=http://www.kmc.gos.pk/ |title=Government |publisher=Karachi Metropolitan Corporation |accessdate=6 Mayo 2014 |language=Ingles |archive-date=9 Pebrero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209040750/http://kmc.gos.pk/ |url-status=dead }}</ref>
|government_type = Kalungsurang Lungsod
|leader_title = Punong-lungsod
|leader_name = Waseem Akhtar (MQM-P)
|leader_title1 = Diputadong Punong-lungsod
|leader_name1 = Arshad Hassan (MQM-P)
|area_footnotes =<ref name=geography>{{cite web |url=http://221.132.118.186/cdgk/Home/AboutKarachi/GeographyDemography/tabid/270/Default.aspx |title=Geography & Demography |publisher=City District Government of Karachi |accessdate=22 Agosto 2010 |language=Ingles }}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|area_magnitude = 1 E+6
|area_total_km2 = 3780
|elevation_m = 8
|population_total = 14,916,456 <ref>https://www.citypopulation.de/Pakistan-100T.html</ref>
|population_footnotes =<ref name="pt28Aug2017">{{Cite web|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2017/08/28/ten-major-cities-population-up-by-74pc/|title=Ten major cities' population up by 74pc|access-date=21 Oktubre 2017|language=Ingles}}</ref><ref name=census2017>{{Cite web |url=http://www.pbs.gov.pk/content/provisional-summary-results-6th-population-and-housing-census-2017-0 |title=PROVISIONAL SUMMARY RESULTS OF 6TH POPULATION AND HOUSING CENSUS-2017 |publisher=Pakistan Bureau of Statistics |access-date=21 Oktubre 2017 |language=Ingles |archive-date=10 Enero 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190110043828/http://www.pbs.gov.pk/content/provisional-summary-results-6th-population-and-housing-census-2017-0 |url-status=dead }}</ref>
|population_as_of = Senso ng 2017 - Pansamantala
|population_density_km2 = auto
|population_rank = Una sa Pakistan
|population_demonym = Karachiite
|postal_code_type = Kodigo pang-koreo
|postal_code = 74XXX – 75XXX
|area_code = +9221-XXXX XXXX
|area_code_type = Kodigo pantelepono
|blank_name_sec1 = [[Gross domestic product|GDP/PPP]]
|blank_info_sec1 = $78 bilyon (2008)<ref name="pwc1">{{cite web|url=https://www.ukmediacentre.pwc.com/Content/Detail.asp?ReleaseID=3421&NewsAreaID=2 |title=Global city GDP rankings 2008–2025 |publisher=PricewaterhouseCoopers |accessdate=12 Pebrero 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110513194342/https://www.ukmediacentre.pwc.com/Content/Detail.asp?ReleaseID=3421&NewsAreaID=2 |archivedate=13 Mayo 2011 |df= |language=Ingles}}</ref>
|timezone = [[Pakistan Standard Time|PST]]
|utc_offset = +05:00
| website = {{URL|https://www.karachicity.gov.pk/}} {{URL |http://www.kmc.gos.pk/}}
}}
Ang '''Karachi''' ([[Urdu]]: كراچى), ([[Sindhi]]: ڪراچي) ay ang pinakamalaking lungsod sa [[Pakistan]] at ang kapital ng lalawigan ng [[Sindh]]. Tinutukoy ito na '''Karachiite''' ng katutubong taga-Karachi. Isang sentrong [[Pananalapi (pinansiyal)|pananalapi]] at [[Kalakalan|pangkalakalan]] ng Pakistan at isang mahalagang puwertong panrehiyon. Sa Dagat Arabo ito matatagpuan, sa hilaga-kanluran ng delta ng [[Ilog Indus]].
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Mga kabisera ng Pakistan}}
{{Mga lungsod ng Pakistan}}
[[Kategorya:Mga lungsod ng Pakistan]]
n3pl8ljrbpku0ituzuvjxquupfqrjrd
Anthony Castelo
0
10715
2201494
2197827
2026-04-06T08:17:49Z
~2026-21157-13
160686
2201494
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata}}
Si '''Anthony Castelo''' ay isang mang-aawit na [[Filipino]]. Siya ay anak ng isang bampirang bading na naghari sa Cabanatuan noong 1800's. Ang kanyang totoong pangalan ay Antoinette subali't binago niya ito upang maiwasan ang parusang kamatayan na ipinapataw sa mga bakla ng mga panahong iyon. Siya ay nag aral at nagpursige. Sa murang edad ay namulat siya sa mundo ng kabaklaan.
==Kapanganakan==
==Lugar ng Kapanganakan==
Lungsod ng Cabanatuan, Nueva Viscaya.
==Pelikula==
*1980 - Jakulin mo ako
*1983 - Sana Butas mo ay akin lamang
==Diskograpiya==
*[[Aking Bituin]] - (1978)
*[[Ang Babaing Hinugot Sa Aking Tadyang]] - (1981)
*[[Ang Kahapon]] - (1979)
*[[Another Day, Another Time]] - (1982)
*[[Apoy]] - kaduweto si [[Imelda Papin]] - (1980)
*[[Babae (Ugat Ng Pagkakasala)]] - (1980)
*[[Balatkayo]] - (1978)
*[[Bayan Ko, Mahal Kita]]
*[[Come with me Tonight]] - (1982)
*[[Daigdig mo, Daigdig ko]] - (1978)
*[[Dakilang Lahi]]
*[[Gayuma]] - (1980)
*[[Hahanapin Ko]] - (1980)
*[[Hanggang Ngayon]]
*[[Hindi Laro Ang Ibigin Ka]] - (1980)
*[[Huwag kang Lalayo]] - (1978)
*[[Ibig Kong Ibigin Ka]] - (1978)
*[[If You Could Stay]] - (1982)
*[[Ikaw...Ako...]] - (1978)
*[[Kaibigan]] - (1978)
*[[Kailangan ko Siya]] - (1979)
*[[Kailangan pa ba?]] - (1978)
*[[Kalangitan (Latin)]] - (1979)
*[[Let's Dance to the Rhytym]] - (1982)
*[[Lumang Awitin]] - (1980)
*[[Maghihintay Ako Sa 'Yo]] - (1978)
*[[Mahal, Patawad]] - (1981)
*[[May Dahilan]] - (1980)
*[[Mga Awitin ni Paul Williams]] - (1978)
*[[Musika ng Pag-ibig]] - (1979)
*[[Nang Dahil Sa Pag-ibig]] - (1979)
*[[Panaginip]] - (1979)
*[[Pangalawang Buhay]] - (1979)
*[[Spanish Medley]] - (1978)
*[[Tanghalan]] - (1980)
*[[Tayo Naman Ngayon]] - (1979)
*[[The Isle of Love]] - (1982)
*[[Unang Halik]] - (1980)
*[[Will You Ever Know]] - (1982)
*[[You Look Like You Just Stepped Out of a Fashion Magazine]] - (1982)
{{BD|1952||Castelo, Anthony}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Pilipinas]]
{{musika-stub}}
fvxvebh15pdwlzslsoxbdd8pppnza4k
Zagreb
0
19841
2201414
2137624
2026-04-05T13:01:06Z
ChickenAnnihilator
156352
2201414
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement/Wikidata}}
Ang '''Zagreb''' ([[International Phonetic Alphabet|pagbigkas]]: {{IPA|[ˈzɑː.greb]}}) ay ang kabisera at ang pinakamalaking lungsod sa [[Croatia]]. Ang Zagreb ay sentrong pang-kultural, pang-agham, pang-ekonomiya, pampolitika at pamamahala ng Republika ng Croatia kung saan matatagpuan ang bahay ng Parlyamento, Pangulo at Pamahalaan ng bansa. Ang populasyon ng lungsod noong 2001 ay nasa 779,145.<ref name=census>{{cite web
| url = http://www.dzs.hr/Eng/censuses/Census2001/Popis/E01_01_01/e01_01_01_zup22.html
| title = Official Zagreb population (Census 2001)
| accessdate = 2007-01-20
}}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (1,088,841 sa kalakhang lugar).<ref name="zagreb_metro"/> Ito ay nasa pagitan ng gilid ng bulubundukin ng Medvednica at sa hilagang bahagi ng dalampasigan ng [[Ilog Sava]] na nasa {{coord|45|48|N|15|58|E}}.
{{Infobox Weather
|metric_first= Y
|single_line= Y
|location= Zagreb
|Jan_Hi_°C = 3.1
|Feb_Hi_°C = 6.1
|Mar_Hi_°C = 11.3
|Apr_Hi_°C = 16.4
|May_Hi_°C = 21.3
|Jun_Hi_°C = 24.6
|Jul_Hi_°C = 26.7
|Aug_Hi_°C = 26.2
|Sep_Hi_°C = 22.3
|Oct_Hi_°C = 16.2
|Nov_Hi_°C = 9.3
|Dec_Hi_°C = 4.4
|Year_Hi_°C = 15.7
|Jan_Lo_°C = -4.0
|Feb_Lo_°C = -2.5
|Mar_Lo_°C = 0.9
|Apr_Lo_°C = 4.9
|May_Lo_°C = 9.2
|Jun_Lo_°C = 12.7
|Jul_Lo_°C = 14.2
|Aug_Lo_°C = 13.7
|Sep_Lo_°C = 10.4
|Oct_Lo_°C = 5.8
|Nov_Lo_°C = 1.8
|Dec_Lo_°C = -1.9
|Year_Lo_°C = 5.4
|Jan_REC_Hi_°C = 19.4
|Feb_REC_Hi_°C = 22
|Mar_REC_Hi_°C = 26
|Apr_REC_Hi_°C = 29.4
|May_REC_Hi_°C = 33.4
|Jun_REC_Hi_°C = 37.6
|Jul_REC_Hi_°C = 40.4
|Aug_REC_Hi_°C = 39.8
|Sep_REC_Hi_°C = 32.8
|Oct_REC_Hi_°C = 28.3
|Nov_REC_Hi_°C = 25.4
|Dec_REC_Hi_°C = 22.5
|Year_REC_Hi_°C = 40.4
|Jan_REC_Lo_°C = -24.3
|Feb_REC_Lo_°C = -27.3
|Mar_REC_Lo_°C = -18.3
|Apr_REC_Lo_°C = -4.4
|May_REC_Lo_°C = -1.8
|Jun_REC_Lo_°C = 2.5
|Jul_REC_Lo_°C = 5.4
|Aug_REC_Lo_°C = 3.7
|Sep_REC_Lo_°C = -0.6
|Oct_REC_Lo_°C = -5.6
|Nov_REC_Lo_°C = -13.5
|Dec_REC_Lo_°C = -19.8
|Year_REC_Lo_°C = -27.5
|Jan_Precip_mm = 48.6
|Feb_Precip_mm = 41.9
|Mar_Precip_mm = 51.6
|Apr_Precip_mm = 61.5
|May_Precip_mm = 78.8
|Jun_Precip_mm = 99.3
|Jul_Precip_mm = 81.0
|Aug_Precip_mm = 90.5
|Sep_Precip_mm = 82.7
|Oct_Precip_mm = 71.6
|Nov_Precip_mm = 84.8
|Dec_Precip_mm = 63.8
|Year_Precip_mm = 856.1
|Jan_Sun= 59.4
|Feb_Sun= 95.7
|Mar_Sun= 140.1
|Apr_Sun= 175.4
|May_Sun= 234.0
|Jun_Sun= 243.7
|Jul_Sun= 281.0
|Aug_Sun= 256.0
|Sep_Sun= 186.7
|Oct_Sun= 130.8
|Nov_Sun= 65.6
|Dec_Sun= 44.9
|Year_Sun= 1913.3
|Jan_Rain_days = 10.8 |Jan_Snow_days = 6
|Feb_Rain_days = 10.0 |Feb_Snow_days = 5
|Mar_Rain_days = 11.2 |Mar_Snow_days = 4
|Apr_Rain_days = 12.7 |Apr_Snow_days = 1
|May_Rain_days = 13.2 |May_Snow_days = 0
|Jun_Rain_days = 13.6 |Jun_Snow_days = 0
|Jul_Rain_days = 10.9 |Jul_Snow_days = 0
|Aug_Rain_days = 10.4 |Aug_Snow_days = 0
|Sep_Rain_days = 9.8 |Sep_Snow_days = 0
|Oct_Rain_days = 10.2 |Oct_Snow_days = 0
|Nov_Rain_days = 12.2 |Nov_Snow_days = 2
|Dec_Rain_days = 12.1 |Dec_Snow_days = 5
|source = [[World Meteorological Organisation]] ([[United Nations|UN]]) <ref name= WMO >{{cite web
| url = http://worldweather.wmo.int/019/c00070.htm
| title = World Weather Information Service
| accessdate = 2010-05-01
| publisher = UN
| archive-date = 2021-01-21
| archive-url = https://web.archive.org/web/20210121184731/http://worldweather.wmo.int/019/c00070.htm
| url-status = dead
}}</ref>
| accessdate = 2010-05-01
| source2 = <ref name=HRMETEO>{{cite web |url= http://klima.hr/klima.php?id=k1¶m=srednjak&Grad=zagreb_maksimir |title= Mjesečne vrijednosti za Zagreb Maksimir u razdoblju1949−2014 |publisher= Croatian Meteorological and Hydrological Service |language= Kroato|accessdate= 26 Mayo 2016}}</ref>
| accessdate2=2008-12-27 }}
[[Talaksan:Panorama Zagreb.jpg|800px|<center>'''Zagreb'''</center>]]
== Talababa ==
{{reflist}}
{{commons|Zagreb}}
[[Kategorya:Kabisera sa Europa|Zagreb]]
[[Kategorya:Zagreb|*]]
{{stub|Kroasya}}
{{Talaan ng mga kabiserang European batay sa rehiyon|state=expanded}}
69eupxgvijohz4ttshsstobioty9qe6
Padron:Country data United Kingdom
10
21684
2201530
2165199
2026-04-06T09:41:08Z
Jojit fb
38
2201530
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Reyno Unido
| flag alias = Flag of the United Kingdom.svg
| alt attribute = Flag of the United Kingdom
| flag alias-1606 = Union flag 1606 (Kings Colors).svg
| flag alias-civil = Civil Ensign of the United Kingdom.svg
| flag alias-government = Government Ensign of the United Kingdom.svg
| flag alias-naval = Naval ensign of the United Kingdom.svg
| flag alias-naval-1707 = British-White-Ensign-1707.svg
| link alias-naval = Royal Navy
| flag alias-air force = Air Force Ensign of the United Kingdom.svg
| link alias-air force = Royal Air Force
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1606
| var2 = naval-1707
| var3 = civil
| var4 = government
| redir1 = UK
| redir2 = the United Kingdom
| related1 = Great Britain
</noinclude>
}}<noinclude>
[[sa:फलकम्:Country data United Kingdom]]
[[si:සැකිල්ල:Country data United Kingdom]]
</noinclude>
s4yfktnjp21woij1204k6kx25ceolyx
Padron:Country data Ireland
10
21686
2201538
1577196
2026-04-06T09:46:59Z
Jojit fb
38
2201538
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = {{#if:{{{altvar|}}}|Ireland|{{#if:{{{variant|}}}|Ireland|Republic of Ireland}}}}
| shortname alias = Irlandya
| alt attribute = Flag of Ireland
| flag alias = Flag of Ireland.svg
| flag alias-1783 = Saint Patrick's Saltire.svg
| flag alias-4prov = Four Provinces Flag.svg
| flag alias-football = Saint Patrick's Saltire.svg
| link alias-football = Ireland national football team (1882–1950)
| flag alias-hockey = Flag of Ireland hockey team.svg
| flag alias-field hockey = Flag of Ireland hockey team.svg
| flag alias-rugby union = Flag of None.svg
| flag alias-cricket = Flag of None.svg
| link alias-cricket = Ireland {{{mw|}}} cricket team
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| templatename = Ireland
| var1 = 1783
| var2 = 4prov
| var3 = football
| var4 = hockey
| redir1 = IRE
| related1 = Republic of Ireland
| related2 = Southern Ireland
| related3 = Kingdom of Ireland
| related4 = Lordship of Ireland
</noinclude>
}}
m4krv3lzyfmkdj45w8j2mwpgmak1h3y
2201539
2201538
2026-04-06T09:47:53Z
Jojit fb
38
2201539
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = {{#if:{{{altvar|}}}|Ireland|{{#if:{{{variant|}}}|Ireland|Republic of Ireland}}}}
| shortname alias = Irlanda
| alt attribute = Flag of Ireland
| flag alias = Flag of Ireland.svg
| flag alias-1783 = Saint Patrick's Saltire.svg
| flag alias-4prov = Four Provinces Flag.svg
| flag alias-football = Saint Patrick's Saltire.svg
| link alias-football = Ireland national football team (1882–1950)
| flag alias-hockey = Flag of Ireland hockey team.svg
| flag alias-field hockey = Flag of Ireland hockey team.svg
| flag alias-rugby union = Flag of None.svg
| flag alias-cricket = Flag of None.svg
| link alias-cricket = Ireland {{{mw|}}} cricket team
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| templatename = Ireland
| var1 = 1783
| var2 = 4prov
| var3 = football
| var4 = hockey
| redir1 = IRE
| related1 = Republic of Ireland
| related2 = Southern Ireland
| related3 = Kingdom of Ireland
| related4 = Lordship of Ireland
</noinclude>
}}
c5egnm0z93c8evv5r9cf62h9cwn5ykj
Padron:Country data Australia
10
22473
2201535
1664740
2026-04-06T09:45:17Z
Jojit fb
38
2201535
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Australya
| flag alias = Flag of Australia.svg
| flag alias-1903 = Flag of Australia (1903–1908).svg
| flag alias-civil = Civil Ensign of Australia.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Australia.svg
| link alias-naval = Royal Australian Navy
| flag alias-air force = Air Force Ensign of Australia.svg
| link alias-air force = Royal Australian Air Force
| link alias-football = Australia {{{mw|}}} national football (soccer) team
| link alias-field hockey = {{#ifeq:{{{mw}}}|women's|Hockeyroos|Australia national field hockey team}}
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1903
| var2 = civil
| redir1 = AUS
| related1 = Australasia
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
500tb2fw5bf80wj5b7h5qiqn15l6mhe
Padron:Country data Austria
10
22475
2201542
1367188
2026-04-06T09:49:05Z
Jojit fb
38
2201542
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Austriya
| flag alias = Flag of Austria.svg
| flag alias-empire = Flag of the Habsburg Monarchy.svg
| flag alias-civil ensign = Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg
| flag alias-state = Flag of Austria (state).svg
| flag alias-war = Austria-Hungary-flag-1869-1914-naval-1786-1869-merchant.svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = empire
| var2 = civil ensign
| var3 = state
| var4 = war
| redir1 = AUT
| related1 = Austria-Hungary
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
pdf60gvwu9dzdrdaqkky2o1wd9di6vi
Padron:Country data Bosnia and Herzegovina
10
22523
2201524
1664340
2026-04-06T09:38:08Z
Jojit fb
38
2201524
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Bosniya at Herzegovina
| flag alias = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg
| flag alias-1992 = Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg
| flag alias-1945 = Flag of Bosnia and Herzegovina (1946–1992).svg
| flag alias-independent = Flag of Independent Bosnia (1878).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1992
| var2 = 1945
| var3 = independent
| redir1 = BIH
| redir2 = Bosnia-Herzegovina
| related1 = Republika Srpska
| related2 = Federation of Bosnia and Herzegovina
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
pnf1vev8xer23eu4fvnzo5jx6jsk8tn
Padron:Country data Brazil
10
22525
2201532
1481880
2026-04-06T09:43:50Z
Jojit fb
38
2201532
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Brasil
| templatename = Brazil
| flag alias = Flag of Brazil.svg
| flag alias-1822 = Flag of Empire of Brazil (1822-1870).svg
| flag alias-1870 = Flag of Empire of Brazil (1870-1889).svg
| flag alias-1889 = Flag of Brazil (1889-1960).svg
| flag alias-1960 = Flag of Brazil (1960-1968).svg
| flag alias-1968 = Flag of Brazil (1968-1992).svg
| link alias-naval = Brazilian Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1822
| var2 = 1870
| var3 = 1889
| var4 = 1960
| var5 = 1968
| redir1 = BRA
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
lvi62gbp7v0e605klap5412eki8nhky
Padron:Country data Bulgaria
10
22528
2201517
1481907
2026-04-06T09:33:57Z
Jojit fb
38
2201517
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Bulgarya
| flag alias = Flag of Bulgaria.svg
| flag alias-1878 = Flag of Bulgaria.svg <!-- deprecated -->
| flag alias-1946 = Flag of Bulgaria (1948-1967).svg
| flag alias-1967 = Flag of Bulgaria (1967-1971).svg
| flag alias-1971 = Flag of Bulgaria (1971-1990).svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Bulgaria.svg
| link alias-naval = Bulgarian Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1946
| var2 = 1967
| var3 = 1971
| redir1 = BGR
| redir2 = BUL
</noinclude>
}}
q9mw5vdgl3w4y35ruft1bqn73jdfe4u
Padron:Country data Democratic Republic of the Congo
10
22545
2201543
473974
2026-04-06T09:49:48Z
Jojit fb
38
2201543
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Demokratikong Republika ng Congo
| alt attribute = Flag of the Democratic Republic of the Congo
| flag alias = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg
| flag alias-1960 = Flag of Congo Kinshasa.svg<!--Flag of Congo Kinshasa 1960.svg-->
| flag alias-1963 = Flag of Congo Kinshasa 1963.svg
| flag alias-1966 = Flag of Congo Kinshasa 1966.svg
| flag alias-1997 = Flag of Congo Kinshasa 1997.svg
| link alias-football = Congo DR {{{mw|}}} national football team
| name alias-football = Congo DR
| name alias-basketball = DR Congo
| link alias-basketball = DR Congo {{{mw|}}} national basketball team
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1960
| var2 = 1963
| var3 = 1966
| var4 = 1997
| redir1 = COD
| redir2 = Congo DR
| redir3 = Congo, Democratic Republic of the
| redir4 = Congo-Kinshasa
| related1 = Zaire
| related2 = Belgian Congo
| related3 = Congo Free State
</noinclude>
}}
peq9rb502s393jgd0qipxehixfxejt7
Padron:Country data Denmark
10
22636
2201533
1481883
2026-04-06T09:44:21Z
Jojit fb
38
2201533
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Dinamarka
| flag alias = Flag of Denmark.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Denmark.svg
| link alias-naval = Royal Danish Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| redir1 = DNK
| redir2 = DEN
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
r629l2f6xzk3wcu25mkby3mq1l4ocga
Padron:Country data Estonia
10
22646
2201541
1277894
2026-04-06T09:48:49Z
Jojit fb
38
2201541
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Estonya
| flag alias = Flag of Estonia.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Estonia.svg
| link alias-naval = Estonian Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| redir1 = EST
| related1 = Estonian SSR
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
1qbo3qclocjwe0mv44m4q6twlf93amr
Padron:Country data Finland
10
22651
2201527
1944773
2026-04-06T09:39:29Z
Jojit fb
38
2201527
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>
|country showdata
</noinclude>}}}
| alias = Pinlandiya
| flag alias = Flag of Finland.svg
| flag alias-naval = Military flag of Finland.svg
| link alias-naval = Finnish Navy
| link alias-ice hockey = Finland national {{{mw|men's}}} ice hockey team
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| redir1 = FIN
| related1 = Åland
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
jo13qycpdc4uxr2qc7ty8ui5p2afxj3
Padron:Country data Greece
10
22662
2201516
2175142
2026-04-06T09:33:26Z
Jojit fb
38
2201516
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Gresya
| flag alias = Flag of Greece.svg
| flag alias-old = Flag of Greece (1828-1978).svg
| flag alias-1970 = Flag of Greece (1970–1975).svg
| flag alias-royal = Kingdom of Greece Flag.svg
| flag alias-otto = Kingdom of Greece Flag (1833-1862).svg
| flag alias-royalnavy = Hellenic Naval Ensign 1935.svg
| link alias-naval = Hellenic Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = old
| var2 = 1970
| var3 = royal
| var4 = otto
| var5 = royalnavy
| redir1 = GRC
| redir2 = GRE
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
jslpy78iby7nqxxmhzvbw6beom8snqm
Padron:Country data Iceland
10
22675
2201537
1481876
2026-04-06T09:46:35Z
Jojit fb
38
2201537
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Islandiya
| flag alias = Flag of Iceland.svg
| flag alias-old = Hvítbláinn.svg
| flag alias-naval = Flag of Iceland (state).svg
| link alias-naval = Icelandic Coast Guard
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = old
| redir1 = ISL
</noinclude>
}}
qvhbj20jc8pnj691yrcbkxx7nry3ei6
Padron:Country data India
10
22676
2201526
2068523
2026-04-06T09:39:04Z
Jojit fb
38
2201526
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Indiya
| flag alias = Flag of India.svg
| flag alias-British = British Raj Red Ensign.svg
| flag alias-1931 = 1931 Flag of India.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of India.svg
| link alias-naval = Indian Navy
| flag alias-air force = Air Force Ensign of India (1950–2023).svg
| link alias-air force = Indian Air Force
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = British
| var2 = 1931
| redir1 = IND
| redit2 = India
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
fgjs9a7tnprz13h6xmix47q30unyz4v
Padron:Country data Indonesia
10
22677
2201540
1475149
2026-04-06T09:48:22Z
Jojit fb
38
2201540
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Indonesia
| templatename = Indonesya
| flag alias = Flag of Indonesia.svg
| link alias-naval = Indonesian Navy
| link alias-air force = Indonesian Air Force
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
<noinclude>
| redir1 = IDN
| redir2 = INA
</noinclude>
}}
f1knj0e5knepz4zf55ra5fg8jk5kqza
Padron:Country data Latvia
10
22978
2201520
1481903
2026-04-06T09:35:45Z
Jojit fb
38
2201520
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Letonya
| flag alias = Flag of Latvia.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Latvia.svg
| link alias-naval = Latvian Naval Forces
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| redir1 = LVA
| redir2 = LAT
| related1 = Latvian SSR
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
4mdugmduxwqzc6skvi2vwcknwjh564g
Padron:Country data Lithuania
10
22984
2201531
1716907
2026-04-06T09:42:42Z
Jojit fb
38
2201531
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Litwanya
| flag alias = Flag of Lithuania.svg
| flag alias-1918 = Flag of Lithuania 1918-1940.svg
| flag alias-1989 = Flag of Lithuania (1988–2004).svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Lithuania.svg
| link alias-naval = Lithuanian Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1918
| var2 = 1989
| redir1 = LTU
| related1 = Lithuanian SSR
</noinclude>
}}<noinclude>
[[bo:Template:རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན།LTU]]
</noinclude>
ahju82hjo8k33pfu80v9w9vlye7og02
Padron:Country data Mexico
10
23002
2201523
2147105
2026-04-06T09:37:21Z
Jojit fb
38
2201523
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Mehiko
| flag alias = Flag of Mexico.svg
| flag alias-1821 = Flag of Mexico (1821-1823).svg
| flag alias-1823 = Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg
| flag alias-1864 = Imperial Standard of Mexico (1864-1867).svg
| flag alias-1867 = Flag of Mexico (1823-1864, 1867-1893).svg
| flag alias-1893 = Flag of Mexico (1893-1916).svg
| flag alias-1916 = Flag of Mexico (1916-1934).svg
| flag alias-1934 = Flag of Mexico (1934-1968).svg
| link alias-naval = Mexican Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1821
| var2 = 1823
| var3 = 1864
| var4 = 1867
| var5 = 1893
| var6 = 1916
| var7 = 1934
| redir1 = MEX
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
21381iuvqq0vxa0or2892bgz95k6f9c
Padron:Country data Mongolia
10
23006
2201515
267571
2026-04-06T09:32:36Z
Jojit fb
38
2201515
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Mongolya
| flag alias = Flag of Mongolia.svg
| flag alias-1924 = Flag of the People's Republic of Mongolia (1924-1940).svg
| flag alias-1949 = Flag of the People's Republic of Mongolia (1949-1992).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1924
| var2 = 1949
| redir1 = MNG
| redir2 = MGL
</noinclude>
}}
j1x7mqdoaozngiipg2zslf6bwfcjj5o
Padron:Country data Norway
10
23027
2201534
1482832
2026-04-06T09:44:54Z
Jojit fb
38
2201534
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Noruwega
| flag alias = Flag of Norway.svg
| flag alias-old kingdom = Norwegian Royal Standard flag.png
| flag alias-1814 = Flag of Norway 1814-1821.PNG
| flag alias-1818 = Unionsflagg 1818.png
| flag alias-1844 = Norge-Unionsflagg-1844.svg
| flag alias-naval = Flag of Norway, state.svg
| link alias-naval = Royal Norwegian Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = old kingdom
| var2 = 1814
| var3 = 1818
| var4 = 1844
| redir1 = NOR
| related1 = Kalmar Union
</noinclude>
}}<noinclude>
[[Category:Norway templates|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
sgma09fie2s6fg2yovdervt74yfyyuf
Padron:Country data Polonya
10
23038
2201536
1361740
2026-04-06T09:45:56Z
Jojit fb
38
2201536
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Polonya
| flag alias = Flag of Poland.svg
| flag alias-state = State Flag of Poland.svg
| flag alias-1815 = Flag of the Congress of Poland.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Poland.svg
| link alias-naval = Polish Navy
| flag alias-air force = Flaga Lotnictwa.gif
| link alias-air force = Polish Air Force
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = state
| var2 = 1815
| redir1 = POL
</noinclude>
}}
h8rcwl0sfmed2vbs9dcnyymlqcdc9y2
Padron:Country data Rumanya
10
23042
2201528
1481891
2026-04-06T09:39:54Z
Jojit fb
38
2201528
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Rumanya
| flag alias = Flag of Romania.svg
| flag alias-1948 = Flag of Romania (1948-1952).svg
| flag alias-1952 = Flag of Romania (1952-1965).svg
| flag alias-1965 = Flag of Romania (1965-1989).svg
| link alias-naval = Romanian Naval Forces
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1948
| var2 = 1952
| var3 = 1965
| redir1 = ROU
| redir2 = ROM
| redir3 = Romania
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
7q234f46q4h15uvn0ei2shyt8i3t41j
Padron:Country data Eslobenya
10
23060
2201519
1664339
2026-04-06T09:34:59Z
Jojit fb
38
2201519
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Eslobenya
| flag alias = Flag of Slovenia.svg
| flag alias-1945 = Flag of Slovenia (1945–1991).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1945
| redir1 = SVN
| redir2 = SLO
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
7htpuitxhqz9brp1payeh4npjdfmbps
Padron:Country data Turkey
10
23088
2201521
1482254
2026-04-06T09:36:08Z
Jojit fb
38
2201521
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Turkiya
| flag alias = Flag of Turkey.svg
| link alias-naval = Turkish Navy
| link alias-ice hockey = Turkey national {{{mw|men's}}} ice hockey team
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| altvar = {{{altvar|}}}
<noinclude>
| redir1 = TUR
| related1 = Ottoman Empire
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
pzsno4e4de8mb2z84t21syo9m3hlnxn
Padron:Country data Vietnam
10
23098
2201525
1278060
2026-04-06T09:38:37Z
Jojit fb
38
2201525
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Biyetnam
| flag alias = Flag of Vietnam.svg
| flag alias-1890 = Flag of South Vietnam.svg
| flag alias-1920 = Second flag of the Nguyen Dynasty.svg
| flag alias-1945 = Old Flag Of Vietnam.svg
| link alias-naval = Vietnam People's Navy
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1890
| var2 = 1920
| var3 = 1945
| redir1 = VNM
| redir2 = VIE
| redir3 = Viet Nam
| related1 = South Vietnam
| related2 = North Vietnam
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
pumntbcegjyh2t6li5m7xaozttnq4vf
Padron:Country data Ukraine
10
23111
2201518
1485330
2026-04-06T09:34:15Z
Jojit fb
38
2201518
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Ukranya
| flag alias = Flag of Ukraine.svg
| flag alias-1918 = Flag of Ukrainian People's Republic 1917.svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Ukraine (dress).svg
| link alias-naval = Ukrainian Navy
| flag alias-air force = Ensign of the Ukrainian Air Force.svg
| link alias-air force = Ukrainian Air Force
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1918
| redir1 = UKR
| related1 = Ukrainian SSR
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
rlkkat41gqpb9vswjp9bh6ahjwax4sk
Worcester, Massachusetts
0
30863
2201438
1935305
2026-04-06T00:20:53Z
Jojit fb
38
ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon
2201438
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Massachusetts]]
s5bvyx5lktvoo2sobpym66d7qjzdt0u
Kasaysayan ng mga Hudyo sa Pilipinas
0
44317
2201471
2138091
2026-04-06T07:35:07Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201471
wikitext
text/x-wiki
Nagsimula ang talang '''kasaysayan ng mga Hudyo sa Pilipinas''' noong [[Kasaysayan ng Pilipinas#Pamumuno ng Espanya (1521–1898)|panahong Kastila]].
==Panahong Kastila==
Ang kasaysayan ng [[mga Hudyo]] sa [[Maynila]] ay nagmula noong [[Ingkuwisisyong Kastila]] ng ika-16 dantaon, kung kailan marami sa mga Hudyo ng [[Ispanya]], na sapilitang bininyagan sa [[Kristiyanismo]] at patago na pinanatili ang kanilang buhay Hudyo, ay nabunyag at nilitis, nahatulan, at pinalayas sa Ispanya dahil sa kanilang erehiya o ''heresy''.<ref name=tiesthatbind>http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1176152769513&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kilala bilang mga ''Marano'' o "Bagong Kristiyano", sinamahan ng mga ''kripto-Hudyo''ng ito ang mga Kastilang kongkistador na nagmulang nanirahan sa mga daungan sa [[Malayong Silangan]], kasama na ang Maynila. Dumating sa Pilipinas noong dekada 1590 ang dalawang "Bagong Kristiyanong" magkakapatid na sina Jorge at Domingo Rodríguez.<ref name=jta>{{Cite web |url=http://www.jewishtimesasia.org/manila/269-manila-communities/576-philippines-jewish-community |title=Archive copy |access-date=2009-02-09 |archive-date=2009-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091224105428/http://www.jewishtimesasia.org/manila/269-manila-communities/576-philippines-jewish-community |url-status=dead }}</ref> Pagka-1593 nalitis at nahatulan ang dalawa sa isang ''[[auto da fe]]'' sa [[Lungsod ng Mehiko]] dahil walang nagsasariling tribunal ang Ingkuwisisyon sa Pilipinas. Itinapon ng Ingkuwisisyon ang mga Rodríguez sa bilangguan ang hinatulan din ang walo o higit pang mga "Bagong Kristiyano" sa Pilipinas. Ito ang mapanganip na kalagayan ng mga Hudyo sa Pilipinas. Nanatiling maliit at di-organisado ang pamayanang Hudyo sa mga susunod na dantaon ng pamamahalang Kastila. Hindi pinayagan ng batas ng mga mananakop ang pagkakaroon ng isang organisadong pamayanang Hudyo.
Ang kauna-unahang permanenteng paninirahan ng mga Hudyo sa Pilipinas noong panahong Kastila ay nagmula sa pagdating nina Léopold Kahn at ng tatlong magkakapatid na Levy mula sa [[Alsace-Moselle|Alsace-Lorraine]],<ref name=jvl>http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/philippines.html</ref> na tumakas mula sa kinalabasan ng [[Digmaang Prangko-Prusyano]] noong 1870.<ref name=tiesthatbind /><ref name=jta /><ref name=weissler>http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?apage=1&cid=1159193373795&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ipinangalanan ng magkapatid na Levy ang kanilang negosyo na ''Estrella del Norte'', na [[Wikang Kastila sa Pilipinas|Kastila]] para sa "bituin ng hilaga." Kasama sa kanilang mga negosyo ang pagbenta ng alahas, ''merchandising'', importasyon at eksportasyon ng mga [[hiyas]], [[gamot]], at, pagdating ng panahon, mga [[kotse]].<ref name=jta /> Nagbigay ang pagbukas ng [[Kanal Suez]] noong 1869 ng mas tuwirang rutang pangkalakalan sa pagitan ng [[Europa]] at ng [[Pilipinas]], at lumago ang mga negosyo sa [[kapuluan]] at pati na rin ang bilang ng mga Hudyo dito.<ref name=jta /> Sinamahan ang mga Levy ng mga [[Turkiya|Turko]], [[Sirya|Siryo]],<ref name=tiesthatbind /> at [[Ehipto|Ehipsiyong]] Hudyo, na naglikha ng isang halo-halong populasyong Hudyo ng mahigit-kumulang limampung indibidwal sa pagtapos ng panahong Kastila. Si A. N. Hashim, isang Siryong Hudyo, ang isa sa mga tumulong kay [[José Rizal]] na makaalis sa [[Dapitan]].<ref name=jta /> Noong natapos lamang ang panahong Kastila at sinakop ng mga [[Kasaysayan ng Pilipinas#Kolonya ng Estados Unidos|Amerikano]] ang kapuluan noong 1898 na pinayagan ang mga Hudyo na opisyal at bukas na manampalataya bilang mga Hudyo.
==Panahong Amerikano==
Nang maging pag-aari ng [[Estados Unidos|Mga Istadong Nagkakaisa]] ang Pilipinas, pinakinabangan ng mga Amerikanong Hudyo ang bagong hanggahang ito. Nagdala ang pagdating ng hukbong Amerikano sa Pilipinas ng mga Hudyong manlilingkod o ''servicemen'' na nagpasiyang manatili sa kapuluan matapos ang kanilang panunungkulan sa militar at maging mga permanenteng residente.<ref name=weissler /> Dumating din ang mga Hudyong guro mula sa Mga Istadong Nagkakaisa kasama ng [[mga Thomasite]], isang kinatawan ng mga boluntaryong guro, na nagbigay ng pampublikong turo sa mga batang Pilipino.
Bukod sa edukasyon, naakit ng mga bagong merkado para sa mga negosyong importasyon-eksportasyon ang mga batang negosyante na Hudyo na nagsitayo ng mga bagong istablesimyento sa Pilipinas o pinalawak ang kanilang mga negosyo mula sa Amerikang kontinental.
Dalawang mahahalagang pangalan ang lumilitaw sa pamayanang Hudyo sa simula ng ika-20 dantaon: sina Emil Bachrach at Morton I. Netzorg. Dumating si Bachrach sa Maynila noong 1901 lumikha sa madaling panahon ng isang may-kalakihang negosyo.<ref name=jta /> Dahil siya ang kinikilala bilang ang unang Amerikanong Hudyo na permanenteng nanirahan sa Pilipinas, ipinangalan sa kaniya ang sinagoga at bulwagang pangkalinangan—ang Temple Emil<ref name=jlipetz>http://www.remember.org/witness/lipetz.htm</ref><ref name=learmer>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monmouth.army.mil/monmessg/newmonmsg/apr292005/m17hayden.htm |access-date=2008-04-02 |archive-date=2010-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100703233801/http://www.monmouth.army.mil/monmessg/newmonmsg/apr292005/m17hayden.htm |url-status=dead }}</ref> at ang Bachrach Hall—na pinondohan ng pamilyang Bacharach sa mga sumunod na dekada. Si Joseph Cysner ang namahala ng templo.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.history.ucsb.edu/faculty/marcuse/classes/233ab/zbaszynmanila/HarrisCysnerZbaszynManila.pdf |access-date=2009-02-09 |archive-date=2010-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100709193746/http://www.history.ucsb.edu/faculty/marcuse/classes/233ab/zbaszynmanila/HarrisCysnerZbaszynManila.pdf |url-status=dead }}</ref> Pinahintulutan ng nakamit na kayamanan ni Bacharach na siya ay maging isang mapagbigay na mapagkawanggawang tao na sinuportahan ang layong Hudyo at [[Kristiyanismo sa Pilipinas|Kristiyano]]. Pagka-1918, naging 150 ang kabuuang bilan ng mga Hudyo sa Pilipinas, kasama na ang ilang mga [[Rusya|Rusong]] tumakas mula sa [[Himagsikang Bol'ševik]].<ref name=tiesthatbind /> Nagsimulang magsisiratingan ang mga negosyo mula sa Amerikang kontinental noong 1920. Kasama sa mga Hudyo ng Maynila ang tagapagtatag ng [[Pamilihang Sapi ng Pilipinas|Pamilihang Sapi ng Makati]], ang konduktor ng [[Manila Symphony Orchestra]], at ang iba pang mga propesyonal tulad ng mga manggagamot at arkitekto. Dumating ang magkakapatid na Frieder, na susi sa pagligtas ng mga [[Alemanya|Alemang]] Hudyo noong dekada 1930, mula sa [[Cincinnati, Ohio|Cincinnati]] noong 1921 at ipinalawak ang negosyong sigarilyo ng kanilang pamilya sa Mga Istadong Nagkakaisa sa isang kapipakinabang na negosyo sa Maynila.
Ipinawalang-halaga ng kasaganaang pang-ekonomiko at ng isang mataas na antas ng interaksiyong panlipunan ang pangangailangan para sa mga matatatag na institusyong Hudyo. Bagaman nagsidayo ang mga pamilyang Hudyo sa Temple Emil para sa mga ispesyal na pagdiriwang, at nakapagsilbi bilang tagapag-isa at tagapagpokus ng buhay pangkalinangang Hudyo ang pagkakaroon ng karugtong na bulwagang panlipunan, higit na ''low-key'' pa rin ito. Bagaman ipinatayo ang Templo noong dekada 1920 pangunahin na sa pamamagitan ng mga mapagbigay na ambag ng mga Bacharach, Netzorg, at Frieder, ang mga tanging serbisyong isinagawa sa taon-taong batayan ay ang mga ''[[yamim nora'im]]'' ([[Sulat Ebreo|Ebreo]]: ימים נוראים), kung kailan isinagawa ng isang dumarayong [[rabino]] ang mga serbisyo.<ref>http://www.ajcarchives.org/AJC_DATA/Files/1917_1918_3_SpecialArticles.pdf, pah. 100</ref> Pagka-1936 may katangi-tanging kosmopolitong karakter ang populasyong Hudyo na nabibilang sa mahigit-kumulang 500.<ref name=jvl /> Nag-alipato ng panibagong ulirat Hudyo ang banta ng pamahalaang [[Nazismo|Nazi]] sa mga Yuropeong Hudyo. Humakbang ang maliit, di-sentralisado, at sekular na pamayanang Hudyo ng Maynila upang mailigtas ang mga kapwa nilang Hudyo mula sa [[Olokawsto|tiyak na kamatayan]].
Noong panahon ng [[Komonwelt ng Pilipinas]] nagsilikas ang mga Yuropeong Hudyo patungo sa Maynila. Ang pagdayo ng mga Hudyong tumatakas ng Europa noong 1935 hanggang 1945 ang huling malaking pandarayuhan o inmigrasyon ng mga Hudyo sa Pilipinas. Sa katotohanan, ang mga unang [[Kasaysayan ng mga Hudyo sa Alemanya|Alemang Hudyong]] dumating sa Maynila ay nanggaling sa pamayanan sa [[Shanghai]]. Nang sinakop ng mga [[Hapon]] ang [[Beijing]] noong 1937, nalagay sa panganib ang apat na milyong populasyon ng Shanghai. Nababala ang mga Alemang Hudyo sa pagpalit ng katapatan ng Alemanya mula sa [[Tsina]] sa [[Hapon]] at kinatakutan nila ang maaaring pamimilit ng mga Aleman sa Hapon na gayahin ang mga patakarang [[Antisemitismo|anti-Hudyo]] ng mga Nazi. Natakot rin para sa kanila ang mga Hudyo ng Maynila at, sa ilalim ng pamumuno ng magkakapatid na Frieder,<ref name=pdi>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.inquirer.net/globalnation/col_gln/2005/mar08.htm |access-date=2009-02-09 |archive-date=2009-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090729041141/http://www.inquirer.net/globalnation/col_gln/2005/mar08.htm |url-status=dead }}</ref> itinatag nila ang Jewish Refugee Committee of Manila (JRC) na may layuning iligtas ang mga Alemang kasapi ng pamayanang Hudyo ng Shanghai.<ref name=pamilyangfrieder>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.holocaustandhumanity.org/chhe_philippinesstory.html |access-date=2008-04-02 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928095053/http://www.holocaustandhumanity.org/chhe_philippinesstory.html |url-status=dead }}</ref> Tinanggalan na ang mga Hudyong ito ng kanilang pagkamamamayang Aleman, at naisabanta rin ang buhay ng mga Hudyo ng Shanghai sa pagdating ng [[Gestapo]] sa mga purok na sakop na ng mga Hapon. Pagkasiklab ng [[Ikalawang Digmaang Sino-Hapon|Digmaang Sino-Hapon]] noong 1937, nakatanggap ng [[pahatid-kawad]] o telegrama ang JRC mula sa Shanghai na humihingi ng tulong para sa mga Hudyo ng Shanghai. Sa tulong ni [[Feng-Shan Ho]], ang punong [[konsul]] ng Tsina sa [[Awstriya]], nakalikas din ang mga Hudyo ng Awstriya patungo sa iba't ibang bansa, kasama ang Pilipinas,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.alpha-canada.org/Diplomats.htm |access-date=2008-04-02 |archive-date=2011-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720103936/http://www.alpha-canada.org/Diplomats.htm |url-status=dead }}</ref> nang isanib ni [[Adolf Hitler]] ang [[Anschluss|Awstriya sa Alemanya]] noong 1938.<ref name=tiesthatbind /> Tumanggap ang Maynila ng 30 Alemang Hudyong takas mula sa Shanghai, na nagsimula ng isang mas malawak na palatuntunan na sa huli'y makakaligtas ng 1,300 Hudyo mula sa Europa mula 1937 hanggang 1941, ang pinakamalaking pagpasok ng mga Hudyo sa [[kasaysayan ng Pilipinas]].
Mahalagang punahin na napaloob ang iba't ibang mga tao at tanggapan sa Pilipinas, Mga Istadong Nagkakaisa, at Alemanya sa pagsasakatuparan ng planong panligtas sa Maynila. Bagaman mahalagang makuha ang kooperasyon at pahintulot ni [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] [[Manuel L. Quezon|Quezon]] sa planong pagligtas na ito,<ref name=jta /><ref name=jvl /><ref name=pdi /><ref name=pamilyangfrieder /> nasa kamay pa rin ng [[United States Department of State|State Department]] ng Amerika ang lahat ng isyung panlabas ng Pilipinas hanggang makamit ng Pilipinas ang kaniyang kalayaan noong 1946. Ang katangi-tangi sa pagligtas ng mga Hudyong lumilikas sa Pilipinas ay na ipinagkalooban ng kapangyarihan ang pamayanang Hudyo ng Maynila ni High Commissioner [[Paul McNutt]] at ni Quezon na magsagawa ng isang lupong pipiliin kung sino ang ipagkakalooban ng bisa ng State Department ng Amerika.<ref name=tiesthatbind /> Sa pamamagitan ng isang proseso ng pagprisinta at pagsusuri, nakakamit ang mga Hudyo ng Alemanya at Awstriya ng mga bisa mula sa mga opisyal pangkonsulado, na inatasan ng State Department ng Amerika na pagkalooban sila ng mga bisa batay sa mga tagubilin ng JRC sa Maynila. Narating ang matagumpay na planong panligtas Frieder-McNutt na ito sa mas malawak na planong gawing paroroonan ang [[Mindanaw]] para sa 10,000 takas na Hudyo.<ref name=weissler /> Para sa mga takas na nagawang makarating sa Pilipinas, nagtatag ang JRC ng mga lupon para sila'y matulungan sa paghanap ng trabaho at bahay sa Maynila. Bagaman maliit lamang sa bilang kung ihahambing sa mga bilang ng mga takas sa mga ibang bahagi ng daigdig, halos magapi ng mga bagong-dating na takas ang maliit na pamayanang Hudyo sa Maynila, lubos na ipinarami ang kanilang bilang halos magdamag. Naganap ang isang mapanuyang pagbaliktad ng mga pangyayari nang tumigil ang lahat ng mga planong pagligtas nang lusubin at sakupin ng mga Hapon ang kapuluan..
==Paglusob ng mga Hapon==
Nakamit ng pamayanang Hudyo ng Maynila ang pinakamataas nitong populasyon nang lumaki ito nang walong beses sa 2,500 mula noong una itong tumanggap ng mga takas noong 1937 hanggang sa katapusan ng 1941. Ang kapalaran ng pamayanang itong dating pinangingibawan ng mga Amerikano ay nalagay sa kamay ng mga takas na Aleman nang makapasok ang mga Hapon sa Maynila noong Disyembre 1941 at agarang ibinilanggo ang lahat ng mga "kaaway na dayuhang" sibilyan sa ''internment camp'' ng [[University of Santo Tomas]] (STIC), at pagkatapos sa ''internment camp'' sa [[Los Baños, Laguna|Los Baños]] at sa dating bilangguang Bilibid sa Maynila.
Hindi nakitaan ng mga Hapon ng pagkakaiba ang mga Hudyo at di-Hudyong mamamayang Aleman at dahil dito hindi ibinilanggo sa STIC ang karamihan sa mga Hudyo ng Maynila.<ref name=jta /><ref name=weissler />
{{quote|The Japanese didn’t bother us … . The American Jewish group was interned … but the rest of us were left to fend for ourselves.<ref name=jta />}}
Ayon kay Ernest Simke, isang Hudyong Pilipino,<ref name=port>http://www.shtetlinks.jewishgen.org/harbin/Goldstein--Singapore,_Manila_and_Harbin.pdf{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=AMI>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.ami-ind.org/about_us.htm |access-date=2009-07-17 |archive-date=2009-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620061226/http://www.ami-ind.org/about_us.htm |url-status=dead }}</ref>
{{quote|Only a very small group of [Japanese] officers who were trained and educated in Germany were particularly unfriendly, but in no way aggressive. They did intern the Jews living in [[Baguio]], probably because the Japanese commander there had been trained in the Third Reich. I had taken [[Mamamayang Pilipino|Filipino citizenship]] before the war and, when I presented my Filipino passport to the Japanese authorities in [[Bacolod]] after the fall of [[Bataan]] and [[Corregidor]], the officer took a long look at me, looked down at my passport, shook his head, sucked in his breath and said: ‘You put chicken in oven, out should come chicken, not fish.’<ref name=jta />}}
Gayumpaman mahigit-kumulang 250 kasapi ng pamayanan, kasama na ang mga maimpluwensiyang Amerikanong kasapi, ang kaagad na ibinilanggo, kasama ng iba pang mga Amerikano at "kaaway na dayuhang" sibilyan. Ang mga Amerikanong Hudyo naman sa pagkakataong ito ang tinulungan ng mga Alemang Hudyong takas sa pagpadala ng pagkain at mga tustos. Maraming ''first hand'' na salaysay ang naisulat tungol sa buhay sa mga ''internment camp'' sa pagdaloy ng panahon, ngunit iilan lamang ang detalyadong naglalarawan sa mga karanasan ng mga Hudyo rito. Dahil dito, maipapalagay lamang na iisa lamang ang pangkalahatang lagay ng mga bilanggo sa kampo. Pinabayaan na lamang ng mga Hapon ang mga bilanggo na bigyang-lunas ang kanilang mga suliranin sa pabahay, pagkain, at kalinisan. Lumaya lamang ang karamihan sa mga bilanggo sa pagtapos ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|digmaan]] noong 1945.
Noong Enero 1943 pinatamaan ng [[antisemitismo|antisemitang]] pagpapalaganap ang mga di-nakabilanggong Hudyong Aleman, ngayong nasisimulan nang maimpluwensiyahan ang mga pinunong Hapon ng kanilang mga Alemang kaanib. Nagsimulang magsiikot ang mga higing tungkol sa pagtatapon ng mga Alemang Hudyo sa isang ''ghetto''. Naiwasan ang panganib na ito nang makipag-ayos ang mga higit na maimpluwensiyang mga Hudyo ng Kamaynilaan sa mga pinunong Hapon. Habang walang pakialam ang mga Hapon sa mga balak ng mga [[Natsismo|Nazi]] na magtayo ng isang ''ghetto''-ng Hudyo sa Pilipinas, hindi rin nila pinigilan ang pasumalang abuso ng sarili nilang mga sundalo sa mga Hudyo.
==Pagkakamit ng kalayaan hanggang sa kasalukuyan==
Nang maiagaw muli ng Mga Istadong Nagkakaisa ang Pilipinas mula sa mga Hapon, sumanib ang mga bagong-laya ng STIC sa mga natitirang mga takas sa Maynila upang subukang itatag muli ang kanilang nawasak na pamayanan. Buong nawasak ang Temple Emil<ref name=jta /><ref name=wjc>{{Cite web |url=http://www.worldjewishcongress.org/communities/asiaoceania/comm_phillipines.html |title=Archive copy |access-date=2008-04-02 |archive-date=2008-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080217010854/http://www.worldjewishcongress.org/communities/asiaoceania/comm_phillipines.html |url-status=dead }}</ref> at Bachrach Hall. Nabiktima ang lahat sa pananakop ng mga Hapon, na nauwi sa kamatayan ng pitompung Hudyo. Tinulungan ng hukbong Amerikano, na noo'y kinatawan din ng mga Pilipino, ang pamayanang Hudyo upang makabangon muli. Pinagkalooban ng mga sundalong Pilipino at Amerikano ang mga biktima ng hindi lamang pagkain, tubig, panustos, at gamot, kundi isang donasyon din ng [[Dolyar ng Estados Unidos|$]]15,000 para sa pagtatayo-muli ng sinagoga.
Gayumpaman, naging napakalawak ng paninira na nilikasan ng halos lahat ng mga takas at ang kanilang mga Amerikano at [[United Kingdom|Britanikong]] tagapagpala ang Pilipinas at lumiit nang 30% ang bilang ng mga Hudyo nang katapusan ng 1946,<ref name=learmer /> ang taon kung kailan [[Kasunduan ng Maynila (1946)|lumaya ang bansa]] sa mga Amerikano. Kumulang sa 250 Yuropeong takas ang nabilang sa napalagay na 600 Hudyo na nanatili sa Pilipinas nang katapusan ng 1948. Noong 1948 nabilang sa 302 ang mga Hudyo ng Maynila. Noong 2005, pinakamataas nang bilang ng [[mga Pilipino]]ng Hudyo ang 500.<ref name=jta /> Napapalagay rin ang kanilang bilang mula 100 hanggang 500 (mula 0.000001% hanggang 0.000005% ng kabuuang populasyon ng bansa).<ref name=jvl />
Ang [[Kamaynilaan]] ang kasalukuyang nagtataglay ng pinakamalaking bilang ng mga Hudyo sa Pilipinas, na kinakatawan ng mahigit-kumulang apatnapung pamilya at ng iba pang dayuhan.<ref>Schlossberger, E. ''[http://www.feu-alumni.com/lifestyle.htm Cauliflower and Ketchup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090729092850/http://www.feu-alumni.com/lifestyle.htm |date=2009-07-29 }}''.</ref> Sa lungsod nito ng [[Makati]] matatagpuan ang Sinagogang Beth [[Jacobo|Yaacov]], ang kaisa-isang [[sinagoga]] sa bansa, at ang Bahay [[Chabad]] ng mga [[Hudaismong Askenasi|Askenasing]] [[Hudaismong Ortodokso|Haredi]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.chabad.ph/page.asp?pageID=D0C59F0E-E626-466C-804A-A7D138905F7E |access-date=2009-02-10 |archive-date=2009-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090905172754/http://www.chabad.ph/page.asp?pageID=D0C59F0E-E626-466C-804A-A7D138905F7E |url-status=dead }}</ref> Mayroon ding mga Hudyo sa iba pang bahagi ng bansa,<ref name=jta /> kung saan halos hindi sila kilala sa karaniwang lipunan.
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
*[http://www.jewishphilippines.net/ Samahang Hudyo ng Pilipinas], kung saan napapasailalim ang Sinagogang Beth Yaacov
*[http://www.chabad.ph/ Chabad Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100507021937/http://chabad.ph/ |date=2010-05-07 }}
*[http://blogs.myspace.com/index.cfm?fuseaction=blog.view&friendID=133832512&blogID=199486749&MyToken=e27a0966-70b6-4a82-8d11-055308384241 A glimpse into the past: The Jewish community in the Philippines], tanghal ng mga larawan
[[Kategorya:Kasaysayan ng Pilipinas|Hudyo]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng mga Hudyo|Pilipinas]]
g49rigz7dkzy5trlbtfcyprc31c9nsy
Lipa, Batangas
0
45520
2201496
2197260
2026-04-06T08:29:08Z
Melancholicsodium
160685
Created by translating the section "Etymology" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344735550|Lipa, Batangas]]"
2201496
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine city 2
| infoboxtitle = Lungsod ng Lipa
| sealfile =
| caption = Mapa ng [[Batangas]] pinakikita ang lokasyon ng Lungsod ng Lipa.
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| region = {{PH wikidata|region}}
| province = {{PH wikidata|province}}
| districts = ika-4 na distrito of Batangas
| barangays = 72
| class = Premera Klase
| mayor = Eric B. Africa ([[PDP-LABAN]])
| founded = [[1887]]
| cityhood = [[1947]]
| areakm2 = 229.4
| population_as_of = 2010
| population_total = 283468
}}
Ang '''Lipa''' (<small>pagbigkas:</small> li•pá) ay isang primera klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Batangas]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
== Etimolohiya ==
Ang mga Batangueños mula sa unang panahon ay may sariling silang paninirahan sa Bombon Lake at nagkalat sila sa iba't ibang lugar nung sumabog ng bulkan. Habang may isang grupo ng mga tao na kumikilos sa ibang paninirahan, may nagnakaw sa kanila ng image ni St. Sebastian, at pagkatapos nakita sa isang puno na ang tinatawag ay "lipa". Naniwala ng mga tao na yung santong patron ay ginusto itawag ng lugar na iyon ng "Lipa".
==Heograpiya==
[[File:Lipa City proper skyline Mataas na Lupa (Lipa, Batangas; 02-08-2024).jpg|thumb|View of Lipa from Barangay Mataas na Lupa]]
Sinasaklaw ng Lipa ang isang lugar na {{convert|20940|ha|km2}} sa elevation na {{convert|1025|ft}} sa itaas ng antas ng dagat. Ang lugar ng pangingisda ng Lipa ay matatagpuan sa barangay Halang, sa kanluran ng lungsod; ito ay talagang bahagi ng Taal Lake, na konektado sa iba pang munisipalidad ([[Cuenca, Batangas|Cuenca]], [[Mataasnakahoy]] at [[Balete, Batangas|Balete]]).
Ang Lipa ay napapaligiran ng lungsod ng [[Santo Tomas, Batangas|Santo Tomas]] sa hilagang-silangan, ang lungsod ng [[San Pablo, Laguna|San Pablo]] ng [[lalawigan ng Laguna|Laguna]], at ang mga munisipalidad ng [[Tiaong]] at [[San Antonio, Quezon]] sa silangan, ang mga munisipalidad ng Garcia, Garcia, Batangas|[Padre] Batangas|Rosario]] sa timog-silangan, ang mga munisipalidad ng [[Ibaan, Batangas|Ibaan]] at [[San Jose, Batangas|San Jose]] sa timog-kanluran, ang mga munisipalidad ng [[Cuenca, Batangas|Cuenca]] at Mataasnakahoy at [[Lawa ng Taal]] sa kanluran at ang mga munisipalidad ng [[Batangas]] [[Malvar, Batangas|Malvar]] sa hilagang-kanluran.
Ang lokasyon ng lungsod, sa isang lambak sa pagitan ng [[Malepunyo Mountain Range]] at [[Mount Macolod]], ay ginagawa itong isang lugar na mababa ang panganib para sa mga natural na sakuna. Ang dalawang bundok na ito ay nagsisilbing panangga sa hangin tuwing may mga bagyo. Ang Bundok Macolod, sa kanluran, ay nagsilbi ring panangga tuwing may pagsabog ng [[Bulkang Taal]].
== Mga Barangay ng lungsod ==
Ang Lungsod ng Lipa ay nahahati sa 72 na mga [[barangay]].
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* Adya
* Anilao
* Anilao-Labac
* Antipolo Del Norte
* Antipolo Del Sur
* Bagong Pook
* Balintawak
* Banaybanay
* Bolbok
* Bugtong na Pulo
* Bulacnin
* Bulaklakan
* Calamias
* Cumba
* Dagatan
* Duhatan
* Halang
* Inosluban
* Kayumanggi
* Labac
* Latag
* Lodlod
* Lumbang
* Mabini
* Malagonlong
* Malitlit
* Marauoy
* Mataas Na Lupa
* Munting Pulo
* Pagolingin Bata
* Pagolingin East
* Pagolingin West
* Pangao
* Pinagkawitan
* Pinagtongulan
* Plaridel
* Poblacion Barangay 1
* Poblacion Barangay 2
* Poblacion Barangay 3
* Poblacion Barangay 4
* Poblacion Barangay 5
* Poblacion Barangay 6
* Poblacion Barangay 7
* Poblacion Barangay 8
* Poblacion Barangay 9
* Poblacion Barangay 9-A
* Poblacion Barangay 10
* Poblacion Barangay 11
* Poblacion Barangay 12
* Pusil
* Quezon
* Rizal
* Sabang
* Sampaguita
* San Benito
* San Carlos
* San Celestino
* San Francisco
* San Guillermo
* San Isidro (formerly Sapac)
* San Jose
* San Lucas
* San Salvador
* San Sebastian (Balagbag)
* Santo Niño
* Santo Toribio
* Sico
* Talisay
* Tambo
* Tangob
* Tanguay
* Tibig
* Tipacan
</td></tr></table>
Ang San Jose ay dating kilala bilang Patay.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra964-renaming-barrio-patay,-lipa-city-to-san-jose.html|title=Isang Batas na Nagpapalit ng Pangalan ng Barrio ng Patay, sa Lungsod ng Lipa, patungong San Jose|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 9, 2011|archive-date=Agosto 3, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803054722/http://lawph.com/statutes/ra964-renaming-barrio-patay,-lipa-city-to-san-jose.html|url-status=live}}</ref> Noong 1955, ang [[sitio]] ng Duhatan, Tagbakin, Initan, Malabong at Halang (na noon ay bahagi ng Ang baryo ng Pinagtungolan) ay naging isang malayang [[baryo]].<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra1324.html|title=Isang Batas upang Bumuo ng Baryo ng Bungahan sa Lungsod ng Lipa|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710094703/http://lawph.com/statutes/ra1324.html|archive-date=Hulyo 10, 2012}}</ref>
Noong 1957, ang mga sitio ng Waniwani, Sayatin at Look ay inilipat mula sa baryo ng Balete patungo sa baryo ng Look.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra1714.html|title=Isang Batas na Bumuo ng Baryo ng Look sa Lungsod ng Lipa|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710104344/http://lawph.com/statutes/ra1714.html|archive-date=Hulyo 10, 2012}}</ref>
===Klima===
{{Weather box
| lokasyon = Lipa
| metric first = y
| iisang linya = y
| Enero mataas C = 28
| Pebrero mataas C = 29
| Marso mataas C = 30.3
| Abril mataas C = 31.7
| Mayo mataas C = 31.5
| Hunyo mataas C = 30.5
| Hulyo mataas C = 29.4
| Agosto mataas C = 29.2
| Setyembre mataas C = 29.5
| Oktubre mataas C = 29.6
| Nobyembre mataas C = 28.9
| Disyembre mataas C = 28
| taon mataas C =
| Enero katamtaman C = 24.1
| Pebrero katamtaman C = 24.7
| Marso katamtaman C = 25.7
| Abril katamtaman C = 26.9
| Maaaring katamtaman C = 27
| Hunyo katamtaman C = 26.5
| Hul mean C = 25.6
| Ago mean C = 25.6
| Set mean C = 25.7
| Okt mean C = 25.7
| Nob mean C = 25.2
| Dis mean C = 24.5
| taon mean C = 25.6
| Ene low C = 20.3
| Peb low C = 20.4
| Mar low C = 21.1
| Abr low C = 22.2
| Mayo low C = 22.6
| Hun low C = 22.5
| Hul low C = 21.9
| Ago low C = 22.1
| Set low C = 21.9
| Okt low C = 21.8
| Nob low C = 21.5
| Dis low C = 21
| taon low C =
| Ene rain mm = 57
| Peb rain mm = 30
| Mar rain mm = 32
| Ulan ng Abril mm = 52
| Ulan ng Mayo mm = 160
| Ulan ng Hunyo mm = 221
| Ulan ng Hulyo mm = 311
| Ulan ng Agosto mm = 298
| Ulan ng Setyembre mm = 270
| Ulan ng Oktubre mm = 248
| Ulan ng Nobyembre mm = 240
| Ulan ng Disyembre mm = 169
| Ulan ng taon mm =2088
| pinagmulan 1 = Climate-Data.Org<ref name="met_norms">{{cite web
|url= https://en.climate-data.org/location/3425/
|title= Klima:Lipa
|publisher= Climate-Data.Org
|access-date= Hulyo 26, 2018
|archive-date= Hulyo 26, 2018
|archive-url= https://web.archive.org/web/20180726135026/https://en.climate-data.org/location/3425/
|url-status= live
}}</ref>
| petsa = Hulyo 2018
}}
Ang Lipa ay may [[tropikal na klimang monsoon]] (sistemang Köppen: ''Am'') sa ilalim ng [[klasipikasyon ng klima ng Köppen]], na may tagtuyot sa pagitan ng Enero at Abril, at ulan sa natitirang bahagi ng taon. Ang karaniwang taunang temperatura ay {{convert|25.6|C|}}. Ang pinakamataas na naitalang temperatura ay {{convert|35.7|C}}, at ang pinakamababang naitalang temperatura ay {{convert|16.4|C}}.
{{clear left}}
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
=== Wika ===
Ang [[wikang Tagalog|Tagalog]] ang pinakamalawak na sinasalitang wika sa lungsod. Ang [[Philippine English|English]] ang midyum ng pagtuturo sa mga paaralan at malawak na nauunawaan at sinasalita lalo na sa komunidad ng mga negosyo at para sa mga opisyal na dokumento.
=== Relihiyon ===
====Katolisismo====
[[File:Lipa Cathedral 2024-03-27.jpg|thumb|[[Lipa Cathedral]], ang luklukan ng [[Roman Catholic Archdiocese ng Lipa]]]]
Karamihan sa populasyon ng lungsod ay [[Simbahan Katoliko sa Pilipinas|Roman Catholic]], at ang [[Roman Catholic Archdiocese ng Lipa]] ngayon ay binubuo ng sibil na lalawigan ng Batangas. Nabuo bilang Diyosesis ng Lipa noong Abril 10, 1910, ang arkidiyosesis ay dating sumasaklaw sa iba pang mga lalawigan tulad ng Batangas, Laguna, Quezon, Marinduque at Mindoro, kasama si Most Reverend Joseph Petrelli, D.D. bilang unang obispo. Sa kasalukuyan, ang arkidiyosesis ay nahahati sa 6 na [[bikariato]], na bawat isa ay pinamumunuan ng isang [[bikaryo forane]]. Mayroong 49 na parokya sa kabuuan, na pinaglilingkuran ng 143 pari (122 dito ay diyosesis), 13 religious brothers, at 197 religious sisters. Mayroon ding 23 umiiral na mga paaralang Katoliko, dalawang seminaryo sa hayskul, tatlong seminaryo sa kolehiyo, at dalawang pastoral center.
Ang Simbahan at Monasteryo ng Lipa ay ang lokasyon ng isang aparisyon ng Birheng Maria noong dekada 1940 na nakita ni Sister Teresing Castillo at maraming salaysay ng mga pag-ulan ng talulot ng rosas mula dekada 1940 hanggang dekada 1960. Ang ilan sa mga talulot ng rosas, na may anino ng Birheng Maria kapag nasisikatan ng liwanag, ay napreserba ng Diyosesis ng Lipa at iba't ibang mamamayan na nakasaksi sa mga pag-ulan ng talulot. Isang imbestigasyon na isinagawa ng mga mananaliksik ng Unibersidad ng Pilipinas ang nagpatunay na ang mga pigura sa mga talulot ay natural at hindi natatakan ng mga gawang-tao. Ilang taon matapos ang aparisyon ng Birheng Maria, naglabas ang Vatican ng isang dokumento na nagsasaad na ang aparisyon sa Lipa ay hindi totoo. Sa kabila nito, nagpatuloy ang pag-ulan ng talulot ng rosas hanggang sa lumitaw ang huling aparisyon ni Maria, na nagsasabi ng tatlong bagay, kung saan ang pinakamahalaga ay ang 'manalangin para sa Tsina', na noong panahong iyon ay kabilang sa mga pinakamahihirap na rehiyon sa mundo. Dahil sa pagbaba ng atensyon ng Vatican tungkol sa aparisyon, iniutos ng Diyosesis ng Lipa ang pagsira sa estatwa ni Maria sa simbahan na naglalarawan ng aparisyon. Gayunpaman, itinago ito ng mga madre ng simbahan. Pagkalipas ng ilang dekada, noong ika-21 siglo, bago namatay ang isang madre ng simbahan, nais niyang makita muli ng publiko ang estatwa ng aparisyon. Libu-libong deboto ang bumalik sa simbahan at mula noon, ang estatwa ay naging kitang-kita na ng publiko. Sa isang partikular na kaganapan, nag-utos ang pari ng misa sa labas ng simbahan upang basbasan ang munisipalidad ng Lipa, kung saan dinala rin sa labas ang estatwa ng aparisyon. Sa panahong iyon, naganap ang mga pagsikat ng araw mula sa langit, na nasaksihan ng libu-libong tao habang nagmimisa sa labas ng simbahan. Dumagsa ang mga deboto sa Lipa pagkatapos, kung saan ang mga lunas para sa pagkabulag at malubhang sakit ay ginamot sa pamamagitan ng paggamit ng mga panalangin gamit ang mga napreserbang talulot mula sa pag-ulan ng talulot noong dekada 1940 hanggang dekada 1960. Noong 2014, nalaman kalaunan na karamihan sa mga obispo na pumirma pabor sa pagdedeklara ng mga aparisyon noong dekada 1940 bilang isang kasinungalingan ay napilitang pumirma sa mga naturang dokumento. Ito ang nag-udyok sa kasalukuyang Simbahan ng Lipa na mangalap ng maraming ebidensya upang suportahan ang pagkakaroon at mga himala ng mga aparisyon.
====Mga Protestante at iba pang grupo====
Mayroong iba pang mga grupong Kristiyano tulad ng iba't ibang denominasyong Protestante kabilang ang [[Evangelical Christianity|Evangelicals]], [[Born again (Kristiyanismo)|Born Again]], [[Iglesia ni Cristo]], [[Members Church of God International|Members Church of God International (MCGI)]], Kingdom of Jesus Christ, [[Jehovah's Witnesses]], [[Seventh-day Adventist Church|Seventh-Day Adventist]], at [[ang Church of Jesus Christ of Latter-day Saints]].
Kabilang sa iba pang mga relihiyon ang [[Islam sa Pilipinas|Islam]] at [[Budismo]].
==Mga kilalang tao==
* [[Ed Lingao]], mamamahayag sa TV5 Manila [[News5]]
* [[Alex Gonzaga]], aktres, komedyante, vlogger, negosyante at mang-aawit
* [[Ralph Recto]], ika-33 Kalihim ng Pananalapi
* [[Vilma Santos]], beteranong aktres
* [[Ryan Recto]], kongresista
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
{{Batangas}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Lipa]]
cgaedta5m28rscrg27efg1yi5r5cgwm
2201498
2201496
2026-04-06T08:35:34Z
Melancholicsodium
160685
nagayos ng grammar sa section Etimolohiya
2201498
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine city 2
| infoboxtitle = Lungsod ng Lipa
| sealfile =
| caption = Mapa ng [[Batangas]] pinakikita ang lokasyon ng Lungsod ng Lipa.
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| region = {{PH wikidata|region}}
| province = {{PH wikidata|province}}
| districts = ika-4 na distrito of Batangas
| barangays = 72
| class = Premera Klase
| mayor = Eric B. Africa ([[PDP-LABAN]])
| founded = [[1887]]
| cityhood = [[1947]]
| areakm2 = 229.4
| population_as_of = 2010
| population_total = 283468
}}
Ang '''Lipa''' (<small>pagbigkas:</small> li•pá) ay isang primera klaseng [[mga lungsod ng Pilipinas|lungsod]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Batangas]], [[Pilipinas]]. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
== Etimolohiya ==
Ang mga Batangueño mula sa sinaunang panahon ay may sariling silang paninirahan sa Lawa ng Bombon, at nagkalat sila sa iba't ibang lokasyon nung sumabog ng bulkan. Habang may isang grupo ng mga tao na lumilipat sa ibang paninirahan, may nagnakaw ng imahe ni St. Sebastian mula sa kanila, at pagkatapos nakita sa isang puno na ang tinatawag na "lipa". Naniwala ng mga tao na yung santong patron ay nais itawag ang lugar na iyon ng "Lipa".
==Heograpiya==
[[File:Lipa City proper skyline Mataas na Lupa (Lipa, Batangas; 02-08-2024).jpg|thumb|View of Lipa from Barangay Mataas na Lupa]]
Sinasaklaw ng Lipa ang isang lugar na {{convert|20940|ha|km2}} sa elevation na {{convert|1025|ft}} sa itaas ng antas ng dagat. Ang lugar ng pangingisda ng Lipa ay matatagpuan sa barangay Halang, sa kanluran ng lungsod; ito ay talagang bahagi ng Taal Lake, na konektado sa iba pang munisipalidad ([[Cuenca, Batangas|Cuenca]], [[Mataasnakahoy]] at [[Balete, Batangas|Balete]]).
Ang Lipa ay napapaligiran ng lungsod ng [[Santo Tomas, Batangas|Santo Tomas]] sa hilagang-silangan, ang lungsod ng [[San Pablo, Laguna|San Pablo]] ng [[lalawigan ng Laguna|Laguna]], at ang mga munisipalidad ng [[Tiaong]] at [[San Antonio, Quezon]] sa silangan, ang mga munisipalidad ng Garcia, Garcia, Batangas|[Padre] Batangas|Rosario]] sa timog-silangan, ang mga munisipalidad ng [[Ibaan, Batangas|Ibaan]] at [[San Jose, Batangas|San Jose]] sa timog-kanluran, ang mga munisipalidad ng [[Cuenca, Batangas|Cuenca]] at Mataasnakahoy at [[Lawa ng Taal]] sa kanluran at ang mga munisipalidad ng [[Batangas]] [[Malvar, Batangas|Malvar]] sa hilagang-kanluran.
Ang lokasyon ng lungsod, sa isang lambak sa pagitan ng [[Malepunyo Mountain Range]] at [[Mount Macolod]], ay ginagawa itong isang lugar na mababa ang panganib para sa mga natural na sakuna. Ang dalawang bundok na ito ay nagsisilbing panangga sa hangin tuwing may mga bagyo. Ang Bundok Macolod, sa kanluran, ay nagsilbi ring panangga tuwing may pagsabog ng [[Bulkang Taal]].
== Mga Barangay ng lungsod ==
Ang Lungsod ng Lipa ay nahahati sa 72 na mga [[barangay]].
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* Adya
* Anilao
* Anilao-Labac
* Antipolo Del Norte
* Antipolo Del Sur
* Bagong Pook
* Balintawak
* Banaybanay
* Bolbok
* Bugtong na Pulo
* Bulacnin
* Bulaklakan
* Calamias
* Cumba
* Dagatan
* Duhatan
* Halang
* Inosluban
* Kayumanggi
* Labac
* Latag
* Lodlod
* Lumbang
* Mabini
* Malagonlong
* Malitlit
* Marauoy
* Mataas Na Lupa
* Munting Pulo
* Pagolingin Bata
* Pagolingin East
* Pagolingin West
* Pangao
* Pinagkawitan
* Pinagtongulan
* Plaridel
* Poblacion Barangay 1
* Poblacion Barangay 2
* Poblacion Barangay 3
* Poblacion Barangay 4
* Poblacion Barangay 5
* Poblacion Barangay 6
* Poblacion Barangay 7
* Poblacion Barangay 8
* Poblacion Barangay 9
* Poblacion Barangay 9-A
* Poblacion Barangay 10
* Poblacion Barangay 11
* Poblacion Barangay 12
* Pusil
* Quezon
* Rizal
* Sabang
* Sampaguita
* San Benito
* San Carlos
* San Celestino
* San Francisco
* San Guillermo
* San Isidro (formerly Sapac)
* San Jose
* San Lucas
* San Salvador
* San Sebastian (Balagbag)
* Santo Niño
* Santo Toribio
* Sico
* Talisay
* Tambo
* Tangob
* Tanguay
* Tibig
* Tipacan
</td></tr></table>
Ang San Jose ay dating kilala bilang Patay.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra964-renaming-barrio-patay,-lipa-city-to-san-jose.html|title=Isang Batas na Nagpapalit ng Pangalan ng Barrio ng Patay, sa Lungsod ng Lipa, patungong San Jose|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 9, 2011|archive-date=Agosto 3, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803054722/http://lawph.com/statutes/ra964-renaming-barrio-patay,-lipa-city-to-san-jose.html|url-status=live}}</ref> Noong 1955, ang [[sitio]] ng Duhatan, Tagbakin, Initan, Malabong at Halang (na noon ay bahagi ng Ang baryo ng Pinagtungolan) ay naging isang malayang [[baryo]].<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra1324.html|title=Isang Batas upang Bumuo ng Baryo ng Bungahan sa Lungsod ng Lipa|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710094703/http://lawph.com/statutes/ra1324.html|archive-date=Hulyo 10, 2012}}</ref>
Noong 1957, ang mga sitio ng Waniwani, Sayatin at Look ay inilipat mula sa baryo ng Balete patungo sa baryo ng Look.<ref>{{cite web|url=http://lawph.com/statutes/ra1714.html|title=Isang Batas na Bumuo ng Baryo ng Look sa Lungsod ng Lipa|publisher=LawPH.com|access-date=Abril 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120710104344/http://lawph.com/statutes/ra1714.html|archive-date=Hulyo 10, 2012}}</ref>
===Klima===
{{Weather box
| lokasyon = Lipa
| metric first = y
| iisang linya = y
| Enero mataas C = 28
| Pebrero mataas C = 29
| Marso mataas C = 30.3
| Abril mataas C = 31.7
| Mayo mataas C = 31.5
| Hunyo mataas C = 30.5
| Hulyo mataas C = 29.4
| Agosto mataas C = 29.2
| Setyembre mataas C = 29.5
| Oktubre mataas C = 29.6
| Nobyembre mataas C = 28.9
| Disyembre mataas C = 28
| taon mataas C =
| Enero katamtaman C = 24.1
| Pebrero katamtaman C = 24.7
| Marso katamtaman C = 25.7
| Abril katamtaman C = 26.9
| Maaaring katamtaman C = 27
| Hunyo katamtaman C = 26.5
| Hul mean C = 25.6
| Ago mean C = 25.6
| Set mean C = 25.7
| Okt mean C = 25.7
| Nob mean C = 25.2
| Dis mean C = 24.5
| taon mean C = 25.6
| Ene low C = 20.3
| Peb low C = 20.4
| Mar low C = 21.1
| Abr low C = 22.2
| Mayo low C = 22.6
| Hun low C = 22.5
| Hul low C = 21.9
| Ago low C = 22.1
| Set low C = 21.9
| Okt low C = 21.8
| Nob low C = 21.5
| Dis low C = 21
| taon low C =
| Ene rain mm = 57
| Peb rain mm = 30
| Mar rain mm = 32
| Ulan ng Abril mm = 52
| Ulan ng Mayo mm = 160
| Ulan ng Hunyo mm = 221
| Ulan ng Hulyo mm = 311
| Ulan ng Agosto mm = 298
| Ulan ng Setyembre mm = 270
| Ulan ng Oktubre mm = 248
| Ulan ng Nobyembre mm = 240
| Ulan ng Disyembre mm = 169
| Ulan ng taon mm =2088
| pinagmulan 1 = Climate-Data.Org<ref name="met_norms">{{cite web
|url= https://en.climate-data.org/location/3425/
|title= Klima:Lipa
|publisher= Climate-Data.Org
|access-date= Hulyo 26, 2018
|archive-date= Hulyo 26, 2018
|archive-url= https://web.archive.org/web/20180726135026/https://en.climate-data.org/location/3425/
|url-status= live
}}</ref>
| petsa = Hulyo 2018
}}
Ang Lipa ay may [[tropikal na klimang monsoon]] (sistemang Köppen: ''Am'') sa ilalim ng [[klasipikasyon ng klima ng Köppen]], na may tagtuyot sa pagitan ng Enero at Abril, at ulan sa natitirang bahagi ng taon. Ang karaniwang taunang temperatura ay {{convert|25.6|C|}}. Ang pinakamataas na naitalang temperatura ay {{convert|35.7|C}}, at ang pinakamababang naitalang temperatura ay {{convert|16.4|C}}.
{{clear left}}
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
=== Wika ===
Ang [[wikang Tagalog|Tagalog]] ang pinakamalawak na sinasalitang wika sa lungsod. Ang [[Philippine English|English]] ang midyum ng pagtuturo sa mga paaralan at malawak na nauunawaan at sinasalita lalo na sa komunidad ng mga negosyo at para sa mga opisyal na dokumento.
=== Relihiyon ===
====Katolisismo====
[[File:Lipa Cathedral 2024-03-27.jpg|thumb|[[Lipa Cathedral]], ang luklukan ng [[Roman Catholic Archdiocese ng Lipa]]]]
Karamihan sa populasyon ng lungsod ay [[Simbahan Katoliko sa Pilipinas|Roman Catholic]], at ang [[Roman Catholic Archdiocese ng Lipa]] ngayon ay binubuo ng sibil na lalawigan ng Batangas. Nabuo bilang Diyosesis ng Lipa noong Abril 10, 1910, ang arkidiyosesis ay dating sumasaklaw sa iba pang mga lalawigan tulad ng Batangas, Laguna, Quezon, Marinduque at Mindoro, kasama si Most Reverend Joseph Petrelli, D.D. bilang unang obispo. Sa kasalukuyan, ang arkidiyosesis ay nahahati sa 6 na [[bikariato]], na bawat isa ay pinamumunuan ng isang [[bikaryo forane]]. Mayroong 49 na parokya sa kabuuan, na pinaglilingkuran ng 143 pari (122 dito ay diyosesis), 13 religious brothers, at 197 religious sisters. Mayroon ding 23 umiiral na mga paaralang Katoliko, dalawang seminaryo sa hayskul, tatlong seminaryo sa kolehiyo, at dalawang pastoral center.
Ang Simbahan at Monasteryo ng Lipa ay ang lokasyon ng isang aparisyon ng Birheng Maria noong dekada 1940 na nakita ni Sister Teresing Castillo at maraming salaysay ng mga pag-ulan ng talulot ng rosas mula dekada 1940 hanggang dekada 1960. Ang ilan sa mga talulot ng rosas, na may anino ng Birheng Maria kapag nasisikatan ng liwanag, ay napreserba ng Diyosesis ng Lipa at iba't ibang mamamayan na nakasaksi sa mga pag-ulan ng talulot. Isang imbestigasyon na isinagawa ng mga mananaliksik ng Unibersidad ng Pilipinas ang nagpatunay na ang mga pigura sa mga talulot ay natural at hindi natatakan ng mga gawang-tao. Ilang taon matapos ang aparisyon ng Birheng Maria, naglabas ang Vatican ng isang dokumento na nagsasaad na ang aparisyon sa Lipa ay hindi totoo. Sa kabila nito, nagpatuloy ang pag-ulan ng talulot ng rosas hanggang sa lumitaw ang huling aparisyon ni Maria, na nagsasabi ng tatlong bagay, kung saan ang pinakamahalaga ay ang 'manalangin para sa Tsina', na noong panahong iyon ay kabilang sa mga pinakamahihirap na rehiyon sa mundo. Dahil sa pagbaba ng atensyon ng Vatican tungkol sa aparisyon, iniutos ng Diyosesis ng Lipa ang pagsira sa estatwa ni Maria sa simbahan na naglalarawan ng aparisyon. Gayunpaman, itinago ito ng mga madre ng simbahan. Pagkalipas ng ilang dekada, noong ika-21 siglo, bago namatay ang isang madre ng simbahan, nais niyang makita muli ng publiko ang estatwa ng aparisyon. Libu-libong deboto ang bumalik sa simbahan at mula noon, ang estatwa ay naging kitang-kita na ng publiko. Sa isang partikular na kaganapan, nag-utos ang pari ng misa sa labas ng simbahan upang basbasan ang munisipalidad ng Lipa, kung saan dinala rin sa labas ang estatwa ng aparisyon. Sa panahong iyon, naganap ang mga pagsikat ng araw mula sa langit, na nasaksihan ng libu-libong tao habang nagmimisa sa labas ng simbahan. Dumagsa ang mga deboto sa Lipa pagkatapos, kung saan ang mga lunas para sa pagkabulag at malubhang sakit ay ginamot sa pamamagitan ng paggamit ng mga panalangin gamit ang mga napreserbang talulot mula sa pag-ulan ng talulot noong dekada 1940 hanggang dekada 1960. Noong 2014, nalaman kalaunan na karamihan sa mga obispo na pumirma pabor sa pagdedeklara ng mga aparisyon noong dekada 1940 bilang isang kasinungalingan ay napilitang pumirma sa mga naturang dokumento. Ito ang nag-udyok sa kasalukuyang Simbahan ng Lipa na mangalap ng maraming ebidensya upang suportahan ang pagkakaroon at mga himala ng mga aparisyon.
====Mga Protestante at iba pang grupo====
Mayroong iba pang mga grupong Kristiyano tulad ng iba't ibang denominasyong Protestante kabilang ang [[Evangelical Christianity|Evangelicals]], [[Born again (Kristiyanismo)|Born Again]], [[Iglesia ni Cristo]], [[Members Church of God International|Members Church of God International (MCGI)]], Kingdom of Jesus Christ, [[Jehovah's Witnesses]], [[Seventh-day Adventist Church|Seventh-Day Adventist]], at [[ang Church of Jesus Christ of Latter-day Saints]].
Kabilang sa iba pang mga relihiyon ang [[Islam sa Pilipinas|Islam]] at [[Budismo]].
==Mga kilalang tao==
* [[Ed Lingao]], mamamahayag sa TV5 Manila [[News5]]
* [[Alex Gonzaga]], aktres, komedyante, vlogger, negosyante at mang-aawit
* [[Ralph Recto]], ika-33 Kalihim ng Pananalapi
* [[Vilma Santos]], beteranong aktres
* [[Ryan Recto]], kongresista
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
==Mga Kawing Panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
{{Batangas}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas|Lipa]]
6207bgqpsom1eo6r7l63m5og81shry0
Ejay Falcon
0
60368
2201416
2201250
2026-04-05T14:03:30Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201416
wikitext
text/x-wiki
{{notability|date=Nobyembre 2010}}
{{BLP unsourced|date=Nobyembre 2010}}
{{Infobox person
| name = Ejay Falcon
| image =
| alt =
| caption =
| birth_name = Ejay Lasap Falcon
| birth_date = {{#property:P569}}
| birth_place = [[Oriental Mindoro]], [[Pilipinas]]
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| other_names =
| known_for =
| occupation =
| years_active =
| height = {{height|m=1.83}}
| spouse =
| partner =
| website =
}}
Si '''Ejay Falcon ''' ay isang artista sa Pilipinas.
Bilang aktor, sumikat siya noong 2008 matapos manalo sa reality show na ''Pinoy Big Brother: Teen Edition Plus''.<ref>{{Cite web |title=Ejay Falcon: Promdi at Heart {{!}} ABS-CBN News Online Beta |url=http://www.abs-cbnnews.com/node/14874 |access-date=2026-04-04 |website=www.abs-cbnnews.com |language=en |archive-date=2009-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090226201921/http://www.abs-cbnnews.com/node/14874 |url-status=dead }}</ref>
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1989]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Tagalog]]
[[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga personalidad sa telebisyon]]
[[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]]
{{Pilipinas-artista-stub}}
rnihmka5adyq3bsyb0zad4r9otazimj
Vietnamese
0
63062
2201381
2149475
2026-04-05T12:30:26Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201381
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Vietnames
0
63063
2201378
2149476
2026-04-05T12:29:52Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201378
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Vietnamita
0
63064
2201384
2149477
2026-04-05T12:30:59Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201384
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Biyetnames
0
63065
2201402
2149478
2026-04-05T12:34:22Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201402
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Biyetnamesa
0
63066
2201387
2149479
2026-04-05T12:31:33Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201387
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Bietnamesa
0
63067
2201401
2149480
2026-04-05T12:34:11Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201401
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Bietnames
0
63068
2201382
2149481
2026-04-05T12:30:37Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201382
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Vietnamesa
0
63069
2201379
2149482
2026-04-05T12:30:03Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201379
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Bietnamita
0
63070
2201403
2149483
2026-04-05T12:34:33Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201403
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Biyetnamita
0
63071
2201386
2149484
2026-04-05T12:31:22Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201386
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Bietnam
0
66470
2201400
2149485
2026-04-05T12:34:00Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201400
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Islogan
0
76524
2201436
2003187
2026-04-06T00:12:38Z
Jojit fb
38
ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon
2201436
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Moto]]
7rxbj6qsmfctkx9v09ivwtwy9gok6jh
Padron:Storm colour
10
76663
2201426
383516
2026-04-05T17:41:46Z
TheEssay26
110385
Salin galing sa English Wikipedia
2201426
wikitext
text/x-wiki
{{#switch:{{{1|}}}
|low=6ec1ea
|Aus1|Fiji1=4dffff
|Aus2|Fiji2=c0ffc0
|Aus3|Fiji3=ffd98c
|Aus4|Fiji4=ff738a
|Aus5|Fiji5=a188fc
|disturbance|spdepression=6ec1ea
|swiodisturbance|subdisturbance|swdisturbance=1591de
|swiodepression=6ec1ea
|mtstorm=4dffff
|swiosts=c0ffc0
|swiotc=ffd98c
|intense=ff738a
|vintense=a188fc
|shdepression|shemdepression=6ec1ea
|shemtc=ffd98c
|shemsvrtc=ffd98c
|shem1=4dffff
|shem2=c0ffc0
|shem3=ffd98c
|shem4=ffd98c
|shem5=a188fc
|niodepression|deepdepression=6ec1ea
|cyclstorm=4dffff
|svrcyclstorm=c0ffc0
|vsvrcyclstorm=ffd98c
|sprcyclstorm=a188fc
|nwpdepression=6ec1ea
|nwpstorm=4dffff
|STS|strong=c0ffc0
|TY|typhoon=ffd98c
|depression|subdepression=6ec1ea
|storm|subtropical=4dffff
|1|cat1=ffffd9
|2|cat2=ffd98c
|3|cat3|jtwctyphoon=ff9e59
|4|cat4|STY|S|catS=ff738a
|5|cat5=a188fc
|extratropical=cccccc
|unknown|other=c0c0c0
|#default=c0c0c0
}}<noinclude>[[Category:Suleras ng Unos|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
fvhysh5cp1eg88m6glpi99rwwwekpmi
Mga Saduseo
0
77554
2201439
1949721
2026-04-06T00:32:17Z
Ysrael214
126671
Nilipat ni Ysrael214 ang pahinang [[Mga Saduceo]] sa [[Mga Saduseo]] mula sa redirect
1949721
wikitext
text/x-wiki
Ang '''Mga Saduceo''' o '''mga Saduseo''' ([[Wikang Ebreo|Ebreo]]: צדוקים, ''Tsedokim'', "mga istudyante ni [[Tsadok]]") ay isang maliit subalit makapangyarihang pangkat o partido ng [[mga Hudyo]]ng dugong-bughaw.<ref>http://www.chiefrabbi.org/UploadedFiles/Articals/emor5770.pdf{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sa kapanahunan ng mga pangyayari sa [[Bagong Tipan]] ng [[Bibliya]]ng [[Kristiyanismo|Kristiyano]],
karamihang [[pari (alagad ng simbahan)|mga pari]] ang mga Saduseo<ref name=LSP>{{cite-LSP|, ''Sadduccees'', ''Word List''}}, pahina 134.</ref> na sumusunod sa literalistang interpretasyon ng [[Tora]] o unang limang aklat ng [[Bibliya]], na di-tulad ng sa mas malaking bilang ng [[mga Pariseo]]ng<ref name=LSP/> naniwala sa paggamit ng rason sa pag-interpreta ng [[Torah]] at na nararapat itong maging makatuturan sa pang-araw-araw na buhay.<ref name=MJI>Walfish, Barry. ''Medieval Jewish Interpretation.'' ''The Jewish Study Bible''. Oxford: Lungsod ng Bagong York.</ref><ref name=JPT>"Sa kanyang pangunahing teolohikal na tratadong ''Kitab al Amanat wa'l itiqadat'' (Aklat ng mga Doktriba at mga Paniniwala)'', tiniyak ni [[Sa'adya Ga'on|Saadia]] ang mga sirkumstansyang nagpalehitimo ng isang hindi literalistang pagkakaunawa ng tekstong biblikal." Tirosh-Samuelson, Hava. ''The Bible in the Jewish Philosophical Tradition.'' ''The Jewish Study Bible''. Oxford: Lungsod ng Bagong York.</ref><ref>{{Cite web |title=''Should do-gooders be given special dispensations?'' |url=http://www.jtsa.edu/Conservative_Judaism/JTS_Torah_Commentary/Mishnah_Rosh_Hashanah.xml |access-date=2009-05-29 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527170408/http://www.jtsa.edu/Conservative_Judaism/JTS_Torah_Commentary/Mishnah_Rosh_Hashanah.xml |url-status=dead }}</ref> Dahil dito, nagtaliwasan sa maraming mga paksa at pagsasagawa ang mga Saduseo at mga Pariseo.<ref name=LSP/><ref name=sidurartscroll>''Sidur ArtScroll Completo, El''. [[ArtScroll]]: [[Lungsod ng New York]].</ref>
Ang mga Saduceo ang isa sa apat na sekta ng [[pilosopiyang Hudyo]] na binanggit ni [[Josephus]] sa [[Antiquities of the Jews]] XVIII. Ang iba pang tatlo ang [[Mga Pariseo]], [[Mga Zelote]], at [[Mga Essene]].
== Pagtanaw sa Kristiyanismo ==
Katulad ng mga [[Pariseo]], lagi ring nagkaroon ng kataliwasan sa pagitan ng mga pangaral nila at ni Hesus.<ref name=Biblia6>{{cite-Biblia6|''Sadducees''}}, ''Dictionary/Concordance'', pahina B11.</ref> Hindi rin naniwala ang mga Saduseo sa pagkakaroon ng [[buhay pagkaraan ng kamatayan]].
== Tingnan din ==
* [[Mga Lebita]]
*[[Mga Zelote]]
*[[Mga Pariseo]]
*[[Mga Essene]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Saduseo, Mga}}
[[Kaurian:Mga pari]]
[[Kaurian:Mga tauhan sa Bagong Tipan]]
[[Kaurian:Mga Hudyo]]
[[Kategorya:Mga sekta ng Hudaismo]]
[[Kategorya:Mga sektang Hudyo noong unang siglo CE]]
3d25tsib9eej4oux98z9vgyuyg3ukeb
2201441
2201439
2026-04-06T00:32:51Z
Ysrael214
126671
2201441
wikitext
text/x-wiki
Ang '''mga Saduseo''' o '''mga Saduceo''' ([[Wikang Ebreo|Ebreo]]: צדוקים, ''Tsedokim'', "mga istudyante ni [[Tsadok]]") ay isang maliit subalit makapangyarihang pangkat o partido ng [[mga Hudyo]]ng dugong-bughaw.<ref>http://www.chiefrabbi.org/UploadedFiles/Articals/emor5770.pdf{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Sa kapanahunan ng mga pangyayari sa [[Bagong Tipan]] ng [[Bibliya]]ng [[Kristiyanismo|Kristiyano]],
karamihang [[pari (alagad ng simbahan)|mga pari]] ang mga Saduseo<ref name=LSP>{{cite-LSP|, ''Sadduccees'', ''Word List''}}, pahina 134.</ref> na sumusunod sa literalistang interpretasyon ng [[Tora]] o unang limang aklat ng [[Bibliya]], na di-tulad ng sa mas malaking bilang ng [[mga Pariseo]]ng<ref name=LSP/> naniwala sa paggamit ng rason sa pag-interpreta ng [[Torah]] at na nararapat itong maging makatuturan sa pang-araw-araw na buhay.<ref name=MJI>Walfish, Barry. ''Medieval Jewish Interpretation.'' ''The Jewish Study Bible''. Oxford: Lungsod ng Bagong York.</ref><ref name=JPT>"Sa kanyang pangunahing teolohikal na tratadong ''Kitab al Amanat wa'l itiqadat'' (Aklat ng mga Doktriba at mga Paniniwala)'', tiniyak ni [[Sa'adya Ga'on|Saadia]] ang mga sirkumstansyang nagpalehitimo ng isang hindi literalistang pagkakaunawa ng tekstong biblikal." Tirosh-Samuelson, Hava. ''The Bible in the Jewish Philosophical Tradition.'' ''The Jewish Study Bible''. Oxford: Lungsod ng Bagong York.</ref><ref>{{Cite web |title=''Should do-gooders be given special dispensations?'' |url=http://www.jtsa.edu/Conservative_Judaism/JTS_Torah_Commentary/Mishnah_Rosh_Hashanah.xml |access-date=2009-05-29 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527170408/http://www.jtsa.edu/Conservative_Judaism/JTS_Torah_Commentary/Mishnah_Rosh_Hashanah.xml |url-status=dead }}</ref> Dahil dito, nagtaliwasan sa maraming mga paksa at pagsasagawa ang mga Saduseo at mga Pariseo.<ref name=LSP/><ref name=sidurartscroll>''Sidur ArtScroll Completo, El''. [[ArtScroll]]: [[Lungsod ng New York]].</ref>
Ang mga Saduseo ang isa sa apat na sekta ng [[pilosopiyang Hudyo]] na binanggit ni [[Josephus]] sa [[Antiquities of the Jews]] XVIII. Ang iba pang tatlo ang [[Mga Pariseo]], [[Mga Zelote]], at [[Mga Essene]].
== Pagtanaw sa Kristiyanismo ==
Katulad ng mga [[Pariseo]], lagi ring nagkaroon ng kataliwasan sa pagitan ng mga pangaral nila at ni Hesus.<ref name=Biblia6>{{cite-Biblia6|''Sadducees''}}, ''Dictionary/Concordance'', pahina B11.</ref> Hindi rin naniwala ang mga Saduseo sa pagkakaroon ng [[buhay pagkaraan ng kamatayan]].
== Tingnan din ==
* [[Mga Lebita]]
*[[Mga Zelote]]
*[[Mga Pariseo]]
*[[Mga Essene]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Saduseo, Mga}}
[[Kaurian:Mga pari]]
[[Kaurian:Mga tauhan sa Bagong Tipan]]
[[Kaurian:Mga Hudyo]]
[[Kategorya:Mga sekta ng Hudaismo]]
[[Kategorya:Mga sektang Hudyo noong unang siglo CE]]
mkfarsuwvjon3ioxlui64sdgrch50on
Saduceo
0
77556
2201443
1950493
2026-04-06T00:34:48Z
Ysrael214
126671
Changed redirect target from [[Mga Saduceo]] to [[Mga Saduseo]]
2201443
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mga Saduseo]]
5c9wocnhbjk9g0jqvswcr53px8fv3di
Sadducees
0
77557
2201445
1950492
2026-04-06T00:35:15Z
Ysrael214
126671
Changed redirect target from [[Mga Saduceo]] to [[Mga Saduseo]]
2201445
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mga Saduseo]]
5c9wocnhbjk9g0jqvswcr53px8fv3di
Sadducee
0
77558
2201444
1950491
2026-04-06T00:35:01Z
Ysrael214
126671
Changed redirect target from [[Mga Saduceo]] to [[Mga Saduseo]]
2201444
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mga Saduseo]]
5c9wocnhbjk9g0jqvswcr53px8fv3di
Saduseo
0
77560
2201442
1950494
2026-04-06T00:33:31Z
Ysrael214
126671
Changed redirect target from [[Mga Saduceo]] to [[Mga Saduseo]]
2201442
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mga Saduseo]]
5c9wocnhbjk9g0jqvswcr53px8fv3di
Kapangyarihang Aksis
0
102494
2201448
2053386
2026-04-06T01:07:19Z
Aubreyjanev
159817
Tinanggal ang spacing sa pagitan ng kuwit at isang letra at nagdagdag ng "din" sa Agad
2201448
wikitext
text/x-wiki
{{copyedit|date=Agosto 2009}}
[[Talaksan:Map of participants in World War II.svg|thumb|260px|
{{legend|#63B74E|Mga alyado na kasangkot sa labanan bago ang Pearl Harbor}}
{{legend|#4BF025|Mga alyado pagkatapos ng Pearl Harbor}}
{{legend|#2AACF6|Kapangyarihang Aksis}}
{{legend|#E4E4E4|Mga neutral na bansa}}]]
Ang '''Kapangyarihang Axis''' ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] (Ingles: ''Axis powers'') ay samahang militar ng mga bansang nagnanais kontrolin ang buong mundo. Pinamumunuan ito ng Italya sa ilalim ni [[Benito Mussolini]], [[Alemanya]] sa ilalim ni [[Adolf Hitler]], at [[Hapon (bansa)|Hapon]] sa ilalim ni [[Emperador Hirohito]]. Sila ay pumirma ng kasunduang tutulungan nila ang isa't isa kung sakaling atakihin sila ng [[Kapangyarihang ng magkaka-alyansa]] (Ingles: ''Allied powers''). Napagkasunduan na hahatiin nila ang mundo. Ang [[Europa]] ay paghahatian ng Alemanya at Italya, at ang [[Asya]] naman ay sa Hapon.
== Mga kasapi ==
Ang Mga Lakas ng Painugan ay ang mga bansang nagnanais na sakupin ang mundo:
Ang [[Alemanya]] na pinamumunuan ni Adolf Hitler, ang kanyang partido ay nanalo ng maraming pwesto sa Alemanya. Ginamit niya ang [[SS]], [[Gestapo]], at concentration camps, kung saan ang [[mga Hudyo]] at ang ibang kalaban niya ay pinadala. Sinimulan niya ang digmaan sa Europa nang sakupin ng pwersa ng Alemanya ang Poland sa pamamakitan ng [[Blitzkrieg]], at sinakop niya ang Pransiya at ang mga katabing bansa sa Hilaga ngunit nabigo niyang sakupin ang Britanya nang sila ay matalo sa [[labanan sa Britanya]] (Battle of Britain). Noong 1941 nilusob niya ang Unyong Sobyet (Operation Barbarossa) at lumusob ang mga pwersa sa Moscow ngunit napaatras ng malamig na panahon. Nang tumanggi siyang binatawan ang mga sakop niya, natalo sila sa [[labanan ng Stalingrad]] at Kursk. Ang mga pwersa ng Britanya at ng Estados Unidos ay ang nagdulot sa kanya ng pagkatalo sa [[Hilagang Aprika]]. Noong 1944, ang pwersa ng Allied powers ay dumaong sa Normandiya sa Pransiya at sa silangan naman ay napaatras uli. Naglunsad sila ng huling atake sa labanan sa Bulge (Battle of the Bulge) ngunit napilitan ding sumuko noong 8 Mayo 1955
Sinimulan ng Italya ang pagpapalaki ng imperyo nito sa pamamagitan ng pagsalakay sa Ethopia. Sinuportahan din ng Italya si [[Francisco Franco|Franco]] sa [[Digmaang Sibil sa Espanya]] at sinamahan din ang Alemanya sa Kapangyarihang Aksis. Nilusob din ng Italya ang Albania, Gresya at Hilagang Aprika. Si [[Benito Mussolini]] ay inaresto noong 1943, ngunit pinalaya siya ng mga Aleman at ginawa siyang pinuno ng Gobyernong papet. Noong 1945 hinuli muli siya kasama ang asawa niya na si Clara Petacci at binitin patiwarik sa Milan ang kanilang bangkay
Napasali ang Hapon sa digmaan noong pinasabog ng mga Hapones ang Pearl Harbor noong 7 Disyembre 1491. Agad nagdeklara ng pakikidigma ang Estados Unidos sa Hapon. Agad ding sinalakay ng mga pwersang Hapones ang [[Malaya]] at [[Hong Kong]]. Isinunod nila ang [[Singapore]], [[Silangang Indiyas ng Olanda]], [[Pilipinas]] at ang [[Burma]] ngunit ang pagkapanalo ng pwersa ng Estados Unidos sa Guadacanal ang nagtapos sa pagpapalaki ng [[Imperyo ng Hapon]]. Pagkatapos isa isang pinalaya ng mga pwersa ng Estados Unidos ang mga bansang sakop ng Hapon. Tinagka ng Allied powers na sakupin ang Hapon ngunit hindi ito natuloy dahil sa pagbagsak ng bombang atomika sa mga bayan ng [[Hiroshima]] at [[Nagasaki]]. Kaagad sumuko ang Hapon upang mailigtas ang bansa sa mga panganib.
Kasunduang Tripartite ay ang kasunduang tutulungan nila ang isa't isa kung sakaling sila ay atakihin.
[[Kategorya:Kasaysayan]]
[[Kategorya:Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]
0q1y43v946p1230tnxgc7e8ud4c2407
Impiyerno
0
112060
2201431
2144509
2026-04-05T20:04:58Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201431
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Dante And Virgil In Hell (1850).jpg|thumb|right|250px|Isang paglalarawan ng isang kaganapan sa impiyerno.]]
Sa maraming mga [[mitolohiya]] at tradisyong panrelihiyon, ang '''impiyerno''' ay isang lugar ng paghihirap at kaparusahang nasa [[kabilang buhay]], kalimitang nasa [[mundong ilalim]]. Kalimitang nilalarawan ng mga pananampalatayang may tuwirang kasaysayan ng [[kabanalan]] ang impiyerno bilang walang kawakasan. Sa mga relihiyong may [[reinkarnasyon]] o kasaysayang painug-inog, pabalik-balik, o paulit-ulit, kalimitang nilalarawan ang impiyerno bilang isang panahong pansamantala na nasa pagitan ng mga muling pagsilang ng kaluluwa sa ibang katauhan.
==Paglalarawan ng impiyerno sa mga mitolohiya==
Ang impiyerno ay lumilitaw sa ilang mga [[mitolohiya]] at [[relihiyon]]. Ito ay karaniwang inilalarawan bilang tinatahanan ng mga [[demonyo]] at mga [[kaluluwa]] ng mga namatay na tao partikular na ang mga taong "[[kasamaan|masama]]". Sa mga relihiyong [[Kristiyanismo]] at [[Islam]], ang impiyerno ay tradisyonal na pinaniniwalaan bilang "maapoy" at puno ng paghihirap, kirot, at pagdurusa. Sa ibang mga tradisyon, ang impiyerno ay pinaniniwalaang malamig. Ang mga paglalarawang [[Budismo|Budista]] partikular na ang mga [[Budismong Tibetano|Budistang Tibetano]] ay nagtatanghal ng magkatumbas na bilang ng mga "mainit" at "malamig" na impiyerno. Sa [[Apocalipsis ni Pablo]] na mula ika-3 siglo CE, ang impiyerno ay mga ilog ng apoy at [[yelo]] para sa mga malalamig na puso.
===Sinaunang Malapit na Silangan===
Ang mga kultura ng [[Mesopotamia]] kabilang ang [[Sumeria]], [[imperyong Akkadian]], [[Babilonia]] at [[Assyria]], mga [[Hittite]] at mga [[Cananeo]]/[[Ugarit]] ay naghahayag ng ilan sa pinakamaagang ebidensiya sa ideya ng [[mundong ilalim]]. Sa mga ilang tekstong nakaligtas mula sa mga kabihasnang ito, ang ebidensiya ay lumilitaw sa [[Epiko ni Gilgamesh]], ang "Pagbaba ni [[Inanna]] sa mundong ilalim", "si [[Baal]] at [[mundong ilalim]]", "Ang pagbaba ni [[Ishtar]] at ang "Pangitain ni Kummâ."
===Sinaunang Ehipto===
Sa [[relihiyon ng Sinaunang Ehipto]], ang isang taong namatay ay haharap sa hukuman ng isang tribunal ng mga 42 makadiyos na hukom. Kung sila ay namuhay ayon sa mga patakaran ng diyosang si [[Maat]] na kumakatawan sa katotohanan at tamang pamumuhay, ang person ay tinatanggal sa dalawang mga parang. Kung natagpuang nagkasala, ito ay ihahagis sa isang maninila at hindi makikisalo sa walang hanggang buhay. Ang dinalang namatay sa maninila ay sumasailalim muan sa isang nakakatakot na kaparusahan at pagkatapos ay winawasak. Ang pagdadalisay ng mga itinuring na napawalang sala ay lumilitaw sa mga paglalarawan ng Islang Apoy kung saan ang tao ay nakakaranas ng pagwawagi sa kasamaan at muling kapanganakan. Sa mga napahamak, ang kumpletong pagkawasak sa isang estado ng hindi-pagiging nilalang ay naghihintay. Gayunpaman, walang mungkahi ng walang hanggang pagpapahirap. Ang pagtitimbang ng puso sa mitolohiyang Ehipto ay maaaring humantong sa [[anihilasyon]]. Ang kapatawan ng [[diyos]] sa paghuhukom ay palaging nananatiling isang sentral na pagkabahala para sa mga [[Sinaunang Ehipto]]. Ang modernong pagkaunawa ng mga nosyong Ehipsiyo ng impiyerno ay umaasa sa mga anim na sinaunang tekstong Ehipto:
[[Ang Aklat ng mga Dalawang Daan]]
*Ang [[Aklat ni Amduat]]
*Ang [[Aklat ng mga Bakuran]]
*Ang [[Aklat ng Namatay]]
*Ang [[Aklat ng Mundo]]
*Ang [[Aklat ng mga Yungib]]
Ayon sa mga [[tekstong Kabaong]] at iba pang mga akda, ang [[mundong ilalim]] ay naglalaman ng maapoy na mga lawa at mga ilog gayundin mga apoy na demonyo na nagbabanta sa mga masasama. Ang mga representasyon ng mga lawang maapoy ng ikalimang oras o bahay ni [[Amduat]] ay nagpapakita sa mga ito sa anyo ng pamantayang hieroglipong tubigan o lawa ngunit may mga pulang apoy na linyang tubig at pinapaligiran sa lahat ng mga apat na gilid ng mga tandang apoy na hindi lamang tumutukoy sa kalikasang nagniningas kundi nagpapakain rin sa mga ito sa pamamagitan ng grapikong pagtulo ng mga apoy. Ang ilang mga tekstong templo ng Ehipto at mga modernong aklat ay nagsaad na ang Lawa ng Apoy sa [[relihiyon ng Sinaunang Ehipto]] ang lawa na dinadaanan ni [[Ra]] sa kanyang pang-araw araw na paglalakbay sa [[Duat]]. Siya ay pumapasok sa bakurang kanluran at lumalabas sa bakurang silangan at pagkatapos ay ang bangkay ay muling nababago.<ref>p.161. "Brazier." Richard H. Wilkinson. ''Reading Egyptian Art, A Hieroglyphic Guide to Ancient Painting and Sculpture''.1992. Thames & Hudson. London, quoted in [http://www.bibleorigins.net/hellsorigins.html Hell's Pre-Christian Origins]</ref> Ang imahen sa [[Papyrus ni Ani]](ca. 1250 BCE) na isang bersiyon ng [[Aklat ng Namatay]] ay nagpapakita ng apat na mga cynocephalous baboon na nakaupo sa mga apat na sulok ng isang rektanggular na tubigan. Sa bawat gilid ng tubigang ito ay isang nagniningas na [[brasero]].
===Sinaunang Gresya===
Sa mitolohiyang Griyego, sa ilalim ng Langit, Mundo at Pontus ang [[Tartarus]] na isang malalim, mapanglaw na lugar, isang hukay o kalaliman na ginagamit bilang isang piitan ng pagpapahirap at pagdurusa sa nakatira sa loob ng [[Hades]]. Sa Gorgias ni [[Plato]] noong c. 400 BCE, ang mga kaluluwa ay hinuhukam pagkatapos ng kamatayan at ang mga nakatanggap ng kaparusahan ay ipinapada sa Tartarus.
===Europa===
Ang mga impiyerno ng Europa ay kinabibilangan ng mitolohiyang Breton na Anaon, mitolohiyang Seltiko na Uffern, mitolohiyang Slaviko na Peklo, impiyerno ng mitolohiyang Sami at Finnis na "tuonela" ("manala").
===Asya===
Ang mga impiyerno ng Asya ay kinabibilangan ng Bagobong Gimokodan, at [[Kalichi]] o [[Naraka]] sa sinaunang mitolohiyang Indiano. Sa [[mga Ainu]], ang impiyerno ay isang lugar sa ilalim ng lupa na itinalaga para sa mga makasalang tao. Sa [[Shinto]], ang impiyerno ay kilala bilang ''Yomi''. Sa [[mitolohiyang Tsino]] at [[Taoismo]], ang impiyerno ay tinatawag na ''Diyu'', ito ay pinamamahalaan ni [[Yanluo Wang]], ang ''Hari ng impiyerno'', ang Diyu ay isang maze ng mga antas sa ilalim ng lupa at mga silid kung saan ang mga kaluluwa ay pinarurusahan para sa kanilang mga kasalanan sa buhay.
===Aprika===
Ang mga impiyernong Aprikanon ay kinabibilangan ng Hetgwauge sa mitolohiyang Haid at impiyerno sa mitolohiyang Swahili. Ang relihiyong [[Serer]] ay tumatakwil sa ideya ng langit at impiyerno. Sa Serer, ang pagtanggap ng mga ninuno na matagal nang pumanaw ay kasing lapit sa langit. Ang pagtakwil at pagiging lagalag ng kaluluwa ay kasing lapit ng impiyerno pagkatapos pumanaw. Ang mga kaluluwa ng namatay ay dapat sumulong sa Jaaniw na isang sagradong tirahan ng kaluluwa. Ang mga tanging mga namuhay nang ayon sa mga doktrinang Serer ang makapaglalakbay at kaya ay matatangap ng mga ninuno. Ang mga hindi nakapaglakbay ay nawawala at nagiging lagalag ngunit hindi sila nasusunog sa "apoy ng impiyerno".
===Oceaniko===
Ang mga impiyernong Oceaniko ay kinabibilangan ng “O le nu'u-o-nonoa” at mitolohiyang Samoan at mga imperyo sa mitoloiyang Bangka at mga kapuluang Caroline.
===Katutubong Amerikano===
Ang mga impiyerno ng [[Katutubong Amerikano]] ay kinabibilangan ng Mictlan ng [[relihiyong Aztec]], Adlivun ng [[relihiyon ng Inuit]] at Shobari Waka ng [[relihiyon ng Yanomani]]. Sa [[relihiyong Mayan]], ang Xibalbá ang mapanganib na [[mundong ilalim]] ng mga siyam na lebel ng mga demonyongVucub Caquix at Hun Came. Ang daan tungo at papalabas dito ay sinasabing matarik, matinik at napakabawal. Ang metnal ang pinakamababa at pinakanakakatakot ng mga siyam na impiyerno ng mundong ilalim na pinamumunuan ni Ah Puch. Ang mga manggagamot na ritwal ay magtotono ng mga panalanging pagpapagalin at pagpapatalsik ng mga sakit sa Metnal. The road into and out of it is said to be steep, thorny and very forbidding. Metnal is the lowest and most horrible of the nine Hells of the underworld, ruled by Ah Puch. Ritual healers would intone healing prayers banishing diseases to Metnal. Ang mga Aztec ay naniniwalang ang mga namatay ay naglalakbay sa Mictlan na isang neutral na lugar na matatagpuan nang malayo sa hilaga. May isa ring alamat ng isang lugar ng mga puting bulaklak na palaging madili at tahanan ng mga [[diyos ng kamatayan]] partikular na sina Mictlantecutli at asawa nitong si Mictlantecihuatl na literal na nangangahulugang "mga panginoong Mictlan". Ang paglalakbay sa Mictlan ay tumatagal ng apat na tao at ang mga naglalakbay ay dapat lumaban sa mga mahihirap na pagsubok gaya ng pagdaan sa isang saklaw na kabunduan kung saan ang mga bundok ay nagbabanggaan sa bawat isa, isang parang kung saan ang hangging ay tumatanggay ng mga kumakayod ng laman na mga kutsilyo at isang ilog ng dugo na may mga nakakatakot na jaguar.
===Mga relihiyong Abrahamiko===
====Bibliya====
Sa Bagong Tipan, ang isinaling "impiyerno" ng mga tagapagsalin ng Bibliya ay tipikal na inilalarawan gamit ang mga salitang Griyegong [[Tartarus]] o [[Hades]](na isinalin sa [[Septuagint]] mula sa Hebreong [[Sheol]]) o ang salitang Hebreo na [[Gehenna]]. Pangkalahatang inaayunan ng mga skolar gayundin sa Hudaismo na ang ''sheol'' o ''hades'' ay hindi tumutukoy sa "lugar ng walang hanggang kaparusahan"(o impiyerno sa doktrinang [[Kristiyanismo]]) kundi sa "libingan", temporaryong tirahan ng mga namatay, at [[mundong ilalim]].<ref>New Bible Dictionary third edition, IVP 1996. Articles on "Hell", "Sheol".</ref>
Ang kasunduan ng mga modernong skolar ay ang kanonikal na [[Lumang Tipan]] ay walang reperensiya sa isang imortal o "hindi namamatay na kaluluwa" na hindi nakasalalay sa katawan.<ref>"Twentieth century biblical scholarship largely agrees that the ancient Jews had little explicit notion of a personal afterlife until very late in the Old Testament period. Immortality of the soul was a typically Greek philosophical notion quite foreign to the thought of ancient Semitic peoples. Only the latest stratum of the Old Testament asserts even the resurrection of the body, a view more congenial to Semites.", Donelley, "Calvinism and Scholasticism in Vermigli's doctrine of man and grace", p. 99 (1976)</ref><ref>"Modern scholarship has underscored the fact that Hebrew and Greek concepts of soul were not synonymous. While the Hebrew thought world distinguished soul from body (as material basis of life), there was no question of two separate, independent entities. A person did not have a body but was an animated body, a unit of life manifesting itself in fleshly form—a psychophysical organism (Buttrick, 1962). Although Greek concepts of the soul varied widely according to the particular era and philosophical school, Greek thought often presented a view of the soul as a separate entity from body. Until recent decades Christian theology of the soul has been more reflective of Greek (compartmentalized) than Hebrew (unitive) ideas.", Moon, "Soul", in Benner & Hill (eds.), "Baker encyclopedia of psychology & counseling, p. 1148 (2nd ed. 1999)</ref><ref>"A broad consensus emerged among biblical and theological scholars that soul-body dualism is a Platonic, Hellenistic idea that is not found anywhere in the Bible. The Bible, from cover to cover, promotes what they call the "Hebrew concept of the whole person." G. C. Berkouwer writes that the biblical view is always holistic, that in the Bible the soul is never ascribed any special religious significance. Werner Jaeger writes that soul-body dualism is a bizarre idea that has been read into the Bible by misguided church fathers such as Augustine. Rudolf Bultmann writes that Paul uses the word soma (body) to refer to the whole person, the self, so that there is not a soul and body, but rather the body is the whole thing. This interpretation of Pauline anthropology has been a theme in much subsequent Pauline scholarship.", McMinn & Phillips, "Care for the soul: exploring the intersection of psychology & theology", pp. 107-108 (2001).</ref><ref>"The general consensus is that the Old Testament rejected any natural or innate immortality.", McNamara, "Beauty and the Priest: Finding God in the New Age", p. 64 (1997).</ref> Ang pananaw na ito ay konsistenteng kinakatawan ng isang malawak na saklaw ng mga akdang sangguniang pang-skolar.<ref name="Indeed p. 518">"Indeed, the salvation of the “immortal soul” has sometimes been a commonplace in preaching, but it is fundamentally unbiblical. Biblical anthropology is not dualistic but monistic: human being consists in the integrated wholeness of body and soul, and the Bible never contemplates the disembodied existence of the soul in bliss.", Myers (ed.), "The Eerdmans Bible Dictionary", p. 518 (1987).</ref><ref name="Hence 2001">"There is no suggestion in the OT of the transmigration of the soul as an immaterial, immortal entity. Man is a unity of body and soul—terms that describe not so much two separate entities in a person as much as one person from different standpoints. Hence, in the description of man’s creation in Genesis 2:7, the phrase “a living soul” (kjv) is better translated as “a living being.”", Elwell & Comfort (eds.), "Tyndale Bible dictionary", p. 1216 (2001)</ref><ref>"Barr is surely right to stress that the Genesis story as it now stands indicates that humans were not created immortal, but had (and lost) the chance to gain unending life.’, Wright, ‘The Resurrection of the Son of God’, p. 92 (2003); Wright himself actually interprets some passages of Scripture as indicating alternative beliefs, "The Bible offers a spectrum of belief about life after death", Wright, "The Resurrection of the Son of God", p. 129 (2003)</ref><ref>"In contrast to the two enigmatic references to Enoch and Elijah, there are ample references to the fact that death is the ultimate destiny for all human beings, that God has no contact with or power over the dead, and that the dead do not have any relationship with God (see, inter alia, Ps. 6:6, 30:9–10, 39:13–14, 49:6–13, 115:16–18, 146:2–4). If there is a conceivable setting for the introduction of a doctrine of the afterlife, it would be in Job, since Job, although righteous, is harmed by God in the present life. But Job 10:20–22 and 14:1–10 affirm the opposite.", Gillman, "Death and Afterlife, Judaic Doctrines Of", in Neusner, "The Encyclopedia of Judaism", volume 1, p. 176 (2000)</ref><ref>"“Who knows whether the breath of human beings rises up and the breath of an animal sinks down to the earth?” (Eccles 3:21). In Qohelet’s day there were perhaps people who were speculating that human beings would enjoy a positive afterlife, as animals would not. Qohelet points out that there is no evidence for this.", [[John Goldingay|Goldingay]], "Old Testament Theology", volume 2, p. 644 (2006)</ref><ref>"The life of a human being came more directly from God, and it is also evident that when someone dies, the breath (rûaḥ, e.g., Ps 104:29) or the life (nepeš, e.g., Gen 35:18) disappears and returns to the God who is rûaḥ. And whereas the living may hope that the absence of God may give way again to God’s presence, the dead are forever cut off from God’s presence.241 Death means an end to fellowship with God and to fellowship with other people. It means an end to the activity of God and the activity of other people. Even more obviously, it means an end to my own activity. It means an end to awareness.", [[John Goldingay|Goldingay]], "Old Testament Theology", volume 2, p. 640 (2006)</ref>
Ang mga modernong skolar ay naniniwalang ang konsepto ng isang imortal o hindi namamatay na kaluluwa na tumutungo sa isang kaligayahan o pagpapahirap pagkatapos ng kamatayan ay pumasok sa nanaig na Hudaismo pagkatapos ng pagkakatapon.<ref>‘A second doctrine of the afterlife enters Judaism not in the Bible itself but in the intertestamental period, i.e., the first century B.C.E.-first century C.E. This doctrine teaches that every human being is a composite of two entities, a material body and a non-material soul; that the soul pre-exists the body and departs from the body at death; that, though the body disintegrates in the grave, the soul, by its very nature, is indestructible; and that it continues to exist for eternity. Not even a hint of this dualistic view of the human being appears in the Bible.’, Gillman, ‘Death and Afterlife, Judaic Doctrines Of’, in [[Jacob Neusner]], ‘The Encyclopedia of Judaism’, volume 1, p. 200 (2000)</ref> at umiral sa buong panahong ikalawang templo bagaman ang parehong "pagtulog na kaluluwa" at "kamatayan ng kaluluwa" ay pinaniwalaan rin <ref>‘As good creational monotheists, mainline Jews were not hoping to escape from the present universe into some Platonic realm of eternal bliss enjoyed by disembodied souls after the end of the space-time universe. If they died in the fight for the restoration of Israel, they hoped not to ‘go to heaven’, or at least not permanently, but to be raised to new bodies when the kingdom came, since they would of course need new bodies to enjoy the very much this-worldly shalom, peace and prosperity that was in store.’, [[N. T. Wright]], ‘The New Testament and the People of God’, p. 286</ref><ref>‘Some sages believed that the soul remains quiescent, with those of the righteous “hidden under the Throne of Glory”; others viewed the souls of the dead as having full consciousness.’, Eisenberg, ‘The JPS Guide to Jewish Traditions’, p. 116 (1st ed. 2004)</ref><ref>‘Two independent doctrines of the afterlife for the individual emerged in Judaism, probably during the last two centuries B.C.E.: the doctrine of the resurrection of bodies and that of the immortality of souls. In time (probably the first century C.E.), these two doctrines became conflated so as to yield the theory that, at the end of days, God will resurrect dead bodies, rejoin them with their souls, which never died, and the individual human being, reconstituted as he or she existed on earth, will come before God in judgment.’, Gillman, ‘Death and Afterlife, Judaic Doctrines Of’, in Neusner, ‘The Encyclopedia of Judaism’, volume 1, p. 196 (2000)</ref>
Ang ideya na ang kaluluwa ay hindi imortal ay umiiral sa ilang mga akdang pseudepigrapikal ng panahong ikalawang templo<ref>'However, Strack and Billerbeck, noted authorities on Rabbinic literature, suggest that the pseudepigraphal references to eternal punishment simply denote everlasting annihilation. See Hermann L. Strack and Paul Billerbeck, Kommentar zum Neuen Testament aus Talmud und Midrasch (Munchen: C.H. Beck'sche Verlagsbuchhandlung, Oskar Beck, 1928), 2:1096.', Fudge, ‘The Old Testament’, in Fudge & Peterson, ‘Two views of hell: a biblical & theological dialogue’, p. 210 (2000)</ref><ref>'Psalms of Solomon 3:11–12; Sybilline Oracles 4:175–85; 4 Ezra 7:61; Pseudo-Philo 16:3. Other presumed annihilation texts may be found in Fudge, The Fire That Consumes, 125–54’, Walvoord, ‘The Metaphorical View’, in Crockett & Hayes (eds.), ‘Four Views on Hell’, p. 64 (1997)</ref> at kalaunan ay mga akdang rabinikal,<ref>‘Rabbi Shimon ben Lakish as well as his colleague Rabbi Yannai, said that there is no such thing as the popular concept of a hell, gehinnom, lasting a long time, but that at the time when G'd passes out judgment the wicked will be burned’, Chananel, et al., 'Hut ha-meshulash', p. 183 (2003)</ref><ref>‘Thus we have one Rabbi denying the very existence of hell. "There is no hell in the future world," says R. Simon ben Lakish.’, Darmesteter, ‘The Talmud’, p. 52 (2007)</ref> at sa mga panahong [[mediebal]] na [[rabbi]] gaya nina [[Abraham Ibn Ezra]] (1092–1167),<ref>'But Ibn Ezra held that the souls of the wicked perish with their bodies.', Davidson, ‘The Doctrine of Last Things Contained in the New Testament, Compared With Notions of the Jews and the Statements of Church Creeds’, p. 139 (1882)</ref> [[Maimonides]] (1135–1204),<ref>'Maimonides claims that since the greatest punishment would be to lose one's immortal soul, the souls of the wicked are destroyed along with their bodies.', Rudavsky, 'Maimonides', p. 105 (2010)</ref> at [[Joseph Albo]] (1380–1444).<ref>‘Maimonides’ views are reasserted by Joseph Albo (1380–1444) in his Book of Principles.’, Rudavsky, 'Maimonides', p. 206 (2010)</ref>
=====Sheol=====
Ang [[Sheol]] ([[Wikang Hebreo]] {{Hebrew|שְׁאוֹל}} ''Šʾôl'') na isinalin bilang "libingan", "hukay" o "tirahan ng mga namatay" ay ang kinikilalang [[tirahan ng mga patay]] o [[mundong ilalim]] sa paniniwalang Hudyo. Ito ang lugar na patutunguhan ng mga namatay(Kaw. 9:18) ng parehong mga matuwid(hal. Awit 49:15) at mga masama(hal. Awit 9:17).<ref name=Biblia>{{cite-Biblia|Tirahan ng mga patay, Seol}}, pahina 63.</ref>
Sa saling Griyegong [[Septuagint]] ng Hebreong [[Tanakh]], ang sheol ay isinalin ng 61 sa 65 beses na Griyegong ''[[Hades]]'', 2 beses na thanatos(kamatayan) at 2 beses nang hindi isinalin.
Sa ika-17 na siglong salin ng [[Bibliya]] sa Ingles na [[King James Version]], ang ''Sheol'' sa Lumang Tipan ay isinalin na "impiyerno"(hell) ng 31 beses,<ref>Deut. 32:22, Deut. 32:36a & 39, II Sam. 22:6, Job 11:8, Job 26:6, Psalm 9:17, Psalm 16:10, Psalm 18:5, Psalm 55:15, Psalm 86:13, Ps. 116:3, Psalm 139:8, Prov. 5:5, Prov. 7:27, Prov. 9:18, Prov. 15:11, Prov. 15:24, Prov. 23:14, Prov. 27:20, Isa. 5:14, Isa. 14:9, Isa. 14:15, Isa. 28:15, Isa. 28:18, Isa. 57:9, Ezek. 31:16, Ezek. 31:17, Ezek. 32:21, Ezk. 32:27, Amos 9:2, Jonah 2:2, Hab. 2:5</ref> "libingan"(grave) ng 31 beses<ref>Gen. 37:35, Gen. 42:38, Gen. 44:29, Gen. 44:31, I Sam. 2:6, I Kings 2:6, I Kings 2:9, Job 7:9, Job 14:13, Job 17:13, Job 21:13, Job 24:19, Psalm 6:5, Psalm 30:3, Psalm 31:17, Psalm 49:14, Psalm 49:14, Psalm 49:15, Psalm 88:3, Psalm 89:48, Prov. 1:12, Prov. 30:16, Ecc. 9:10, Song 8:6, Isa. 14:11, Isa. 38:10, Isa. 38:18, Ezek. 31:15, Hosea 13:14, Hosea 13:14, Psalm 141:7</ref> at "hukay"(pit) ng 3 beses.<ref>Num. 16:30, Num. 16:33, Job 17:16</ref>
Sa mga modernong [[salin ng Bibliya]], ang sheol ay hindi isinalin na impiyerno kundi "libingan", "hukay" at "kamatayan".
=====Hades=====
Sa [[Mitolohiyang Griyego]], si [[Hades]] ang [[diyos]] ng [[mundong ilalim]]. Ang henitibong ᾍδου, Haidou, ay isang elisyon upang tukuyin ang lokalidad: "ang bahay/dominyon ni Hades". Kalaunan, ang nominatibo ay tumukoy sa "tahanan ng mga namatay".
Sa [[Bagong Tipan]], ang pariralang "לא־תעזב נפשׁי לשׁאול" (hindi mo iiwan ang aking kaluluwa sa Sheol) sa Awit 16:10 ay sinipi sa Mga Gawa 2:27 bilang "οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδου" (hindi mo iiwan ang kaluluwa ko sa Hades). Sa [[King James Version]], ang Mga Gawa 2:27 ay isinalin na "thou wilt not leave my soul in hell(impiyerno)". Sa [[textus receptus]] na pinagbasehan ng [[King James Version]], ang "ᾅδης" (Hades) ay lumitaw ng 11 beses. Sa bawat instansiya, isinalin ng King James Version ang Hades bilang "hell"(impiyerno) maliban sa 1 Cor. 15:55 kung saan ginamit ang "grave"(libingan). Sa mga edisyong kritikal ng 1 Cor. 15:55, ang "θάνατος" (kamatayan) ay pumalit sa "ᾅδης"(Hades).<ref>[http://www-user.uni-bremen.de/~wie/GNT/Corinth1.html Greek New Testament] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081108054407/http://www-user.uni-bremen.de/~wie/GNT/Corinth1.html |date=2008-11-08 }}; cf. [http://www.biblicaltheology.org/hades.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331140650/http://www.biblicaltheology.org/hades.pdf |date=2023-03-31 }} The International Standard Bible Encyclopedia, Vol. II:1314-1315. [1915].</ref> Sa mga modernong salin kung saan ay mayroon lamang 10 instansiya ng "ᾅδης" ay pangkalahatang tinranslitera bilang "Hades". Sa modernong salin na [[NIV]] ng Mga Gawa 2:27, ito ay isinalin na "you will not abandon me to the realm of the dead". Sa lahat ng mga paglitaw ng hades sa Bagong Tipan maliban sa isa, ang "ᾅδης"(hades) ay may kaunti kung meron mang anumang kaugnayan sa mga gantimpala o parusa sa [[kabilang buhay]]. Ang eksepsiyon nito ang Talinghaga ni Lazaro at isang mayaman(Lucas 16:19-31) kung saan ay natagpuan ng mayaman ang kanyang sarili sa Hades at nagdurusa. Ang ilang mga skolar ay naniniwala na ang talinghagang ito ay sumasalamin sa pananaw na Hudyo noong panahong [[intertestamental]] ng sheol o hades na naglalaman ng magkahiwalay na mga dibisyon para sa masama at matuwid.<ref>New Bible Dictionary 3rd edition, IVP Leicester 1996. "Sheol".</ref> Ayon sa Pahayag 20:14, "''Itinapon ng Diyos ang kamatayan at hades sa [[lawa ng apoy]]. Ito ang ikalawang kamatayan.''"
=====Gehenna=====
[[Image:Valley of Hinom PA180090.JPG|right|thumb|200px|"Impiyerno": [[Gehenna]], 2007]]
Ang [[Gehenna]] sa mga saling Ingles ng Bibliya ay kumakatawan sa Griyegong Ge'enna (γέεννα) na isang ponetikong transkripsiyon ng [[Aramaiko]]ng Gēhannā (ܓܗܢܐ) na katumbas ng Hebreong ''Ge Hinnom'' na literal na "Lambak ng Hinnom". Ito ay isang lokasyon na orihinal na handugan ng mga tao sa diyos na si Moloch, ngunit kalaunang naging tambakan at sunugan ng basura at mga bangkay ng mga kriminal na nagkamit lamang ng kahulugang metaporikal noong panahong [[intertestamental]].<ref>http://classic.net.bible.org/dictionary.php?word=GEHENNA</ref> Sa Marcos 9:47-48, ang ''Gehenna''(na isinaling "impiyerno") ay inilarawan na "na doo'y hindi namamatay ang kanilang [[maggot]], at hindi namamatay ang apoy". Ayon sa {{bibleverse2||Mateo|5:29-30}}, ang buong katawan at ayon {{bibleverse2||Marcos|9:43-47}} ang dalawang mga kamay, mga paa at mata ang maibubulid sa Gehenna(na isinaling impiyerno).
=====Tartarus=====
Sa [[Mitolohiyang Griyego]], si/ang [[Tartarus]] ay parehong isang [[diyos]] at isang lugar sa [[mundong ilalim]]. Ayon as Theogony ni Hesiod noong ca. 700 BCE, si Tartarus ang ikatlo sa mga diyos na primordial kasunod ni [[Kaguluhan (kosmogoniya)|Kaguluhan]] at [[Gaia (mitolohiya)|Gaia]]. Bilang lugar, ito ay isang malalim, mapanglaw na lugar, isang hukay o isang kailaliman na ginagamit bilang piitan ng pagpapahirap at pagdurusa na nananahan sa ilalim ng mundong ilalim. Sa Gorgias, isinulat ni Plato(c. 400 BCE) na ang mga kaluluwa ay hinahatulan pagkatapos ng kamatayan at ang mga nakatanggap ng parusa ay ipinapadala sa Tartarus. Sa [[Bagong Tipan]] sa 2 Pedro 2:4, ang pangngalang ''Tartarus'' ay hindi umiiral kundi ang ''tartaroo'' (ταρταρόω, "ihagis sa Tartarus") na isang pinaiking anyo ng klasikong pandiwang Griyego na ''kata-tartaroo'' ("ihagis pababa sa Tartarus") sa . Si [[Liddell Scott]] ay nagbibigay ng mga ibang mga sanggunian para sa pinaikling anyo mula sa pandiwang ito kabilang sina [[Acusilaus]] (ika-5 siglo BCE), [[Joannes Laurentius Lydus]]at ang [[Scholiast]] tungkol kay [[Aeschylus]], [[Eumenides]] na nagbanggit kay [[Pindar]] na nagsalaysay kung paanong tinangka ng mundo na i-tartaro(ihagis pababa) su [[Apollo]] pagkatapos niyang talunin ang Python.<ref>A. cast into Tartarus or hell, Acus.8 J., 2 Ep.Pet.2.4, Lyd.Mens.4.158 (Pass.), Sch.T Il.14.296. Henry George Liddell. Robert Scott. A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by. Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie. Oxford. Clarendon Press. 1940.</ref> Sa mga tekstong klasiko, ang mas mahabang anyong ''kata-tartaroo'' ay kadalasang nauugnay sa paghahagis ng mga [[Titan]] pababa sa Tartarus.<ref>[[Apollodorus of Athens]], in Didymus' Scholia on Homer; [[Plutarch]] ''Concerning rivers''</ref> Maraming mga modernong salin ng 2 Pedro 2:4 ang nagsalin ng Tartarus sa "impiyerno" ngunit nagbibigay ng pagbasang Tartarus sa footnote.<ref>http://www.biblegateway.com/passage/?search=2+Peter+2&version=NIV#fen-NIV-30505a</ref> Ang Tartarus ay makikita sa [[Aklat ni Enoch|1 Enoch]] na may petsang mula 400 hanggang 200 BCE. Ito ay nagsaad na inilagay ng [[diyos]] ang arkanghel na si Uriel "na mangasiwa sa mundo at sa Tartarus](1 Enoch 20:2). Ang Tartarus ay pangkalahatang nauunawan bilang ang lugar kung saan ang mga 200 nahulog na tagamasid([[anghel]]) ay ibinilanggo. Ang
Tartarus ay makikita rin sa mga seksiyon ng [[Sibylline Oracles]]. E.g. Sib. Or. 4:186.
====Hudaismo====
Ang maagang [[Hudaismo]] ay walang konsepto ng impiyerno. Ang konsepto ng [[kabilang buhay]] sa Hudaismo ay ipinakilala lang noong [[panahong Heleniko]] na maliwanag na hinango mula sa mga kapitbahay na relihiyong Helenistiko. Halimbawa dito ang nasa [[Aklat ni Daniel]] 12:2 na isinulat noong ika-2 siglo. Ang Hudaismo ay walang spesipikong doktrino tungkol sa kabilang buhay ngunit may tradisyong mistikal/ortodokso ng paglalarawan ng [[Gehenna]]. Ang Gehenna ay hindi impiyerno ngunit orihinal na [[libingan]]. Ang Gehenna ay itinuturing na isang tulad ng [[Purgatoryo]] na lugar kung saan ang ang mga masasama ay tutungo upang magdusa hanggang sa pagtitika ng kanilang mga kasalanan. Ang maksimum na halaga ng panahon na gugugol ang makasalanan sa Gehenna ay isang taon maliban sa mga limang tao na naroon sa lahat ng kawalang hanggan.<ref>Babylonian Talmud. [[Sanhedrin (Talmud)|Sanhedrin]] (7) Ch. 11 "Chelek"</ref> Ang Gehenna ay ipinaliwanag ng [[Kabbalah]] bilang isang "kwarto ng paghihintay" para sa mga lahat ng mga kaluluwa at hindi lamang mga masasama. Ang karamihan ng mga pananaw na [[Hudaismong Rabiniko|Rabiniko]] ay naniniwala na ang mga tao ay hindi nasa Gehenna nang walang hanggan o magpakailanman. Ang pinakamatagal na naroon ang isang tao ay 12 buwan ngunit may ilang eksepsisyon. Ayon sa mga katuruang Hudyo, ang impiyerno ay hindi buong pisikal na lugar. Sa halip, ito ay maaaring ihambing sa isang napakasidhing saloobin ng kahihiyan. Ang mga tao ay nahihiya sa kanilang mga kasalanan at ito ay bumubuo ng pagdudurusa na magpupunan para sa mga kasalanan. Kung ang isang tao ay labis na lumihis mula sa kalooban ng diyos, siya ay sinasabing nasa gehinom. Ito ay hindi nangangahulugang isang punto sa hinaharap kundi sa napakakasalukuyang sandali. Ang mga bakuran ng teshuva(pagbabalik) ay sinasabing palaging bukas at kaya ay maaaring iayon ang kanyang kalooban sa diyos sa anumang sandali. Ang hindi pag-ayon sa kalooban ng diyos ay mismong parusa ayon sa torah.
====Kristiyanismo====
Ang [[Simbahang Katoliko Romano]] ay naglalarawan ng impiyenro bilang "isang estado ng depinitibong hindi pagsasama ng sarili mula sa komunyon sa Diyos at mapalad". Ang isa ay nasa impiyerno dahil sa pagkamatay na nasa [[mortal na kasalanan]] nang hindi nagsisi at tumanggap sa mahabaging pag-ibig ng diyos na walang hanggang nawalay mula sa diyos sa pamamagitan ng [[malayang kalooban]] ng isang tao<ref>Catechism of the Catholic Church, Article 1033</ref> na agad pagkatapos ng kamatayan.<ref>Catechism of the Catholic Church, Article 1035</ref> Sa mga iba't ibang denominasyon ng Kristiyanismo kabilang ang Romano Katoliko, mga Baptist, Episcopalian at ilang mga simbahang [[Griyegong Ortodokso]],<ref>See Kallistos Ware, “Dare we hope for the salvation of all?" in The Inner Kingdom: Volume 1 of the Collected Works</ref> ang impiyerno ay pinaniwalaang ang impiyerno ang huling destinasyon ng mga hindi naging karapat-dapat pagkatapos ng [[resureksiyon]] at [[huling paghuhukom]] <ref>[http://www.biblegateway.com/passage/?search=Revelation+20:11-15 Revelation 20:11]</ref><ref>[http://www.biblegateway.com/passage/?search=romans+6:23 Romans 6:23]</ref><ref>Mt 25:31, 32, 46</ref> kung saan sila walang hanggang parurusahan para sa kanilang mga nagawang kasalanan at permanenteng nawalay mula sa diyos. Ang kalikasan ng paghuhukom na ito ay hindi umaayon sa katuruan ng maraming mga Protestante na ang pagliligtas ay nagmumula sa pagtanggap kay [[Hesus]] bilang kanilang tagapagligtas bagaman ang mga simbahang Katoliko at [[ortodoksong Griyego]] ay naniniwalang ang paghuhukom ay nakasalalay sa parehong pananampalataya at mga gawa. Ang mga [[Kristiayanong liberal]] sa buong mga simbahang liberal na Protestante at Anglikano ay naniniwala sa [[pangkalahatang pakikipagkasundo]] ng mga tao sa diyos.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/699929.stm | work=BBC| title=Hell - it's about to get hotter | date=4 Abril 2000 | accessdate=30 Abril 2012 | first1=Joe | last1=Gooden}}</ref> Ang ilang mga modernong teologong Kristiyano at mga ilang sektang Kristiyano kabilang ang Living Church of God, The Church of God International, at Seventh Day Adventist Church ay naniniwala sa doktrina na kondisyonal na imortalidad na paniniwalang ang kaluluwa ay namamatay kasama ng katawan at hindi muling mabubuhay hanggang sa [[resureksiyon]].
=====Walang hanggang kaparusahan ng mga masasama=====
Ang tradisyonal na paniniwala ng maraming mga Kristiyano ay ang "impiyerno" ay isang walang hanggang kaparusahang pagpapahirap para sa mga masasama. Kanilang sinusuportahan ito ng mga talatang gaya ng Pahayag 14:10-11 na nagsasaad na "''Siya ay iinom ng alak ng poot ng Diyos, na ibinuhos niya na walang halo sa saro ng kaniyang poot. Pahihirapan siya sa apoy at nagniningas na asupre sa harapan ng mga banal na anghel at sa harapan ng Kordero. Ang usok ng kanilang paghihirap ay pumailanlang magpakailan pa man. Ang mga sumamba sa mabangis na hayop at kaniyang larawan ay walang kapahingahan araw at gabi. Gayundin ang mga tumanggap ng tatak ng pangalan nito ay walang kapahingahan.''" at Pahayag 20:10 na nagsasaad na "'' At ang diyablo na nanglinglang sa kanila ay itinapon sa lawa ng apoy at ng asupre, kung saan naroroon ang mabangis na hayop at ang bulaang propeta at doon sila ay pahihirapan araw at gabi, magpakailan pa man.''" Gayunpaman, ayon sa mga kritika ng doktrinang ito, ang doktrina ng walang hanggan o magpakailanmang kaparusahan sa impiyerno ay nakasalig sa mga maling salin at mga maling interpretasyon ng mga orihinal na Hebreo at Griyegong salita na Hades, Tartarus, Gehenna na maling isinalin at maling pinakahulugang "impiyerno" gayundin ang salitang Hebreong owlam at mga Griyegong aion at aionios na maling isinalin at maling pinakahulugang "mapagkailanman o walang hanggan". Ang olawm ay may dalawang natatanging mga kahulugan sa Bibliya. Ang una ay isang panahong magpakailanman na hindi na nagtatapos at walang hangganan at ang ikalawa ay isang panahon na nagsisimula at nagwawakas na nangangahulugang tumatagal sa isang panahon. Kabilang sa ikalawang kahulugan ng olawm ang matatagpuan sa Jonas 1:17, 2:6, 1 Sam. 1:22,28, Exo.40:15 Deut 23:3, 1 Kron. 28:4, Gen. 49:26, Bilang 25:13, Awit 24:7, 2 Hari 5:7, Isaias 34:9-10 at iba pa. Sa Septuagint, ang Griyegong Aion ang direktang salin ng owlam at ang salitang ginamit sa Pahayag 14:10-11, Pahayag 20:10, 19:2-3 at iba pa. Ayon sa mga kritiko ng doktrinang ito, ang mga Griyegong basanizo at aion sa Pahayag 20:10 ay maling isinaling pahihirapan magpakailanman na ang tamang salin ay dapat na sila ay ''dadalisayin'' para sa ''panahon ng mga panahon''. Ang mga kritiko ay nangatwirang ang eskpresyong "pananangis at pagngangalit ng mga ngipin" ay hindi nangangahulugang lugar ng walang hangganang paghihirap ngunit naghahayag ng pagtangis ng kalumbayan na sinamahan ng mga pambansang paghatol sa Israel(Isa. 22:12, 16:9, Jer. 9:1,48:32). Sa Mateo 8:5-12, ang pagtangis at pangangalit ng ngipin ay pag-atake sa kawalang pananampalataya ng Israel kay Hesus. Ang iba ay naniniwala na ito ay tumutukoy sa pagtangis ng galit at poot ng mga kalaban ni Hesus. Ang ekspresyong "pangangalit ng mga ngipin" ay naglalarawan sa isang umaatake sa biktima (Job 16:9, Awit 35:16,37:12, Pan. 2:16, Gawa 7:54). Ang "apoy at asupre" na binanggit sa Aklat ng Pahayag ay paglalarawan sa ibang mga talata ng Bibliya sa pagkawasak na pang-mundo ng mga masasama(Isa. 34:9, 30:33, Awit 11:6, Eze. 38:22). Ang Griyego ng asupre ay θεῖον na nangangahulugan ring [[:en:wikt:θεῖον|makadiyos]]. Ang asupre ay sinasabing sagrado sa mga [[sinaunang Griyego]] na ginagamit sa mga ritwal panrelihiyon at mga layuning pangkonsagra. Ang hininga ng diyos ay sinasabing asupre(Isa. 30:33) at ang mismong diyos ay sinalita bilang nagdadalisay na apoy(Mal. 3:2-3).
=====Anihilasyon(pagkawasak) ng mga masasama=====
Ang [[anihilasyonismo]] ang paniniwala ng ilang mga sektang Kristiyano, ang huling kaparusahan ng mga taong masasama ay isang buong pagkawasak(anihilasyon) sa halip na walang hanggang pagdurusa sa impiyerno. Ang doktrinang ito ay nauugnay sa doktrina ng kondisyonal na imortalidad na ang kaluluwa ng tao ay "hindi imortal"(hal. sa Ezekiel 18:4,20) malibang bigyan ng walang buhay ng diyos. Ang anihilasyonismo ay nagsasaad na kalaunang wawasakin ng diyos ang mga masasama na nag-iiwan lamang sa mga matutuwid na bigyan ng walang hanggang buhay at mabuhay ng imortal. Ang ilang mga anihilasyonista ay naniniwalang ang mga masasama ay parususahan sa kanilang mga kasalanan sa lawa ng apoy bago wasakin(halimbawa nito ang mga Seventh-day Adventist). Ang iba ay naniniwalang ang "impiyerno" ay isang maling doktrina na may pinagmulang pagano(halimbawa nito ang Jehovah's Witnesses). Ang doktrinang anihinilasyon ay sinusuportahan ng mga naniniwala dito ng mga talatang gaya ng Mateo 10:28, Awit 145:20, 37:38, 92:7, 2 Tes. 2:8-9, Roma 6:23, Filipos 3:18-19, Pahayag 21:1,4-5 at iba pa.
Ang mga [[Jehovah's Witnesses]] ay naniniwalang ang kaluluwa ay tumitigil na umiral kapag namatay ang isang tao<ref name="bibleteach">"What Does the Bible Really Teach?", 2005, Published by Jehovah's Witnesses</ref> at kaya ang impiyerno(sheol o hades) ay isang estado ng kawalang-pag-iral.<ref name="bibleteach" /> Sa kanilang teolohiya, ang Gehenna ay iba mula sa Sheol o Hades sa kadahilanang dito ay walang pag-asa ng resureksiyon.<ref name="bibleteach" /> Pinapakahulugan ng mga Jehovah's Witnesses ang "lawa ng apoy" at "ikalawang kamatayan" sa Pahayag 20:14 bilang tumutukoy sa isang kumpleto at depinitibong anihilasyon o pagkawasak ng mga ibubulid dito.
=====Pangkalahatang pakikipagkasundo ng lahat sa diyos=====
Ang [[pangkalahatang pakikipagkasundo]](universal reconciliation) ang paniniwala ng ilang mga Unitarian-Universalista mga Kristiyano na ang lahat ng mga kaluluwa ng tao(kahit ang mga [[demonyo]] at mga nahulog na anghel) ay kalaunang makikipagkasundo sa diyos at lahat papasok sa langit.<ref>''New Bible Dictionary'', "Hell", InterVarsity Press, 1996.</ref><ref>''New Dictionary of Biblical Theology'', "Hell", InterVarsity Press, 2000.</ref><ref>[[Evangelical Alliance]] Commission on Truth and Unity Among Evangelicals, ''The Nature of Hell'', Paternoster, 2000.</ref> Kanilang sinusuportahan ang pananaw na ito ng mga talatang gaya ng Lucas 9:51-56, Colosas 1:15-20, 1 Juan 2:2, Gawa 3:19-21, 1 Corinto 15:28, Juan 3:16, Roma 5:6,5:18-19, Lucas 23:34, 1 Tim. 4:10, Filipos 2:9-11, Pahayag 5:13, 1 Timoteo 2:3-6,4:9-11, Lucas 19:9-10, Juan 12:32-33, Jeremias 3:12,9:24, Mat. 21:31, Awit 66:3-4,22:27-29, Mat. 5:43-44, Isaias 45:22-25, at iba pa. Pinapakahulugan ng mga Unibersalistang Kristiyano ang "lawa ng apoy"(Pahayag 20:14) na hindi isang literal na apoy dahil hindi posibleng ibulid ang kamatayan at hades sa lawa ng apoy. Sa halip, ito ay kanilang pinapakahulugan bilang isang instrumento ng pagdadalisay/pagpipino(hal. Mat. 3:11,12, Lucas 12:49, 1 Cor. 3:12-15, Jer. 23:29, 1 Pedro 4:12, Mal.3:1-3, 4:1-3) na magdadala sa lahat ng mga tao sa isang relasyon sa diyos. Ang salitang isinaling "pagpapahirap" sa Pahayag 14:10 ay ang Griyegong basanizo na may pangunahing kahulugan ng pagsubok sa isang batong hipuan.
====Islam====
[[Talaksan:The tree of Zaqqum (2012).jpg|thumb|right]]
Ang mga Muslim ay naniniwala sa jahannam (Arabiko: جهنم). Sa [[Koran]], may mga literal na paglalarawan ng mga kinondena sa isang maapoy na impiyerno na salungat sa tulad ng [[Paraiso]]ng(jannah) na tinatamasa ng mga matuwid na mananampalataya.
Sa karagdagan, ang Langit at Impiyerno ay nahahati sa maraming mga iba ibang lebel depende sa mga nagawa sa buhay kung saan ang kaparusahan ay ibinibigay depende sa lebel ng kasamaang nagawa sa buhay. Ang mabuti ay hiwalay sa iban gmga lebel depende kung paano sumunod ang isang tao habang nabubuhay. Ang bakuran ng impiyerno ay binabantayan ni Maalik na pinuno ng mga anghel na itinakdang maging mga bantay na kilala rin bilang Zabaaniyah.
Bagaman, sa pangkalahatan, ang impiyerno ay kadalasang inilalarawna bilang isang mainit na sumisingaw at isang lugar ng pagpapahirap para sa mga makasalanan, may isang hukay ng impiyerno na inilalarawan nan giba mula sa ibang impiyerno sa tradisyong Islamiko. Ang Zamhareer ang Impiyerno ng sukdulang kalamigan ng mga hindi makakayang mga bagyo ng [[niyebe]] at yelo. Ang pinakamababang hukay ng impiyerno ang Hawiyah na para sa mga [[kapaimbabawan|ipokrito]] na malakas na nag-aangking naniniwala kay Allaha at kanyang sugo ngunit itinatakwil ito sa kanilang mga puso.
Ang [[kapaimbabawan]] ay itinuturing na isa sa pinakamapanganib na mga kasalanan kasama ng shirk.
====Pananampalatayang Bahá'í====
Sa Pananampalatayang [[Bahá'í]], ang mga kumbensiyonal na paglalarawan ng Langit at Impiyerno ay itinuturing na mga simbolikong representasyon ng mga kondisyong espiritwal. Ang mga kasulatang Bahá'í ay naglalarawan sa pagiging malapit sa Diyos na langit at ang pagiging malayo sa diyos ang impiyerno.
===Budismo===
[[Talaksan:Ngaye (Naraka) in Burmese art.jpg|thumb|right|[[Naraka]] sa representasyong Burmese.]]
Ang [[Budismo]] ay nagtuturo na may lima o minsan anim na mga sakop ng muling kapanganakan na mahahati pa sa mga digri ng pagdurusa o kaligayahan. Sa mga sakop na ito o Naraka ang pinakamababang sakop ng muling kapanganakana. Sa mga sakop na impiyerno, ang pinakamasahol ang Avīci o "walang katapusang pagdurusa". Ang alagad ni Buddha na si [[Devadatta]] na nagtangkang pumatay kay Buddha sa tatlong okasyon at lumikha ng pagkakabahagi sa orden na monastiko ay sinasabing muling ipinanganak sa impiyernong Avici. Gayunpaman, tulad ng lahat ng mga sakop ng muling kapanganakan, ang muling kapanganakan sa mga sakop ng impiyerno ay hindi permanente bagaman ang pagdurusa ay maaaring magpatuloy sa mga panahon bago muling ipinanganak muli. Sa [[Lotus Sutra]], itinuro ni Buddha na kalaunan kahit si Devaddata ay magiging mismong isang [[Pratyekabuddha]] na nagbibigay diin sa temporaryong kalikasan ng mga sakop ng impiyerno. Kaya ang Budismo ay nagtuturo ng pagtakas sa walang katapusang migrasyon ng mga muling kapanganakan(na parehong positibo at negatibo) sa pamamagitan ng pagkakamit ng [[Nirvana]]. Ang Bodhisattva Ksitigarbha ayon sa Ksitigarbha Sutra ay gumawa ng isang dakilang panata na bilang isang batang babae ay hindi aabot sa Nirvana hanggang sa ang lahat ng mga nilalang ay napalaya mula sa mga sakop ng impiyerno o iba pang mga malusog na muling kapanganakan. Sa popular na panitikan, si Ksitigarbha ay naglalakbay sa mga sakop ng impiyerno upang turuan at paginhawain ang mga nilalang sa kanilang pagdurusa.
===Hinduismo===
Ang [[Historikal na relihiyong Vediko|maagang relihiyong Vediko]] ay walang konsepto ng impiyerno. Ang [[rigveda]] ay nagbabanggit ng tatlong mga sakot na bhūr (ang mundo), svar (ang kalangitan) a bhuvas o antarikṣa (ang gitnang lugar, i.e. hangin o atmospero). Sa mga kalaunang panitikang [[Hinduismo|Hindu]], ang mas maraming mga sakop ang binabanggit kabilang ang isang katulad ng impiyerno na tinatawag na naraka (sa Devanāgarī: नरक). Si [[Yama]] na unang ipinanganak na tao(kasama ng kanyang kambal na kapatid na babaeng si Yamī) sa birtud ng pangunguna ang naging pinuno ng mga tao at isang hukom sa paglisan ng mga tao. Sa orihinal, siya ay nakatira sa [[langit]] ngunit ang mga kalaunan lalo na ang mga tradisyong [[mediebal]] ay nagbabangit ng kanyang korte sa naraka. Sa mga aklat ng batas([[smṛtis]] at [[dharma-sūtras]] tulad ng Manu-smṛti), ang naraka ay isang lugar ng kaparusahan para sa mga kasalanan. Ito ay isang mas mababang espiritwal na plano(na tinatawag na naraka-loka) kung saan ang espirito ay hinahatulan o ang mga parsiyal na bunga ng [[karma]] ay umaapekto sa susunod na buhay. Sa [[Mahabharata]], may pagbanggit ng mga [[Pandava]] at [[Kaurava]] na parehong pupunta sa langit. Sa simula, si Yudhisthir ay pupunta sa langit kung saan ay makikita sa Duryodhana na nagtatamasa sa langit. Sinabihan siya ni [[Indra]] na si Duryodhana ay nasa langit dahil sa ginawa niya ang kanyang mga tungkuling Kshatriya. Pagkatapos ay ipinakita niya kay Yudhisthir ang impiyerno kung saan ang kanyang mga kapatid na lalake ngunit kalaunang inihayaga na ito ay isang pagsubok para kay Yudhisthir at ang kanyang mga kapatid na lalake at mga Kaurava ay parehong nasa langit at parehong namumuhay ng maligaya sa tirahan ng mga diyos. Ang mga impiyerno ay binanggit rin sa iba't ibang mga [[Purana]] at mga iba pang kasulatan. Ang [[Garuda Purana]] ay nagbibigay ng isang detalyadong salaysay ng impiyerno. Ito ay nagpapakita at nagtatala ng kaparusahan para sa karamihan ng mga krimen tulad ng isang batas na parusa sa modernong panahon. Pinaniniwalaang ang mga taong nagkakasala ay pumupunta sa impiyerno at kailangang dumaan sa mga kaparusahan ayon sa mga kasalang kanilang ginawa. Ang diyos na si [[Yamarāja]] na isa ring [[diyos ng kamatayan]] ay nangangasiwa sa impiyerno. Ang mga detalyadong salaysay ng lahat ng mga kasalanang ginawa ng isang indibidwal ay iniingatan ni Chitragupta na taga-ingat ng talaan sa korte ni Yama. Binabasa ni Chitragupta ang mga kasalanang nagawa at inuutos ni Yama ang mga angkop na parusa na ibigay sa mga indibidwal. Ang mga kaparusahang ito ay kinabibilangan ng pagsawsaw sa kumukulong langis, pagsunog sa apoy, pagpapahirap gamit ang iba't ibang mga sandata at iba pa sa iba't ibang mga impiyerno. Ang mga indibidwal na nagtapos ng kanilang quote ng mga kaparusahan ay muling ipinapanganak ayon sa kanilang balanse ng [[karma]]. Ang lahat ng mga nilalang na nilalang ay hindi perpekto at kaya ay may hindi bababa sa isang kasalanan sa kanilang rekord. Gayunpaman, kung ang isa ay pangkalahatang namuhay ng isang banal na pamumuhay, ito ay umaakyat sa [[svarga]] na isang temporaryong sakop ng atas katulad ng [[paraiso]] pagkatapos ng isang maikling panahon ng pagtitika sa impiyerno at bago ang susunod na [[reinkarnasyon]] ayon sa batas ng karma.
===Jainismo===
Sa [[kosmolohiyang Jain]], ang [[naraka]](na isinaling impiyerno) ang pangalang ibinigay sa sakop ng pag-iral na mayroong malaking pagdurusa. Gayunpaman, ang isang Narka ay iba mula sa mga impiyerno ng mga relihiyong Abrahamiko dahil ang mga kaluluwa ay hindi ipinapadala sa Naraka bilang resulta ng isang hatol ng diyos at kaparusahan. Sa karagdagan, ang tagal ng pananatili sa isang Naraka ay hindi walang hanggan bagaman ito ay karaniwang napakatagal na sinusukat sa mga bilyong taon. Ang kaluluwa ay ipinapanganak sa isang Naraka bilang isang direktang resulta ng kanyang nakaraang [[karma]](mga aksiyon ng katawan, pananalita at isipan) at tumatahan doon para sa isang may hangganang tagal ng panahon hanggang sa makamit ng kanyang karma ang buong resulta. Pagkatapos maubos an gkanyang karma, siya ay maaaring muling ipanganak sa isa sa mga mas mataas na mundo bilang resulta ng isang mas maagang karma na hindi pa nahihinog. Ang mga impiyeron ay nasa mga pitong lupain sa mas mababang bahagi ng uniberso. Ang mga pitong lupaing ito ang Ratna prabha, Sharkara prabha, Valuka prabha, Panka prabha, Dhuma prabha, Tamaha prabha, Mahatamaha prabha. Ang mga malaimpiyernong nilalang ay isang uri ng mga kaluluwa na tumatahan sa mga iba't ibang impiyernong ito. Ang mga ito ay ipinanganak sa mga impiyerno sa pamamagitan ng biglaang pagpapamalas. Ang mga malaimpiyernong nilalang ay nag-aangkin ng katawang vaikriya(katawang protean na maaaring magbago ng sarili nito at kumuha ng iba't ibang mga anyo). Ang mga ito ay mayroong isang nakatakdang tagal ng buhay(mula mga sampung libo hanggang mga bilyon bilyong taon) sa mga respektibong impiyero kung saan sila nananahan. Ayon sa kasulatang [[Jain]], ang sumusunod ang mga sanhi ng kapanganakan sa impiyerno:
*Pagpatay o pagsasanhi ng kirot ng may masidhing kasigasigan.
*Labis na pagkagiliw sa mga bagay at makamundong kasayahan na may patuloy na pagpapakalayaw sa mga gawang malupit at marahas.
*Walang panata at walang pigil na pamumuhay.
===Taoismo===
Ang sinaunang [[Taoismo]] ay walang konsepto ng impiyerno dahil ang [[moralidad]] ay nakikita bilang isang gawa ng taong pagtatangi at walang konsepto ng isang walang materyal na kaluluwa. Sa Tsina, ang sikat na paniniwala ay nagkakaloob ng impiyernong Taoista ng maraming mga diyos at espirito na nagpaparusa ng kasalanan sa iba't ibang mga nakakatakot na paraan. Ito ay tinuturing ring [[karma]] para sa Taoismo.
===Mga katutubong paniniwalang Tsino===
[[Talaksan:ROM-ChineseGallery-DemonSculpture.png|thumb|right|Isang iskultura ng "tagapagpahirap ng impiyerno", ika-16 siglo, [[Dinastiyang Ming]].]]
Ang [[Diyu]] (pinasimpleng Tsino: 地狱; tradisyonal na Tsino: 地獄; pinyin: Dìyù; Wade–Giles: Ti-yü; Hapones: 地獄, jigoku; literal na "mundong bilangguan") ang sako ng mga namatay sa [[mitolohiyang Tsino]]. Ito ay napaluwag na nakabatay sa konseptong [[Budista]] ng [[Naraka]] na sinamahan ng mga paniniwala sa [[kabilang buhay]] na tradisyonal na Tsino at isang iba't ibang mga popular na pagpapalawig at muling pagpapakahulugan ng dalawang mga tradisyong ito. Ito ay pinamumunuan ni [[Yanluo Wang]] na hari ng impiyerno. Ang Diyu ay isang maze ng mga lebel sa ilalim ng lupain at mga lalagayan kung saan ang mga kaluluwa ay dinadala upang magtika sa kanilang mga kasalanan sa mundo. Ito ay nagsasama ng mga ideya mula sa [[Taoismo]] gayundin sa katutubong relihiyong Tsino. Ito ay isang uri ng [[purgatoryo]] na hindi lamang nagsisilbi upang magparusa kundi pati muling magpabago ng mga espiritong handa para sa susunod na [[inkarnasyon]]. Maraming mga diyos ang nauugnay sa lugar na ito. Ang eksaktong bilang ng mga lebel sa impiyernong Tsino at mga nauugnay na diyos dito ay iba iba ayon sa persepsiyong Budista o Taoista. Ang ilan ay nagsasalita ng tatlo hanggang apat na mga "korte" samantalang sa iba ay hanggang sampu. Ang mga sampung hukom ay kilala rin bilang ang mga sampung hari ng Yama. Ang bawat korte ay nakikitungo sa iba't ibang mga aspeto ng pagtitika. Halimbawa, ang pagpatay ay pinaparusahan sa isang korte at ang [[adulterya]] sa iba. Ayon sa ilang mga alamat na Tsino, may labingwalong mga lebel sa impiyerno. Ang pagpaparusa ay iba iba rin ayon sa paniniwala ngunit ang karamihan ng mga alamat ay nagsasalita ng mga lalagayan kung saan ang mga nagkakasala ay nilalagari sa dalawa, pinupugutan ng ulo, ihinahagis sa mga hukay ng karumihan o pinupwersang umakyat sa mga punong pinalalamutian ng mga matatalim na talim. Ayon sa karamihan ng mga alamat, kapat ang isang kaluluwa na karaniwang tinutukoy na [[multo]] ay nakapagtika na para sa kanilang mga kasalanan at nagsisi, ito ay binibigyan ng Inumin ng Pagkamalimutin ni Meng Po at pinapadalang pabalik sa mundo upang muling ipanganak posibleng isang hayop o isang mahirap na tao para sa karagdagang parusa.
===Zoroastrianismo===
Ang [[Zoroastrianismo]] ay nagmumungkahi ng ilang mga posibleng kapalaran ng mga masasama kabilang ang anihilasyon, purgasyon sa isang tinunaw na metal at walang hanggang kaparusahan. Ang eskatolohiyang Zoroastrian ay kinabibilangan ng paniniwala na ang mga masasamang kaluluwa ay mananatili sa impiyerno hanggang sa pagdating ng mga tatlong tagapagligtas sa libong taong mga interbal, pinagkasunod ni [[Ahura Maza]] ang mundo, winasak ang masama at [[resureksiyon]] ng mga pinahirapang kaluluwa tungo sa kasakdalan. Ang sagradong [[Gathas]] ay nagbabanggit ng isang "Bahay ng Kasinungalingan" para sa mga "ng dominyon ng masama, ng mga masasamang gawa, mga masasamang salita, masamang sarili, masamang pag-iiisp, at mga sinungaling." Ang [[Aklat ni Arda Viraf]] ay nagpapakita ng mga partikular na kaparusahan para sa mga partikular na kasalanan, halimbawa ang pagiging natapakan ng baka bilang parusa sa pagpapabaya sa mga pangangailangan ng mga hayop ng paggawa. Ang ibang mga paglalarawan ay matatagpuan sa Aklat ng mga Kasulatan(Hadhokht Nask), Mga Hatol na Relihiyoso(Dadestan-i Denig) at Aklat ng mga Hatol ng Espirito ng Karunungan(Mainyo-I-Khard).
==Problema ng Impiyerno==
Ang problema ng impiyerno ang posibleng problemang [[etika]]l para sa ilang mga [[relihiyon]] na naniniwala sa Impiyerno bilang kaparusahang walang hanggan na malupit at puno ng pagdurusa at kaya ay sumasalungat sa mga konsepto ng isang "mahabagin", "mapagpatawad", "patas" at "moral" na [[diyos]] sa mga relihiyong ito. Ayon sa mga kritiko ng konseptong pang-mitolohiya o panrelihiyon na "Impiyerno", ang kaparusahan sa impiyerno ay hindi angkop sa anumang mga kasalanan na maaaring gawin. Dahil ang mga tao ay may hangganang buhay, ang mga ito ay makagagawa lamang ng kasalanan sa isang may hangganang bilang ng mga [[kasalanan]] ngunit ang impiyerno ay isang walang hangganang kaparusahan. Ang isang entidad na makapangyarihan sa lahat ayon sa depinisyon ay hindi mapipinsala. Kaya sa pagkokondena ng mga kaluluwa sa isang walang hanggang kaparusahan, ang diyos na ito ay nagpaparusa ng mga kaluluwa para sa mga aksiyong walang epekto sa kanya. Ayon sa ilan, ang tamang kaparusahan ay angkop sa mga layunin at sa pagkaunawa ng nagkasala. Ang isa pang problemang pang-hustiya ng impiyerno ang paniniwala ng ilang mga sekta ng Kristiyanismo na sa pamamagitan "lamang" ng pagtanggap kay [[Hesus]] bilang tagapagligtas ang makakapagligtas sa isang tao mula sa impiyerno. May maliwanag na kawalang hustisya sa pagiging pinarusahan para sa bagay na hindi alam ng isang tao na umiiral. Sa ilang mga sekta ng Kristiyanismo, ang isang tao ay hindi nagkakasala malibang alam niyang ang kanyang ginagawa ay mali o alam na ang kanyang ginagawa ay nakakapinsala. Ang isa pang argumento laban sa hustisya ng Impiyerno ay ang mga tao ay hindi masisisi sa pagkakasala dahil ang pagkakasala ay hindi nila maiiwasan(halimbawa sa Roma 7:18, 3:23). Itinuturo ng karamihan ng mga Krisityano ang pagkahilig na magkasala ng mga tao sa doktrina ng [[orihinal na kasalanan]]. Sa kabila ng "orihinal na kasalanan", ang ilang mga apolohistang Kristiyano ay nangatwirang ang mga kaparusahan sa Impiyerno ay maituturo sa [[malayang kalooban]](hal. Mat 7:21, Juan 15:6) ng mga tao at hindi sa isang depekto sa kabutihan ng diyos. Bagaman, ninais ng diyos na maligtas ang lahat ng tao, kanilang inaangkin na pinayagan pa rin ng diyos ang mga tao na kontrolin ang kanilang mga kapalaran. Ayon sa Juan 15:5, "Ang nananatili sa akin at ako sa kaniya ay magbubunga nang sagana ''sapagkat kung hiwalay kayo sa akin hindi kayo makakagawa ng anuman''". Ayon kay Hesus sa Juan 6:44, "''Walang taong makakalapit sa akin malibang ilapit siya ng Ama'' na nagsugo sa akin at ibabangon ko siya sa huling araw." Ayon sa ilang mga talata ng Bibliya, hinirang na ng diyos ang ilang mga tao na maligtas(hal. Juan 6:44, Roma 8:29-30, Efeso 1:4-5, Mat 22:14, Jer. 1:5) at sa ilang mga talata ay kanyang pinatigas ang puso ng ilan (halimbawa sa Roman 9:11-22, Exo.9:12) at sa ilan pang talata ay sinanhi ng diyos ang ilan na magkasala(hal. 2 Tes. 2:11-12, 1 Hari 22:23, 2 Kron. 18:22, Jer. 4:10). Ayon sa ilang mga kritiko ng konsepto ng walang hanggang parusa sa impiyerno, kahit pa ang impiyerno ay nakikita bilang "mapagpipilian" ng tao, hindi makatwiran para sa diyos na bigyan ang mga may depekto at mga mangmang na nilalang nang responsibilidad sa kanilang mga kapalaran sa walang hanggan. Hindi dapat palaging galangin ang mga "pagpili" ng mga tao kahit pa mga matanda ang mga ito halimbawa sa mga instansiya na ang mga "pagpiling" ito ay ginawa habang ang isa ay balisa o hindi maingat. Sa pananaw ni Kvanvig, walang taong pababayaan ang diyos hanggang sa makagawa sila ng isang huling desisyon sa ilalim ng mga kanais nais na sirkunstansiya na tumakwil sa diyos ngunit ang diyos ay gagalang sa mga pagpapasyang ginawa sa ilalim ng mga tamang sirkunstansiya. Ang katotohanang ang isang tao ay dapat maniwala sa diyos o sumailalim sa isang walang hanggang kaparusahan o anihilasyon kahit pa ito ay buong ginawa ng isang tao ay kadalasang natatanto bilang isang taktikang pananakot na hindi maiiwasang pipilit o tatakot sa isang tao na maniwala sa diyos. Ang diyos ay tila tiwali at masama sa pagsasabing "maniwala ka sa akin o hindi, ngunit hindi ka maniniwala ay magdurusa ka ng walang hanggan sa impiyerno". Ang diyos ay hindi nagbibigay ng ibang pagpipilian maliban sa paniniwala sa diyos upang pumasok sa langit na gagawa sa diyos na masama sa pamimilit ng pagsamba sa kanya sa pagbabanta ng walang hanggang kaparusahan sa impiyerno. Ang isa pang isyu ang pagiging mahabagin ng diyos na inaangkin sa mga kasulatang panrelihiyon gaya ng Bibliya at Koran. Halimbawa, ayon sa ilang mga talata, ang diyos ay mahabagin, mabuti at mapagpatawad(hal. Exo 33:6, Deut. 4:31, 2 Sam. 24:14, 1 Kron. 16:34, Awit 103:8, Jer. 3:12 at iba pa; Sa koran 39:53, 2:143, 2:173, 182, 192, 199, 218). Sa kabilang dako, ang ilang mga talata ay naghahayag ng pagiging malupit, walang habag at hindi mapagpatawad ng diyos(hal. Jer. 13:14, Ezekiel 9:5-6, Deut. 7:16, Sa koran 6:25, 4:116, 9:115). Sa {{bibleverse||Lucas|9:54-56}}, nang tanungin nina Santiago at Juan si Hesus kung nais niyang magpababa sila ng apoy at tupukin ang mga hindi sumasamplataya kay Hesus, sila ay sinuway ni Hesus at sinagot na: "''ang Anak ng Tao ay hindi naparito upang magwasak ng buhay ng mga tao kundi upang magligtas.''". Ayon naman sa {{bibleverse||Lucas|19:27}}, isinaad na :"''Subalit, itong aking mga kaaway na ayaw akong maghari sa kanila ay dalhin ninyo rito. Patayin ninyo sila sa aking harapan.''"
==Tingnan din==
*[[Purgatoryo]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
{{Hell}}
[[Kategorya:Parusa]]
[[Kategorya:Impiyerno]]
[[Kategorya:Kabilang buhay]]
[[Kategorya:Mga pook sa Bibliya]]
[[Kategorya:Bagong Tipan]]
ln3jl4srnjwe1ah10jvhpwa3otf85v1
Portal:Biyetnam
0
115852
2201407
2149486
2026-04-05T12:35:18Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201407
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Bacilli
0
121494
2201435
1620521
2026-04-06T00:10:57Z
Jojit fb
38
ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon
2201435
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Bakterya]]
h0syvwkhknq3ogizr63bar2bnitau7u
Padron:Country data Timog Aprika
10
123078
2201529
1553451
2026-04-06T09:40:21Z
Jojit fb
38
2201529
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Timog Aprika
| flag alias = Flag of South Africa.svg
| flag alias-1910 = Flag_of_South_Africa_1910-1912.svg
| flag alias-1928 = Flag of South Africa (1928-1994).svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of South Africa.svg
| link alias-naval = South African Navy
| flag alias-air force = Air Force Ensign of South Africa.svg
| link alias-air force = South African Air Force
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1910
| var2 = 1928
| redir1 = ZAF
| redir2 = RSA
| redir3 = South Africa
| related1 = Transvaal
</noinclude>
}}<noinclude>
</noinclude>
rmgjf0oc9ld35kc2vp9z1odwldgk50k
Việt Nam
0
124441
2201405
2149487
2026-04-05T12:34:56Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201405
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Wikang Kroato
0
132444
2201495
2154544
2026-04-06T08:24:37Z
~2026-21208-23
160688
2201495
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Language
|name=Wikang Kroato
|nativename={{lang|hr|hrvatski}}
|pronunciation={{IPA|[xř̩ʋaːtskiː]}}
|familycolor=Indo-Europeano
|states=[[Kroasya]], [[Bosnia at Hersegobina]], [[Serbia]] ([[Vojvodina]]), [[Montenegro]] at iba pa
|region=[[Gitnang Europa]], [[Timog Europa]]
|speakers=6,214,643 (1995)
|rank=approximately 100 (95)
|fam2=[[Balto-Slavic]]
|fam3=[[wikang Slavic|Slavic]]
|fam4=[[Mga Wikang Timog Slavic|Timog Slabiko]]
|fam5=Western<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_lang_family.asp?code=hrv |title=Linguistic Lineage for Croatian |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=2010-01-26}}</ref>
|fam6=[[Serbo-Croatian language|Serbo-Kroato]]<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=hbs |title=Serbo-Croatian |publisher=Ethnologue.com |date= |accessdate=2010-04-24}}<br /> ''Ang opisyal na wika ng Croatia ay Croatian (Serbo-Croatian). ''[...]'' Ang wikang ito ay may iba't ibang pangalan, Serbian (srpski), Serbo-Croat (sa Croatia: hrvatsko-srpski), Bosnian (bosanski), base sa mga dahilang pampolitika at etnikal .'' [...]'' Ang wika ay dating opisyal na tinatawag na Serbo-Croat ay nagkaroon ng iba't ibang pangalan na base sa etnikal at pampolitika na kadahilanan. Sa gayon ang mga pangalan na Serbian, Croatian, at Bosnian ay pinagpasyan sa pamamagitan ng pampolitika na kadahilanan at tumutukoy sa iisang wika na maaring may kaunting pagkakaiba.'' ("Croatia: Language Situation", in ''[[Encyclopedia of Language and Linguistics]],'' ika-2 ed., 2006.)</ref>
|dia3=[[dialektong Shtokavian|Shtokabyano]] (Pamantayan)
|dia1=[[dialektong Chakavian|Chakabyano]]
|dia2=[[dialektong Kajkavian|Kajkabyano]]
|script =[[Alibatang Latin ni Gaj|Latin]]
|nation={{HRV}}<br />{{BIH}}<br />[[Talaksan:Flag of Burgenland (state).svg|23px]] [[Burgenland]] ([[Austria]]) <br />[[Talaksan:Actual Caras-Severin county CoA.png|17px]] [[Caraşova]] sa [[Caraş-Severin County]] ([[Romania]])<br /> [[Talaksan:Regione-Molise-Stemma.svg|17px]] [[Molise]] ([[Italy]])
|agency=[[Institute of Croatian Language and Linguistics|Instituto ng Wika at Lingguwistikang Kroato]] ([[Council for Standard Croatian Language Norm|Konseho para sa Norma ng Pamantayan ng Wikang Kroato]])
|iso1=hr|iso2=hrv|iso3=hrv}}
Ang '''wikang Kroato''' o '''wikang Kroasyano''' (Ingles: ''Croatian language'') ang isa sa mga pamantayang bersyon ng [[dyasistema]]ng Gitnang-Timog na [[Mga wikang Eslabo|Eslabo]], na dating (at malimit pa ring) tinatawag na (Serbo-Kroasyano). Pangunahing ginagamit ang Kroato sa [[Kroasya]], [[Bosnia at Hersegobina]], [[Montenegro]], at ng mga [[Mga Kroato|taong Kroato]] sa kung kahit saan lang.
== Mga Larawan ==
<gallery>
Image:Croatian_dialects_in_Cro_and_BiH_1.PNG|Pagkakalat ng mga diyalekto ng Wikang Croatian
Image:Vatican Croatian Prayer Book.jpg|<center> Aklat ng mga Dasal na Croatian 1380-1400.
Image:Bascanska ploca.jpg|<center>Croatian "Tabla ng Baska" 1100.
</gallery>
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga kawing panlabas ==
{{External links|date=Abril 2010}}
{{InterWiki|code=hr}}
{{Commons category|Croatian language}}
{{Wikibooks|Croatian}}<!--
{{wikibookslang|code=hr}}
{{wikisourcelang|hr}}
{{wikiquotelang|code=hr}}-->
{{Wiktionarylang|code=hr}}
* {{ethnologue|code=hrv}}
* [http://www.eudict.com EUdict - online dictionary - translation from Croatian into many languages and vice versa]
* [http://hjp.srce.hr/ Croatian Language Portal] {{in lang|hr}}
* [http://crodip.ffzg.hr/default_e.aspx Croatian Old Dictionary Portal]
* [http://www.hr/hrvatska/language/index.en.htm Croatian language - basic phrases and general expressions]
* [http://www.visit-croatia.co.uk/croatianfortravellers/ Croatian for travellers]
* [http://education.con-sole.hr Croatian Language Study abroad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306192651/http://education.con-sole.hr/ |date=2012-03-06 }}
=== Nasa Wikang Croatian ===
* [http://www.hr/darko/etf/et03.html Croatian Glagolitic Script]
* [http://www.hr/darko/etf/et04.html Croatian Cyrillic Script]
* [http://www.hr/darko/etf/novi.html Croatian Glagolitic Manuscripts held outside of Croatia]
* [https://web.archive.org/web/20040606041856/http://www.cam.ac.uk/societies/cro/crolang.htm The Croatian Language Today], a lecture given by dr. Branko Franolić
{{Croatia topics|state=collapsed}}
{{Slavic languages}}
{{DEFAULTSORT:Wikang Croatian}}
[[Kategorya:Wikang Croatian| ]]
[[Kategorya:Wikang Serbo-Croatian|Kroato]]
jxwbmhy8aqvy8ofx28q3nghjglyrni2
Ilog Tamesis
0
153810
2201430
2199810
2026-04-05T19:59:45Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201430
wikitext
text/x-wiki
{{redirect|Thames}}
[[Talaksan:Thames Panorama, London - June 2009.jpg|right|thumb|250px|Dumadaan ang Ilog Tamesis sa ilang mga kilalang lugar sa Londres, tulad ng [[London Eye]] at ang [[Palasyo ng Westminster]].]]
Ang '''Ilog Tamesis''' (binibigkas tulad sa [[wikang Kastila|Espanyol]] na '''Támesis'''),<ref>{{cite book | author=Campe, Joaquim Henrich | author2=Tuason, Joaquin (tagasalin) | year=1879 | title=Ang Bagong Robinson | publisher=Palimbagan ng [[Unibersidad ng Santo Tomas]] | location=Maynila | url=http://www.gutenberg.org/files/20858/20858-h/20858-h.htm | accessdate=2010-12-03 }}</ref> o ang '''Ilog Thames''' ({{pron-en|ˈtɛmz|En-uk-Thames.ogg}}), ay isang pangunahing [[ilog]] na dumadaloy sa katimugang bahagi ng [[Inglatera]]. Ito ay ang pangalawang pinakamahabang ilog sa [[United Kingdom|Nagkakaisang Kaharian]], at ang pinakamahabang ilog sa loob mismo ng Inglatera. Kilala ito bilang ilog na naghahati sa [[Londres]], ngunit ilan ding mga ibang bayan at lungsod ang dinadaanan ng ilog, tulad ng [[Oxford]]. May habang 346 kilometro (215 milya) ang ilog mula sa pinagmulan nito sa may [[Thames Head]] sa [[Gloucestershire]] hanggang sa dulo nito sa [[Wawa ng Tamesis]] sa [[Dagat Hilaga]].
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga kawing panlabas ==
{{Commons category|Thames|Ilog Tamesis}}
* [http://www.thames.me.uk/ Where Thames Smooth Waters Glide - by John Eade]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.the-river-thames.co.uk/riverthames.htm Floating Down the River: River Thames and Boaty Things] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111109082936/http://www.the-river-thames.co.uk/riverthames.htm |date=2011-11-09 }}
* [http://www.awayaway.com/articles/article-3.html River Thames - A Brief History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225042147/http://www.awayaway.com/articles/article-3.html |date=2010-12-25 }} Article explaining the Thames' History over 400,000 years.
* [http://www.visitthames.co.uk/ A guide to the River Thames Above Teddington] - Information on boating, fishing, walking and places to eat, drink and stay.
* [http://www.thames-path.com/ Thames Path.com - Includes news features] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724102739/http://www.thames-path.com/ |date=2008-07-24 }}
* [http://www.bbc.co.uk/berkshire/content/articles/2008/12/23/tales_along_the_thames_feature.shtml BBC interactive map of the River Thames]
* [http://www.riverthames.co.uk/ The River Thames Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230090819/http://www.riverthames.co.uk/ |date=2010-12-30 }} - Covers all of the Thames and many aspects including Accommodation, Thames Information, etc.
* [http://www.riverthamessociety.org.uk The River Thames Society]
* [http://www.thames-path.com/ Thames Path Online Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724102739/http://www.thames-path.com/ |date=2008-07-24 }}
* [http://www.visitthames.co.uk/ River Thames Conditions ]
[[Kategorya:Mga ilog ng Europa]]
[[Kategorya:Inglatera]]
{{Stub|Inglatera}}
4ow3roszpg68881wctdwci5mlodgbdy
Vũng Tàu
0
165933
2201385
2149488
2026-04-05T12:31:11Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201385
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Sinapse
0
167359
2201546
1339554
2026-04-06T09:51:58Z
Jojit fb
38
ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon
2201546
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Sistemang nerbiyos]]
86zlte57vs522qqc68lmux6x0cwc79v
Thanh Hóa
0
186623
2201398
2149489
2026-04-05T12:33:37Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201398
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Phan Thiết
0
186816
2201397
2149490
2026-04-05T12:33:26Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201397
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
G-Spot
0
186994
2201424
2084752
2026-04-05T16:09:35Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201424
wikitext
text/x-wiki
Ang '''''Gräfenberg Spot''''' o '''''G-Spot''''', na maisasalin bilang '''dakong-G''', '''pook na G''' o '''lugar na G''', ay binigyang ng kahulugan bilang isang hugis [[balatong]] ([[sitaw]] o [[patani]])<ref name="time1982">{{cite journal |date = Setyembre 13, 1982 |title = In Search of the Perfect G |journal = [[Time (magazine)|Time]] |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,951842-1,00.html |access-date = 2012-08-31 |archive-date = 2013-06-17 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130617054603/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,951842-1,00.html |url-status = dead }}</ref> na pook ng [[puke]]. Ilang mga babae ang nag-ulat na isa itong [[sonang erohenosa]] na, kapag binuyo o inudyok, ay mag-aaring maghantong sa malakas na [[pagkapukaw na seksuwal]], makapangyarihang [[orgasmo]] at [[ehakulasyong pambabae]].<ref name="Ladas">{{cite book |last=Ladas |first=Alice Kahn|author2=[[Beverly Whipple|Whipple, B]]; Perry, JD |title=The G-Spot and other discoveries about human sexuality |publisher=Holt, Rinehart, and Winston |location=New York |year=1982 |isbn=0-440-13040-9}}</ref> Ang '''dakong Gräfenberg''', '''pook na Gräfenberg''' o '''lugar na Gräfenberg''' ay karaniwang inilalarawan bilang nakalagak sa isa hanggang tatlong mga pulgada paitaas sa pangharapang (anteryor) na dingding ng puke sa pagitan ng buklat o buka at ng [[uretra]]<ref name="sex101">[http://www.sexinfo101.com/pw_gspot.shtml ''G spot stimulation'']{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, SexInfo 101, nakuha noong 2010-03-09</ref> at isang pook na sensitibo na maaaring maging bahagi ng [[prostatang pambabae]].<ref name="the-clitoris.com">{{cite web|url=http://www.the-clitoris.com/f_html/ejacula.htm|title=Female Ejaculation, the G-Spot, and the Female Prostate Gland|work=|accessdate=2010-05-09|archive-date=2009-07-11|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090711144641/http://www.the-clitoris.com/f_html/ejacula.htm|url-status=dead}}</ref>
Bagaman pinag-aaralan na ang dakong-G magmula pa noong dekada ng 1940,<ref name="TheNakedWoman">{{cite book|author=Morris, Desmond |title=The Naked Woman: A Study of the Female Body
|publisher=Thomas Dunne Books |location=New York |year=2004 |pages=211–212|isbn=0-312-33852-X}}</ref> nagtagal ang hindi pagkakasundo hinggil sa pag-iral nito bilang isang bukod-tanging kayarian, kahulugan at lokasyon.<ref name="Hines">{{cite journal |author=Hines T |year=2001 |month=August |title=The G-Spot: A modern gynecologic myth |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_2001-08_185_2/page/359 |journal=Am J Obstet Gynecol |volume=185 |issue=2 |pages=359–62 | doi=10.1067/mob.2001.115995 |pmid=11518892}}</ref><ref name="CNNreal">{{cite news |url=http://www.cnn.com/2010/HEALTH/01/05/g.spot.sex.women/index.html |title=Finding the G-spot: Is it real?|publisher=[[CNN]].com|date=Enero 05, 2010|accessdate=Nobyembre 7, 2011}}</ref><ref name="Kilchevsky">{{cite journal |authors=Kilchevsky A, Vardi Y, Lowenstein L, Gruenwald I.|title=Is the Female G-Spot Truly a Distinct Anatomic Entity?|journal=[[The Journal of Sexual Medicine]]|volume= 2011|issue= |pages= |year=2012 |month= Enero |pmid=22240236|laysummary= |laysource= |laydate= |doi=10.1111/j.1743-6109.2011.02623.x|laysummary=http://www.huffingtonpost.com/2012/01/19/g-spot-does-not-exist_n_1215822.html G-Spot Does Not Exist, 'Without A Doubt,' Say Researchers -|laysource=''[[Huffington Post]]''|laydate=Enero 19, 2012}}</ref> Nilagom ng isang pag-aaral sa Britanya na ang pag-iral nito ay hindi napatunayan at subhektibo, batay sa mga pagtatanung-tanong at karanasang personal.<ref name="CNNreal"/> Ang ibang mga pag-aaral, na gumamit ng [[ultrasound]], ay nakatagpo ng ebidensiyang pisyolohikal ng dakong G sa mga babae na nag-ulat ng pagkakaroon ng mga orgasmo habang nakikipagtalik.<ref name="CNNreal"/><ref name="Aquila">{{cite journal |author=Gravina GL, Brandetti F, Martini P, ''et al.'' |title=Measurement of the Thickness of the Urethrovaginal Space in Women with or without Vaginal Orgasm |journal=J Sex Med |volume= 5|issue= 3|pages=610–8|year=2008 |pmid=18221286 |doi=10.1111/j.1743-6109.2007.00739.x}}</ref> Nagkaroon din ng [[hipotesis]] na ang ''G-Spot'' ay isang karugtong ng [[tinggil]] at na ito ay sanhi ng mga orgasmong pampuke.<ref name="Kilchevsky"/><ref name="Masters and Johnson">{{cite book |last=Federation of Feminist Women’s Health Centers |year=1991 |title=A New View of a Woman’s Body |publisher= Feminist Heath Press |pages=46 |isbn=0-929945-0-2}}</ref><ref name="O'Connell">{{cite journal |author=O'Connell HE, Sanjeevan KV, Hutson JM |title=Anatomy of the clitoris |journal=The Journal of Urology |volume=174 |issue=4 Pt 1 |pages=1189–95 |year=2005 |month=Oktubre |pmid=16145367 |laysummary=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/5013866.stm Time for rethink on the clitoris: |laysource=[[BBC News]] |laydate=11 Hunyo 2006 |doi=10.1097/01.ju.0000173639.38898.cd}}</ref><ref name="Can't find it">{{cite news|first=Brian|last=Alexander|url=http://todayhealth.today.msnbc.msn.com/_news/2012/01/18/10177335-does-the-g-spot-really-exist-scientist-cant-find-it|title=Does the G-spot really exist? Scientists can't find it|publisher=[[MSNBC]].com|date=Enero 18, 2012|accessdate=Marso 2, 2012|archive-date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303053109/http://todayhealth.today.msnbc.msn.com/_news/2012/01/18/10177335-does-the-g-spot-really-exist-scientist-cant-find-it|url-status=dead}}</ref>
Nangangamba ang mga [[Seksolohiya|seksologo]] at iba pang mga mananaliksik na maaaring ituring ng mga babae ang kanilang mga sarili bilang dispunksiyonal o hindi makaganap kapag hindi sila nakaranas ng dakong-G.<ref name="BBCGspotDetected">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/7254523.stm |title=BBC NEWS | Health | Female G spot 'can be detected' |format= |work=html |accessdate=2010-01-03 | date=2008-02-20}}</ref><ref name="BBC8439000">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/8439000.stm |title=BBC News - The G-spot 'doesn't appear to exist', say researchers |work= |accessdate=2010-01-04 |date=2010-01-04}}</ref><ref name="YvonneRoberts">{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/jan/05/g-spot-women-study |title=The real G-spot myth | Yvonne Roberts | Comment is free | guardian.co.uk |format= |work= The Guardian|accessdate=2010-05-02 | location=London | date=2010-01-05}}</ref> Ilan sa mga babae ang sumailalim sa pamamaraan ng [[siruhiyang plastiko]] na tinatawag na [[amplipikasyon ng dakong-G]] upang mapainam ang pagkamapandama o sensitibidad nito.<ref name="TheNakedWoman"/>
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
{{usbong|Seksuwalidad}}
[[Kategorya:Seksuwalidad]]
[[Kategorya:Sistemang reproduktibo ng babaeng mamalya]]
6rjcccopui8sflouvzrgzf1u6h3yjcl
Bến Tre
0
187692
2201404
2149491
2026-04-05T12:34:45Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201404
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Buôn Ma Thuột
0
188127
2201406
2149492
2026-04-05T12:35:07Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201406
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Televisa
0
188220
2201420
2105359
2026-04-05T15:11:44Z
Jason24589
20248
2201420
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
| name = '''"Grupo Televisa, S.A.B."'''
| logo = Logo de Grupo Televisa.svg
| image = File:TELEVISA CHAPULTEPEC.jpg
| type = [[:en:S.A. (corporation)|Sociedad Anónima Bursátil]]
| traded_as = {{BMV|TLEVISA|5720}}<br />{{nyse|TV|5720}} (ADR)
| genre =
| fate =
| predecessor = Televicentro (1952)<br />[[Telesistema Mexicano]] (1955)<br />[[Televisión Independiente de México]] (1965)<br />Grupo Televisa (1973)
| successor =
| foundation = {{start date and age|mf=yes|1973|01|08|df=y}}
| founder = [[Emilio Azcárraga Milmo]]
| defunct =
| location_city = [[Lungsod ng Mehiko]]
| location_country = Mehiko
| location =
| locations =
| area_served = Sa buong mundo
| key_people = [[Emilio Azcárraga Jean]] (CEO),<br />[[Bernardo Gómez Martínez]],<br />[[Alfonso de Angoitia]]<br />José Bastón Patiño<ref>{{cite web|url=http://www.televisa.com/corporativo/quienes-somos/|title=Televisa: Corporativo: Ejecutivos|access-date=13 December 2016|archive-date=26 Nobiyembre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161126151943/http://www.televisa.com/corporativo/quienes-somos/|url-status=dead}}</ref>
| industry = [[Midyang pangmasa]]
| products = pagsasahimpapawid, telebisyon sa kable, paglalathala at internet
| services =
| revenue = {{increase}} US$7,561,872,519.00 (2018)
| operating_income =
| net_income = {{decrease}} US$387,545,547.00 million (2018)<ref>{{Cite web|url=https://www.televisair.com/es-es/reports-and-filings/annual|title=Anuales|website=www.televisair.com}}</ref>
| aum =
| assets =
| equity =
| owner =
| num_employees = 42,900 {{increase}}
| members = [[Organización de Telecomunicaciones de Iberoamérica]]
| parent =
| divisions =
| subsid = [[TelevisaUnivision]] (45%)<br />{{Ill|Televisa Interactive Media|es}}<br /> [[Sky México]] (58.7%)<br />[[Televisa Regional]]<br /> [[Izzi Telecom|Izzi]]<br />[[Televisa#SDPnoticas.com|SDPnews.com]]<br />[[Televisa#Intermex|Intermex]]<br />[[Televisa#AISA Apuestas Internacionales S.A. de C.V.|AISA International Betting]]<br />{{Ill|CJ Grand|es}}<br />[[Televisa#Bestel|Bestel]]<br />[[Club América]]<br />[[Televisa#The Brands Group|The Brands Group]]
| homepage = {{URL|www.televisa.com}},<br/>{{URL|www.televisa.com/corporativo}} (Corporate)
| footnotes =
}}
[[File:Logotipo de Televisa.svg|thumb|right|200px|Logo ng Televisa (2016-kasalakuyan)]]
Ang '''Grupo Televisa, S.A.B.''' o '''Televisa''', ay isang [[Mehiko|Mehikanong]] ''conglomerate'' ng multimidya at ang pinakamalaking kumpanya sa [[Latinong Amerika]]<ref>{{cite web|url=http://latercera.com/noticia/negocios/2011/04/655-358540-9-televisa-bajo-41-sus-ganancias-en-el-primer-trimestre-de-2011.shtml |title=Diario La Tercera (Argentina) "Televisa baja sus ganancias en primer trimestre de 2011" |publisher=Latercera.com |date=2011-04-15 | archive-url=https://archive.today/20130103234818/http://www.latercera.com/noticia/negocios/2011/04/655-358540-9-televisa-bajo-41-sus-ganancias-en-el-primer-trimestre-de-2011.shtml|archive-date=2013-01-03|url-status=dead |accessdate=2019-03-07 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.maned.com/news/pressreleases/120309 |title=Editorial Televisa, World’s Largest Spanish-Language Publisher, Goes Live with K4 |date=December 3, 2009 |website=Managing Editor Inc. |archive-url=https://archive.today/20120604133321/http://www.maned.com/news/pressreleases/120309 |archive-date=June 4, 2012 |url-status=dead |access-date=2011-05-19 |df=mdy-all}}</ref> at sa mundong nagsasalita ng [[Wikang Kastila|Espanyol]].<ref>[http://www.snellwilcox.com/news_events/press_releases/203 Putting Pictures to Work] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214054201/http://www.snellwilcox.com/news_events/press_releases/203 |date=2007-12-14 }} – [[Snell Limited|Snell & Wilcox]]</ref> Ito ay itinatag noong 1973. Ito ay isang mahalagang internasyonal na kumpanya ng libangan na may malaking bilang ng mga programang naipalabas sa [[Estados Unidos]] sa [[Univision]].
== Mga himpilan ng telebisyon ==
* [[Las Estrellas]] - nagpapalabas ng mga orihinal na telenovela.
* [[Canal 5]] - nagpapalabas ng mga dayuhang serye sa telebisyon at pelikula.
* [[Nueve]] - nagpapalabas ng mga dayuhang telenovela.
* [[Foro TV]] - nagpapalabas ng mga programa ng balita.
=== Kable ===
* Adrenalina Sports Network
* Bandamax
* Bitme
* De Película
* De Película Clásico
* Distrito Comedia
* Golden and Golden Edge
* Golden Premier
* Las Estrellas Internacional - mapapanood sa buong mundo (maliban sa Mehiko).
* TLN Network - mapapanood sa Brazil, Portugal, Angola at Mozambique.
* Tlnovelas
* Telehit
* Telehit Música
* [[Telemundo|Telemundo Internacional]]
* TUDN
* Unicable
== Mga Kaugnay na artikulo ==
* [[ABC]]
* [[CBS]]
* [[NBC]]
* [[Fox Broadcasting Company]]
* [[BBC]]
* [[Telemundo]]
* [[Rede Globo]]
* [[TV Azteca (kompanya)|TV Azteca]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Kawing panlabas ==
* [http://www.televisa.com/ Opisyal na websayt ng Televisa] {{in lang|es}}
[[Kategorya:Mga kompanya sa Mehiko]]
fvs7tafbxwjrxzcfofbiolgar573bxi
Dinastiyang Dinh
0
188795
2201391
2149493
2026-04-05T12:32:18Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201391
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Laurel, Batangas
0
191303
2201506
2166183
2026-04-06T08:56:51Z
Melancholicsodium
160685
Created by translating the section "Education" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1345746058|Laurel, Batangas]]"
2201506
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2 |
| infoboxtitle = Bayan ng Laurel
| sealfile =
| caption = Mapa ng Batangas na nagpapakita sa lokasyon ng Laurel.
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| region = {{PH wikidata|region}}
| province = {{PH wikidata|province}}
| districts = Ika-3 na Distrito
| founded = 25 Mayo 1961
| barangays = 21
| class = Ika-1 Klase na bayan
| website =
| mayor = Randy James Amo
| coordinates =
| areakm2 = 71.29
| population_as_of = 2010
| population_total = 35674
}}
Ang '''Bayan ng Laurel''' ay isang ika-3 klase ng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Batangas]], [[Pilipinas]]. Ang Laurel ay dating sakop ng Talisay at Laurel na dating nakikilala bilang Bayuyungan. Noong 5 Mayo 1961, ang Talisay ay nahati sa dalawang mga bayan at ang isa sa mga bayang ito ay ang Bayan ng Laurel, na pinangalanan mula kay Amando Laurel, ang unang tao na may apelyidong Laurel sa Pilipinas. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
==Mga Barangay==
[[Talaksan:Kapilya ni San Gabriel Archangel.jpg|thumb|right|Kapilya ni San Gabriel Arkanghel]]
Ang bayan ng Laurel ay nahahati sa 21 mga [[barangay]].
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* As-Is
* Balakilong
* Berinayan
* Bugaan East
* Bugaan West
* Buso-buso
* Dayap Itaas
* Gulod
* Leviste
* Molinete
* Niyugan
</td><td valign=top>
* Paliparan
* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)
* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
* San Gabriel
* San Gregorio
* Santa Maria
* Ticub
</td></tr></table>
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
== Edukasyon ==
Ang Laurel Schools District Office ang nagmamahala ang lahat ng institusyon pang-edukasyon sa loob ng munisipalidad. Nagmamahala din sya ng pamamahala at pagkatakbo ng lahat na pribadong at pampubliko na elementarya at sekondaryang na paaralan.
=== Elementarya na paaralaan ===
{{Div col|colwidth=20em}}
* Academia De Mayuga
* As-Is Elementary School
* Berinayan Elementary School
* Bignay Primary School
* Bugaan Integrated School
* Buso-Buso Elementary School
* Dofli School
* Gulod Elementary School
* Laurel Central School
* Leviste Elementary School
* Martin Esperanza Elementary School
* Molinete Elementary School
* Niyugan Elementary School
* Paliparan Elementary School
* Pantay Elementary School
* San Gabriel Elementary School
* San Gregorio Elementary School (Annex)
* Servite Catholic School
* St. Clare Community Foundation School
* Sta. Maria Elementary School
* Ticub Elementary School
* Wrema Learning Center
{{div col end}}
=== Sekondaryang na paaralan ===
{{Div col|colwidth=20em}}
* Balakilong Integrated School
* Placido T. Amo Senior High School
* San Gregorio Integrated School
* Wenceslao Trinidad Memorial National High School
{{div col end}}
=== Mataas na edukaysonal institusyon ===
* Colegio de Laurel
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
==Mga kawing panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
{{Batangas}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Batangas]]
klmy9lcu96nvvolcu018i8kdi3otdpm
2201508
2201506
2026-04-06T09:07:32Z
Melancholicsodium
160685
inayos ng grammar sa edukasyon
2201508
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2 |
| infoboxtitle = Bayan ng Laurel
| sealfile =
| caption = Mapa ng Batangas na nagpapakita sa lokasyon ng Laurel.
| locatormapfile = {{PH wikidata|image_map}}
| region = {{PH wikidata|region}}
| province = {{PH wikidata|province}}
| districts = Ika-3 na Distrito
| founded = 25 Mayo 1961
| barangays = 21
| class = Ika-1 Klase na bayan
| website =
| mayor = Randy James Amo
| coordinates =
| areakm2 = 71.29
| population_as_of = 2010
| population_total = 35674
}}
Ang '''Bayan ng Laurel''' ay isang ika-3 klase ng [[mga bayan ng Pilipinas|bayan]] sa [[mga lalawigan ng Pilipinas|lalawigan]] ng [[Batangas]], [[Pilipinas]]. Ang Laurel ay dating sakop ng Talisay at Laurel na dating nakikilala bilang Bayuyungan. Noong 5 Mayo 1961, ang Talisay ay nahati sa dalawang mga bayan at ang isa sa mga bayang ito ay ang Bayan ng Laurel, na pinangalanan mula kay Amando Laurel, ang unang tao na may apelyidong Laurel sa Pilipinas. Ayon sa {{PH wikidata|population_as_of}}, ito ay may populasyon na {{PH wikidata|population_total}} sa may {{PH wikidata|household}} na kabahayan.
==Mga Barangay==
[[Talaksan:Kapilya ni San Gabriel Archangel.jpg|thumb|right|Kapilya ni San Gabriel Arkanghel]]
Ang bayan ng Laurel ay nahahati sa 21 mga [[barangay]].
<table border=0><tr>
<td valign=top>
* As-Is
* Balakilong
* Berinayan
* Bugaan East
* Bugaan West
* Buso-buso
* Dayap Itaas
* Gulod
* Leviste
* Molinete
* Niyugan
</td><td valign=top>
* Paliparan
* Barangay 1 (Pob.)
* Barangay 2 (Pob.)
* Barangay 3 (Pob.)
* Barangay 4 (Pob.)
* Barangay 5 (Pob.)
* San Gabriel
* San Gregorio
* Santa Maria
* Ticub
</td></tr></table>
==Demograpiko==
{{Populasyon}}
== Edukasyon ==
Ang Laurel Schools District Office ang nagmamahala ng lahat ng institusyon pang-edukasyon sa loob ng munisipalidad. Nagmamahala din sya sa pamamahala at pagkatakbo ng lahat na pribadong at pampubliko na elementarya at sekondaryang na paaralan.
=== Elementarya na paaralaan ===
{{Div col|colwidth=20em}}
* Academia De Mayuga
* As-Is Elementary School
* Berinayan Elementary School
* Bignay Primary School
* Bugaan Integrated School
* Buso-Buso Elementary School
* Dofli School
* Gulod Elementary School
* Laurel Central School
* Leviste Elementary School
* Martin Esperanza Elementary School
* Molinete Elementary School
* Niyugan Elementary School
* Paliparan Elementary School
* Pantay Elementary School
* San Gabriel Elementary School
* San Gregorio Elementary School (Annex)
* Servite Catholic School
* St. Clare Community Foundation School
* Sta. Maria Elementary School
* Ticub Elementary School
* Wrema Learning Center
{{div col end}}
=== Sekondaryang na paaralan ===
{{Div col|colwidth=20em}}
* Balakilong Integrated School
* Placido T. Amo Senior High School
* San Gregorio Integrated School
* Wenceslao Trinidad Memorial National High School
{{div col end}}
=== Mataas na edukaysonal institusyon ===
* Colegio de Laurel
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
==Mga kawing panlabas==
*[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }}
*[http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html 2010 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625153211/http://www.census.gov.ph/data/pressrelease/2012/pr1227tx.html |date=2012-06-25 }}
{{Batangas}}
[[Kategorya:Mga bayan ng Batangas]]
07a1hlq9kcslu6fj2tziqhgm4957j39
Mga Biyetnames
0
197023
2201393
2149494
2026-04-05T12:32:41Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201393
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Pinlandiya
0
201355
2201449
2172455
2026-04-06T01:39:12Z
Simpfok
148711
2201449
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republika ng Pinlandiya
| common_name = Pinlandiya
| native_name = {{ubl|{{native name|fi|Suomen tasavalta}}|{{native name|sv|Republiken Finland}}}}
| image_flag = Flag of Finland.svg
| image_coat = Coat of arms of Finland 2.svg
| coa_size = 75
| anthem = {{lang|fi|[[Maamme]]}}<br/>"Lupa Natin"{{parabr}}{{center|[[File:United States Navy Band - Maamme.ogg]]}}
| image_map = [[File:EU-Finland.svg|upright=1.15|frameless]]
| capital = [[Helsinki]]
| coordinates = {{Coord|60|10|15|N|24|56|15|E|type:city_region:FI}}
| largest_city = kabisera
| official_languages = {{hlist|[[Wikang Pinlandes|Pinlandes]]|[[Wikang Suweko|Suweko]]}}
| demonym = [[#Demograpiya|Pinlandes{{*}}Pines]]
| government_type = {{nowrap|[[Unitaryong]] [[republikang]]}} [[parlamentaryo]]
| leader_title1 = [[Pangulo ng Pinlandiya|Pangulo]]
| leader_name1 = [[Alexander Stubb]]
| leader_title2 = [[Punong Ministro ng Pinlandiya|Punong Ministro]]
| leader_name2 = [[Petteri Orpo]]
| legislature = [[Parlamento ng Pinlandiya|Parlamento]]
| sovereignty_type = [[Kasaysayan ng Pinlandiya|Kasarinlan]]
| sovereignty_note = mula sa {{flagicon image|Flag of Russia (1918).svg}} [[Sobyetikong Rusya]]
| established_event1 = [[Pagpapahayag ng Kasarinlan ng Pinlandiya|Deklarasyon]]
| established_date1 = 6 Disyembre 1917
| established_event2 = [[Digmaang Sibil sa Pinlandiya|Digmaang Sibil]]
| established_date2 = 15 Mayo 1918
| established_event3 = [[Saligang Batas ng Pinlandiya|Saligang Batas]]
| established_date3 = 17 Hulyo 1919
| area_km2 = 338,145
| area_sq_mi = 130,559
| area_rank = ika-65
| percent_water = 9.71
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,604,558
| population_estimate_year = 2023
| population_estimate_rank = ika-114
| population_density_km2 = 16.4
| population_density_sq_mi = 41
| population_density_rank = ika-213
| GDP_PPP = {{increase}} $335.760 bilyon
| GDP_PPP_year = 2023
| GDP_PPP_rank = ika-59
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $59,869
| GDP_PPP_per_capita_rank = ika-24
| GDP_nominal = {{increase}} $305.689 bilyon
| GDP_nominal_year = 2023
| GDP_nominal_rank = 48th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $54,507
| GDP_nominal_per_capita_rank = 16th
| Gini = 26.6 <!--number only-->
| Gini_year = 2022
| Gini_change = increase
| Gini_rank =
| HDI = 0.942
| HDI_year = 2022
| HDI_change = increase
| HDI_rank = 11th
| currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]])
| currency_code = EUR
| time_zone = EET
| utc_offset = +2
| utc_offset_DST = +3
| time_zone_DST = EEST
| calling_code = +358
| cctld = [[.fi]], [[.ax]]<sup>a</sup>, [[.eu]]<sup>b</sup>
| today =
}}
Ang '''Pinlandiya''' ({{lang-fi|Suomi}}; {{lang-sv|Finland}}), Sa sarili nilang wika (Pinlandes) ang Pinlandiya ay tinatawag na '''Suomi'''<ref>Salo, Unto (2004). ''Suomen museo 2003: "The Origins of Finland and Häme"''. Helsinki: Suomen muinaismuistoyhdistys. p. 55. ISBN 978-951-9057-55-2.</ref>
. opisyal na '''Republika ng Pinlandiya''', ay bansang Nordiko na matatagpuan sa [[Hilagang Europa]]. Pinapaligiran ito ng [[Noruwega]] sa hilaga, [[Suwesya]] sa hilagang-kanluran, [[Rusya]] sa silangan, [[Golpo ng Botniya]] sa kanluran, at [[Golpo ng Pinlandiya]] sa timog. Sumasaklaw ito ng lawak na 338,145 km<sup>2</sup> at tinatahanan ng mahigit 5.6 milyong mamamayan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Helsinki]].
Mula sa huling bahagi ng ika-13 siglo, naging bahagi ang Pinlandiya ng [[Imperyong Suweko]] sa bilang resulta ng [[Baltikong Krusadas]]. Nakuha ang bansa ng [[Imperyong Ruso]] sa [[Digmaang Pinlandes]] noong 1809, at naging awtonomong estado na binansagang [[Dukadong Maringal ng Pinlandiya|Dukadong Maringal]]. Noong 1906, ito ang naging kauna-unahang estado sa Europa na nagbigay ng karapatang pagboto, at ang una sa mundo na inaprubahan ng pangkalahatang karapatang tumakbo sa pampublikong tungkulin. Kasunod ng [[Himagsikang Ruso]] ng 1917, idineklara ng Pinlandiya ang ganap nitong kasarinlan mula sa bagong [[Sobyetikong Rusya]]. Gayunpaman, nahati ito sa pagsiklab ng [[Digmaang Sibil sa Pinlandiya|Digmaang Sibil]] sa pagitan ng [[Guwardiya Puti (Pinlandiya)|Guwardiya Puti]] at [[Guwardiya Pula|Pula]]. Pagsapit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], kinalaban ng bansa ang [[Unyong Sobyetiko]] sa [[Digmaang Taglamig]] at [[Digmaang Karugtong|Karugtong]], at sa kalauna'y [[Alemanyang Nazi]] sa [[Digmaang Laponiya]]. Bagama't nawalan ito ng teritoryo, napanatili nito ang kasarinlan.
Noong 2013, ang populasyon ng Finland ay umabot na ng 5.5 milyon, at ang kalakhang bahagi nito ay naninirahan sa timugang bahagi ng bansa. Ito ang ikawalo sa pinakamalawak na bansa sa Europa. Mahigit 1.4 milyong katao ang nakatira sa Helsinki, ang kabisera nito, at sa mga nakapaligid na bayan nito.
Mula noong ika-12 siglo hanggang 1809, bahagi ng Sweden ang Finland. Naging bahagi naman ito ng ng Imperyo ng Rusya bilang isang Grand Duchy of Finland. Nagdeklara ng kalayaan ang Finland sa kasagsagan ng Himagsikan sa Rusya noong 1917. Lumaban ang Finland kapwa sa [[Unyong Sobyet]] noong 1939-1940 (Digmaan sa Taglamig) at 1941-1944 (Karugtong na Digmaan) at sa [[Alemanyang Nazi]] noong 1944-1945 ([[Digmaang Laponiya]]). Sumapi sa Mga Nagkakaisang Bansa ang Finland noong 1955, sa Unyong Europeo noong 1995.
==Etimolohiya==
Ang pangalang {{Langnf|fi|Suomi|Finland}} ay may hindi tiyak na pinagmulan, ngunit iminungkahi na ito ay may kaugnayang pinagmulan sa {{lang|fi|saame}} (ang [[Sámi peoples|Sami]]).<ref>Rossi, Venla: "7 väärinkäsitystä suomen kielestä". ["7 maling akala tungkol sa wikang Finnish"] ''Helsingin Sanomat''. 11 Setyembre 2022. {{in lang|fi}}.</ref><ref name=deSmit>{{cite web |last1=de Smit |first1=Merlijn |title=De Vanitate Etymologiae. On the origins of Suomi, Häme, Sápmi. |url=https://www.academia.edu/36858309 |website=Academia.edu |date=17 Hunyo 2018 |publisher=Academia, Inc. |access-date=6 Setyembre 2020 |language=en}}</ref> Sa pinakamaagang mga makasaysayang sanggunian, mula ika-12 at ika-13 siglo, ang terminong ''Finland'' ay tumutukoy sa baybaying rehiyon sa paligid ng [[Turku]] sa timog-kanluran ng makabagong Finland; kalaunan, ang rehiyong ito ay nakilala bilang [[Finland Proper (historical province)|Finland Proper]] upang itangi mula sa pangalan ng bansa na Finland.<ref name=":0">{{Cite book |title=Suomen museo 2003: "The Origins of Finland and Häme" |last=Salo |first=Unto |publisher=Suomen muinaismuistoyhdistys |year=2004 |isbn=978-951-9057-55-2 |location=Helsinki |page=55}}</ref><ref name="Maillefer">{{cite book |last1=Maillefer |first1=Jean-Marie |editor1-last=Vauchez |editor1-first=André |title=Encyclopedia of the Middle Ages |date=2000 |publisher=Fitzroy Dearborn Publishers |isbn=978-1-57958-282-1 |pages=546–547 |url=https://books.google.com/books?id=ejQOAQAAMAAJ |language=en |chapter=Finland}}</ref>
Noong ika-14 at ika-15 siglo, ang timog-kanluran ([[Eura]] at Turku), ang loob ng bansa (sa paligid ng [[Lake Päijänne]]), at ang timog-silangan (umaabot hanggang sa [[Lake Ladoga]]) na mga rehiyon ng makabagong Finland ay isinama sa nasasakupan ng Kaharian ng Sweden.<ref name="Maillefer"/> Ang buong lugar ay tinawag ng mga Scandinavians na ''Finlandia et partes orientales'' o ''[[Österland]]'' ("Silangang Lupain").<ref name="Maillefer"/> Ginamit ang terminong ''Österland'' hanggang ika-16 siglo.{{sfn|Kirby|2006|p=9}} Ang loob ng bansa ay kilala bilang [[Tavastia (historical province)|Tavastia]].<ref name="Maillefer"/> Pagsapit ng katapusan ng [[Gitnang Panahon]], ang terminong ''Finland'' ay pinalawak upang sakupin din ang silangang bahagi.<ref>{{cite book |last1=Meinander |first1=Henrik |title=History of Finland |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-005402-1 |page=14 |url=https://books.google.com/books?id=oATeDwAAQBAJ |language=en}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Commons|Category:Finland}}
{{reflist}}{{EU countries and candidates}}
{{Europa}}
__STATICREDIRECT__
[[Kategorya:Finland]]
hu4owpaueg45igheq0zp7u2lbzfrj3g
2201450
2201449
2026-04-06T01:39:59Z
Simpfok
148711
2201450
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republika ng Pinlandiya
| common_name = Pinlandiya
| native_name = {{ubl|{{native name|fi|Suomen tasavalta}}|{{native name|sv|Republiken Finland}}}}
| image_flag = Flag of Finland.svg
| image_coat = Coat of arms of Finland 2.svg
| coa_size = 75
| anthem = {{lang|fi|[[Maamme]]}}<br/>"Lupa Natin"{{parabr}}{{center|[[File:United States Navy Band - Maamme.ogg]]}}
| image_map = [[File:EU-Finland.svg|upright=1.15|frameless]]
| capital = [[Helsinki]]
| coordinates = {{Coord|60|10|15|N|24|56|15|E|type:city_region:FI}}
| largest_city = kabisera
| official_languages = {{hlist|[[Wikang Pinlandes|Pinlandes]]|[[Wikang Suweko|Suweko]]}}
| demonym = [[#Demograpiya|Pinlandes{{*}}Pines]]
| government_type = {{nowrap|[[Unitaryong]] [[republikang]]}} [[parlamentaryo]]
| leader_title1 = [[Pangulo ng Pinlandiya|Pangulo]]
| leader_name1 = [[Alexander Stubb]]
| leader_title2 = [[Punong Ministro ng Pinlandiya|Punong Ministro]]
| leader_name2 = [[Petteri Orpo]]
| legislature = [[Parlamento ng Pinlandiya|Parlamento]]
| sovereignty_type = [[Kasaysayan ng Pinlandiya|Kasarinlan]]
| sovereignty_note = mula sa {{flagicon image|Flag of Russia (1918).svg}} [[Sobyetikong Rusya]]
| established_event1 = [[Pagpapahayag ng Kasarinlan ng Pinlandiya|Deklarasyon]]
| established_date1 = 6 Disyembre 1917
| established_event2 = [[Digmaang Sibil sa Pinlandiya|Digmaang Sibil]]
| established_date2 = 15 Mayo 1918
| established_event3 = [[Saligang Batas ng Pinlandiya|Saligang Batas]]
| established_date3 = 17 Hulyo 1919
| area_km2 = 338,145
| area_sq_mi = 130,559
| area_rank = ika-65
| percent_water = 9.71
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,604,558
| population_estimate_year = 2023
| population_estimate_rank = ika-114
| population_density_km2 = 16.4
| population_density_sq_mi = 41
| population_density_rank = ika-213
| GDP_PPP = {{increase}} $335.760 bilyon
| GDP_PPP_year = 2023
| GDP_PPP_rank = ika-59
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $59,869
| GDP_PPP_per_capita_rank = ika-24
| GDP_nominal = {{increase}} $305.689 bilyon
| GDP_nominal_year = 2023
| GDP_nominal_rank = 48th
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $54,507
| GDP_nominal_per_capita_rank = 16th
| Gini = 26.6 <!--number only-->
| Gini_year = 2022
| Gini_change = increase
| Gini_rank =
| HDI = 0.942
| HDI_year = 2022
| HDI_change = increase
| HDI_rank = 11th
| currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]])
| currency_code = EUR
| time_zone = EET
| utc_offset = +2
| utc_offset_DST = +3
| time_zone_DST = EEST
| calling_code = +358
| cctld = [[.fi]], [[.ax]]<sup>a</sup>, [[.eu]]<sup>b</sup>
| today =
}}
Ang '''Pinlandiya''' ({{lang-fi|Suomi}}; {{lang-sv|Finland}}), Sa sarili nilang wika (Pinlandes) ang Pinlandiya ay tinatawag na '''Suomi'''<ref>Salo, Unto (2004). ''Suomen museo 2003: "The Origins of Finland and Häme"''. Helsinki: Suomen muinaismuistoyhdistys. p. 55. ISBN 978-951-9057-55-2.</ref>
. opisyal na '''Republika ng Pinlandiya''', ay bansang Nordiko na matatagpuan sa [[Hilagang Europa]]. Pinapaligiran ito ng [[Noruwega]] sa hilaga, [[Suwesya]] sa hilagang-kanluran, [[Rusya]] sa silangan, [[Golpo ng Botniya]] sa kanluran, at [[Golpo ng Pinlandiya]] sa timog. Sumasaklaw ito ng lawak na 338,145 km<sup>2</sup> at tinatahanan ng mahigit 5.6 milyong mamamayan. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay [[Helsinki]].
Mula sa huling bahagi ng ika-13 siglo, naging bahagi ang Pinlandiya ng [[Imperyong Suweko]] sa bilang resulta ng [[Baltikong Krusadas]]. Nakuha ang bansa ng [[Imperyong Ruso]] sa [[Digmaang Pinlandes]] noong 1809, at naging awtonomong estado na binansagang [[Dukadong Maringal ng Pinlandiya|Dukadong Maringal]]. Noong 1906, ito ang naging kauna-unahang estado sa Europa na nagbigay ng karapatang pagboto, at ang una sa mundo na inaprubahan ng pangkalahatang karapatang tumakbo sa pampublikong tungkulin. Kasunod ng [[Himagsikang Ruso]] ng 1917, idineklara ng Pinlandiya ang ganap nitong kasarinlan mula sa bagong [[Sobyetikong Rusya]]. Gayunpaman, nahati ito sa pagsiklab ng [[Digmaang Sibil sa Pinlandiya|Digmaang Sibil]] sa pagitan ng [[Guwardiya Puti (Pinlandiya)|Guwardiya Puti]] at [[Guwardiya Pula|Pula]]. Pagsapit ng [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]], kinalaban ng bansa ang [[Unyong Sobyetiko]] sa [[Digmaang Taglamig]] at [[Digmaang Karugtong|Karugtong]], at sa kalauna'y [[Alemanyang Nazi]] sa [[Digmaang Laponiya]]. Bagama't nawalan ito ng teritoryo, napanatili nito ang kasarinlan.
Noong 2013, ang populasyon ng Finland ay umabot na ng 5.5 milyon, at ang kalakhang bahagi nito ay naninirahan sa timugang bahagi ng bansa. Ito ang ikawalo sa pinakamalawak na bansa sa Europa. Mahigit 1.4 milyong katao ang nakatira sa Helsinki, ang kabisera nito, at sa mga nakapaligid na bayan nito.
Mula noong ika-12 siglo hanggang 1809, bahagi ng Sweden ang Finland. Naging bahagi naman ito ng ng Imperyo ng Rusya bilang isang Grand Duchy of Finland. Nagdeklara ng kalayaan ang Finland sa kasagsagan ng Himagsikan sa Rusya noong 1917. Lumaban ang Finland kapwa sa [[Unyong Sobyet]] noong 1939-1940 (Digmaan sa Taglamig) at 1941-1944 (Karugtong na Digmaan) at sa [[Alemanyang Nazi]] noong 1944-1945 ([[Digmaang Laponiya]]). Sumapi sa Mga Nagkakaisang Bansa ang Finland noong 1955, sa Unyong Europeo noong 1995.
==Etimolohiya==
Ang pangalang {{Langnf|fi|Suomi|Finland}} ay may hindi tiyak na pinagmulan, ngunit iminungkahi na ito ay may kaugnayang pinagmulan sa {{lang|fi|saame}} (ang [[Sámi peoples|Sami]]).<ref>Rossi, Venla: "7 väärinkäsitystä suomen kielestä". ["7 maling akala tungkol sa wikang Finnish"] ''Helsingin Sanomat''. 11 Setyembre 2022. {{in lang|fi}}.</ref><ref name=deSmit>{{cite web |last1=de Smit |first1=Merlijn |title=De Vanitate Etymologiae. On the origins of Suomi, Häme, Sápmi. |url=https://www.academia.edu/36858309 |website=Academia.edu |date=17 Hunyo 2018 |publisher=Academia, Inc. |access-date=6 Setyembre 2020 |language=en}}</ref> Sa pinakamaagang mga makasaysayang sanggunian, mula ika-12 at ika-13 siglo, ang terminong ''Finland'' ay tumutukoy sa baybaying rehiyon sa paligid ng [[Turku]] sa timog-kanluran ng makabagong Finland; kalaunan, ang rehiyong ito ay nakilala bilang [[Finland Proper (historical province)|Finland Proper]] upang itangi mula sa pangalan ng bansa na Pinlandiya.<ref name=":0">{{Cite book |title=Suomen museo 2003: "The Origins of Finland and Häme" |last=Salo |first=Unto |publisher=Suomen muinaismuistoyhdistys |year=2004 |isbn=978-951-9057-55-2 |location=Helsinki |page=55}}</ref><ref name="Maillefer">{{cite book |last1=Maillefer |first1=Jean-Marie |editor1-last=Vauchez |editor1-first=André |title=Encyclopedia of the Middle Ages |date=2000 |publisher=Fitzroy Dearborn Publishers |isbn=978-1-57958-282-1 |pages=546–547 |url=https://books.google.com/books?id=ejQOAQAAMAAJ |language=en |chapter=Finland}}</ref>
Noong ika-14 at ika-15 siglo, ang timog-kanluran ([[Eura]] at Turku), ang loob ng bansa (sa paligid ng [[Lake Päijänne]]), at ang timog-silangan (umaabot hanggang sa [[Lake Ladoga]]) na mga rehiyon ng makabagong Finland ay isinama sa nasasakupan ng Kaharian ng Sweden.<ref name="Maillefer"/> Ang buong lugar ay tinawag ng mga Scandinavians na ''Finlandia et partes orientales'' o ''[[Österland]]'' ("Silangang Lupain").<ref name="Maillefer"/> Ginamit ang terminong ''Österland'' hanggang ika-16 siglo.{{sfn|Kirby|2006|p=9}} Ang loob ng bansa ay kilala bilang [[Tavastia (historical province)|Tavastia]].<ref name="Maillefer"/> Pagsapit ng katapusan ng [[Gitnang Panahon]], ang terminong ''Finland'' ay pinalawak upang sakupin din ang silangang bahagi.<ref>{{cite book |last1=Meinander |first1=Henrik |title=History of Finland |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-005402-1 |page=14 |url=https://books.google.com/books?id=oATeDwAAQBAJ |language=en}}</ref>
== Mga sanggunian ==
{{Commons|Category:Finland}}
{{reflist}}{{EU countries and candidates}}
{{Europa}}
__STATICREDIRECT__
[[Kategorya:Finland]]
hnzfp4tsrjewtqy28i0qeyhv2svotwk
Emiratos Arabes Unidos
0
201476
2201418
2160782
2026-04-05T14:39:38Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201418
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Emiratos Arabes Unidos
| native_name = {{native name|ar|الإمارات العربية المتحدة}}<br />{{small|{{transliteration|ar|al-ʾImārāt al-ʿArabīyah al-Muttaḥidah}}}}
| image_flag = Flag of the United Arab Emirates.svg
| flag_type = Watawat
| image_coat = Emblem of the United Arab Emirates.svg
| symbol_type = Emblema
| motto = {{lang|ar|الله الوطن الرئيس}}<br>"Diyos, Bansa, Pangulo"
| anthem = {{lang|ar|عيشي بلادي}}<br />''[[Ishy Bilady|{{transliteration|ar|Īšiy Bilādī}}]]''<br />"Mabuhay Aking Bayan"<br />{{parabr}}{{center| }}
| image_map = United Arab Emirates (orthographic projection).svg
| map_caption = {{map caption |location_color= green |region=the [[Arabian Peninsula]] |region_color= none}}
| image_map2 =
| capital = [[Abu Dhabi]]
| coordinates = {{Coord|24|28|N|54|22|E|type:city}}
| largest_city = [[Dubai]]<br />{{coord|25|15|N|55|18|E|display=inline}}
| official_languages = [[Wikang Arabe|Arabe]]
| demonym = [[#Demograpiya|Emirati]]
| government_type = [[Federal monarchy|Federal]] [[Islamic monarchy|Islamic]] [[parliamentary]] [[Elective monarchy|elective]] [[semi-constitutional monarchy]]<ref>{{cite book|last=Stewart|first=Dona J.|title=The Middle East Today: Political, Geographical and Cultural Perspectives|publisher=Routledge|date=2013|location=London and New York|isbn=978-0415782432|page=155}}</ref><ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=Political Parties of The World|url=https://archive.org/details/politicalparties0004daya|publisher=Stockton|date=1996|isbn=1561591440|page=[https://archive.org/details/politicalparties0004daya/page/599 599]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elaws.moj.gov.ae/MainArabicTranslation.aspx?val=UAE-MOJ_LC-En/00_CONSTITUTION/UAE-LC-En_1971-07-18_00000_Dos.html&np=&lmp=undefined|title=United Arab Emirates Constitution|work=UAE Ministry of Justice|access-date=10 October 2018|archive-date=2018-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011053637/https://elaws.moj.gov.ae/MainArabicTranslation.aspx?val=UAE-MOJ_LC-En/00_CONSTITUTION/UAE-LC-En_1971-07-18_00000_Dos.html&np=&lmp=undefined|url-status=dead}}</ref>
| leader_title1 = [[President of the United Arab Emirates|President]]
| leader_name1 = [[Mohamed bin Zayed Al Nahyan]]<ref>{{cite news |title=Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan elected as new UAE president |url=https://gulfnews.com/uae/government/sheikh-mohamed-bin-zayed-al-nahyan-elected-as-uae-president-1.1652518419842 |access-date=14 May 2022 |work=[[Gulf News]] |date=14 May 2022}}</ref>
| leader_title2 = [[List of prime ministers of the United Arab Emirates|Vice President and<br>Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]]
| legislature = {{plainlist|
* [[Federal Supreme Council]]
* [[Federal National Council]]
}}
| sovereignty_type = [[History of the United Arab Emirates|Establishment]]
| established_event1 = [[Emirate of Ras Al Khaimah]]
| established_date1 = 1708
| established_event2 = [[Emirate of Sharjah|Sharjah]]
| established_date2 = 1727
| established_event3 = [[Emirate of Abu Dhabi|Abu Dhabi]]
| established_date3 = 1761
| established_event4 = [[Emirate of Umm Al Quwain|Umm Al Quwain]]
| established_date4 = 1768
| established_event5 = [[Emirate of Ajman|Ajman]]
| established_date5 = 1816
| established_event6 = [[Emirate of Dubai|Dubai]]
| established_date6 = 1833
| established_event7 = [[Emirate of Fujairah|Fujairah]]
| established_date7 = 1879
| established_event8 = [[National Day (United Arab Emirates)|Independence]] from the United Kingdom and the [[Trucial States]]
| established_date8 = 2 December 1971
| established_event9 = [[United Nations Security Council Resolution 304|Admitted to the]] [[United Nations]]
| established_date9 = 9 December 1971
| established_event10 = Admission of [[Emirate of Ras Al Khaimah]] to the UAE
| established_date10 = 10 February 1972
| area_km2 = 85,000<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates/#geography|title=United Arab Emirates|date=22 February 2024|publisher=Central Intelligence Agency|via=CIA.gov|access-date=22 February 2024|archive-date=10 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110072816/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-arab-emirates|url-status=live}}</ref>
| area_rank = 114th
| area_sq_mi = 32,278 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->
| percent_water = negligible
| population_estimate_year = 2020
| population_estimate = 9,282,410<ref name="u.ae">{{cite web|url=https://u.ae/en/about-the-uae/fact-sheet/|title=United Arab Emirates Population (2020) |website=u.ae}}</ref>
| population_census = 4,106,427
| population_estimate_rank = 92nd
| population_census_year = 2005
| population_density_km2 = 121
| population_density_sq_mi = 256 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->
| population_density_rank = 110th
| GDP_PPP = {{increase}} $779.234 billion<ref name=imf2>{{cite web |url= https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April/weo-report |title=United Arab Emirates |publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2022
| GDP_PPP_rank = 34th
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $78,255<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = 6th
| GDP_nominal = {{increase}} $501.354 billion<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_year = 2022
| GDP_nominal_rank = 32nd
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $50,349<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 21st
| Gini = 26.0 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web|title=GINI index (World Bank estimate) – United Arab Emirates|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=AE|website=data.worldbank.org |publisher=World Bank|access-date=30 March 2020}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = 0.911 <!--number only-->
| HDI_year = 2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2021-22.pdf|title=Human Development Report 2021-22|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=15 December 2021|access-date=15 December 2021}}{{Dead link|date=Nobiyembre 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| HDI_rank = 26th
| currency = [[United Arab Emirates dirham|UAE dirham]]
| currency_code = AED
| time_zone = [[Time in the United Arab Emirates|United Arab Emirates Standard Time]]
| utc_offset = +04:00
| date_format = dd/mm/yyyy
| drives_on = right<!-- The steering wheel is on the left hand side of the car, but they drive on the right hand side of the road – that is driving on the right-->
| calling_code = [[Telephone numbers in the United Arab Emirates|+971]]
<!---
| Communication Companies = Etisalat<ref>{{cite web|url=http://www.etisalat.ae/|title=Welcome to Etisalat|publisher=Etisalat.ae}}</ref>
| Communication Companies = du<ref>{{cite web|url=http://www.du.ae/|title=Emirates Integrated Telecommunications Company|publisher=Du.ae}}</ref>
| Local calling_code = {{unbulleted list|[[Abu Dhabi]]: 02|[[Dubai]]: 04|[[Sharjah (emirate)|Sharjah]] nd [[Ajman]] : 06|[[Al-Ain]]: 03|[[Fujairah]]: 09|[[Umm al-Quwain]] and [[Ras al-Khaimah]]: 07}}
---->| cctld = {{unbulleted list |[[.ae]] |[[emarat|امارات.]]}}
| footnotes = <div style="background:#ddf;padding:0.2em;font-size:135%;text-align:center;">'''[[Portal:United Arab Emirates|United Arab Emirates portal]]'''</div>
| linking_name =
| today =
}}
Ang '''Emiratos Arabes Unidos''', dinadaglat na '''EAU'' at payak na kilala bilang '''Emiratos''' ay bansang nasa rehiyong [[Gitnang Silangan]] sa [[Kanlurang Asya]], Mayaman sa [[petrolyo|langis]] na matatagpuan sa timog-silangang [[Tangway Arabo]] sa [[Timog-kanlurang Asya]] sa [[Golpo ng Persia]], binubuo ng pitong mga [[Emirato|emirado]]: [[Abu Dhabi]], [[Ajman]], [[Dubai]], [[Fujairah]], [[Ras al-Khaimah]], [[Sharjah]] at [[Umm al-Quwain]]. Bago ang 1971, nakilala ang bansa bilang ang '''ang mga Estadong Pinagkasunduaan''' o '''''the Trucial States''''', o '''Pinagkasunduang Oman''', sa pagtukoy sa isang ika-19 na siglong kasunduan sa pagitan ng mga Briton at ilang mga Arabong [[sheikh]]. Nasa hangganan ng [[Oman]] at [[Saudi Arabia]].
== Mga teritoryong pampangasiwaan ==
{{Talaan ng mga territoryong pampangasiwaan|Q878}}
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Middle East}}
{{Asya}}
{{authority control}}
[[Kategorya:Mga Emiratong Arabong Nagkakaisa| ]]
{{stub}}
bt28bmkmac40165jsopmpfdddfh5wks
Ezo
0
208025
2201421
2180672
2026-04-05T15:21:14Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201421
wikitext
text/x-wiki
Ang {{Nihongo|'''Ezo'''|蝦夷|}} (binabaybay din bilang {{Lang|ja-Latn|'''Yezo'''}} o {{Lang|ja-Latn|'''Yeso'''}})<ref>Batchelor, John. (1902). [https://books.google.com/books?id=ZRwNAAAAYAAJ&pg=PA2&dq=yezo+abounding+in+game&hl=en&sa=X&ei=sl1fT9XfOIeF0QGM7OS-Bw&ved=0CDgQ6AEwAA#v=onepage&q=yezo%20abounding%20in%20game&f=false ''Sea-Girt Yezo: Glimpses at Missionary Work in North Japan,'' pp. 2-8].</ref> ay isang lumang katawagan sa [[Wikang Hapones|Hapones]] na tumutukoy sa mga lupaing nasa hilagang bahagi ng isla ng [[Honshū|Honshu]] sa bansang [[Hapon]].<ref>Harrison, John A., "Notes on the discovery of Ezo", Annals of the Association of American Geographers Vol. 40, No. 3 (Sep., 1950), pp. 254-266 </ref> Kabilang dito ang hilagang isla ng {{Lang|ja-Latn|[[Hokkaido]]}}, na nagpalit ng pangalan mula {{Lang|ja-Latn|"Ezo"}} bilang {{Lang|ja-Latn|"Hokkaidō"}} noong 1869,<ref name="nussbaum">[[Louis-Frédéric|Nussbaum, Louis-Frédéric]]. (2005). [https://books.google.com/books?id=p2QnPijAEmEC&pg=PA184&dq= "Ezo"] in ''Japan Encyclopedia'', p. 184.</ref> at minsan ay tinatawag pang [[Pulo ng Sakhalin|Sakhalin]]<ref name="livingstone1999">Editors: David N. Livingstone and Charles W. J. Withers (1999) "Geography and Enlightenment", University of Chicago Press, page 206 </ref> at ang mga [[Mga Isla ng Kuril|Isla ng Kuril]].
Ang parehong [[kanji]] na ginamit bilang isulat ang salitang {{Lang|ja-Latn|"Ezo"}} , na literal na nangangahulugang " mga [[Dongyi|barbarong]] [[hipon]] " sa [[Wikang Tsino|Tsino]], ay maaari ring mabasa sa wikang Hapon bilang {{Lang|ja-Latn|"[[Emishi]]"}} , isang pangalang ibinigay sa mga katutubo ng mga lupaing ito, na kadalasang maituturing bilang mga desendiyente ng mga taong [[Taong Ainu|Ainu]] .
== Etimolohiya ==
Ang {{Lang|ja-Latn|"Ezo"}} ay isang salitang Hapones na nangangahulugang "dayuhan" na tumutukoy sa mga Isla ng Ainu sa hilaga, na pinangalanan ng mga Hapones bilang {{Lang|ja-Latn|"Ezo-chi"}}.<ref name="livingstone1999">Editors: David N. Livingstone and Charles W. J. Withers (1999) "Geography and Enlightenment", University of Chicago Press, page 206 </ref> Ang baybay na {{Lang|ja-Latn|"Yezo"}} ay sumasalamin sa pagbigkas nito noong mga 1600, kung kailan nakipag-ugnayan ang mga Europeo sa kanila. Ang makasaysayang pagbabaybay na ito ay sumasalamin sa terminong Latin na ''yezoensis'', tulad ng ''[[Fragaria yezoensis]]'' at ''[[Nori|Porphyra yezoensis]]''. Gayunpaman, may ilan na gumagamit ng kasalukuyang baybay nito tulad ng kabibeng Hapones na kilala bilang {{Nihongo|''hotategai''|帆立貝}}: ''[[Mizuhopecten yessoensis]]''.
== Kasaysayan ==
Ang unang nailathalang paglalarawan ng {{Lang|ja-Latn|Ezo}} sa [[Kanluran]] ay dinala sa [[Europa]] ni [[Isaac Titsingh]] noong 1796. Kasama sa kanyang maliit na silid-aklatan ng mga librong Hapon kasama ang {{Nihongo|''[[Sangoku Tsūran Zusetsu]]''|三国通覧図説|''Isang Deskripsyong Paglalarawan ng Tatlong mga Bansa''}} ni {{Lang|ja-Latn|[[Hayashi Shihei]]}} . <ref>WorldCat, [http://www.worldcat.org/search?q=Sangoku+Ts%C5%ABran+Zusetsu&qt=results_page ''Sangoku Tsūran Zusetsu'']; alternate [[romaji]] [http://www.worldcat.org/search?q=Sankoku+Ts%C5%ABran+Zusetsu&qt=results_page ''Sankoku Tsūran Zusetsu'']</ref> Ang librong ito, na nailathala sa Hapon noong 1785, ay naglarawan sa rehiyong {{Lang|ja-Latn|Ezo}} at ang mga tao. <ref>Cullen, Louis M. (2003). {{Google books|ycY_85OInSoC|''A History of Japan, 1582-1941: Internal and External Worlds,'' p. 137.}}</ref>
Noong 1832, suportado ng Oriental Translation Fund ng Great Britain at Ireland ang posthumous na pinaikling paglalathala ng Tankingh's French translation of {{Lang|ja-Latn|[[Sankoku Tsūran Zusetsu]]}} . Si Julius Klaproth ang patnugot, kinumpleto ang gawain na naiwang hindi kumpleto sa pagkamatay ng paunang editor ng libro na si Jean-Pierre Abel-Rémusat .
== Mga Paghahati ==
Ang {{Nihongo|Ezo|蝦夷}} o {{Nihongo|Ezogashima|蝦夷ヶ島}} (lit., "Isla ng {{Lang|ja-Latn|Ezo}}") ay nahahati sa ilang mga distrito. Ang una ay ang {{Lang|ja-Latn|"Wajinchi"}}, o mga lupaing Hapones, na sakop ang ilang mga paninirahang Hapones sa [[Oshima Peninsula|Tangway ng Oshima]]. Ang natitira naman sa mga {{Lang|ja-Latn|Ezo}} ay kilala bilang {{Nihongo|Ezochi|蝦夷地}} (lit., "{{Lang|ja-Latn|Ezo}}-lupa" o "lupang Ezo"), o mga Lupaing Ainu. Ang {{Lang|ja-Latn|Ezochi}} naman ay nahahati sa tatlong bahagi: ang Hilagang {{Lang|ja-Latn|Ezochi}} na sakop ang timog ng [[Pulo ng Sakhalin|Sakhalin]]; Kanlurang {{Lang|ja-Latn|Ezochi}} na sakop ang kalahati ng hilagang {{Lang|ja-Latn|Hokkaidō}}; at Silangang {{Lang|ja-Latn|Ezochi}} na sakop ang mataong katimugang {{Lang|ja-Latn|Hokkaidō}} at Kapuluang Kuril.<ref>Frey, Christopher J. (2007) {{Google books|GMlgFCTOYIEC|''Ainu Schools and Education Policy in Nineteenth-century Hokkaido, Japan'' p.5}}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Taong Ainu]]
* {{Lang|ja-Latn|[[Emishi]]}}
* [[Republika ng Ezo]]
* [[Jeddo, Japan|Jeddo, Hapon]], isang dating Romanisasyon ng pangalang [[Edo]], ngayon ay [[Tokyo]] .
== Mga tala ==
{{reflist}}
== Mga sanggunian ==
* Cullen, Louis M. (2003). [https://books.google.com/books?id=ycY_85OInSoC&client=firefox-a ''Isang Kasaysayan ng Japan, 1582-1941: Panloob at Panlabas na Mga Daigdig.''] Cambridge: [[Cambridge University Press]] .{{ISBN|9780521821551}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/9780521821551|9780521821551]] ;{{ISBN|9780521529181}} ; [http://www.worldcat.org/title/history-of-japan-1582-1941-internal-and-external-worlds/oclc/50694793&referer=brief_results OCLC 50694793]
* [[Hayashi Shihei|Hayashi, Shihei]] . (1786). {{Nihongo|''Sangoku Tsūran Zusetsu''|三国通覧図説|''An Illustrated Description of Three Countries''}} . Edo: Manuscript. [http://www.worldcat.org/title/sangoku-tsuran-zusetsu/oclc/44014900&referer=brief_results OCLC 44014900]
* [[Julius Klaproth|Klaproth, Julius]] . (1832). ''Ang San kokf tsou ay tumakbo sa mga set, ou Aperçu général des trois royaume.'' Paris: Pondo ng Pagsasalin ng Silangan ng Great Britain at Ireland . [http://www.worldcat.org/title/san-kokf-tsou-ran-to-sets-ou-apercu-general-des-trois-royaumes/oclc/2563166 OCLC 2563166] ; ''pati na rin ang'' [http://www.worldcat.org/title/sankoku-tsuran-zusetsu-san-kokf-tsou-ran-to-sets-ou-apercu-general-des-trois-royaumes-korea-the-lewchew-islands-and-yezo-traduit-de-loriginal-japonais-chinois-par-mr-j-klaproth-ouvrage-accompagne-de-cinq-cartes/oclc/561284561&referer=brief_results OCLC 561284561]
== Mga kawingang panlabas ==
* [[Pamantasang Waseda|Waseda University]] — [[Hayashi Shihei]] . (1785).[http://www.wul.waseda.ac.jp/kotenseki/html/ru03/ru03_01547/index.html 三国 通 覧 図]説 ( ''Sangoku Tsuran Zusetsu'' )
* [http://www.wdl.org/en/item/3/ Mga Mapa ng mga Islang Ezo, Sakhalin, at Kuril] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130605182744/http://www.wdl.org/en/item/3/ |date=2013-06-05 }} mula 1854
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]]
[[Kategorya:Hokkaidō]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng Hapon]]
6a7h48v5rd8thlcnzw157u82nvd0n7h
Trang An
0
231264
2201395
2149495
2026-04-05T12:33:03Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201395
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Lucho Ayala
0
231883
2201434
1833261
2026-04-06T00:10:12Z
Jojit fb
38
ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon
2201434
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]]
pwggwzbwy52rsqvr7xu8v9mojjzs7jt
Hadji Rieta
0
239755
2201427
2168161
2026-04-05T17:55:15Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201427
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Hadji Rieta
| image =Hadji summer beach.jpg
| caption =
| birth_name = Hadji Rieta
| birth_date = {{birth date and age|1988|1|16}}
| birth_place = [[San Nicolas]], [[Ilocos Norte]], [[Pilipinas]]
| othername =
| occupation = Brodkaster, Modelo, Pintor, Human Resources
| years_active = 2010–present
| notable_work =
| network =
}}
Si '''Al Hadji Samontina Rieta''' o mas kilala sa pangalang '''Hadji Rieta''' ay ipinanganak noong Enero 16, 1988 sa [[San Nicolas, Ilocos Norte|San Nicolas]], [[Ilocos Norte]]. Dati siyang taga-ulat sa telebisyon ([https://nl.qwe.wiki/wiki/TV_Patrol_Ilocos ABS-CBN], [https://www.gmanetwork.com/news/video/reporters/59/hadjirieta/ GMA-7]), modelo at pintor sa [[Pilipinas]].
Umalis siya sa industriya ng pamamahayag noong 2015 at naging isang HR/Recruitment professional sa Makati hanggang 2016.
Bumalik siya sa Ilocos at naging empleyado ng Accenture at Alorica, mga business outsourcing company.
Sa ngayon, namamasukan si Rieta bilang isang HR professional sa Abu Dhabi, United Arab Emirates.
[[Talaksan:Hadji sando beach.jpg|thumb|385x385px|Hadji Rieta (2017)]]
== Edukasyon ==
Nagtapos si Rieta sa kursong Bachelor of Arts in Mass Communications sa [https://www.nwu.edu.ph/about Northwestern University]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sa Laoag City, Ilocos Norte noong 2010. Siya ay naging ulong patnugot ng kanilang student publication na '''''The Review''''' kung saan naging daan sa kanya para mahubog sa journalism.
==ABS-CBN==
Si Hadji Rieta ay naging news presenter/anchor at field reporter ng TV Patrol Ilocos sa [[ABS-CBN]] noong 2010. Tumagal lamang siya ng isang taon sa Kapamilya network bago ito lumipat sa kabilang istasyon para maging Kapuso reporter.
== GMA-7 ==
[[Talaksan:Hadji cfo today.jpg|thumb|310x310px|Hadji Rieta for CFO Today (INCTV)]]
Naging Kapuso reporter sa [[GMA Network|GMA]] [[GMA News TV]] noong [[2011]] si Hadji Rieta. Siya ay lubusang nakilala rito sa pagiging field reporter niya kung saan madalas siyang napapanood noon sa [https://www.youtube.com/watch?v=tMUJpeCgVWY Unang Hirit], [[Balitanghali]], [[24 Oras]], SONA (State of The Nation with Jessica Soho) at [[Saksi]]. Naging regular reporter din si Rieta sa BRIGADA, isang mini-docu ng GMA News TV, kung saan ilang segments din ang kanyang nagawa, kabilang na ang nakababahalang "[https://www.youtube.com/watch?v=glSWcsLW8Yg Babies for Sale]" sa Pilipinas.
Bukod sa kanyang "[https://www.youtube.com/watch?v=LU2RfS8T24A hunky]" look, nakilala rin lubusan si Rieta sa mga ulat nito nang magkagulo sa Zamboanga noong 2013.
Umalis siya sa Kapuso network noong [https://www.lionheartv.net/2015/11/michael-fajatin-dante-perello-hadji-rieta-leave-gma-news/ 2015] para sa ibang karera.[[Talaksan:Hadji blue checkered.jpg|thumb|390x390px|Hadji Rieta (2021)]]
==Telebisyon==
* Star Magic- ABS-CBN
* [[Balitanghali]]- GMA News TV
* [[Saksi]]- GMA Network
* [[24 Oras]]- GMA Network
* News to Go- GMA News TV
* [[GMA Flash Report]]- GMA News TV
== Kasalukuyan ==
2018 nang lumipad patungo sa United Arab Emirates si Hadji Rieta at doon itinuloy niya ang karera sa larangan ng [https://www.linkedin.com/in/hadji-rieta/ Human Resources]{{Dead link|date=Enero 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} sa isang food and beverages company sa Abu Dhabi.
== Karagdagang Kaalaman ==
[[Talaksan:Hadji and other hosts.jpg|thumb|309x309px|Hadji with "Blue's Clues" hosts]]
Bagama't wala na sa pagbabalita si Hadji Rieta, aktibo pa rin siya sa larangan ng pagpapahayag sa tulong ng social media at blogging site:
*[https://insiderly.wordpress.com/ INSIDERLY Blog site]
*[https://podcasts.apple.com/us/podcast/insiderly/id1492837571 INSIDERLY PODCAST]
*[https://www.youtube.com/channel/UCHnK6Asl9qrZKmBg8ffZR0Q Hadji Rieta on YouTube]
*[https://www.youtube.com/channel/UCjiLSMwkvYZkeIzTeGa8DLw Late Night Express with Kuya Hadji]
Aktibong kaanib si Rieta sa relihiyong ''[[Iglesia ni Cristo|Iglesia ni Cristo (Church of Christ)]].''
== Tingnan rin ==
* [[Cedric Castillo]]
* [[Dano Tingcungco]]
* [[Joseph Morong]]
* [[Micaela Papa]]
{{DEFAULTSORT:Rieta, Hadji}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1987]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa GMA News and Public Affairs]]
[[Kategorya:Mga tagapagbalita mula sa Pilipinas]]
abhzqi7m9kx59a465v1qx82yw4u77gd
Đại Thành
0
243406
2201383
2149496
2026-04-05T12:30:48Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201383
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Usapang tagagamit:JWilz12345
3
250417
2201566
2185023
2026-04-06T10:51:54Z
Jojit fb
38
2201566
wikitext
text/x-wiki
'''Mabuhay!'''
Magandang araw, JWilz12345, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align="right"
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].
Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br></br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:
#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.
Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><b><font color="#0000FF">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:
#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.
Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><b><font color=#0000FF>Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}}}
----
<center><b><i><small>
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
</small></i></b></center>
<br>--[[User:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>Sky Harbor</b></font>]] <sup>([[User talk:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])</sup> 08:24, 29 Oktubre 2016 (UTC)
== Ayusin mo ang mga artikulo ==
Ayusin mo ang mga artikulo kagaya ng [[Unilever]] at [[Nestlé Bear Brand]], salamat! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 11:31, 15 Pebrero 2017 (UTC)
:(Pasensya na po, [[Tagagamit:Cyrus_noto3at_bulaga]], sa paggamit ko ng TAGLISH dito) I-ta-try ko po ang aking makakaya, subalit baka tumagal pa yung aking gagawing pagsasaayos, sapagkat mas-bihasa ako sa mga artikulong may kaugnayan sa [[heograpiya]] at mga artikulong may kaugnayan sa [[Transportasyon sa Pilipinas|transportation dito sa Pinas]], gaya ng [[Mga lansangan sa Pilipinas|mga kalye dito sa Pinas]] at sa [[Mga lansangan sa Kalakhang Maynila|kamaynilaan]]. Pero susubukan ko pong maayos ang mga nasabing artikulo (sa abot ng aking makakaya). Salamat po! :) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:46, 15 Pebrero 2017 (UTC)
== Gawin mo ang mga artikulo ko ==
Gawin mo ang mga artikulo ko sa burador kagaya ng [[Wikang Tai Nüa]] at [[Wikang Sarangani]], salamat! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 03:00, 18 Pebrero 2017 (UTC)
== Sinabayan mo ako sa pag-e-edit ==
Nakita ko sa pahinang mga huling binago, nakikisabay ka sa pag-e-edit ko. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 04:26, 11 Marso 2017 (UTC)
== [[Pinagsama, Taguig]] ==
Ayusin mo nga ang artikulong iyan. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 02:57, 1 Mayo 2017 (UTC)
== Padagdagan mo ako ng mga artikulo sa burador ko ==
Mahalaga iyan sa pagdagdag ng mga artikulo sa [[Tagagamit:Cyrus noto3at bulaga/burador|burador ko]]. Salamat po! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 03:14, 12 Mayo 2017 (UTC)
== 70,000 artikulo sa Wikipediang Tagalog ==
Mag-palit na ng logo ng [[Wikipediang Tagalog]] para sa selebrasyon ng ika-70,000 artikulo ng Tagalog Wikipedia sa [https://en.wikipedia.org/wiki/Tagalog_Wikipedia pahina ng Wikipediang Tagalog sa Wikipediang Inggles]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 09:15, 28 Mayo 2017 (UTC)
== Magpapagawa ako ng mga barangay sa mga lungsod at munisipalidad at mga lugar sa ibang bansa ==
Hello, sa hinaharap, magdagdag ako ng mga artikulong tungkol sa mga barangay at mga lugar sa ibang bansa, salamat po! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 09:03, 3 Hunyo 2017 (UTC)
:@[[User:Cyrus noto3at bulaga|Cyrus noto3at bulaga]] Hi Cyrus. Unang-una sa lahat, salamat sa mga artikulong inambag nyo, tulad ng mga ukol sa ''typefaces''. Ipagpatuloy mo lamang ang iyong pag-aambag dito. Subalit ''personally'', mas pipiliin kong mag-ambag ng mga artikulong dekalidad o pumapasa sa tinatawag na [[:en:WP:Notability|batayang pagkakakilanlan]]. Sa aking palagay, pareho lamang ang batayang pagkakakilanlan dito at sa enwiki (lalo na sa mga [[:en:WP:BLP|personalidad sa TV, radyo, atbp na buhay pa]]). Ang aking batayang pagkakakilanlan ay kapag ito ay may artikulo na sa enwiki (o English Wikipedia), pasado ito dito sa tlwiki. Nabatid ko yung [[Usapang_tagagamit:Jojit_fb#Ang_akawnt_ko|usapan ninyo ni Jojit fb]] noon. Pareho ang pananaw namin ni Jojit fb na mas-mahalaga ang kalidad kaysa kwantidad. Subalit ukol sa iyong mga inambag, nakikita kong maayos naman at walang problema (kailangan lamang ipalawig pa nang husto). At kailangan ding naka-''interwiki linked'' ang lahat ng mga artikulong inambag mo at mga artikulong aambagin mo (sa pamamagitan ng [[Wikidata]] upang magkaroon ito ng ugnay sa ibang wika para hindi ''totally isolated''). Sa pagaambag mo ng mga artikulo ng mga lugar sa ibang bansa, sana'y lagyan mo ng mga ''interwiki link''. Ang aking lamang inaalala ay yung mga artikulo ng mga barangay na iaambag mo. Bagaman may mga artikulo ng mga barangay sa enwiki (tulad ng [[:en:Look 1st, Malolos|Look 1st]] ng [[Malolos]], Bulacan at [[:en:Laguilayan, Sultan Kudarat|Laguilayan]] ng [[Isulan, Sultan Kudarat]]), karamihan sa mga artikulo ng mga barangay roon ay [[:en:WP:Merge|isinama]] sa artikulo ng kanilang ''mother cities o municipalities'' (tulad ng nangyari sa [[:en:Cabaroan, Bacnotan, La Union|Cabaroan]] na isinama nang tuluyan sa [[:en:Bacnotan, La Union]] dahil sa kadahilanang kakulangn sa pagkakakilanlan). Subalit hindi kita ididiscourage sa paggawa ng mga artikulo ng mga barangay; para lamang sa akin, mas-mainam na yung mga artikulo ng mga barangay ay yung mga barangay na may artikulo na sa enwiki. Gayundin, tulad ng sinabi ko kanina, ilagyan mo ng mga ''interwiki link'' sa mga artikulong lilikhain mo upang hindi maging ''totally isolated'' ang mga artikulo. BTW, salamat muli sa iyong mga inambag at nawa'y makalikha ka pa ng mga maraming dekalidad na artikulo rito sa tlwiki. [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 03:32, 26 Hunyo 2017 (UTC)
== Walang "iskripto" ==
Inimbentong salita lang ang "iskripto" na dapat ay "iskrip" (maaaring tumukoy sa paraan ng pagsulat at para sa kopya ng mga dayalog) mula sa Ingles na "script". Walang "escripto" sa wikang Espanyol na unang hinihiraman para mga salitang Filipino ayon sa tuntunin. [[Tagagamit:Leogregoryfordan|Leogregoryfordan]] ([[Usapang tagagamit:Leogregoryfordan|makipag-usap]]) 05:49, 24 Hunyo 2017 (UTC)
:Ok, Leo. Iwawasto ko na lang yung ilang mga artikulo na nilagyan ko ng "iskripto". Salamat! [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 05:54, 24 Hunyo 2017 (UTC)
Mayroon ka bang Twitter o ibang social media? Interesado lang akong makipag-ugnayan pa haha! [[Tagagamit:Leogregoryfordan|Leogregoryfordan]] ([[Usapang tagagamit:Leogregoryfordan|makipag-usap]]) 06:01, 24 Hunyo 2017 (UTC)
:Twitter wala, pero may fb ako. Pero hindi ako masyado aktibo sa chatting sa fb….[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 06:04, 24 Hunyo 2017 (UTC)
== Stub sa barangay ==
Kumusta po [[User:JWilz12345|JWilz12345]], anong stub o usbong ang barangay? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 09:24, 1 Setyembre 2017 (UTC)
* Kumusta po [[User:JWilz12345|JWilz12345]], bakit hindi po kayo nag-re-reply? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 10:19, 4 Setyembre 2017 (UTC)
:@[[User:Cyrus noto3at bulaga|Cyrus]], pasensya na. Naging busy ako sa mga gawaing panghayskul sa mga nakaraang araw. Tapos ay may pinopokus ako dito sa tlwiki ukol sa mga sumusunod: paglilipat ng pamagat ng ilang mga munisipalidad d2 sa Pinas, hal. mula [[Liliw, Laguna]] --> [[Liliw]], na may pangalang katangi-tangi (ika nga, "unique", wala naman sigurong "Liliw" sa labas ng Laguna, meron ba? Gayundin, kahit mabagal ang progress, ina-update ko yung mga artikulo ng mga lansangan (kasama na yung mga nilikha ko noong Oktubre 2016-Peb/Mar. 2017) sa pamamagitan ng paglalagay ng <nowiki>{{jct|country=PHL|…}}</nowiki> na awtomatikong nag-gegenerate ng mga palatandaan ng [[Sistema ng lansangang bayan sa Pilipinas|mga maybilang na ruta]] para sa daan at mga sangandaan o krosing nito, gaya ng ginagawa ngayon ni [[:en:User:TagaSanPedroAko|TagaSanPedroAko]] sa mga artikulo ng mga lansangang bayan ng Pilipinas sa enwiki (para sa hal., pakitingnan ang infobox ng [[Bulebar Magsaysay]]). At inaasahan ko na magiging busy muli ako sa mga gawaing pampaaralan ko.
*BTW, doon sa tinatanong mo. kung ang tanong mo'y "anong stub o usbong ''para sa'' barangay" (kung tama ang pagkakaintindi ko doon sa "anong stub o usbong ''ang'' barangay"), masasabi ko na wala pa; tanging magagawa mo ay ilagay ng <nowiki> {{stub}} </nowiki> sa mga artikulo ng barangay na nilikha mo. Ngunit tulad ng sinabi ko sa iyo noon, na palawigin o i-expand mo yung mga artikulo na ginagawa mo, lalo na sa mga barangay, sapagkat mas-mahalaga ang kalidad kaysa kwantidad. Nawa'y nasagot ko yung tanong mo.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:46, 4 Setyembre 2017 (UTC)
== Burahin ang mga bandalismong pahina ==
Pakisabi mo sa mga admin ng tl.wikipedia na burahin ang mga bandalismong pahina. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 12:10, 5 Setyembre 2017 (UTC)
== Bisita mo ako ==
Paki-bisita mo ako sa Oktubre 8, 2017 sa Palar Village, Brgy. Pinagsama, [[Taguig]], 1:00pm. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:01, 27 Setyembre 2017 (UTC)
{{ping|Cyrus_noto3at_bulaga}} Cy, kung ibig mong sabihin ay pupunta (bibista) ako ryan sa Taguig, pasensya, hindi ako makakapunta ryan. Nag-aaral pa ako sa hayskul (at pinagbabawal ng aking school ang pagpunta sa mga malalayong lugarna magpapa-''impede'' sa mga ''studies'' ng mga estudyante rito). Gayundin, istrikto ang mga magulang ko, kaya pasensya muli.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:15, 27 Setyembre 2017 (UTC)
:Seguro mapapansin mo ang unti-unting pagkonti ng mga ambag ko rito sa tlwiki, dahil sa mga gawain sa totoong buhay (makikita mo ito sa itaas ng aking ''userpage''. At kung titingnan mo ang aking userpage, hindi ko pa napapalit ang mga "photos of the day"—mga retrato ng lansangan ng Pilipinas at lungsod sa araw na iyon. At ''recently'', nilipat ko ang ilang mga retrato ni [[:en:User:Patrickroque01|Patrick Roque]], isang potograpo at tagagamit sa Wikipediang Inggles, sa [[Wikimedia Commons]] (karamihan sa mga retrato nya, kabilang na ang mga retrato ng mga lansangan dito tulad ng [[NLEX]], [[EDSA (road)|EDSA]], [[Abenida Padre Burgos]], etc. ay nakakarga sa enwiki, at maingat ang pagpili ko ng mga retratong ililipat ko sa Commons dahil sa [[:Commons:Commons:Freedom of panorama#Philippines|kawalan ng malayang pagkukuha ng retrato ng mga gusali o lugar na nasa karapatang-ari pa rin dito sa Pilipinas]]. tulad ng aking sinabi, dahil sa aking pag-aaral, hindi muna ako maggagawa ng maramihan at malakihang edit. Ikaw na mismo ang mag-tatatak ng <nowiki>{{Burahin|Bandalismo o pambababoy}}</nowiki> sa mga pahina na maituturing pambababoy o bandalismo. At tulad din ng sinabi ko, hindi ako makakapunta sa Taguig (at may ''tendency'' na hindi ako makapunta roon sa mahabang panahon dahil sa estriktong magulang, pagsunod sa mga batas ng aking eskuwela, at (maaari sa hinaharap) mga mahahalagang gawain, lalo na sa bahay at trabaho). Muli, pasensya na Cyrus noto bulaga.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:34, 27 Setyembre 2017 (UTC)
* Pag edad mo nalang ng dalawampu hanggang 30? [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:30, 29 Setyembre 2017 (UTC)
:::{{ping|Cyrus_noto3at_bulaga}} Sana nga, pero sa ngayon, hindi ko iyon masasabi. Mag-popokus muna ako sa mga mas-mahalagang gawain.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:41, 29 Setyembre 2017 (UTC)
== Cyrus noto3at bulaga ==
Pakibati mo ako ng ''user anniversary'' sa paggamit ng Wikipedia. Sa Oktubre 8, 2017, sa ganap na 10:52 ng umaga. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:28, 6 Oktubre 2017 (UTC)
== Kaarawan ==
Kailan ang kaarawan mo? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 10:08, 21 Oktubre 2017 (UTC)
== Taguig ==
[[Talaksan:Taguigshazzam.jpg|300px|right|Taguig]]
Ang Taguig ba ang may 28 na barangay? Kasi tinanong ko sa City Hall na dagdagan ng 12 mga barangay. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 08:37, 26 Oktubre 2017 (UTC)
:{{ping|Cyrus_noto3at_bulaga}}: Pasensya na, hindi na ako nag-aambag nang masyado dito sa tlwiki dahil sa madaming mga gawain (gayundin dahil sa mas-lumalalang sitwasyon ng ''Internet speed'' [[Pulilan, Bulacan|dito sa amin]] (dagdag pa nakadepnde ako sa mobile internet ng [[Globe Telecom]] na ubod nang bagal ang ''speed'' nito (at kapag may kabilisan, paputul-putol). Tungkol sa katanungan mo, sa kasamaang palad hindi ko masasagot ang tanong mo pagkat hindi ako taga-Taguig (wala akong kaalaman ukol sa bilang ng mga barangay sa inyo). Kung pagbabatayan sa enwiki: "''Taguig is politically subdivided into 28 barangays. In December 2008, ten new barangays were created in the city after a successful plebiscite by virtue of City Ordinance Nos. 24-27, 57-61, 67-69, and 78, Series of 2008.''" Ngunit ang bilang na 28 ay kinabibilangan ng "10 new barangays" na nakasaad sa nasabing pahayag. Kung maaari ay magsagawa ng isang diskusyon sa [[:en:Wikipedia talk:Tambayan Philippines|Tambayan Philippines ng enwiki]] ukol sa bagay na ito. [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 13:17, 27 Oktubre 2017 (UTC)
:::sa isang sabi ko, ang mga barangay sa Taguig ay nasabi ko na sa Mayor Cayetano na may 12 barangay pa dagdagan para habulin ang Valenzuela. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:49, 28 Oktubre 2017 (UTC)
== Wikang Mescalero Apache ==
Hello, pwedeng paki-edit nito kasi mali po ako. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 02:09, 5 Nobyembre 2017 (UTC)
== Helvetica ==
Kumusta [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]], pakiayos ang Helvetica sa disambig kasi ito ay naka-redirect sa [[Suwisa]] kapag walang nakalagay na parenthesis at ponte. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:27, 23 Nobyembre 2017 (UTC)
== Pambababoy sa [[Keso]] ==
Kumusta po, si [[Natatangi:Mga_ambag/187.189.148.237|187.189.148.237]] ay nagbababoy ng artikulong keso sa Talababaan na inilalagay sa ibon, dapat ito ay ihaharang sa mga admin, salamat! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:39, 3 Disyembre 2017 (UTC)
== Padagdag ng font na nilikha ko sa Wikipedia ==
Kumusta po, padagdag ng font na nilikha ko sa Wikipedia ang Freestyle Script, ilagay mo doon sa [[Talaan ng mga script typeface]]. Salamat po! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green;">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</span>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:blue">Usapan</span>]] | [[Special:Contribs/Cyrus_noto3at_bulaga|<span style="color:red">Ambag</span>]]) 01:09, 19 Disyembre 2017 (UTC)
:{{ping|Cyrus noto3at bulaga}} naidagdag ko na sa listahan. Salamat muli sa yong mga contributions! :)[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:06, 23 Disyembre 2017 (UTC)
== Padron:PHLint ==
Salamat sa pagsasalin wika ng mga artikulo na ginawa ko. Tanong ko lang, bakit hindi mo ginagamit ang '''Padron:PHLint'''? [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 00:32, 1 Hunyo 2018 (UTC)
:{{ping|HueMan1}}, sa ngayon kasi, hindi gumagana yung padrong tinutukoy mo. Baka kailangang isapanahon ang mga padrong may kaugnayan dito, pero ayokong isapanahon ang mga ito dahil baka magkaroon ng malawakang aberya. Pina-uubaya ko na lang po sa mga mas-bihasang kontribyutor dito. At madalas wala akong panahon para sa malawakang pagbabago ng mga artikulo tulad ng pglalagay ng mga "intersections" sa mga artikulo ng mga lansangang bayan. By the way, salamat din sa iyong pag-suporta sa aking pagsasaling-wika ng mga artikulo ng lansangang bayan sa Pilipinas.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 08:48, 1 Hunyo 2018 (UTC)
::{{Ping|JWilz12345}} Makakaasa ka. Pero bakit gumana sa [[Daang Trece Martires–Indang#Mga intersekyson|Trece Martires–Indang Road]]? Kailangan paba isalin wika ang mga ''parametres''? --[[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 09:49, 1 Hunyo 2018 (UTC)
:::{{Ping|HueMan1}}, hindi ko alam, pero mas-mainam na maghingi ka ng payo o tulong sa mga admin dito, tulad nina {{ping|Bluemask}}, {{ping|Sky Harbor}}, at {{ping|Jojit fb}} (pero kamakailan hindi aktibo si Sky Harbor). Yung sa artikulong tinukoy mo, maaring gumana dahil nilikha mo yung '''Padron:Jctbridge''', pero kasi yung sa [[North Luzon Expressway]], noong huling bisita ko roon mali ang pwesto ng ilang info sa bahagi ng "Mga labasan" - sa "Daang Sangay ng Tabang" (nasa maling kolum anv ilang info). Sinubukan kong itama pero lalong nakagulo kaya binalewala ko na lang (na umaasang may mag-aayos at mag-uupdate ng ilang mga ''parameters'' na hindi na napapanahon). Iyan muna sa ngayon.
::::{{Ping|JWilz12345}} Susubukan ko ang magagawa ko. [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 08:40, 2 Hunyo 2018 (UTC)
::::{{Ping|JWilz12345}} Muhkang naayos ko na ang problema mo, kapag gumamit ka kasi ng "no_prov" na tag kailangan mo rin lagyan ito ng "province" kapag nasa isang lalawigan at "hucicc" at "location" kapag nasa isang bayan at lungsod. Nakaalign na ngayon ang parametres, aayusin ko nalang ang ibang padron na nakaugnay dito. Naayos ko narin ang padron na jctbtm. [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 08:51, 2 Hunyo 2018 (UTC)
:::::{{ping|HueMan1}} ok, salamat! :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 08:57, 2 Hunyo 2018 (UTC)
::::::Salamat din, walang anuman. --[[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 09:03, 2 Hunyo 2018 (UTC)
{{Ping|JWilz12345}} Teka lang, alam mo ba kung saan pwede magapply dito ng pagaging template editor? [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 09:05, 2 Hunyo 2018 (UTC)
:{{Ping|HueMan1}} pasensya na, hindi ko alam eh. Mas-magandang tanungin mo na lang ang mga admin, preferrably sina {{ping|Bluemask}} at {{ping|Jojit fb}}.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:23, 2 Hunyo 2018 (UTC)
== Dating linya ng daangbakal ==
Bakit walang salin wika sa Ingles ang mga dating linya ng mga daangbakal sa Pilipinas? --<span style="font-size:12pt;font-family:Tw Cen MT;color:black">[[User:HueMan1|hueman1]] [[User talk:HueMan1|<small>(talk)</small>]]</span> 23:11, 26 Agosto 2018 (UTC)
:{{Ping|HueMan1}} Ah, si [[Tagagamit:AJP426|AJP426]] ang gumagawa ng mga artikulo ng dating linya ng mga daangbakal (kasama na ang ilang mga dating estasyon) sa Pilipinas. Hindi ko pa alam kung nag-aambag ba siya sa Wikipediang Ingles. Paki-contact mo siya ukol sa bagay na ito.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 00:27, 27 Agosto 2018 (UTC)
::{{Ping|JWilz12345}} Aktibo ba siya? --<span style="font-size:12pt;font-family:Tw Cen MT;color:black">[[User:HueMan1|hueman1]] [[User talk:HueMan1|<small>(talk)</small>]]</span> 00:40, 27 Agosto 2018 (UTC)
:::{{Ping|HueMan1}} Kung sa paggamit ng kompyuter hindi ko alam, pero kung titingnan niyo yung [[Natatangi:Mga huling binago]], aktibo siya sa pag-aambag ng mga ''railway articles'' dito. Ang suhestiyon ko mag-iwan ka ng mensahe sa kanyang ''talkpage'' : [[Usapang_tagagamit:AJP426]].
== Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019 ==
[[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]]
Hello JWilz12345,
Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2019. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019#Mga patakaran|'''dito'''.]]
Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak:
{{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2019/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}}
Kapag nakatala ka na,
{{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2019-tl|class=mw-ui-progressive}}
Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]]
Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog.
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 4 Nobyembre 2019 (UTC)
::{{ping|Jojit fb|}} Ikinalulungkot ko po na hindi ako makakasali pagkat nakatuon ako sa pagiging ''Grade 11'' ko po sa [[:Commons:Category:Colegio_de_Santa_Philomena|aking paaralan]] sa [[Pulilan]] :-( gayunpaman, salamat po sa paanyaya. :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:10, 4 Nobyembre 2019 (UTC)
:::Ok lang. Mas priyoridad ang pag-aaral. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:13, 4 Nobyembre 2019 (UTC)
Salamat po sa abiso:)[[Tagagamit:Ivan P. Clarin|Ivan P. Clarin]] ([[Usapang tagagamit:Ivan P. Clarin|makipag-usap]]) 23:47, 24 Disyembre 2019 (UTC)
== Pag-uulit nang nilalaman ng pahina ==
Magandang Araw!
Aking napansin na ang bagong gawa artikulo na [https://tl.wikipedia.org/wiki/Bessie_Love_sa_pelikula,_entablado,_at_radio|Bessie Love sa pelikula, entablado, at radio] ay isang pag-uulit na nilalaman ng aking isinalin na artikulo sa ilalim ng [[:tl:Bessie Love|Bessie Love]]
Salamat,
[[Tagagamit:Brazal.dang|Brazal.dang]] ([[Usapang tagagamit:Brazal.dang|makipag-usap]]) 04:42, 7 Abril 2020 (UTC)
:Magandang araw {{ping|Brazal.dang}}! Si {{ping|Filipinayzd}} po ang lumikha ng [[Bessie Love sa pelikula, entablado, at radio]]. lately nawawalan na po ako ng ganang i-ugnay sa ''interwiki'' sa pamamagitan ng [[Wikidata]] kaya di ko na pinapansin ang pagiging kahawig ng mga ilang artikulo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 06:03, 7 Abril 2020 (UTC)
== Wikipedia PH Month: A Call for Collaboration ==
Hi!
[[File:WIKIPEDIA PH Month.png|right|250px]]
'''[[:meta:Wikipedia Philippine Month|Wikipedia Philippine Month]]''' or simply '''Wikipedia PH Month''' is a monthly online event inspired by [[:meta:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] that aims to promote Philippine content in Philippine Wikipedia editions and beyond. Each participating local community runs a monthly online edit-a-thon, which promotes the creation or improvement of the Wikipedia content about a particular group or [[:en:Ethnic groups in the Philippines|groups of people in the Philippines]] and the region they represent. The participating community is not limited to the Philippines. This activity also aims to encourage collaboration among Filipino contributors within the archipelago and in the diaspora and to create linkages among Filipino and non-Filipino contributors who support the main objective.
If you have any thoughts about this project, kindly share it in the talk page. --[[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|makipag-usap]]) 19:44, 27 Abril 2020 (UTC)
==Kumusta?==
Magandang araw! At siyanga pala, kumusta na po kayo?
Buti na lang at marami pang Wikipedia na maaaring bigyan ng ambag. Sa ngayon ay nasimulan ko pa lang ang pagsalin ng artikulong [[Higad]] mula sa katapat nitong artikulo sa Ingles. Maaari mo po ba ako matulungan dito? Salamat! [[Tagagamit:Koressha|Koressha]] ([[Usapang tagagamit:Koressha|makipag-usap]]) 15:15, 26 Mayo 2020 (UTC)
::{{ping|Koressha}} magandang araw po. Ayos naman, pero nasa ''de facto wikibreak'' muna ako. Babalik po ako sa tlwiki ''soon''. Sa ngayon, maari kang humingi ng tulong kina: {{ping|Jojit fb|Sky Harbor|Tagasalinero|Exec8}}. Sa mga salita (salin atbp) maari ka pong sumangguni kina Jojit fb, Exec8, at Tagasalinero; kay Sky Harbor naman po sa gramatika o balarila at sa mga salita rin. Gayunpaman, maraming salamat po sa pag-ambag sa tlwiki :-) <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 10:04, 27 Mayo 2020 (UTC)
:::{{ping|JWilz12345}} salamat sa mga suhetisyon, at walang anuman! Ayos lang 'yan; ika nga ''"take your time"''. Saka tingin ko 'di naman siguro kailangan mag-"po" lalo na sa akin... :> [[Tagagamit:Koressha|Koressha]] ([[Usapang tagagamit:Koressha|makipag-usap]]) 11:23, 27 Mayo 2020 (UTC)
::::@[[Tagagamit:Longcake Higad|Longcake Higad]] kumusta ka na? (5 years na). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:23, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
== Kahilingan ==
Magandang gabi! Ito po ay aking kahilingan. Pwede mo bang ako i-welcome para sa aking mga [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/KMagz04 ambag] sa wiking ito? Mayroon din along userpage sa en.wiki. [https://en.wikipedia.org/wiki/User:KMagz04 Punta dito]. Salamat. [[Tagagamit:KMagz04|KMagz04]] ([[Usapang tagagamit:KMagz04|makipag-usap]]) 10:50, 7 Hunyo 2020 (UTC)
== Mungkahi sa salin ==
{{ping|JWilz12345}}, nais kong ipaalam sa iyo na wala pa masyadong progreso ang aking [[Tagagamit:Higad Rail Fan/burado/Trambiya|salin]], at napaisip na ako dahil may kaparehong pangalan ang salin ko ([[Trambiya]]).<br>Sinasabing dapat ay gagamiting pangalan ng artikulo ang kilalang pangalan ng isang paksa; ang madalas nga na tawag ng mga lokal ay "Trambiya" ngunit sa tingin mo, ano kaya ang iyong maipapayo ukol dito? Salamat! [[Tagagamit:Higad Rail Fan|Higad Rail Fan]] ([[Usapang tagagamit:Higad Rail Fan|makipag-usap]]) 06:19, 24 Hunyo 2020 (UTC)
:{{ping|Higad Rail Fan}} sa tingin ko gawin mo munang pamagat ang [[Trambiya (Pilipinas)]] o [[Trambiya (Maynila)]] ngunit tingin ko hindi ito angkop. Sa gayong sitwasyon sa mga salin o pagiging angkop ng pamagat maari mong ikontak sina {{ping|Jojit fb}} o {{ping|Sky Harbor}}. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 06:38, 24 Hunyo 2020 (UTC)
::{{ping|JWilz12345}} siyanga, naisip ko ang paglilinaw na [[Trambiya (Maynila)]] dahil kilala ito sa pagserbisyo sa [[Maynila (Probinsya)]] at sa siyudad ng [[Maynila]]. Sa kabilang banda, iniisip ko rin ang paglipat ang kasalukuyang pahina ng [[Trambiya]] sa [[Trambiya (uri ng transportasyon)]] upang ang magkakatukayong artikulo ay parehong may paglilinaw. Salamat! [[Tagagamit:Higad Rail Fan|Higad Rail Fan]] ([[Usapang tagagamit:Higad Rail Fan|makipag-usap]]) 07:06, 24 Hunyo 2020 (UTC)
:::{{ping|Higad Rail Fan}} Pangkalahatan po ang salitang "trambiya" (gayundin ang ''tranvía'' ng Espanyol, kaya sa totoo lang dapat nasa "Manila tram system" o magkaparehong pangalan ang artikulo sa Ingles), kaya kung may pahinang nangangailangan ng paglilinaw, dapat ang kailangang paglinawan ay ang pahinang may kinalaman sa sistema sa Maynila, at hindi ang modo ng transportasyon mismo. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] <sup>([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])</sup> 12:13, 24 Hunyo 2020 (UTC)
::::{{ping|JWilz12345|Sky Harbor}} Ah, siyang tunay. Ngunit sa ngayon po kasi ay wala pang ibang katawagan dito na mas uso pa sa "trambiya". Mainam naman po siguro ang "Trambiya sa Kamaynilaan" dahil umabot ang sistemang panlulan na ito sa Malabon, Marikina, at Taguig. :) [[Tagagamit:Higad Rail Fan|Higad Rail Fan]] ([[Usapang tagagamit:Higad Rail Fan|makipag-usap]]) 15:16, 6 Setyembre 2020 (UTC)
== Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020 ==
[[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]]
Hello JWilz12345,
Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2020. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020#Mga patakaran|'''dito'''.]]
Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak:
{{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2020/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}}
Kapag nakatala ka na,
{{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2020-tl|class=mw-ui-progressive}}
Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]]
Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog.
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:59, 2 Nobyembre 2020 (UTC)
:{{ping|Jojit fb}} maraming salamat po sa pa-anyaya, ngunit ikinalulungkot ko po na di po ako makakaambag nang malaki sa tlwiki sa ngayon dahil nasira po ang aking ''iPad'' at dahil na rin po sa [[:Commons:Commons:FOP Philippines|mga usapin]] sa [[kalayaan ng panorama]] sa Pilipinas. Gayunpaman, salamat po sa pa-anyaya. 🙂 <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 13:17, 2 Nobyembre 2020 (UTC)
::Walang problema. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:20, 2 Nobyembre 2020 (UTC)
== Hatirang Pangmadla ==
Saan niyo po ba nakuha ang terminong iyan? Maaari ko bang makita ang website o sanggunian tungkol sa pangalang Hatirang Pangmadla? --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 01:32, 20 Marso 2021 (UTC)
:{{Ping|Kurigo}} ito yung terminong natatandaan ko po sa Filipino 10 teksbuk ko. Pagsearch sa Google maraming masesearch na FB at Coursehero posts tungkol diyan. Para sa reliable source po, marahil ito ay [https://www.deped.gov.ph/wp-content/uploads/2019/01/Filipino-CG.pdf] (mula sa DepEd), sa Pahina 180 ng 190. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 02:06, 20 Marso 2021 (UTC)
::{{Ping|Kurigo}} paumanhin sa maling pahina po: ito ay nasa pahinang 178 ng pdf file ng DepEd at hindi pahina 180. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 09:18, 20 Marso 2021 (UTC)
:::Salamat! May mga karagdagang impormasyon akong nahanap tungkol din sa social media. Maaari mong tingnan sa aking pahina, sa ilalim ng mga kasalukuyang ginagawa.--[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 14:48, 20 Marso 2021 (UTC)
::::{{Ping|Kurigo}} sensya na po sa delayed reply: nagsagawa po ako ng major cleanup/overhaul sa mga subcategories ng [[:commons:Category:North Luzon Expressway]]. Tungkol sa artikulo, balak ko pong isalin ang huling bahagi ng lead section ng enwiki version, at tsaka ipapaubaya ko na lang po sa ibang editor ang pagpapalawig nito. Mahalaga ay may nasimulan na po sa artikulong iyon. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 12:22, 21 Marso 2021 (UTC)
== Artikulong "Bula" ==
Pakitandaan na lamang po na may plano akong baguhin ang artikulo na "Bula" (na ikinarga sa [[Bula, Camarines Sur]]) at gawin ito tungkol sa mga bula (''bubble''). Sinabi ko po ito upang hindi akalaing bandalismo o pambababoy. Maraming salamat po, [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 16:33, 4 Oktubre 2021 (UTC)
:{{Re|Caehlla2357}} ayos lang po. Basta't konstruktibo at may suportadong mga sanggunian (''sources''). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 17:23, 4 Oktubre 2021 (UTC)
::Sige po. Maraming salamat po. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 23:46, 4 Oktubre 2021 (UTC)
== Translation request ==
Hello.
Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Usapang tagagamit:Multituberculata|kausapin]]) 22:02, 6 Hunyo 2023 (UTC)
:Hello {{re|Multituberculata}} my apologies, I have decided to no longer focus on Wikipedias since around 2022, as I have already considered Wikimedia Commons my wiki-home now. Also in Wikipedias most of my focus is on [[freedom of panorama]]-related articles and to a lesser extent, roads/highways of the Philippines. Perhaps {{re|GinawaSaHapon|Jojit fb}} could help you in tramslation works. Regards <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 23:48, 6 Hunyo 2023 (UTC)
::I understand. Thank you for the reply. [[Tagagamit:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Usapang tagagamit:Multituberculata|kausapin]]) 01:35, 7 Hunyo 2023 (UTC)
== Hyōgo ==
Tungkol sa mga hiling mo na mabilisang pagbura ng mga redirect na Hyōgo. Sa susunod, maghiling ka na lamang ng paglipat sa pahina ng usapan ng artikulo at puwede rin na i-ping mo ako kasi may mga ibang patnugot ang nagpakamalan ng wala pa 'yung artikulong hinihiling mong burahin. Nalito sila dahiil pinalitan 'yung pinabubura ng aktuwal na artikulo. Kung tutuusin naman, di naman mabilisng pagbura 'yun, hiling sa paglipat 'yun. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 11:48, 6 Mayo 2025 (UTC)
:@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] magandang gabi. Malinaw naman pong nakasaad ang rason sa mabilisang pagbura.
:Magiging madali sana kung may katumbas na ''Twinkle'' sa tlwiki dito sa tlwiki dahil masyadong ma-"cheche bureche" pa po ang mano-manong ''requested move'' (kung ibig na itatalakay ang magiging pamagat ng mga artikulo). Pero sige, subukan kong maghiling ng ''requested move'' requests sa mga sangkot na artikulo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:48, 6 Mayo 2025 (UTC)
::Simple lang naman maghiling ng paglipat dito sa tlwiki. Wala namang komplikadong patakaran. Tingnan mo itong mga halimbawa: [[Usapan:Pangkat (matematika)]] at [[Usapan:Integradong sirkito]], nag-ping lang sa akin, nalipat agad sa iilang usapan lamang. Ireserba na lang natin ang padron ng mabilisang pagbura sa talagang mabilisang pagbura. Ang pangkalahatan intindi ng pamayanan sa mabilisang pagbura ay kailangang palawigin para hindi mabura. 'Yung iba hindi na nagbabasa ng dahilan. Kung araw-araw siguro may hiling sa paglipat, baka magkaroon tayo ng sistema at gadyet, subalit ganyan na lang muna habang wala pang ''demand'' o pangangailangan. Salamat uli sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:11, 6 Mayo 2025 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''noted'' po. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 22:52, 6 Mayo 2025 (UTC)
==Alam ba ninyo?==
{| class="messagebox {{#ifeq:|yes|small|standard}}-talk"
|-
|[[Image:Updated DYK query.svg|15px|Napiling artikulo para sa ABN]]
|Noong [[Nobyembre 9]], [[2025]], ang '''''[[:Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]''''' ay napunan ng {{#if:|facts|kaalaman}} mula sa lathalaing{{#if:|s|}} '''''[[Ilog Mindanao]]'''''{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{4}}}]]'''''
}}{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{5}}}]]'''''
}}{{#if:|, at '''''[[{{{6}}}]]'''''}}, na iyong kinatha, isinalinwika, at/o pinalawig. Magpatuloy ka pa sana sa paglikha ng ganitong uri ng mga lathalain. Salamat sa iyo at mabuhay ka!
|} <!-- [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]], [[{{CURRENTYEAR}}]] --> --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:48, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
== Create pages for some major cities of Albania - on Tagalog Wiki ==
@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hi dear JWilz12345! I am from Albania and I have a request. I have seen that you edit the Tagalog Wiki, which Tagalog is the main language spoken in the Philippines.
I have requested before to the user AsianStuff03 to create pages for the major cities of Albania on Tagalog Wiki, but he created only pages for Vlorë, Elbasan, Fier and Korçë on this Wiki and didn't created pages for Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat , Gjirokastër: [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokast%C3%ABr https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër] , Kukës: [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kuk%C3%ABs https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës] , Lezhë: [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezh%C3%AB https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë] and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi which I have asked him to create them too.
I want to ask you, since you create and edit many articles on Tagalog Wiki, including articles for places around the world, can you create pages for Berat, Gjirokastër, Kukës, Lezhë and Peshkopi on this Wiki with short content (the most important content that is found on the articles of these cities on English Wiki).
I would thank you so much if you will create these 5 articles for me on Tagalog Wiki.
Then link the articles to Wikidata.
I would thank you too, for taking your time to write them, if you will write them.
Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 12:23, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] Hello. Unfortunately, I cannot promise to create the translated versions of these articles. It depends on my real-life mood and off-wiki reasons. Sometimes recently, I've been in some mental stress. That's why I only translated the first paragraphs of [[w:en:Occident]] and [[w:en:Orient]] (now available here as "[[Oksidente]]" and "[[Oryente]]").
:By the way, how does Albania distinguish cities and towns officially? I am thinking of only allowing Albanian cities to be covered here, not towns or other non-city municipalities. Many articles on municipal-type populated places outside the Philippines have been redirected to the articles of their parent divisions (states/provinces/countries) due to being stubbish (the more stub articles exist, the lesser the quality of a wiki). For example, [[Bristol]] now redirects to [[Inglatera]]. To maintain the relatively high quality of Tagalog Wikipedia (as seen [[meta:List of Wikipedias#All Wikipedias ordered by number of articles|here]], 146 article depth for tlWiki vs. 4 for Waray Wikipedia and 2 for Cebuano Wikipedia), it's better that there are fewer or manageable number of articles on foreign cities instead of covering all foreign municipalities (that even small villages are included). Regards, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:54, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:I can't find any clues on how Albania officially differentiates cities and towns from [[w:en:List of cities and towns in Albania]]. It's unlike in our country, cities are always different from towns (Philippine towns are called "municipalities"), as can be read from [[w:en:Cities of the Philippines]] and [[w:en:Municipalities of the Philippines]]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:56, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] These pages for these major cities of Albania doesn't have any other names or aren't redirected to other pages. If you can, create each of these pages per one day:
::For Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat
::For Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër
::For Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës
::For Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë
::and for Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi
::These are very interesting cities of Albania which needs to have pages on Tagalog Wiki, like the other major cities of Albania have already pages on Tagalog Wiki. I asked the user @[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] to create them and he interrupted the work when he created the article for Korçë. Please create them with short content, one per day, if you can. Or request to another user to create them if you can't yourself.
::Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 14:21, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:::@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] I've just created [[Kukës]], incorporating around 65% of the content. However, it's not too convenient to begin with, perhaps due to the unique Infobox template being used in Albanian cities. I transferred relevant information into the regular Infobox_settlement template, which exists here. It seems {{ping|AsianStuff03}} got "challenged" too, so he only created a few of the articles that you suggested.
:::The usage of the regular infobox_settlement template may not reflect the actual facts, though. I assume that it's because of the municipality-settlement distinction that does not exist in many countries outside Europe, like ours. It seems related to my comment on WikiProject Philippines on enWiki on municipality vs. settlement differences, see my full comment [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_talk:Tambayan_Philippines&diff=prev&oldid=1320348573 here].
::::::'''''Just some extra trivia:''''' Whereas here in our country, a municipal unit = either a single city or a single town (as such, a mayor only rules a single settlement; he/she cannot rule neighboring places). In your country (Albania), a municipal unit = several cities or towns. The same is true in Serbia, Germany, Russia, the Netherlands, and several other European countries. So, a mayor in your country (or those other countries) can rule a couple of cities, towns, and villages, as long as these belong to a municipal unit that has the same name as that of the leading city.
::::::Here in the Philippines, all of the municipal units (which also function as populated places too since these can either be cities or towns) are divided into administrative villages called "[[w:en:Barangay|barangays]]". The typical core (seat) of the city/town doesn't inherit the name of the said city/town but is called "[[w:en:Poblacion|Barangay Poblacion]]" (if the core/leading barangay has hundreds of people, it may be divided into several admin villages, like "Poblacion 1", "Poblacion 2", et cetera). It's a stark contrast to your country, where the municipal unit and the core/leading place have the same name.
:::Back to my use of the regular infobox_settlement template, I put the data of the core city of the municipal unit in the parameter for the city and the data of the municipal unit in the parameter of the urban area. Yes, this doesn't reflect the actual fact, but that's what I can do. I may rely on other users here to create tlWiki version of [[w:en:Template:Infobox Albanian settlement]] (I'm not used to creating translated versions of major infoboxes). Perhaps I will stop only at Kukës until the Albania-specific infobox template has been made. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 16:16, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Create also the articles for Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi and you can request then to the Tagalog Wiki community to add a specific template for infobox Albanian settlement. For the articles for Berat and Gjirokastër which are UNESCO World Heritage Site cities, create them when an infobox Albanian settlement will be made on Tagalog Wiki. For now, please create also today the articles for Lezhë and Peshkopi. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 17:02, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:::::Again, as I said. I won't create translated versions of articles on Albanian cities until someone here creates tlWiki version of [[w:en:Template:Infobox Albanian settlement]]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:12, 12 Nobyembre 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Create also Lezhë and Peshkopi and then I will ask someone to add the template for Albanian cities. Like you have created the article for Kukës without any Albanian template on Tagalog Wiki, you can create also the article for Lezhë and Peshkopi on this Wiki. I promise, after you will create these 2 articles on Tagalog Wiki, I will ask someone to add the template for Albanian cities on this Wiki. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 06:20, 12 Nobyembre 2025 (UTC)
:::::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] If you can't create them on Tagalog Wiki, please can you create pages for Korçë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Korçë , Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat , Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër , Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës , Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi on Kapampangan Wiki: https://pam.m.wikipedia.org (Kapampangan is also a language of Philippines spoken too much in the country). As I have asked the user AsianStuff03 to create these pages on Kapampangan Wiki too, but he interrupted the action without creating the article for Korçë on Kapampangan Wiki, after he created articles for Vlorë, Elbasan and Fier on this Wiki. The template for infobox Albanian settlement isn't necessary to be on Kapampangan Wiki, since this Wiki hasn't too much articles and templates compared to Tagalog Wiki. So please create the articles for Korçë, Berat, Gjirokastër, Kukës, Lezhë and Peshkopi on Kapampangan Wiki. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 08:16, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
::::::::I'm not proficient in Kapampangan, despite living in a town that is near the Kapampangan-speaking area of [[w:en:Central Luzon]]. Sorry, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:40, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
:::::::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Then ask the user @[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] to create these articles on both Tagalog Wiki and Kapampangan Wiki, or ask the user @[[Tagagamit:Katimawan2005|Katimawan2005]] to create the pages I mentioned on Kapampangan Wiki, since he is the main editor on this Wiki. I have asked him too, but he didn't responded. Or you can create them on Kapampangan Wiki with short content, as you may know something about this language or with a translator if you can: https://translate.google.com/?sl=en&tl=pam&op=translate Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 09:47, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
::::::::::@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] [[w:en:WP:There is no deadline]] as they say. There is always time to create these translated articles. I hope you also read AsianStuff's [https://tl.wikipedia.org/wiki/Usapang_tagagamit:AsianStuff03#c-AsianStuff03-20250922033300-SevoDaver-20250922021700 reply to you on their talk page]. Some of us may be struggling or having some stress off-wiki. I hopr you understand. Regards, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 10:33, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
==Alam ba ninyo==
{| class="messagebox {{#ifeq:|yes|small|standard}}-talk"
|-
|[[Image:Updated DYK query.svg|15px|Napiling artikulo para sa ABN]]
|Noong [[Abril 3]], [[2008]], ang '''''[[:Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]''''' ay napunan ng {{#if:|facts|kaalaman}} mula sa lathalaing{{#if:|s|}} '''''[[Pangalan ng artikulo]]'''''{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{4}}}]]'''''
}}{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{5}}}]]'''''
}}{{#if:|, at '''''[[{{{6}}}]]'''''}}, na iyong kinatha, isinalinwika, at/o pinalawig. Magpatuloy ka pa sana sa paglikha ng ganitong uri ng mga lathalain. Salamat sa iyo at mabuhay ka!
|} <!-- [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]], [[{{CURRENTYEAR}}]] --> --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:51, 6 Abril 2026 (UTC)
a99ekx4cobw5pxx622q1o2xotlrye6u
2201567
2201566
2026-04-06T10:53:07Z
Jojit fb
38
/* Alam ba ninyo */
2201567
wikitext
text/x-wiki
'''Mabuhay!'''
Magandang araw, JWilz12345, at [[Wikipedia:Maligayang_pagdating!|maligayang pagdating]] sa Wikipedia! Salamat sa iyong mga ambag. Sana ay magustuhan mo at manatili ka sa websayt na ito. Ito ay isang talaan ng mga pahina na sa tingin ko ay makatutulong sa iyo:
{|align="right"
|{{Pamayanan}}
|}
*[[Wikipedia:Patungkol|Tungkol sa Wikipedia]]
*[[Wikipedia:Mga patakaran at panuntunan|Mga patakaran at panuntunan]]
*[[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|Paano baguhin ang isang pahina]]
*[[Wikipedia:Paano magsimula ng pahina|Paano magsimula ng pahina]]
*[[Wikipedia:Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo|Mga kombensyon sa pagsusulat ng mga artikulo]]
*[[Wikipedia:Mga malimit itanong|Mga Karaniwang Tinatanong (FAQ)]]
*[[Wikipedia:Tulong|Pahinang nagbibigay ng tulong]]
*[[Wikipedia:Paanyayang nalilimbag|Pang-anyaya para sa iba pang ibig maging Wikipedista]]
*'''For non-Tagalog speakers:''' ''you may leave messages and seek assistance at our'' [[Wikipedia:Help for Non-Tagalog Speakers]].
Sana ay malibang ka sa pagbabago ng mga artikulo at pagiging isang [[Wikipedia:Mga Wikipedista|Wikipedista]]! Maaari ninyo pong ilagda ang inyong pangalan sa pamamagitan ng paglalagay ng apat na tildes (<nowiki>~~~~</nowiki>); ito ay automatikong maglalagay ng pangalan at petsa. Kung kailangan mo ng tulong, maaari kang pumunta sa [[Wikipedia:Konsultasyon]], tanungin mo ako sa aking pahinang pang-usapan, o ilagay ang <code><nowiki>{{</nowiki>[[Template:Saklolo|saklolo]]<nowiki>}}</nowiki></code> sa iyong pahinang pang-usapan at isang Wikipedista ang madaling lalabas upang sagutin ang iyong mga tanong. Huwag rin ninyo pong makalimutang [[Wikipedia:Talaang pampanauhin para sa mga bagong tagagamit|lumagda sa ating talaang pampanauhin (''guestbook'')]]. Muli, mabuhay!{{#if:|<br></br><br>{{#ifeq:|di-kilala|Kami ay totoong nagpapasalamat nang higit dahil sa iyong mga naiiambag. Ngunit mariing hinihikayat ka naming [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutan] upang:
#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.
Muli, salamat, at mariin ka pa rin naming hinihikayat na [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup gumawa ng isang panagutang pampatnugot] para sa kabutihan ng Wikipedia, ng sarili mo, at ng lahat.}}{{#ifeq:|bandalo|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin.<br><br><b><font color="#0000FF">Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}{{#ifeq:|bandalo-di-kilala|Ang iyong mga pagbabago sa mga pahina namin ay hindi nakakabuti sa kalidad nito. Sa kabaliktaran, sinisira nito ang ganda ng mga artikulo, ang misyon ng Wikipedia, at ang wikang Tagalog.<br><br>Kami, ang Wikipedia, ay naglalayong tulungan ang buong mundo at ang wikang Tagalog sa pagpapalaganap ng malayang Tagalog na kaalaman sa buong mundo, ngunit nagmumungkang pinipigilan mo ang aming dalisay na layunin. Binabalaan ka ng pamayanan, at hinihikayat na magbago ng iyong sarili, at ng mga artikulo para sa kabutihan ng lahat. Upang makapagbigay ng malayang daan sa kaalaman sa buong mundo, sana tulungan mo kami sa aming huwad na layunin. Kapagka handa ka nang tumulong sa totoong makakapagpabuting layunin ng Wikipedia, hinihikayat ka naming tumala upang [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&type=signup makagawa ng isang panagutan pampatnugot] upang:
#madali ka naming makilala at hindi mapagkamalang ibang Wikipedista.
#makapili ng sariling pangalan o palayaw at lagda.
#mabago mo ang mga pahinang medyong sinanggalang.
#kilalanin ang mga boto.
#maitago ang iyong direksyong ip, at mapanatili ang iyong paglilihim.
Muli, mariin naming hinihingi ang iyong pagtulong at pagtala sa Wikipedia.<br><br><b><font color=#0000FF>Kung magpapatuloy pa rin ang iyong mga pagbabagong nakaaapekto sa kalidad ng mga artikulo, maaaring mapilitan kaming pigilan ka, na maaaring humantong sa pagharang sa iyo. Maaari kaming tumulong sa iyo upang maging ganap kang katanggap-tanggap na Wikipedista kung susundin mo ang aming payo. Salamat sa iyong pagdinig sa aming kahilingan.</font></b>}}}}
----
<center><b><i><small>
[[Image:Crystal_Clear_app_email.png|25px]]
[[Wikipedia:Embahada|Ambasada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambasciata]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassad]]
· [[Wikipedia:Embahada|Ambassade]]
· [[Wikipedia:Embahada|Botschaft]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embaixada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embajada]]
· [[Wikipedia:Embahada|Embassy]]
· [[Wikipedia:Embahada|大使館]]
</small></i></b></center>
<br>--[[User:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>Sky Harbor</b></font>]] <sup>([[User talk:Sky Harbor|<font color="#0066ff" ><b>usapan</b></font>]])</sup> 08:24, 29 Oktubre 2016 (UTC)
== Ayusin mo ang mga artikulo ==
Ayusin mo ang mga artikulo kagaya ng [[Unilever]] at [[Nestlé Bear Brand]], salamat! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 11:31, 15 Pebrero 2017 (UTC)
:(Pasensya na po, [[Tagagamit:Cyrus_noto3at_bulaga]], sa paggamit ko ng TAGLISH dito) I-ta-try ko po ang aking makakaya, subalit baka tumagal pa yung aking gagawing pagsasaayos, sapagkat mas-bihasa ako sa mga artikulong may kaugnayan sa [[heograpiya]] at mga artikulong may kaugnayan sa [[Transportasyon sa Pilipinas|transportation dito sa Pinas]], gaya ng [[Mga lansangan sa Pilipinas|mga kalye dito sa Pinas]] at sa [[Mga lansangan sa Kalakhang Maynila|kamaynilaan]]. Pero susubukan ko pong maayos ang mga nasabing artikulo (sa abot ng aking makakaya). Salamat po! :) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:46, 15 Pebrero 2017 (UTC)
== Gawin mo ang mga artikulo ko ==
Gawin mo ang mga artikulo ko sa burador kagaya ng [[Wikang Tai Nüa]] at [[Wikang Sarangani]], salamat! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 03:00, 18 Pebrero 2017 (UTC)
== Sinabayan mo ako sa pag-e-edit ==
Nakita ko sa pahinang mga huling binago, nakikisabay ka sa pag-e-edit ko. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 04:26, 11 Marso 2017 (UTC)
== [[Pinagsama, Taguig]] ==
Ayusin mo nga ang artikulong iyan. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 02:57, 1 Mayo 2017 (UTC)
== Padagdagan mo ako ng mga artikulo sa burador ko ==
Mahalaga iyan sa pagdagdag ng mga artikulo sa [[Tagagamit:Cyrus noto3at bulaga/burador|burador ko]]. Salamat po! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 03:14, 12 Mayo 2017 (UTC)
== 70,000 artikulo sa Wikipediang Tagalog ==
Mag-palit na ng logo ng [[Wikipediang Tagalog]] para sa selebrasyon ng ika-70,000 artikulo ng Tagalog Wikipedia sa [https://en.wikipedia.org/wiki/Tagalog_Wikipedia pahina ng Wikipediang Tagalog sa Wikipediang Inggles]. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 09:15, 28 Mayo 2017 (UTC)
== Magpapagawa ako ng mga barangay sa mga lungsod at munisipalidad at mga lugar sa ibang bansa ==
Hello, sa hinaharap, magdagdag ako ng mga artikulong tungkol sa mga barangay at mga lugar sa ibang bansa, salamat po! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 09:03, 3 Hunyo 2017 (UTC)
:@[[User:Cyrus noto3at bulaga|Cyrus noto3at bulaga]] Hi Cyrus. Unang-una sa lahat, salamat sa mga artikulong inambag nyo, tulad ng mga ukol sa ''typefaces''. Ipagpatuloy mo lamang ang iyong pag-aambag dito. Subalit ''personally'', mas pipiliin kong mag-ambag ng mga artikulong dekalidad o pumapasa sa tinatawag na [[:en:WP:Notability|batayang pagkakakilanlan]]. Sa aking palagay, pareho lamang ang batayang pagkakakilanlan dito at sa enwiki (lalo na sa mga [[:en:WP:BLP|personalidad sa TV, radyo, atbp na buhay pa]]). Ang aking batayang pagkakakilanlan ay kapag ito ay may artikulo na sa enwiki (o English Wikipedia), pasado ito dito sa tlwiki. Nabatid ko yung [[Usapang_tagagamit:Jojit_fb#Ang_akawnt_ko|usapan ninyo ni Jojit fb]] noon. Pareho ang pananaw namin ni Jojit fb na mas-mahalaga ang kalidad kaysa kwantidad. Subalit ukol sa iyong mga inambag, nakikita kong maayos naman at walang problema (kailangan lamang ipalawig pa nang husto). At kailangan ding naka-''interwiki linked'' ang lahat ng mga artikulong inambag mo at mga artikulong aambagin mo (sa pamamagitan ng [[Wikidata]] upang magkaroon ito ng ugnay sa ibang wika para hindi ''totally isolated''). Sa pagaambag mo ng mga artikulo ng mga lugar sa ibang bansa, sana'y lagyan mo ng mga ''interwiki link''. Ang aking lamang inaalala ay yung mga artikulo ng mga barangay na iaambag mo. Bagaman may mga artikulo ng mga barangay sa enwiki (tulad ng [[:en:Look 1st, Malolos|Look 1st]] ng [[Malolos]], Bulacan at [[:en:Laguilayan, Sultan Kudarat|Laguilayan]] ng [[Isulan, Sultan Kudarat]]), karamihan sa mga artikulo ng mga barangay roon ay [[:en:WP:Merge|isinama]] sa artikulo ng kanilang ''mother cities o municipalities'' (tulad ng nangyari sa [[:en:Cabaroan, Bacnotan, La Union|Cabaroan]] na isinama nang tuluyan sa [[:en:Bacnotan, La Union]] dahil sa kadahilanang kakulangn sa pagkakakilanlan). Subalit hindi kita ididiscourage sa paggawa ng mga artikulo ng mga barangay; para lamang sa akin, mas-mainam na yung mga artikulo ng mga barangay ay yung mga barangay na may artikulo na sa enwiki. Gayundin, tulad ng sinabi ko kanina, ilagyan mo ng mga ''interwiki link'' sa mga artikulong lilikhain mo upang hindi maging ''totally isolated'' ang mga artikulo. BTW, salamat muli sa iyong mga inambag at nawa'y makalikha ka pa ng mga maraming dekalidad na artikulo rito sa tlwiki. [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 03:32, 26 Hunyo 2017 (UTC)
== Walang "iskripto" ==
Inimbentong salita lang ang "iskripto" na dapat ay "iskrip" (maaaring tumukoy sa paraan ng pagsulat at para sa kopya ng mga dayalog) mula sa Ingles na "script". Walang "escripto" sa wikang Espanyol na unang hinihiraman para mga salitang Filipino ayon sa tuntunin. [[Tagagamit:Leogregoryfordan|Leogregoryfordan]] ([[Usapang tagagamit:Leogregoryfordan|makipag-usap]]) 05:49, 24 Hunyo 2017 (UTC)
:Ok, Leo. Iwawasto ko na lang yung ilang mga artikulo na nilagyan ko ng "iskripto". Salamat! [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 05:54, 24 Hunyo 2017 (UTC)
Mayroon ka bang Twitter o ibang social media? Interesado lang akong makipag-ugnayan pa haha! [[Tagagamit:Leogregoryfordan|Leogregoryfordan]] ([[Usapang tagagamit:Leogregoryfordan|makipag-usap]]) 06:01, 24 Hunyo 2017 (UTC)
:Twitter wala, pero may fb ako. Pero hindi ako masyado aktibo sa chatting sa fb….[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 06:04, 24 Hunyo 2017 (UTC)
== Stub sa barangay ==
Kumusta po [[User:JWilz12345|JWilz12345]], anong stub o usbong ang barangay? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 09:24, 1 Setyembre 2017 (UTC)
* Kumusta po [[User:JWilz12345|JWilz12345]], bakit hindi po kayo nag-re-reply? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 10:19, 4 Setyembre 2017 (UTC)
:@[[User:Cyrus noto3at bulaga|Cyrus]], pasensya na. Naging busy ako sa mga gawaing panghayskul sa mga nakaraang araw. Tapos ay may pinopokus ako dito sa tlwiki ukol sa mga sumusunod: paglilipat ng pamagat ng ilang mga munisipalidad d2 sa Pinas, hal. mula [[Liliw, Laguna]] --> [[Liliw]], na may pangalang katangi-tangi (ika nga, "unique", wala naman sigurong "Liliw" sa labas ng Laguna, meron ba? Gayundin, kahit mabagal ang progress, ina-update ko yung mga artikulo ng mga lansangan (kasama na yung mga nilikha ko noong Oktubre 2016-Peb/Mar. 2017) sa pamamagitan ng paglalagay ng <nowiki>{{jct|country=PHL|…}}</nowiki> na awtomatikong nag-gegenerate ng mga palatandaan ng [[Sistema ng lansangang bayan sa Pilipinas|mga maybilang na ruta]] para sa daan at mga sangandaan o krosing nito, gaya ng ginagawa ngayon ni [[:en:User:TagaSanPedroAko|TagaSanPedroAko]] sa mga artikulo ng mga lansangang bayan ng Pilipinas sa enwiki (para sa hal., pakitingnan ang infobox ng [[Bulebar Magsaysay]]). At inaasahan ko na magiging busy muli ako sa mga gawaing pampaaralan ko.
*BTW, doon sa tinatanong mo. kung ang tanong mo'y "anong stub o usbong ''para sa'' barangay" (kung tama ang pagkakaintindi ko doon sa "anong stub o usbong ''ang'' barangay"), masasabi ko na wala pa; tanging magagawa mo ay ilagay ng <nowiki> {{stub}} </nowiki> sa mga artikulo ng barangay na nilikha mo. Ngunit tulad ng sinabi ko sa iyo noon, na palawigin o i-expand mo yung mga artikulo na ginagawa mo, lalo na sa mga barangay, sapagkat mas-mahalaga ang kalidad kaysa kwantidad. Nawa'y nasagot ko yung tanong mo.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:46, 4 Setyembre 2017 (UTC)
== Burahin ang mga bandalismong pahina ==
Pakisabi mo sa mga admin ng tl.wikipedia na burahin ang mga bandalismong pahina. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 12:10, 5 Setyembre 2017 (UTC)
== Bisita mo ako ==
Paki-bisita mo ako sa Oktubre 8, 2017 sa Palar Village, Brgy. Pinagsama, [[Taguig]], 1:00pm. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:01, 27 Setyembre 2017 (UTC)
{{ping|Cyrus_noto3at_bulaga}} Cy, kung ibig mong sabihin ay pupunta (bibista) ako ryan sa Taguig, pasensya, hindi ako makakapunta ryan. Nag-aaral pa ako sa hayskul (at pinagbabawal ng aking school ang pagpunta sa mga malalayong lugarna magpapa-''impede'' sa mga ''studies'' ng mga estudyante rito). Gayundin, istrikto ang mga magulang ko, kaya pasensya muli.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:15, 27 Setyembre 2017 (UTC)
:Seguro mapapansin mo ang unti-unting pagkonti ng mga ambag ko rito sa tlwiki, dahil sa mga gawain sa totoong buhay (makikita mo ito sa itaas ng aking ''userpage''. At kung titingnan mo ang aking userpage, hindi ko pa napapalit ang mga "photos of the day"—mga retrato ng lansangan ng Pilipinas at lungsod sa araw na iyon. At ''recently'', nilipat ko ang ilang mga retrato ni [[:en:User:Patrickroque01|Patrick Roque]], isang potograpo at tagagamit sa Wikipediang Inggles, sa [[Wikimedia Commons]] (karamihan sa mga retrato nya, kabilang na ang mga retrato ng mga lansangan dito tulad ng [[NLEX]], [[EDSA (road)|EDSA]], [[Abenida Padre Burgos]], etc. ay nakakarga sa enwiki, at maingat ang pagpili ko ng mga retratong ililipat ko sa Commons dahil sa [[:Commons:Commons:Freedom of panorama#Philippines|kawalan ng malayang pagkukuha ng retrato ng mga gusali o lugar na nasa karapatang-ari pa rin dito sa Pilipinas]]. tulad ng aking sinabi, dahil sa aking pag-aaral, hindi muna ako maggagawa ng maramihan at malakihang edit. Ikaw na mismo ang mag-tatatak ng <nowiki>{{Burahin|Bandalismo o pambababoy}}</nowiki> sa mga pahina na maituturing pambababoy o bandalismo. At tulad din ng sinabi ko, hindi ako makakapunta sa Taguig (at may ''tendency'' na hindi ako makapunta roon sa mahabang panahon dahil sa estriktong magulang, pagsunod sa mga batas ng aking eskuwela, at (maaari sa hinaharap) mga mahahalagang gawain, lalo na sa bahay at trabaho). Muli, pasensya na Cyrus noto bulaga.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:34, 27 Setyembre 2017 (UTC)
* Pag edad mo nalang ng dalawampu hanggang 30? [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:30, 29 Setyembre 2017 (UTC)
:::{{ping|Cyrus_noto3at_bulaga}} Sana nga, pero sa ngayon, hindi ko iyon masasabi. Mag-popokus muna ako sa mga mas-mahalagang gawain.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:41, 29 Setyembre 2017 (UTC)
== Cyrus noto3at bulaga ==
Pakibati mo ako ng ''user anniversary'' sa paggamit ng Wikipedia. Sa Oktubre 8, 2017, sa ganap na 10:52 ng umaga. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:28, 6 Oktubre 2017 (UTC)
== Kaarawan ==
Kailan ang kaarawan mo? --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 10:08, 21 Oktubre 2017 (UTC)
== Taguig ==
[[Talaksan:Taguigshazzam.jpg|300px|right|Taguig]]
Ang Taguig ba ang may 28 na barangay? Kasi tinanong ko sa City Hall na dagdagan ng 12 mga barangay. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 08:37, 26 Oktubre 2017 (UTC)
:{{ping|Cyrus_noto3at_bulaga}}: Pasensya na, hindi na ako nag-aambag nang masyado dito sa tlwiki dahil sa madaming mga gawain (gayundin dahil sa mas-lumalalang sitwasyon ng ''Internet speed'' [[Pulilan, Bulacan|dito sa amin]] (dagdag pa nakadepnde ako sa mobile internet ng [[Globe Telecom]] na ubod nang bagal ang ''speed'' nito (at kapag may kabilisan, paputul-putol). Tungkol sa katanungan mo, sa kasamaang palad hindi ko masasagot ang tanong mo pagkat hindi ako taga-Taguig (wala akong kaalaman ukol sa bilang ng mga barangay sa inyo). Kung pagbabatayan sa enwiki: "''Taguig is politically subdivided into 28 barangays. In December 2008, ten new barangays were created in the city after a successful plebiscite by virtue of City Ordinance Nos. 24-27, 57-61, 67-69, and 78, Series of 2008.''" Ngunit ang bilang na 28 ay kinabibilangan ng "10 new barangays" na nakasaad sa nasabing pahayag. Kung maaari ay magsagawa ng isang diskusyon sa [[:en:Wikipedia talk:Tambayan Philippines|Tambayan Philippines ng enwiki]] ukol sa bagay na ito. [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 13:17, 27 Oktubre 2017 (UTC)
:::sa isang sabi ko, ang mga barangay sa Taguig ay nasabi ko na sa Mayor Cayetano na may 12 barangay pa dagdagan para habulin ang Valenzuela. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:49, 28 Oktubre 2017 (UTC)
== Wikang Mescalero Apache ==
Hello, pwedeng paki-edit nito kasi mali po ako. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 02:09, 5 Nobyembre 2017 (UTC)
== Helvetica ==
Kumusta [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]], pakiayos ang Helvetica sa disambig kasi ito ay naka-redirect sa [[Suwisa]] kapag walang nakalagay na parenthesis at ponte. --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:27, 23 Nobyembre 2017 (UTC)
== Pambababoy sa [[Keso]] ==
Kumusta po, si [[Natatangi:Mga_ambag/187.189.148.237|187.189.148.237]] ay nagbababoy ng artikulong keso sa Talababaan na inilalagay sa ibon, dapat ito ay ihaharang sa mga admin, salamat! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<font color="green">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</font>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<font color="blue">Usapan</font>]] | [[Special:Contributions/Cyrus_noto3at_bulaga|<font color="red">Mga Ambag</font>]]) 01:39, 3 Disyembre 2017 (UTC)
== Padagdag ng font na nilikha ko sa Wikipedia ==
Kumusta po, padagdag ng font na nilikha ko sa Wikipedia ang Freestyle Script, ilagay mo doon sa [[Talaan ng mga script typeface]]. Salamat po! --[[User:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:green;">cyɾʋs ɴɵtɵɜat bʉɭagɑ!!!</span>]] ([[User talk:Cyrus noto3at bulaga|<span style="color:blue">Usapan</span>]] | [[Special:Contribs/Cyrus_noto3at_bulaga|<span style="color:red">Ambag</span>]]) 01:09, 19 Disyembre 2017 (UTC)
:{{ping|Cyrus noto3at bulaga}} naidagdag ko na sa listahan. Salamat muli sa yong mga contributions! :)[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 11:06, 23 Disyembre 2017 (UTC)
== Padron:PHLint ==
Salamat sa pagsasalin wika ng mga artikulo na ginawa ko. Tanong ko lang, bakit hindi mo ginagamit ang '''Padron:PHLint'''? [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 00:32, 1 Hunyo 2018 (UTC)
:{{ping|HueMan1}}, sa ngayon kasi, hindi gumagana yung padrong tinutukoy mo. Baka kailangang isapanahon ang mga padrong may kaugnayan dito, pero ayokong isapanahon ang mga ito dahil baka magkaroon ng malawakang aberya. Pina-uubaya ko na lang po sa mga mas-bihasang kontribyutor dito. At madalas wala akong panahon para sa malawakang pagbabago ng mga artikulo tulad ng pglalagay ng mga "intersections" sa mga artikulo ng mga lansangang bayan. By the way, salamat din sa iyong pag-suporta sa aking pagsasaling-wika ng mga artikulo ng lansangang bayan sa Pilipinas.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 08:48, 1 Hunyo 2018 (UTC)
::{{Ping|JWilz12345}} Makakaasa ka. Pero bakit gumana sa [[Daang Trece Martires–Indang#Mga intersekyson|Trece Martires–Indang Road]]? Kailangan paba isalin wika ang mga ''parametres''? --[[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 09:49, 1 Hunyo 2018 (UTC)
:::{{Ping|HueMan1}}, hindi ko alam, pero mas-mainam na maghingi ka ng payo o tulong sa mga admin dito, tulad nina {{ping|Bluemask}}, {{ping|Sky Harbor}}, at {{ping|Jojit fb}} (pero kamakailan hindi aktibo si Sky Harbor). Yung sa artikulong tinukoy mo, maaring gumana dahil nilikha mo yung '''Padron:Jctbridge''', pero kasi yung sa [[North Luzon Expressway]], noong huling bisita ko roon mali ang pwesto ng ilang info sa bahagi ng "Mga labasan" - sa "Daang Sangay ng Tabang" (nasa maling kolum anv ilang info). Sinubukan kong itama pero lalong nakagulo kaya binalewala ko na lang (na umaasang may mag-aayos at mag-uupdate ng ilang mga ''parameters'' na hindi na napapanahon). Iyan muna sa ngayon.
::::{{Ping|JWilz12345}} Susubukan ko ang magagawa ko. [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 08:40, 2 Hunyo 2018 (UTC)
::::{{Ping|JWilz12345}} Muhkang naayos ko na ang problema mo, kapag gumamit ka kasi ng "no_prov" na tag kailangan mo rin lagyan ito ng "province" kapag nasa isang lalawigan at "hucicc" at "location" kapag nasa isang bayan at lungsod. Nakaalign na ngayon ang parametres, aayusin ko nalang ang ibang padron na nakaugnay dito. Naayos ko narin ang padron na jctbtm. [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 08:51, 2 Hunyo 2018 (UTC)
:::::{{ping|HueMan1}} ok, salamat! :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 08:57, 2 Hunyo 2018 (UTC)
::::::Salamat din, walang anuman. --[[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 09:03, 2 Hunyo 2018 (UTC)
{{Ping|JWilz12345}} Teka lang, alam mo ba kung saan pwede magapply dito ng pagaging template editor? [[Tagagamit:HueMan1|HueMan1]] ([[Usapang tagagamit:HueMan1|makipag-usap]]) 09:05, 2 Hunyo 2018 (UTC)
:{{Ping|HueMan1}} pasensya na, hindi ko alam eh. Mas-magandang tanungin mo na lang ang mga admin, preferrably sina {{ping|Bluemask}} at {{ping|Jojit fb}}.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:23, 2 Hunyo 2018 (UTC)
== Dating linya ng daangbakal ==
Bakit walang salin wika sa Ingles ang mga dating linya ng mga daangbakal sa Pilipinas? --<span style="font-size:12pt;font-family:Tw Cen MT;color:black">[[User:HueMan1|hueman1]] [[User talk:HueMan1|<small>(talk)</small>]]</span> 23:11, 26 Agosto 2018 (UTC)
:{{Ping|HueMan1}} Ah, si [[Tagagamit:AJP426|AJP426]] ang gumagawa ng mga artikulo ng dating linya ng mga daangbakal (kasama na ang ilang mga dating estasyon) sa Pilipinas. Hindi ko pa alam kung nag-aambag ba siya sa Wikipediang Ingles. Paki-contact mo siya ukol sa bagay na ito.[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 00:27, 27 Agosto 2018 (UTC)
::{{Ping|JWilz12345}} Aktibo ba siya? --<span style="font-size:12pt;font-family:Tw Cen MT;color:black">[[User:HueMan1|hueman1]] [[User talk:HueMan1|<small>(talk)</small>]]</span> 00:40, 27 Agosto 2018 (UTC)
:::{{Ping|HueMan1}} Kung sa paggamit ng kompyuter hindi ko alam, pero kung titingnan niyo yung [[Natatangi:Mga huling binago]], aktibo siya sa pag-aambag ng mga ''railway articles'' dito. Ang suhestiyon ko mag-iwan ka ng mensahe sa kanyang ''talkpage'' : [[Usapang_tagagamit:AJP426]].
== Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019 ==
[[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]]
Hello JWilz12345,
Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2019''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2019. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019#Mga patakaran|'''dito'''.]]
Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak:
{{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2019/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}}
Kapag nakatala ka na,
{{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2019-tl|class=mw-ui-progressive}}
Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2019|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]]
Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog.
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 03:42, 4 Nobyembre 2019 (UTC)
::{{ping|Jojit fb|}} Ikinalulungkot ko po na hindi ako makakasali pagkat nakatuon ako sa pagiging ''Grade 11'' ko po sa [[:Commons:Category:Colegio_de_Santa_Philomena|aking paaralan]] sa [[Pulilan]] :-( gayunpaman, salamat po sa paanyaya. :-) [[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] ([[Usapang tagagamit:JWilz12345|makipag-usap]]) 09:10, 4 Nobyembre 2019 (UTC)
:::Ok lang. Mas priyoridad ang pag-aaral. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:13, 4 Nobyembre 2019 (UTC)
Salamat po sa abiso:)[[Tagagamit:Ivan P. Clarin|Ivan P. Clarin]] ([[Usapang tagagamit:Ivan P. Clarin|makipag-usap]]) 23:47, 24 Disyembre 2019 (UTC)
== Pag-uulit nang nilalaman ng pahina ==
Magandang Araw!
Aking napansin na ang bagong gawa artikulo na [https://tl.wikipedia.org/wiki/Bessie_Love_sa_pelikula,_entablado,_at_radio|Bessie Love sa pelikula, entablado, at radio] ay isang pag-uulit na nilalaman ng aking isinalin na artikulo sa ilalim ng [[:tl:Bessie Love|Bessie Love]]
Salamat,
[[Tagagamit:Brazal.dang|Brazal.dang]] ([[Usapang tagagamit:Brazal.dang|makipag-usap]]) 04:42, 7 Abril 2020 (UTC)
:Magandang araw {{ping|Brazal.dang}}! Si {{ping|Filipinayzd}} po ang lumikha ng [[Bessie Love sa pelikula, entablado, at radio]]. lately nawawalan na po ako ng ganang i-ugnay sa ''interwiki'' sa pamamagitan ng [[Wikidata]] kaya di ko na pinapansin ang pagiging kahawig ng mga ilang artikulo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 06:03, 7 Abril 2020 (UTC)
== Wikipedia PH Month: A Call for Collaboration ==
Hi!
[[File:WIKIPEDIA PH Month.png|right|250px]]
'''[[:meta:Wikipedia Philippine Month|Wikipedia Philippine Month]]''' or simply '''Wikipedia PH Month''' is a monthly online event inspired by [[:meta:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] that aims to promote Philippine content in Philippine Wikipedia editions and beyond. Each participating local community runs a monthly online edit-a-thon, which promotes the creation or improvement of the Wikipedia content about a particular group or [[:en:Ethnic groups in the Philippines|groups of people in the Philippines]] and the region they represent. The participating community is not limited to the Philippines. This activity also aims to encourage collaboration among Filipino contributors within the archipelago and in the diaspora and to create linkages among Filipino and non-Filipino contributors who support the main objective.
If you have any thoughts about this project, kindly share it in the talk page. --[[Tagagamit:Filipinayzd|Filipinayzd]] ([[Usapang tagagamit:Filipinayzd|makipag-usap]]) 19:44, 27 Abril 2020 (UTC)
==Kumusta?==
Magandang araw! At siyanga pala, kumusta na po kayo?
Buti na lang at marami pang Wikipedia na maaaring bigyan ng ambag. Sa ngayon ay nasimulan ko pa lang ang pagsalin ng artikulong [[Higad]] mula sa katapat nitong artikulo sa Ingles. Maaari mo po ba ako matulungan dito? Salamat! [[Tagagamit:Koressha|Koressha]] ([[Usapang tagagamit:Koressha|makipag-usap]]) 15:15, 26 Mayo 2020 (UTC)
::{{ping|Koressha}} magandang araw po. Ayos naman, pero nasa ''de facto wikibreak'' muna ako. Babalik po ako sa tlwiki ''soon''. Sa ngayon, maari kang humingi ng tulong kina: {{ping|Jojit fb|Sky Harbor|Tagasalinero|Exec8}}. Sa mga salita (salin atbp) maari ka pong sumangguni kina Jojit fb, Exec8, at Tagasalinero; kay Sky Harbor naman po sa gramatika o balarila at sa mga salita rin. Gayunpaman, maraming salamat po sa pag-ambag sa tlwiki :-) <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 10:04, 27 Mayo 2020 (UTC)
:::{{ping|JWilz12345}} salamat sa mga suhetisyon, at walang anuman! Ayos lang 'yan; ika nga ''"take your time"''. Saka tingin ko 'di naman siguro kailangan mag-"po" lalo na sa akin... :> [[Tagagamit:Koressha|Koressha]] ([[Usapang tagagamit:Koressha|makipag-usap]]) 11:23, 27 Mayo 2020 (UTC)
::::@[[Tagagamit:Longcake Higad|Longcake Higad]] kumusta ka na? (5 years na). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:23, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
== Kahilingan ==
Magandang gabi! Ito po ay aking kahilingan. Pwede mo bang ako i-welcome para sa aking mga [https://tl.m.wikipedia.org/wiki/Natatangi:Mga_ambag/KMagz04 ambag] sa wiking ito? Mayroon din along userpage sa en.wiki. [https://en.wikipedia.org/wiki/User:KMagz04 Punta dito]. Salamat. [[Tagagamit:KMagz04|KMagz04]] ([[Usapang tagagamit:KMagz04|makipag-usap]]) 10:50, 7 Hunyo 2020 (UTC)
== Mungkahi sa salin ==
{{ping|JWilz12345}}, nais kong ipaalam sa iyo na wala pa masyadong progreso ang aking [[Tagagamit:Higad Rail Fan/burado/Trambiya|salin]], at napaisip na ako dahil may kaparehong pangalan ang salin ko ([[Trambiya]]).<br>Sinasabing dapat ay gagamiting pangalan ng artikulo ang kilalang pangalan ng isang paksa; ang madalas nga na tawag ng mga lokal ay "Trambiya" ngunit sa tingin mo, ano kaya ang iyong maipapayo ukol dito? Salamat! [[Tagagamit:Higad Rail Fan|Higad Rail Fan]] ([[Usapang tagagamit:Higad Rail Fan|makipag-usap]]) 06:19, 24 Hunyo 2020 (UTC)
:{{ping|Higad Rail Fan}} sa tingin ko gawin mo munang pamagat ang [[Trambiya (Pilipinas)]] o [[Trambiya (Maynila)]] ngunit tingin ko hindi ito angkop. Sa gayong sitwasyon sa mga salin o pagiging angkop ng pamagat maari mong ikontak sina {{ping|Jojit fb}} o {{ping|Sky Harbor}}. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 06:38, 24 Hunyo 2020 (UTC)
::{{ping|JWilz12345}} siyanga, naisip ko ang paglilinaw na [[Trambiya (Maynila)]] dahil kilala ito sa pagserbisyo sa [[Maynila (Probinsya)]] at sa siyudad ng [[Maynila]]. Sa kabilang banda, iniisip ko rin ang paglipat ang kasalukuyang pahina ng [[Trambiya]] sa [[Trambiya (uri ng transportasyon)]] upang ang magkakatukayong artikulo ay parehong may paglilinaw. Salamat! [[Tagagamit:Higad Rail Fan|Higad Rail Fan]] ([[Usapang tagagamit:Higad Rail Fan|makipag-usap]]) 07:06, 24 Hunyo 2020 (UTC)
:::{{ping|Higad Rail Fan}} Pangkalahatan po ang salitang "trambiya" (gayundin ang ''tranvía'' ng Espanyol, kaya sa totoo lang dapat nasa "Manila tram system" o magkaparehong pangalan ang artikulo sa Ingles), kaya kung may pahinang nangangailangan ng paglilinaw, dapat ang kailangang paglinawan ay ang pahinang may kinalaman sa sistema sa Maynila, at hindi ang modo ng transportasyon mismo. --[[Tagagamit:Sky Harbor|<b style="color: #0066ff">Sky Harbor</b>]] <sup>([[Usapang tagagamit:Sky Harbor|<b style="color:#0066ff">usapan</b>]])</sup> 12:13, 24 Hunyo 2020 (UTC)
::::{{ping|JWilz12345|Sky Harbor}} Ah, siyang tunay. Ngunit sa ngayon po kasi ay wala pang ibang katawagan dito na mas uso pa sa "trambiya". Mainam naman po siguro ang "Trambiya sa Kamaynilaan" dahil umabot ang sistemang panlulan na ito sa Malabon, Marikina, at Taguig. :) [[Tagagamit:Higad Rail Fan|Higad Rail Fan]] ([[Usapang tagagamit:Higad Rail Fan|makipag-usap]]) 15:16, 6 Setyembre 2020 (UTC)
== Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020 ==
[[File:WAM logo without text (Philippine edition).svg|right|250px]]
Hello JWilz12345,
Inaanyahan kita na sumali sa patimpalak na [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia ng 2020''']] na naglalayong mapabuti ang mga artikulong may kinalaman sa Asya (tao, lugar, kultura atbp.). Ito ay kasalukuyang nagaganap sa buong buwan ng Nobyembre 2020. Maari kang makatanggap ng postkard mula sa isang pangkat pang-Wikimedia kapag nakalikha ka ng apat na artikulo. Basahin ang mga patakaran at mekaniks [[Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020#Mga patakaran|'''dito'''.]]
Pindutin ang buton na ito upang makasali sa patimpalak:
{{Clickable button 2|Magpatala na|url=https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Buwan_na_Pang-Asya_sa_Wikipedia/2020/Mga_kalahok&action=edit|class=mw-ui-progressive}}
Kapag nakatala ka na,
{{Clickable button 2|Isumite ang kontribusyon|url=https://tools.wmflabs.org/fountain/editathons/asian-month-2020-tl|class=mw-ui-progressive}}
Kung may mga tanong tungkol dito, sabihan lamang sa [[Usapang Wikipedia:Buwan na Pang-Asya sa Wikipedia/2020|'''pahinang usapan ng patimpalak'''.]]
Maligayang paglikha ng mga pang-Asyang artikulo sa Wikipediang Tagalog.
--[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 12:59, 2 Nobyembre 2020 (UTC)
:{{ping|Jojit fb}} maraming salamat po sa pa-anyaya, ngunit ikinalulungkot ko po na di po ako makakaambag nang malaki sa tlwiki sa ngayon dahil nasira po ang aking ''iPad'' at dahil na rin po sa [[:Commons:Commons:FOP Philippines|mga usapin]] sa [[kalayaan ng panorama]] sa Pilipinas. Gayunpaman, salamat po sa pa-anyaya. 🙂 <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 13:17, 2 Nobyembre 2020 (UTC)
::Walang problema. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 13:20, 2 Nobyembre 2020 (UTC)
== Hatirang Pangmadla ==
Saan niyo po ba nakuha ang terminong iyan? Maaari ko bang makita ang website o sanggunian tungkol sa pangalang Hatirang Pangmadla? --[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 01:32, 20 Marso 2021 (UTC)
:{{Ping|Kurigo}} ito yung terminong natatandaan ko po sa Filipino 10 teksbuk ko. Pagsearch sa Google maraming masesearch na FB at Coursehero posts tungkol diyan. Para sa reliable source po, marahil ito ay [https://www.deped.gov.ph/wp-content/uploads/2019/01/Filipino-CG.pdf] (mula sa DepEd), sa Pahina 180 ng 190. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 02:06, 20 Marso 2021 (UTC)
::{{Ping|Kurigo}} paumanhin sa maling pahina po: ito ay nasa pahinang 178 ng pdf file ng DepEd at hindi pahina 180. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 09:18, 20 Marso 2021 (UTC)
:::Salamat! May mga karagdagang impormasyon akong nahanap tungkol din sa social media. Maaari mong tingnan sa aking pahina, sa ilalim ng mga kasalukuyang ginagawa.--[[Tagagamit:Kurigo|Kurigo]] ([[Usapang tagagamit:Kurigo|makipag-usap]]) 14:48, 20 Marso 2021 (UTC)
::::{{Ping|Kurigo}} sensya na po sa delayed reply: nagsagawa po ako ng major cleanup/overhaul sa mga subcategories ng [[:commons:Category:North Luzon Expressway]]. Tungkol sa artikulo, balak ko pong isalin ang huling bahagi ng lead section ng enwiki version, at tsaka ipapaubaya ko na lang po sa ibang editor ang pagpapalawig nito. Mahalaga ay may nasimulan na po sa artikulong iyon. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#FF8C00; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 12:22, 21 Marso 2021 (UTC)
== Artikulong "Bula" ==
Pakitandaan na lamang po na may plano akong baguhin ang artikulo na "Bula" (na ikinarga sa [[Bula, Camarines Sur]]) at gawin ito tungkol sa mga bula (''bubble''). Sinabi ko po ito upang hindi akalaing bandalismo o pambababoy. Maraming salamat po, [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 16:33, 4 Oktubre 2021 (UTC)
:{{Re|Caehlla2357}} ayos lang po. Basta't konstruktibo at may suportadong mga sanggunian (''sources''). <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 17:23, 4 Oktubre 2021 (UTC)
::Sige po. Maraming salamat po. [[Tagagamit:Caehlla2357|Caehlla2357]] ([[Usapang tagagamit:Caehlla2357|kausapin]]) 23:46, 4 Oktubre 2021 (UTC)
== Translation request ==
Hello.
Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Tagalog Wikipedia?
Yours sincerely, [[Tagagamit:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Usapang tagagamit:Multituberculata|kausapin]]) 22:02, 6 Hunyo 2023 (UTC)
:Hello {{re|Multituberculata}} my apologies, I have decided to no longer focus on Wikipedias since around 2022, as I have already considered Wikimedia Commons my wiki-home now. Also in Wikipedias most of my focus is on [[freedom of panorama]]-related articles and to a lesser extent, roads/highways of the Philippines. Perhaps {{re|GinawaSaHapon|Jojit fb}} could help you in tramslation works. Regards <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga kontrib.'']])</span> 23:48, 6 Hunyo 2023 (UTC)
::I understand. Thank you for the reply. [[Tagagamit:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Usapang tagagamit:Multituberculata|kausapin]]) 01:35, 7 Hunyo 2023 (UTC)
== Hyōgo ==
Tungkol sa mga hiling mo na mabilisang pagbura ng mga redirect na Hyōgo. Sa susunod, maghiling ka na lamang ng paglipat sa pahina ng usapan ng artikulo at puwede rin na i-ping mo ako kasi may mga ibang patnugot ang nagpakamalan ng wala pa 'yung artikulong hinihiling mong burahin. Nalito sila dahiil pinalitan 'yung pinabubura ng aktuwal na artikulo. Kung tutuusin naman, di naman mabilisng pagbura 'yun, hiling sa paglipat 'yun. Salamat sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 11:48, 6 Mayo 2025 (UTC)
:@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] magandang gabi. Malinaw naman pong nakasaad ang rason sa mabilisang pagbura.
:Magiging madali sana kung may katumbas na ''Twinkle'' sa tlwiki dito sa tlwiki dahil masyadong ma-"cheche bureche" pa po ang mano-manong ''requested move'' (kung ibig na itatalakay ang magiging pamagat ng mga artikulo). Pero sige, subukan kong maghiling ng ''requested move'' requests sa mga sangkot na artikulo. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 13:48, 6 Mayo 2025 (UTC)
::Simple lang naman maghiling ng paglipat dito sa tlwiki. Wala namang komplikadong patakaran. Tingnan mo itong mga halimbawa: [[Usapan:Pangkat (matematika)]] at [[Usapan:Integradong sirkito]], nag-ping lang sa akin, nalipat agad sa iilang usapan lamang. Ireserba na lang natin ang padron ng mabilisang pagbura sa talagang mabilisang pagbura. Ang pangkalahatan intindi ng pamayanan sa mabilisang pagbura ay kailangang palawigin para hindi mabura. 'Yung iba hindi na nagbabasa ng dahilan. Kung araw-araw siguro may hiling sa paglipat, baka magkaroon tayo ng sistema at gadyet, subalit ganyan na lang muna habang wala pang ''demand'' o pangangailangan. Salamat uli sa pang-unawa. --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 15:11, 6 Mayo 2025 (UTC)
:::@[[Tagagamit:Jojit fb|Jojit fb]] ''noted'' po. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 22:52, 6 Mayo 2025 (UTC)
==Alam ba ninyo?==
{| class="messagebox {{#ifeq:|yes|small|standard}}-talk"
|-
|[[Image:Updated DYK query.svg|15px|Napiling artikulo para sa ABN]]
|Noong [[Nobyembre 9]], [[2025]], ang '''''[[:Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]''''' ay napunan ng {{#if:|facts|kaalaman}} mula sa lathalaing{{#if:|s|}} '''''[[Ilog Mindanao]]'''''{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{4}}}]]'''''
}}{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{5}}}]]'''''
}}{{#if:|, at '''''[[{{{6}}}]]'''''}}, na iyong kinatha, isinalinwika, at/o pinalawig. Magpatuloy ka pa sana sa paglikha ng ganitong uri ng mga lathalain. Salamat sa iyo at mabuhay ka!
|} <!-- [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]], [[{{CURRENTYEAR}}]] --> --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 00:48, 9 Nobyembre 2025 (UTC)
== Create pages for some major cities of Albania - on Tagalog Wiki ==
@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Hi dear JWilz12345! I am from Albania and I have a request. I have seen that you edit the Tagalog Wiki, which Tagalog is the main language spoken in the Philippines.
I have requested before to the user AsianStuff03 to create pages for the major cities of Albania on Tagalog Wiki, but he created only pages for Vlorë, Elbasan, Fier and Korçë on this Wiki and didn't created pages for Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat , Gjirokastër: [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokast%C3%ABr https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër] , Kukës: [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kuk%C3%ABs https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës] , Lezhë: [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezh%C3%AB https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë] and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi which I have asked him to create them too.
I want to ask you, since you create and edit many articles on Tagalog Wiki, including articles for places around the world, can you create pages for Berat, Gjirokastër, Kukës, Lezhë and Peshkopi on this Wiki with short content (the most important content that is found on the articles of these cities on English Wiki).
I would thank you so much if you will create these 5 articles for me on Tagalog Wiki.
Then link the articles to Wikidata.
I would thank you too, for taking your time to write them, if you will write them.
Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 12:23, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] Hello. Unfortunately, I cannot promise to create the translated versions of these articles. It depends on my real-life mood and off-wiki reasons. Sometimes recently, I've been in some mental stress. That's why I only translated the first paragraphs of [[w:en:Occident]] and [[w:en:Orient]] (now available here as "[[Oksidente]]" and "[[Oryente]]").
:By the way, how does Albania distinguish cities and towns officially? I am thinking of only allowing Albanian cities to be covered here, not towns or other non-city municipalities. Many articles on municipal-type populated places outside the Philippines have been redirected to the articles of their parent divisions (states/provinces/countries) due to being stubbish (the more stub articles exist, the lesser the quality of a wiki). For example, [[Bristol]] now redirects to [[Inglatera]]. To maintain the relatively high quality of Tagalog Wikipedia (as seen [[meta:List of Wikipedias#All Wikipedias ordered by number of articles|here]], 146 article depth for tlWiki vs. 4 for Waray Wikipedia and 2 for Cebuano Wikipedia), it's better that there are fewer or manageable number of articles on foreign cities instead of covering all foreign municipalities (that even small villages are included). Regards, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:54, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:I can't find any clues on how Albania officially differentiates cities and towns from [[w:en:List of cities and towns in Albania]]. It's unlike in our country, cities are always different from towns (Philippine towns are called "municipalities"), as can be read from [[w:en:Cities of the Philippines]] and [[w:en:Municipalities of the Philippines]]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 12:56, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] These pages for these major cities of Albania doesn't have any other names or aren't redirected to other pages. If you can, create each of these pages per one day:
::For Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat
::For Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër
::For Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës
::For Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë
::and for Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi
::These are very interesting cities of Albania which needs to have pages on Tagalog Wiki, like the other major cities of Albania have already pages on Tagalog Wiki. I asked the user @[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] to create them and he interrupted the work when he created the article for Korçë. Please create them with short content, one per day, if you can. Or request to another user to create them if you can't yourself.
::Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 14:21, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:::@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] I've just created [[Kukës]], incorporating around 65% of the content. However, it's not too convenient to begin with, perhaps due to the unique Infobox template being used in Albanian cities. I transferred relevant information into the regular Infobox_settlement template, which exists here. It seems {{ping|AsianStuff03}} got "challenged" too, so he only created a few of the articles that you suggested.
:::The usage of the regular infobox_settlement template may not reflect the actual facts, though. I assume that it's because of the municipality-settlement distinction that does not exist in many countries outside Europe, like ours. It seems related to my comment on WikiProject Philippines on enWiki on municipality vs. settlement differences, see my full comment [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_talk:Tambayan_Philippines&diff=prev&oldid=1320348573 here].
::::::'''''Just some extra trivia:''''' Whereas here in our country, a municipal unit = either a single city or a single town (as such, a mayor only rules a single settlement; he/she cannot rule neighboring places). In your country (Albania), a municipal unit = several cities or towns. The same is true in Serbia, Germany, Russia, the Netherlands, and several other European countries. So, a mayor in your country (or those other countries) can rule a couple of cities, towns, and villages, as long as these belong to a municipal unit that has the same name as that of the leading city.
::::::Here in the Philippines, all of the municipal units (which also function as populated places too since these can either be cities or towns) are divided into administrative villages called "[[w:en:Barangay|barangays]]". The typical core (seat) of the city/town doesn't inherit the name of the said city/town but is called "[[w:en:Poblacion|Barangay Poblacion]]" (if the core/leading barangay has hundreds of people, it may be divided into several admin villages, like "Poblacion 1", "Poblacion 2", et cetera). It's a stark contrast to your country, where the municipal unit and the core/leading place have the same name.
:::Back to my use of the regular infobox_settlement template, I put the data of the core city of the municipal unit in the parameter for the city and the data of the municipal unit in the parameter of the urban area. Yes, this doesn't reflect the actual fact, but that's what I can do. I may rely on other users here to create tlWiki version of [[w:en:Template:Infobox Albanian settlement]] (I'm not used to creating translated versions of major infoboxes). Perhaps I will stop only at Kukës until the Albania-specific infobox template has been made. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 16:16, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Create also the articles for Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi and you can request then to the Tagalog Wiki community to add a specific template for infobox Albanian settlement. For the articles for Berat and Gjirokastër which are UNESCO World Heritage Site cities, create them when an infobox Albanian settlement will be made on Tagalog Wiki. For now, please create also today the articles for Lezhë and Peshkopi. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 17:02, 11 Nobyembre 2025 (UTC)
:::::Again, as I said. I won't create translated versions of articles on Albanian cities until someone here creates tlWiki version of [[w:en:Template:Infobox Albanian settlement]]. <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 03:12, 12 Nobyembre 2025 (UTC)
::::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Create also Lezhë and Peshkopi and then I will ask someone to add the template for Albanian cities. Like you have created the article for Kukës without any Albanian template on Tagalog Wiki, you can create also the article for Lezhë and Peshkopi on this Wiki. I promise, after you will create these 2 articles on Tagalog Wiki, I will ask someone to add the template for Albanian cities on this Wiki. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 06:20, 12 Nobyembre 2025 (UTC)
:::::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] If you can't create them on Tagalog Wiki, please can you create pages for Korçë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Korçë , Berat: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Berat , Gjirokastër: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gjirokastër , Kukës: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kukës , Lezhë: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lezhë and Peshkopi: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Peshkopi on Kapampangan Wiki: https://pam.m.wikipedia.org (Kapampangan is also a language of Philippines spoken too much in the country). As I have asked the user AsianStuff03 to create these pages on Kapampangan Wiki too, but he interrupted the action without creating the article for Korçë on Kapampangan Wiki, after he created articles for Vlorë, Elbasan and Fier on this Wiki. The template for infobox Albanian settlement isn't necessary to be on Kapampangan Wiki, since this Wiki hasn't too much articles and templates compared to Tagalog Wiki. So please create the articles for Korçë, Berat, Gjirokastër, Kukës, Lezhë and Peshkopi on Kapampangan Wiki. Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 08:16, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
::::::::I'm not proficient in Kapampangan, despite living in a town that is near the Kapampangan-speaking area of [[w:en:Central Luzon]]. Sorry, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 08:40, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
:::::::::@[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]] Then ask the user @[[Tagagamit:AsianStuff03|AsianStuff03]] to create these articles on both Tagalog Wiki and Kapampangan Wiki, or ask the user @[[Tagagamit:Katimawan2005|Katimawan2005]] to create the pages I mentioned on Kapampangan Wiki, since he is the main editor on this Wiki. I have asked him too, but he didn't responded. Or you can create them on Kapampangan Wiki with short content, as you may know something about this language or with a translator if you can: https://translate.google.com/?sl=en&tl=pam&op=translate Thanks [[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] ([[Usapang tagagamit:SevoDaver|kausapin]]) 09:47, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
::::::::::@[[Tagagamit:SevoDaver|SevoDaver]] [[w:en:WP:There is no deadline]] as they say. There is always time to create these translated articles. I hope you also read AsianStuff's [https://tl.wikipedia.org/wiki/Usapang_tagagamit:AsianStuff03#c-AsianStuff03-20250922033300-SevoDaver-20250922021700 reply to you on their talk page]. Some of us may be struggling or having some stress off-wiki. I hopr you understand. Regards, <span style="color:#4169e1; font-family:Footlight MT">[[Tagagamit:JWilz12345|JWilz12345]]</span> <span style="color:#202734; font-family:Palatino">([[Usapang tagagamit:JWilz12345|''Kausapin'']]|[[Natatangi:Mga ambag/JWilz12345|''Mga ambag ko'']])</span> 10:33, 13 Nobyembre 2025 (UTC)
==Alam ba ninyo==
{| class="messagebox {{#ifeq:|yes|small|standard}}-talk"
|-
|[[Image:Updated DYK query.svg|15px|Napiling artikulo para sa ABN]]
|Noong [[Abril 6]], [[2026]], ang '''''[[:Template:UnangPahinaAlam|Alam Ba Ninyo?]]''''' ay napunan ng {{#if:|facts|kaalaman}} mula sa lathalaing{{#if:|s|}} '''''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026]]'''''{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{4}}}]]'''''
}}{{#if:|{{#if:|, |, at}} '''''[[{{{5}}}]]'''''
}}{{#if:|, at '''''[[{{{6}}}]]'''''}}, na iyong kinatha, isinalinwika, at/o pinalawig. Magpatuloy ka pa sana sa paglikha ng ganitong uri ng mga lathalain. Salamat sa iyo at mabuhay ka!
|} <!-- [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]], [[{{CURRENTYEAR}}]] --> --[[User:Jojit fb|Jojit]] ([[User talk:Jojit fb|usapan]]) 10:53, 6 Abril 2026 (UTC)
8i4wjqf4a39mstiy32t448ylmk54ws3
Springfield, Ohio
0
255545
2201437
1777345
2026-04-06T00:16:37Z
Jojit fb
38
ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon
2201437
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Ohio]]
g3lethbj8m9qj2vlfof0csfp9hwmbbd
Thanh Hoa
0
257208
2201411
2149497
2026-04-05T12:36:03Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201411
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Phan Thiet
0
257210
2201390
2149529
2026-04-05T12:32:07Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201390
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Vung Tau
0
257211
2201389
2149530
2026-04-05T12:31:56Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201389
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Ben Tre
0
257212
2201394
2149531
2026-04-05T12:32:52Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201394
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Buon Ma Thuot
0
257215
2201409
2149532
2026-04-05T12:35:41Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201409
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Hu Yi Tian
0
280333
2201429
1957034
2026-04-05T19:11:54Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201429
wikitext
text/x-wiki
{{chinese name|[[Hu (surname)|Hu]]}}
{{Infobox Chinese-language singer and actor
| name = Hu Yitian
| image =
| caption =
| gender = male
| chinesename = {{linktext|胡一天}}
| pinyinchinesename = Hú Yītiān
| birth_name =
| ancestry =
| origin =
| ethnicity = [[Han Chinese|Han]]
| birth_date = {{birth date and age|df=y|1993|12|26}}
| birth_place = [[Hangzhou]], [[Zhejiang]], [[China]]
| occupation = {{flatlist|
* [[Actor]]
* [[Singer]]
* [[Model (person)|Model]]}}
| instrument =
| voicetype =
| label = Zhejiang Huace Film & TV
| yearsactive = 2016 – present
| currentmembers =
| pastmembers =
| associatedact =
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| influences =
| influenced =
| website =
|alma_mater =
}}
Si '''Hu Yi Tian''' ({{zh|s=胡一天|t=胡一天|p=Hú Yītiān}}; ipinanganak Disyembre 26, 1993) ay isang [[Tsina|Tsinong]] [[aktor]] na gumanap bilang si Ken sa ''[[A Love So Beautiful]]'', na nag-received ng maraming awards.<ref>{{cite web|title=With A Love So Beautiful, Chinese television turns its hand to trendy romcoms|url=http://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/sweet-trends-are-made-of-this|website=The Straits Times|access-date=2018-05-22|archive-date=2018-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418210407/http://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/sweet-trends-are-made-of-this|url-status=dead}}</ref>
==Kamusmusan==
==Karera==
==Pilmograpiya==
===Telebisyon===
{| class="wikitable sortable"
! Year !! English title !! Chinese title !! Role !! Notes
|-
|rowspan=2|2017 ||''[[Rush to the Dead Summer (TV series)|Rush to the Dead Summer]]'' ||夏至未至||Ou Jun||
|-
|''[[A Love So Beautiful]]'' ||致我们单纯的小美好||Jiang Chen||Web series
|-
| rowspan=2|2018 || ''Handsome Siblings''|| 绝代双骄 || Hua Wuque || <ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2018-02-07/doc-ifyreyvz9798468.shtml|title=胡一天陈哲远演“双骄” 罗嘉良:他们俩很勤奋|website=Sina|date=February 7, 2018|language=zh}}</ref>
|-
| ''Go Go Squid!'' || 蜜汁燉魷魚|| Wu Bai || Special appearance<ref>{{cite web|url=http://ent.huanqiu.com/movie/yingshi-neidi/2018-03/11675954.html|title=《蜜汁炖鱿鱼》胡一天特别出演召集战队|date=March 19, 2018|website=Huanqiu|language=zh}}</ref>
|}
===Variety shows===
{| class="wikitable"
!Year
!English title
!Chinese title
!Role
!Network
!Notes
|-
| 2018
|''Twenty-Four Hours''
| 二十四小时第三季
|Cast member
|[[Zhejiang TV]]
| <ref>{{cite web|url=http://ent.sina.com.cn/tv/zy/2017-12-25/doc-ifypxrpp3754150.shtml?luicode=20000061&lfid=4188770884478803|title=独家!《24小时》曝阵容 林志颖余文乐胡一天加盟|work=Sina|language=zh|date=December 25, 2017}}</ref>
|}
== Diskograpiya ==
{|class="wikitable"
|-
! Year!! English title !!Chinese title!!Album
|-
| 2017 || "It's a Dream"||是梦吧 || ''[[A Love So Beautiful]]'' OST
|}
== Mga parangal at nominasyon ==
{| class="wikitable"
|-
! Year
! Event
! Category
! Nominated work
! Result
!Ref.
|-
| rowspan=3|2017
| Tencent Video Star Awards
| Most Promising Actor
|rowspan=2|''[[A Love So Beautiful]]''
| {{won}}
| <ref>{{cite web|url=http://ent.ifeng.com/a/20171204/43009757_0.shtml|title=胡一天获奖激动到腿抖,童年照神撞脸彭于晏|date=December 4, 2017|work=ifeng|language=zh}}</ref>
|-
| 9th [[China TV Drama Awards]]
| New Generation Young Actor Award
| {{won}}
| <ref>{{cite web|url=http://www.sd.xinhuanet.com/news/yule/2018-01/03/c_1122203711.htm|title=《国剧盛典》胡一天获奖感言只说了两句话 网友直呼青涩|date=January 3, 2018|work=Xinhua News|language=zh|access-date=Mayo 22, 2018|archive-date=Enero 15, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115185036/http://www.sd.xinhuanet.com/news/yule/2018-01/03/c_1122203711.htm|url-status=dead}}</ref>
|-
| Cosmo Beauty Ceremony
| Beautiful Idol of the Year
|{{NA}}
|{{won}}
|<ref>{{cite web|url=http://www.haibao.com/notes/article/2474439.htm|title=2017时尚COSMO美丽盛典:同你鉴定美丽、美丽成就梦想、美丽改变世界|date=December 19, 2017|work=Haibao|language=zh|access-date=May 22, 2018|archive-date=August 24, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824162202/http://www.haibao.com/notes/article/2474439.htm|url-status=dead}}</ref>
|}
==Sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Tsina]]
[[Kategorya:Mga mang-aawit mula sa Tsina]]
{{stub|artista|Tsina}}
a5yyr372np6v3wnewd7o1ivsazugnls
Dylan Wang
0
281585
2201415
2139428
2026-04-05T13:49:46Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201415
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Chinese-language singer and actor
| name = Dylan Wang
| gender = male
| image =Dylan Wang.jpg
| image_size =220px
| landscape =
| alt =
| caption =
| background = actor_or_actress
| chinesename =
| tradchinesename = 王鶴棣
| simpchinesename = 王鹤棣
| pinyinchinesename = Wáng Hè Dì
| bopomofochinesename = ㄨㄤˊ ㄏㄜˋ ㄉㄧˋ
| jyutpingchinesename = Wong4 Hok6 Dai6
| yalechinesename =
| pojchinesename = Ông Ho̍k Dei
| vietnamesename =
| birth_name = 王鹤棣 (''Wáng Hè Dì'')
| othername =
| ethnicity = [[Han Chinese|Han]]
| origin =
| birth_date = {{birth date and age|1998|12|20}} <ref>↑ http://www.ijq.tv/mingxing/15107178944880.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923153428/https://www.ijq.tv/mingxing/15107178944880.html |date=2020-09-23 }}</ref>
| birth_place = {{flagicon|CHN}} [[Leshan]], [[Sichuan]], [[Tsina]]
| death_date =
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| residence =
| education =
| alma mater =
| nationality = [[Chinese people|Tsino]]
| occupation = [[actor|aktor]]
| years_active =
| agent =
| genre =
| instrument =
| voicetype =
| label =
| agentcompany =
| yearsactive =
| associatedact =
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| siblings =
| relatives =
| ancestry =
| influences =
| influenced =
| website =
| alias =
| signature =
| signature_size =
| signature_alt =
| currentmembers =
| pastmembers =
| hongkongfilmwards =
| goldenbauhiniaawards =
| hkfcsawards =
| asianfilmawards =
| goldenhorseawards =
| huabiaoawards =
| goldenroosterawards =
| hundredflowersawards =
| goldeneagleawards =
| flyingapsarasawards =
| rthktop10goldsongsawards=
| goldenmelodyawards =
| mtvasiaawards =
| ntsawards =
| chinamusicawards =
| goldenbellawards =
| tvbanniversaryawards =
| magnoliaawards =
| asiantvawards =
| rainbowawards =
| awards =
}}
Si '''Wang He Di''' ({{zh|c=王鹤棣|p=Wáng Hè Dì}}; ipinanganak noong Disyembre 20, 1998, sa Sichuan, Tsina), na mas kilala bilang '''Dylan Wang''', ay isang aktor at mang-aawit mula sa Tsina. Kilala siya sa kanyang debut na papel bilang Daoming Si sa dramang ''[[Meteor Garden (2018 drama)|Meteor Garden]]'' (2018), at sa kanyang breakout na papel bilang Dongfang Qingcang sa seryeng ''[[Love Between Fairy and Devil]]'' (2022).<ref>{{Cite news |last=Yip |first=Wai Yee |date=2017-11-10 |title=Meet the new F4 and Shancai in the 2018 Meteor Garden TV reboot |language=en |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/meet-the-new-shancai-and-f4-in-the-2018-meteor-garden-tv-reboot |access-date=2024-10-16 |issn=0585-3923 |archive-date=2018-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180626082731/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/meet-the-new-shancai-and-f4-in-the-2018-meteor-garden-tv-reboot |url-status=dead }}</ref>
==Pilmograpiya==
'''Dramang Pantelebisyon'''
{| class="wikitable"
|-
! Taon !! Pamagat !! Pamagat sa Tsino!! Papel !! Tala
|-
| 2018 || {{Interlanguage link|Meteor Garden (2018 TV series)|lt=''Meteor Garden''|en|Meteor Garden (2018 TV series)}}|| 流星花园|| Daoming Si ||
|-
| 2020 || {{Interlanguage link|Ever Night (TV series)|lt=''Ever Night: War of Brilliant Splendours''|zh|将夜}} || 将夜|| Ning Que || <ref>{{Cite web |title=Dylan Wang returns to ABS-CBN as deadly fighter in hit series 'Ever Night: War of Brilliant Splendours' |url=https://mb.com.ph/2022/10/27/dylan-wang-returns-to-abs-cbn-as-deadly-fighter-in-hit-series-ever-night-war-of-brilliant-splendours/ |access-date=2024-10-16 |website=Manila Bulletin |language=en}}</ref>
|-
| colspan="1" rowspan="2" |2021 || {{Interlanguage link|The Rational Life|lt=''The Rational Life''|es|La vida racional}} || 理智派生活|| Qi Xiao ||
|-
| {{Interlanguage link|Miss the Dragon|lt=''Miss the Dragon''|zh|遇龙}} || 遇龙|| Yuchi Longyan / Long Yuchi / Long Yan ||
|-
| colspan="1" rowspan="2" |2022 || {{Interlanguage link|Love Between Fairy and Devil|lt=''Love Between Fairy and Devil''|zh|苍兰诀}} || 苍兰诀|| Dongfang Qingcang || <ref>{{Cite web |date=2024-05-28 |title=Dylan Wang C-Drama List: Meteor Garden, Love Between Fairy and Devil & More |url=https://www.yahoo.com/entertainment/dylan-wang-c-drama-list-142359411.html |access-date=2024-10-16 |website=Yahoo Entertainment |language=en-US}}</ref>
|-
| {{Interlanguage link|Unchained Love|lt=''Unchained Love''|en|Unchained Love}} || 浮图缘|| Xiao Duo ||
|-
| colspan="1" rowspan="3" |2023 || {{Interlanguage link|Never Give Up (TV series)|lt=''Never Give Up''|zh|今日宜加油}} || 今日宜加油|| Bai Mashuai ||
|-
| {{Interlanguage link|Youth in the Flames of War|lt=''Youth in the Flames of War''|zh|战火中的青春}} || 战火中的青春|| Cheng Jiashu ||
|-
| {{Interlanguage link|Only for Love|lt=''Only for Love''|zh|以爱为营}} || 以爱为营|| Shi Yan ||
|-
| colspan="1" rowspan="2" |TBA || {{Interlanguage link|Guardians of the Dafeng|lt=''Guardians of the Dafeng''|en|Guardians of the Dafeng}} || 大奉打更人|| Xu Qi'an || <ref>{{Cite news |last=Ang |first=Yiying |date=2024-02-05 |title=Chinese star Dylan Wang wants his body of work to have ‘diversity’ |language=en |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/life/entertainment/chinese-star-dylan-wang-wants-his-body-of-work-to-have-diversity |access-date=2024-10-16 |issn=0585-3923}}</ref>
|-
| {{Interlanguage link|Light to the Night|lt=''Light to the Night''|zh|黑夜告白}} || 黑夜告白|| Ran Fangxu ||
|}
==Sanggunian==
{{reflist}}
==Kawing Panlabas==
*{{Weibo|2731728324|Dylan Wang}}
*{{Instagram|dylan_wang_1220|Dylan Wang}}
{{Authority control}}
{{Usbong}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Tsina]]
bwnz73fa7fscumh116fzutvm1c00f9t
Module:Uses TemplateStyles
828
295233
2201510
2150163
2026-04-06T09:18:36Z
Jojit fb
38
2201510
Scribunto
text/plain
local yesno = require('Module:Yesno')
local mList = require('Module:List')
local mTableTools = require('Module:TableTools')
local mMessageBox = require('Module:Message box')
local TNT = require('Module:TNT')
local p = {}
local function format(msg, ...)
return TNT.format('I18n/Uses TemplateStyles', msg, ...)
end
local function getConfig()
return mw.loadData('Module:Uses TemplateStyles/config')
end
local function makeEditSup(pageName)
return string.format('<sup>[[[Special:Edit/%s|e]]]</sup>', pageName)
end
-- Build just the "(sandbox)" suffix using the i18n message, without duplicating the main link.
local function makeSandboxSuffix(tsSandboxPrefixed)
-- i18n message is: "$1 ([[$2|sandbox]])"
-- Passing empty $1 yields " ([[:...|sandbox]])" -> trim leading whitespace to get "(sandbox)" portion.
local s = format('sandboxlink', '', ':' .. tsSandboxPrefixed)
return (s:gsub('^%s+', ''))
end
local function renderBox(tStyles)
local boxArgs = {
type = 'notice',
small = true,
image = string.format('[[File:Farm-Fresh css add.svg|32px|alt=%s]]', format('logo-alt'))
}
if #tStyles < 1 then
boxArgs.text = string.format('<strong class="error">%s</strong>', format('error-emptylist'))
else
local cfg = getConfig()
local tStylesLinks = {}
for i, ts in ipairs(tStyles) do
local viewLink = string.format('[[:%s]]', ts)
local editSup = makeEditSup(ts)
local out = viewLink .. editSup
-- Optional sandbox link + sandbox edit link
local tsTitle = mw.title.new(ts)
if tsTitle and cfg['sandbox_title'] then
local tsSandboxTitle = mw.title.new(string.format(
'%s:%s/%s/%s',
tsTitle.nsText,
tsTitle.baseText,
cfg['sandbox_title'],
tsTitle.subpageText
))
if tsSandboxTitle and tsSandboxTitle.exists then
local sandboxSuffix = makeSandboxSuffix(tsSandboxTitle.prefixedText)
local sandboxEditSup = makeEditSup(tsSandboxTitle.prefixedText)
out = out .. ' ' .. sandboxSuffix .. ' ' .. sandboxEditSup
end
end
tStylesLinks[i] = out
end
local tStylesList = mList.makeList('bulleted', tStylesLinks)
boxArgs.text = format(
mw.title.getCurrentTitle():inNamespaces(828, 829) and 'header-module' or 'header-template'
) .. '\n' .. tStylesList
end
return mMessageBox.main('mbox', boxArgs)
end
local function renderTrackingCategories(args, tStyles, titleObj)
if yesno(args.nocat) then
return ''
end
local cfg = getConfig()
local cats = {}
-- Error category
if #tStyles < 1 and cfg['error_category'] then
cats[#cats + 1] = cfg['error_category']
end
-- TemplateStyles category
titleObj = titleObj or mw.title.getCurrentTitle()
if (titleObj.namespace == 10 or titleObj.namespace == 828)
and not cfg['subpage_blacklist'][titleObj.subpageText]
then
local category = args.category or cfg['default_category']
if category then
cats[#cats + 1] = category
end
if not yesno(args.noprotcat) and (cfg['protection_conflict_category'] or cfg['padlock_pattern']) then
local currentProt = titleObj.protectionLevels["edit"] and titleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil
local addedLevelCat = false
local addedPadlockCat = false
for _, ts in ipairs(tStyles) do
local tsTitleObj = mw.title.new(ts)
local tsProt = tsTitleObj.protectionLevels["edit"] and tsTitleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil
if cfg['padlock_pattern'] and tsProt and not addedPadlockCat then
local content = tsTitleObj:getContent()
if not content:find(cfg['padlock_pattern']) then
cats[#cats + 1] = cfg['missing_padlock_category']
addedPadlockCat = true
end
end
if cfg['protection_conflict_category'] and currentProt and tsProt ~= currentProt and not addedLevelCat then
currentProt = cfg['protection_hierarchy'][currentProt] or 0
tsProt = cfg['protection_hierarchy'][tsProt] or 0
if tsProt < currentProt then
addedLevelCat = true
cats[#cats + 1] = cfg['protection_conflict_category']
end
end
end
end
end
for i, cat in ipairs(cats) do
cats[i] = string.format('[[Category:%s]]', cat)
end
return table.concat(cats)
end
function p._main(args)
local cfg = getConfig()
if #args == 0 then
local prefixed = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText
prefixed = prefixed:gsub("/doc", "")
args[1] = prefixed .. "/" .. cfg["default_subpage_name"]
end
local tStyles = mTableTools.compressSparseArray(args)
local box = renderBox(tStyles)
local trackingCategories = renderTrackingCategories(args, tStyles)
return box .. trackingCategories
end
function p.main(frame)
local origArgs = frame:getParent().args
local args = {}
for k, v in pairs(origArgs) do
v = v:match('^%s*(.-)%s*$')
if v ~= '' then
args[k] = v
end
end
return p._main(args)
end
return p
fzxzfes95mnfacwuhc6k9zeaixdtemr
Padron:Country data Hilagang Macedonia
10
295514
2201522
1956538
2026-04-06T09:36:42Z
Jojit fb
38
2201522
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Hilagang Masedonya
| flag alias = Flag of North Macedonia.svg
| flag alias-1992 = Flag of Macedonia (1992–1995).svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1992
| redir1 = MKD
| redir2 = NMK
| related1 = Macedonia
| related2 = Socialist Republic of Macedonia
</noinclude>
}}
6h6myy0fre0xt3idltwbqi3lk5ibqak
Kari Wahlgren
0
296132
2201470
2197441
2026-04-06T07:19:17Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201470
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Kari Wahlgren
| image = Kari Wahlgren 2025.jpg
| caption = Wahlgren sa SacAnime noong 2025
| birth_date = {{Birth date and age|1977|7|13}}
| birth_place = Hoisington, [[Kansas]], Estados Unidos
| education = [[Unibersidad ng Kansas]]
| other_names = {{hlist|Kay Jensen|Jennifer Jean<ref name="tastes" /><ref name="anime next 2006 announce">{{Cite web |date=Pebrero 17, 2006 |title=Kari Wahlgren & Mike Pollock guests at Animenext 2006 |url=http://www.animenext.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060218013407/http://www.animenext.org/ |archive-date=February 18, 2006 |website=Anime Next|language=en}}</ref><ref>{{Cite episode |title=Hibiya and Kotoko Chat |episode-link=List_of_Chobits_episodes#Unaired episodes (DVD exclusives) |series=Chobits |language=en |number=24.5 |minutes=23}}</ref><!-- Do not count misspellings of her name or one-series aliases -->}}
| occupation = Aktres na nagboboses
| years_active = 2002–kasalukuyan
| partner = Bobby Rock
| children = 1
| website = {{URL|kariwahlgren.com}}
}}
Si '''Kari Wahlgren''' (ipinanganak noong Hulyo 13, 1977)<ref name="voices kari2">{{Cite news |last=Niccum |first=Jon |date=Abril 21, 2006 |title=Voices Kari – KU Grad becomes the go-to voice for animation and video games |language=en |work=Lawrence Journal-World |url=http://www.lawrence.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ |url-status=live |access-date=Agosto 19, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820010551/http://www.lawrence.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ |archive-date=Agosto 20, 2014}}</ref><ref name="birthday">{{Cite tweet|number=356067924135518211|user=KariWahlgren|title=Wow—waking up to these birthday tweets is pretty wonderful....thanks, everybody!!|author=Kari Wahlgren|date=Hulyo 13, 2013|access-date=Marso 17, 2015|language=en}}</ref> ay isang nagboboses na aktres (''voice actress'') na mula sa [[Estados Unidos]] na nagbigay ng mga boses sa [[wikang Ingles]] para sa mga animadong pelikula, serye sa telebisyon, at mga [[larong bidyo]].<ref name="scholarship2">{{Cite web |title=Kari Wahlgren Theatre Scholarship | Department of Theatre |url=http://theatre.ku.edu/kari-wahlgren-theatre-scholarship |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140821133553/http://theatre.ku.edu/kari-wahlgren-theatre-scholarship |archive-date=Agosto 21, 2014 |access-date=Agosto 19, 2014 |publisher=Theatre.ku.edu |language=en}}</ref><ref name="voices kari2" /> Nagsimula siya sa pagbo-''voice over'' (o pabibigay-tinig) ng [[anime]] bilang si Haruko Haruhara sa ''[[FLCL]]'', at kalaunan ay gumanap sa mahahalagang papel sa iba't ibang palabbilang at pelikula: si Saya Otonashi sa ''[[Blood+]]'', Robin Sena sa ''Witch Hunter Robin'', Lavie Head sa ''Last Exile'', Fuu sa ''Samurai Champloo'', Rip van Winkle sa ''Hellsing'',<ref name="hu ep42">{{cite episode|series=Hellsing Ultimate|title=Hellsing IV|airdate=Oktubre 11, 2014|network=Adult Swim|number=4|at=Pangwakas na kredito}}</ref> Scarlett sa ''Steamboy'', Pacifica Casull sa ''[[Scrapped Princess]]'', Michiru Satomi at Luca sa ''Immortal Grand Prix'', Kagami Hiiragi sa ''Lucky Star'', Saber sa ''[[Fate/zero|Fate/Zero]]'', ''Fate/stay night: Unlimited Blade Works'', at ''Fate/stay night: Heaven’s Feel'', at si Celty Sturluson sa seryeng ''[[Durarara!!]]''.
[[Image:Kari_Wahlgren_by_Gage_Skidmore.jpg|thumb|Si Wahlgren sa WonderCon 2017|left]]Sa mga animasyong Amerikano, nagbigay siya ng boses sa maraming serye kabilang ang ''Super Robot Monkey Team Hyperforce Go!'', ''Gravity Falls'', ''Fish Hooks'', at si Little Suzy sa ''[[Phineas and Ferb]]''; si Dorothy at Reyna Ozma sa ''Dorothy and the Wizard of Oz''; pati na rin sa ''[[Ben 10]]'', ''Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness'', ''Kaijudo: Rise of the Duel Masters'', ''Bunnicula'', ''[[The Fairly OddParents]]'', ''Bunsen Is a Beast'', at sa mga bersiyon ng [[Nickelodeon]] ng ''[[Winx Club]]'' at ''Teenage Mutant Ninja Turtles''. Ipinahiram din niya ang kanyang tinig bilang sina Jessica at Diane sa ''Rick and Morty'', at bilang Baby Scrat sa miniseries ng [[Disney+]] na ''Ice Age: Scrat Tales'', na ginawa ng Blue Sky Studios. Mula noong 2023, binigyang-boses niya ang ilang tauhan sa pambatang serye na ''SuperKitties'', kung saan ginawaran siya ng ''Children's and Family Emmy Award'' ([[Gawad Emmy]] para sa mga Bata at Pamilya) para sa Nagtatanging Tagatanghal ng Boses sa isang Pampreskol na Programang Animasyon.
Sa mga larong bidyo naman, siya ang boses sa mga pangunahing tauhan tulad nina Ashe sa ''Final Fantasy XII'', Shelke sa ''Dirge of Cerberus: Final Fantasy VII'', Kitana at Mileena sa seryeng ''Mortal Kombat'' (simula sa ''Mortal Kombat 11''),<ref>{{cite web |title=Kari Wahlgren |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Kari-Wahlgren/ |access-date=4 Hunyo 2025 |website=Behindthevoiceactors.com |language=en}}</ref> at Raine Sage sa ''Tales of Symphonia''.
== Pilmograpiya ==
=== Anime ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan pagda-dub sa anime
! style="background:#b0c4de; width:40px;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2002|09|03|format=y}}
|''[[FLCL]]''
|Haruko Haruhara
|Simulang ginampanan na anime
|<ref name="voices kari" /><ref name="anime tourist" />
|-
|{{dts|2003|02|25|format=y}}
|''Ai Yori Aoshi''
|Chika Minazuki
|bilang Key Jensen
|<ref name="Jeng 2004" />
|-
|{{dts|2003|04|08|format=y}}
|''A Little Snow Fairy Sugar''
|Cinnamon, Dr. Barbara
|bilang Kay Jensen
|<ref name="anime next 2006 announce">{{cite web|url=http://www.animenext.org|title=Kari Wahlgren & Mike Pollock guests at Animenext 2006|work=Anime Next|date=Pebrero 17, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060218013407/http://www.animenext.org/|language=en|archivedate=Pebrero 18, 2006|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite episode|title=What's in Your Heart|series=A Little Snow Fairy Sugar|number=25|time=Pangwakas na kredito, Gumanap ng Boses sa Ingles|year=2003|publisher=Geneon|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|07|17|format=y}}
|''Gatekeepers 21''
|Miu Manazuru
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web|url=http://www.animejump.com/index.php@module=prodreviews&func=showcontent&id=240.htm|title=Gate Keepers 21|work=Anime Jump|date=Oktubre 16, 2003|last=Toole|first=Mike|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|07|29|format=y}}
|''Heat Guy J''
|Kyoko Milchan
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=77amcYEgUVI|title=Heat Guy J – 1 – City|author=Funimation|date=Agosto 24, 2009|work=YouTube|time=23:36|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|08|format=y}}
|''Mirage of Blaze''
|Miya Ohgi
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{Cite episode|title=Endless Conflict|url=http://www.hulu.com/watch/126980#i0,p4,d0|series=Mirage of Blaze|number=5|time=Panwakas na kredito|work=Aniplex|via=Hulu|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|09|15|format=y}}
|''Immortal Grand Prix''
|Liz
|Mikroserye
bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite web|url=http://www.crystalacids.com/database/title/330/igpx/|title=IGPX (special)|work=Crystal Acids|accessdate=Nobyembre 3, 2014|archive-date=Oktubre 19, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019061124/http://www.crystalacids.com/database/title/330/igpx/|url-status=dead|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|09|30|format=y}}
|''Figure 17''
|Tsubasa Shiina
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{Cite episode|title=Is There Someone You Want to Be With?|series=Figure 17|number=2|time=Pangwakas na kredito|work=Media Blasters{{!}}Anime Works|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|10|11|format=y}}
|''Witch Hunter Robin''
|Robin Sena
|
|<ref name="voices kari" /><ref>{{cite press release|url=http://postproduction.digitalmedianet.com/article/Metreon-Hosts-Third-Annual-Festival-of-Anime-Saturday-Oktubre-11-20418|title=Metreon Hosts Third Annual Festival of Anime Saturday, Oktubre 11|work=Digital Post-Production|accessdate=Setyembre 3, 2014|author=DMN Staff Writer|archive-url=https://web.archive.org/web/20140820233042/http://postproduction.digitalmedianet.com/article/Metreon-Hosts-Third-Annual-Festival-of-Anime-Saturday-Oktubre-11-20418|archive-date=Agosto 20, 2014|url-status=dead|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=Setyembre 22, 2003 |title=Bandai Entertainment Prepares for Metreon Festival of Anime |url=http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2003-09-22/bandai-entertainment-prepares-for-metreon-festival-of-anime |work=Anime News Network |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|10|28|format=y}}
|''Mao-chan''
|Misora Tsukishima, Chinami Noki
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{Cite episode|title=I'll Protect Japan by Myself!|series=Mao-chan|number=1|work=Pioneer / Geneon|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author= |date= |title=Mao-chan, Magical Shopping Arcade Abenobashi - The Dub Track - Anime News Network |url=https://www.animenewsnetwork.com/dub-track/2004-03-02 |work=Anime News Network |language=en |accessdate=Nobyembre 3, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|11|format=y}}
|''[[Chobits]]''
|Kotoko
|bilang Kay Jensen
|<ref name="anime next 2006 announce" /><ref>{{Cite episode|title=Hibiya and Kotoko Chat|series=Chobits|number=24.5|time=Pangwakas na kredito, Gumanap ng Boses sa Ingles|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|11|format=y}}
|''Someday's Dreamers''
|Yume Kikuchi
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |last=Amith |first=Dennis |date=Abril 6, 2012 |title=Someday’s Dreamers: Complete Collection (a J!-ENT Anime DVD Review) |url=http://j-entonline.com/blu-ray-dvd-reviews/dvd-reviews-film-tv/anime-reviews/somedays-dreamers-complete-collection-a-j-ent-anime-dvd-review/ |work=J-ENT! Online |language=en}}</ref><ref>{{Cite episode|title=Sunset and A Steel Frame, Part 1|url=http://www.hulu.com/watch/575749#i0,p0,d0|series=Someday's Dreamers|number=1|time=Pangwakas na kreditong Ingles, Gumanap ng Boses sa Ingles|work=Pioneer / Geneon|via=Hulu|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|18|format=y}}
|''Last Exile''
|Lavie Head
|
|<ref name="divers last exile" />
|-
|{{dts|2003|11|18|format=y}}
|''The Twelve Kingdoms''
|Youka
|bilang Jennifer Jean, Ep. 15–21
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Twelve Kingdoms, The (TV) (episodes 1 to 26) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/733/the-twelve-kingdoms/fullcast/1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905001727/http://www.crystalacids.com/database/title/733/the-twelve-kingdoms/fullcast/1 |archive-date=Setyembre 5, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><!-- dvd vol. 3 -->
|-
|{{dts|2004|01|27|format=y}}
|''[[Space Pirate Captain Herlock: The Endless Odyssey]]''
|Nana
|bilang Jennifer Jean, Ep. 1–3
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Space Pirate Captain Herlock (OVA) (episodes 1 to 13) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/646/space-pirate-captain-herlock/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904224909/http://www.crystalacids.com/database/title/646/space-pirate-captain-herlock/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|02|17|format=y}}
|''Yukikaze''
|Captain Edith Foss
|
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Yukikaze (OVA) (episodes 1 to 5) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/802/yukikaze/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904051327/http://www.crystalacids.com/database/title/802/yukikaze/fullcast/ |archive-date=2014-09-04 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|03|09|format=y}}
|''Tenchi Muyo! GXP''
|Airi Masaki, Sasami Masaki Jurai, Karen, iba pa
|bilang Renee Emerson
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Tenchi Muyo! GXP (TV) (episodes 1 to 26) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/686/tenchi-muyo-gxp/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904222915/http://www.crystalacids.com/database/title/686/tenchi-muyo-gxp/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref><!-- closing credits -->
|-
|{{dts|2004|04|24|format=y}}
|''Wolf's Rain''
|Cher Degre
|
|<ref name="anime expo 2009">{{cite news |title=Anime Expo® Announces Kari Wahlgren as an Official 2009 American Guest of Honor |language=en |work=Anime News Network |url=http://www.animenewsnetwork.com/press-release/2009-05-05/anime-expo-announces-kari-wahlgren-as-an-official-2009-american-guest-of-honor |accessdate=Agosto 21, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|04|27|format=y}}
|''Marmalade Boy''
|Anju Kitahara, Uchiyama
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Marmalade Boy (TV) (episodes 27 to 52) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/418/marmalade-boy/fullcast/2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904224957/http://www.crystalacids.com/database/title/418/marmalade-boy/fullcast/2 |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|06|08|format=y}}
|''Angel Tales''
|Goddess, Momo the Monkey
|bilang Key Jensen, Ep. 1–2
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Angel Tales (TV) (episodes 1 to 4) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/31/angel-tales/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904051122/http://www.crystalacids.com/database/title/31/angel-tales/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014|language=en}}</ref><ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=45}} </ref>
|-
|{{dts|2004|06|22|format=y}}
|''Gad Guard''
|Arashi Shinozuka
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite episode|url=http://www.hulu.com/watch/139562#i0,p0,d0|title=Looking Up at the Same Sky|work=Pioneer/Geneon, Funimation|series=Gad Guard|number=1|access-date=Abril 7, 2020|archive-date=Marso 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304050449/http://www.hulu.com/watch/139562#i0,p0,d0|url-status=dead|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|07|06|format=y}}
|''Ai Yori Aoshi Enishi''
|Chika Minazuki
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Ai Yori Aoshi ~Enishi~ (TV) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/17/ai-yori-aoshi-enishi/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904220844/http://www.crystalacids.com/database/title/17/ai-yori-aoshi-enishi/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><!-- dvd english vol 1 -->
|-
|{{dts|2004|07|06|format=y}}
|''Gungrave''
|Mika Asagi, Brandon (Bata)
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Gungrave – The Complete Set (a J!-ENT Anime DVD Review) |url=http://j-entonline.com/blu-ray-dvd-reviews/dvd-reviews-film-tv/anime-reviews/gungrave-the-complete-set-a-j-ent-anime-dvd-review/ |work=J!-ENT - j-entonline.com |language=en |accessdate=Oktubre 6, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|08|17|format=y}}
|''I'll CKBC''
|Kyoko Munefuji
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – I'll/CKBC (OVA) (episodes 1 to 2) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/332/illckbc-crazy-kouzu-basketball-club/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904222808/http://www.crystalacids.com/database/title/332/illckbc-crazy-kouzu-basketball-club/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|09|11|format=y}}
|''Black Jack''
|Lawrence
|bilang Kay Jensen, Ep. 8
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Black Jack (OVA) (episodes 1 to 10) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/894/black-jack/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904224304/http://www.crystalacids.com/database/title/894/black-jack/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|09|21|format=y}}
|''Stellvia''
|Arisa Glennorth
|bilang Lucy Hudson
|<ref>{{cite web |title=Stellvia (TV) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/667/stellvia/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905033631/http://www.crystalacids.com/database/title/667/stellvia/ |archive-date=Setyembre 5, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2004|10|12|format=y}}
|''Lunar Legend Tsukihime''
|Kohaku
|bilang Leah Allen
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Lunar Legend Tsukihime (TV) (episodes 1 to 12) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/387/lunar-legend-tsukihime/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904230727/http://www.crystalacids.com/database/title/387/lunar-legend-tsukihime/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|11|02|format=y}}
|''Cybuster''
|Sayrui Ando
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Cybuster (TV) (episodes 1 to 5) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/148/cybuster/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904225620/http://www.crystalacids.com/database/title/148/cybuster/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|11|23|format=y}}
|''Please Twins!''
|Miina Miyafuji
|bilang Jan Irving
|<ref>{{cite web |title=Please Twins! (TV) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/529/please-twins/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140725233630/http://www.crystalacids.com/database/title/529/please-twins/ |archive-date=Hulyo 25, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|01|11|format=y}}
|''Paranoia Agent''
|Taeko Hirukawa
|bilang Tara Hudson, Ep. 6
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Paranoia Agent (TV) (episodes 1 to 13) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/506/paranoia-agent/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140910215804/http://www.crystalacids.com/database/title/506/paranoia-agent/fullcast/ |archive-date=Setyembre 10, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|01|11|format=y}}–06
|''Samurai Champloo''
|Fuu Kasumi
|
|<ref name="ann champloo" /><ref>{{cite web |last=Gelman |first=Pam |title=Samurai Champloo |url=http://www.commonsensemedia.org/tv-reviews/samurai-champloo |publisher=Common Sense Media |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2005|03|06|format=y}}
|''Ghost in the Shell: Stand Alone Complex''
|Salesperson, Saori
|Ep. 17, 18
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Ghost in the Shell: Stand Alone Complex (TV) (episodes 1 to 26) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/278/ghost-in-the-shell-stand-alone-complex/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904080233/http://www.crystalacids.com/database/title/278/ghost-in-the-shell-stand-alone-complex/fullcast/ |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref><!-- ep 17-18 as broadcast -->
|-
|{{dts|2005|04|23|format=y}}
|''Rave Master''
|Remi
|Ep. 38
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Rave Master (TV) (episodes 27 to 51) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/566/rave-master/fullcast/2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904045710/http://www.crystalacids.com/database/title/566/rave-master/fullcast/2 |archive-date=Setyembre 4, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2005|04|26|format=y}}
|''[[Scrapped Princess]]''
|Pacifica Casull
|
|<ref name="ann scrapped 1" />
|-
|{{dts|2005|07|05|format=y}}
|''Tenchi Muyo! OVA 3''
|Noike Kamiki Jurai, Airi Masaki, Misaki Jurai, Mitoto Kuramitsu, Minaho Masaki
|
|<ref>{{cite web |title=Full Cast – Tenchi Muyo! 3 (OVA) (episodes 14 to 19) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/fullcast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905030323/http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/fullcast/ |archive-date=Setyembre 5, 2014 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/|title=Tenchi Muyo! 3 (OVA)|language=en|work=Crystal Acids|accessdate=Setyembre 4, 2014|archive-date=Pebrero 5, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205060607/http://www.crystalacids.com/database/title/904/tenchi-muyo-3/|url-status=dead}}</ref><!-- actual closing credits show name -->
|-
|{{dts|2005|11|05|format=y}}–06
|''Immortal Grand Prix''
|Michiru Satomi, Luca
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref>{{cite web |title=IGPX STAFF & CAST |url=http://www.productionig.com/contents/works_sp/23_/s03_/index.html |work=Production I.G |language=en |accessdate=Enero 22, 2017}}</ref><ref>{{cite book |author-last1=Brooks |author-first1=Tim |title=The Complete Directory to Prime Time Network and Cable TV Shows 1946–Present |author-last2=Marsh |author-first2=Earle F. |publisher=Random House Publishing Group |year=2009 |isbn=9780307483201 |page=659 |language=en |ref={{harvid|Brooks & Marsh|2009}}}}</ref>
|-
|-
|{{dts|2006|06|24|format=y}}–07
|''Eureka Seven''
|Anemone
|
|<ref name="anime expo 2009" />
|-
|{{dts|2007|01|06|format=y}}–09
|''[[Naruto]]''
|Tayuya, Ranmaru, Kunihisa, Hana Inuzuka, Onbu, Uroko
|
|<ref name="anime expo 2009" /><!-- <br>Kunihisa<br>Hana Inuzuka<br>Onbu<br>Uroko || Episodes:<br>"Gyakushuu no raiga"<br>"Arienêttebayo! Serebu ninpou Kinton no jutsu"<br>"Kiba's Long Day"<br>"A Legend of fro the Hidden Leaf: The Onbaa!"<br> "Fujirareta haze no nouryoku || -->
|-
|{{dts|2007|02|06|format=y}}
|''Robotech: The Shadow Chronicles''
|Ariel
|
|<ref>{{cite web |last=McKeever |first=Kevin |date=Nobyembre 16, 2012 |title=The (Unofficial) Robotech Reporter: Robotech Voice Actress Kari Wahlgren Podcast With Rob Paulsen |url=http://robotechnews.blogspot.com/2012/11/robotech-voice-actress-kari-wahlgren.html |publisher=Robotechnews.blogspot.com |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2007|05|29|format=y}}
|''The Melancholy of Haruhi Suzumiya''
|Tsuruya, Kyon's Little Sister<!-- Mai Zaizen and members of ENOZ not listed in closing credits for English credits-->
|
|<ref>{{cite episode|url=http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-1-mikuru-asahinas-adventure-episode-00-540538|title=The Adventures of Mikuru Asahina Episode 00|work=Bang Zoom|series=The Melancholy of Haruhi Suzumiya|number=1|time=24:03|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140827154317/http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-1-mikuru-asahinas-adventure-episode-00-540538|archivedate=Agosto 27, 2014|df=mdy-all|language=en}}</ref><ref>{{cite episode|url=http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-8-remote-island-syndrome-part-2-540614|title=Remote Island Syndrome Part 2|work=Bang Zoom|series=The Melancholy of Haruhi Suzumiya|number=8|time=23:14|language=en}}</ref><ref>{{cite episode|url=http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-12-live-alive-540536|title=Live Alive|work=Bang Zoom|series=The Melancholy of Haruhi Suzumiya|number=12|minutes=23|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120109085652/http://www.crunchyroll.com/the-melancholy-of-haruhi-suzumiya/episode-12-live-alive-540536|archivedate=Enero 9, 2012|df=mdy-all|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|03|11|format=y}}–08
|''[[Blood+]]''
|Saya Otonashi, Diva
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref>{{cite web |last=Janson |first=Tim |date=Marso 18, 2008 |title=BLOOD+ : Part 1 Boxed Set |url=http://www.mania.com/blood-part-1-boxed-set_article_57755.html |url-status=dead |work=Mania.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910200152/http://www.mania.com/blood-part-1-boxed-set_article_57755.html |archivedate=Setyembre 10, 2014 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=115}}</ref>
|-
|{{dts|2008|05|06|format=y}}
|''Lucky Star''
|Kagami Hiiragi
|
|<ref name="mania dubbies 2008" />
|-
|{{dts|2008|06|30|format=y}}
|''Digimon Data Squad''
|Relena Norstein
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talents''
|<!-- In the closing credits, all English VAs are listed under "With the Voice Talents Of:" --><ref name="kari news">{{cite web |title=Kari Wahlgren – News |url=http://www.kariwahlgren.net/news.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100825012701/http://www.kariwahlgren.net/news.html |archive-date=Agosto 25, 2010 |work=KariWahlgren.net |language=en |accessdate=Setyembre 5, 2014}}</ref><!-- http://www.wtwnews.net/news/330/ Jeff Nimoy post mirrored -->
|-
|{{dts|2008|09|23|format=y}}
|''Hellsing Ultimate''
|Rip van Winkle
|''Hellsing IV''
|<ref name="otaku news 2008">{{cite web |last=Curzon |first=Joe |date=Setyembre 7, 2008 |title=An interview with Kari Wahlgren |url=http://www.otakunews.com/us/article.php?story=1347 |work=Otaku News |location=AmeCon 2008 |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><ref name="hu ep4">{{cite episode|series=Hellsing Ultimate|title=Hellsing IV|airdate=Oktubre 11, 2014|network=Adult Swim|number=4|time=Pangwakas na kredito|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2010|02|15|format=y}}–13
|''[[Stitch!]]''
|Ms. Kawasaki, Masa, Mr. Stenchy
|
|<ref>{{cite episode|title=Stitch and the Stitches|work=Disney|series=Stitch!|season=1|number=8|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2010|format=y}}–18
|''Naruto Shippuden''
|Hotaru, Mikoto Uchiha, Naho, Tayuya
|
|<!-- closing credits on Hulu are in Japanese, need another source http://www.hulu.com/watch/632939 -->
|-
|{{dts|2011|01|25|format=y}}
|''[[Durarara!!]]''
|Celty Sturluson
|Nanomina – 2011 BTVA Parangal sa Pagboboses
|<ref name="theron martin 2011" /><ref name="btva voice acting 2011 anime" />
|-
|{{dts|2012|10|02|format=y}}–13
|''[[Tiger & Bunny]]''
|Karina Lyle/Blue Rose
|Nanomina – 2013 BTVA Parangal sa Pag-dub ng Anime
|<ref name="btva anime dub 2013 movies" /><ref name="Tiger & Bunny Facebook">{{cite web |date=Agosto 15, 2012 |title=Tiger & Bunny English Dub Main Cast List |url=https://www.facebook.com/TigerAndBunny/posts/276214479158152 |publisher=Facebook |language=en |accessdate=Marso 16, 2014}}</ref><ref name="aamb">{{cite web |last=Meade |first=Michael |date=Hunyo 13, 2012 |title=Kari Wahlgren – Voice Acting Superstar |url=http://www.tasteslikerock.com/animeatemybrain/interviews.html |work=Anime Ate My Brain Magazine |publisher=Tastes Like Rock |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2013|11|05|format=y}}
|''[[Fate/Zero]]''
|Saber
|Nanomina – 2013 BTVA Parangal sa Pag-dub ng Anime
|<ref name="btva" /><ref name="btva anime dub 2013 television" /><ref>{{cite news |date=Pebrero 6, 2013 |title=Fate/Zero Anime to Get English Dub, Will Stream on Neon Alley – News |language=en |work=Anime News Network |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2013-02-06/fate/zero-anime-to-get-english-dub-will-stream-on-neon-alley |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2015|03|10|format=y}}–16
|''Durarara!!×2''
|Celty Sturluson
|
|<ref>{{cite news |date=Marso 6, 2015 |title=Durarara!!×2 English Dub to Premiere Marso 10 |language=en |work=[[Anime News Network]] |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-03-06/durarara-2-english-dub-to-premiere-Marso-10/.85701 |accessdate=Marso 6, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2015|05|29|format=y}}
|''The Disappearance of Nagato Yuki-chan''
|Tsuruya
|
|<ref>{{cite web |date=Mayo 28, 2015 |title=The Disappearance of Nagato Yuki-chan English Dub Reunites Haruhi Cast |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-05-28/the-disappearance-of-nagato-yuki-chan-english-dub-reunites-haruhi-cast/.88652 |access-date=Mayo 29, 2015 |work=Anime News Network |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|08|25|format=y}}
|''Fate/stay night: Unlimited Blade Works''
|Saber
|
|<!-- <ref>{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-07-02/aniplex-usa-details-fate-stay-night-ubw-durarara-2-sho-release-details/.89994|title=Aniplex USA Details Fate/stay night UBW, Durarara!! 2xSho Release Details|work=Anime News Network|accessdate=Hulyo 2, 2015}}</ref>--><ref>{{cite web |author= |date= |title=Fate/stay night: Unlimited Blade Works (Episodes 0-12 Streaming) |url=https://www.animenewsnetwork.com/review/fate/stay-night/unlimited-blade-works/limited-edition-bd-box-set-1/.85648 |website=animenewsnetwork.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|09|26|format=y}}
|''Blue Exorcist: Kyoto Saga''
|Karura
|
|<ref>{{cite tweet|title=.@KariWahlgren the voice of Karura, the fire demon, has wrapped for the Blue Exorcist Kyoto Saga English dub directed by @alexvondavid!|date=Hulyo 20, 2017|accessdate=Abril 20, 2018|author=Blue Exorcist|number=888232162679558144|user=BlueExorcistUSA|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|10|24|format=y}}
|''Fate/Grand Order''
|Altria Pendragon (Alter)
|espesyal na anime
|<ref>{{cite news |title=Aniplex USA Produces English Dub for Fate/Grand Order - First Order Anime, Hosts Premiere at Anime Expo |language=en |work=Anime News Network |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2017-06-10/aniplex-usa-produces-english-dub-for-fate-grand-order-first-order-anime-hosts-premiere-at-anime-expo/.117289 |accessdate=Hunyo 10, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2018|04|20|format=y}}
|''Aggretsuko''
|Various
|
|<ref>{{cite episode|time=Credits, English Version|title=A Day in the Life of Retsuko|series=Aggretsuko|network=Netflix|season=1|number=1|publication-date=Abril 20, 2018|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2018|06|02|format=y}}
|''FLCL: Progressive''
|Haruha Raharu
|
|<ref>{{cite web |last=Barsanti |first=Sam |date= |title=New seasons of FLCL are coming to Adult Swim in Hunyo and Setyembre |url=https://news.avclub.com/new-seasons-of-flcl-are-coming-to-adult-swim-in-Hunyo-an-1823929918 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328164631/https://news.avclub.com/new-seasons-of-flcl-are-coming-to-adult-swim-in-Hunyo-an-1823929918 |archive-date=28 Marso 2018 |website=The A.V. Club |language=en |accessdate=Marso 28, 2018}}</ref><ref name="flcl sequel fandompost">{{cite web |last=Beveridge |first=Chris |date=Marso 26, 2018 |title=‘FLCL: Alternative’ and ‘FLCL: Progressive’ Anime Dub Casts Confirmed |url=https://www.fandompost.com/2018/03/26/flcl-alternative-and-flcl-progressive-anime-dub-casts-confirmed/ |website=The Fandom Post |language=en |accessdate=Marso 28, 2018}}</ref>
|-
|{{dts|2018|09|format=y}}
|''FLCL: Alternative''
|Haruko Haruhara
|
|<ref name="flcl sequel fandompost" />
|-
|-
|{{dts|2020|02|28|format=y}}
|''Marvel Future Avengers''
|Wasp, Enchantress, Darkstar
|
|<ref>{{Cite episode|title=Future Avengers: Assemble!|series=Marvel Future Avengers|network=[[Disney+]]|date=Pebrero 28, 2020|season=1|number=4|time=22:15|quote=Kredito|language=English}}</ref><ref>{{Cite episode|title=Finding Hydra's Comrades|series=Marvel Future Avengers|network=[[Disney+]]|date=Pebrero 28, 2020|season=1|number=17|time=22:15|quote=Kredito|language=English}}</ref>
|}<!-- NEED SOURCE
-->
=== Animasyon ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng pagboboses sa animasyon
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2004|09|18|format=y}}–06
|''Super Robot Monkey Team Hyperforce Go!''
|Nova
|Kauna-unahang pagganap sa animasyong Disney animation bilang pangunahing bida
|<ref name="voices kari" /><ref name="joe-mammy interview" /><!-- anime expo 2009 -->
|-
|{{dts|2005|05|05|format=y}}
|''Maya & Miguel''
|Johnny, Mrs. Lopez
|Episodyo: "Team Santos"
|<ref>{{cite episode|title=Team Santos|series=Mayoa & Miguel|season=1|number=27|airdate=Mayo 5, 2005|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|01|19|format=y}}–06
|''[[American Dragon: Jake Long]]''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref>Nakredito sa ''[[American Dragon: Jake Long]]'':
* {{cite episode|url=http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/02season/206.htm|title=American Dragon : Jake Long – Episode 206 – Something Fishy This Way Comes|work=Jeff Goode.com|accessdate=Setyembre 4, 2014|last=Goode|first=Jeff|series=American Dragon: Jake Long|season=2|number=6|language=en|archive-date=2018-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112081314/http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/02season/206.htm|url-status=dead}}
* {{cite episode|url=http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/118.htm|title=American Dragon: Jake Long – Episode 114 – Eye of the Beholder|work=Jeff Goode.com|accessdate=Setyembre 4, 2014|last=Goode|first=Jeff|series=1|season=1|number=14|language=en|archive-date=2014-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907005607/http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/118.htm|url-status=dead}}
* {{cite episode|url=http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/121.htm|title=American Dragon : Jake Long – Episode 116 – Jake Takes the Cake|work=Jeff Goode.com|accessdate=Setyembre 4, 2014|last=Goode|first=Jeff|series=American Dragon: Jake Long|season=1|number=15|language=en|archive-date=2012-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616133543/http://www.jeffgoode.com/tv/americandragon/01season/121.htm|url-status=dead}}</ref><!-- eye of beholder first episode UK -->
|-
|{{dts|2005|10|15|format=y}}–07
|''A.T.O.M.''
|Dr. Magness
|
|<ref name="magness">{{cite episode|url=http://www.tvguide.com/tvshows/atom-2006/episode-19-season-1/daddys-little-girl/199002|title=Daddy’s Little Girl|season=1|number=19|series=A.T.O.M.|work=TV Guide|language=en}} – pangwakas na kredito</ref><ref>{{cite episode|title=Natural Magnetism|series=A.T.O.M.|season=1|number=10|airdate=Oktubre 15, 2005|language=en}} – pangwakas na kredito</ref>
|-
|{{dts|2006|07|12|format=y}}–07
|''[[Ben 10]]''
|Charmcaster, Toddler Hex
|
|<ref name="btva" /><ref name="IGN jeanne">{{cite web |last=Miller |first=Greg |date=Hulyo 29, 2007 |title=SDCC 07: The Voice of Jeanne d'Arc Speaks |url=http://www.ign.com/articles/2007/07/29/sdcc-07-the-voice-of-jeanne-darc-speaks |website=IGN |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2006|09|23|format=y}}–08
|''Legion of Super-Heroes''
|Saturn Girl, Triplicate Girl, Shrinking Violet
|
|<ref>{{cite web |date=Agosto 8, 2006 |title=Legion of Super Heroes' Kari Wahlgren |url=http://www.comicscontinuum.com/stories/0608/08/wahlgren.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304051808/http://www.comicscontinuum.com/stories/0608/08/wahlgren.htm |archive-date=4 Marso 2016 |access-date=7 Abril 2020 |work=Comics Continuum |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Tabu |first=Hannibal |date=Hulyo 10, 2006 |title=The Batman, The Spirit, Fantastic Four 2: Hulyo 10th Comic Reel Wrap |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=7503 |work=Comic Book Resources |language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=MacQuarrie |first=Ashley |date=Hulyo 28, 2006 |title=CCI Xtra: Bruce Timm Career Retrospective and 'Legion of Superheroes' Cartoon |url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=7715 |work=Comic Book Resources |language=en}}</ref><!-- <ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=594}}</ref> -->
|-
|{{dts|2007|05|05|format=y}}
|''[[Kim Possible]]''
|Electronique
|Episodyo: "Stop Team Go"
|<ref name="kari news" /><ref>{{cite episode|title=Stop Team Go|series=Kim Possible|airdate=Mayo 5, 2007|network=Disney Channel|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|08|31|format=y}}–09
|''Tak and the Power of Juju''
|Jeera, Bleeta
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref name="IGN jeanne" /><ref name="tak press release">{{cite press release|url=http://biz.viacom.com/sites/nickelodeonpress/NICKELODEON/Pages/showsdetails.aspx?NewId=9&ShowName=Tak%20and%20the%20Power%20of%20Juju|title=Tak and the Power of Juju|work=Nick Press|publisher=[[Nickelodeon|Nick.com]]|accessdate=Setyembre 7, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140908070202/http://biz.viacom.com/sites/nickelodeonpress/NICKELODEON/Pages/showsdetails.aspx?NewId=9&ShowName=Tak%20and%20the%20Power%20of%20Juju|archivedate=Setyembre 8, 2014|df=mdy-all|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2008|03|13|format=y}}
|''Lil' Bush''
|Lil' Hillary, Lil' Condi
|Season 2
|<ref name="anime expo 2009" />
|-
|{{dts|2008|05|24|format=y}}–13
|''[[Phineas and Ferb]]''
|Suzy Johnson
|
|<ref name="perlmutter-360">{{cite book |last=Perlmutter |first=David |url=https://books.google.com/books?id=riYXAwAAQBAJ&pg=PA360 |title=America Toons In: A History of Television Animation |date=Marso 2014 |publisher=McFarland |isbn=9780786476503 |page=360 |language=en}}</ref><ref name="press">{{cite web |title=Kari Wahlgren – Press |url=http://www.kariwahlgren.net/press.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131001040140/http://kariwahlgren.net/press.html |archive-date=1 Oktubre 2013 |work=KariWahlgren.net |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2008|09|28|format=y}}–12
|''The Life & Times of Tim''
|Gladys (Amy's mother)
|
|<ref name="about kung fu panda">{{cite web |last=Basile |first=Nancy |title='Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness' – Feel the Thunder |url=http://animatedtv.about.com/od/showsaz/fr/Kung-Fu-Panda.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907191238/http://animatedtv.about.com/od/showsaz/fr/Kung-Fu-Panda.htm |archive-date=Setyembre 7, 2014 |work=Animated TV About.com |language=en |accessdate=Setyembre 5, 2014}}</ref><ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=600}}</ref>
|-
|{{dts|2008|09|29|format=y}}–10
|''The Penguins of Madagascar''
|Jillie, Kitka
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|01|10|format=y}}
|''Random! Cartoons''
|Sparkles, Mom, Leprechaun
|Episodyong maikli: "Sparkles and Gloom"
|<ref name="voices.com" /><ref>{{cite episode|title=Sparkles and Gloom|series=Random! Cartoons|number=7 (ikatlong bahagi)|airdate=Enero 10, 2009|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|01|23|format=y}}
|''Wolverine and the X-Men''
|Emma Frost, Dr. Sybil Zane, Christy Nord
|Nakagrupo sa ilalim ng Voices
|<ref name="anime expo 2009" /><!-- confirms emma frost --><ref>{{cite web |last=Vaux |first=Rob |date=Hunyo 14, 2009 |title=Wolverine and the X-Men – excessive Force |url=http://www.mania.com/wolverine-xmen-excessive-force_article_115655.html |url-status=dead |work=Mania.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140907191114/http://www.mania.com/wolverine-xmen-excessive-force_article_115655.html |archivedate=Setyembre 7, 2014 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite episode|title=Future X|series=Wolverine and the X-Men|airdate=Mayo 22, 2009|time=Pangwakas na kredito, Gumanap|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|05|19|format=y}}
|''Back at the Barnyard''
|Sheila, Sissy
|Episodyo: "Bling My Barn"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|06|19|format=y}}
|''The Secret Saturdays''
|Abbey, Ruby
|
|<ref>{{cite episode|title=Food of the Giants|series=The Secret Saturdays|number=21|airdate=Hunyo 26, 2009|network=Cartoon Network|language=en}}</ref><!-- ep 20 debut -->
|-
|{{dts|2010|02|13|format=y}}–12
|''Kick Buttowski: Suburban Daredevil''
|Honey Buttowski
|
|<ref name="press" /><ref>{{cite episode|url=https://www.youtube.com/watch?v=8ydozX1HnWU|title=Dead Man's Drop/Stumped|work=Disney|series=Kick Buttowski: Suburban Daredevil|airdate=Pebrero 13, 2010|season=1|number=1|language=en}}</ref><ref>{{cite episode|airdate=Pebrero 13, 2010|url=https://www.youtube.com/watch?v=31h740miKVs|title=If Books Could Kill/There will be Nachos|work=Disney|series=Kick Buttowski: Suburban Daredevil|season=1|number=2|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2010|05|07|format=y}}–12
|''Ben 10 Ultimate''
|Charmcaster, Rojo
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|09|24|format=y}}–14
|''Fish Hooks''
|Shellsea, others
|
|<ref name="awn comic con 2012">{{cite magazine |author=Ramin Zahed |date=Hunyo 22, 2012 |title=Disney TV Animation Announces Comic-Con Plans |url=http://www.animationmagazine.net/events/disney-tv-animation-announces-comic-con-plans/ |magazine=Animation Magazine |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Weisman |first=Jon |date=Oktubre 13, 2011 |title=Disney Channel greenlights ‘Zombies’ pilot |url=https://variety.com/2011/tv/news/disney-channel-greenlights-zombies-pilot-1118044416/ |magazine=Variety |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><!-- <ref>{{Harvnb|Terrace|2008|p=346}}</ref> -->
|-
|{{dts|2010|10|11|format=y}}
|''Zevo-3''
|Ellie Martin/Elastika
|
|<ref>{{cite web|url=http://www.eliasentertainment.net/television/zevo-3/|title=Zevo-3|work=Elias Entertainment|accessdate=Setyembre 7, 2014|language=en }}</ref><ref>{{cite episode|series=Zevo-3title=Control|number=3|work=Kabillion|author=Kabillion Channel|time=Pangwakas na kredito|language=en }}</ref>
|-
|{{dts|2010|10|20|format=y}}–12
|''The Avengers: Earth's Mightiest Heroes''
|Amora/Enchantress, Jane Foster, Karnilla
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web|first=Kurtis|last=Findlay|url=http://www.animatedsuperheroes.com/2010_09_01_archive.html|title=Animated Superheroes: Setyembre 2010|work=Animated Superheroes|language=en|access-date=2020-04-07|archive-date=2020-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407012517/http://www.animatedsuperheroes.com/2010_09_01_archive.html|url-status=dead}}</ref>
|-
|{{dts|2010|11|19|format=y}}–11
|''Sym-Bionic Titan''
|Kimmy, Amber, Monica
|
|<ref>{{cite episode|title=Lessons in Love|series=Sym-Bionic Titan|number=11|airdate=Nobyembre 19, 2010|network=Cartoon Network|language=en}}</ref><ref>{{cite tweet|user=KariWahlgren|number=277817242652114944|title="The infamous 'Kimmy Dance' from #SymbionicTitan....only in animation do I have moves this good"|author=Kari Wahlgren|date=Disyembre 9, 2012|accessdate=Setyembre 10, 2014|language=en }}</ref><!--https://twitter.com/KariWahlgren/status/277817242652114944 -->
|-
|{{dts|2011|01|27|format=y}}
|''Archer''
|Anka Scholtz
|Episodyo: "Swiss Miss"
|<ref>{{cite web|url=http://eclipsemagazine.com/win-a-copy-of-archer-the-complete-season-two/|title=Win A Copy Of Archer: The Complete Season Two!|publisher=EclipseMagazine|date=Disyembre 20, 2011|accessdate=Agosto 21, 2014|last=Wiebe|first=Sheldon A.|language=en }}</ref>
|-
|{{dts|2011|05|02|format=y}}
|''Regular Show''
|Movie Actress
|Episodyo: "Do Me a Solid"
|<ref name="btva" /><ref>{{cite episode|title=Do Me a Solid|number=30|airdate=Mayo 2, 2011|language=en|series=Regular Show}}</ref>
|-
|{{dts|2011|06|16|format=y}}
|''The Problem Solverz''
|Katrina Rad, Cupcake Girl
|Episodyo: "Magic Clock"
|<ref>{{cite episode|title=Magic Clock|series=The Problem Solverz|number=10|airdate=Hunyo 6, 2011|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2011|07|19|format=y}}
|''Scooby-Doo! Mystery Incorporated''
|Judy Reeves (bata), Regina Wentworth
|Ep. 25–26
|<ref>{{cite episode|title=Pawn of Shadows|series=Scooby-Doo! Mystery Incorporated|number=25|airdate=Hulyo 19, 2011|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2011|10|27|format=y}}
|''Good Vibes''
|Milan Stone
|
|<ref>{{cite web|url=http://www.medialifemagazine.com/good-vibes-and-a-tasteless-treat/|title=Good Vibes, and a tasteless treat|first=Tom|last=Conroy|date=Oktubre 25, 2011|work=Media Life Magazine|language=en }}</ref>
|-
|{{dts|2011|11|07|format=y}}–16
|''Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness''
|Tigress, others
|Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboboses ng 2012
|<ref name="about kung fu panda" /><ref name="PRNewswire2">{{cite news|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/megahit-martial-arts-panda-is-back-as-nickelodeon-and-dreamworks-animation-premiere-kung-fu-panda--legends-of-awesomeness-new-cg-animated-series-monday-nov-7-at-530-pm-etpt-132549638.html|title=Megahit Martial Arts Panda is Back as Nickelodeon and Dreamworks Animation Premiere Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness, New CG-Animated Series, Monday, Nov. 7, at 5:30 P.M. (ET/PT)|work=PRNewswire|date=Oktubre 25, 2011|accessdate=Oktubre 26, 2011|language=en }}</ref><ref name="btva voice acting 2012 television" /><ref name="variety panda">{{cite magazine|url=https://variety.com/2011/tv/reviews/kung-fu-panda-legends-of-awesomeness-1117946515/|title=Kung Fu Panda: Legends of Awesomeness|magazine=Variety|date=Nobyembre 3, 2011|accessdate=Agosto 21, 2014|last=Lowry|first=Brian|language=en }}</ref>
|-
|2012
|''Robot and Monster''
|Baconeers, Gar-Gantuans
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|03|03|format=y}}–14
|''DC Nation Shorts''
|[[Black Canary]], Elasti-Girl
|Seryeng [[Green Arrow]]
Seryeng Doom Patrol
|<ref>{{cite tweet|user=Jeff_Mednikow|number=460850557242966016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304223727/https://twitter.com/Jeff_Mednikow/status/460850557242966016|archivedate=Marso 4, 2016|url-status=dead|title=@tinsmm @KariWahlgren https://www.youtube.com/watch?v=SDD3FJSUX4U … Check it out, now on youtube from Cartoon Network!|author=Jeff Mednikow|date=Abril 28, 2014|accessdate=Setyembre 15, 2014|language=en}} at {{cite tweet|user=dkayevo|number=417367727297155072 <!-- https://twitter.com/dkayevo/status/417367727297155072 -->|title=New Doom Patrol w/ @KariWahlgren, @jeffreycombs and me as 'Robot Man'. Happy New Year #DC Nation ! http://youtu.be/UwnKEs3nKes via @youtube|author=David Kaye|date=Disyembre 29, 2013|accessdate=Setyembre 15, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|06|02|format=y}}–13
|''Kaijudo: Rise of the Duel Masters''
|Allie Underhill, others
|Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboboses ng 2012
|<ref name="aamb" /><ref name="btva voice acting 2012 television" /><ref name="brittany frederick">{{cite web |last=Frederick |first=Brittany |date=Disyembre 15, 2012 |title=Kari Wahlgren on the 'Kaijudo: Rise of the Duel Masters' Season Finale |url=http://www.starpulse.com/news/Brittany_Frederick/2012/12/15/kari_wahlgren_on_the_kaijudo_rise_of_t |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820091848/http://www.starpulse.com/news/Brittany_Frederick/2012/12/15/kari_wahlgren_on_the_kaijudo_rise_of_t |archive-date=20 Agosto 2014 |publisher=Starpulse.com |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref><!-- btva, cite episode <ref>{{cite episode|title=Darkness on the Edge of Town|series=Kaijudo: Rise of the Duel Masters|network=Hub Network|season=2|number=12|airdate=Setyembre 6, 2013|language=en }}</ref> -->
|-
|{{dts|2012|06|09|format=y}}
|''Young Justice''
|Carol Ferris
|Episodyo: "Depths"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|06|30|format=y}}–16
|''Gravity Falls''
|Shandra Jimenez
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|09|28|format=y}}–14
|''Randy Cunningham: 9th Grade Ninja''
|Morgan
|
|<ref>{{cite episode|title=Shoob Tube / Stanks Like Teen Spirit|series=Randy Cunningham: 9th Grade Ninja|season=1|number=13|airdate=Hulyo 6, 2013|network=Disney XD|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|09|02|format=y}}
|''[[Winx Club]]''
|Faragonda, Narrator
|Bersyong [[Nickelodeon]], season 5 (Beyond Believix), naka-grupo sa ilalim ng ''Voices''
|<ref name="press" /><ref>{{cite episode|season=5|number=1|series=Winx Club|title=The Spill|airdate=Setyembre 2, 2012|network=Nickelodeon|time=Closing credits, Featuring the Voices Of|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|12|15|format=y}}–15
|''Teenage Mutant Ninja Turtles''
|Joan Grody, Little Girl
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|02|09|format=y}}
|''Star Wars: The Clone Wars''
|Letta Turmond
|Ep. "Sabotage"; "The Jedi Who Knew Too Much"
Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboboses ng 2013
|<ref name="btva voice acting 2013 television" /><!-- debut episode: "Sabotage" -->
|-
|{{dts|2013|04|05|format=y}}
|''Henry Hugglemonster''
|Ivor Hugglemonster
|
|<ref>{{cite magazine |last=Zahed |first=Ramin |date=Abril 12, 2013 |title=A Monstrously Good Show |url=http://www.animationmagazine.net/tv/a-monstrously-good-show/ |magazine=Animation Magazine |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2013|04|13|format=y}}
|''Monsters vs. Aliens''
|Baby President, Little Girl, Female Admin, Margaret
|Episodyo: "Danger Wears a Diaper"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|12|02|format=y}}–present
|''Rick and Morty''
|Jessica, Rose, various
|Pangunahing tauhan, iba't ibang ginampanan
|<ref name="rick and morty panel">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=74dgHFEJksI|title=SDCC 2013 – Rick and Morty – Adult Swim|date=Hulyo 29, 2013|author=Adult Swim|work=YouTube|language=en}}</ref><ref name="starrymag">{{cite web |date=Hunyo 27, 2016 |title=Kari Wahlgren – Rick and Morty |url=http://starrymag.com/kari-wahlgren-rick-and-morty/ |work=Starry Constellation Magazine |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref><ref name="wave newspapers">{{cite web |last=McAden |first=Jessica |date=Disyembre 29, 2016 |title=SIMPLY JESSICA: Kari Wahlgren talks about her video game voiceover career |url=http://wavenewspapers.com/simply-jessica-kari-wahlgren-talks-about-her-video-game-voiceover-career/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170204171426/http://wavenewspapers.com/simply-jessica-kari-wahlgren-talks-about-her-video-game-voiceover-career/ |archive-date=Pebrero 4, 2017 |work=Wave Newspapers |publisher=Los Angeles Wave |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2013|format=y}}
|''Bubble Guppies''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Bubble Guppies |url=http://www.tvguide.com/tvshows/bubble-guppies/cast/327345/ |work=tvguide.com |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2014|02|22|format=y}}
|''Ben 10: Omniverse''
|Charmcaster, Viktoria
|Episodyo: "Charmed, I'm Sure"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|04|02|format=y}}
|''TripTank''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|04|09|format=y}}
|''[[The Tom and Jerry Show (2014 TV series)|The Tom and Jerry Show]]''
|Toots
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|06|17|format=y}}
|''Wander Over Yonder''
|Janet
|Episodyo: "The Lonely Planet"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|06|29|format=y}}
|''Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.''
|Invisible Woman, Reporter
|Episodyo: "Monsters No More"
|<ref name="btva" /><ref name="Monsters No More">{{cite episode|title=Monsters No More|series=Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.|network=Disney XD|airdate=Hunyo 29, 2014|season=1|number=24|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2014|11|01|format=y}}–16
|''Breadwinners''
|Ketta, Aunt Lulu, others
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite episode|series=Breadwinners|time=pangwakas na kredito|title=Pizzawinners / Yeasterday|airdate=Nobyembre 1, 2014|number=15a|language=en}}</ref><ref>{{cite tweet|user=KariWahlgren|number=516750215001300992 <!-- https://twitter.com/KariWahlgren/status/516750215001300992 -->|title="Fan Favorites: Yes, I am the voice of Ketta in Nickelodeon's "Breadwinners!""|name=Kari Wahlgren|date=Setyembre 29, 2014|accessdate=Enero 30, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2014|12|05|format=y}}
|''Penn Zero: Part-Time Hero''
|Bowling Ball
|Ep. "Balls!/Back of The Past, Present and Future Balls"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|12|19|format=y}}
|''All Hail King Julien''
|Female King Julien
|Ep. "The Wrath of Morticus Khan"
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|01|16|format=y}}
|''The Adventures of Puss in Boots''
|Malaranea
|mga espesyal din
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|04|06|format=y}}–17
|''Penn Zero: Part-Time Hero''
|Bowling Ball
|Episodyo: "Balls!"
|<ref>{{cite episode|title=I'm Still Super/Balls!|series=Penn Zero: Part-Time Hero|network=Disney XD|season=1|number=9|airdate=Abril 6, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|05|08|format=y}}
|''Harvey Beaks''
|Carol, Rock Creature
|Episodyo: "The Ghost Problem"
|<ref>{{cite episode|url=http://www.nick.com/videos/clip/harvey-beaks-108-full-episode.html|series=Harvey Beaks|network=Nickelodeon|title=Harvey Beaks – The Ghost Problem / Princess is Better Than You: Season 1, Episode 108|number=8|time=Closing credits|access-date=7 Abril 2020|archive-date=3 Disyembre 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161203163900/http://www.nick.com/videos/clip/harvey-beaks-108-full-episode.html|url-status=dead|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|06|09|format=y}}–17
|''Uncle Grandpa''
|Emily, Snotty Camper
|Episodyo: "Weird Badge"
|<ref>{{cite tweet|title=Sneak peek at today's #unclegrandpa episode on @cartoonnetwork! I'm playing Emily (and the snotty camper) at 6pm!|number=608390479869263874|author=Kari Wahlgren|user=KariWahlgren|date=Hunyo 9, 2015|accessdate=Hunyo 29, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|06|22|format=y}}–19
|''Star vs. the Forces of Evil''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref> Kredito ng ''Star vs. the Forces of Evil'':
* {{cite episode|title=Lobster Claws / Sleep Spells|series=Star vs. the Forces of Evil|network=Disney XD|season=1|number=7|date=Hunyo 22, 2015|language=en}}
* {{cite episode|title=Game of Flags / Girls' Day Out|series=Star vs. the Forces of Evil|network=Disney XD|season=2|number=8|date=Setyembre 19, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=Mathmagic / The Bounce Lounge|series=Star vs. the Forces of Evil|network=Disney XD|season=2|number=17|date=Pebrero 13, 2017|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|08|01|format=y}}
|''Guardians of the Galaxy''
|Proxima Midnight
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|09|14|format=y}}–19
|''Avengers Assemble''
|Wasp, Proxima Midnight, iba't ibang karakter
|
|<ref>{{cite episode|title=New Frontiers|series=Avengers Assemble|network=Disney XD|season=2|number=25|airdate=Setyembre 13, 2015|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=Mayo 25, 2017 |title=Disney XD's Avengers: Secret Wars Gets a Premiere Date & New Team |url=https://screenrant.com/avengers-secret-war-tv-show-disney-xd/ |website=screenrant.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2015|09|18|format=y}}–16
|''Pig Goat Banana Cricket''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" /><ref>Kredito ng ''Pig Goat Banana Cricket'':
* {{cite episode|title=The Most Beautiful Cockroach in the World|series=Pig Goat Banana Cricket|network=Nickelodeon|season=1|number=8|airdate=Setyembre 25, 2015|language=en}}
* {{cite episode|title=The Tooth of My True Love|series=Pig Goat Banana Cricket|network=Nickelodeon|season=1|number=9|airdate=Oktubre 2, 2015|language=en}}
* {{cite episode|title=Gauntlet of Humiliation|series=Pig Goat Banana Cricket|network=Nickelodeon|season=1|number=10|airdate=Oktubre 9, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2015|10|05|format=y}}
|''Be Cool, Scooby-Doo!''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|10|09|format=y}}
|''The Mr. Peabody & Sherman Show''
|Iba't ibang karakter
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|format=y}}
|''Miles from Tomorrowland''
|Concierge Bot, Chef Bots
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|10|24|format=y}}–16
|''Guardians of the Galaxy''
|Proxima Midnight
|Ep. "Undercover Angle"
|<ref name="btva" /><ref>{{cite episode|title=Undercover Angle|series=Guardians of the Galaxy|network=Disney XD|season=1|number=6|airdate=Oktubre 24, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2016|01|22|format=y}}–18
|''The Lion Guard''
|Muhimu, others
|
|<ref name="btva" /><ref>Kredito ng ''The Lion Guard'':
* {{cite episode|title=Bunga the Wise|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=1|number=3|date=Enero 22, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=The Mbali Fields Migration|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=1|number=12|date=Abril 22, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=Beware the Zimwi|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=1|number=19|date=Oktubre 14, 2016|language=en}}
* {{cite episode|title=Babysitter Bunga|series=The Lion Guard|network=Disney Junior|season=2|number=1|date=Hulyo 7, 2017|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2016|01|15|format=y}}–17
|''[[The Fairly OddParents]]''
|Chloe Carmichael
|Season 10
|<ref>{{cite tweet|title=Meet Chloe Carmichael...complicating Timmy's life in #fairlyoddparents Season 10! So excited to voice this character!|number=637033765198389248|author=Kari Wahlgren|user=KariWahlgren|date=Agosto 27, 2015|accessdate=Agosto 27, 2015|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2016|01|15|format=y}}–18
|''Bunnicula''
|Mina
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |last=Serrao |first=Nivea |date=Pebrero 5, 2016 |title=5 Things to Know About Creepy-Cute Bunnicula From Cartoon Network |url=http://www.tvinsider.com/article/70847/5-things-to-know-about-bunnicula-cartoon-network/ |work=TV Insider |language=en |accessdate=Marso 24, 2016}}</ref>
|-
|{{dts|2016|05|02|format=y}}–18
|''[[The Loud House]]''
|Maggie, others
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|06|10|format=y}}–17
|''Voltron: Legendary Defender''
|Queen Luxia, various
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2017|02|21|format=y}}–18
|''Bunsen Is a Beast''
|Amanda Killman, Mikey's Mom
|
|<ref name="bunsen toonzone">{{cite web |last=Glennon |first=Christopher |date=Pebrero 24, 2017 |title=Toonzone Interviews Butch Hartman on "Bunsen is a Beast" |url=http://www.toonzone.net/toonzone-interviews-butch-hartman-bunsen-beast/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116133348/http://www.toonzone.net/toonzone-interviews-butch-hartman-bunsen-beast/ |archive-date=Nobyembre 16, 2017 |website=ToonZone |language=en |quote=The easiest one to cast was the villain, Amanda. We cast Kari Wahlgren, who I had just hired to be Chloe on the Fairly OddParents. The new character of Chloe, she was just great, and I said, “I’m doing this new show Bunsen, would do you just do me a favor and read this part real quick?” She just did it and was hilarious and the character drawing had braces so she kind of did a ::talks through teeth: braces like she was spitting a lot and it was very funny, and so we just kept that. |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><ref>{{cite web |last=Crocco |first=Sarah |date=Marso 14, 2017 |title=Interview: Kari Wahlgren of the Latest ‘Final Fantasy’ Game Talks About Life as a Voice Actor |url=http://emertainmentmonthly.com/index.php/interview-kari-wahlgren-of-the-latest-final-fantasy-game-talks-about-life-as-a-voice-actor/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211010142/http://emertainmentmonthly.com/index.php/interview-kari-wahlgren-of-the-latest-final-fantasy-game-talks-about-life-as-a-voice-actor/ |archive-date=11 Disyembre 2018 |work=Emertainment Monthly |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|03|11|format=y}}
|''[[Samurai Jack]]''
|Ami, Aki, various
|Season 5 Ep. "XCII"; "XCIV"
|<ref>Kredito ng ''[[Samurai Jack]]'':
* {{cite episode|title=XCII|series=Samurai Jack|network=Adult Swim|season=5|number=1|date=Marso 11, 2017|language=en}}
* {{cite episode|title=XCIV|series=Samurai Jack|network=Adult Swim|season=5|number=3|date=Marso 25, 2017|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|05|05|format=y}}
|''Spirit Riding Free''
|Aunt Cora
|Seryeng [[Netflix]]
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2017|06|26|format=y}}—present
|''Dorothy and the Wizard of Oz''
|Dorothy Gale, Princess Ozma
|
|<ref name="btva" /><ref name="kcur">{{cite web |last=Hogerty |first=Danielle |date=Hulyo 24, 2017 |title=Voice Actor Kari Wahlgren Returns To Her Kansas Roots With ‘Dorothy And The Wizard Of Oz’ |url=http://kcur.org/post/voice-actor-kari-wahlgren-returns-her-kansas-roots-dorothy-and-wizard-oz#stream/0 |website=KCUR |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|07|21|format=y}}—2019
|''Niko and the Sword of Light''
|Lyra, Balatha, Doris, Poofhilda, others
|Seryeng Amazon
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Imaginism, Studio NX head into the light |url=http://kidscreen.com/2017/08/08/imaginism-studio-nx-head-into-the-light/ |website=kidscreen.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><ref name="seat42f">{{cite web |author= |date= |title=EXCLUSIVE : THE NUT JOB 2 Scoop: Shining The Spotlight On Kari Wahlgren - SEAT42F |url=https://seat42f.com/exclusive-the-nut-job-2-scoop-shining-the-spotlight-on-kari-wahlgren.html |website=seat42f.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|08|01|format=y}}–19
|''OK K.O.! Let's Be Heroes''
|Shannon
|
|<ref>{{cite web |author= |date=Agosto 27, 2017 |title=Interview: Kari Wahlgren talks Rick and Morty, Fairly Odd Parents and more |url=https://hiddenremote.com/2017/08/27/interview-kari-wahlgren-talks-rick-and-morty-fairly-odd-parents-and-more/ |website=hiddenremote.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2017|08|12|format=y}}—present
|''DuckTales''
|Roxanne Featherly
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2019|03|09|format=y}}—present
|''DC Super Hero Girls''
|Zatanna
|
|<ref>https://www.comicsbeat.com/zatanna-steals-the-show-in-dc-super-hero-girls/ (sa Ingles)</ref><ref>{{Cite web |date=Agosto 16, 2019 |title=INTERVIEW: How Lauren Faust & DC Super Hero Girls Mix Real Angst with Super Adventure |url=https://www.cbr.com/dc-super-hero-girls-lauren-faust-tara-strong-interview/ |website=CBR |language=en}}</ref>
|}<!-- NEED SOURCE
| {{dts|2017|08|25|format=y}} || ''[[Elena of Avalor]]'' || Bijoux || Ep: "Party of a Lifetime" ||
| {{dts|2017|10|1|format=y}} || ''[[Vampirina]]'' || Aunt Olga/Nosy|| Ep: "Little Terror" ||
| {{dts|2019|11|25|format=y}} || ''[[Cleopatra in Space]]'' || Additonal voices ||
-->
=== Pelikulang tampok ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng pagboboses sa pelikulang tampok
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2004|07|17|format=y}}
|''Steamboy''
|Scarlett
|
|<ref name="voices kari" />
|-
|{{dts|2006|04|14|format=y}}
|''The Wild''
|Baby Hippo
|Nakagrupo sa ilalim ng Walla
|<ref name="voices kari" />
|-
|{{dts|2007|05|18|format=y}}
|''Shrek the Third''
|Old Woman
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |last=Ciccarelli |first=Stephanie |date=Hunyo 7, 2007 |title=Shrek the Third Interview : Kari Wahlgren |url=http://blogs.voices.com/voxdaily/2007/06/shrek_the_third_interview_kari_wahlgren.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823001221/http://blogs.voices.com/voxdaily/2007/06/shrek_the_third_interview_kari_wahlgren.html |archive-date=Agosto 23, 2014 |work=Vox Daily |publisher=Voices.com |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2008|11|21|format=y}}
|''Bolt''
|Mindy
|
|<ref name="btva" /><ref name="ku valentines">{{cite web |date=Pebrero 13, 2013 |title=Happy Valentine’s Day |url=http://www.kualumni.org/news/happy-valentines-day/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820075714/http://www.kualumni.org/news/happy-valentines-day/ |archive-date=Agosto 20, 2014 |work=KU Alumni Association |publisher=Kualumni.org |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2009|07|31|format=y}}
|''Aliens in the Attic''
|Razor
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|01|13|format=y}}
|''Tangled Ever After''
|Queen
|Maikling pelikula
|<ref>{{cite AV media|section=pangwakas na kredito|title=Tangled Ever After|date=2012|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|11|02|format=y}}
|''Paperman''
|Meg
|Maikling pelikula na nanalo ng Gawad Academy
|<ref name="ku valentines" /><ref>{{cite web |last=Tomasi |first=Rollo |date=Pebrero 4, 2013 |title=PAPERMAN (2012) Short Film: John Kahrs, Kari Wahlgren, Jeff Turley |url=http://film-book.com/paperman-2012-short-film-john-kahrs-kari-wahlgren-jeff-turley/ |publisher=Film-Book.com |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref><ref>{{cite magazine |date= |title=Paperman | Film review and movie reviews |url=http://www.radiotimes.com/film/cn5tvv/paperman |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820121838/http://www.radiotimes.com/film/cn5tvv/paperman |archive-date=Agosto 20, 2014 |magazine=Radio Times |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2014|07|18|format=y}}
|''Planes: Fire & Rescue''
|Patch
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |date=Hulyo 18, 2014 |title=Planes: Fire & Rescue (2014) – Cast and Crew |url=http://www.allmovie.com/movie/planes-fire-rescue-v583658/cast-crew |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180213080442/https://www.allmovie.com/movie/planes-fire-rescue-v583658/cast-crew |archive-date=13 Pebrero 2018 |work=All Movie Guide |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2014|12|12|format=y}}
|''Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast''
|Robin
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|09|26|format=y}}
|''The Laws of the Universe Part 0''
|Anna
|Limitadong paglabas sa sinehan
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |date=Setyembre 26, 2015 |title=The Laws of the Universe Anime Film Casts Dylan McDermott, Jennifer Beals, Tom Kenny |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-09-26/the-laws-of-the-universe-anime-film-casts-dylan-mcdermott-jennifer-beals-tom-kenny/.93394 |work=Anime News Network |language=en |accessdate=Pebrero 28, 2016}}</ref><ref>{{cite web |author=TWK Admin |date= |title=Laws of the Universe Part 0 Premiere with Tom Kenny, Kari Wahlgren, Lex Lang, Christina Vee |url=http://teenswannaknow.com/laws-of-the-universe-part-0-premiere-with-tom-kenny-kari-wahlgren-lex-lang-christina-vee/ |work=Teens Wanna Know |language=en |postscript=. Panayam sa bidyo sa 4:26 |accessdate=Pebrero 28, 2016}}</ref><!-- btva -->
|-
|{{dts|2017|05|17|format=y}}
|''The Nut Job 2: Nutty by Nature''
|Jamie
|
|<ref name="seat42f" /><ref>{{cite tweet|user=calbrunker|author=Cal Brunker|number=746380752040796160|title=Excited to share our first teaser poster for #TheNutJob2 @bobbarlen @arnettwill @KatieHeigl @KariWahlgren @fluffyguy|date=Hunyo 24, 2016|accessdate=Agosto 6, 2016|language=en}}</ref>
|-
|2018
|''Fate/stay night: Heaven's Feel I. presage flower''
|Saber
|Aniplex ng Amerika na paglabas sa pelikula
|<ref>{{cite web |last=Prentice |first=Robert |date=Mayo 7, 2018 |title=Fathom and Aniplex of America Bring Latest 'Fate/stay' Movie to Theaters |url=https://www.threeifbyspace.net/2018/05/fathom-events-and-aniplex-of-america-bring-latest-fate-movie-to-theaters/ |website=Three If By Space |language=en |accessdate=Marso 7, 2019}}</ref>
|-
|2019
|''Promare''
|Lucia Fex
|Limitadong paglabas sa sinehan
|<ref>{{Cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2019-08-27/promare-anime-film-english-dubbed-trailer-streamed/.150465|title=Promare Anime Film's English-dubbed Trailer Streamed (Updated)|website=Anime News Network|language=en|access-date=2019-08-29}}</ref>
|}<!-- NEED SOURCE
| {{dts|2017|03|4|format=y}} || ''[[Harvey Beaks]]'' || Michelle Beaks || || {{cn}}
-->
=== Direkta-sa-bidyo at mga pelikulang pantelebisyon ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng paboboses sa direkta-sa-bidyo at mga pelikulang pantelebisyon
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2002|03|20|format=y}}
|''WXIII: Patlabor the Movie 3''
|Saeko Misaki
|
|<ref>{{cite book |last=Beck |first=Jerry |url=https://archive.org/details/animatedmoviegui0000beck |title=The Animated Movie Guide |date=2005 |publisher=Chicago Review Press |isbn=9781569762226 |page=[https://archive.org/details/animatedmoviegui0000beck/page/190 190] |language=en |url-access=registration}}</ref>
|-
|{{dts|2003|11|18|format=y}}
|''Cardcaptor Sakura Movie 2: The Sealed Card''
|Sakura Kinomoto
|
|<ref name="them ccs movie 2">{{cite web |last=Laeno |first=Dominic |title=Card Captor Sakura the Movie 2: The Sealed Card – Review |url=http://www.themanime.org/viewreview.php?id=874 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203002629/http://www.themanime.org/viewreview.php?id=874 |archive-date=Disyembre 3, 2013 |work=THEM Anime Reviews |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2004|04|06|format=y}}
|''Galerians: Rion''
|Lilia, Elsa Steiner
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite AV media|section=pangwakas na kredito, tinatampok ang boses ni|title=Galerians:Rion|year=2004|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|11|23|format=y}}
|''Mobile Suit Gundam F91''
|Annamarie Bourget
|bilang Jennifer Jean
|<ref>{{cite web |title=Mobile Suit Gundam F91 (movie) |url=http://www.crystalacids.com/database/title/452/gundam-f91/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203091136/http://www.crystalacids.com/database/title/452/gundam-f91/ |archive-date=Disyembre 3, 2013 |work=Crystal Acids |language=en |accessdate=Setyembre 3, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2007|09|04|format=y}}
|''Naruto the Movie: Ninja Clash in the Land of Snow''
|Koyuki Kazahana, Yukie Fujikaze
|
|<ref name="anime expo 2009" /><ref>{{cite web |title=Naruto: The Movie – Ninja Clash in the Land of Snow (DVD) 2002 |url=http://www.bestbuy.com/site/naruto-the-movie-ninja-clash-in-the-land-of-snow-dvd/8446666.p?id=1645528&skuId=8446666 |work=Bestbuy.com |language=en |access-date=2020-04-07 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233130/http://www.bestbuy.com/site/naruto-the-movie-ninja-clash-in-the-land-of-snow-dvd/8446666.p?id=1645528&skuId=8446666 |url-status=dead }}</ref>
|-
|{{dts|2007|07|06|format=y}}
|''Billy & Mandy: Wrath of the Spider Queen''
|Velma Green the Spider Queen
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|07|26|format=y}}
|''Naruto the Movie 2: Legend of the Stone of Gelel''
|Fugai
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Cast''
|<ref>{{cite AV media|date=Hulyo 26, 2008|section=pangwakas na kredito|title=Naruto the Movie 2: Legend of the Stone of Gelel|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2008|08|26|format=y}}
|''The Little Mermaid: Ariel's Beginning''
|Attina
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|10|07|format=y}}
|''Strait Jacket''
|Rachel Hammond
|
|<ref>{{cite AV media|url=http://www.worldcat.org/title/strait-jacket/oclc/244206876|title=Strait Jacket|oclc=244206876|publisher=Manga Video|date=Oktubre 7, 2008|time=Panwakas na kredito sa Ingles, Gumanap ng Boses sa Ingles|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Greenberger |first=Robert |date=Setyembre 8, 2008 |title=Strait Jacket to Make Domestic Debut on DVD |url=http://www.comicmix.com/2008/09/08/strait-jacket-to-make-domestic-debut-on-dvd/ |work=Comic Mix |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|06|26|format=y}}
|''Virtuality''
|Jean the Computer
|Pilotong pangtelebisyon
|<ref>{{cite web |title=Virtuality |url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/virtuality/ |work=The Futon Critic |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><ref>{{cite web |last=Burnette |first=Bryant |date=Mayo 13, 2013 |title=A Review of Virtuality |url=http://wherenobloghasgonebefore.blogspot.com/2013/05/a-review-of-virtuality.html |work=Where No Blog Has Gone Before |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|10|09|format=y}}
|''Aussie and Ted's Great Adventure''
|Cricket
|Hayop na totoo o ''live-action''
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|01|20|format=y}}
|''Hulk Vs Thor''
|Amora/Enchantress
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|01|25|format=y}}
|''Dead Space: Aftermath''
|Rin, Sandra Burns
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|11|19|format=y}}
|''Pixie Hollow Games''
|Ivy
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|09|20|format=y}}
|''The Disappearance of Haruhi Suzumiya''
|Tsuruya-san, Kyon's Little Sister
|
|<ref>{{cite AV media|section=pangwakas na kredito, Gumanap ng Boses sa Ingles|title=[[The Disappearance of Haruhi Suzumiya]]|date=Setyembre 20, 2011|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|08|16|format=y}}
|''Tinker Bell and the Secret of the Wings''
|Receptionist
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|04|16|format=y}}
|''Iron Man: Rise of Technovore''
|Maria Hill
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|07|09|format=y}}
|''Metal Gear Solid 2: Bande Dessinée''
|Rosemary
|Dihital na nobelang grapiko na nilabas bilang bidyong [[DVD]]
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|10|01|format=y}}
|''Tiger and Bunny: The Beginning''
|Karina Lyle/Blue Rose
|
|
|-
|{{dts|2014|03|25|format=y}}
|''Avengers Confidential: Black Widow and Punisher''
|Maria Hill
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2014|04|01|format=y}}
|''The Pirate Fairy''
|Sweetpea, Sydney
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |last=Crooks |first=Amy |date=Marso 23, 2014 |title=Red Carpet Photos For Disney's "The Pirate Fairy" Premiere Marso 22, 2014 |url=http://www.dis411.net/2014/03/23/red-carpet-photos-for-disneys-the-pirate-fairy-premiere-Marso-22-2014/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140715133601/http://www.dis411.net/2014/03/23/red-carpet-photos-for-disneys-the-pirate-fairy-premiere-Marso-22-2014 |archive-date=15 Hulyo 2014 |publisher=Dis411 |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><!-- names her role -->
|-
|{{dts|2014|04|22|format=y}}
|''Son of Batman''
|Rebecca Langstrom
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2015|02|10|format=y}}
|''Lego DC Comics Super Heroes: Justice League vs. Bizarro League''
|[[Wonder Woman]], Bizarra
|Nakagrupo sa ilalim ng "''Starring the Voice Talents of''"<!-- according to IGN trailer billing -->
|<ref name="btva" /><!-- trailer shows Kari Wahlgren's name in the star billing <ref>{{cite video|url=http://www.ign.com/videos/2014/11/10/lego-justice-league-vs-bizarro-league-trailer|title=LEGO DC Comics Super Heroes: Justice League vs. Bizarro League – Trailer | work = IGN Video | publisher=IGN | date= Nobyembre 10, 2014 }}</ref> -->
|-
|{{dts|2015|02|24|format=y}}
|''Tiger and Bunny: The Rising''
|Karina Lyle/Blue Rose
|
|<ref>{{cite web |date=Pebrero 22, 2015 |title=Tiger & Bunny The Movie: The Rising 'New Driver' English Dub Clip Streamed |url=http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-02-22/tiger-and-bunny-the-movie-the-rising-new-driver-english-dub-clip-streamed/.85283 |language=en |accessdate=Hulyo 13, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2015|07|21|format=y}}
|''Justice League: Gods and Monsters''
|Karen Beecher<!-- , [[Livewire (DC Comics)|Livewire]] -->
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |author= |date= |title=The Superman Super Site - Hulyo 27, 2015: "Justice League: Gods & Monsters" Blu-ray/DVD Review |url=http://www.supermansupersite.com/0727338.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924111818/http://www.supermansupersite.com/0727338.html |archive-date=Setyembre 24, 2015 |work=supermansupersite.com |language=en |accessdate=Setyembre 16, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2015|12|15|format=y}}
|''Kung Fu Panda: Secrets of the Scroll''
|Adultong Tigress
|maikling pelikula
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|01|20|format=y}}
|''Batman: Bad Blood''
|Ms. Bannister, Kori
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|03|01|format=y}}
|''Lego DC Comics Super Heroes: Justice League: Cosmic Clash''
|Saturn Girl, Ugh
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite press release|url=http://www.awn.com/news/justice-league-cosmic-clash-lands-blu-ray-Marso-1|via=Animation World Network|date=Disyembre 9, 2015|author=Warner Bros. Home Entertainment|title=‘Justice League: Cosmic Clash’ Lands on Blu-ray Marso 1|location=Burbank, California|accessdate=Disyembre 10, 2015|language=en}}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|{{dts|2016|03|29|format=y}}
|''Justice League vs. Teen Titans''
|Starfire
|
|<ref>{{cite web |author= |date=Mayo 31, 2016 |title="Justice League vs. Teen Titans" Roundtable Interviews - ToonZone News |url=http://www.toonzone.net/justice-league-vs-teen-titans-roundtable-interviews/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116133542/http://www.toonzone.net/justice-league-vs-teen-titans-roundtable-interviews/ |archive-date=Nobyembre 16, 2017 |website=toonzone.net |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><!-- BTVA -->
|-
|{{dts|2016|07|25|format=y}}
|''Batman: The Killing Joke''
|Call Girl
|
|<ref name="btva" /><ref name="cast-list">{{cite web |title=Batman: The Killing Joke on iTunes |url=https://itunes.apple.com/us/movie/batman-the-killing-joke/id1111051505 |access-date=Mayo 25, 2016 |website=iTunes Store |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|01|31|format=y}}
|''Scooby-Doo! Shaggy's Showdown''
|Midge Gunderson
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2017|03|31|format=y}}
|''Teen Titans: The Judas Contract''
|Starfire
|
|<ref>{{cite web |author= |date=Marso 31, 2017 |title=WonderCon: Teen Titans: The Judas Contract Panel |url=https://www.cbr.com/teen-titans-judas-contract-panel-wondercon-2017/ |website=cbr.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=Marso 21, 2017 |title=Exclusive clip: Kari Wahlgren on her favorite Starfire moment in Teen Titans: The Judas Contract |url=https://fansided.com/2017/03/21/exclusive-clip-kari-wahlgren-starfire-teen-titans-judas-contract-dc-all-access/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171116131545/https://fansided.com/2017/03/21/exclusive-clip-kari-wahlgren-starfire-teen-titans-judas-contract-dc-all-access/ |archive-date=Nobyembre 16, 2017 |website=fansided.com |language=en |accessdate=Nobyembre 16, 2017}}</ref>
|}
=== Mga larong bidyo ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width=95%; font-size: 95%;"
|+Listahan ng pagboboses sa mga larong bidyo
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian<ref name="resume" />
|-
|{{dts|2003|02|25|format=y}}
|''Xenosaga Episodyo I: Der Wille zur Macht''
|
|{{efn|Sa hindi malamang dahilan, hindi isinama sa pangwakas na kredito ng larong bidyo na ito ang mga artista ng tinig na lumahok.|name="no voice actors}}
|<ref name="anime expo 2009" />
|-
|{{dts|2003|08|27|format=y}}
|''Buffy the Vampire Slayer: Chaos Bleeds''
|Willow Rosenberg
|Unang pagsasatinig sa mga larong bidyo
|<ref name="giving" />
|-
|{{dts|2003|12|10|format=y}}
|''Fatal Frame II: Crimson Butterfly''
|Mio Amakura
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref>{{cite video game|developer=Tecmo|scene=pangwakas na kredito, 2 minuto pagkalipas, Talento ng Boses|title=Fatal Frame II: Crimson Butterfly|date=Disyembre 10, 2003|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite web |title=Fatal Frame II: Crimson Butterfly (2003) |url=http://www.legendsofhorror.org/game/fatal-frame-ii-crimson-butterfly-2003/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407012527/http://www.legendsofhorror.org/game/fatal-frame-ii-crimson-butterfly-2003/ |archive-date=Abril 7, 2020 |access-date=Abril 7, 2020 |work=Legends of Horror |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2004|07|13|format=y}}
|''Tales of Symphonia''
|Raine Sage
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2004|08|format=y}}
|''Halo 2'' (''I Love Bees'' ''promotional edition'')
|Janissary "Jan" James
|
|<ref name="voices kari" /><!-- original article credited her under halo 2 but does not show in main credits for that, wikia shows she is credited for I Love Bees version --><ref>{{cite web |title=Archives – I Love Bees |url=http://www.radionouspace.net/archives-ilovebees.html |url-status=dead |work=radio nouspace |language=en |editor-first1=John F. |editor-last1=Barber |accessdate=Agosto 19, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140820094919/http://www.radionouspace.net/archives-ilovebees.html |archivedate=Agosto 20, 2014 |df=mdy-all}}</ref>
|-
|{{dts|2004|09|27|format=y}}
|''Shadow Hearts: Covenant''
|Karin Koenig
|bilang Jennifer Jean
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2004|11|10|format=y}}
|''Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events''
|White-Faced Jane
|
|<ref name="joe-mammy interview" /><ref name="not afraid" /><ref>{{cite video game|developer=Adrenium Games|scene=pangwakas na kredito|title=Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events|date=Nobyembre 10, 2004|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2005|02|15|format=y}}
|''Xenosaga Episode II: Jenseits von Gut und Böse''
|Febronia, Pellegri
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2005|04|05|format=y}}
|''SWAT 4''
|Tagahatid, Tapag-opera ng 911 Operator, Reporter ng telebisyon, Babaeng Bihag 2
|
|<ref>{{cite AV media|format=PDF|url=https://manualmachine.com/games-pc/swat-4/1119524-user-manual/|title=SWAT 4 User Manual|page=29, Voice Actors|via=Manual Machine|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2005|05|03|format=y}}
|''Hot Shots Golf: Open Tee''
|<!-- Mika, Julie -->
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
''Hot Shots Golf: Open Tee 2'' din
|<ref>{{cite video game|title=''Everybody's Golf Portable{{!}}Hot Shots Golf Open Tee''|developer=Clap Hanz|scene=Kredio, Produksyon ng Boses, Mga Artista ng Boses|publication-date=Mayo 3, 2005|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2005|05|04|format=y}}
|''Star Wars: Episodyo III – Revenge of the Sith''
|Serra Keto
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2005|11|01|format=y}}
|''James Bond 007: From Russia with Love''
|Tatiana Romanova
|
|<ref name="voices kari" />
|-
|{{dts|2006|04|12|format=y}}
|''Samurai Champloo: Sidetracked''
|Fuu Kasumi
|bilang Kay Jensen
|<ref>{{cite video game|date=Abril 12, 2006|developer=Bandai|scene=closing credits, English Voice Cast|title=Samurai Champloo: Sidetracked|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2006|08|15|format=y}}
|''Dirge of Cerberus: Final Fantasy VII''
|Shelke Rui
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|08|29|format=y}}
|''Xenosaga Episode III: Also sprach Zarathustra''
|Febronia, Pellegri
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|09|19|format=y}}
|''Open Season''
|Beth, Giselle
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref name="voices.com" /><ref>{{cite web |last=Hogue |first=Laurent |title=Open Season (PlayStation 2) |url=http://www.mobygames.com/game/ps2/open-season/credits |work=MobyGames |language=en |accessdate=Setyembre 5, 2014}}</ref><!-- credits posting by Laurent Hogue, a developer on the game -->
|-
|{{dts|2006|10|17|format=y}}
|''Justice League Heroes''
|Zatanna
|
|<ref name="btva" /><ref name="IGN jeanne" /><ref>{{cite web |last=Hatfield |first=Daemon |date=Mayo 4, 2006 |title=Justice League Speak Up |url=http://www.ign.com/articles/2006/05/04/justice-league-speak-up |work=IGN |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|17|format=y}}
|''Tokobot Plus: Mysteries of the Karakuri''
|Ruby, Aria
|
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 17, 2006|developer=Tecmo|scene=pangwakas na kredito, 1 minuto pagkatapos, Bersyong Estados Unidos, ''Tokobot Plus English VO'', Talento ng Boses|title=Tokobot{{!}}Tokobot Plus: Mysteries of the Karakuri|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|24|format=y}}
|''.hack//G.U. vol. 1//Rebirth''
|Shino, Kaede
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|10|24|format=y}}
|''Star Wars: Empire at War: Forces of Corruption''
|Silri
|
|<ref>{{cite web |last=Klepacki |first=Frank |date=Oktubre 17, 2006 |title=Star Wars: Empire at War: Forces of Corruption Designer Diary #5 – The Sounds of Corruption |url=http://www.gamespot.com/articles/star-wars-empire-at-war-forces-of-corruption-designer-diary-5-the-sounds-of-corruption/1100-6159916/ |work=GameSpot |language=en |quote=Kari Wahlgren as Silri was spot on with the natural blend of sexy and psycho tones to her voice, adding to her character the feeling she was a raging loose cannon.}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|27|format=y}}
|''Guild Wars Nightfall''
|Tahlkora
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
|<ref>{{cite book |url=ftp://ftp.guildwars.com/downloads/gwn-manual-en.pdf |title=Guild Wars Nightfall Manuscript |page=145 |language=en |format=PDF}}</ref>
|-
|{{dts|2006|10|31|format=y}}
|''Final Fantasy XII''
|Ashe
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2006|11|13|format=y}}
|''Dead or Alive Xtreme 2''
|Kasumi, Niki
|
|<ref>{{cite video game|date=Nobyembre 13, 2006|developer=Team Ninja|scene=pangwakas na kredito, 1:30 pagkatapos, Gumanap na Nagbigay-tinig sa Ingles|title=Dead or Alive Xtreme 2|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2006|12|05|format=y}}
|''Metal Gear Solid: Portable Ops''
|Teliko Friedman
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2007|01|30|format=y}}
|''Rogue Galaxy''
|Lilika
|
|<ref name="btva" /><ref name="voices.com" />
|-
|{{dts|2007|03|20|format=y}}
|''Armored Core 4''
|Fiona Jarnefeldt
|
|
|-
|{{dts|2007|05|02|format=y}}
|''Spider-Man 3''
|[[Mary Jane Watson]]
|
|<ref name="IGN jeanne" />
|-
|{{dts|2007|05|08|format=y}}
|''.hack//G.U. vol. 2//Reminisce''
|Kaede
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2007|06|25|format=y}}
|''The Darkness''
|Young Jenny
|
|<ref name="giving" />
|-
|{{dts|2007|06|29|format=y}}
|''Project Sylpheed''
|Ellen Bernstein
|
|<ref>{{cite video game|date=Hunyo 29, 2007|developer=Game Arts, SETA Corporation|scene=pangwakas na kredito|title=Project Sylpheed|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2007|08|21|format=y}}
|''Jeanne d'Arc''
|[[Jeanne d'Arc]]
|
|<ref name="btva" /><ref name="IGN jeanne" /><ref>{{cite web |last=Yip |first=Spencer |date=Agosto 1, 2007 |title=Talking with the voice of Jeanne D’arc |url=http://www.siliconera.com/2007/08/01/talking-with-the-voice-of-jeanne-d’arc |work=Siliconera |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|08|28|format=y}}
|''Guild Wars: Eye of the North''
|Gwen
|
|<ref name="mmorpg guild wars 2">{{cite web |last=Bitten |first=Michael |date=Disyembre 16, 2009 |title=Guild Wars 2 News – Exclusive Voices of Tyria Trailer! |url=http://www.mmorpg.com/gamelist.cfm?game=473&view=news&page=22&read=15769 |work=MMORPG.com |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2007|09|08|format=y}}
|''.hack//G.U. vol. 3//Redemption''
|Shino, Kaede
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2007|10|05|format=y}}
|''Final Fantasy Tactics: The War of the Lions''
|Ovelia
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|01|22|format=y}}
|''No More Heroes''
|Jeane
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|06|03|format=y}}
|''Ninja Gaiden II''
|Sonia
|
|<ref>{{cite video game|developer=Team Ninja|scene=pangwakas na kredito, 1:40 pagkatapos, Gumanap sa Ninja Gaiden 2 – Mga Aktor na Nagboses sa Ingles|title=Ninja Gaiden II|date=Hunyo 3, 2008|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2008|06|12|format=y}}
|''Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots''
|Enemy Soldiers
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|08|19|format=y}}
|''Too Human''
|Nyanna
|
|<ref>{{cite video game|developer=Silicon Knights|scene=pangwakas na kredito, Gumanap|title=Too Human|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2008|08|30|format=y}}
|''Valkyria Chronicles''
|Irene Ellet
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|09|16|format=y}}
|''Star Wars: The Force Unleashed''
|Darth Phobos
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2008|12|02|format=y}}
|''Prince of Persia''
|Elika
|
|<ref name="otaku news 2008" />
|-
|{{dts|2009|01|27|format=y}}
|''Afro Samurai''
|Young Afro Samurai
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|06|02|format=y}}
|''Red Faction: Guerrilla''
|Samanya
|
|<ref>{{cite video game|developer=[Volition|title=Red Faction: Guerrilla|date=Hunyo 2, 2009|scene=pangwakas na kredito, 3:30 pagkatapos, Mga Artisting Naboses, Tinatampok|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2009|06|09|format=y}}
|''Prototype''
|Elizabeth Greene, The Mother, miscellaneous voices
|
|<ref name="411mania">{{cite web |last=Morrison |first=Marc |date=Pebrero 5, 2013 |title=The 8 Ball 2.05.13: Top 8 Video Game Voice Actresses |url=http://www.411mania.com/games/columns/272369 |url-status=dead |work=411mania.com |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140905235649/http://www.411mania.com/games/columns/272369 |archivedate=Setyembre 5, 2014 |df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite video game|date=Hunyo 9, 2009|developer=Radical Entertainment|scene=pangwakas na kredito, 1:45 pagkatapos, Gumanap ng Boses|title=Prototype|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2009|09|29|format=y}}
|''Ninja Gaiden Sigma 2''
|Irene Lew, Sonia
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|10|13|format=y}}
|''Brütal Legend''
|Dominatrices
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – Brutal Legend |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/Brutal-Legend/ |work=Behind The Voice Actors |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|10|27|format=y}}
|''Ben 10 Alien Force: Vilgax Attacks''
|Charmcaster
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2009|11|17|format=y}}
|''Resident Evil: The Darkside Chronicles''
|Others
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – Resident Evil: The Darkside Chronicles |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/Resident-Evil-The-Darkside-Chronicles/ |work=Behind The Voice Actors |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2009|12|03|format=y}}
|''The Saboteur''
|Skylar
|
|<ref>{{cite video game|date=Disyembre 3, 2009|developer=Pandemic Studios|scene=pangwakas na kredito, 3:30 pagkatapos, Gumanap ng Pagbibigay-tinig|title=The Saboteur|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2009|12|27|format=y}}
|''Ratchet & Clank Future: A Crack In Time''
|Carina
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|02|02|format=y}}
|''White Knight Chronicles''
|Princess Cisna
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|02|09|format=y}}
|''BioShock 2''
|Barbara Johnson
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|03|09|format=y}}
|''Final Fantasy XIII''
|Cocoon Inhabitants
|
|<ref>{{cite video game|developer=Square Enix|scene=Pangwakas na kredito, 2:15 pagkatapos, ''Cocoon Inhabitants''|title=Final Fantasy XIII|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2010|03|16|format=y}}
|''Resonance of Fate''
|Cochet
|
|<ref>{{cite video game|date=Marso 16, 2010|developer=tri-Ace|scene=pangwakas na kredito, 1 minute pagkatapos, Gumanap ng Bosest (Ingles/Hapon)|title=Resonance of Fate}}</ref>
|-
|{{dts|2010|03|30|format=y}}
|''Dead or Alive Paradise''
|Kasumi, Niki
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|06|22|format=y}}
|''Transformers: War for Cybertron''
|Arcee
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|06|25|format=y}}
|''Singularity''
|Kathryn Norvikova
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|09|30|format=y}}
|''Final Fantasy XIV''
|Cast
|
|<ref>{{cite video game|title=Final Fantasy XIV|developer=Square Enix|publisher=Square Enix|scene=Pangwakas na kredito, 4:50 pagkatapos, Gumanap|year=2010|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2010|10|19|format=y}}
|''Vanquish''
|Elena Ivanova
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2010|11|26|format=y}}
|''Tron: Evolution''
|Radia
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|02|15|format=y}}
|''Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds''
|Jill Valentine
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref name="411mania" /><ref>{{cite video game|date=Pebrero 15, 2011|developer=Capcom|scene=pangwakas na kredito, 2:44 pagkatapos, Voice Talent|title=Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2011|05|20|format=y}}
|''Dead or Alive: Dimensions''
|Kasumi, Kasumi Alpha, Ayame
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|06|09|format=y}}
|''White Knight Chronicles II''
|Princess Cisna
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|09|27|format=y}}
|''X-Men: Destiny''
|Emma Frost
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|10|11|format=y}}
|''Ace Combat: Assault Horizon''
|Janice Rehl
|Pagkuhang pagganap din
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 11, 2011|developer=Namco|scene=pangwakas na kredito, Mga Boses sa Ingles at Pagkuhang Ganap (Ayon sa Alpabet)|title=Ace Combat: Assault Horizon|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2011|10|18|format=y}}
|''Batman: Arkham City''
|League of Assassins MembersVicki Vale (''Revenge'')
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Over Actors''
''Sa Harley Quinn's Revenge'' din na ''expansion pack''
|<ref>{{cite video game|developer=Rocksteady Studios|scene=pangwakas na kredito, 8 minuto pagkatapos, Mga Nagbigay-tinig|title=Batman: Arkham City|publisher=Warner Bros. Interactive Entertainment|date=Oktubre 18, 2011|language=Ingles}}</ref><ref name="polygon rock stars">{{cite web |last=Griner |first=David |date=Abril 2, 2013 |title=Why aren't video game actors treated like stars? |url=http://www.polygon.com/features/2013/4/2/4104160/why-arent-video-game-actors-treated-like-stars |work=Polygon |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2011|11|11|format=y}}
|''The Elder Scrolls V: Skyrim''
|Vex
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2011|11|15|format=y}}
|''Saints Row: The Third''
|Pedestrian at Mga Boses ng Karakter
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – Saints Row: The Third |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/Saints-Row-The-Third/ |work=Behind The Voice Actors |language=en |accessdate=Nobyembre 3, 2014}} – nagpapakita ang tsek screenshot ng pangwakas na kredito kung saan nakalista ang kanyang pangalan.</ref>
|-
|{{dts|2011|11|15|format=y}}
|''Ultimate Marvel vs. Capcom 3''
|Jill Valentine
|
|<ref name="411mania" />
|-
|{{dts|2011|12|20|format=y}}
|''Star Wars: The Old Republic''
|Jedi Knight Female
|
|<ref>{{cite video game|date=Disyembre 20, 2011|developer=BioWare|publisher=[[Electronic Arts]], LucasArts|title=Star Wars: The Old Republic|scene=pangwakas na kredito, 9:50 pagkatapos, Gumanap sa Ingles|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2012|02|21|format=y}}
|''Asura's Wrath''
|Mithra
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|03|13|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Generations''
|Tayuya
|
|<ref name="btva" /><ref name="pumped">{{cite web |last=Rhodes |first=Adam |date=Hunyo 11, 2014 |title=Anime lovers pumped for Orlando convention this summer |url=http://www.centralfloridafuture.com/news/view.php/740603/Anime-lovers-pumped-for-Orlando-conventi |url-status=dead |work=Central Florida Future |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810154633/http://www.centralfloridafuture.com/news/view.php/740603/Anime-lovers-pumped-for-Orlando-conventi |archivedate=Agosto 10, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2012|03|23|format=y}}
|''Kid Icarus: Uprising''
|Gaol, Phosphora
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|04|03|format=y}}
|''Kinect Star Wars''
|Intercom, PC na Pilotong Babae, pad1
|
|<ref name="btva" /><ref>{{cite web |date=2012 |title=Kinect Star Wars Credits |url=http://www.microsoft.com/games/mgsgamecatalog/kinectstarwars.aspx |work=Microsoft Game Studios |language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|06|26|format=y}}
|''The Amazing Spider-Man''
|Gwen Stacy
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2012|07|03|format=y}}
|''The Secret World''
|Kirsten Geary, Tanis
|
|<ref>{{cite video game|developer=Funcom|scene=pangwakas na kredito, Gumanap|title=The Secret World|publisher=[[Electronic Arts]]|date=Hunyo 13, 2012|language=Ingles}}</ref><!-- https://www.youtube.com/watch?v=KJvjG8fxMUg -->
|-
|{{dts|2012|07|12|format=y}}
|''Infex''
|Ivy
|Interaktibong nobelang grapiko
|<ref>{{cite video|author=PCB Productions|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZXxQt_FNMPw|work=YouTube|date=Hulyo 23, 2012|title=Infex Interviews 1|at=0:59|language=en}}</ref><ref>{{cite video|author=PCB Productions|url=https://www.youtube.com/watch?v=eNs-EtWttEE|work=YouTube|date=Hunyo 30, 2012|title=Infex Interviews 2|at=1:35|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|07|20|format=y}}
|''Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance''
|The Grid
|Nakagrupo sa ilalim ng "''Featuring the Disney Character voice talents of''"
|<ref>{{Cite video game|title=''Kingdom Hearts 3D: Dream Drop Distance''|developer=Square Enix|date=Hulyo 20, 2012|scene=Pangwakas na kredito, 2 minuto pagkatapo, Gumanap|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2012|08|28|format=y}}
|''Guild Wars 2''
|Caithe
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref name="mmorpg guild wars 2" /><ref>{{cite web |title=Game credits – voice talent |url=http://wiki.guildwars2.com/wiki/Game_credits#Voice_Talent |work=Guild Wars 2 Official Wiki |language=en |accessdate=Setyembre 4, 2014}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=Te4FK_6JLwE|title=Guild Wars 2 – Behind the Scenes: Giving Tyria a Voice|date=Disyembre 16, 2009|work=YouTube|time=3:13|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2012|11|06|format=y}}
|''Halo 4''
|Ivanoff, System Voice
|
|<ref>{{cite web |title=Halo 4 Credits |url=http://www.microsoft.com/games/mgsgamecatalog/halo4_credits.aspx |work=Microsoft Game Studios |language=en |accessdate=Nobyembre 21, 2014}}</ref>
|-
|{{dts|2013|02|19|format=y}}
|''Metal Gear Rising: Revengeance''
|Courtney Collins
|Nanomina – BTVA, Parangal sa Pagboses ng 2013
|<ref name="btva" /><ref name="btva voice acting 2013 video games" />
|-
|{{dts|2013|03|05|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 3''
|Fuu
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|06|04|format=y}}
|''Marvel Heroes''
|Emma Frost, Boom-Boom, Clea
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|06|14|format=y}}
|''The Last of Us''
|Tauhang nagboboses
|
|<ref>{{cite web |title=Behind The Voice Actors – The Last of Us |url=http://www.behindthevoiceactors.com/video-games/The-Last-of-Us/ |work=Behind The Voice Actors |language=en}}</ref><!-- specific roles not named in closing credits -->
|-
|{{dts|2013|08|23|format=y}}
|''The Wonderful 101''
|Wonder-Green
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2013|10|13|format=y}}
|''Skylanders: Swap Force''
|Tessa
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Talent''
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 13, 2013|developer=Vicarious Visions|scene=pangwakas na kredito, 8 minuto pagkatapos, Produksyong Pabibigay-tinig ng Soundelux, Mga Aktor ng Boses|title=Skylanders: Swap Force|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2013|10|22|format=y}}
|''Lego Marvel Super Heroes''
|Aunt May, Emma Frost, Gwen Stacy
|Nakagrupo bilang ''VO Talent''
|<ref>{{cite video game|date=Oktubre 22, 2013|developer=TT Games|scene=pangwakas ng kredito, 9 minuto pagkatapos, Talento ng Pagbibigay-tining|title=Lego Marvel Super Heroes|language=Ingles}}</ref><!-- specific roles not named in closing credits-->
|-
|{{dts|2014|09|16|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Revolution''
|Fuu
|
|<ref>{{Cite video game|title=Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm Revolution|year=2014|scene=Pangwakas na kredito 1:12 pagkatapos, Gumanap sa Ingles|developer=CyberConnect2|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2014|10|05|format=y}}
|''Skylanders: Trap Team''
|Tessa
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
|<ref>{{cite video game|scene=Pangwakas na kredito, 8:40 pagkatpos, Mga Aktor ng Boses|title=Skylanders: Trap Team|developer=Toys for Bob|publisher=[[Activision]]|year=2014|language=Ingles}}</ref><ref>{{cite tweet|user=KariWahlgren|number=396800770592358400 <!-- https://twitter.com/KariWahlgren/status/396800770592358400 -->|title=Replies on comment about her character Tessa on Skylanders: Trap Team: "Thank you!! Really love the character!"|name=Kari Wahlgren|date=Nobyembre 2, 2013|accessdate=Disyembre 30, 2014|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2014|11|11|format=y}}
|''Lego Batman 3: Beyond Gotham''
|Supergirl, Black Canary, Hawkgirl, Indigo-1, Wonder Girl, and Zatanna
|
|<ref>{{cite web |last=Gross |first=Ed |date=Hulyo 10, 2018 |title=Who's Played Supergirl? Here's Every Actress Who's Worn the Cape |url=https://www.closerweekly.com/posts/supergirl-actress-162994/ |work=Closer Weekly |language=en |accessdate=Marso 7, 2019 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|{{dts|2015|03|15|format=y}}
|''Code Name: S.T.E.A.M.''
|Tiger Lily, Victoria, Ozma
|
|<ref>{{cite video game|developer=Intelligent Systems|scene=Credits, Voice|title=Code Name: S.T.E.A.M.|publisher=[[Nintendo]]|date=Marso 15, 2015|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2015|09|25|format=y}}
|''Skylanders: SuperChargers''
|Tessa
|Nakagrupo sa ilalim ng ''Voice Actors''
Muling ginampanan{{efn|Ang mga papel ni Kari sa Skylanders ay muling ginampanan sa mga sumunod na paglabas ng serye.<ref>{{cite web|url=http://www.mercurynews.com/business/ci_28243242/skylanders-add-vehicles-next-game-skylanders-superchargers|title='Skylanders' to add vehicles in next game, 'Skylanders SuperChargers'|first=Derrick J.|last=Lang|date=Hunyo 3, 2015 | agency=Associated Press|work=San Jose Mercury News|accessdate=Setyembre 30, 2015|quote=The next "Skylanders" entry will also add 20 new characters to the roster of more than 300 heroes that have been released since the original "Spyro's Adventure."|language=en}}</ref>|name="reprising"}}
|<ref>{{cite video game|developer=Vicarious Visions|publisher=[[Activision]]|scene=Pangwakas na kredito, 7:13 pagkatapos, Mga Artista ng Boses|title=Skylanders: SuperChargers|year=2015|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2015|10|27|format=y}}
|''Halo 5: Guardians''
|System Voice
|
|<ref>{{cite video game|developer=343 Industries|publisher=Microsoft Studios|title=Halo 5: Guardians|scene=Pangwakas na kredito, 7 minuto pagkatapos, Panguhaning Boses at Gumanap|access-date=Oktubre 28, 2017|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2015|11|12|format=y}}
|''Fallout 4''
|Proctor Ingram
|
|<ref>{{cite video game|developer=Bethesda Game Studios|publisher=Bethesda Softworks|title=Fallout 4|scene=Pangwakas ng kredito, 2 minuto pagkatapos, Boses & Musika|access-date=Enero 31, 2020|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2016|02|09|format=y}}
|''Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4''
|Hanabi Hyuga, Fuu
|
|<ref>{{Cite video game|title=Naruto Shippuden: Ultimate Ninja Storm 4|year=2016|scene=Pangwakas ng kredito, 0:48 pagkatapos, Gumanap sa Ingles|developer=CyberConnect2|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2016|04|26|format=y}}
|''King's Quest - Chapter III: Once Upon A Climb''
|Princess Vee, Bramble Fey
|
|<ref>{{cite video game|title=King's Quest - Chapter III: Once Upon A Climb|developer=The Odd Gentlemen|publisher=Sierra Entertainment|year=2016|scene=Pangwakas na kredito, 1 min pagkatapos, Gumanap|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2016|08|25|format=y}}
|''Master of Orion: Conquer the Stars''
|Human Advisor, GNN Anchor
|
|<ref>{{cite magazine |last=Chalk |first=Andy |date=Pebrero 17, 2016 |title=Master of Orion trailer reveals a cast of sci-fi stars |url=http://www.pcgamer.com/master-of-orion-trailer-reveals-a-cast-of-sci-fi-stars/ |magazine=PC Gamer |language=en |accessdate=Pebrero 19, 2016}}</ref>
|-
|{{dts|2016|09|13|format=y}}
|''Minecraft: Story Mode''
|Mevia, Val
|Ep. "A Journey's End", Ep. Below the Bedrock
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Minecraft: Story Mode Episode 8: 'A Journey's End' releases Setyembre 13 |url=https://www.pcgamesn.com/minecraft-story-mode-a-telltale-games-series/minecraft-story-mode-episode-8-release-date |work=pcgamesn.com |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2017}}</ref>
|-
|{{dts|2016|10|25|format=y}}
|''World of Final Fantasy''
|Shelke Rui
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2016|11|29|format=y}}
|''Final Fantasy XV''
|Aranea Highwind
|
|<ref>{{cite web |last=Medina |first=ND |date=Agosto 22, 2016 |title='Final Fantasy XV' English Voice Cast Announced In New Trailer [VIDEO] |url=http://www.idigitaltimes.com/final-fantasy-xv-english-voice-cast-announced-new-trailer-video-552012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825044604/http://www.idigitaltimes.com/final-fantasy-xv-english-voice-cast-announced-new-trailer-video-552012 |archive-date=25 Agosto 2016 |work=IDigitalTimes |publisher=IBT Media |language=en |accessdate=Agosto 30, 2016}}</ref><!-- also BTVA --><ref name="wave newspapers" />
|-
|{{dts|2017|05|16|format=y}}
|''Injustice 2''
|Starfire
|
|<ref>{{cite web |last=James |first=Dean |date=Mayo 7, 2017 |title=Injustice 2's Starfire Will Be Voiced By Familiar Actress |url=https://attackofthefanboy.com/news/injustice-2-starfire-will-be-voiced-by-familiar-actor/ |work=Attack of the Fanboy |language=en |accessdate=Hunyo 5, 2017}}</ref><!-- BTVA uses self-pub tweet -->
|-
|{{dts|2018|10|16|format=y}}
|''Lego DC Super-Villains''
|English Voice Talent
|
|<ref>{{cite video game|title=Lego DC Super-Villains|developer=Traveller's Tales|publisher=Warner Bros. Interactive Entertainment|year=2018|scene=Pangwakas na kredito, 8 minuto pagkatapos, Talento ng Boses sa Ingles|language=Ingles}}</ref>
|-
|{{dts|2019|04|23|format=y}}
|''Mortal Kombat 11''
|Kitana
|Nakakredito sa ilalim ng ''English Voice Talent''
|<ref>{{cite tweet|user=domcianciolo|number=1120689390664278016|title=As many folks have guessed, #mk11 Kitana VO is performed by @KariWahlgren!|first=Dominic|last=Cianciolo|date=Abril 23, 2019|accessdate=Abril 23, 2019|language=Ingles}} – Dominic Cianciolo ay ang direktor ng boses sa NetherRealm Studios na nagbigay boses para sa ''Mortal Kombat 11''.</ref>
|-
|{{dts|2019|06|18|format=y}}
|''Bloodstained: Ritual of the Night''
|Gremory
|
|<ref name="btva" />
|-
|{{dts|2019|07|19|format=y}}
|''Marvel Ultimate Alliance 3: The Black Order''
|[[Elsa Bloodstone]], Proxima Midnight, Wasp
|
|<ref name="btva" />
|}
=== ''Live-action'' na pilmograpiya ===
==== Telebisyon ====
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Tala ng paglabas sa telebisyon
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian
|-
|2010–11
|''[[Wizards of Waverly Place]]''
|Helen
|Seryeng pantelebisyon, episodyo:
"Alex Gives Up"
"Three Maxes and a Little Lady"
|<ref name="press" /><ref>{{cite episode|series=Wizards of Waverly Place|season=4|number=2|title=Alex Gives Up|language=en}} – closing credits</ref><ref>{{cite episode|title=Three Maxes and a Little Lady|series=Wizards of Waverly Place|season=4|number=5|language=en}}</ref><!-- wizards episodes confirmed on Netflix -->
|-
|2012
|''Criminal Minds''
|Rena Tracey
|Seryeng pantelebisyon, episodyo:
"Magnificent Light"
|<ref>{{cite episode|title=Magnificent Light|series=Criminal Minds|season=8|number=9|language=en}}</ref>
|-
|{{dts|2017|07|29|format=y}}
|''Nicky, Ricky, Dicky & Dawn''
|YOCO (voice)
|Ep. "YOCO"
|<ref>{{cite tweet|first=Kari|last=Wahlgren|user=KariWahlgren|number=891083863149092864|title="Nicky,Ricky,Dicky & Dawn" set! I play the voice of YOCO,the quints new smart device. Airs tomorrow at 8/7pm on @Nickelodeon #FridayFeeling|date=Hulyo 28, 2017|accessdate=Oktubre 15, 2017|language=en}}</ref>
|-
|}
==== Pelikula ====
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
|+Listahan ng mga pagganap sa pelikula
! style="background:#b0c4de;" |Taon
! style="background:#b0c4de;" |Titulo
! style="background:#b0c4de;" |Papel
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Mga tala
! style="background:#b0c4de;" class="unsortable" |Sanggunian
|-
|2003
|''Neverland''
|Tinker Bell
|Pelikulang pamtampok
|<ref name="voices kari" /><ref name="variety neverland" /><ref>{{cite news |last=Cooper |first=Tracie |title=Neverland (New Media) 2003 – Review Summary |language=en |work=New York Times |agency=Rovi (All Movie Guide) |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/290234/Neverland-New-Media-/overview |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219175005/http://www.nytimes.com/movies/movie/290234/Neverland-New-Media-/overview |archive-date=19 Disyembre 2013 |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
|-
|{{dts|2008|07|03|format=y}}
|''Adventures in Voice Acting''
|Herself
|Pelikulang dokumentaryo sa pagboboses
|<ref name="otaku news 2008" /><ref>{{cite web |date=Setyembre 2, 2008 |title=Voice Actors DVD o_O *this week: Bob Papenbrook.. again!* | Page 57 | Forum |url=http://www.gaiaonline.com/forum/anime-manga-comics/voice-actors-dvd-o_o-this-week-bob-papenbrook-again/t.16077705_841/ |publisher=Gaia Online |language=en |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref><!-- old announcement of DVD which shows she participated in it --><ref>{{cite web |title=Adventures in Voice acting |url=http://www.adventuresinvoiceacting.com/about-aiva-vol1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115090315/http://www.adventuresinvoiceacting.com/about-aiva-vol1 |archive-date=Enero 15, 2013 |work=Spotlight Entertainment |language=en |accessdate=Pebrero 4, 2015}}</ref>
|-
|{{dts|2013|12|format=y}}
|''I Know That Voice''
|Herself
|Pelikulang dokumentaryo sa pagboboses
|<ref>{{cite web |title=I Know That Voice, A Documentary About the World of Voice Acting |url=http://laughingsquid.com/i-know-that-voice-a-documentary-about-the-world-of-voice-acting/ |work=Laughing Squid |language=en |accessdate=Oktubre 6, 2014}}</ref><!-- also actual video -->
|-
|2017
|''Girl #2''
|
|Manunulat, Ehekutibong Prodyuser, maikling pelikula, labas na pampista
|<ref>{{cite web |author= |date= |title=Cast and Crew |url=http://www.girl2movie.com/cast-and-crew/ |website=Girl #2 |language=en |accessdate=Marso 12, 2018}}</ref><ref>{{cite web |author= |date=Setyembre 16, 2017 |title=Get to know the short film: GIRL #2, 9min, USA, Horror/Comedy |url=https://festivalforhorror.com/2017/09/16/get-to-know-the-short-film-girl-2-9min-usa-horrorcomedy/ |website=festivalforhorror.com |language=en |accessdate=Marso 12, 2018}}</ref>
|}
==== Ibang paglabas ====
* Swiffer na patalastas sa telebisyon – Mud Girl para sa Swiffer WetJet<ref name="scholarship" /><ref>{{cite web |last1=Beck |first1=Marilyn |last2=Smith |first2=Stacy Jenel |date=Setyembre 30, 2011 |title=Release: Saturday, Hulyo 23–24, 2011 |url=http://www3.creators.com/lifestylefeatures/fashion-and-entertainment/hollywood-exclusive/release-saturday-Hulyo-23-24-2011.html |url-status=dead |work=Hollywood Exclusive by Marilyn Beck & Stacy Jenel Smith |publisher=Creators.com |language=en |accessdate=Agosto 19, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140821085929/http://www3.creators.com/lifestylefeatures/fashion-and-entertainment/hollywood-exclusive/release-saturday-Hulyo-23-24-2011.html |archivedate=Agosto 21, 2014 |df=mdy-all}}</ref>
* ''TableTop'' na seryeng pang-web – Kanyang-sarili (season 2, episodyo 8)<ref>{{cite web |last=Genly |first=Kim |date= |title=Star Trek Catan: Jeri Ryan, Kari Wahlgren, and Ryan Wheaton join Wil on TableTop SE2E08 |url=http://geekandsundry.com/shows/tabletop/star-trek-catan-jeri-ryan-kari-wahlgren-and-ryan-wheaton-join-wil-on-tablet/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109101223/http://geekandsundry.com/shows/tabletop/star-trek-catan-jeri-ryan-kari-wahlgren-and-ryan-wheaton-join-wil-on-tablet |archive-date=Nobyembre 9, 2013 |publisher=Tabletop.geekandsundry.com |language=en |accessdate=Nobyembre 27, 2013}}</ref>
== Mga tala==
{{notelist}}
== Mga sanggunian==
{{reflist|refs=<ref name="btva">{{cite web | time=Check mark indicates role has been confirmed using screenshots of closing credits and other reliable sources | url=http://www.behindthevoiceactors.com/Kari-Wahlgren/ | title=Kari Wahlgren | work=Behind The Voice Actors | accessdate=Oktubre 9, 2017|language=en}}</ref>
<ref name="resume">{{cite web | url=http://www.kariwahlgren.net/resume_vo.html | title=Resume – Kari Wahlgren – Animated Cartoons: Features & Television Voice Work (Selected) ; CD-ROMS / Video Games | work=KariWahlgren.net (Kari Wahlgren official site) | accessdate=Nobyembre 26, 2013 | archive-date=Nobyembre 5, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141105030717/http://www.kariwahlgren.net/resume_vo.html | url-status=dead |language=en}}</ref>
<ref name="voices kari">{{cite news | url = http://www.lawrence.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ | title = Voices Kari – KU Grad becomes the go-to voice for animation and video games | first = Jon | last = Niccum | date = Abril 21, 2006 | newspaper = Lawrence Journal-World|language=en }}</ref><!-- copy of article at http://www2.ljworld.com/news/2006/apr/21/voices_kari/ - RS local newspaper -->
<ref name="anime tourist">{{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20020328134356/http://www.animetourist.com/article1039.html | archivedate= Marso 28, 2002 | url-status = dead | url = http://www.animetourist.com/article1039.html | title = Anime Tourist Interview: Behind the Scenes of FLCL. | work = Anime Tourist | date = 2002 |language=en}}- ginawa noong Enero 2002</ref>
<ref name="Jeng 2004">{{Cite news |last=Jeng |first=Way |url=http://www.mania.com/being-brief-discussion-anime-dubs-ai-yori-aoshi-enishi-volume-two_article_84201.html |title=Being a Brief Discussion of Anime Dubs: Ai Yori Aoshi: Enishi, Volume Two |work=Mania |publisher=Demand Media|language=en |date=Setyembre 14, 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105010024/http://www.mania.com/being-brief-discussion-anime-dubs-ai-yori-aoshi-enishi-volume-two_article_84201.html |archivedate=Nobyembre 5, 2014 |url-status=dead }}</ref>
<ref name="divers last exile">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/review/last-exile/dvd-1 |first=Allen |last=Divers |title=Last Exile DVD 1 – Review |work=Anime News Network |date=Pebrero 5, 2004 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="ann champloo">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/review/samurai-champloo/dvd-2 |first=Carlo |last=Santos |title=Samurai Champloo DVD 2 – Review |work=Anime News Network |date=Mayo 13, 2005 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="ann scrapped 1">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/review/scrapped-princess/dvd-1 |first=Theron |last=Martin |title=Scrapped Princess DVD 1 – Review |work=Anime News Network |date=Mayo 26, 2005 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="mania dubbies 2008">{{cite web|url=http://www.mania.com/2008-anime-dubbies-award_article_113802.html |title=2008 Anime Dubbies Award |publisher=Mania.com |date=Marso 20, 2009 |accessdate=Agosto 20, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218002358/http://www.mania.com/2008-anime-dubbies-award_article_113802.html |archivedate=Pebrero 18, 2015|language=en }}</ref>
<ref name="theron martin 2011">{{cite news|url=http://www.animenewsnetwork.com/feature/2012-01-05 |first=Theron |last=Martin |title=Anime in America: The Best (and Most Notable) of 2011 |work=Anime News Network |date=Enero 5, 2012 |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2011 anime">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2011/anime/ |title=1st Annual BTVA Voice Acting Awards – 2011 – Anime |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2012 television">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2012/television/ |title=2nd Annual BTVA Voice Acting Awards – 2012 – Television |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva anime dub 2013 movies">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-anime-awards/2013/movies/ |title=2nd Annual BTVA Anime Dub Awards – 2013 – Movies|language=en |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2013 television">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2013/television/ |title=3rd Annual BTVA Voice Acting Awards – 2013 – Television |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva anime dub 2013 television">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-anime-awards/2013/television/ |title=2nd Annual BTVA Anime Dub Awards – 2013 – Television |publisher=Behind The Voice Actors |date= |accessdate=Agosto 20, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="btva voice acting 2013 video games">{{cite web|url=http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2013/video-games/ |title=3rd Annual BTVA Voice Acting Awards – 2013 – Video Games |publisher=Behind The Voice Actors |accessdate=Agosto 20, 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141109011246/http://www.behindthevoiceactors.com/btva-awards/2013/video-games/ |archivedate=Nobyembre 9, 2014 |language=en }}</ref>
<ref name="giving">{{cite web|last=Hatfield |first=Daemon |url=http://www.ign.com/articles/2006/06/20/giving-voice-to-games |title=Giving Voice to Games|language=en |website=IGN |date=Hunyo 20, 2006 |accessdate=Agosto 21, 2014}}</ref>
<ref name="joe-mammy interview">{{cite web |url=http://www.joe-mammy.com/pages/features/kari-wahlgren/kari-wahlgren.htm |title=Features :: Kari Wahlgren |publisher=Joe-Mammy.com |date= |accessdate=Agosto 21, 2014 |archive-date=Marso 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233354/http://www.joe-mammy.com/pages/features/kari-wahlgren/kari-wahlgren.htm |url-status=dead|language=en }}</ref>
<ref name="voices.com">{{cite web |url=http://blogs.voices.com/voxdaily/2006/07/kari_wahlgren_voice_actor_chat.html |title=Kari Wahlgren, voice actor, Chats with Voices.com |work=Vox Daily |publisher=Voices.com |date=Hulyo 4, 2006 |first=Stephanie |last=Ciccarelli |accessdate=Agosto 19, 2014 |archive-date=Agosto 23, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140823001217/http://blogs.voices.com/voxdaily/2006/07/kari_wahlgren_voice_actor_chat.html |url-status=dead |language=en}}</ref>
<ref name="not afraid">{{cite web |url=http://squarehaven.com/news/2007/01/06/Not-Afraid-To-Be-Strong-A-Conversation-with-Kari-Wahlgren/ |title=Square Haven News / Not Afraid To Be Strong: A Conversation with Kari Wahlgren |publisher=Squarehaven.com |date= |accessdate=Agosto 19, 2014 |archive-date=Agosto 21, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140821062320/http://squarehaven.com/news/2007/01/06/Not-Afraid-To-Be-Strong-A-Conversation-with-Kari-Wahlgren/ |url-status=dead |language=en}}</ref>
<ref name="variety neverland">{{cite magazine|first=David |last=Rooney |url=https://variety.com/2003/film/reviews/neverland-2-1200541112/ |title=Neverland |magazine=Variety |date=Hunyo 13, 2003 |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>
<ref name="scholarship">{{cite web|url=http://theatre.ku.edu/kari-wahlgren-theatre-scholarship |title=Kari Wahlgren Theatre Scholarship | Department of Theatre |publisher=Theatre.ku.edu |date= |accessdate=Agosto 19, 2014|language=en}}</ref>}}
=== Mga aklat ===
* {{cite magazine |title=Portrait of a Voiceover Actress [interview] |first=Ray |date= |last=Sidman |magazine=Comics Buyer's Guide |issue=1631 |publication-date=Agosto 2007 |pages=36–38|language=en}}
* {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=YX_daEhlnbsC|title=Encyclopedia of Television Shows, 1925 through 2010|last=Terrace|language=en|first=Vincent|publisher=McFarland|year=2008|isbn=9780786486410|edition=2d|ref={{harvid|Terrace|2008}}}}
* {{cite book|language=en|url=https://books.google.com/books?id=e1RTP8thtR0C|title=Disney Voice Actors: A Biographical Dictionary|last=Hischak|first=Thomas S.|publisher=McFarland|year=2011|isbn=9780786486946|pages=172–173|ref={{harvid|Hischak|2011}}}}
=== Ibang mga sanggunian ===
* [http://www.g4tv.com/videos/26660/will-work-for-games-voice-over-artist/ G4TV "Will Work for Games" Interview with Kari Wahlgren (Hunyo 27, 2008)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180213021944/http://www.g4tv.com/videos/26660/will-work-for-games-voice-over-artist/ |date=2018-02-13}} (sa Ingles)
* [https://web.archive.org/web/20140821052942/http://my.voiceacting.co.uk/site/2008/09/07/kari-wahlgren-interview/ Kari Wahlgren Interview (Setyembre 7, 2008)] sa Voiceacting.co.uk (sa Ingles)
== Mga panlabas na link ==
* {{Official website|http://www.kariwahlgren.net}}
* {{ann|people|531}}
* [http://www.behindthevoiceactors.com/kari-wahlgren/ Kari Wahlgren] sa Behind The Voice Actors (sa Ingles)
* [http://www.crystalacids.com/database/person/4676/kari-wahlgren/ Kari Wahlgren] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200131062355/http://www.crystalacids.com/database/person/4676/kari-wahlgren/ |date=2020-01-31 }}, [http://www.crystalacids.com/database/person/2135/jennifer-jean/ Jennifer Jean] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210412153422/http://www.crystalacids.com/database/person/2135/jennifer-jean/ |date=2021-04-12 }} at [http://www.crystalacids.com/database/person/2145/kay-jensen/ Kay Jensen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407012518/http://www.crystalacids.com/database/person/2145/kay-jensen/ |date=2020-04-07 }} sa CrystalAcids Anime Voice Actor Database (lahat sa Ingles)
* {{IMDb name|id=1312566}}
[[Kategorya:Mga artista mula sa Estados Unidos]]
h9ncdi3no733wff5ghb6fuffbs8icgf
1996 sa Pilipinas
0
297344
2201569
2197390
2026-04-06T11:34:18Z
~2026-21004-68
160692
/* Kamatayan */
2201569
wikitext
text/x-wiki
Ang '''1996 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong ''[[1996]]''.
== Mga Nanunungkulan ==
* '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]])
* '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]])
* [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] (hanggang Oktubre 10), [[Ernesto Maceda]] (simula Oktubre 10)
* '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]]
* '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]]
* '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]]
==Kaganapan==
===Enero===
* [[Enero 22]] – Isang gunboat ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang nakipaglaban sa tatlong sasakyang-dagat ng [[Hukbong Dagat ng Tsina|Hukbong Dagat ng Tsina]] malapit sa [[Bahura ng Panganiban]] sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], na siyang unang marahas na komprontasyong militar na kinasasangkutan ng dalawang bansa at lalong nagdulot ng patuloy na krisis sa [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|diplomatikong]].<ref>—''[https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html "Tinatapakan ng Maynila ang mga itlog sa Tsina dahil sa pagbagsak ng barko"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202222055/https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html|date=Pebrero 2, 2023}}'' [[The Christian Science Monitor]]. 02-02-1996.<br />—''[https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes "Timeline: Mga Alitan sa Maritima ng Tsina (1895–2020)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727042932/https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes|date=Hulyo 27, 2022}}'' [[Konseho sa Ugnayang Panlabas]].<br />Lahat ay nakuha noong 01-31-2022.</ref>
===Pebrero===
* [[Pebrero 14]] – Sumiklab ang marahas na sagupaan sa pagitan ng mga sundalong Pilipino at [[Mga Vietnamese na taga-bangka]], habang tinatangka ng gobyerno ng Pilipinas na sapilitang pauwiin ang daan-daang Vietnamese na naghahanap ng asylum.
* [[Pebrero 18]] – Ang siksikang barkong ''ML Gretchen I'', na naglalakbay mula sa [[Cebu]], ay tumaob at lumubog sa pasukan ng daungan ng [[Cadiz, Negros Occidental|Cadiz]], [[Negros Occidental]]; sa pagtatapos ng buwan, limampu't isang tao ang naiulat na namatay. Nangyayari ito kapag ang mga pasahero ay lumipat sa isang gilid upang maiwasan ang matataas na alon.<ref name=":0">{{Banggitin ang aklat|pamagat = 1997 INTERNATIONAL YEAR BOOK (Sumasaklaw sa Taon 1996)|publisher = COLLIER NEWFIELD, INC.|taon = 1997|lokasyon = New York, NY}}</ref><ref>Mga Pagsipi:
* {{cite news |date=Marso 1, 1996 |title=Ferry of Disgrace |url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714020530/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |url-status=dead |archive-date=Hulyo 14, 2024 |work=[[Asiaweek]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}
* {{cite news |date=Pebrero 19, 1996 |title=Mga Maikling Balita sa Mundo: Halos 50 Pinaniniwalaang Patay Nang Lumubog ang Ferry ng Pilipinas |url=https://www.nytimes.com/1996/02/19/world/world-news-briefs-nearly-50-believed-dead-as-philippine-ferry-sinks.html |agency=[[Reuters]] |via=[[The New York Times]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref>
===Marso===
* [[Marso 18]] – [[Sunog sa Ozone Disco Club|Sinunog ang Ozone Disco]] sa [[Lungsod ng Quezon]], na ikinamatay ng 162 bisita kabilang ang mga mag-aaral na nagtapos sa kolehiyo at 95 iba pa ang nasugatan. Ang insidente ay opisyal na kinilala bilang ang pinakamalalang sunog sa kasaysayan ng Pilipinas, at kabilang sa 10 pinakamalalang sunog sa nightclub sa mundo.<ref name="Ryr96">{{Cite web|url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|title=Pagbabalik-tanaw: Pinakamalalaking balita noong 1996 nang unang mag-host ang PH ng APEC|last=Punzalan|first=Ronnie|date=Nobyembre 12, 2015|website=[[Rappler]]|access-date=Hunyo 4, 2018|archive-date=Mayo 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502214058/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|url-status=live}}</ref><ref>{{Banggitin ang web|url=https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|title=Trahedya ng sunog: Pagkamatay at pagkawasak sa Pilipinas|last=Mayuga|first=Jonathan|date=Marso 21, 2018|website=[[BusinessMirror]]|access-date=Setyembre 11, 2019|archive-date=Marso 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324230533/https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|url-status=live}}</ref><ref>''[https://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html "Hindi bababa sa 150 ang namatay sa sunog sa disco sa Maynila"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010172559/http://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html|date=Oktubre 10, 2017}}'' [[The New York Times]]. Marso 19, 1996. Nakuha noong Abril 25, 2021.</ref>{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
* [[Marso 24]] – Isang [[sakuna sa pagmimina ng Marcopper|sakuna sa pagmimina]] ang naganap sa islang probinsya ng [[Marinduque]] nang ang mga natitirang dumi ng minahan mula sa drainage ng Marcopper Mining Corporation ay tumagas sa ilog at natapon sa dagat.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
===Hunyo===
* [[Hunyo 13]] – Si Retiradong P/Col. [[Rolando Abadilla]], [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|administrasyong Marcos]], ay pinaslang sa [[Lungsod ng Quezon]]. Inako ng Komunistang [[Alex Boncayao Brigade]] ang responsibilidad. Lima sa pitong akusado ay nahatulan noong 1999.<ref name="dRA">—''[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404182820/https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5|date=Abril 4, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />—''[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307162157/http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/|date=Marso 7, 2022}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>''[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171050/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/|petsa=Abril 5, 2023}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref>
===Hulyo===
* [[Hulyo 24]]–[[Hulyo 25|25]] – Bumuhos ang ulan at pagbaha kay [[Bagyong Gloria (1996)|Bagyong Gloria]] na ikinamatay ng halos 60 katao sa [[Luzon]] at [[Mindoro]] Islands.<ref name=":0" />
* [[Hulyo 31]] – Si [[Sarah Balabagan]], isang [[Manggagawang Pilipino sa Ibang Bansa|migrante]] na sinentensiyahan at ikinulong sa [[United Arab Emirates]] nang halos dalawang taon dahil sa pagpatay sa kanyang amo sa pagtatanggol sa sarili, ay pinalaya; Babalik siya sa bansa kinabukasan.<ref name="Ryr96" /><ref>Paglaya mula sa bilangguan at pagbabalik ni S. Balabagan sa Pilipinas:<br />—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4 "Pilipinas: Bumalik sa bahay ang isang Pilipina matapos mapalaya mula sa kulungan ng UAE"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP Archive]]. Agosto 1, 1996.<br />—''[https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/ "Bumalik ang Kasambahay, Nakaligtas sa Sentensyang Kamatayan. Pinatay ng 17-Taong-gulang ang Kanyang Arabong Amo Habang Tinatangkang Panggagahasa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP News]] sa pamamagitan ng [[The Spokesman-Review]]. Agosto 2, 1996.<br />—''[https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037 "Bumalik sa Bahay ang Isang Kasambahay sa Pilipinas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182907/https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037|date=Agosto 3, 2022}}'' Balita sa Migrasyon (Tomo 3, Blg. 9), [[Unibersidad ng California, Davis]]. Setyembre 1996.<br /><br />Tungkol kay S. Balabagan:<br />—''[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinyon) "The story of Sarah Balabagan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120082606/https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan|date=Enero 20, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. Set. 11, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 2, 2022.</ref>
===Agosto===
* [[August 1]] – Mabuhay, lumipat sa bago nitong orbital slot. Ang Mabuhay satellite, na dating pinangalanang [[Palapa satellite|Palapa B-2P]], ay nakuha ng [[Mabuhay Korporasyon ng Satelit|Mabuhay Korporasyon ng Satelit ng Pilipinas]] noong mas maagang petsa ngayong taon. Ang Mabuhay ay naging isa sa mga nilalang na pagmamay-ari ng isang Pilipinong entidad.<!---Ang Mabuhay ay naiiba sa Agila-2 o Mabuhay 1, na inilunsad noong nakaraang taon (1997) at ang unang Pilipinong satellite na inilunsad sa kalawakan---><ref>{{cite news|title=Mabuhay acquires Indon satellite;set new orbit|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|work=Manila Standard|date=Hulyo 25, 1996|access-date=Setyembre 20, 2016|archive-date=Abril 29, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429204851/https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nakuha ng Mabuhay ang Pasifik Satellite|url=http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|website=Telecompaper|access-date=Hunyo 30, 2014|date=Agosto 6, 1996|archive-date=Setyembre 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125527/http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Palapa B-2P|url=http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|website=Weebau Space Encyclopedia|access-date=Hunyo 30, 2014|archive-date=Pebrero 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222162650/http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|url-status=live}}</ref>
* [[Agosto 10]] – Ang [[Sagay, Negros Occidental|Sagay]] ay nagiging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8192''.
===Setyembre===
* [[Setyembre 2]] – [[1996 Pangwakas na Kasunduan sa Kapayapaan|Isang permanenteng kasunduan sa kapayapaan ang nilagdaan]] sa [[Palasyo ng Malacañang]] sa pagitan ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] at ng [[Moro National Liberation Front]].<ref name="Ryr96" /><ref>''[https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement "Pangwakas na Kasunduan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221010153054/https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement |date=Oktubre 10, 2022 }}'' Matrix ng Kasunduan sa Kapayapaan, [[University of Notre Dame]]. 2015. Nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref>
===Nobyembre===
* [[Nobyembre 24]]–[[Nobyembre 25|25]] – [[APEC Pilipinas 1996|ika-8]] Ang [[Asia-Pacific Economic Cooperation]] (APEC) Summit ay ginanap sa [[Subic, Zambales]]; ang unang pagkakataon na nag-host ang bansa ng kaganapan.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
===Disyembre===
* [[Disyembre 7]] – Ang [[Marikina]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8223'' na inaprubahan noong Nobyembre 6.<ref>{{Banggitin ang web|title=Ang Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|url=https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Marikina - Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211131149/https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html |archive-date=Disyembre 11, 2021 }}</ref>
==Palakasan==
* [[Mayo 26]] – Tinalo ng [[Mga Maggagatas ng Alaska]] ang [[Purefoods TJ Hotdogs]], 93-92 sa overtime upang manalo sa [[1996 PBA All-Filipino Cup finals]].
* [[Hulyo 19]]–[[Agosto 4]] – Kalahok ang Pilipinas sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996]] sa [[Atlanta]], Georgia, Estados Unidos at nasa ika-61 pwesto. Natanggap ng atletang si [[Mansueto Velasco]] ang kanyang medalyang pilak at pumangalawa sa [[boksing]].<ref name="Ryr96" />{{Verify source|date=Hunyo 2018}}
* [[Setyembre 10]] – Nanalo ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Milkmen]] laban sa [[Mga Turbo Charger ng Shell|Mga Masters ng Zoom ng Formula Shell]], at nakuha ang kanilang pangalawang kampeonato para sa season.<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105%2C1638364 Nanalo ang Alaska ng korona sa PBA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171143/https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105,1638364 |date=Abril 5, 2023 }}, Jimbo Gulle, Manila Standard, Setyembre 11, 1996</ref>
* [[Disyembre 17]] – Nanalo ang [[[Mga Maggagatas ng Alaska]] sa inaasam na grandslam,<ref name="Ryr96" /> na nagwagi sa serye laban sa [[Ginebra San Miguel]], 4-1.{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
==Konsiyerto==
* [[Disyembre 8]]–[[Disyembre 10|10]] – [[Michael Jackson]] HIStory World Tour: Asiaworld City, ay ginanap sa [[Parañaque]]<ref>{{Banggitin ang web |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |title=Si Michael Jackson ay nasa Maynila noong '96 |date=Hunyo 26, 2009 |website=ABS-CBN News |access-date=Marso 16, 2022 |archive-date=Abril 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405171144/https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |url-status=dead }}</ref>
==Kapanganakan==
====Enero====
* [[Enero 3]] – Calvin Oftana, basketball player
* [[Enero 6]] – [[Elisse Joson]], actress and model
* [[Enero 9]] – Robb Guinto, model, actress, and social media influencer
* [[Enero 10]] – Joshua Pacio, mixed martial artist at kasalukuyang MMA World Champion
* [[Enero 15]] – Julian Estrada, aktor
* [[Enero 17]] – Carl "Paps Chui" Chuidian, food vlogger
* [[Enero 21]] – Hannah Arnold, beauty queen
* [[Enero 22]] – [[Khalil Ramos]], actor and singer
====Pebrero====
* [[Pebrero 15]] – Skusta Clee, rapper, miyembro ng Ex Battalion
* [[Pebrero 18]] – Elle Villanueva, actress and model
* [[Pebrero 23]] – Mark Alcala, politiko, basketbolista
* [[Pebrero 27]];
** Eris Aragoza, mang-aawit, punong abala
** Jiad Arroyo, indi aktor, modelo
====Marso====
* [[Marso 16]] - Kaila Estrada, aktres
* [[Marso 26]] – [[Kathryn Bernardo]], aktres
====Abril====
* [[Abril 2]] – Kib Montalbo, manlalaro ng basketbol
* [[Abril 3]] – DJ Loonyo, disc jockey
* [[Abril 12]] – Charlie Dizon, aktres
* [[Abril 16]] – [[Vitto Marquez]], mananayaw at aktor
* [[Abril 20]] – [[Miggy Tolentino]], aktor at kontestant ng That's My Bae
====Mayo====
* [[Mayo 6]] – Maria Luisa Varela, beauty queen
* [[Mayo 8]] – Trina Candaza, content creator
* [[Mayo 10]] – [[Anjo Damiles]], aktor
* [[Mayo 13]] – [[Bruno Gabriel]], aktor, punong-abala
* [[Mayo 14]] – Jessica Villarubin
* [[Mayo 21]] – [[Jay Arcilla]], aktor
* [[Mayo 22]] – [[Andrei King]], modelo
* [[Mayo 28]] – [[Maru Delgado]], mananayaw
====Hunyo====
* [[Hunyo 1]];
** Dawn Macandili, volleyball player
** [[Nikki Co]], aktor at mananayaw
* [[Hunyo 2]] – [[Morissette]], aktres at mang-aawit
* [[Hunyo 3]] – Prince de Guzman, cosplayer at bloger
* [[Hunyo 9]] – Marvelous Alejo, aktres at mang-aawit
* [[Hunyo 18]] – Jupheter Franco, modelo
* [[Hunyo 24]] – Jan Echavarria, mang -aawit
* [[Hunyo 30]] – Sarina Bolden, footballer
** [[Ali Asistio]], Indie aktor at punong-abala
====Hulyo====
* [[Hulyo 4]] – [[Gab Bayan]], Politiko, mananayaw, aktor at modelo
* [[Hulyo 20]] – [[Sue Ramirez]], aktres
* [[Hulyo 22]] – [[Jane Oineza]], aktres
* [[Hulyo 23]] – Viy Cortez, vlogger
* [[Hulyo 28]] – [[Yasser Marta]], aktor
====Agosto====
* [[Agosto 2]] – Benz Sangalang, indie aktor
* [[Agosto 9]] – [[Sanya Lopez]], aktres
* [[Agosto 13]] – [[Thea Tolentino]], aktres
* [[Agosto 15]]:
** [[Analyn Barro]], aktres
** [[Chienna Filomeno]], aktres
** Flow G, rapper
* [[Agosto 17]] – [[Ella Cruz]], aktres
* [[Agosto 26]] – [[Faye Lorenzo]], aktres
* [[Agosto 30]];
**Ryan Boyce, modelo
**Kenneth Cruz, modelo
====Setyembre====
* [[Setyembre 4]] – Sisi Rondina, volleyball player
* [[Setyembre 6]] – [[Royce Cabrera]], aktor
* [[Setyembre 8]] – [[Krystal Reyes]], aktres at bloger
* [[Setyembre 13]] – CJ Navato, aktor
* [[Setyembre 15]] – [[Jachin Manere]], modelo
* [[Setyembre 20]] – Drei Arias, modelo
* [[Setyembre 24]] – [[Jovani Manansala]], aktor
* [[Setyembre 27]] - Remedy Rule, manlalangoy
====Oktubre====
* [[Oktubre 17]] – [[Karen Reyes]], aktres at mananayaw
* [[Oktubre 24]] – Bernald Vaflor, modelo
* [[Oktubre 26]] – [[Ronnie Alonte]], aktor at mananayaw
====Nobyembre====
* [[Nobyembre 4]] – [[Michael Christian Martinez]], figure skater
* [[Nobyembre 7]] – Luke Gebbie, swimmer
* [[Nobyembre 11]] – Mimiyuuuh, vlogger
* [[Nobyembre 14]] – [[Rabiya Mateo]], aktres, modelo at beauty pageant titleholder
* [[Nobyembre 28]] – Tom Doromal, actor and dancer
====Disyembre====
* [[Disyembre 7]] – Kamille Filoteo, Aktres at mananayaw
* [[Disyembre 13]] – Jenelyn Olsim, mixed martial artist
* [[Disyembre 17]] – Thirdy Ravena, basketball player
* [[Disyembre 11]] – Kelley Day, modelo at mananayaw
* [[Disyembre 22]]:
** [[Makisig Morales]], aktor
** Joao Constancia, aktor at miyembro ng BoybandPH
** Christian Mae Sajulan, guro at social media influencer
* [[Disyembre 25]] – [[Ivana Alawi]], aktres at bloger
==Kamatayan==
* [[Enero 7]] – [[Bienvenido Santos]], Pilipino-Amerikanong manunulat ng kathang-isip, tula, at di-kathang-isip. (ipinanganak noong 1911)
* [[Marso 17]] – [[Rey Cuenco]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1960)
* [[Mayo 24]] – Joseph Cipcon, Bokalista ng Banda (Pryzm) (ipinanganak noong 1961)
* [[Hunyo 2]] – [[Ishmael Bernal]], direktor ng pelikula, entablado at telebisyon, aktor at screenwriter ng Pilipino (ipinanganak noong 1938)
* [[Hunyo 13]] – Rolando Abadilla, [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|rehimeng Marcos]]<ref name="dRA" /> (ipinanganak noong 1942)-->
* [[Agosto 11]] – [[Ambrosio Padilla]], manlalaro ng basketball at senador (ipinanganak noong 1910)
* [[Setyembre 18]] – [[Tomás Cloma]], abogado at negosyante (ipinanganak 1904)
* [[Oktubre 17]] – Richie Fernando, S.J., [[Mga Pilipino|Pilipino]] [[Heswita]] [[kleriko]] at [[misyonero]] (ipinanganak noong 1970)
* [[Oktubre 28]] – [[Irene R. Cortes]], Pilipinong hukom (ipinanganak noong 1921)
* [[Nobyembre 2]] – [[Arnie Tuadles]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1956)
* [[Nobyembre 27]] – [[Balot (komedyante)|Balot]], komedyante, aktor sa pelikula, telebisyon at entablado (ipinanganak noong 1926)
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Taon sa Pilipinas}}
{{Taon sa Asya|1996}}
[[Kategorya:1996 sa Pilipinas]]
hvm332a5iu5jagqfrqy1y0wvj63wgg0
2201570
2201569
2026-04-06T11:35:23Z
~2026-21004-68
160692
/* Kamatayan */
2201570
wikitext
text/x-wiki
Ang '''1996 sa Pilipinas''' ay ang mga detalye ng mga pangyayari sa tala na nangyari sa Pilipinas noong taong ''[[1996]]''.
== Mga Nanunungkulan ==
* '''[[President of the Philippines|Pangulo]]:''' [[Fidel V. Ramos]] ([[Lakas–CMD|Lakas]])
* '''[[Vice President of the Philippines|Pangalawang Pangulo]]:''' [[Joseph Estrada]] ([[Nationalist People's Coalition|NPC]])
* [[Senate of the Philippines|'''Pangulo ng Mataas na Kapulungan (Senado)''']]''':''' [[Neptali Gonzales]] (hanggang Oktubre 10), [[Ernesto Maceda]] (simula Oktubre 10)
* '''[[House of Representatives of the Philippines|Ispiker ng Mababang Kapulungan (Kapulungan ng mga Kinatawan)]]:''' [[Jose de Venecia]]
* '''[[Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas|Punong Mahistrado]]:''' [[Andres Narvasa]]
* '''[[Philippine Congress|Kongreso]]:''' [[Ika-10 na Kongreso ng Pilipinas|Ika-10 na Kongreso]]
==Kaganapan==
===Enero===
* [[Enero 22]] – Isang gunboat ng [[Hukbong Dagat ng Pilipinas]] ang nakipaglaban sa tatlong sasakyang-dagat ng [[Hukbong Dagat ng Tsina|Hukbong Dagat ng Tsina]] malapit sa [[Bahura ng Panganiban]] sa [[Kapuluan ng Kalayaan]], na siyang unang marahas na komprontasyong militar na kinasasangkutan ng dalawang bansa at lalong nagdulot ng patuloy na krisis sa [[ugnayan ng Tsina at Pilipinas|diplomatikong]].<ref>—''[https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html "Tinatapakan ng Maynila ang mga itlog sa Tsina dahil sa pagbagsak ng barko"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202222055/https://www.csmonitor.com/1996/0202/02071.html|date=Pebrero 2, 2023}}'' [[The Christian Science Monitor]]. 02-02-1996.<br />—''[https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes "Timeline: Mga Alitan sa Maritima ng Tsina (1895–2020)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220727042932/https://www.cfr.org/timeline/chinas-maritime-disputes|date=Hulyo 27, 2022}}'' [[Konseho sa Ugnayang Panlabas]].<br />Lahat ay nakuha noong 01-31-2022.</ref>
===Pebrero===
* [[Pebrero 14]] – Sumiklab ang marahas na sagupaan sa pagitan ng mga sundalong Pilipino at [[Mga Vietnamese na taga-bangka]], habang tinatangka ng gobyerno ng Pilipinas na sapilitang pauwiin ang daan-daang Vietnamese na naghahanap ng asylum.
* [[Pebrero 18]] – Ang siksikang barkong ''ML Gretchen I'', na naglalakbay mula sa [[Cebu]], ay tumaob at lumubog sa pasukan ng daungan ng [[Cadiz, Negros Occidental|Cadiz]], [[Negros Occidental]]; sa pagtatapos ng buwan, limampu't isang tao ang naiulat na namatay. Nangyayari ito kapag ang mga pasahero ay lumipat sa isang gilid upang maiwasan ang matataas na alon.<ref name=":0">{{Banggitin ang aklat|pamagat = 1997 INTERNATIONAL YEAR BOOK (Sumasaklaw sa Taon 1996)|publisher = COLLIER NEWFIELD, INC.|taon = 1997|lokasyon = New York, NY}}</ref><ref>Mga Pagsipi:
* {{cite news |date=Marso 1, 1996 |title=Ferry of Disgrace |url=http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714020530/http://edition.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/96/0517/newsmap/philippi.html |url-status=dead |archive-date=Hulyo 14, 2024 |work=[[Asiaweek]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}
* {{cite news |date=Pebrero 19, 1996 |title=Mga Maikling Balita sa Mundo: Halos 50 Pinaniniwalaang Patay Nang Lumubog ang Ferry ng Pilipinas |url=https://www.nytimes.com/1996/02/19/world/world-news-briefs-nearly-50-believed-dead-as-philippine-ferry-sinks.html |agency=[[Reuters]] |via=[[The New York Times]] |access-date=Hulyo 13, 2024}}</ref>
===Marso===
* [[Marso 18]] – [[Sunog sa Ozone Disco Club|Sinunog ang Ozone Disco]] sa [[Lungsod ng Quezon]], na ikinamatay ng 162 bisita kabilang ang mga mag-aaral na nagtapos sa kolehiyo at 95 iba pa ang nasugatan. Ang insidente ay opisyal na kinilala bilang ang pinakamalalang sunog sa kasaysayan ng Pilipinas, at kabilang sa 10 pinakamalalang sunog sa nightclub sa mundo.<ref name="Ryr96">{{Cite web|url=https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|title=Pagbabalik-tanaw: Pinakamalalaking balita noong 1996 nang unang mag-host ang PH ng APEC|last=Punzalan|first=Ronnie|date=Nobyembre 12, 2015|website=[[Rappler]]|access-date=Hunyo 4, 2018|archive-date=Mayo 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180502214058/https://www.rappler.com/newsbreak/iq/112462-biggest-news-events-apec-1996-philippines|url-status=live}}</ref><ref>{{Banggitin ang web|url=https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|title=Trahedya ng sunog: Pagkamatay at pagkawasak sa Pilipinas|last=Mayuga|first=Jonathan|date=Marso 21, 2018|website=[[BusinessMirror]]|access-date=Setyembre 11, 2019|archive-date=Marso 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200324230533/https://businessmirror.com.ph/2018/03/21/tragedy-of-fires-death-and-destruction-in-the-philippines/|url-status=live}}</ref><ref>''[https://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html "Hindi bababa sa 150 ang namatay sa sunog sa disco sa Maynila"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010172559/http://www.nytimes.com/1996/03/19/world/at-least-150-are-killed-in-disco-fire-in-manila.html|date=Oktubre 10, 2017}}'' [[The New York Times]]. Marso 19, 1996. Nakuha noong Abril 25, 2021.</ref>{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
* [[Marso 24]] – Isang [[sakuna sa pagmimina ng Marcopper|sakuna sa pagmimina]] ang naganap sa islang probinsya ng [[Marinduque]] nang ang mga natitirang dumi ng minahan mula sa drainage ng Marcopper Mining Corporation ay tumagas sa ilog at natapon sa dagat.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
===Hunyo===
* [[Hunyo 13]] – Si Retiradong P/Col. [[Rolando Abadilla]], [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|administrasyong Marcos]], ay pinaslang sa [[Lungsod ng Quezon]]. Inako ng Komunistang [[Alex Boncayao Brigade]] ang responsibilidad. Lima sa pitong akusado ay nahatulan noong 1999.<ref name="dRA">—''[https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5 "TIMELINE: Abadilla 5"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220404182820/https://newsinfo.inquirer.net/813468/timeline-abadilla-5|date=Abril 4, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. 09-07-2016.<br />—''[http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/ "Pilipinas: Ang pangmatagalang legal na pamana ni Lenido Lumanog"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307162157/http://www.humanrights.asia/news/forwarded-news/AHRC-FAT-034-2016/|date=Marso 7, 2022}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. 10-09-2016.<br />Lahat ay nakuha noong 04-04-2022.</ref><ref>''[http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/ "Apendise: Pagsusuri ng kaso: Magkasalungat ang mga desisyon ng Korte Suprema sa mga kaso nina Vizconde at Abadilla"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171050/http://www.humanrights.asia/resources/journals-magazines/article2/1001-2/appendix-case-analysis-supreme-courts-rulings-on-vizconde-and-abadilla-cases-are-contradictory/|petsa=Abril 5, 2023}}'' [[Komisyon sa Karapatang Pantao ng Asya]]. Disyembre 21, 2010. Nakuha noong Oktubre 8, 2021.</ref>
===Hulyo===
* [[Hulyo 24]]–[[Hulyo 25|25]] – Bumuhos ang ulan at pagbaha kay [[Bagyong Gloria (1996)|Bagyong Gloria]] na ikinamatay ng halos 60 katao sa [[Luzon]] at [[Mindoro]] Islands.<ref name=":0" />
* [[Hulyo 31]] – Si [[Sarah Balabagan]], isang [[Manggagawang Pilipino sa Ibang Bansa|migrante]] na sinentensiyahan at ikinulong sa [[United Arab Emirates]] nang halos dalawang taon dahil sa pagpatay sa kanyang amo sa pagtatanggol sa sarili, ay pinalaya; Babalik siya sa bansa kinabukasan.<ref name="Ryr96" /><ref>Paglaya mula sa bilangguan at pagbabalik ni S. Balabagan sa Pilipinas:<br />—''[http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4 "Pilipinas: Bumalik sa bahay ang isang Pilipina matapos mapalaya mula sa kulungan ng UAE"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/http://www.aparchive.com/metadata/youtube/b0af3b24f1bad802a63fd050b07f01a4|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP Archive]]. Agosto 1, 1996.<br />—''[https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/ "Bumalik ang Kasambahay, Nakaligtas sa Sentensyang Kamatayan. Pinatay ng 17-Taong-gulang ang Kanyang Arabong Amo Habang Tinatangkang Panggagahasa"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182905/https://www.spokesman.com/stories/1996/aug/02/maid-returns-spared-from-death-sentence-17-year/|date=Agosto 3, 2022}}'' [[Associated Press|AP News]] sa pamamagitan ng [[The Spokesman-Review]]. Agosto 2, 1996.<br />—''[https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037 "Bumalik sa Bahay ang Isang Kasambahay sa Pilipinas"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220803182907/https://migration.ucdavis.edu/mn/more.php?id=1037|date=Agosto 3, 2022}}'' Balita sa Migrasyon (Tomo 3, Blg. 9), [[Unibersidad ng California, Davis]]. Setyembre 1996.<br /><br />Tungkol kay S. Balabagan:<br />—''[https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan/ (Opinyon) "The story of Sarah Balabagan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120082606/https://opinion.inquirer.net/133484/the-story-of-sarah-balabagan|date=Enero 20, 2022}}'' [[Inquirer.net]]. Set. 11, 2020.<br /><br />Lahat ay nakuha noong Hulyo 2, 2022.</ref>
===Agosto===
* [[August 1]] – Mabuhay, lumipat sa bago nitong orbital slot. Ang Mabuhay satellite, na dating pinangalanang [[Palapa satellite|Palapa B-2P]], ay nakuha ng [[Mabuhay Korporasyon ng Satelit|Mabuhay Korporasyon ng Satelit ng Pilipinas]] noong mas maagang petsa ngayong taon. Ang Mabuhay ay naging isa sa mga nilalang na pagmamay-ari ng isang Pilipinong entidad.<!---Ang Mabuhay ay naiiba sa Agila-2 o Mabuhay 1, na inilunsad noong nakaraang taon (1997) at ang unang Pilipinong satellite na inilunsad sa kalawakan---><ref>{{cite news|title=Mabuhay acquires Indon satellite;set new orbit|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|work=Manila Standard|date=Hulyo 25, 1996|access-date=Setyembre 20, 2016|archive-date=Abril 29, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429204851/https://news.google.com/newspapers?nid=1370&dat=19960725&id=9mUVAAAAIBAJ&sjid=0goEAAAAIBAJ&pg=6158,3894648|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Nakuha ng Mabuhay ang Pasifik Satellite|url=http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|website=Telecompaper|access-date=Hunyo 30, 2014|date=Agosto 6, 1996|archive-date=Setyembre 24, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924125527/http://www.telecompaper.com/news/mabuhay-acquires-pasifik-satellite--87089|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Palapa B-2P|url=http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|website=Weebau Space Encyclopedia|access-date=Hunyo 30, 2014|archive-date=Pebrero 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222162650/http://weebau.com/satellite/P/palapa%20b2p.htm|url-status=live}}</ref>
* [[Agosto 10]] – Ang [[Sagay, Negros Occidental|Sagay]] ay nagiging isang lungsod na bahagi ng lalawigan ng [[Negros Occidental]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8192''.
===Setyembre===
* [[Setyembre 2]] – [[1996 Pangwakas na Kasunduan sa Kapayapaan|Isang permanenteng kasunduan sa kapayapaan ang nilagdaan]] sa [[Palasyo ng Malacañang]] sa pagitan ng [[pamahalaan ng Pilipinas]] at ng [[Moro National Liberation Front]].<ref name="Ryr96" /><ref>''[https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement "Pangwakas na Kasunduan sa Mindanao"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221010153054/https://peaceaccords.nd.edu/accord/mindanao-final-agreement |date=Oktubre 10, 2022 }}'' Matrix ng Kasunduan sa Kapayapaan, [[University of Notre Dame]]. 2015. Nakuha noong Oktubre 4, 2021.</ref>
===Nobyembre===
* [[Nobyembre 24]]–[[Nobyembre 25|25]] – [[APEC Pilipinas 1996|ika-8]] Ang [[Asia-Pacific Economic Cooperation]] (APEC) Summit ay ginanap sa [[Subic, Zambales]]; ang unang pagkakataon na nag-host ang bansa ng kaganapan.<ref name="Ryr96" />{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
===Disyembre===
* [[Disyembre 7]] – Ang [[Marikina]] ay naging isang lungsod na lubos na urbanisado sa [[Metro Manila]] sa pamamagitan ng pagpapatibay ng ''Batas Republika 8223'' na inaprubahan noong Nobyembre 6.<ref>{{Banggitin ang web|title=Ang Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|url=https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html|url-status=live|access-date=Pebrero 15, 2022|website=Lungsod ng Marikina - Kabisera ng Sapatos ng Pilipinas|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211131149/https://marikina.gov.ph/webmarikina/Our-City.html |archive-date=Disyembre 11, 2021 }}</ref>
==Palakasan==
* [[Mayo 26]] – Tinalo ng [[Mga Maggagatas ng Alaska]] ang [[Purefoods TJ Hotdogs]], 93-92 sa overtime upang manalo sa [[1996 PBA All-Filipino Cup finals]].
* [[Hulyo 19]]–[[Agosto 4]] – Kalahok ang Pilipinas sa [[Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996]] sa [[Atlanta]], Georgia, Estados Unidos at nasa ika-61 pwesto. Natanggap ng atletang si [[Mansueto Velasco]] ang kanyang medalyang pilak at pumangalawa sa [[boksing]].<ref name="Ryr96" />{{Verify source|date=Hunyo 2018}}
* [[Setyembre 10]] – Nanalo ang [[Alaska Aces (PBA)|Alaska Milkmen]] laban sa [[Mga Turbo Charger ng Shell|Mga Masters ng Zoom ng Formula Shell]], at nakuha ang kanilang pangalawang kampeonato para sa season.<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105%2C1638364 Nanalo ang Alaska ng korona sa PBA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405171143/https://news.google.com/newspapers?id=YpQVAAAAIBAJ&sjid=iwsEAAAAIBAJ&pg=6105,1638364 |date=Abril 5, 2023 }}, Jimbo Gulle, Manila Standard, Setyembre 11, 1996</ref>
* [[Disyembre 17]] – Nanalo ang [[[Mga Maggagatas ng Alaska]] sa inaasam na grandslam,<ref name="Ryr96" /> na nagwagi sa serye laban sa [[Ginebra San Miguel]], 4-1.{{I-verify ang pinagmulan|petsa=Hunyo 2018}}
==Konsiyerto==
* [[Disyembre 8]]–[[Disyembre 10|10]] – [[Michael Jackson]] HIStory World Tour: Asiaworld City, ay ginanap sa [[Parañaque]]<ref>{{Banggitin ang web |url=https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |title=Si Michael Jackson ay nasa Maynila noong '96 |date=Hunyo 26, 2009 |website=ABS-CBN News |access-date=Marso 16, 2022 |archive-date=Abril 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405171144/https://news.abs-cbn.com/entertainment/06/27/09/michael-jackson-was-manila |url-status=dead }}</ref>
==Kapanganakan==
====Enero====
* [[Enero 3]] – Calvin Oftana, basketball player
* [[Enero 6]] – [[Elisse Joson]], actress and model
* [[Enero 9]] – Robb Guinto, model, actress, and social media influencer
* [[Enero 10]] – Joshua Pacio, mixed martial artist at kasalukuyang MMA World Champion
* [[Enero 15]] – Julian Estrada, aktor
* [[Enero 17]] – Carl "Paps Chui" Chuidian, food vlogger
* [[Enero 21]] – Hannah Arnold, beauty queen
* [[Enero 22]] – [[Khalil Ramos]], actor and singer
====Pebrero====
* [[Pebrero 15]] – Skusta Clee, rapper, miyembro ng Ex Battalion
* [[Pebrero 18]] – Elle Villanueva, actress and model
* [[Pebrero 23]] – Mark Alcala, politiko, basketbolista
* [[Pebrero 27]];
** Eris Aragoza, mang-aawit, punong abala
** Jiad Arroyo, indi aktor, modelo
====Marso====
* [[Marso 16]] - Kaila Estrada, aktres
* [[Marso 26]] – [[Kathryn Bernardo]], aktres
====Abril====
* [[Abril 2]] – Kib Montalbo, manlalaro ng basketbol
* [[Abril 3]] – DJ Loonyo, disc jockey
* [[Abril 12]] – Charlie Dizon, aktres
* [[Abril 16]] – [[Vitto Marquez]], mananayaw at aktor
* [[Abril 20]] – [[Miggy Tolentino]], aktor at kontestant ng That's My Bae
====Mayo====
* [[Mayo 6]] – Maria Luisa Varela, beauty queen
* [[Mayo 8]] – Trina Candaza, content creator
* [[Mayo 10]] – [[Anjo Damiles]], aktor
* [[Mayo 13]] – [[Bruno Gabriel]], aktor, punong-abala
* [[Mayo 14]] – Jessica Villarubin
* [[Mayo 21]] – [[Jay Arcilla]], aktor
* [[Mayo 22]] – [[Andrei King]], modelo
* [[Mayo 28]] – [[Maru Delgado]], mananayaw
====Hunyo====
* [[Hunyo 1]];
** Dawn Macandili, volleyball player
** [[Nikki Co]], aktor at mananayaw
* [[Hunyo 2]] – [[Morissette]], aktres at mang-aawit
* [[Hunyo 3]] – Prince de Guzman, cosplayer at bloger
* [[Hunyo 9]] – Marvelous Alejo, aktres at mang-aawit
* [[Hunyo 18]] – Jupheter Franco, modelo
* [[Hunyo 24]] – Jan Echavarria, mang -aawit
* [[Hunyo 30]] – Sarina Bolden, footballer
** [[Ali Asistio]], Indie aktor at punong-abala
====Hulyo====
* [[Hulyo 4]] – [[Gab Bayan]], Politiko, mananayaw, aktor at modelo
* [[Hulyo 20]] – [[Sue Ramirez]], aktres
* [[Hulyo 22]] – [[Jane Oineza]], aktres
* [[Hulyo 23]] – Viy Cortez, vlogger
* [[Hulyo 28]] – [[Yasser Marta]], aktor
====Agosto====
* [[Agosto 2]] – Benz Sangalang, indie aktor
* [[Agosto 9]] – [[Sanya Lopez]], aktres
* [[Agosto 13]] – [[Thea Tolentino]], aktres
* [[Agosto 15]]:
** [[Analyn Barro]], aktres
** [[Chienna Filomeno]], aktres
** Flow G, rapper
* [[Agosto 17]] – [[Ella Cruz]], aktres
* [[Agosto 26]] – [[Faye Lorenzo]], aktres
* [[Agosto 30]];
**Ryan Boyce, modelo
**Kenneth Cruz, modelo
====Setyembre====
* [[Setyembre 4]] – Sisi Rondina, volleyball player
* [[Setyembre 6]] – [[Royce Cabrera]], aktor
* [[Setyembre 8]] – [[Krystal Reyes]], aktres at bloger
* [[Setyembre 13]] – CJ Navato, aktor
* [[Setyembre 15]] – [[Jachin Manere]], modelo
* [[Setyembre 20]] – Drei Arias, modelo
* [[Setyembre 24]] – [[Jovani Manansala]], aktor
* [[Setyembre 27]] - Remedy Rule, manlalangoy
====Oktubre====
* [[Oktubre 17]] – [[Karen Reyes]], aktres at mananayaw
* [[Oktubre 24]] – Bernald Vaflor, modelo
* [[Oktubre 26]] – [[Ronnie Alonte]], aktor at mananayaw
====Nobyembre====
* [[Nobyembre 4]] – [[Michael Christian Martinez]], figure skater
* [[Nobyembre 7]] – Luke Gebbie, swimmer
* [[Nobyembre 11]] – Mimiyuuuh, vlogger
* [[Nobyembre 14]] – [[Rabiya Mateo]], aktres, modelo at beauty pageant titleholder
* [[Nobyembre 28]] – Tom Doromal, actor and dancer
====Disyembre====
* [[Disyembre 7]] – Kamille Filoteo, Aktres at mananayaw
* [[Disyembre 13]] – Jenelyn Olsim, mixed martial artist
* [[Disyembre 17]] – Thirdy Ravena, basketball player
* [[Disyembre 11]] – Kelley Day, modelo at mananayaw
* [[Disyembre 22]]:
** [[Makisig Morales]], aktor
** Joao Constancia, aktor at miyembro ng BoybandPH
** Christian Mae Sajulan, guro at social media influencer
* [[Disyembre 25]] – [[Ivana Alawi]], aktres at bloger
==Kamatayan==
* [[Enero 7]] – [[Bienvenido Santos]], Pilipino-Amerikanong manunulat ng kathang-isip, tula, at di-kathang-isip. (ipinanganak noong 1911)
* [[Marso 17]] – [[Rey Cuenco]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1960)
* [[Mayo 24]] – Joseph Cipcon, Bokalista ng Banda (Pryzm) (ipinanganak noong 1961)
* [[Hunyo 2]] – [[Ishmael Bernal]], direktor ng pelikula, entablado at telebisyon, aktor at screenwriter ng Pilipino (ipinanganak noong 1938)
* [[Hunyo 13]] – Rolando Abadilla, [[Grupo ng Intelihensiya at Seguridad ng Metrocom|opisyal ng paniktik]] noong panahon ng [[Panguluhan ni Ferdinand Marcos|rehimeng Marcos]]<ref name="dRA" /> (ipinanganak noong 1942)-->
* [[Agosto 11]] – [[Ambrosio Padilla]], manlalaro ng basketball at senador (ipinanganak noong 1910)
* [[Setyembre 18]] – [[Tomás Cloma]], abogado at negosyante (ipinanganak 1904)
* [[Oktubre 17]] – Richie Fernando, S.J., [[Mga Pilipino|Pilipino]] [[Heswita]] [[kleriko]] at [[misyonero]] (ipinanganak noong 1970)
* [[Oktubre 28]] – [[Irene R. Cortes]], Pilipinong hukom (ipinanganak noong 1921)
* [[Nobyembre 2]] – [[Arnie Tuadles]], manlalaro ng basketball (ipinanganak noong 1956)
* [[Nobyembre 27]] – [[Balot (artista)|Balot]], komedyante, aktor sa pelikula, telebisyon at entablado (ipinanganak noong 1926)
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
{{Taon sa Pilipinas}}
{{Taon sa Asya|1996}}
[[Kategorya:1996 sa Pilipinas]]
cl9vc7vk73ppg3o1pz4j0ag134t4e27
Darren Espanto
0
299300
2201412
2201257
2026-04-05T12:37:25Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201412
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person/Wikidata}}
Si '''Darren Espanto''' ay isang aktor, modelo at manganganta mula sa Pilipinas. Siya ay isa sa mga kalahok ng [[The Voice Kids (season 1 ng Pilipinas)]], kasama si [[Lyca Gairanod]]. Tangkad 1.78 (5 ft 11). Siya ang panganay na anak ng Filipino registered nurses na sina Marinel Gonzales at Lyndon Espanto, na nandayuhan sa Canada mula sa lalawigan ng Nueva Vizcaya sa Pilipinas.<ref>{{Cite news |date=2014-08-05 |title=Darren Espanto: “The Voice Kids” 2nd placer - Filipino Journal Alberta |language=en-US |work=Filipino Journal Alberta |url=http://filipinojournal.com/alberta/local-news/darren-espanto-voice-kids-2nd-placer/ |access-date=2026-04-04 |archive-date=2014-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814015714/http://filipinojournal.com/alberta/local-news/darren-espanto-voice-kids-2nd-placer/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Darren Espanto From Team Sarah Geronimo Before “The Voice Kids!” Watch His Videos {{!}} Philippine Latest News |url=http://philsense.com/2014/07/24/darren-espanto-from-team-sarah-geronimo-before-the-voice-kids-watch-his-videos/ |access-date=2026-04-04 |website=philsense.com |language=en-US |archive-date=2014-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140731154356/http://philsense.com/2014/07/24/darren-espanto-from-team-sarah-geronimo-before-the-voice-kids-watch-his-videos/ |url-status=dead }}</ref>
{{DEFAULTSORT:Espanto, Darren}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 2001]]
[[Kategorya:Mga batang artista mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga lalaking modelo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Pilipinong liping-Amerikano]]
{{stub|Artista|Pilipinas}}
i31842denb65jt8dysw9rjcmsvznekh
Institutong Polis
0
304890
2201432
2188956
2026-04-05T20:23:09Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201432
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox university|name=Polis – The Jerusalem Institute of Languages and Humanities
|address=8 HaAyin Het St.
|coordinates=31°46'59.2"N, 35°13'35.6"E
|postalcode=<!-- or |zipcode= or |postcode= -->
|country=[[Israel]]
|province=
|state=
|city=[[Musrara, Jerusalem|Jerusalem]]
|other_students=<!-- or |other= -->
|language=All students are required to be fluent in English. Language courses are given in target language
|alumni=
|doctoral=
|postgrad=
|undergrad=
|students=500
|administrative_staff=10
|academic_staff=20|
campus=Nasa lunsod
|free_label=<!-- up to
|free_label2= -->
|head_label=
|symbol=π (Greek letter pi)
|footnotes=
|logo_alt=
|logo_upright=
|logo_size=
|logo=
|website=https://www.polisjerusalem.org/
|sports_free=<!-- up to
|sports_free3= -->|free=<!-- up to |free2= -->|sports_free_label=<!-- up to |sports_free_label3= -->|mascot=<!--or |mascots= -->|sporting_affiliations=|sports_nickname=<!--or |athletics_nickname= -->|sports=|athletics=|colors=<!--or |colours= -->
|head=
|dean=Christophe Rico
|native_name= פוליס - המכון ללשונות ולמדעי הרוח בירושלים ;پولــِس - معهد اللغات والعلوم الإنسانية - القدس
|established=May 9, 2011
|type=Institusyong nakatutok sa pagtuturo ng mga sinaunang wika
|top_free=<!-- up to |top_free2= -->|top_free_label=<!-- up to |top_free_label2= -->
|former_name=<!-- or
|former_names= -->
|founder=<!-- or
|founders= -->
|other_name= پولــِس- معهد اللغات والعلوم الإنسانية - القدس (Arabiko)
|latin_name=
|caption=
|image_alt=
|image_upright=|
|image =
|native_name_lang=|
closed=<!-- {{end date|YYYY|MM|DD}} -->|parent=|director=|president=|principal=|rector=|provost=|vice_chancellor=|superintendent=
|vice-president=|
chancellor=
|affiliation=
|chairperson=
|chairman=
|officer_in_charge=|budget=
|endowment=
|academic_affiliation=<!-- or
|academic_affiliations= -->|religious_affiliation=|embedded=<!-- or |nrhp= or |module= -->}}
Ang '''Polis - Ang Instituto ng Wika at Humanidades ng Herusalem''', kilala sa Ingles bilang ang '''Polis - The Jerusalem Institute of Languages and Humanities,''' ay isang institusyong pang-akademikong [[Samahang hindi pangkalakalan|di-pangkalakalan]] na nakabase sa [[Herusalem]], [[Israel]] at itinatag noong 2011 bilang tugon sa bagong interes ng mundo sa mga sinaunang wika at sibilisasyon,<ref>{{Cite web|date=2020-04-24|title=A new Renaissance of Latin « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/a-new-renaissance-of-latin/|access-date=2020-10-23|website=Polis|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last3=options|last9=Print|last4=Facebook|last5=Twitter|last6=LinkedIn|last7=Email|last8=URLCopied!|first8=Copy Link|first3=Show more sharing|title=Classical Languages Rising From Dead in U.S. Schools : Education: With one eye on vocabulary and the other on SAT exams, high school students show new interest in Greek and Latin.|date=1992-11-05|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-11-05-vw-1562-story.html|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-10-22|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last1=French|first1=Rose|last2=Journal-Constitution|first2=The Atlanta|title=Metro schools see renewed interest in Latin|url=https://www.ajc.com/news/local-education/metro-schools-see-renewed-interest-latin/bT88WRUCxsmN6h5NSZnViN/|access-date=2020-10-22|website=ajc|language=English}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Latin Learning Options Expand with Founding of The Ancient Language Institute|url=https://www.prweb.com/releases/latin_learning_options_expand_with_founding_of_the_ancient_language_institute/prweb16571738.htm|access-date=2020-10-22|website=PRWeb}}</ref><ref>{{Cite web|date=2015-11-02|title=Learning the Language of Jesus Christ|url=https://roadsandkingdoms.com/2015/learning-the-language-of-jesus-christ/|access-date=2020-10-22|website=Roads & Kingdoms|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Nester|first=Alex|date=2020-02-27|title=Scholar suggests global sixth Renaissance is on its way|url=http://hillsdalecollegian.com/2020/02/scholar-suggests-global-sixth-renaissance-is-on-its-way/|access-date=2020-10-22|website=Hillsdale Collegian|language=en-US}}</ref> gayundin para buhayin muli ang pag-aaral ng [[humanidades]] sa pamamagitan ng pag-aaral sa mga pinagkukunan ng kulturang [[Mundong Kanluranin|Kanluranin]] at [[Malayong Silangan|Silangan]].<ref>Katarzyna Ochman, “Zmierzch cywilizacji łacińskiej czy początek szóstego renesansu?</ref><ref>Chistophe Rico, Forum: Speaking Latin as Living Language, pages 10-15, Polis Institute Press, 2017</ref><ref>Die Tagespost, Die Quellen des Abendlandes freilegen, June 16th, 2012</ref>
Mula sa mga kamakailang pagbabago sa lingwistikang nalalapat pati na rin sa kadalubhasaan ng mga Israeli sa pagtuturo ng modernong [[Wikang Ebreo|Ebreo]] (ang paraang Ulpan), itinuturo ng paraang Polis ang mga tinaguriang "patay na wika" sa isang monolingwal at malapít na kapaligiran.
Nasa Musrara ang institusyon, malapit sa [[Lumang Lungsod ng Herusalem]]. Mula sa lagpas tatlumpung bansa ng anim na kontinente ang mga mag-aaral nila.<ref name=":8">{{Cite web|title=Polis Community « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/students/polis-community/|access-date=2020-11-03|website=Polis|language=en-US}}</ref>
== Kasaysayan ==
[[Talaksan:Placa_polis_2.jpg|thumb|Karatula ng Polis na kung saan nakasulat ang mga pangalang opisyal ng instityut sa Ingles, Hebreo at Arabe]]
Ang Polis Institute ay inirehistro noong 2011 sa Non-Profit Registry ng Israel (ang dokumento ay nakasulat sa Hebreo)<ref>https://www.guidestar.org.il/organization/580539591</ref> at nag-alok sa buong taon ng mga kursong Modernong Hebreo at [[Wikang Arabe|Arabe]], pati na rin ang [[Sinaunang Gresya|Sinaunang Griyego]]. Ang pangunahing ideya ay magturo ng mga sinaunang wika bilang mga buhay na wika, at pagsamahin ang isang pangkat ng mga guro ng iba't ibang mga wika na maaaring magbahagi sa isa't isa ng kanilang mga mahuhusay na pamamaraan at estratehiya sa pagtuturo ng wika. Hindi nagtagal ay naging maliwanag kung gaano kahalaga na lubos na maibabad ang mga mag-aaral sa wikang itinuturo sa kanila, isang obserbasyong tila naaangkop para sa pagtuturo ng parehong moderno at sinaunang wika. Upang isulong ang prinsipyong ito, sila at ay umasa at nagtiwala sa mga pamamaraan sa pagtuturo ng Modernong Hebreo sa Israel at sa karanasan ni Christophe Rico sa kanyang pagtuturo ng Sinaunang Griyego.
Ang pangunahing dahilan na itinatag ang instityut na ito bilang isang non-profit na samahan ay upang mapasigla ang [[Kalinangan|kultura]] ng pakikipagpanyam sa pamamagitan mga wika sa pinakamaraming taong posible. Di-nagtagal pagkatapos ng pagtatatag nito, nagsimula nang mag-ambag ang Polis sa mas mahusay na pag-unawa sa iba't ibang mga pangkat etniko at relihiyoso na naroroon sa Jerusalem.
Noong 2013, ang Instityut ay nagsimula ng isang programa sa [[sinaunang filolohiya]], na pinagsama ang maraming mga mag-aaral at iskolar mula sa [[Estados Unidos]] at [[Europa]]. Ang programa ay mayroon nang mga mag-aaral mula sa [[Asya]], Europa, [[Hilagang Amerika]], at [[Timog Amerika]].
Ang Polis at ang mga guro nito ay nakapagsagawa na ng mga masinsinang kurso sa wika at pati na rin ng mga mas maiikling seminar at talakayan upang maipalaganap ang Pamamaraang Polis at interes sa mga sinaunang wika, kultura at [[panitikan]] sa ibang mga bansa, tulad ng [[Italya]],<ref>{{Cite web|title=Master & Summer courses {{!}} Pontificia Università della Santa Croce|url=https://en.pusc.it/centri/dipartimento-di-lingue/home/corsiestivi|access-date=2020-11-17|website=en.pusc.it}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Peru]],<ref name=":22">{{Cite web|last=Jeltzz|date=2014-08-11|title=Compliant Subversity: Interviews with Communicative Greek Teachers (3): Christophe Rico|url=http://jeltzz.blogspot.com/2014/08/interviews-with-communicative-greek.html|access-date=2020-11-02|website=Compliant Subversity|archive-date=2020-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108102228/http://jeltzz.blogspot.com/2014/08/interviews-with-communicative-greek.html|url-status=dead}}</ref> [[Arhentina]],<ref>{{Cite journal|last1=Rico|first1=Christophe|last2=Casa|first2=Romina Della|title="Language, Writing and Alphabet: an Interview with Christophe Rico"|url=https://www.academia.edu/620306|language=en}}</ref> Estados Unidos,<ref>[http://www.avemaria.edu/Portals/0/GMC/blog/classics/Polis-Institute-Courses-at-AMU.pdf Hebrew and Latin Intensive Course] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002095925/http://www.avemaria.edu/Portals/0/GMC/blog/classics/Polis-Institute-Courses-at-AMU.pdf|date=2 October 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rogelio Toledo-Martin, περὶ τῆς γλώττης τῶν τελείων ψυχῶν τοῦ σώματος ἠλευθερωμένων - LLiNYC 2019 - YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=Oh0rgjUh8HU&ab_channel=PaideiaMedia|access-date=2020-11-17|website=www.youtube.com}}</ref> [[Espanya]],<ref>{{Cite web|title=News|url=http://www.uic.es/en/news/uic-and-polis-institute-promote-study-classic-languages|access-date=2020-11-17|website=UIC Barcelona|language=en|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029130257/http://www.uic.es/en/news/uic-and-polis-institute-promote-study-classic-languages|url-status=dead}}</ref> [[Morocco]],<ref>{{Cite web|last=Jeltzz|date=2014-08-11|title=Compliant Subversity: Interviews with Communicative Greek Teachers (3): Christophe Rico|url=http://jeltzz.blogspot.com/2014/08/interviews-with-communicative-greek.html|access-date=2020-11-02|website=Compliant Subversity|archive-date=2020-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108102228/http://jeltzz.blogspot.com/2014/08/interviews-with-communicative-greek.html|url-status=dead}}</ref> [[Pinlandiya]],<ref>{{Cite web|title=Blog|url=https://blogs.helsinki.fi/reasonandreligiousrecognition/category/general/page/2/|access-date=2020-10-27|website=Reason and Religious Recognition|language=en-US}}</ref> [[Suwesya]],<ref>{{Cite web|title=The Polis Method: Speaking Ancient Greek as a Living Language - Romanska och klassiska institutionen|url=https://www.su.se/romklass/om-oss/evenemang/registrera-evenemang/the-polis-method-speaking-ancient-greek-as-a-living-language-1.300236|access-date=2020-11-03|website=www.su.se|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112200002/https://www.su.se/romklass/om-oss/evenemang/registrera-evenemang/the-polis-method-speaking-ancient-greek-as-a-living-language-1.300236|url-status=dead}}</ref> at [[Pilipinas]].<ref>{{Cite web|title=CRC Research Catalog SY 2013-14 Version 7 Sept 5 2014 {{!}} Manila {{!}} Philippines|url=https://www.scribd.com/document/239378637/CRC-Research-Catalog-SY-2013-14-Version-7-Sept-5-2014|access-date=2020-10-26|website=Scribd|language=en}}</ref>
== Ang Metodong Polis o ''Polis Method'' ==
=== Mga prinsipyong teoretikal ===
Ang Pamamaraang Polis ay sumasaklaw sa iba't ibang mga stratehiya sa pagtuturo ng mga modernong wika na inilapat sa mga sinaunang wika.<ref>{{Cite journal|last=Rico|first=Christophe|title=The Polis Method|url=https://www.academia.edu/18712650/The_Polis_Method|language=en}}</ref> Ang mga stratehiyang ito ay pinag-isa sa ilalim ng dalawang pangunahing mga prinsipyong teoretikal:
==== Imersyong total (''Total immersion'') ====
Masagana ang pananaliksik<ref>{{Cite web|title=What the Research Says About Immersion - Tara Williams Fortune|url=https://carla.umn.edu/immersion/documents/ImmersionResearch_TaraFortune.html|access-date=2020-10-23|website=carla.umn.edu}}</ref><ref>{{Cite book|last=Curtain|first=Helena Anderson|url=https://eric.ed.gov/?id=ED267626|title=The Immersion Approach: Principle and Practice|date=1986|language=en}}</ref> na sumusuporta sa prinsipyo na ang pinakamainam na kapaligiran para sa pag-aaral ng isang wika - bago man ito sa mag-aaral o hindi - ay kung saan ang wikang inaaral o "target language" lamang ang naririnig, binabasa, sinasalita, at sinusulat. Ang prinsipyong teoretikal na ito - ang siyang tinataguriang "total immersion" - ay siyang pangunahing pagkakaiba ng pamamaraang Polis sa tradisyunal na mga pamamaraan ng pagtuturo ng wika na kadalasang umaasa nang labis sa pagsasalin ng gramatika. Ang imersyong total ay siya ring pangunahing batayan para sa pagsasama ng ilang mga praktikal na stratehiya sa Pamamaraang Polis.
==== Dinamikong pag-unlad ng wika ====
Naniniwala ang Polis Instityut na ang mga istruktura ng gramatika ay dapat matutunan ayon sa kanilang likas na pagkakasunud-sunod ng pagkakatuto. Sa gayon kinikilala hindi lamang ang patuloy na pag-unlad ng mag-aaral sa pagtamo ng wika batay sa apat na pangunahing kasanayan sa wika ng pakikinig, pagsasalita, pagbabasa at pagsusulat, kundi pati na rin ang mga paraan ng diskurso o mga dyanra ng panitikan - dayalogo ›pagsasalaysay› argumentasyon ›tula - na nabibilang sa progresibong pagtamo ng wika.
Isinasaalang-alang ang mga prinsipyong ito, ipinagbubuklod at inaakma ng Polis ang isang malawak na hanay ng mga diskarte at pamamaraan sa pagtuturo na binuo at itinaguyod mula pa noong dekada 70 sa Estados Unidos at [[Canada]]<ref>Nauka jezyka starogreckiego w sposob czynny - metoda POLIS (Michal Kabat), pages 134-136, Nowy Filomata XIX 2015(1)</ref> at, kamakailan lamang, isang binuo sa [[Pransiya|Pransya]]<ref name=":12">{{Cite web|last=In Medias Res|date=2018-12-11|title=Living Sequential Expression: Christophe Rico Discusses Francois Gouin's Language Acquisition Techniques|url=https://medium.com/in-medias-res/living-sequential-expression-15b40a2d40b|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029134636/https://medium.com/in-medias-res/living-sequential-expression-15b40a2d40b|archive-date=2020-10-29|access-date=2020-10-23|website=Medium|language=en}}</ref> Ayon sa isa sa pangunahing tagapagtaguyod at tagapagpasimula nito, ang dalubwika na si Christophe Rico, "Ang pangunahing pagbabago ng metodong Polis ay ang paglalapat ng dalawang pamamaraan na ito sa pagtuturo ng mga wikang itinuturing na "patay" na para bang ito ay "buhay."<ref name=":2">{{Cite web|last=Jeltzz|date=2014-08-11|title=Compliant Subversity: Interviews with Communicative Greek Teachers (3): Christophe Rico|url=http://jeltzz.blogspot.com/2014/08/interviews-with-communicative-greek.html|access-date=2020-11-02|website=Compliant Subversity|archive-date=2020-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108102228/http://jeltzz.blogspot.com/2014/08/interviews-with-communicative-greek.html|url-status=dead}}</ref>
=== Mga praktikal na pamamaraan ===
==== Kabuuang Tugong Pisikal (''Total Physical Response'') ====
[[Talaksan:Classroom_ed.jpg|thumb|Isang tipikal na silid-aralan sa Polis na nagpapadali sa mga pagsasanay na nangangailan ng Total Physical Response (TPR) at mga pag-uusap sa maliliit na pangkat, mga estratehiyang ginagamit ng Metodong Polis.]]Ang ''[[:en:Total_physical_response|Total Physical Response]]'' (TPR) ay isang diskarte sa pagtuturo ng wika na unang pinakilala at binuo ng sikilogong si [[James John Asher]] ([[:en:San_José_State_University|San José State University]]) batay sa kanyang pagmamasid sa kung paano natutununan ng mga maliliit na bata ang wika. Ang teorya na kung saan nakabatay ang TPR at ang mismong termino na TPR ay umabot lamang sa kaalaman ng pangkalahatang publiko noong huling bahagi ng dekada 70, nang ang propesor na si Asher ay naglathala ng isang aklat na pinamagatang "''Learning Another Language through Actions."''<ref>{{Cite book|last=Asher|first=James J.|url=https://books.google.com/books?id=N11lpwAACAAJ|title=Learning Another Language Through Actions|date=2012|publisher=Sky Oaks Productions|isbn=978-1-56018-076-0|location=|pages=|language=en}}</ref> Gayunpaman, marami sa mga ideya ni Asher ay mayroon nang maraming pagkakatulad sa mga itinaguyod sa huli ng [[Ika-19 na dantaon|ika-19 na siglo]] at maagang bahagi ng [[Ika-20 dantaon|ika-20 siglo]] ni [[:en:W._H._D._Rouse|W.H.D. Rouse]], na kilala sa kanyang [[:en:Direct_method_(education)|Direktong Metodo]] o Likas na Pamamaraan.
Sa Metodong Polis, ang TPR ay ginagamit mula sa pinakaunang klase at ginagamit ito sa bawat hakbang ng proseso ng pag-aaral. Sa unang sesyon ang mag-aaral ay kinakailangan lamang na tumugon sa pamamagitan ng reaksyong pisikal sa isang pagkakasunud-sunod ng mga utos na ibinigay ng guro, at walang pakikipag-usap na verbal ang inaasahan mula sa mga mag-aaral. Gayunpaman, sa mga mag-aaral na kayang gawin ang mga sumusunod ay hinihiling na ang mga ito ay kanilang isakatuparan: ilarawan ang kanilang mga aksyon habang ginagawa ito; hulaan at sabihin kung anong aksyon ang magaganap; o ilarawan kung ano ang kanilang nakita. Ang mga aktibidad ng TPR ay maaring mabawasan habang ang mga mag-aaral ay umaabot sa mas mataas na antas ng pag-aaral ng wika. Gayon pa man, napatunayan na ang TPR ay mabisa pa rin kahit sa mga antas na ito, na kung saan ang mga mag-aaral ay nakaharap sa ilang partikular na kumplikadong mga istraktura ng gramatika, tulad ng ''absolute genitive'' sa Griego o ang ''accusativus cum infinitivo'' sa Latin.
==== Pagtuturo para sa Kahusayan sa pamamagitan ng Pagbasa at Pagkwento (''Teaching Proficiency through Reading and Storytelling'' o TPRS) ====
Ang TPRS bilang isang pamamaraan sa pagturo ng isang wika ay sinimulan noong dekada 90 ni [[:en:Blaine_Ray|Blaine Ray]], isang guro ng [[Espanyol ng Espanya|Espanyol]]. Ang kaniyang naging inspirasyon ay ang teorya ni [[:en:Stephen_Krashen|Steven Krashen]] sa kung paano natututunan ang [[:en:Foreign_language|wikang banyaga]] at ang pagbibigay diin nito sa kahalagahan ng ''[[:en:Comprehensible_Input|comprehensible input]]'' (o input na naiintindihan) bilang isang kadahilanan na nag-aambag nang di hamak patungo sa kadalubhasaan ng [[:en:Elocution|pagpapahayag]] (output).
Ayon kay Krashen, mahalaga na ang mga mag-aaral ay mailantad sa mga pangungusap na ang kahulugan ay maaari nilang lubos na maunawaan Ito'y isang kondisyon na nangangailangan ng isang mahigpit na kontrol kung paano at kailan ipinakikilala ang mga bagong salita at istraktura, upang maliit na porsyento lamang ng buong pangungusap ang binubuo ng mga bagong salita.<ref>{{Cite book|last1=Krashen|first1=Stephen D.|url=https://books.google.com/books?id=z0E7DwAAQBAJ&q=Steven+Krashen+comprehensible+input|title=Comprehensible and Compelling: The Causes and Effects of Free Voluntary Reading|last2=Lee|first2=Sy-Ying|last3=Lao|first3=Christy|date=2017-11-16|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-4408-5799-7|language=en}}</ref>
Upang mailaan sa mga mag-aaral ang isang kapaligiran sa pag-aaral na kung saan nahihikayat ang pagsasakatuparan ang ''comprehensible input'', bumuo si Blaine Ray ng isang serye ng mga kwento o pagsasalaysay kung saan ang mga mag-aaral ay maaaring aktibong makisali. Sa buong pagsasalaysay, ipinapakita sa mga mag-aaral ang mga mensahe na tumutugma sa kanilang antas pangwika at maaari ding magpakilala ng bagong [[Talasalitaan|bokabularyo]].<ref>{{Cite book|last1=Alagözlü|first1=Nuray|url=https://books.google.com/books?id=sLzxDwAAQBAJ&q=Blaine+Ray+comprehensible+input&pg=PA23|title=Current Perspectives on Vocabulary Learning and Teaching|last2=Kiymazarslan|first2=Vedat|date=2020-07-13|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-5275-5670-6|language=en}}</ref>
Upang ma-iangkop ang stratehiya na pagkukuwento, ganap na ibinubukod ng Metodong Polis ang mga pagsasalin at paliwanag sa anumang wika maliban sa itinuro. Ang isa pang natatangi sa Metodong Polis ay ang pagudyok sa mga mag-aaral na tumugon sa isang kumpletong pangungusap sa halip na sa pamamagitan lamang ng tig-iisa isang salita. Sa pamamagitan nito hinihimok ang mga mag-aaral na gawing panloob ang mga kasanayan sa pagsasalita.
==== Pagbuo ng Kwento ====
Ang pamamaraang Pagbuo ng Kwento ay unang binuo ni [[Greg Thomson]] ([[:en:University_of_Alberta|University of Alberta]]) noong [[2007]] sa loob ng metodong tinataguriang ''[[:en:Growing_Participator_Approach|Growing Participator Approach]]'' (GPA). Ang kanyang teorya ay nakasalalay sa ideya ng paglalahad ng mga imahe na kumakatawan sa mga eksena mula sa isang buong kuwento. Habang nabubuo ang kuwento, inaasahan na ang paglahok ng mag-aaral (ang tinutukoy na ''participator'') sa kuwento ay lumalago, proseso na siyang nagpapaliwanag sa pangalan ng diskarteng ito, GPA. Inaanyayahan ang mga mag-aaral na ilarawan ang mga imaheng ipinakita sa pamamagitan nang paggamit ng bokabularyo na alam na. Ang pagsasanay na ito ay nagpapatibay sa pagaalala ng mga salitang natututunan sa inaaral na wika at nagpapahintulot ng paglakip ng mga bagong istruktura ng gramatika na nauukol sa mga imahe at bokabularyo.<ref>{{Cite journal|last=Mas|first=Roser Noguera|last2=Baiguatova|first2=Gulnara|date=2015-04-10|title=Growing Participator Approach: Our Experience as Amharic Students and Teachers of Spanish and Russian Languages|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042815019680|journal=Procedia - Social and Behavioral Sciences|series=15th International Conference of the Spanish Association of Language and Literature Education|language=en|volume=178|pages=169–174|doi=10.1016/j.sbspro.2015.03.175|issn=1877-0428}}</ref>
Sa loob ng pamamaraang Polis, madalas na ginagamit ang pamamaraang Pagbuo ng Kwento upang sanayin ang mga mag-aaral habang sila ay natututo ng mga baong panahunan, halimbawa nang kanilang natututunan ang mga panahunang pangnagdaan o panghinaharap mula sa pangkasalukuyan.
==== Mga imahe at props ====
Dahil ang [[:en:Human_memory|memorya ng tao]] ay higit na nakasalalay sa [[:en:Sense data|karanasang pandama]], ang paggamit ng mga [[Larawan|imahe]] at props ay isang napakabisang kasangkapan upang maipakilala ang bagong bokabularyo. Ang mga ito ay nagbibigay-daan sa mga mag-aaral na direktang maiugnay ang isang bagong salita sa isang karanasang sensoryal.<ref>{{Cite journal|last1=Wong|first1=L.-H.|last2=Chen|first2=W.|last3=Jan|first3=M.|date=2012|title=How artefacts mediate small-group co-creation activities in a mobile-assisted seamless language learning environment?|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1365-2729.2011.00445.x|journal=Journal of Computer Assisted Learning|language=en|volume=28|issue=5|pages=411–424|doi=10.1111/j.1365-2729.2011.00445.x|issn=1365-2729}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Facella|first1=Melissa A.|last2=Rampino|first2=Kristen M.|last3=Shea|first3=Elizabeth K.|date=2005-04-01|title=Effective Teaching Strategies for English Language Learners|url=https://doi.org/10.1080/15235882.2005.10162832|journal=Bilingual Research Journal|volume=29|issue=1|pages=209–221|doi=10.1080/15235882.2005.10162832|s2cid=145502817|issn=1523-5882}}</ref>
==== Pag-uusap na paris-paris o sa mga maliliit na pangkat ====
Ang pakikipag-ugnayan ng mga mag-aaral sa klase sa pamamagitan ng paguusap ay isang pangkaraniwan at napakahalagang tampok sa modernong pagtuturo ng wika,<ref>{{Cite web|title=Why Talk Is Important in Classrooms|url=http://www.ascd.org/publications/books/108035/chapters/Why-Talk-Is-Important-in-Classrooms.aspx|access-date=2020-10-27|website=www.ascd.org}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Speidel|first=Gisela E.|title=Conversation and Language Learning in the Classroom|url=https://www.academia.edu/32731873|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=In Language Classrooms, Students Should Be Talking|url=https://www.edutopia.org/blog/in-language-classrooms-students-should-be-talking-sarah-wike-loyola|access-date=2020-10-27|website=Edutopia|language=en}}</ref> at ito ay inilalapat ng Polis sa pagtuturo ng mga sinaunang wika. Ang mga interaksyong ito ay isang napakamabisang pamamaraan - lalo na sa mas advanced na mga klase - upang palaguin ang kasanayan sa wika ng mag-aaral. Ang dahilan ay habang nagsasanay ang mag-aaral sa pagsasalita, sumusulong din ang kanyang pagtamo ng wika. Ang ginagabayang pag-uusap ay maaaring magsama ng dalawa hanggang limang kalahok at maingat na idinisenyo upang ma-maximize ang oras ng pagsasalita ng bawat mag-aaral at ang mga pagkakamali ay natutugunan nang nararapat.
==== ''Living Sequential Expression'' (LSE) ====
Ang pinakabagong pamamaraann sa pagtuturo na ipinaglihi at binuo ng mga nagtuturo sa Polis, at sinisimulan nang gamitin ay isang pamamaraan na tinatawag na [[Living Sequential Expression]] (LSE).<ref name=":1">{{Cite web|last=In Medias Res|date=2018-12-11|title=Living Sequential Expression: Christophe Rico Discusses Francois Gouin's Language Acquisition Techniques|url=https://medium.com/in-medias-res/living-sequential-expression-15b40a2d40b|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029134636/https://medium.com/in-medias-res/living-sequential-expression-15b40a2d40b|archive-date=2020-10-29|access-date=2020-10-23|website=Medium|language=en}}</ref> Ang inspirasyon ng pamamaraang ito ay gawain ng isang gurong Pranses ng wikang banyaga, si [[:en:François_Guin|François Gouin]] (1831–1896), na siyang bumuo ng Metodong Serye (''Series Method'') sa pagaaral ng wika.<ref>{{Cite web|last=Darrin|first=Dr|date=2016-10-24|title=Series Method|url=https://educationalresearchtechniques.com/2016/10/24/series-method/|access-date=2020-10-23|website=educational research techniques|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Gouin|first=François|url=https://books.google.com/books?id=QQctAAAAMAAJ&pg=PA325|title=The Art of Teaching and Studying Languages|date=1892|publisher=G. Philip|language=en}}</ref> Sa adaptasyong Polis ng LSE, ang mga mag-aaral ay binibigyan ng isang hanay ng mga pangungusap na nagpapahayag ng "pagkakasunud-sunod na mga pagkilos na may kaugnayang lohikal" at unti-unting nilang natututunan ang kahulugan ng mga pangungusap na ito sa pamamagitan ng "pagsasagawa at pag-uulat" sa mga pagkilos na tinutukoy.<ref>{{Cite web|title=The Polis Method « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/about/the-polis-method/|access-date=2020-10-23|website=Polis|language=en-US}}</ref>
==== Iba pang mga aktibidad at diskarte ====
Ang mga aktibidad na nangangailangan ng wika bilang isa sa mga pangunahing sangkap nito ay nakakatulong nang malaki sa paglikha ng isang mas likas na karanasang imersibo. Sinasaalang-alang ang prinsipyong ito, hinihimok ng Polis ang mga mag-aaral na dumalo sa mga aktibidad sa labas ng klase tulad ng mga imersibong tanghalian, kung saan ang tanging wikang sinasalita ng mga mag-aaral at mga guro sa kabuuan ng pagtitipon ay ang wikang inaaral o target language lamang.<ref>{{Cite web|title=Ancient Greek « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/language/ancient-greek/|access-date=2020-10-27|website=Polis|language=en-US}}</ref>
Maraming mga siyentipikong pagsisiyasat ang nagpatibay sa pagiging epektibo ng musika sa pagtulong sa mga mag-aaral ng wika na matandaan ang bokabularyo at balarila.<ref>{{Cite web|title=The Effect of Using Songs On Young Learners and Their Motivation for Learning English|url=https://www.researchgate.net/publication/312054146|access-date=2020-10-27|website=ResearchGate|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Kara|first1=Zehra Ezgi|last2=Aksel|first2=Aynur Semerci|date=2013-12-10|title=The Effectiveness of Music in Grammar Teaching on the Motivation and Success of the Students at Preparatory School at Uludağ University|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042813049379|journal=Procedia - Social and Behavioral Sciences|series=4th International Conference on New Horizons in Education|language=en|volume=106|pages=2739–2745|doi=10.1016/j.sbspro.2013.12.314|issn=1877-0428}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Busse|date=2018-11-28|pmc=6279872|issn=1664-1078|doi=10.3389/fpsyg.2018.02386|page=2386|volume=9|journal=Frontiers in Psychology|title=Combining Song—And Speech-Based Language Teaching: An Intervention With Recently Migrated Children|first5=Gunter|first1=Vera|last5=Kreutz|first4=Frank A.|last4=Russo|first3=Ingo|last3=Roden|first2=Jana|last2=Jungclaus|pmid=30546337}}</ref> Sa gayon inilalapat ng Polis ang prinsipyong ito sa pamamagitan ng pagtuturo ng mga kanta na may mga liriko sa mga sinaunang wika. Sa unang taon ng kursong Griyego, halimbawa, sampung mga kanta ang bumubuo ng bahagi ng koleksyon ng guro ng mga instrumento sa pagtuturo.
== Mga programang pang-akademiko ==
=== Mga digrí na Master ng Sining (Master of Arts) na third-party ===
[[Talaksan:A_field_trip_to_Gamla_and_Susita_in_Historical_Geography.jpg|thumb|Sa pagitan ng mga lugar ng pagkasira sa isang komunidad ng mga sinauang Hudeo sa isang field trip sa Gamla and Susita sa klase ng Heograpiyang Pangkasaysayan (Historical Geography).]]
Sa pamamagitan ng pakikipagugnayan sa mga lubos na iginagalang na unibersidad sa Europa na nagkakaloob ng Master ng Sining o [[:en:Master_of_Arts|Master of Arts]] (MA) Degree sa [[Pilolohiya]] ng mga Sinaunang Wika<ref name=":52">{{Cite web|title=MA in Ancient Philology « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/program/ma-in-ancient-philology/|access-date=2020-11-09|website=Polis|language=en-US}}</ref> at MA sa Mga Wika sa [[Malapit na Silangan]],<ref name=":64">{{Cite web|title=MA in Near Eastern Languages « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/program/ma-in-near-eastern-languages/|access-date=2020-11-09|website=Polis|language=en-US}}</ref> nabibigyan na ngayon ng Polis Institute ang mga mag-aaral ng pagkakataong makatamo ng isang Master's Degree habang dumadalo sa mga programa nito sa Herusalem at gamit ang pamamaraang Polis. Kasama sa mga unibersidad ang [[:en:Pontifical_University_of_the_Holy_Cross|Pontifical University ng Santa Croce]] sa [[Roma]], ang [[:en:University_of_Navarra|University of Navarra]] sa [[Pamplona]], at ang [https://www.uic.es/en International University of Catalonia] sa [[Lungsod ng Barcelona|Barcelona]].<ref>{{Cite web|date=2020-04-03|title=Renaissance der antiken Sprachen « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/die-tagespost-renaissance-der-antiken-sprachen/|access-date=2020-10-20|website=Polis|language=en-US}}</ref><ref name=":05">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref> Ang mga dating dalawang taon na pansertipikong kurso sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika at Mga Wika sa Malapit na Silangan, ngayon ay buong programa na ng MA.
==== Digrí na Master ng Sining sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika ====
Ang digrí na Master ng Sining sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika ay nakatuon sa pag-aaral ng parehong Sinaunang Griyego at [[Wikang Ebreo|Ebreong Biblikal]] na kung saan ang masinsinang pagsasanay sa wika ay inaalok sa loob ng dalawang taon ng programa. Ang mga mag-aaral sa programang ito ay kinakailangang kumuha ng limang antas ng Sinaunang Griyego at apat sa Ebreong Biblikal. Upang matamo ang degree na MA, dapat ding kumpletuhin ng mga mag-aaral ang mga ipinag-uutos na kursong teoretikal na nagpapayaman sa kanilang mga pag-aaral ng wika. Sinasaklaw ng mga kursong ito ang mga larangan ng [[pilosopiya]], [[kasaysayan]], [[heograpiya]], [[lingguwistika]], [[:en:Palaeography|paleograpia]], at [[panitikan]]. Gayundin, ang mga nasa track ng pagsasaliksik ay nagsusumite ng tesis na pang-master upang matanggap ang kanilang digrí, habang ang mga nasa track na hindi pananaliksik ay nagsusulat ng isang papel sa seminar at kumukumpleto ng mga karagdagang ipinag-uutos na kurso. Sa katapusan, upang makatanggap ng mga [[:en:ECTS-credits|kredito ng ECTS]] na kinakailangan upang makumpleto ang programa, ang mga mag-aaral ay maaaring magpasya na kumuha ng mas advanced na mga kurso para sa Sinaunang Greek at Ebreong Biblikal bilang mga [[:en:Elective_course|kurso na elektibo]]. Maaaring piliin din ang iba pang mga wika tulad ng [[Wikang Latin|Latin]], [[Wikang Siriako|Klasikong Siriako]], [[Wikang Kopto|Bohairikong Kopto]] at [[Modernong Ebreo]]. Ang degree na MA sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika ay iginagawad ng alinman sa Pontifical University ng Santa Croce sa Roma o ng International University of Catalonia in Barcelona.<ref name=":5">{{Cite web|title=MA in Ancient Philology « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/program/ma-in-ancient-philology/|access-date=2020-11-09|website=Polis|language=en-US}}</ref><ref name=":04">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref>
==== Digrí na Master ng Sining sa Mga Wika sa Malapit na Silangan ====
Ang digrí na Master ng Sining sa Mga Wika sa Malapit na Silangan ay nakatuon sa pagsasanay sa mga mag-aaral sa mga [[:en:Semitic_languages|wikang Semitiko]] na kinakatawan ng parehong Ebre at Arabe. Kinakailangang tapusin ng mga mag-aaral ang apat na antas ng Hebrew (maaari silang pumili sa pagitan ng Moderno Ebreo at Ebreong Biblical), apat na antas ng Modern Standard Arabe, at tatlong antas ng Sinasalitang Arabe sa loob ng dalawang taon. Upang makatanggap ang MA degree, kailangang kumpletuhin ng mga mag-aaral ang mga inuutos na kursong teoretikal sa mga kampong ibinilang sa MA sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika na may karagdagang kampo ng mga [[:en:Arab_studies|aralin sa Arabe]]. Bilang mga kursong elektibo upang makumpleto ang programa, maaari silang pumili upang pag-aralan ang mga iba pang antas sa Ebreo at / o Arabe, iba pang mga teoretikal na kurso o iba pang mga kurso sa wikang elektibo tulad ng Latin, Klasikong Siriako, at Bohairic Coptic. Ang mga nasa track ng pagsasaliksik ay kinakailangang sumulat ng tesis na pang-master upang matanggap ang kanilang degree, habang ang mga nasa track na hindi pananaliksik ay magsusulat ng isang papel sa seminar at lumahok sa mga karagdagang ipinag-uutos na kurso na dapat sumaklaw ng isang kurso ng pagsasalita sa Arabe o Ebreo. Ang MA degree sa Sinaunang Philology ay iginawad ng University of Navarra sa Pamplona.<ref name=":63">{{Cite web|title=MA in Near Eastern Languages « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/program/ma-in-near-eastern-languages/|access-date=2020-11-09|website=Polis|language=en-US}}</ref><ref name=":03">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref>
==== Empasis sa Pagtuturo ng Mga Sinaunang Wika ====
Ang mga nasa pangalawang taon ng alinman sa MA sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika at MA sa Mga Wika sa Malapit na Silangan o iba pang mga nagtapos sa MA na nais na makakuha ng direktang karanasan sa pagtuturo ay maaaring magpatala sa Empasis sa Pagtuturo sa Mga Sinaunang Wika. Binibigyang diin ang "mga detalye ng pagtuturo ng mga sinaunang wika sa isang nakaka-engganyong kapaligiran." Ang mga mag-aaral ay binibigyan din ng mga pagkakataon na lumahok sa isang kurso ng pamamaraan sa pagtuturo (methodology) at mga workshops.<ref name=":02">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref>
==== Konsentrasyon sa Pilolohiyang Semitiko ====
Ang MA sa Mga Wika sa Malapit na Silangan ay nag-aalok ng isang programa sa Pilolohiyang Semitiko para sa mga mag-aaral na interesado na ituon ang pansin sa mga larangan ng Bibliyang Ebreo, pag-aaral ng mga manuskrito, panitikan at pilosopiyang Arabiko. Kinakailangan ang Ebreong Biblikal para sa programang ito. Gayundin, may mga kurso na kailangang kunin ng mga mag-aaral sa programang ito na hindi kinakailangan para sa mga nasa regular na programa ng MA. Iilan sa mga kursong ito ay ang pilolohiya ng Ebreong Biblikal, wika at panitikang [[:en:Ugaritic|Ugaritiko]], at Semitikong paleograpiya.<ref name=":62">{{Cite web|title=MA in Near Eastern Languages « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/program/ma-in-near-eastern-languages/|access-date=2020-11-09|website=Polis|language=en-US}}</ref>
=== Mga programang pang-sertipiko ===
[[File:Underground_network_of_the_Herodium_fortress.jpg|thumb|Mga mag-aaral ng Heograpiyang Pangkasaysayan sa network na na ginawa ng mga rebeldeng Hudyo sa panahon ng Pag-aalsa ni Bar Kochba (130-135 AD). Ito'y matatagpuan sa ilalim ng lupa sa kuta ng Herodium.]]
==== Isang-taong programang pang-sertipiko sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika ====
Para sa mga nais na manatili lamang ng isang taon sa Herusalem, ang MA sa Pilolohiya ng mga Sinaunang Wika ay may isang pinaikling bersyon na gumagawad ng isang Sertipiko mula sa Polis Institute sa mga mag-aaral na makakakumpleto sa programang ito. Para sa programang ito, na tinatagurian sa Ingles na ''One-Year Program'' o OYP, ang mga mag-aaral ay kailangang makatapos ng apat na antas ng Sinaunang Griyego at dalawang antas ng Ebreong Biblikal. Bukod dito, ang mga kursong teoretikal na kailangan sa pagtamo ng MA ay tinatagurian sa OYP ng "mga kursong optatibo" at mula sa hanay ng mga kursong ito, pipiliin ng mga mag-aaral ang katumbas ng sampung mga kredito ng ECTS. Upang makumpleto ang mga kinakailangan sa pagtapos ng programa, na 74 na mga kredito ng ECTS, ang mga mag-aaral ay dapat pumili din ng katumbas ng dalawampung mga kredito ng ECTS mula sa hanay ng mga asignatura na tinatawag na "kursong elektibo," na maaaring kombinasyon ng mga kursong teoretikal at / o kurso ng wika.<ref name=":72">{{Cite web|title=Academic Programs « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/programs/academic/|access-date=2020-10-27|website=Polis|language=en-US}}</ref>
==== Isang-taong programang pang-sertipiko sa Mga Wika sa Malapit na Silangan ====
Ang MA sa Mga Wika sa Malapit na Silangan, ay may sarili ding pinaikling bersyon ng programa na nagbibigay ng isang Sertipiko mula sa Polis Institute sa mga mag-aaral na matagumpay na makakakumpleto nito. Sa OYP na ito, ang mga kurso ng wika na kinakailangang tapusin sa loob ng isang taon ay dalawang antas ng Ebreo (ang mga mag-aaral ay maaaring pumili sa pagitan ng Modernong Ebreo at Ebreong Biblikal), dalawang antas ng ''Modern Standard Arabic'', at dalawang antas ng Sinasalitang Arabe. Upang maigawad ang Sertipiko (katumbas ng 74 na mga kredito ng ECTS), ang mga mag-aaral ay dapat magtamo ng sampung mga kredito ng ECTS sa pamamagitan ng matagumpay na pagtapos ng mga kursong optatibo (batay sa listahan ng mga kursong kailangang kumpletuhim para sa kaukulang MA). Gayun din, kailangan nila makakuha ng dalawampung mga kredito ng ECTS sa pamamagitan ng matagumpay na pagkumpleto ng iilang kusrong elektibo, na maaaring kombinasyon ng mga kurso ng wika o kursong teoretikal.<ref>{{Cite web|title=Academic Programs « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/programs/academic/|access-date=2020-10-27|website=Polis|language=en-US}}</ref>
==== Mga sertipiko sa katatasan sa wika ====
Para sa mga nais mag-pocus sa pag-aaral ng mga wikang hinahandog ng Polis at magpakadalubhasa sa pagsasalita nito, nag-aalok ang Polis ng mga programang pang-sertipiko sa katatasan sa wika na kasing antas ng MA at maaaring matapos sa loob ng dalawang taon. Walang kinakailangang mga digrí na pang-akademiko upang sumali sa programa ng katatasan. Maliban dito maaaring piliin ng mga mag-aaral ang antas sa wikang pinili na, sa wari nila, ay pinakamainam para sa kanilang sarili: mula sa antas ng isang baguhang lubos hanggang sa antas ng mga naghahangad na makakuha ng [[:en:Language_proficiency|kadalubhasaan sa wika]] sa mga tuntunin ng kasanayan sa pagbabasa, pagsusulat, at pagsasalita.
Sa ngayon, nag-aalok ang Polis ng Sinaunang Griyego at Arabe para sa programa ng katatasan.<ref name=":06">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref> Para sa katatasan sa Griyego, ang mga mag-aaral ay kailangang makatapos nang matagumpay ng walong antas ng Griyego, pati na rin ang pag-aaral ng iba pang mga kurso kagaya ng Mga Basahing Griyego, paleograpiya at pilolohiya. Saklaw ng kursong Arabe ang parehong ''[[:en:Modern_Standard_Arabic|Modern Standard Arabic]]'' at ''Spoken [[:en:Levantine_Arabic|Levantine Arabic]]'', isa sa limang pangunahing [[:en:Varieties_of_Arabic|diyalekto ng Arabe]] na na sinasalita sa [[Estado ng Palestina]], Israel (kaya kinikilala rin bilang [[:en:Palestinian_Arabic|''Palestinian Arabic''.]]) Upang matanggap ng mga mag-aaral ang Sertipiko, sila ay kailangan rin na kumuha ng karagdagang mga kursong teoretikal at praktikal na makakatulong sa kanilang pagunawa at pagpapahalaga sa kultura ng kung sinasalita ang target na wika. Maaari rin nilang matamo ang mga kredito ng ECTS na kinakailangan sa pagtatapos sa pamamagitan ng pag-aaral ng iba pang mga wika (Ebreo, Latin, Bohairic Coptic at Klasikong Siriako) at mga teoretikal na kurso bilang mga elektibo.
=== Mga iba pang mga programa ===
==== Mga programa sa panahon ng tag-araw at mga programang pang-internasyonal ====
Sa panahon ng tag-araw, nag-aalok ang Polis ng mga ilang masinsinang kurso sa wika, kapwa sa Jerusalem at sa ibang bansa. Ang mga kursong sa Sinaunang Griyego, Ebreong Biblikal, Latin, ''Modern Standard Arabic'' at Mga Paraan sa Pagtuturo ng Mga Sinaunang Wika ay ginanap na sa Roma, Italya at sa [[Estados Unidos|U.S.A.]] <ref name=":0">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref> Kasama sa mga lugar na kung saan itinanghal ang mga programang ito ay ang Pontifical University ng Holy Cross sa Roma <ref>{{Cite web|title=Master & Summer courses {{!}} Pontificia Università della Santa Croce|url=https://en.pusc.it/centri/dipartimento-di-lingue/home/corsiestivi|access-date=2020-11-11|website=en.pusc.it|archive-date=2020-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126124029/https://en.pusc.it/centri/dipartimento-di-lingue/home/corsiestivi|url-status=dead}}</ref> [[:en:Christendom_College|Christendom College]] sa [[Virginia|Virginia,]]<ref>{{Cite web|title=Christendom College|url=https://www.summer-classics.com/2019/02/christendom-college.html|access-date=2020-11-11|website=Summer Classics|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112185924/https://www.summer-classics.com/2019/02/christendom-college.html|url-status=dead}}</ref> [[Wisconsin]], [[:en:Ave_Maria_University|Ave Maria University]] sa [[Florida]],<ref>{{Cite web|last=Vidani|first=Peter|title=Classics at AMU|url=https://classics.avemaria.edu/post/26267016836/dr-christophe-rico-of-the-polis-institute-in|access-date=2020-10-27|website=Classics at AMU|language=en}}</ref> [[:en:Bridgewater_State_University|Bridgewater State University]] sa [[Massachusetts]], <ref>{{Cite web|title=Polis, The Jerusalem Institute of Languages and Humanities|url=https://www.summer-classics.com/2017/04/polis-institute.html|access-date=2020-11-11|website=Summer Classics|archive-date=2020-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119144213/https://www.summer-classics.com/2017/04/polis-institute.html|url-status=dead}}</ref> at ang [[Unibersidad ng Kentucky|University of Kentucky]] sa [[Lexington-Fayette, Kentucky|Lexington]], [[Kentucky]].<ref>{{Cite web|title=University of Kentucky|url=https://www.summer-classics.com/2016/03/university_of_k.html|access-date=2020-11-11|website=Summer Classics|archive-date=2020-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119145346/https://www.summer-classics.com/2016/03/university_of_k.html|url-status=dead}}</ref> Sa Polis Institute mismo, sa panahon ng tag-araw, bilang karagdagan sa mga kurso sa wika na nabanggit, ang Klasikong Siriako at ''Spoken Arabe'' ay itinuturo din.<ref name=":07">{{Cite web|last=Polis Institute|first=|date=2020|title=Polis - the Jerusalem Institute of Languages and Humanities Academic Programs 2020/21|url=https://www.polisjerusalem.org/wp-content/uploads/Brochure-spread-web.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=}}</ref>
==== Mga kurso sa wika ====
Sa mga buwan ng Oktubre hanggang Pebrero na siyang panahon ng karaniwang taong pang-akademiko, nagtuturo si Polis ng mga kurso sa sinauna at modernong kurso sa wika. Kasama sa mga sinaunang wika ang Sinaunang Griyego, Ebreong Biblikal, Latin, Klasikong Siriako, at Bohairic Coptic. Kasama sa mga makabagong wika ang ''Modern Hebrew'' (Ulpan), ''Spoken Arabic'', at ''Modern Standard Arabic''. Sa nakaraan ang [[Sumeria|Sumerian]] ay tinuro din. <ref>{{Cite web|date=2017-01-05|title=The Sumerian Verb: A Workshop for the Non-Sumerian Speaker « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/the-sumerian-verb-a-workshop-for-the-non-sumerian-speaker/|access-date=2020-11-12|website=Polis|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Steinberg|first=Jessica|title=Spelling out Harry Potter in Arabic, Greek and Hebrew|url=http://www.timesofisrael.com/spelling-out-harry-potter-in-arabic-greek-and-hebrew-too/|access-date=2020-11-12|website=www.timesofisrael.com|language=en-US}}</ref> Kamakailan-lamang isang teoretikal na kurso na nagpapakilala sa mga mag-aaral sa [[Heteo]] ay nagsimulang maalok.
=== Ang Polis online ===
Ang pandaigdigang sitwasyon na dinala ng [[COVID-19]] ay naging isang pagkakataon para sa Polis Instityut upang subukang gamitin ang ang Metodong Polis sa mga [[:en:Online_video_platform|plataporma ng online video]]. Ang hamon ay nagsimula noong Marso 2020 nang ang mga klase sa semestre ay nagambala ng [[Pandemya|pandaigdigang pandemya]]. Mula noon, ginugol ng Instityut ang "libu-libong oras sa pagtuturong online" at dahil dito, nakakuha ng kaalaman at karanasan sa pag-aangkop sa mga prinsipyo ng pagtuturo na Imersyong Total at Dinamikong Pag-unlad ng Wika para sa madlang online. Sa kauna-unahang pagkakataon sa kasaysayan nito, nasaksihan ng panahong ito ang matagumpay na pagtuturo sa online ng mga sumusunod na kurso sa wika at nakakuha ng positibong puna mula sa mga mag-aaral: Sinaunang Griyego, Latin, Ebreong Biblikal, ''Spoken Arabic'', MSA at Modernong Ebreo, Coptic at Klasikong Siriako. Ang paglipat sa isang online platform ay nagpahintulot din sa Polis na buksan sa publiko ng internet ang mga kursong teoretikal.<ref>{{Cite web|title=Online Courses « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/programs/online-courses/|access-date=2020-10-25|website=Polis|language=en-US}}</ref>
== Mga kumperensya ==
Ang Instityut ay nagho-host ng mga internasyonal na kumperensyang pang-interdisiplina sa iba't ibang mga paksa sa larangan ng Humanities.
Sa ngayon, ang mga sumusunod na kumperensya ang naganap na:
[[File:The_Polis_Institute_street_view.jpg|thumb|Tanawin mula sa daan ng mga gusali ng Polis]]
=== 2013 - Ang mga Pinagmulan ng Abakada ===
Ang unang kumperensyang pang-interdisiplina ng Polis Instityut ay ginanap noong Pebrero 2013, at angkop na nakatuon sa "Mga Pinagmulan ng [[Abakada]]."<ref>http://terrasanta.net/tsx/articolo-stampabile.jsp?wi_number=4866&wi_codseq{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Origins of the Alphabet « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/resource/origins-of-the-alphabet/|access-date=2020-10-20|website=Polis|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite book|last1=Rico|first1=Christophe|url=https://books.google.com/books?id=JpHWCgAAQBAJ&q=origins+of+the+alphabet+Proceedings+of+the+2nd+INterdisciplinary+Conference+Polis+Institute&pg=PA68|title=Origins of the Alphabet: Proceedings of the First Polis Institute Interdisciplinary Conference|last2=Attucci|first2=Claudia|date=2015-09-18|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-8347-4|language=fr}}</ref> Ang ilan sa mga nangungunang dalubhasa sa paksang ito ay nagtipon sa Polis upang makisali sa isang interdisiplinaryong pag-uusap sa paksang ito. Ang mga ginamit na pananaw ng talakayan ay mga perspektibong bihirang inilapat sa paksa na pag-unlad ng [[pagsusulat]]: wika, [[Teoryang panlipunan|sosyolohikal]] at [[Sikolohiya|sikolohikal]]. Isinasaalang-alang ang tanggap na katotohanang ang pinagmulan ng alpabeto ay maaaring maibakas sa lugar sa pagitan ng [[Ehipto]] at [[Phoenicia]], kahit pa na ang pagsusulat sa iba't ibang bahagi ng mundo ay lumitaw nang di nakasalalay sa bawat isa, ang mga iskolar ay sumapi sa kumperensyang ito upang magmingkahing ng sagot hindi lamang sa tanong na kung paano nagmula ang alpabeto, ngunit pati na rin sa mas mahirap na tanong na kung bakit ito naganap.
=== 2015 - Ang Silid Aklatan ng Alexandria: Sangandaang Kultural ng Sinauang Daigdig ===
Ang pangalawangang kumperensyang pang-interdisiplina ng Polis Instityut ay ginanap noong Enero 2015 na may temang "Ang Silid Aklatan ng Alexandria: Sangandaang Kultural ng [[Sinaunang kasaysayan|Sinauang Daigdig]]."<ref name=":3">{{Cite web|title=The Library of Alexandria « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/resource/the-library-of-alexandria/|access-date=2020-10-20|website=Polis|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Lemardelé|first=Christophe|date=January 2018|title=The Library of Alexandria : a cultural crossroads of the ancient world : proceedings of the second Polis Institute interdisciplinary conference , ed. by Christophe Rico and Anca Dan , Jerusalem, Polis Institute press, 2017, XXIX-409 p. ; ISBN 978-965-7698-10-5.|url=https://www.brepolsonline.net/doi/10.1484/J.SEC.5.116822|journal=Semitica et Classica|language=en|volume=11|pages=313–315|doi=10.1484/J.SEC.5.116822|issn=2031-5937}}</ref> Bilang karagdagan sa mga lingguwista at dalubhasa sa [[Septuagint]] at sa [[:en:Greek_literature|panitikan ng mga Griyego]], ang mga istoryador at [[Arkeolohiya|arkeologo]] ay nagtipon sa Polis Instityut upang talakayin ang mga sumusunod na tanong na nakapalibot sa Silid Aklatan ng Alexandria, na itinuturing na pangunahing sentro ng karunungan sa buong mundo mula noong ika-3 siglo BC hanggang sa mga kapanahunan ng paghahari ni Cleopatra (48-30 BC). Saan eksaktong kinalalagyan ng gahiganteng silid aklatan na ito, at anong uri ng mga teksto ang naroroon? Hanggang saan naging isang pook ng pagpupulong para sa iba't ibang mga wika at kultura ang Silid Aklatan na pagaari ng hari? At sa huli, bakit walang imik ang ilang mga may-akda ng sinauna tungkol sa paglaho nito? Ito ang ilan sa mga pangunahing tanong na ginalugad at tinalakay ng Kumperensya.
=== 2016 – Ang muling pagdalaw sa Cours de Linguistique Générale: 1916-2016 ===
Ang pangatlong kumperensyang pang-interdisiplina ng Polis Instityut ay ginanap sa noong Marso 31 - Abril 1, 2016 na may temang "Ang muling pagdalaw sa Cours de Linguistique Générale: 1916-2016"<ref>{{Cite journal|last=Duffley|first=Professor Patrick|date=2020-01-02|title=The Cours de linguistique générale Revisited: 1916–2016|url=https://doi.org/10.1080/00437956.2019.1708589|journal=WORD|volume=66|issue=1|pages=57–61|doi=10.1080/00437956.2019.1708589|issn=0043-7956|s2cid=213343854}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Duffley|first=Professor Patrick|date=2020-01-02|title=The Cours de linguistique générale Revisited: 1916–2016|url=https://www.researchgate.net/publication/339463666}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Cours de Linguistique Générale Revisited: 1916-2016 « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/resource/the-cours-de-linguistique-generale-revisited-1916-2016/|access-date=2020-10-20|website=Polis|language=en-US}}</ref> <ref name=":4">{{Cite journal|last=Rico|first=Christophe|title="Introduction" in The Cours de Linguistique Générale revisited: 1916-2016|url=https://www.academia.edu/36847369|language=en}}</ref> bilang paggunita ng ika-100 anibersaryo ng [[:en:Course_in_General_Linguistics|Cours de Linguistique Générale]] (CLG), isang napakahalagang libro na nagtipon ng mga tala ng panayam ng kinikilalang "ama ng lingguwistika," [[:en:Ferdinand_de_Saussure|Ferdinand de Saussure]]. Ang higit sa isang dosenang mga internasyonal na dalubhasa sa pangkalahatang lingguwistika, [[pragmatiks]], [[pilolohiya]], [[:en:Dialectology|dialektolohia]], [[:en:Translation_studies|pag-aaral ng pagsasalin]], [[:en:Terminology|terminolohiya]], at pilosopiya ay nagtagpo upang talakayin ang mga tema na nauugnay sa panimulang akda ni Saussure na nagsimula ng isang pang-agham na disiplina na lubos na nakapagimpluwensya sa larangan ng humanidades. Tinalakay ng mga iskolar hindi lamang ang gawa ni Saussure mismo kundi pati na rin ang background at pagtanggap nito at ang mga epekto nito sa ika-20 at ika-21 siglo.<ref name=":4" />
=== 2018 - Pagpapaabot ng Isang Pamana: Ang Pagtuturo ng Mga Sinaunang Wika mula sa Sinauna Hanggang sa ika-21 Siglo ===
Para sa ika-apat na kumperensyang pang-interdisiplina ng Polis Instityut, na ginanap noong Abril 16-17, 2018, ang pangkalahatang tema ay tumuon sa at pinamagatang "Pagpapaabot ng Isang Pamana: Ang Pagtuturo ng Mga Sinaunang Wika mula sa Sinauna Hanggang sa [[Ika-21 dantaon|ika-21 Siglo]]." <ref>{{Cite journal|last1=Rico|first1=Christophe|last2=Rubio|first2=Mercedes|title=Transmitting a Heritage: The Teaching of Ancient Languages from Antiquity to the 21st Century|url=https://www.academia.edu/37680499|language=en}}</ref> Para sa Komperensyang ito higit sa 30 mga iskolar at tagapagturo ng wika ang nagtipon at / o nagsumite ng mga papel na inilahad bilang mga talumpati at pagtatanghal. Bukod sa iba pa, ang mga temang nasaklaw ay ang pagtuturo ng Latin, Griyego, at Ebreo sa mga daang siglo, kung paano natutunan ang pagsulat sa sinaunang Sumeria, ang paglalarawan ng mga guro ng Latin sa mga pelikula, at mga temang pangkasaysayan. Apat na mga kontinente ang kinatawan ng Komperensyang ito isinasaalang-alang na ang mga iskolar na nagmumula sa Netherlands, [[Croatia]], [[United Kingdom]], [[Bulgarya]], [[Polonya]], Sweden, France, Italy, the United States, [[Brazil]], Argentina, Israel, at [[Hapon]].
== Ang Palimbagang Polis Instityut ==
Ang Polis Instityut ay mayroong sariling [[:en:Publishing_house|bahay ng paglalathala]] na naglilimbag ng mga librong nagtataguyod ng Metodong Polis sa pagtuturo ng wika. Naglalathala din ito ng napapanahong pagsasaliksik sa mga larangan ng pag-aaral na isinulong ng Instityut tulad ng mga sinaunang wika at kultura, pagtuturo sa wika, kasaysayan ng wika, atbp.
=== Mga aklat-aralin sa sinaunang wika ===
[[File:Publicações da Polis.png|thumb|Mga iilang publikasyon na inilimbag ng Polis Instityut]]
==== Πολις (Polis): Λαλεῖν τῇ κοινῇ διαλεκτῳ τῇ ζώσῃ (Griyegong Sinasalita Bilang Wikang Buhay) ====
Ang "Polis: Griyegong Sinasalita Bilang Wikang Buhay" ay isang serye ng aklat-aralin na umaalalay sa pagtuturo ng Sinaunang Griyego gamit ang Metodong Polis.
Ang Unang Antas ng serye ng aklat-aralin na ito ay ang una sa mga aklat na inilathala ng Palimbagang Polis Instityut na nakasulat sa [[Wikang Ingles|Ingles]]. Ang tomong ito ay nagtatampok ng mga orihinal na teksto ng pag-uusap na isinulat ng dalubwika at guro ng Polis na si Christophe Rico sa Sinaunang Griyego. Ang orihinal na mga guhit ay gawa ni Pau Morales. Naglalaman din ito ng pitong orihinal na mga kanta na isinulat sa Sinaunang Griyego ng iba't ibang mga tagatulong ni Prof. Rico. Ang mga ito ay maaaring pakinggan sa opisyal na website ng Polis Institute (ang direktang link sa mga audio file ay matatagpuan sa bandang dulo ng pahinang ito). Ang aklat para sa mag-aaral at ang tomong pangguro ng Unang Antas ay parehong inilimbag noong 2015. Ang librong ito ay dati nang nailimbag sa iba't ibang bersyon at naglalaman ng labindalawang kabanata: sa [[Wikang Pranses|Pranses]] ([[:en:Éditions_du_Cerf|Editions du Cerf]], 2009), [[Wikang Italyano|Italyano]] (Edizioni San Paolo, 2010), at [[Wikang Aleman|Aleman]] (Helmut Buske, 2011). Ang edisyong Ingles ay isang pinalawak na bersyon at naglalaman ng dalawampung kabanata .
Alinsunod sa prinsipyo ng imersyong total na siyang pundasyon ng Pamamaraan ng Polis, halos ang kabuuan ng aklat-serye ay nakasulat sa Sinaunang Griyego. Gayunpaman, may mga seksyon na nakasulat sa Ingles kagaya ng pagpapakilala, paunang salita, mga pangunahing tuntunin ng gramatika at mga tagubilin sa mga pagsasanay na nangangailangan ng isang advanced na kaalaman sa Sinaunang Griyego.
==== ''Forum: Lectiones Latinitatis Vivae'' (Latín na Sinasalita Bilang Wikang Buhay) ====
Inaangkin ng mga may-akda ng "''Forum'': Latín na Sinasalita Bilang Wikang Buhay" na ito ang unang aklat na umaalalay sa isang estratehiya - ang metodong Polis - na "naglalapat ng mga pangunahing pamamaraan sa pagtuturo ng mga modernong wika sa (pagtuturo ng) Latin."<ref>{{Cite journal|last1=Schonebaum|first1=Niko|last2=Blanchard|first2=Daniel|last3=Morassut|first3=Stéphane|last4=Rico|first4=Christophe|title=Forum – Speaking Latin as a living language – Lectiones Latinitatis Vivae|url=https://www.academia.edu/32683114|language=en}}</ref> Nailimbag noong 2017, ang aklat na ito ay kumukuha ng inspirasyon at mga karanasan mula sa aklat-aralin sa Sinaunang Griyegong, ang ''Polis'', na siyang hinalinhan ng ''Forum''. Kasali na rito ang ilan sa mga nakalarawang tauhan ng mga diyalogo, pati na rin ang ilan sa mga tema ng pag-uusap nito, na nagpapaalala sa gumagamit ng ''Forum'' ng aklat-aralin sa Sinaunang Griyego. Ang librong Latin ay isinulat ng may-akda ng ''Polis'' na si Christophe Rico kasama ang isang pandaigdigan na koponan mula sa Pransya, [[Austria]], [[Netherlands]] at Espanya.
=== Mga publication ng pananaliksik ===
==== Ang mga Pinagmulan ng Abakada: Paglilitis ng Unang Kumperensyang Pang-interdisiplina ng Polis Instityut ====
[[File:Georges-Elia_Sarfati_in_The_Polis_Institute.jpg|thumb|Ang pilosopo, dalubwika, makata, at eksistensyalistang psychoanalyst na si Georges-Elia Sarfati, habang nagbibigay ng isang pahayag sa Pangatlong Kumperensyang Pang-interdisiplina ng Polis Instityut.]]Pinagsasama-sama ng publikasyong ito ang mga papel na inilahad sa kauna-unahang Kumperensyang Pang-interdisiplina na ibinuo ng Polis Institute. Sa pamamatnugot nina Christophe Rico at [[Claudia Attucci]], ang tomong ito ay nagpapakita na "malawak ang pinagkakasunduan hinggil sa mga pangunahing kadahilanan at pangyayaring nakapalibot sa pinagmulang ng alpabeto."<ref>{{Cite web|title=Cambridge Scholars Publishing. Origins of the Alphabet|url=http://www.cambridgescholars.com/origins-of-the-alphabet|access-date=2020-11-02|website=www.cambridgescholars.com|archive-date=2017-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170617124751/http://www.cambridgescholars.com/origins-of-the-alphabet|url-status=dead}}</ref> Ang mga nakolektang artikulo ay nakasulat Ingles at Pranses mula kina [[:en:Aaron_Demsky|Aaron Demsky]], [[Maria Vittoria Tonietti]], [[:en:Émile_Puech|Emile Puech]], [[:en:Orly_Goldwasser|Orly Goldwasser]], [[Pascal Vernus]], Christophe Rico, [[Clotilde Pontecorvo]] at [[Franca Rossi]].
==== Ang Silid Aklatan ng Alexandria: Sangandaang Kultural ng Sinauang Daigdig: Paglilitis ng Pangalawang Kumperensyang Pang-interdisiplina ng Polis Instityut ====
Ang tomong ito ay nagtatanghal ng mga pagpapatuloy ng Komperensiya ng Polis na ginalugad ang malalaking katanungan na pumapalibot sa kung ano ang masasabing pinaka tanyag na silid aklatan ng sinaunang mundo. Tinatampok ng librong ito ang mga papel na inilahad nina [[Hélène Fragaki]], [[Emmanuel Friedheim]], [[:en:Sylvie_Honigman|Sylvie Honigman]], [[Christophe Cusset]], [[Anca Dan]], [[Daniela Dueck]], [[:en:Jan_Joosten_(biblical_scholar)|Jan Joosten]], [[:en:Jane_L._Lightfoot|Jane L. Lightfoot]], Christophe Rico, at [[Étienne Nodet]], at sumasaklaw sa iba't ibang mga paksa tulad ng arkitektura ng ang Library, ang mga nilalaman nito, ang mga koneksyon ng Library sa Septuagint at ang mga misteryo na nakapalibot sa pagkasunog nito. Ang publication na ito ay na-edit nina Christophe Rico at Anca Dan.<ref name=":32">{{Cite web|title=The Library of Alexandria « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/resource/the-library-of-alexandria/|access-date=2020-10-20|website=Polis|language=en-US}}</ref>
==== Ang muling pagdalaw sa Cours de Linguistique Générale: 1916- 2016: Paglilitis ng Pangatlong Kumperensyang Pang-interdisiplina ng Polis Instityut ====
Ang tomong ito na umuukol sa CLG ay pinatnugutan ni Christophe Rico at [[Pablo Kirtchuk]] at tumanggap ng mga kontribusyong mula sa Israel, [[Alemanya]], Pransya, Espanya at [[Belhika]]. Ang mga nag-ambag na mga may-akda at iskolar ay sina [[Elitzur Bar-Asher Siegal]], [[Cyril Aslanov]], [[Gerda Haßler]], [[Eran Cohen]], [[:en:Gilbert_Lazard|Gilbert Lazard]], [[Herman Parret]], [[François Jacquesson]], [[Georges Kleiber]], Maurice Pergnier, [[:en:Georges-Elia_Sarfati|Georges-Elia Sarfati]], Pablo Kirtchuk, [[Loïc Depecker]], Christophe Rico, at [[José Ignacio Murillo]]. Isang mabilis na pagsusuri sa talahanayan ng nilalaman ng libro ay nagpapahiwatig ng tatlong pangkalahatang tema na sinakop ng mga talakayan at debate ng Kumperensya: ang muling pagtatasa sa mga pinagmulan ng CLG at ang impluwensya nito sa modernong lingguwistika; ang mga pangunahing konsepto at pagkakasalungatan ng CLG; mga posibleng kampo ng pag-aaral na.<ref name=":42">{{Cite journal|last=Rico|first=Christophe|title="Introduction" in The Cours de Linguistique Générale revisited: 1916-2016|url=https://www.academia.edu/36847369|language=en}}</ref>
== Ang komunidad ng Polis ==
=== Internasyonal na karakter ===
[[File:Polis_provenance_map.png|thumb|Mapang nagpapakita kung saan nanggagaling ang mga kasapi ng komunidad ng Polis.]]Ang mga guro, kawani, alumni at mag-aaral ng Polis ay bumubuo ng isang komunidad na kumakatawan ng iba't ibang bahagi ng mundo at pinag-isa ng kanilang pagganyak na matutong mga wika. Kinakatawan nila ang anim na kontinente at nagmula sa mga sumusunod na bansa:[84]
[[Asya]]: [[Tsina]], [[India]], [[Indonesia]], Israel, Pilipinas, [[Timog Korea]], [[Taiwan]], [[Turkey]]
[[Aprika|Africa]]: Egypt, [[Nigeria]]
[[Europa]]: [[Austria]], Pinlandiya, Pransya, Alemanya, Italya, [[Netherlands]], Poland, [[Portugal]], [[Rusya]], Espanya, [[Suwisa]], United Kingdom
[[Hilagang Amerika]]: Canada, [[Mehiko|Mehico]], Estados Unidos ng Amerika
[[Oceania]]: [[Australia]]
[[Timog Amerika]]: Argentina, [[Bolivia]], Brazil, [[Chile]], [[Colombia]], [[Ecuador]], Peru
=== DiaLogo Academy ===
[[File:Musrara 8.JPG|thumb|Ang Kalye Ha Ayin-Het, kung saan matatgpuan ang Polis, ay pinangalanan upang bigyan ng parangal ang 78 taong napatay noong 1948 sa Hadassah medical convoy massacre.|267x267px]]
Sinimulan bilang isang inisyatiba ng mga mag-aaral noong Enero 2018 sa loob ng Polis, ang DiaLogo Academy ngayon ay isa ng propesyonal na platform ng pag-aaral ng wika. Itinatag ito ng dalawang alumnae na nag-aral ng mga wikang Sinaunang at Semitiko sa Polis Institute, at nagtuturo ng mga modernong wika tulad ng Espanyol at Ingles sa pamamagitan ng Pamamaraan ng Polis.<ref>{{Cite web|date=2020-09-02|title=Learn English and Spanish with The Polis Method « Polis|url=https://www.polisjerusalem.org/learn-english-and-spanish-with-the-polis-method/|access-date=2020-11-05|website=Polis|language=en-US}}</ref> Ang pamamalakad ng DiaLogo Academy ay indipendyente sa Polis, ngunit ang dalawang institusyong ito mayroong akademikong pakikipagugnayan.<ref>{{Cite web|title=DiaLogo Academy – Live & immersive modern languages using the Polis Method|url=http://dialogo-academy.com/|access-date=2020-11-05|language=en-US}}</ref>
=== Kinalalagyan ===
Ang [[:en:Musrara,_Jerusalem|kapitbahayan ng Musrara]],kung saan matatagpuan ang The Polis Institute, ay dating isang lugar ng [[:en:Ethnic_conflict|etnikong hidwaan]] at [[:en:Social_tension|pag-igting na panlipunan]]. Isang halimbawa sa gayong salungatan ay ginugunita ng pangalan ng kalye kung saan matatagpuan ang Instityut. Ang Kalye Ha Ayin-Het (sa Ebreo: הע"ח) ay literal na nangangahulugang "Ang Kalye ng 77" na tumutukoy sa isang hindi kilala at 77 kilalang mga taong napatay sa isang kilalang-kilalang pamumuksa na ngayon ay kilala sa kasaysayan bilang [[:en:Hadassah_medical_convoy_massacre|"Hadassah medical convoy massacre]]."
Sa mga nakaraang taon ang distritong ito ay sumailalim ng pag-aayos, at umakit ng mga artista, intelektwal at internasyonal na mga [[:en:Volunteering|boluntaryo]] . Ang gitnang kinalalagyan ng distrito na sangang-daan ng iba't ibang mga kultura, pati na rin ang kasaysayan at [[:en:Picturesque|kagandahan nitong tila larawan]] , ay mga karagdagang tampok sa pook na ito. Kasama ng Polis, na nag-aambag sa bagong imahe ng kapitbahayan ay iba pang mga institusyong pangkultura tulad ng [[:en:Naggar_School_of_Photography,_Media_and_New_Music|Naggar School of Photography, Media and New Music]] (isa sa mga pangalan ng Musrara School of Art) at ang [[:en:Museum_on_the_Seam|Museum On The Seam]]. Plano din ng [[:en:Bezalel_Academy_of_Arts_and_Design|Bezalel Academy of Art]] na lumipat sa baryong ito, sa loob ng [[:en:Russian_Compound|Russian Compound]] sa sentro ng Herusalem.<ref>{{Cite web|title=Artful move|url=https://www.jpost.com/local-israel/in-jerusalem/artful-move|access-date=2020-11-02|website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|language=en-US}}</ref>
Ang Instityut ay malapit din sa iba pang mga sentro ng pagsasaliksik sa Bibliya sa Herusalem, tulad ng [[:en:École_Biblique|École Biblique]] (ang ''French Biblical and Archaeological School''), at ang [[:en:Swedish_Theological_Institute|Swedish Theological Institute]].
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
gmmmg3tse8vfl1nl840lhl6pwk96aou
Socialist Republic of Vietnam
0
306569
2201408
2149533
2026-04-05T12:35:30Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201408
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Tracey Snelling
0
309921
2201447
2105018
2026-04-06T01:05:35Z
Aubreyjanev
159817
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */
2201447
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Artist|honorific_prefix=|resting_place_coordinates=<!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|website=<!-- {{URL|traceysnelling.com}} -->|memorials=|patrons=|elected=|awards=2015 Joan Mitchell Foundation Painters and Sculptors Grant|spouse=|movement=|style=Contemporary|notable_works=|known_for=|education=[[University of New Mexico]]|nationality=American|resting_place=|name=Tracey Snelling|death_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|birth_place=Oakland, California|birth_date={{birth year and age|1970}}|birth_name=Tracey Snelling|native_name_lang=|native_name=|caption=|alt=|image_size=|image=File:Tracey Snelling.jpg|honorific_suffix=|module=}}
Si '''Tracey Snelling''' ay isang kontemporaryong artista na naninirahan sa Amerika. Gumagawa siya ng mga paglililok, video, pagkuha ng litrato at pag-install, at nagmumula ang kanyang mga ideya sa sosyolohiya, pamamasyal, at lokasyon ng heograpiya at arkitektura. Ang kanyang likhang sining ay nagbibigay ng kanyang impresyon ng isang lugar, mga tao nito, at kanilang karanasan. <ref name="juxtapos">{{cite news|last1=Farr|first1=Kristin|title=Tracey Snelling, New Image Art, West Hollywood|url=https://www.juxtapoz.com/news/installation/tracey-snelling-clusterfuck-3-new-image-art/|access-date=26 March 2017|work=Juxtapoz|date=January 16, 2016|archive-date=27 Marso 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170327080253/https://www.juxtapoz.com/news/installation/tracey-snelling-clusterfuck-3-new-image-art/|url-status=dead}}</ref><ref name="new times art basel">{{cite news|last1=De Jesus|first1=Carlos Suarez|title=All Politics Is Loco|url=http://www.miaminewtimes.com/content/printView/6335018|access-date=31 March 2017|work=Miami New Times|date=December 28, 2006|archive-date=1 Abril 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401060133/http://www.miaminewtimes.com/content/printView/6335018|url-status=dead}}</ref>
== Maagang buhay at edukasyon ==
Si Snelling ay ipinanganak sa Oakland, [[California]]. Nalaman niya ang tungkol sa mga kahaliling proseso at mga kontemporanyong artista habang dumadalo sa mga klase sa pagkuha ng litrato sa Hilagang California, at nagsimulang mag-eksperimento sa pagkuha ng litrato. Namalagi siya ng ilang taon upang magtrabaho kasama ang California Conservation Corps at kalaunan ay nag-aral sa [[Unibersidad ng New Mexico|University of New Mexico]], kung saan nagkaroon siya ng isang BFA, at nagtatrabaho bilang isang bumbero sa US Forest Service upang matustusan ang kanyang edukasyon. <ref name="establishment">{{cite news|last1=Tandy|first1=Katie|title=Voyeuristic Artist Tracey Snelling Reminds Us To Look Closer|url=https://theestablishment.co/voyeuristic-artist-tracey-snelling-reminds-us-to-look-closer-e30f682f2d40#.ezo45fy8t|access-date=26 March 2017|work=The Establishment|date=November 19, 2015}}{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="art pulse" />
== Karera ==
Noong siya ay makapagtapos, si Snelling ay nagtrabaho bilang isang litratista at collage artist. Patuloy siyang nag-eksperimento sa potograpiya, pagpipinta sa mga imahe sa pang-araw-araw na buhay at pinupunit na mga negatibo upang lumikha ng mga surreal na imahe. Ang kanyang larawan sa collage sa ''1881 Chestnut Street,'' isang detalyadong representasyon ng 2-D ng isang New York brownstone na nilikha mula sa mga snippet ng 1940s na mga ''magazine na LIFE'', ay nagbigay inspirasyon sa kanyang unang serye ng mga lilok na uri ng gusali.
== Mga Sanggunian ==
{{Reflist|30em}}
[[Kategorya:Nabubuhay na mga tao]]
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1970]]
chcmkp17y3428es79tomyuczrtun88n
Karaniwang Panahon (pangliturhiyang taon)
0
313333
2201469
2166460
2026-04-06T07:16:55Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201469
wikitext
text/x-wiki
[[File:135 funnekotter.jpg|thumb|[[Luntian]] ang pangliturhiyang kulay ng Karaniwang Panahon]]
Ang '''Karaniwang Panahon''' o '''Linggo ng Taon''' ([[Wikang Latin|Latin]]: ''Tempus per annum'') ay ang pamagat sa mga natitirang panahon sa taon ng liturhiya sa [[Ritung Romano]] magmula noong taong 1969. Nahahati ito sa dalawang yugto: sa pagitan ng [[Pasko|Pasko ng Pagsilang]] at [[Mahal na Araw|Kuwaresma]], at makalipas ang [[Pentekostes]]. Ang kulay para sa kasuotan sa [[Misa]] para sa panahong ito ay luntian. Ang huling Linggo ng Karaniwang Panahon ay ang ''Dakilang Kapistahan ng Panginoong Hesus, Hari ng Sansinukob''.
Masasabing hindi tumpak ang pagkakasalin sa [[Wikang Tagalog|Tagalog]] ng ''tempus per annum'' dahil bagaman sa Ingles ay "''Ordinary Time''," hindi ito nangangahulugan na "karaniwan"; bagkus, ito ay tinawag na "''Ordinary''" sa Ingles ay dahil binibilang ang Linggo ng Taon, mula unang linggo ng karaniwang araw sa Enero (makalipas ang Epipania) hanggang ika-34 na linggo (sa huling bahagi ng Nobyembre).<ref>{{citation|url=https://www.learnreligions.com/ordinary-time-in-the-catholic-church-542442|title=What Ordinary Time Means in the Catholic Church|year=2018|language=en|access-date=4 Enero 2020|quote=Ordinary Time is called "ordinary" not because it is common but simply because the weeks of Ordinary Time are numbered.}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Ritung Romano ==
Sa kasalukuyang gamit ng [[Simbahang Katolikong Romano|Simbahan ng Roma,]] ang karaniwang panahon ng taon ay nagsisimula sa Lunes na kasunod ng Linggong kasunod naman ng ika-6 ng Enero at ito ay umaabot hanggang sa Martes bago mag-apatnapung Araw na Paghahanda para sa Pagkabuhay (Kuwaresma) at ang Martes na ito ay kasama sa bilang. Muling nagsisimula ang karaniwang panahon sa Lunes kasunod ng Linggo ng Pentekostes at nagwawakas bago mag-Unang Panalangin Pangtakipsilim ng Unang Linggo sa Panahon ng [[Adbiyento|Pagdating ng Panginoon]] (Adbiyento). Ang Karaniwang Panahon ay binubuo ng 33 o 34 na linggo.<ref name=":0">ANG MGA PANGKALAHATANG PATAKARAN TUNGKOL SA TAON NG LITURHIYA AT TUNGKOL SA KALENDARYO blg. 43, ''Banal na Kalipunan Para sa Gawi sa Pagsamba, ika-21 ng Marso 1969''; matatagpuan din ito sa "Ang Aklat ng Pamimisa sa Roma", 1981</ref>
Sa matandang kasanayan ng Ritung Romano, ginagamit ang termino na "Linggo makalipas ang [[Pagpapakita ng Panginoon|Epipania]]" at "Linggo makalipas ang Pentekostes."
=== Mga Dakilang Kapistahan, Kapistahan, at Paggunita ===
Pinahinihintulutan ang ilang kapistahan na matatapat ng araw ng Linggo (ng Karaniwang Panahon) na maipagdiwang. Para sa ikapakikinabang ng mga nagsisimba, kapag araw ng Linggo sa Karaniwang Panahon ng taon, maaaring ganapin ang mga pagdiriwang na mahalaga para sa pamimintuho ng mga tao na napapatapat sa karaniwang araw ng Linggo, kung ang mga ito ay higit na nauuna sa antas ng Linggo ayon sa hanay ng mga araw ng liturhiya. Ang mga pagdiriwang na ito ay maihahalili sa nakatakda para sa Linggo kapag may mga nagsisimba sa pagmimisa.<ref name=":0" />
Mas matimbang ang araw ng Linggo sa Karaniwang Panahon kaysa anumang Paggunita ng mga Banal. Subalit may ilang tanging kapistahan na maipagdiriwang:
* Pagdadala kay Hesus sa Templo, sa ika-2 ng Pebrero
* Dakilang Kapistahan ng Banal na Santatlo
* Dakilang Kapistahan ng Pagsilang ni San Juan Bautista, sa ika-24 ng Hunyo
* Dakilang Kapistahan nina San Pedro at San Pablo Apostol, sa ika-29 ng Hunyo
* Kapistahan ng Pagbabagong-anyo ng Panginoon, sa ika-6 ng Agosto
* [[Pag-aakyat sa Langit kay Maria|Dakilang Kapistahan ng Pag-aakyat sa Mahal na Birheng Maria]], sa ika-15 ng Agosto
* [[Pagtatampok sa Krus na Banal|Kapistahan ng Pagtatampok sa Krus na Banal]], sa ika-14 ng Setyembre
* [[Undas|Dakilang Kapistahan ng Lahat ng mga Banal]], sa unang araw ng Nobyembre
* [[Pagtatampok sa Krus na Banal|Paggunita sa Lahat ng mga Kaluluwa]], sa ika-2 ng Nobyembre
* [[Pagtatampok sa Krus na Banal|Dakilang Kapistahan ng Pagtatalaga sa Simbahan ni San Juan]], sa Letran sa [[Roma]], sa ika-9 ng Nobyembre
Batay sa '''MGA PANGKALAHATANG PATAKARAN TUNGKOL SA TAON NG LITURHIYA AT TUNGKOL SA KALENDARYO'''<ref>"''Ang Hanay ng mga Araw ng Liturhiya Ayon sa Kanilang Pagkakasunud-sunod.''" ANG MGA PANGKALAHATANG PATAKARAN TUNGKOL SA TAON NG LITURHIYA AT TUNGKOL SA KALENDARYO. ''Banal na Kalipunan Para sa Gawi sa Pagsamba, ika-21 ng Marso 1969''; matatagpuan din ito sa "Ang Aklat ng Pamimisa sa Roma", 1981</ref>, talagang Dakilang Kapistahan din ang mga sumusunod, na maaaring maipagdiwang sa Linggo ng Karaniwang Panahon:
* Ang dakilang kapistahan ng pangunahing Banal na Tagapagtangkilik ng pook o ng bayan o ng lungsod.
* Ang dakilang kapistahan ng pagtatalaga ng simbahan sa Diyos at ang paggunita nito taun-taon sa loob ng simbahang iyon.
* Ang dakilang kapistahan ng Banal na ang ngalan ay siyang taguri ng kalipunan ng mga namanata sa Diyos, o ng Tagapagtatag nito, o ng pangunahing Tagapagtangkilik nito.
== Mga sanggunian ==
<references />
[[Kategorya:Liturhiyang Katoliko]]
4z8r9vot3bdimr0y7s63peov6mdfswm
Padron:Jews and Judaism sidebar
10
317285
2201446
1948638
2026-04-06T00:37:17Z
Ysrael214
126671
2201446
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Sidebar with collapsible lists
|name = Mga Hudyo at Hudaismo sidebar
|pretitle = Bahagi ng serye tungkol sa
|titlestyle = font-size:180%;
|title =Mga [[Hudyo]] at [[Hudaismo]]
|expanded = {{{expanded|{{{selected|{{{1|}}}}}}}}}
|bodyclass = hlist
|nowrapitems = yes
|abovestyle = font-weight:normal;
|above =
* [[Jew (word)|Etimoloohiya]]
* [[Sino ang Hudyo?]]
<!---------------------- Religion ------------------------->
|list1name = relihiyon
|list1title = [[Hudaismo|Relihiyon]]
|list1 =
* [[God in Judaism]] ([[Names of God in Judaism|mga pangalan]])
* [[Jewish principles of faith|Principles of faith]]
* [[Mitzvah|Mitzvot]] ([[613 commandments|613]])
* [[Halakha]]
* [[Shabbat]]
* [[Jewish holidays|Holidays]]
* [[Jewish prayer|Prayer]]
* [[Tzedakah]]
* [[Laws and customs of the Land of Israel in Judaism|{{allow wrap|Land of Israel}}]]
* [[Brit milah|Brit]]
* [[Bar and Bat Mitzvah|{{allow wrap|Bar and Bat Mitzvah}}]]
* [[Jewish views on marriage|Marriage]]
* [[Bereavement in Judaism|Bereavement]]
* [[Jewish philosophy|Philosophy]]
* [[Jewish ethics|Ethics]]
* [[Kabbalah]]
* [[Minhag|Customs]]
* [[Nusach (Jewish custom)|Rites]]
* [[Synagogue]]
* [[Rabbi]]
<!------------------------ Texts -------------------------->
|list2name = texts
|list2title = [[Sifrei Kodesh|Texts]]
|list2 = {{sidebar|contentclass=hlist|navbar=off|bodystyle={{subinfobox bodystyle}}
|heading1 = [[Tanakh]]
|content1 =
* [[Torah]]
* [[Nevi'im]]
* [[Ketuvim]]
|heading2 = [[Talmud]]
|content2 =
* [[Mishnah]]
* [[Gemara]]
|heading3 = [[Rabbinic literature|Rabbinic]]
|content3 =
* [[Midrash]]
* [[Tosefta]]
|content4 =
* [[Targum]]
* [[Beit Yosef (book)|Beit Yosef]]
* [[Mishneh Torah]]
* [[Arba'ah Turim|Tur]]
* {{transl|he|[[Shulchan Aruch]]}}
* [[Zohar]]
}}
<!---------------------- Communities ---------------------->
|list3name = communities
|list3title = [[Jewish ethnic divisions|Communities]]
|list3 = {{sidebar|contentclass=hlist|navbar=off|bodystyle={{subinfobox bodystyle}}
|content1 =
* [[Ashkenazi Jews|Ashkenazim]]
* [[Mizrahi Jews|Mizrahim]]
* [[Sephardi Jews|Sephardim]]
* [[Yemenite Jews|Teimanim]]
* [[Beta Israel]]
* [[History of the Jews in Georgia|Gruzinim]]
* [[Mountain Jews|Juhurim]]
* [[Bukharan Jews|Bukharim]]
* [[Italian Jews|Italkim]]
* [[Romaniote Jews|Romanyotim]]
* [[Cochin Jews|Cochinim]]
* [[Bene Israel]]
* [[Berber Jews|Berber]]
|heading2 = Mga kaugnay na pangkat
|content2 =
* [[Sephardic Bnei Anusim|Bnei Anusim]]
* [[Lemba people|Lemba]]
* [[Crimean Karaites]]
* [[Krymchaks]]
* [[Kaifeng Jews]]
* [[Igbo Jews]]
* [[Samaritans]]
* [[Crypto-Judaism|Crypto-Jews]]
* [[Jewish tribes of Arabia|Mosaic Arabo]]
* [[Subbotniks]]
* [[Noahidism|Noahides]]
}}
<!---------------------- Population ----------------------->
|list4name = population
|list4title = [[Jewish population by country|Population]]
|list4 = {{sidebar|contentclass=hlist|navbar=off|bodystyle={{subinfobox bodystyle}}
|content1 ={{Graph:Map
| scale = 20 | colorScale = category20 | domainMin = 1000000 | domainMax = 1 | defaultValue = 1 | scaleType = log
| IL=734010 | US=17517 | FR=6965 | CA=10640 | GB=4367 | AR=4070 | DE=1396 | AU=4629 | BR=448 | ZA=1221 | UA=1182 | HU=4837 | MX=310 | NL=1743 | BE=2584 | IT=455 | CH=2188 | CL=995 | UY=4771 | TR=185 | SE=1485 | ES=251 | BY=1000 | PA=2439 | RO=464 | AT=1023 | IR=105 | AZ=788 | VE=232 | NZ=1563 | DK=1103 | IN=4 | LV=2474 | GR=393 | MD=556 | UZ=99 | PL=117 | KZ=150 | CN=2 | LT=893 | SK=481 | CR=510 | CO=45 | MA=61 | BG=282 | EE=1462 | PE=60 | HR=415 | IE=542 | PR=441 | RS=200 | FI=236 | NO=245 | TN=91 | JP=8 | PY=147 | GT=53 | SG=158 | EC=36 | GI=17143 | LU=1000 | PT=58 | BO=45 | BA=143 | CU=44 | KG=65 | BS=750 | KE=6 | JM=69 | SR=333 | TH=3 | TM=34 | ZW=12 | AM=33 | BM=1639 | BW=43 | CY=83 | DO=9 | EG=1 | SV=16 | ET=1 | ID=0 | MT=250 | NA=40 | NG=1 | MK=48 | MG=4 | PH=1 | SI=48 | TW=4 | AF=0
}}
* [[Hudaismo ayon sa bansa]]
* [[Talaan ng mga Hudyo]]
* [[Jewish diaspora|Diaspora]]
* [[Historical Jewish population comparisons|Historikal na paghahambing ng populasyon]]
* [[Genetic studies on Jews|Mga pag-aaral na henetiko]]
|heading2 = [[History of the Jews and Judaism in the Land of Israel|Land of Israel]]
|content2 =
* [[Old Yishuv]]
* [[Yishuv|New Yishuv]]
* [[Israeli Jews]]
|heading3 = [[History of the Jews in Europe|Europe]]
|content3 =
* [[History of the Jews in Armenia|Armenia]]
* [[History of the Jews in Austria|Austria]]
* [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]]
* [[History of the Jews in Belarus|Belarus]]
* [[History of the Jews in Bulgaria|Bulgaria]]
* [[History of the Jews in Cyprus|Cyprus]]
* [[History of the Jews in the Czech lands|{{allow wrap|Czech lands}}]]
* [[History of the Jews in Estonia|Estonia]]
* [[History of the Jews in Finland|Finland]]
* [[History of the Jews in France|France]]
* [[History of the Jews in Georgia|Georgia]]
* [[History of the Jews in Germany|Germany]]
* [[History of the Jews in Greece|Greece]]
* [[History of the Jews in Hungary|Hungary]]
* [[History of the Jews in Italy|Italy]]
* [[History of the Jews in Latvia|Latvia]]
* [[History of the Jews in Lithuania|Lithuania]]
* [[History of the Jews in Moldova|Moldova]]
* [[History of the Jews in the Netherlands|Netherlands]]
* [[History of the Jews in Poland|Poland]]
* [[History of the Jews in Portugal|Portugal]]
* [[History of the Jews in Romania|Romania]]
* [[History of the Jews in Russia|Russia]]
* [[History of the Jews in Serbia|Serbia]]
* [[History of the Jews in Spain|Spain]]
* [[History of the Jews in Sweden|Sweden]]
* [[History of the Jews in Ukraine|Ukraine]]
* [[History of the Jews in the United Kingdom|{{allow wrap|United Kingdom}}]]
|heading4 = Asia
|content4 =
* [[History of the Jews in Afghanistan|Afghanistan]]
* [[History of the Jews in China|China]]
* [[History of the Jews in India|India]]
* [[History of the Jews in Indonesia|Indonesia]]
* [[History of the Jews in Iran|Iran]]
* [[History of the Jews in Iraq|Iraq]]
* [[History of the Jews in Japan|Japan]]
* [[History of the Jews in Lebanon|Lebanon]]
* [[History of the Jews in Malaysia|Malaysia]]
* [[History of the Jews in Pakistan|Pakistan]]
* [[History of the Jews in the Philippines|Philippines]]
* [[History of the Jews in Syria|Syria]]
* [[History of the Jews in Turkey|Turkey]]
* [[History of the Jews in Uzbekistan|Uzbekistan]]
* [[History of the Jews in Vietnam|Vietnam]]
* [[History of the Jews in Yemen|Yemen]]
|heading5 = [[History of the Jews in Africa|Africa]]
|content5 =
* [[History of the Jews in Algeria|Algeria]]
* [[History of the Jews in Egypt|Egypt]]
* [[History of the Jews in Ethiopia|Ethiopia]]
* [[History of the Jews in Libya|Libya]]
* [[History of the Jews in Morocco|Morocco]]
* [[History of the Jews in South Africa|{{allow wrap|South Africa}}]]
* [[History of the Jews in Tunisia|Tunisia]]
* [[History of the Jews in Zimbabwe|Zimbabwe]]
|heading6 = North America
|content6 =
* [[History of the Jews in Canada|Canada]]
* [[History of the Jews in the United States|United States]]
|heading7 = [[History of the Jews in Latin America and the Caribbean|Latin America and Caribbean]]
|content7 =
* [[History of the Jews in Argentina|Argentina]]
* [[History of the Jews in Bolivia|Bolivia]]
* [[History of the Jews in Brazil|Brazil]]
* [[History of the Jews in Chile|Chile]]
* [[History of the Jews in Colombia|Colombia]]
* [[History of the Jews in Cuba|Cuba]]
* [[History of the Jews in the Dominican Republic|{{allow wrap|Dominican Republic}}]]
* [[History of the Jews in Ecuador|Ecuador]]
* [[History of the Jews in El Salvador|El Salvador]]
* [[History of the Jews in Guyana|Guyana]]
* [[History of the Jews in Haiti|Haiti]]
* [[History of the Jews in Jamaica|Jamaica]]
* [[History of the Jews in Mexico|Mexico]]
* [[History of the Jews in Paraguay|Paraguay]]
* [[History of the Jews in Peru|Peru]]
* [[History of the Jews in Puerto Rico|{{allow wrap|Puerto Rico}}]]
* [[History of the Jews in Suriname|Suriname]]
* [[History of the Jews in Uruguay|Uruguay]]
* [[History of the Jews in Venezuela|Venezuela]]
|heading8 = [[History of the Jews in Oceania|Oceania]]
|content8 =
* [[History of the Jews in Australia|Australia]]
* [[History of the Jews in Fiji|Fiji]]
* [[History of the Jews in Guam|Guam]]
* [[History of the Jews in New Zealand|New Zealand]]
* [[History of the Jews in Palau|Palau]]
}}
<!--------------------- Denominations --------------------->
|list5name = denominations
|list5title = [[Jewish religious movements|Denominations]]
|list5 =
* [[Orthodox Judaism|Orthodox]]
** [[Modern Orthodox Judaism|Moderno]]
** [[Haredi Judaism|Haredi]]
** [[Hasidic Judaism|Hasidic]]
* [[Reform Judaism|{{allow wrap|Reform}}]]
* [[Conservative Judaism|Konserbatibo]]
* [[Karaite Judaism|Karaite]]
* [[Reconstructionist Judaism|Reconstructionist]]
* [[Jewish Renewal|Renewal]]
* [[Haymanot]]
* [[Humanistic Judaism|Humanistic]]
<!------------------------ Culture ------------------------>
|list6name = kultura
|list6title = [[Jewish culture|Kultura]]
|list6 = {{sidebar|contentclass=hlist|navbar=off|bodystyle={{subinfobox bodystyle}}
|content1 =
* [[Yiddish theatre]]
* [[Jewish dance|Sayaw]]
* [[Jewish humour|Tawa]]
* [[Minyan]]
* [[Jewish wedding|Kasal]]
* [[Jewish religious clothing|Pananamit]]
* [[Niddah]]
* {{transl|he|[[Pidyon haben]]}}
* [[Kashrut]]
* [[Shidduch]]
* {{transl|he|[[Zeved habat]]}}
* [[Conversion to Judaism|{{allow wrap|Pag-anib sa Hudaismo}}]]
* [[Hiloni]]
|heading2 = [[Jewish music|Musika]]
|content2 =
* [[Religious Jewish music|Relihiyoso]]
* [[Secular Jewish music|Sekular]]
|heading3 = [[Jewish cuisine|Lutuin]]
|content3 =
* [[American Jewish cuisine|Amerikano]]
* [[Jewish cuisine#Ashkenazi|Ashkenazi]]
* [[Bukharan Jewish cuisine|Bukharan]]
* [[Ethiopian Jewish cuisine|Ethiopian]]
* [[Israeli cuisine|Israeli]]
* [[Ancient Israelite cuisine|Israelite]]
* [[Cuisine of the Mizrahi Jews|Mizrahi]]
* [[Cuisine of the Sephardic Jews|Sephardic]]
* [[Yemenite Jewish cuisine|Yemenite]]
|heading4 = [[Jewish literature|Literature]]
|content4 =
* [[Israeli literature|Israeli]]
* [[Yiddish literature|Yiddish]]
* [[Jewish American literature|American]]
}}
<!----------------------- Languages ----------------------->
|list7name = Mga wika
|list7title = [[Jewish languages|Mga wika]]
|list7 =
* [[Tanakh]]
** {{smaller|[[Biblical Hebrew|Biblical]]}}
* [[Yiddish]]
* [[Yeshivish]]
* [[Jewish Koine Greek]]
* [[Yevanic language|Yevanic]]
* [[Judeo-Tat|Juhuri]]
* [[Israeli Sign Language|Shassi]]
* [[Judeo-Iranian languages|Judaeo-Iranian]]
* [[Judaeo-Spanish|Ladino]]
* [[Ghardaia Sign Language|Ghardaïa Sign]]
* [[Bukhori dialect|Bukharian]]
* [[Knaanic language|Knaanic]]
* [[Zarphatic language|Zarphatic]]
* [[Italkian]]
* [[Gruzinic]]
* [[Judeo-Aramaic languages|Judeo-Aramaiko]]
* [[Judeo-Arabic languages|Judeo-Arabiko]]
* [[Judeo-Berber language|Judeo-Berber]]
* [[Judeo-Malayalam]]
<!------------------------ History ------------------------>
|list8name = history
|list8title = [[Jewish history|Kasaysayan]]
|list8 = {{sidebar|contentclass=hlist|navbar=off|bodystyle={{subinfobox bodystyle}}
|content1 =
* [[Timeline of Jewish history|Panahon]]
* [[Timeline of the name "Judea"|Pangalang "Judea"]]
|content2 =
* [[Jewish leadership|Mga Pinuni]]
* [[Labindalawang Lipi ng Israel]]
* [[History of ancient Israel and Judah|Sinaunang Kasaysayan]]
* [[Kaharian ng Juda]]
* [[Templo ni Solomon]]
* [[Pagkakabihag sa Babilonya]]
* [[Pagkakabihag sa Asiria]]
* [[Yehud Medinata]]
* [[Ikalawang Templo sa Herusalem]]
* [[Jerusalem]] {{smaller|([[Jerusalem in Judaism|in Judaism]]}}
* {{smaller|[[Timeline of Jerusalem|timeline]])}}
* [[Hasmonean dynasty|{{allow wrap|Hasmonean dynasty}}]]
* [[Sanhedrin]]
* [[Jewish schisms|Sisma]]
* [[Fariceo]]
* [[Mga Saduseo]]
* [[Mga Essene]]
* [[Bana'im]]
* [[Hemerobaptists]]
* [[Maghāriya]]
* [[Helenistikong Hudaismo]]
* [[Mga digmaang Hudyo-Romano]]
* [[Kasaysayan ng mga Hudyo sa Imperyong Bizantino]]
* [[Christianity and Judaism|{{allow wrap|Hudaismo at Kristiyanismo}}]] {{smaller|([[Jews and Christmas]])}}
* [[Hinduism and Judaism|{{allow wrap|Hudaismo at Hinduismo}}]]
* [[Islamic–Jewish relations|{{allow wrap|{{nowrap|Islamic–Jewish}} relations}}]]
* [[History of the Jews in the Middle Ages|Gitnang Panahon]]
* [[Golden age of Jewish culture in Spain|Ginintuang Panahon]]
* [[Sabbateans]]
* [[Hasidic Judaism|Hasidismo]]
* [[Haskalah]]
* [[Jewish emancipation|Emansipasyon]]
* [[History of antisemitism|Antisemitismo]]
* [[Anti-Judaism]]
* [[Persecution of Jews|Pag-uusig]]
* [[The Holocaust]]
* [[History of Israel|Israel]]
* [[Lupain ng Israel]]
* [[Aliyah]]
* [[Ateismong Hudyo]]
* [[Baal teshuva movement|Baal teshuva]]
* [[Arab–Israeli conflict|{{allow wrap|{{nowrap|Arab–Israeli}} conflict}}]]
}}
<!----------------------- Politics ------------------------>
|list9name = Politics
|list9title = [[Judaism and politics|Politics]]
|list9 = {{sidebar|contentclass=hlist|navbar=off|bodystyle={{subinfobox bodystyle}}
|heading1 = [[Jewish political movements]]
|content1 =
* [[Jewish anarchism|Anarchism]]
* [[Jewish Autonomism|Autonomism]]
* [[Bundism]]
* [[Jewish feminism|Feminism]]
* [[Jewish left|Leftism]]
* [[Jewish secularism|Secularism]]
* [[Jewish Territorial Organization|Territorialism]]
* [[World Agudath Israel]]
|heading2 =[[Politics of Israel]]
|content2 =
* [[Anarchism in Israel|Anarchism]]
* [[Liberalism in Israel|Liberalism]]
* [[Secularism in Israel|Secularism]]
|heading3 = [[Zionism]]
|content3 =
* [[General Zionists|General]]
* [[Green Zionism|Green]]
* [[Labor Zionism|Labor]]
* [[Kahanism]]
* [[Revisionist Maximalism|Maximalism]]
* [[Neo-Zionism]]
* [[Religious Zionism|Religious]]
* [[Revisionist Zionism|Revisionist]]
* [[Post-Zionism]]
}}
|below =
* [[:Category:Jews and Judaism|Category]]
* [[Portal:Judaism|Portal]]
}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude>
8thg5ov2qeewuujnlzfe28lfe8upixl
Padron:Unang Pahina/Alam ba ninyo
10
320856
2201564
2200708
2026-04-06T10:46:33Z
Jojit fb
38
2201564
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Mural Oscar Romero UES.jpg|right|100px]]
*...na ang Pilipinas ay ang kauna-unahang bansa sa mundo na nagdeklara ng '''[[Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026|krisis sa enerhiya]]''' bunga ng [[digmaan sa Iran noong 2026]]?
*...na ang dating konserbatibo na ang hinaharap na santo na si '''[[Óscar Romero|Padre Óscar Romero]]''' (''nakalarawan'') ay tatalima sa '''[[teolohiya ng pagpapalaya]]''' bunsod ng pagpaslang ng militar sa kaniyang kaibigang si '''[[Rutilio Grande|Padre Rutillo Grande]]'''?
*...na ang hinihinalang pinagmulan ng [[tiramisù]], ang '''[[Treviso]]''', ay tinirhan ng mga '''[[Mga Veneto|Veneto]]''' bago ang '''[[Pananakop ng mga Romano sa Italya|pananakop ng mga Romano]]'''?
57yoiiugdq8q5vxfifyjph709xruk90
JKT48
0
320858
2201464
2200503
2026-04-06T05:08:34Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201464
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist|name=JKT48|image=JKT48 Vector Logo.png|alt=|caption=JKT48 Logo|image_size=300px|landscape=yes|alias=|origin=[[Jakarta]], Indonesia|genre={{hlist|[[Indo pop]]|[[j-pop]]|[[pop rock]]|[[Pop music|pop]]|[[teen pop]]|[[bubblegum pop]]}}|years_active=2011–present|label={{hlist|Dentsu Aegis Network|Dentsu Inter Admark Media Group Indonesia <small>(agency, 2011–2022)</small>|[[Media Nusantara Citra|Hits Records]] <small>(label, 2012–2020)</small>|Indonesia Musik Nusantara (IDN Media) <small>(label and agency, 2022–present)</small>}}|website={{URL|jkt48.com}}|current_members=See [[List of JKT48 members|list]]|past_members=}}
Ang '''JKT48''' ay isang Indonesian-Japanese idol girl group na ang pangalan ay hinango sa lungsod ng [[Jakarta]] at sa Japanese idol group na [[AKB48]]. Nabuo noong 2011, ang grupo ay ang unang sister group ng AKB48 sa labas ng Japan at in-adopt ang konsepto ng "idols you can meet", {{Sfn|Oricon 2011}} bago binago sa "idols that will come to meet you" noong 8 Abril 2018. Ang grupo ay nagbukas ng kanilang sariling teatro sa ika-4 na palapag ng fX Sudirman shopping mall noong unang bahagi ng Setyembre 2012, kung saan ang mga tagahanga ay maaaring dumalo sa araw-araw na pagtatanghal (maliban sa Lunes). Ang teatro ay itinayo bilang malapit na replika ng AKB48 Theater sa Akihabara.
Habang hindi pinaghihigpitan ng JKT48 ang pagiging miyembro ayon sa nasyonalidad, ang mga aplikante ay dapat na residente ng Indonesia. Mula noong 31 Oktubre 2022, ang grupo ay may 47 indibidwal na miyembro.<ref name="MembersProfile">{{Cite web |title=JKT48 {{!}} Profil Anggota |url=https://jkt48.com/member/list?lang=id |access-date=31 October 2022 |website=JKT48.com |publisher=JKT48 Operation Team |language=id |archive-date=4 Septiyembre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230904055205/https://www.jkt48.com/member/list?lang=id |url-status=dead }}</ref>
Inilabas ng JKT48 ang una nitong studio album na Heavy Rotation sa ilalim ng Hits Records, isang dibisyon ng MNC subsidiary na PT Star Media NusantaraNoong noong 16 Pebrero 2013. Ang grupo ay karaniwang nag-tatanghal ng mga kanta ng AKB48 at iba pang sister groups into na isinalin sa wikang Indonesian.<ref>{{Cite web |last=Winn |first=Patrick |date=4 April 2019 |title=How a Japanese girl-group empire is conquering Asian pop |url=https://www.pri.org/stories/2019-04-04/how-japanese-girl-group-empire-conquering-asian-pop |access-date=24 April 2020 |publisher=[[Public Radio International]]}}</ref> Inilabas ng grupo ang kanilang unang orihinal na single na Rapsodi, noong Enero 2020.<ref>{{Cite web |last=Dhaifurrakhman Abas |date=23 January 2020 |title=JKT48 Rilis Lagu Orisinil Perdana, Rapsodi |url=https://www.medcom.id/hiburan/musik/VNnQB2vK-jkt48-rilis-lagu-orisinil-perdana-rapsodi |access-date=24 April 2020 |website=Medcom.id}}</ref>
== Conception ==
Katulad ng [[AKB48]], ang JKT48 ay batay sa konsepto ng mga idolo kung saan ang mga tagahanga ay maaaring "'makilala, o bumuo ng isang malalim na ugnayan na parang intimacy". Kinuha ng JKT48 ang pangalan nito mula sa binasehang lungsod ng grupo na [[Jakarta]], Indonesia. {{Sfn|Galbraith|2012}} Ang bansa ay nakita bilang isang potensyal na merkado para sa negosyo ng idolo dahil sa medyo batang populasyon-Mula noong 2012, humigit-kumulang kalahati ay wala pang 30 taong gulang—at ang kasikatan ng Japanese ''[[manga]]'' series, gaya ng ''[[Slam Dunk]]'' at ''[[One Piece]]'' . Upang maihatid ang konsepto ng AKB48 sa Indonesia, ang producer na si Yasushi Akimoto at Dentsu Media Group Indonesia ay nakipagsosyo sa pinakamalaking media conglomerate ng bansa, ang [[Media Nusantara Citra|Global Mediacom]], at Rakuten . {{Sfn|Nihon Keizai Shimbun 2012}}
Tumugon si Akimoto sa tanong na kung bakit nya pinili ang Indonesia bilang unang target ng pagpapalawak sa ibang bansa ng AKB48 sa isang panayam sa programang ''TalkAsia'' ng CNN:<blockquote>"Nagpasya kaming subukan ito sa Jakarta dahil interesado ang mga tao sa Indonesia sa AKB48. Napanood ng mga bata ang AKB sa internet at gusto rin nilang gayahin sila, ngunit hindi nila alam kung may talento sila. Mahirap din [para sa kanila] na pumunta sa Japan para mag-audition." {{Sfn|TalkAsia 2012}}</blockquote>Ikinuwento naman ni Rakuten–MNC chief marketing officer Reino Barack at Arya Sinulingga ang kanyang pagbisita sa Japan:<blockquote>"Naramdaman ko ang potensyal para sa isang bagong negosyo sa Indonesia noong mapanood ko ang pagtatanghal sa teatro ng AKB48 sa Akihabara." {{Sfn|Nihon Keizai Shimbun 2012}}</blockquote>
== Kasaysayan ==
=== 2011–2012: Pagbuo ===
[[Talaksan:JKT48_Jak-Japan_Matsuri_Aitakatta.jpg|thumb|Nagpe-perform ang JKT48 noong Setyembre 2012]]
Ang pagbuo ng JKT48 ay inihayag sa isang kaganapan ng AKB48 noong 11 Setyembre 2011 na ginanap sa Makuhari Messe sa Chiba, Japan. {{Sfn|Anime News Network 2011}} Sa mga sumunod na linggo noong huling bahagi ng Setyembre 2011, naganap ang panayam ng mga aplikante , at ang unang audition ay ginanap isang buwan pagkatapos ng paunang anunsyo, mula ika-8–9 Oktubre 2011. {{Sfn|Oricon 2011}} Ang miyembro ng AKB48 na si [[Minami Takahashi]] ay bumisita din sa Jakarta sa panahon ng audition para i-promote ang JKT48 sa mga tagahanga ng AKB48. {{Sfn|Asahi Shimbun 2011}} Bagama't ang mga aplikante ay hindi kailangang maging mamamayan ng Indonesia, kailangan nilang manirahan na sa bansa. {{Sfn|Mainichi Shimbun 2011}} Humigit-kumulang 1,200 batang babae ang nag-audition para sa grupo, at 51 ang napili upang magpatuloy sa ikalawang round. Ang mga finalist ay hinuhusgahan batay sa kanilang dance performance ng " Heavy Rotation ", mula sa single ng AKB48 na may parehong pangalan, at ang kanilang performance ng isang kanta na kanilang pinili. {{Sfn|Nihon Keizai Shimbun 2012}} Ang 28 unang henerasyong miyembro ng JKT48, edad 12–21, ay pinili noong 2 Nobyembre 2011. {{Sfn|The Japan Times 2011}}
Noon 17 Disyembre 2011, ginawa ng JKT48 ang kanilang unang public appearance sa live music program ''na 100% Ampuh'' sa Global TV, at nagtanghal ng "Heavy Rotation", na may mga lyrics na isinalin sa Indonesian. {{Sfn|Natalie 2011, JKT48: First Performance of Japan's "Heavy Rotation" & First Handshake Event}}
{{multiple image|align=right|direction=vertical|caption_align=center|image1=JKT48 Theater.JPG|width1=220|footer=JKT48 Theater sa fX Sudirman noon 2012 (up) at 2020 (down)|image2=JKT48 Theater February 2020.jpg|width2=220}}
Nagtatanghal araw-araw ang AKB48 sa teatro nito sa Akihabara bilang bahagi ng konsepto nilang "idols you can meet every day" . {{Sfn|JKT48 Operation Team, Apa Itu AKB48}} Kaya't ang namamahala sa JKT48 ay naglalayon na maisakatuparan ang parehong prinsipyo at nagsimulang maghanap ng mga lokasyon sa Jakarta para sa sariling teatro ng grupo noong unang bahagi ng 2012. Isang bakanteng lugar sa fX Sudirman shopping mall ang napili bilang lokasyon ng teatro, at nagsimula ang pagpaplano para sa pagsasaayos nito noong Abril. {{Sfn|Mr. Sunday 2012}} Samantala, ang mga unang pagtatanghal sa teatro ay ginanap noong ika-17–20 Mayo 2012 sa pansamantalang teatro sa Gusali ng Nyi Ageng Serang sa Kuningan, Jakarta. {{Sfn|Ogino|Ohira|2012}} Binuksan ang opisyal na teatro noong 8 Setyembre 2012 para sa pang-araw-araw na pagtatanghal na may nakatakdang listahan ng 16 na kanta na isinalin sa Indonesian. Ang teatro ay unang nagkaroon ng seating capacity na 180 at standing room para sa 30, at ang disenyo nito ay malapit na replica ng teatro ng AKB48 . {{Sfn|Maruli 2012}} Sa kasalukuyan ay kaya nito ang humigit-kumulang 350 katao, parehong nakaupo at nakatayo.
Kasama ng iba pang mga sister group ng AKB48, nagtanghal din ang JKT48 sa Japan. Ang grupo ay isang sorpresang panauhin noong 2011 AKB48 ''Kōhaku Taikō Uta Gassen'' at nagtanghal ng Indonesian na bersyon ng " Aitakatta ". {{Sfn|Natalie 2011, Yūko Ōshima Leads White Team to Victory in First AKB48 Kōhaku Taikō Uta Gassen}} Nagtanghal din sila kasama ng AKB48 at iba pang mga sister groups nito sa ika- 62 NHK ''Kōhaku Uta Gassen na'' may kabuuang 210 miyembro sa entablado. {{Sfn|Nihon Keizai Shimbun 2012}} {{Sfn|Yomiuri Shimbun 2011}} Lumahok din sila sa mga konsiyerto ng AKB48 noong 2012 sa Saitama Super Arena at Tokyo Dome . {{Sfn|Natalie 2012, Atsuko Maeda's Graduation and General Election Announced at AKB48's Final Day at Saitama Super Arena}} {{Sfn|Natalie 2012, Atsuko Maeda Cries "My Entire Youth" at AKB48's Final Day at Tokyo Dome}}
Nagsimulang tumanggap ang management ng mga aplikasyon para sa mga miyembro ng ikalawang henerasyon noong 13 Agosto 2012. Humigit-kumulang 200 ang napili para sa mga panayam sa susunod na buwan mula sa 4,500 na aplikante. Ang mga napili ay mas pinaliit mula 67 hanggang 31 sa selection round na ginanap ng RCTI . {{Sfn|Tribun 2012}} Kalaunan ang lahat ng 31 finalist ay napili bilang mga miyembro ng pangalawang henerasyong sa pang huling audition noong 3 Nobyembre sa Japan. {{Sfn|Halo Jepang! 2012, Seluruh Finalis JKT48 Generasi 2 Lulus Seleksi}} Opisyal na ding sinimulan ng mga miyembro ng AKB48 [[Aki Takajo|na sina Aki Takajō]] at Haruka Nakagawa ang paglipat sa JKT48 pagkatapos inanunsyo sa konsiyerto sa Tokyo Dome ang kanilang paglipat, opisyal na sinimulan nila ang kanilang mga aktibidad kasama ang grupo noong 1 Nobyembre at ginawa ang kanilang debut sa teatro noong 26 Disyembre. {{Sfn|Oricon 2012}} Naging interesado si Nakagawa sa Jakarta noong bumisita sya rito kasama ang iba pang miyembro ng AKB48 noong Pebrero 2012. {{Sfn|Mainichi Shimbun 2012}}
=== 2013–2020: Mga pagsubok ===
[[Talaksan:JKT48.svg|thumb|168x168px| Logo ng grupo]]
Dahil sa pagbaha sa Jakarta, nahadlangan ang produksyon ng debut album ng JKT48 na nakatakdang ilabas noong Enero 2013.<ref>{{Cite web |date=1 February 2013 |title=Pengunduran Rilis CD Perdana JKT48 |url=https://www.jkt48.com/news/detail/id/113 |access-date=1 February 2013 |publisher=JKT48 Operation Team |language=id |archive-date=3 Pebrero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130203185142/http://www.jkt48.com/news/detail/id/113 |url-status=dead }}</ref> Upang ipagdiwang ang pag-release, ang namamahala sa sa grupo ay namahagi ng 100,000 libreng CD singles. Ang bawat single ay mayroong isang Indonesian na bersyon ng mga kantang: " Heavy Rotation "; " Kimi no Koto ga Suki Dakara "; "Baby! Baby! Baby!"; at " Ponytail to Shushu ". {{Sfn|Christian 2012}} Nag sagawa ang mga myembro (ang ilan ay direktang naapektuhan din ng baha) ng isang charity event upang makalikom ng pondo para sa relief efforts ng lungsod. {{Sfn|Tobing 2013}} Ang kanilang debut album na pinamagatang ''Heavy Rotation'', ay nagkaroon ng limitadong pagtatanghal sa JKT48 Theater noong 16 Pebrero 2013 at ipinagbili sa mga music stores sa buong bansa noong 2 Marso. {{Sfn|Hardian 2013, JKT48 Launches Heavy Rotation}} Lahat ng apat na kanta na nabanggit ay kasama sa album. {{Sfn|Christian 2012}} Sa buong 2013, naglabas ang JKT48 ng apat na singles: " River " (ika-11 ng May), " Apakah Apakah Kau Melihat Mentari Senja? " (ika-3 ng July), " Fortune Cookie yang Mencinta " (ika-21 ng August), at " Musim Panas Sounds Good! " (26 Nobyembre).<ref name="Discography">{{Cite web |title=JKT48 {{!}} Discography |url=https://jkt48.com/discography?lang=id |access-date=1 May 2017 |website=JKT48.com |publisher=JKT48 Operation Team |language=id |archive-date=7 Hulyo 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170707161021/https://jkt48.com/discography?lang=id |url-status=dead }}</ref> Ang ikatlong single ay inilabas kasabay ng kanilang parent group na AKB48.<ref>{{Cite web |date=22 August 2013 |title=JKT48 Rilis Single Baru 'Fortune Cookie yang Mencinta' Bareng AKB48 |url=https://hot.detik.com/music/d-2337166/jkt48-rilis-single-baru-fortune-cookie-yang-mencinta-bareng-akb48 |access-date=6 June 2020 |website=Detik.com |publisher=[[Trans Media]] |language=ID}}</ref>
Inanunsyo ng JKT48 ang mga pangalan ng 63 finalists na nag-aagawan na maging trainees para sa ikatlong henerasyon ng JKT48 noong 28 Enero 2014.<ref name="jkt48-5th">{{Cite web |title=JKT48 {{!}} 3rd Generation |url=http://www.jkt48.com/member/list-3rd?lang=id |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140205111718/http://www.jkt48.com/member/list-3rd?lang=id |archive-date=5 February 2014 |access-date=5 February 2014 |publisher=JKT48 Operation Team |language=id}}</ref> Noong ika-15 Pebrero ay inanunsyo at tinanghal ng grupo ang kanilang ikalimang single na " Flying Get ".<ref>{{Cite web |date=16 February 2014 |title=JKT48 Umumkan Single Kelima, Flying Get |url=https://hai.grid.id/read/07540450/jkt48-umumkan-single-kelima-flying-get |access-date=6 June 2020 |website=Hai.Grid.id |publisher=Kompas Gramedia Group |language=id |via=Hai Online}}</ref> Noong 24 Pebrero 2014, inilipat si Rina Chikano mula sa [[AKB48]] patungong JKT48, kung saan kinansela ang paglipat nina Aki Takajo at Rena Nozawa.<ref>{{Cite web |last=Feby Ferdian |date=24 February 2014 |title=Akicha dan Rena Resmi Tinggalkan JKT48 |url=https://www.liputan6.com/showbiz/read/835718/akicha-dan-rena-resmi-tinggalkan-jkt48 |access-date=19 April 2020 |website=Liputan6.com |publisher=[[Elang Mahkota Teknologi]] |language=ID}}</ref>
Isinagawa ng JKT48 ang kanilang unang taunang halalan para sa ''senbatsu n''oong 26 Abril 2014, kasama ang 16 na miyembro na makaksama sa ika-6 na single ng JKT48 na Gingham Check, na inilabas noong 11 Hunyo 2014.<ref>{{Cite web |last=Triyanisya |date=27 April 2014 |title=Berikut Member Terpilih di Single Keenam JKT48 |url=https://www.medcom.id/nasional/peristiwa/eN4lA6yN-berikut-member-terpilih-di-single-keenam-jkt48 |access-date=14 November 2018 |website=Medcom.id |publisher=[[Media Group]] |language=id |via=Metrotvnews.com}}</ref> Inilabas ng grupo ang " Papan Penanda Isi Hati " noong 27 Agosto 2014, kung saan unang gumanap na center girl si Shania Junianatha, at sina Rina Chikano at Thalia Ivanka Elizabeth ay nakasama sa ''senbatsu'' sa unang pagkakataon. Ang single ay inilabas kasabay ng AKB48, ang ikalawang magkakasunod na taon na magkasabay silang nag release ng single kasama ang AKB48.<ref>{{Cite web |last=Rizky Aditya Saputra |date=27 August 2014 |title=JKT48 Tak Mau Kalah Heboh dari AKB48 |url=https://www.liputan6.com/showbiz/read/2097307/jkt48-tak-mau-kalah-heboh-dari-akb48 |access-date=6 June 2020 |website=Liputan6.com |publisher=[[Elang Mahkota Teknologi]] |language=id}}</ref> Ang ika-8 single ng grupo, " Angin Sedang Berhembus ", ay inilabas noong 24 Disyembre 2014.<ref>{{Cite web |date=8 December 2014 |title=The Announcements from Kokopla's HS Festival |url=https://www.jkt48stuff.com/2014/12/announcements-kokoplas-hs-festival/ |publisher=JKT48 Stuff}}</ref><ref>{{Cite web |last=Triyanisya |date=24 December 2014 |title=Ini Dia Singel ke-8 dari JKT48, "Angin sedang Berhembus" |url=https://www.medcom.id/hiburan/musik/GKdD7arK-ini-dia-singel-ke-8-dari-jkt48-angin-sedang-berhembus |access-date=6 June 2020 |website=Medcom.id |publisher=[[Media Group]] |language=id |via=Metrotvnews.com}}</ref>
Nagsagawa ng collaboration concert ang JKT48 kasama ang AKB48 sa Jakarta noong 20 Pebrero 2015. 15 miyembro ng AKB48 ang ipinadala sa Jakarta para sa konsiyerto, kasama sina Yui Yokoyama, Rie Kitahara at Asuka Kuramochi .<ref>{{Cite web |last=Alvin Bahar |date=29 January 2015 |title=Daftar Member AKB48 Yang Akan Ke Jakarta |url=http://hai-online.com/Feature/Music/Daftar-Member-Akb48-Yang-Akan-Ke-Jakarta |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923085626/http://hai-online.com/Feature/Music/Daftar-Member-Akb48-Yang-Akan-Ke-Jakarta |archive-date=23 September 2015 |access-date=23 September 2015 |website=Hai Online |publisher=Kompas Gramedia Group |language=id}}</ref> Inilabas naman ng JKT48 ang knailang ika-9 na single na "Pareo wa Emerald" noong 27 Marso 2015 .<ref>{{Cite web |last=Anindya Legia Putri |date=27 March 2015 |title=JKT48 Luncurkan Singel 'Pareo adalah Emerald' |url=https://www.medcom.id/hiburan/musik/ob3qZnYK-jkt48-luncurkan-singel-pareo-adalah-emerald |access-date=5 June 2020 |website=Medcom.id |publisher=[[Media Group]] |language=id |via=Metrotvnews.com}}</ref>
Idinaos ng JKT48 ang pangalawang taunang halalan para sa ''senbatsu n''oong 2 Mayo 2015, kung saan ang 16 na ranggo na miyembro ay nakasama sa ika-10 na single ng grupo na Kibōteki Refrain, pinalitan ni Jessica Veranda si Melody Laksani bilang panalo sa halalan.<ref>{{Cite web |date=2 May 2015 |title=HASIL PEMILIHAN MEMBER SINGLE KE-10 JKT48 |url=https://jkt48.com/pemilihan2015/result?lang=id |publisher=JKT48 Operation Team |language=id |access-date=5 Nobiyembre 2022 |archive-date=25 Agosto 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825165621/https://jkt48.com/pemilihan2015/result?lang=id |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Anindya Legia Putri |date=28 May 2015 |title='Refrain Penuh Harapan' Singel ke-10 JKT48 |url=https://www.medcom.id/hiburan/musik/JKR7aLVN-refrain-penuh-harapan-singel-ke-10-jkt48 |access-date=6 June 2020 |website=Medcom.id |publisher=[[Media Group]] |language=id |via=Metrotvnews.com}}</ref> Noong 26 Agosto 2015, inilabas ng JKT48 ang ika-11 single nito na Halloween Night, ang ikatlong magkakasunod na taon na magkasabay silang nag release ng single kasama ang AKB48.<ref>{{Cite web |last=Risang Sudrajad |date=28 August 2015 |title=Bareng AKB48, JKT48 Rilis Single Baru 'Halloween Night' |url=https://musik.kapanlagi.com/berita/bareng-akb48-jkt48-rilis-single-baru-halloween-night-e1894a.html |access-date=6 June 2020 |website=KapanLagi.com |language=id}}</ref>
Noong 21 Marso 2017 ay nagpakamatay ang general manager ng JKT48 na si Jiro Inao sa pamamagitan ng pagbibigti sa kanyang bahay sa South Tangerang, Banten, [[Indonesia]], posibleng dahil sa "presyon sa trabaho".<ref>{{Cite web |date=2017-03-22 |title=Work Pressure Drives Inao Jiro to Commit Suicide, Police Says |url=https://en.tempo.co/read/858444/work-pressure-drives-inao-jiro-to-commit-suicide-police-says |access-date=2020-06-04 |website=Tempo |language=en}}</ref>
Ang Indonesia Asian Games Organizing Committee (INASGOC) ay nakipagtulungan sa JKT48 noong [[Palarong Asyano 2018|2018 Asian Games]] sa pagtatangkang akitin ang mga batang manonood .<ref>{{Cite web |last=Mercy Raya |date=10 August 2018 |title=Promosikan Asian Games ke Kaum Milenial, INASGOC Gaet JKT48 |trans-title=Promoting the Asian Games to Millennials, INASGOC Got JKT48 |url=https://sport.detik.com/sport-lain/d-4160985/promosikan-asian-games-ke-kaum-milenial-inasgoc-gaet-jkt48 |access-date=8 January 2019 |website=Detik.com |publisher=[[Trans Media]] |language=ID}}</ref> Nagtanghal sila sa mga piling kaganapan mula 19 Agosto at 1 Setyembre sa isang grupo na binubuo ng walong miyembro mula sa bawat teams nito.<ref>{{Cite web |last=Nizar Zulmi |date=28 August 2018 |title=Semangat JKT48 Dukung Para Kontingen Asian Games 2018 |trans-title=Spirit of JKT48 to Support the Asian Games Contingents |url=https://www.bintang.com/celeb/read/3629971/semangat-jkt48-dukung-para-kontingen-asian-games-2018/page-1 |access-date=8 January 2019 |website=Bintang.com |publisher=[[Elang Mahkota Teknologi]] |language=ID}}</ref>
Sa kanilang 7th Anniversary Concert noong 22 Disyembre 2018 ay inanunsyo ng JKT48 na nakakuha ito ng go signal para sa una nitong orihinal na single, at ang mga napiling miyembro ay napili sa pamamagitan ng taunang halalan . Ang kanta, na pinamagatang " Rapsodi ", ay unang itinanghal sa kanilang 8th anniversary concert sa [[Surabaya]], eksaktong isang taon pagkatapos ng anunsyo, at inilabas noong 22 Enero 2020.
=== 2020–kasalukuyan: Kasunod ng pandemya ng COVID-19 ===
Noong 28 Setyembre 2020, sa gitna ng pandemya ng COVID-19 sa Indonesia ay inihayag ni Flora Shafiqa Riyadi, isang miyembro ng Team T na positibo sya para sa [[COVID-19|sakit]] .<ref>{{Cite web |date=28 September 2020 |title=Informasi Mengenai Kondisi Kesehatan Flora Shafiq (Team T) |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1333?lang=id |access-date=28 September 2020 |publisher=JKT48 Operation Team |language=ID |archive-date=3 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603171111/https://jkt48.com/news/detail/id/1333?lang=id |url-status=dead }}</ref> Sa sumunod na buwan, dalawa pang miyembro ng team ang naganunsyo ng pagiging positibo rin.<ref>{{Cite web |date=6 October 2020 |title=Informasi Mengenai Kondisi Kesehatan Febriola Sinambela (Team T) |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1336?lang=id |access-date=6 October 2020 |publisher=JKT48 Operation Team |language=ID |archive-date=3 Pebrero 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230203194146/https://jkt48.com/news/detail/id/1336?lang=id |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=27 October 2020 |title=Informasi Mengenai Kondisi Kesehatan Viona Fadrin (Team T) |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1343?lang=id |access-date=27 October 2020 |publisher=JKT48 Operation Team |language=ID |archive-date=11 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230611005705/https://jkt48.com/news/detail/id/1343?lang=id |url-status=dead }}</ref>
Noong Nobyembre 2020, inanunsyo ng JKT48 ang gagawing sapilitang mass graduate sa mga miyembro at staff nito kasunod ng krisis ng grupo dahil sa pandemya. Nauna nang inanunsyo ng grupo ang ika-10 henerasyong miyembro ng grupo, na binubuo ng 11 miyembro, ngunit kinansela ang kanilang debut kasunod ng anunsyo.<ref>{{Cite web |date=4 December 2020 |title=Pengumuman Mengenai Generasi 10 |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1362?lang=id |access-date=4 December 2020 |publisher=JKT48 Operation Team |language=id |archive-date=4 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604235711/https://jkt48.com/news/detail/id/1362?lang=id |url-status=dead }}</ref> Noong 11 Enero 2021, inanunsyo ng grupo na 26 sa mga miyembro nito ang aalis sa grupo, na naiwan lamang sa 33 miyembro.<ref>{{Cite web |date=11 January 2021 |title=Pengumuman Mengenai Restrukturisasi JKT48 |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1383?lang=id |access-date=11 January 2021 |publisher=JKT48 Operation Team |language=ID |archive-date=4 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604235434/https://jkt48.com/news/detail/id/1383?lang=id |url-status=dead }}</ref> Opisyal silang umalis sa grupo sa kalagitnaan ng Marso 2021.<ref name="penutup">{{Cite web |date=2 February 2021 |title=Pengumuman Mengenai Struktur dan Kegiatan JKT48 |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1391?lang=id |access-date=2 February 2021 |publisher=JKT48 Operation Team |language=ID |archive-date=28 Mayo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528133120/https://jkt48.com/news/detail/id/1391?lang=id |url-status=dead }}</ref> Ang lahat ng tatlong mga koponan ay pagkatapos ay natunaw at ang akademya ay tumigil sa operasyon nito.<ref name="14Mar21">{{Cite web |date=14 March 2021 |title=14 Maret 2021 |url=https://jkt48.com/news/detail/id/1415?lang=id |access-date=14 March 2021 |publisher=JKT48 Operation Team |language=ID |archive-date=7 Hunyo 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607162442/https://jkt48.com/news/detail/id/1415?lang=id |url-status=dead }}</ref>
Noong 18 Disyembre 2021 ay muling ipinakilala ng grupo ang 8 mula sa 11 miyembro ng ikasampung henerasyon.<ref>{{Cite tweet|title=[INFO] Kali ini JKT48 mengumumkan Anggota baru Generasi 10 JKT48. Terus dukung kami ya, dan semoga kami bisa terus memberikan energi positif kepada kalian semua. Terimakasih. Saksikan kita terus yaa! #JKT4810thAnniv #10thAnnivJKT48KickOff|access-date=23 December 2021|language=id}}</ref> Inanunsyo din nito ang ika-23 at pangalawang orihinal na single nito, na gagawin nina Matt Rad at August Rigo,<ref>{{Cite tweet|title=[INFO] JKT48 akan merilis New Original Single yang akan diproduseri Oleh Matt Rad dan August Rigo yang telah memproduseri lagu BTS, One Direction dan Selena Gomez. Tunggu ya! #JKT4810thAnniv #10thAnnivJKT48KickOff|access-date=23 December 2021|language=id}}</ref> na dating nagtrabaho sa mga kilalang grupo sa mundo tulad ng Boyz II Men, [[BTS]], [[Little Mix]], NCT Dream, [[One Direction]], at Pentatonix, pati na ang mga soloistang sina Baekhyun, [[Justin Bieber]], Chris Brown, [[Martin Garrix]], [[Selena Gomez]], [[Sean Kingston]], [[Demi Lovato]], Olly Murs, Meghan Trainor, at Keith Urban . Ang single, na pinamagatang "Flying High", ay inilabas noong 17 Hunyo 2022.
== Mga miyembro ==
Noong ika 31 Oktubre 2022, ang grupo ay binubuo ng 47 miyembro: 25 miyembro mula sa panahon ng pre-pandemic, 8 trainees mula sa ikasampung henerasyon, at 14 na bagong trainees mula sa ikalabing-isang henerasyon.<ref name="MembersProfile"/>
== Discography ==
=== Mga single ===
{|class="wikitable"
|-
! style="width:1em;"| #
! style="width:20em;"| Title
! style="width:24em;"| Album information
|-
|1
|"RIVER"
|
*Released: 11 May 2013
*Label: HITS Records
*Format: [[Compact disc|CD]], [[DVD]]
|-
|2
|"Yuuhi wo Miteiruka?"<br />''-Apakah Kau Melihat Mentari Senja?-''
|
*Released: 3 July 2013
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
*First JKT48 single of to have less than 16 members (10)
|-
|3
|"Fortune Cookie yang Mencinta"<br />''-Fortune Cookie in Love-''
|
*Released: 21 August 2013
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
|-
|4
|"Manatsu no Sounds Good!"<br />''-Musim Panas Sounds Good!-''
|
*Released: 26 November 2013
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
|-
|5
|"Flying Get"
|
*Released: 5 March 2014
*Label: HITS Records
*Format: CD
|-
|6
|"Gingham Check"
|
*Released: 11 June 2014
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
|-
|7
|"Papan Penanda Isi Hati"<br />''-Message on a Placard-''
|
*Release date: 27 August 2014
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
|-
|8
|"Angin Sedang Berhembus"<br />''-The Wind is Blowing/Kaze wa Fuiteiru-''
|
*Release date: 24 December 2014
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
|-
|9
|"Pareo adalah Emerald"<br />''-Pareo wa Emerald-''
|
*Released: 27 March 2015
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD
|-
|10
|"Refrain Penuh Harapan"<br />''-Kibouteki Refrain-''
|
*Released: 27 May 2015
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|11
|"Halloween Night"
|
*Released: 26 August 2015
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|12
|"Beginner"
|
*Released: 1 January 2016
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|13
|"Hanya Lihat ke Depan"<br />''-Mae Shika Mukanee-''
|
*Released: 1 June 2016
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|14
|"Love Trip"
|
*Released: 21 September 2016
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|15
|"Luar Biasa"<br />''-Saikou Kayo-''
|
*Released: 21 December 2016
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|16
|"So Long!"
|
*Released: 8 March 2017
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|17
|"Indahnya Senyum Manismu dst."<br />''-Kimi no Hohoemi wo Yume ni Miru-''
|
*Released: 7 June 2017
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|18
|"Dirimu Melody"<br />''-Kimi wa Melody-''
|
*Released: 16 December 2017
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
*First single to contain less than 4 songs, thus did not considered as an EP.<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/id/artist/jkt48/887577159#see-all/recent-albums|title=JKT48 - Albums on iTunes|website=[[iTunes]]|access-date=19 April 2018}}</ref>
|-
|19
|"Everyday, Kachuusha" / "UZA"<br />''-Everyday, Katyusha''- / ''UZA''
|
*Released: 7 July 2018
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
*First double single of JKT48
|-
|20
|"High Tension"
|
*Released: 11 January 2019 (music card), 25 January 2019 (Joox, Spotify), 30 March 2019 (CD+DVD)
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
|-
|21
|"Rapsodi"
|
*Released: 20 January 2020 (Joox, Spotify), 22 January 2020 ([[YouTube]], music card), 29 February 2020 (CD+DVD)
*Label: HITS Records
*Format: CD, DVD, digital download
*First original single of JKT48
*First JKT48 single to be composed by non-Japanese musicians
|-
|22
|"Cara Ceroboh untuk Mencinta"<br>''-Darashinai Aishikata-
|
*Released: 16 March 2021 ([[YouTube]]), 17 March 2021 (Joox, Spotify, Apple Music, YouTube Music, Langit Musik)
*Format: CD, digital streaming
*First and only JKT48 single to have more than 16 members (33, all)
|-
|23
|"Flying High"
|
*Released: 17 June 2022 ([[YouTube]]), 18 June 2022 (YouTube Music, Apple Music, Spotify), 20 June 2022 (Joox, Google Drive), 3 July 2022 (Langit Musik), 31 August 2022 (deluxe edition)
*Format: CD, digital streaming
*Second original single of JKT48
*First and only JKT48 single to have less than 10 members (9)
*First JKT48 single to be composed by Western musicians (Matt Rad and August Rigo)
*First JKT48 lead single to be fully in English
|}
=== Mga studio album ===
== Studio albums ==
{| class="wikitable" align=center
|-
! style="width:16em;" | Title
! style="width:24em;" | Album information
! style="width:3em;" | Refs
|-
| ''Heavy Rotation''
|
*Released: 16 February 2013
*Label: HITS Records
*Format: [[Compact disc|CD]], [[DVD]]
| <ref>{{Cite web |url=http://jkt48.com/discography?id=1&lang=id |title=JKT48 {{!}} DISCOGRAPHY - Heavy Rotation<Type-A> |access-date=2022-11-05 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203154240/http://www.jkt48.com/discography?id=1&lang=id |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://jkt48.com/discography?id=2&lang=id |title=JKT48 {{!}} Discography - Heavy Rotation<Type-B> |access-date=2022-11-05 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203163544/http://www.jkt48.com/discography?id=2&lang=id |url-status=dead }}</ref><ref name="HRiTunes">{{cite web|title=Heavy Rotation by JKT48 on iTunes|url=https://itunes.apple.com/id/album/heavy-rotation/id892025553|website=[[iTunes]]|date=January 2013}}</ref>
|-
| ''Mahagita<br />-Kamikyokutachi-''
|
*Released: 23 March 2016
*Label: HITS Records
*Format: CD, digital download
| <ref>{{Cite web |url=http://jkt48.com/discography?id=42&lang=id |title=JKT48 {{!}} Discography - Mahagita - Kamikyokutachi Regular Version |access-date=2022-11-05 |archive-date=2021-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227130529/https://jkt48.com/discography?id=42&lang=id |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://jkt48.com/discography?id=41&lang=id |title=JKT48 {{!}} Discography - Mahagita - Kamikyokutachi Music Download Card |access-date=2022-11-05 |archive-date=2021-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227122754/https://jkt48.com/discography?id=41&lang=id |url-status=dead }}</ref><ref name="MGiTunes">{{cite web|title=Mahagita - Kamikyokutachi by JKT48 on iTunes|url=https://itunes.apple.com/id/album/mahagita-kamikyokutachi/id1099140781|website=[[iTunes]]|date=3 April 2016}}</ref>
|-
| ''B•E•L•I•E•V•E''
|
*Released: 13 September 2017
*Label: HITS Records
*Format: CD, digital download
|
|-
| ''Joy Kick! Tears''
|
*Released: 9 October 2019
*Label: HITS Records
*Format: CD, digital download
|
|}
== Filmography ==
=== Mga pelikula ===
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Year !! Title !! Group/Individual !! Notes
|-
|2014||Viva JKT48||Group||8 members as leading casts, 8 members as supporting casts, the rest of Team J and KIII members as bit casts.
|-
|rowspan=3|2015||''Wewe''||Individual||Nabilah Ratna Ayu Azalia as supporting actress
|-
|''JKT48 Journal: Members Life Stories About''||Group||Documentary film, direct-to-DVD.
|-
|''Sunshine Becomes You''||Individual||Nabilah Ratna Ayu Azalia as leading actress
|-
|rowspan=4|2018||''Dilan 1990''||Individual||Adhisty Zara as bit actress
|-
|''{{ill|Partikelir|id}}''||Individual||Shinta Naomi makes cameo appearance
|-
|''Dirimu Melody: The Story''||Group||Documentary film, direct-to-DVD.
|-
|''{{ill|Keluarga Cemara (film)|lt=Keluarga Cemara|id}}''||Individual||Adhisty Zara as leading actress<br>3 members (Eve Antoinette Ichwan, Melati Putri Rahel Sesilia, Thalia Ivanka Elizabeth) as bit actresses<br>1 member (Citra Ayu Pranajaya Wibrado) as bit actress leaves the group before the film's release
|-
|rowspan=5|2019||''Dilan 1991''||Individual||Adhisty Zara as supporting actress<br>Shania Gracia makes uncredited cameo appearance
|-
|''{{ill|Dua Garis Biru|id}}''||Individual||Adhisty Zara as leading actress<br>2 members (Ariella Calista Ichwan, Cindy Hapsari M. P. P.) as bit actresses
|-
|''{{ill|Ratu Ilmu Hitam (2019 film)|id|Ratu Ilmu Hitam (film 2019)|lt=Ratu Ilmu Hitam}}''||Individual||Adhisty Zara as main actress
|-
|''{{ill|Koboy Kampus|id}}''||Individual||Ratu Vienny Fitrilya as supporting actress
|-
|''{{ill|Senior (2019 film)|id|Senior (film 2019)|lt=Senior}}''||Individual||Ariella Calista Ichwan as supporting actress
|-
|2021||''The Heartbreak Club''||Individual||Fransisca Saraswati Puspa Dewi as supporting actress
|-
|2022||''{{ill|Kalian Pantas Mati|id}}''||Individual||Azizi Asadel as leading actress<br>Gabriela Margareth Warouw as supporting actress graduates from the group before the film's release
|-
|TBA||''{{ill|Sebuah Seni untuk Memahami Kekasih|id}}''||Individual||Fransisca Saraswati Puspa Dewi as supporting actress
|}
=== Mga palabas sa telebisyon ===
{| class="wikitable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Year !! Title !! Channel !! Notes
|-
| 2012 || ''JKT48 School'' || Global TV || Weekly variety show
|-
| 2013 || ''JKT48 Missions'' || Trans7 || Weekly variety show
|-
| 2013 || ''JKT48 Story'' || RCTI || Weekly variety show
|-
| 2014–2015 || ''iClub48'' || NET || Weekly variety show
|-
| 2014–2015 || ''Yokoso JKT48'' || Antv (2014–2015)<br>RTV (2015) || Weekly variety show
|-
| 2015–2016 || ''The Ichiban'' || RTV || Weekly variety show
|}
== Promosyon at media ==
Nakasunod ang JKT48 sa Japanese sister group nito na AKB48 sa pagpaplakas ng record sales sa pamamagitan ng iba't ibang diskarte sa marketing. Ang pangunahing track para sa bawat single ay kinakanta ng isang team ng {{Nihongo|"All Stars"|選抜|senbatsu|selection}} na binubuo ng mga sikat na miyembro mula sa mga team ng JKT48, kung saan pinipila ang isa sa mga myembro bilang center performer o Center. Ang mga single at album ay inilabas sa iba't ibang types na may alternative types at voting code para sa taunang halalan.<ref>{{Cite web |last=Baseel |first=Casey |date=14 December 2014 |title=Who's still buying physical media in Japan? Top 20 singles lists for the year reveal the answer |url=http://en.rocketnews24.com/2014/12/14/whos-still-buying-physical-media-in-japan-top-20-singles-lists-for-the-year-reveal-the-answer |access-date=28 January 2015 |publisher=rocketnews24.com}}</ref> Napansin ni Alan Swarts ng MTV Japan na ang mga kolektor na bumibili ng maraming kopya ng AKB48 CD ang nagpalago sa merkado, at isa ito sa mga dahilan kung bakit umuunlad ang industriya ng musika ng Japan.<ref>{{Cite web |last=Swarts |first=Alan |date=23 July 2013 |title=Why Japan's Music Industry Is Booming... For Now |url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/global/1568815/why-japans-music-industry-is-booming-for-now/ |access-date=29 May 2014 |website=Billboard.com}}</ref> Anim na halalan na ang naisagawa; pinakahuli noong 2019 .
[[Talaksan:JKT48_Guide_Book_signing.jpg|thumb|Binati ni Beby ng JKT48 ang mga tagahanga sa isang autograph event noong 2012.]]
Ang JKT48 ay kilala bilang isang "kakaibang idol group na may kulturang Indonesian". Naniniwala ang President Director ng promotional agent ng grupo na Dentsu Media Group Indonesia na si Harris Thayeb, na sa konsepto ng grupo na "gawing mas mapakumbaba ang ating mga idolo, na palaging mabait at maaaring mabati anumang oras". {{Sfn|The Japan Times 2011}} Kilala ang grupo bilang bahagi ng "Cool Japan" brand na in-adopt ng gobyerno ng Japan upang ipakita ang kultura ng bansa sa buong mundo. {{Sfn|International Business Times 2012}}
Nagtanghal ng magkasanib na konsiyerto ang JKT48 kasama ang AKB48 sa Japan Pop Culture Festival sa Balai Kartini sa Jakarta Noong 25 Pebrero 2012. Ang kaganapan ay pinondohan ng Embahada ng Japan, ang Japanese Agency for Cultural Affairs, at ng Indonesian Ministry of Tourism and Creative Economy. Ayon kay Junji Shimada, deputy to the Japanese ambassador, inimbitahan ang AKB48 na magtanghal dahil kilala ito bilang Japanese pop icon, at ang dalawang sister group ay kumakatawan sa pagkakaibigan ng Japan at Indonesia. {{Sfn|Burhani 2012}}
Nakikita ang JKT48 sa mga palabas sa telebisyon halos araw-araw pagkatapos ng debut nito at sa mga patalastas sa telebisyon ng mga kumpanyang Hapon na naglalayong makakuha ng bahagi ng lumalagong merkado ng Indonesia. Kinuha ng Otsuka Pharmaceutical ang JKT48 upang i-promote ang mga inuming Pocari Sweat isang buwan pagkatapos ipakilala ang mga unang miyembro ng grupo. Pinili ng Sharp Corporation ang JKT48 na magtanghal sa mga promotional events ng kumpanya, kinuha naman ng Yamaha Motor Company ang grupo upang i-promote ang produkto nito ng mga Mio J na scooter na matipid sa gasolina para sa mga kabataang Indonesian. {{Sfn|International Business Times 2012}} Itinampok din ni Ezaki Glico ang grupo sa mga patalastas nito bilang bahagi ng pagsisikap na palaguin ang mga benta sa Indonesia sa higit sa [[Rupiah ng Indonesia|Rp]] 1 bilyon. {{Sfn|Susilo 2013}}
Mga teenager at mga binata ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng JKT48 at AKB48 fan base. Higit pa rito, naniniwala ang ilan na ang pang-idolong konsepto ng JKT48 ay hindi akma sa kultura ng Indonesia. {{Sfn|Halo Jepang! 2012, JKT48 Belum Mampu Tarik Minat Kalangan Dewasa}}
== Mga sanggunian ==
'''Mga talababa'''
<references group="" responsive="0"></references>
'''Mga mapagkukunan ng balita'''
{{Refbegin|30em}}
* {{Cite news |date=11 September 2011 |title=インドネシア・ジャカルタで「JKT48」始動! AKB48海外初の姉妹グループ誕生へ |language=ja |trans-title="JKT48" Launches in Jakarta, Indonesia! Toward the Birth of Overseas AKB48 Sister Groups |publisher=[[Oricon]] |url=http://www.oricon.co.jp/news/entertainment/2001678/full/ |url-status=dead |access-date=13 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024230723/http://www.oricon.co.jp/news/entertainment/2001678/full/ |archive-date=24 October 2012 |ref={{Harvid|Oricon 2011}} }}
* {{Cite news |date=30 December 2011 |script-title=ja:AKBグループ210人結集で「がんばろう!!」…紅白歌合戦 |language=ja |trans-title=AKB Group Motivates with 210 Members at Kōhaku Uta Gassen |work=[[Yomiuri Shimbun]] |url=http://hochi.yomiuri.co.jp/entertainment/news/20111230-OHT1T00011.htm |url-status=dead |access-date=8 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110031353/http://hochi.yomiuri.co.jp/entertainment/news/20111230-OHT1T00011.htm |archive-date=10 January 2012 |ref={{Harvid|Yomiuri Shimbun 2011}} }}
* {{Cite news |date=26 March 2012 |title=AKB48、さいたまSA最終日に前田卒業&総選挙開催発表 |language=ja |trans-title=Atsuko Maeda's Graduation and General Election Announced at AKB48's Final Day at Saitama Super Arena |publisher=[[Natalie (website)|Natalie]] |url=http://natalie.mu/music/news/66679 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Natalie 2012, Atsuko Maeda's Graduation and General Election Announced at AKB48's Final Day at Saitama Super Arena}} }}
* {{Cite news |date=27 August 2012 |title=AKB48ドーム最終日に前田敦子号泣「私の青春の全て」 |language=ja |trans-title=Atsuko Maeda Cries "My Entire Youth" at AKB48's Final Day at Tokyo Dome |publisher=[[Natalie (website)|Natalie]] |url=http://natalie.mu/music/news/75376 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Natalie 2012, Atsuko Maeda Cries "My Entire Youth" at AKB48's Final Day at Tokyo Dome}} }}
* {{Cite news |date=14 February 2012 |script-title=ja:AKB初の海外姉妹グループ、JKT48の可能性 |language=ja |trans-title=AKB's First Overseas Sister Group, JKT48's Potential |work=[[Nihon Keizai Shimbun]] |url=http://www.nikkei.com/article/DGXNASFK08010_Y2A200C1000002/ |access-date=5 February 2013 |ref={{Harvid|Nihon Keizai Shimbun 2012}} }}
* {{Cite news |date=21 December 2011 |title=AKB48、初の紅白歌合戦イベントは大島優子率いる白組優勝 |language=ja |trans-title=Yūko Ōshima Leads White Team to Victory in First AKB48 Kōhaku Taikō Uta Gassen |publisher=[[Natalie (website)|Natalie]] |url=http://natalie.mu/music/news/61616 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Natalie 2011, Yūko Ōshima Leads White Team to Victory in First AKB48 Kōhaku Taikō Uta Gassen}} }}
* {{Cite news |date=4 November 2012 |title=JKT48 : 移籍の高城&仲川がお披露目 「AKB超え」宣言 |language=ja |trans-title=JKT48: Debut of Transferees Takajō and Nakagawa, Declares "We Will Surpass AKB" |url=http://mantan-web.jp/2012/11/04/20121104dog00m200007000c.html |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Mainichi Shimbun 2012}} |archive-date=29 Enero 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130129065641/http://mantan-web.jp/2012/11/04/20121104dog00m200007000c.html |url-status=dead }}
* {{Cite news |date=2 April 2012 |script-title=ja:JKT48がインドネシアで新CMをスタート |language=ja |trans-title=JKT48 Debuts in New Indonesian Advertisements |work=[[International Business Times]] |url=http://jp.ibtimes.com/articles/28708/20120402/1333332000.htm |access-date=6 February 2013 |ref={{Harvid|International Business Times 2012}} }}{{Dead link}}
* {{Cite news |date=10 December 2012 |title=JKT48高城&仲川、26日に劇場デビュー決定 |language=ja |trans-title=JKT48's Takajō and Nakagawa Confirmed to Make Theater Debut on the 26th |publisher=[[Oricon]] |url=http://www.oricon.co.jp/news/music/2019549/full/ |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Oricon 2012}} }}
* {{Cite news |date=20 December 2011 |title=JKT48、母国で「ヘビロテ」初パフォーマンス&初握手会 |language=ja |trans-title=JKT48: First Performance of Japan's "Heavy Rotation" & First Handshake Event |publisher=[[Natalie (website)|Natalie]] |url=http://natalie.mu/music/news/61548 |access-date=5 February 2013 |ref={{Harvid|Natalie 2011, JKT48: First Performance of Japan's "Heavy Rotation" & First Handshake Event}} }}
* {{Cite news |date=5 October 2011 |script-title=ja:〈速報〉たかみな JKT48に「イズム」注入 |language=ja |trans-title=News Brief: Takamina Brings "-ism" to JKT48 |work=[[Asahi Shimbun]] |url=http://www.asahi.com/showbiz/nikkan/NIK201110050002.html |access-date=7 February 2013 |ref={{Harvid|Asahi Shimbun 2011}} }}
* {{Cite episode|network=[[Fuji Television]]}}
* {{Cite news |date=4 November 2011 |title=28 girls picked for first AKB overseas sister group |work=[[The Japan Times]] |url=http://www.japantimes.co.jp/news/2011/11/04/news/28-girls-picked-for-first-akb-overseas-sister-group/ |access-date=6 February 2013 |ref={{Harvid|The Japan Times 2011}} }}
* {{Cite news |date=11 September 2011 |title=AKB48 Idol Group to Spawn JKT48 Spinoff in Indonesia |publisher=[[Anime News Network]] |url=http://www.animenewsnetwork.com/interest/2011-09-11/akb48-idol-group-to-spawn-jkt48-spinoff-in-indonesia |url-status=dead |access-date=12 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107214319/http://www.animenewsnetwork.com/interest/2011-09-11/akb48-idol-group-to-spawn-jkt48-spinoff-in-indonesia |archive-date=7 November 2012 |ref={{Harvid|Anime News Network 2011}} }}
* {{Cite news |date=3 November 2011 |title=AKB48 Indonesian sister group JKT48 introduces first 28 members |work=[[Mainichi Shimbun]] |url=http://mdn.mainichi.jp/arts/news/20111103p2a00m0na003000c.html |url-status=dead |access-date=3 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111103191132/http://mdn.mainichi.jp/arts/news/20111103p2a00m0na003000c.html |archive-date=3 November 2011 |ref={{Harvid|Mainichi Shimbun 2011}} }}
* {{Cite news |last=Burhani |first=Ruslan |date=14 February 2012 |title=AKB 48 dan JKT 48 akan tampil di Jakarta |language=id |trans-title=AKB48 and JKT48 to Appear Together in Jakarta |publisher=[[Antara (news agency)|Antara]] |url=http://www.antaranews.com/berita/297345/akb-48-dan-jkt-48-akan-tampil-di-jakarta |access-date=7 February 2013 |ref={{Harvid|Burhani 2012}} }}
* {{Cite news |date=24 December 2012 |title=JKT48 Akan Rilis CD Debut Pada Januari Mendatang |language=id |trans-title=JKT48 Will Release Debut CD This Coming January |work=Rolling Stone Indonesia |publisher=a&e Media |url=http://rollingstone.co.id/read/2012/12/24/165647/2126051/1093/jkt48-akan-rilis-cd-debut-pada-januari-mendatang |url-status=dead |access-date=7 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130120092653/http://rollingstone.co.id/read/2012/12/24/165647/2126051/1093/jkt48-akan-rilis-cd-debut-pada-januari-mendatang |archive-date=20 January 2013 |ref={{Harvid|Christian 2012}} }}
* {{Cite news |last=Farouk |first=Yazir |date=25 November 2012 |title=Daftar Lengkap Pemenang Yahoo! OMG Awards 2012 |language=id |trans-title=Yahoo! OMG Awards 2012 Complete Winners List |work=[[Tempo (Indonesian magazine)|Tempo]] |url=http://www.tempo.co/read/news/2012/11/25/219443913/p-Daftar-Lengkap-Pemenang-Yahoo-OMG-Awards-2012 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Farouk 2012}} |archive-date=19 Abril 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140419233616/http://www.tempo.co/read/news/2012/11/25/219443913/p-Daftar-Lengkap-Pemenang-Yahoo-OMG-Awards-2012 |url-status=dead }}
* {{Cite news |last=Hadiyanti |first=Nanda |date=22 January 2013 |title=Ini Pemenang Dahsyatnya Awards 2013 |language=id |trans-title=These Are the Winners of Dahsyatnya Awards 2013 |work=[[Tempo (Indonesian magazine)|Tempo]] |url=http://www.tempo.co/read/news/2013/01/22/113456137/Ini-Pemenang-Dahsyatnya-Awards-2013 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Hadiyanti 2013, These Are the Winners of Dahsyatnya Awards 2013}} |archive-date=5 Abril 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130405080528/http://www.tempo.co/read/news/2013/01/22/113456137/Ini-Pemenang-Dahsyatnya-Awards-2013 |url-status=dead }}
* {{Cite news |last=Hadiyanti |first=Nanda |date=22 January 2013 |title=Siapa Kandidat Dahsyat Awards 2013? |language=id |trans-title=Who Are the Candidates for Dahsyat Awards 2013? |work=[[Tempo (Indonesian magazine)|Tempo]] |url=http://www.tempo.co/read/news/2013/01/22/113456119/Siapa-Kandidat-Dahsyat-Awards-2013 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Hadiyanti 2013, Who Are the Candidates for Dahsyat Awards 2013?}} |archive-date=5 Abril 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130405084642/http://www.tempo.co/read/news/2013/01/22/113456119/Siapa-Kandidat-Dahsyat-Awards-2013 |url-status=dead }}
* {{Cite news |last=Hardian |first=Edi |date=16 January 2013 |title=Daftar Pemenang 100% Ampuh Awards 2013 |language=id |trans-title=100% Ampuh Awards Winners List |publisher=Okezone.com |url=http://music.okezone.com/read/2013/01/16/386/747314/daftar-pemenang-100-ampuh-awards-2013 |url-status=dead |access-date=8 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130129012721/http://music.okezone.com/read/2013/01/16/386/747314/daftar-pemenang-100-ampuh-awards-2013 |archive-date=29 January 2013 |ref={{Harvid|Hardian 2013, 100% Ampuh Awards Winners List}} }}
* {{Cite news |last=Hardian |first=Edi |date=16 February 2013 |title=JKT 48 Luncurkan ''Heavy Rotation'' |language=id |trans-title=JKT48 Launches ''Heavy Rotation'' |publisher=Okezone.com |url=http://music.okezone.com/read/2013/02/16/389/762695/jkt-48-luncurkan-heavy-rotation |url-status=dead |access-date=26 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130219062207/http://music.okezone.com/read/2013/02/16/389/762695/jkt-48-luncurkan-heavy-rotation |archive-date=19 February 2013 |ref={{Harvid|Hardian 2013, JKT48 Launches Heavy Rotation}} }}
* {{Cite news |date=7 October 2012 |title=Ini Nama-nama Finalis JKT48 yang Akan Audisi ke Jepang |language=id |trans-title=These Are the JKT48 Finalists Who Will Audition in Japan |work=Tribun News |publisher=[[Kompas Gramedia Group]] |url=http://www.tribunnews.com/2012/10/07/ini-nama-nama-finalis-jkt48-yang-akan-audisi-ke-jepang |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Tribun 2012}} }}
* {{Cite episode|network=[[CNN International Asia Pacific]]}}
* {{Cite news |date=27 December 2012 |title=JKT48 Belum Mampu Tarik Minat Kalangan Dewasa |language=id |trans-title=JKT48 Not Yet Able to Capture Interest of Adults |work=Halo Jepang! |publisher=Bina Komunika Asiatama |url=http://www.halojepang.com/gayahidup-hiburan/6308-jkt48 |access-date=3 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121230055153/http://halojepang.com/gayahidup-hiburan/6308-jkt48 |archive-date=30 December 2012 |ref={{Harvid|Halo Jepang! 2012, JKT48 Belum Mampu Tarik Minat Kalangan Dewasa}} }}
* {{Cite news |last=Maruli |first=Aditia |date=8 September 2012 |title=JKT48 punya Theater JKT48 |language=id |trans-title=JKT48 Opens JKT48 Theater |publisher=[[Antara (news agency)|Antara]] |url=http://www.antaranews.com/berita/331883/jkt48-punya-theater-jkt48 |access-date=8 February 2013 |ref={{Harvid|Maruli 2012}} }}
* {{Cite news |date=5 November 2012 |title=Seluruh Finalis JKT48 Generasi 2 Lulus Seleksi |language=id |trans-title=All JKT48 Second Generation Finalists Pass Selection |work=Halo Jepang! |publisher=Bina Komunika Asiatama |url=http://halojepang.com/sosial-pendidikan/5925-seluruh |url-status=dead |access-date=8 February 2013 |archive-url=https://archive.today/20130411015404/http://halojepang.com/sosial-pendidikan/5925-seluruh |archive-date=11 April 2013 |ref={{Harvid|Halo Jepang! 2012, Seluruh Finalis JKT48 Generasi 2 Lulus Seleksi}} }}
* {{Cite news |last=Susilo |first=Richard |date=28 January 2013 |title=Demi Promosi Pocky, Perusahaan Ezaki Glico Co Pakai Jasa JKT48 |language=id |trans-title=To Promote Pocky, Ezaki Glico Features JKT48 |work=Tribun News |publisher=[[Kompas Gramedia Group]] |url=http://www.tribunnews.com/2013/01/28/demi-promosi-pocky-perusahaan-ezaki-glico-co-pakai-jasa-jkt48 |access-date=5 February 2013 |ref={{harvid|Susilo 2013}} }}
* {{Cite news |last=Tobing |first=Ramadan |date=30 January 2013 |title=JKT48 Sukses Menggelar Konser Amal Bagi Korban Banjir Jakarta |language=id |trans-title=JKT48 Holds Successful Charity Concert for Victims of Jakarta Flood |work=Rolling Stone Indonesia |publisher=a&e Media |url=http://rollingstone.co.id/read/2013/01/30/113141/2156124/1093/jkt48-sukses-menggelar-konser-amal-bagi-korban-banjir-jakarta |url-status=dead |access-date=7 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224064331/http://rollingstone.co.id/read/2013/01/30/113141/2156124/1093/jkt48-sukses-menggelar-konser-amal-bagi-korban-banjir-jakarta |archive-date=24 February 2013 |ref={{Harvid|Tobing 2013}} }}
{{Refend}}
*
== Mga panlabas na link ==
* {{Official website|http://www.jkt48.com|JKT48 official website}} {{In lang|id|ja}}
* [https://goplay.co.id/profile/jkt48 Jkt48 Official Live Streaming on Goplay]{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Kategorya:Articles with hCards]]
[[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Indones ng CS1 (id)]]
[[Kategorya:Mga pinagmulan sa wikang Hapones ng CS1 (ja)]]
[[Kategorya:Gumagamit ang CS1 ng sulat sa wikang Hapones (ja)]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Hapones]]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
814gddt753pqkvijpic16jp49kttltu
Hakaw
0
324759
2201428
2147249
2026-04-05T17:56:05Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201428
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=Hakaw|image=Shrimp dumplings.jpg|image_size=230px|caption=|alternate_name=Har gow, xia jiao, binabaybay ring ''ha gau'', ''ha gaau'', ''ha gao'', ''ha gow'', o iba pang mga baryante, "há cảo" sa Biyetnames|country=[[Guangdong]], [[Tsina]]|region=rehiyong nagsasalita ng [[Kantones]]|creator=|course=[[Dim sum]]|served=|main_ingredient=Gawgaw de-trigo, gawgaw de-balinghoy, [[hipon]], nilutong [[taba]] ng baboy, [[labong]], tanduyong, [[gawgaw]], langis ng linga, [[toyo]], asukal, at iba pang rekado|variations=|calories=|other=}}
Ang '''hakaw''' ({{zh|c=蝦餃|p=xiājiǎo|first=j|j=haa1 gaau2|cy=hā gáau|l=hipong jiao}}) ay isang tradisyonal na Kantones na dumpling na inihahain bilang dim sum.<ref name="Hsiung">Hsiung, Deh-Ta. Simonds, Nina. Lowe, Jason. [2005] (2005). The food of China: a journey for food lovers [Ang pagkain ng Tsina: isang paglalakbay para sa mga adik sa pagkain] (sa wikang Ingles). Bay Books. {{ISBN|978-0-681-02584-4}}. p41.</ref>
== Pangalan ==
Madalas na pinapares ang ulam na ito sa [[siyomay]]; kapag inihain sa ganoong paraan sama-samang tinutukoy ang dalawang pagkain bilang ''har gow'' - ''siu mai'' ({{zh|t=蝦餃燒賣|p=xiājiǎo shāomài|cy=hā gáau sīu máai|first=cy||j=haa1 gaau2 siu1 maai2}}).<ref>Big5.China.com.cn. "[http://big5.china.com.cn/city/zhuanti/gdx08/2008-11/04/content_16708259.htm China.com.cn]." ''廣州茶飲.'' Nakuha noong 2009-03-17.</ref>
Kinokonsidera ang hakaw, [[siyomay]], ''cha siu bao'', at tarta de-itlog bilang ang mga klasikong pagkain ng lutuing Kantones at ''Ang Apat na Haring Makalangit'' ({{zh|c=四大天王|p=sì dà tiān wáng|cy=sei daaih tīn wòhng|links=no}}) ang tawag sa mga ito.<ref>{{Cite web |last=Talks |first=Honest Food |date=2020-02-05 |title=Dim Sum, a Beginner's Guide to the Cantonese Cuisine |trans-title=Din Sum, isang Gabay Pambaguhan sa Lutuing Kantones |url=https://www.honestfoodtalks.com/dim-sum-guide-yum-cha/ |access-date=2020-10-30 |website=Honest Food Talks |language=en-GB |archive-date=2020-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201084331/https://www.honestfoodtalks.com/dim-sum-guide-yum-cha/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=广州早茶"四大天王"有哪些? |url=http://www.sohu.com/a/161327339_99937685 |access-date=2020-10-30 |website=www.sohu.com |language=}}</ref>
==Tingnan din==
* {{Annotated link|Dim sum}}
* {{Annotated link|Siyomay}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsino]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Thai]]
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Biyetnames]]
[[Kategorya:Lutuing Tsino]]
bwr69qei3fijzmk4q8o8ugj9sx4cqiy
Koronasyong episkopal
0
326014
2201513
2200043
2026-04-06T09:28:26Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201513
wikitext
text/x-wiki
Ang '''koronasyong episkopal''' o '''koronasyong diyosesana''' ({{lang-en|episcopal coronation}}) ay isang pagkilala ng isang [[Obispo]] o [[Arsobispo]] ng lokal na [[Diyosesis]] (o Arsidiyosesis), na ipinahayag sa pamamagitan ng [[dekreto]] ng koronasyon na inilabas ng lokal na ''Diocesan Chancery'' kung saan kinikilala nito ang debosyon ng isang imahen ng [[Birheng Maria]] sa ilalim ng isang partikular na titulo na iginagalang sa isang partikular na lokalidad.
Ang mga kinakailangan para sa isang imahen upang bigyan ng koronasyong episkopal ay halos katulad ng sa [[koronasyong kanonika]]. Ang imahe ay dapat na nakalagak sa isang [[kapilya]], [[parokya]], o dambana; ang pinagmulan ng imahe, ang debosyon sa paligid nito at ang mga himala na nararapat na naitala. Ang mga dokumentong naglalaman ng mga salaysay at dokumentasyon sa kultura ng imahe, kasama ang mga liham ng petisyon na nilagdaan ng mga kilalang tao sa simbahan at ng mga deboto ay isinusumite rin sa mga makabuluhang awtoridad ng simbahan para sa isang rekomendasyon, upang pag-aralan ang mga dokumento at ang pag-apruba ng kahilingan na hahantong sa pagpapalabas ng dekreto ng koronasyon sa imahen.<ref>{{Cite web|url=https://pintakasiph.wordpress.com/2021/01/01/virgen-coronada-diocesana-de-filipinas-the-episcopally-crowned-marian-images-in-the-philippines/|title=Virgenes Coronadas Diocesana de Filipinas - The Episcopally Crowned Marian images in the Philippines - Pintakasi}}</ref>
__TOC__
{{clear}}
<gallery widths="170" heights="200">
File:Episcopal Coronation of Our Lady of Guibang.jpg | Koronasyong episkopal ng Nuestra Señora de la Visitación ng Guibang noong 26 Mayo 1973. Pinangunahan ni Arsobispo Carmine Rocco ang rito ng pagkokorona.
File:DSCN9876Episcopal coronation of La Purisima Concepción de Baliuag 39.jpg | Koronasyong episkopal ng La Purísima Concepción ng Baliwag, Bulacan noong 1 Pebrero 2021.
File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 14.jpg | Dekreto ng koronasyong episkopal ng Nuestra Señora del Santísimo Rosario ng Hagonoy Bulacan noong 7 Oktubre 2019, na ipinagkaloob noong 29 Hunyo 2019.
</gallery>
==Mga Imaheng Kinoronahang Episkopal sa Pilipinas==
===Mga Imahen ng Birheng Maria na Kinoronahang Episkopal===
{| class="wikitable sortable" width="100%"
|+
! Opisyal na Titulo ng Imahen
! Petsa ng Koronasyon
! Lugar ng Pamimintuho
! Pinangunahan ni
! Imahen ng Birheng Maria
! Dambana
|-
|Nuestra Señora de la O
|17 Disyembre 1949
|Parokya ng Nuestra Señora de la Natividad, [[Pangil, Laguna|Pangil]], [[Laguna]]
|Obispo [[Alfredo Obviar]]
|[[File:Pangil,LagunaChurchjf7598 02.JPG|200px]]
|[[File:148Nuestra Señora de la Natividad Parish Church 32.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Katipanan
|28 Hulyo 1963
|Parokya ng Banal na Krus, [[Nabua]], [[Camarines Sur]]
|Arsobispo Pedro Paulo Santos
||[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora de Katipanan. Holy Cross Parish, Nabua, Camarines Sur. 2024.jpg|200px]]
|[[File:Holy Cross Nabua Church.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|11 Oktubre 1970
|Parokya ng San Jose de Placer, [[Lungsod ng Iloilo]]
|Cardinal Julio Rosales
|
|[[File:San Jose Placer Church, Iloilo City, Aug 2024.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Caridad
|1 Mayo 1971
|Basilika Minor ng Nuestra Señora de Caridad, [[Agoo]], [[La Union]]
|Arsobispo Carmine Rocco
|[[File:FvfAgooBalica9285 19.JPG|200px]]
|[[File:1547Agoo Basilica 2020 18.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Visitación
|26 Mayo 1973
|Pambansang Dambana ng Nuestra Señora de la Visitación, Guibang, [[Gamu]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]]
|Arsobispo Carmine Rocco
|[[File:Our Lady of Guibang.jpg|200px]]
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>https://www.facebook.com/photo/?fbid=6070132903011309&set=pcb.6070141229677143</ref>
|13 Disyembre 1992
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Cebu]]
|Cardinal Roger Michael Mahony
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Asunción
|14 Disyembre 1997
|Parokya ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maragondon]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Manuel Cruz Sobreviñas
|[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 01.JPG|200px]]
|[[File:Our Lady of the Assumption Parish Church, Magondon, Cavite 14.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Desamparados<ref>{{Cite web|url= https://www.olamarikina.com.ph/the-Shrine|title=The Shrine}}</ref>
|12 Mayo 2002{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Oktubre 2005.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Walang Mag-ampon, [[Lungsod Marikina]]
|Obispo Crisostomo Yalung
|[[File:OurLadyoftheAbandonedParishjf9919 12.JPG|200px]]
|[[File:Our Lady of the Abandoned Church (V. Gomez, Marikina; 04-07-2023).jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción de Salambao<ref>{{Cite web|url=https://dioceseofmalolos.ph/2023/07/07/sandigang-kasaysayan-260th-anniversary-of-the-discovery-of-the-image-of-our-lady-of-salambao/|title=Sandigang Kasaysayan: 260TH ANNIVERSARY OF THE DISCOVERY OF THE IMAGE OF OUR LADY OF SALAMBAO|date=7 Hulyo 2023}}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|12 Disyembre 2004
|Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Salambao, [[Obando, Bulacan|Obando]], [[Bulacan]]
|Obispo Jose Francisco Oliveros
|[[File:National Shrine Obando Church 40.jpg|200px]]
|[[File:San Pascual Baylon Church, Obando, Bulacan.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|2 Mayo 2009
|Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Bacoor]], [[Kabite|Cavite]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:4296Bacoor West City Cavite Landmarks Roads 02.jpg|200px]]
|[[File:Saint Michael the Archangel Parish Church (Evangelista, Bacoor, Cavite; 09-19-2021).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Rosario de Fatima
|13 Mayo 2009{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-1 ng Mayo 2025}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Fatima, Binakayan, [[Kawit]], [[Kabite|Cavite]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:3919Kawit Cavite Church Roads Barangays Landmarks 05.jpg|200px]]
|[[File:Our Lady of Fatima Church, Binakayan.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Lourdes
|14 Agosto 2010{{efn|Ang imaheng nasa altar ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 22 Agosto 2020.}}
|Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Lungsod Quezon]]
|Obispo [[Honesto Ongtioco]]
|[[File:Lourdeswiki.jpg|200px]]
|[[File:National Shrine of Our Lady of Lourdes 01.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Fatima<ref>{{Cite web|url= https://cbcpnews.net/cbcpnews/diocese-grants-episcopal-coronation-decree-for-marikinas-our-lady-of-fatima/|title=Diocese grants episcopal coronation decree for Marikina’s Our Lady of Fatima|date=20 Agosto 2019}}</ref>
|17 Oktubre 2010{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 12 Mayo 2024.}}
|Basilika at Pandiyosesanong Dambana ni San Pablo ng Krus, [[Lungsod ng Marikina]]
|Obispo Gabriel Villaruz Reyes
|[[File:Fatima de Marikina Coronation (001) 2024-05-12.jpg|200px]]
|[[File:8581Marikina City Barangays Landmarks 01.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Remedios
|7 Disyembre 2010
|Parokya ng Nuestra Señora de los Remedios, Labangon, [[Lungsod ng Cebu]]
|Cardinal Ricardo Vidal
|
|
|-
|Nuestra Señora de Guadalupe
|11 Disyembre 2011
|Parokya ni Santa Rita ng Cascia, Santa Rita, [[Olongapo]], [[Zambales]]
|Obispo Florentino Lavarias
|[[File:La imagen de Nuestra Señora de Guadalupe de Santa Rita, Ciudad Olongapo. 2024.jpg|200px]]
|[[File:8715Olongapo City Roads Barangays Zambales 02.jpg|frameless|center|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Ángeles
|2 Agosto 2012
|Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, [[Atimonan]], [[Quezon]]
|Obispo Emilio Marquez
|
|[[File:Our Lady of the Angels Parish Facade Atimonan, Quezon.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Luz<ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.inquirer.net/77717/cainta-to-hold-episcopal-coronation-of-our-lady-of-light-pasig-to-inaugurate-diocesan-museum/|title=Cainta to hold episcopal coronation of Our Lady of Light; Pasig to inaugurate diocesan museum - Lifestyle Inquirer|date=25 Nobyembre 2012}}</ref>
|1 Disyembre 2012{{efn|Ang pintang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Disyembre 2018.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Kaliwanagan, [[Cainta]], [[Rizal]]
|Obispo Gabriel Reyes
|[[File:Our Lady of Light of Cainta.jpg|200px]]
|[[File:OurLadyofLightParishjf9849 03.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Guadalupe<br/>(''Imaheng festejada'')
|12 Disyembre 2012
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe, [[Pagsanjan]], [[Laguna]]
|Obispo Leo Drona
|[[File:Pagsanjanjf4191 24.JPG|200px]]
|[[File:Pagsanjan Church in Laguna.jpg|200px]]
|-
|Ina Poon Bato<ref>{{Cite web|url=https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|title=Ina Poon Bato Chapel (Botolan, Zambales)|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://philippinefaithandheritagetours.com/ina-poon-bato-chapel-botolan-zambales/|url-status=dead}}</ref>
|23 Enero 2013
|Dambana ng Ina Poon Bato, [[Botolan]], [[Zambales]]
|Obispo Florentino Lavarias
|[[File:InaPoonBatojf9542 03.JPG|200px]]
| [[File:BotolanChurchjf9525 08.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|7 Oktubre 2013
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Dampalit, [[Malabon]]
|Reberendo Padre Joey Guinto
|[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 35.JPG|200px]]
|[[File:JfSanto Rosario Parish Church Malabonfvf 05.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Aránzazu<ref>{{Cite web|url=https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|title=Devotees commemorate Aranzazu's 4th Episcopal Coronation anniversary|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130234104/https://aranzazushrine.ph/index.php/2017/11/10/devotees-commemorate-aranzazus-4th-episcopal-coronation-anniversary/|url-status=dead}}</ref>
|9 Nobyembre 2013{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 31 Mayo 2017.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de Aranzazu, [[San Mateo, Rizal|San Mateo]], [[Rizal]]
|Obispo Francisco De Leon
|[[File:Our Lady of Aranzazu in Procession at Intramuros Manila, 4 December 2022.jpg|200px]]
|[[File:Diocesan Shrine of Our Lady of Aranzazu, San Mateo, Rizal, Mar 2024.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Flores
|10 Mayo 2014
|Katedral ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Pasig]]
|Obispo Mylo Hubert Vergara
|[[File:Image of the Virgen de las Flores in Pasig Cathedral.jpg|200px]]
|[[File:Pasig Cathedral, Feb 2024.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pilar
|3 Oktubre 2014{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 11 Oktubre 2015.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora del Pilar, San Isidro, [[Libmanan]], [[Camarines Sur]]
|Obispo Jose Rojas Jr.
|[[File:Nuestra Señora del Pilar de Libmanan.jpg|200px]]
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|13 Oktubre 2014
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Lungsod ng Pasig]]
| Obispo Mylo Hubert Vergara
|[[File:527Interior of the Santo Rosario de Pasig Church 17.jpg|200px]]
|[[File:0278jfSanto Rosario de Pasig Church Barangay Rosario Ortigas Avenue Extensionfvf 08.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2014
|Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Santa Maria, Isabela]]
|Obispo Joseph Benedict Nacua
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santo Rosario
|7 Oktubre 2016
|Katedral ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Dipolog]], [[Zamboanga del Norte]]
|Obispo Severo Caermare
|
|[[File:Dipolog City Philippines cathedral.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Lourdes
|11 Pebrero 2017
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Lourdes, Punta Princesa, [[Lungsod ng Cebu]]
|Arsobispo Jose Palma
|
|[[File:Archdiocesan Shrine of Our Lady of Lourdes 2022 09 002.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen
|20 Pebrero 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 15 Agosto 2020.}}
|Basilika Minor ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, [[Lungsod Quezon]]
|Obispo [[Honesto Ongtioco]]
|[[File:NS del Carmen de Nueva Manila.jpg|200px]]
|[[File:Mount Carmel Shrine facade 2023-07-16.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Fatima
|13 Mayo 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng koronasyong kanonika noong 25 Pebrero 2024.}}
|Pambansang Dambana ng Mahal na Birhen ng Fatima, [[Valenzuela, Kalakhang Maynila|Lungsod ng Valenzuela]]
|Obispo Jose Francisco Oliveros
|[[File:NationalShrineofOurLadyofFatimajf4518 13.JPG|200px]]
|[[File:National Shrine of Our Lady of Fatima, Valenzuela City.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Soledad
|8 Hulyo 2017
|Parokya ng Nuestra Señora de la Soledad, Camba, [[Binondo]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:Soledad de Manila.jpg|200px]]
|[[File:09002jfSanta Cruz Tondo Binondo Solitude Church Manila Streets Landmarksfvf 06.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pilar
|12 Oktubre 2017{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Oktubre 2018.}}
|Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Morong, Bataan|Morong]], [[Bataan]]
|Obispo Ruperto Cruz Santos
|[[File:Our lady of pilar patrona of our town.jpg|200px]]
|[[File:Morongchurchjf7247 01.JPG|200px]]
|-
|Purísima Concepción
|3 Marso 2018{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 1 Pebrero 2020.}}
|Basilika Minor ng La Purísima Concepción, [[Santa Maria, Bulacan|Santa Maria]], [[Bulacan]]
|Obispo Jose Francisco Oliveros
|[[File:9884Immaculate Conception Parish Church Santa Maria Bulacan 23.jpg|200px]]
|[[File:Santa Maria Bulacan CHURCH.png|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Guadalupe de Extremadura
|24 Mayo 2018
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Guadalupe ng Extremadura, [[Loboc]], [[Bohol]]
|Arsobispo Romulo Valles
|[[File:San Pedro y Pablo- Virgen de Guadalupe Photo 2.jpg|200px]]
|[[File:Loboc Church (Loay Interior Road, Loboc, Bohol; 01-12-2023).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Asunción
|15 Agosto 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 13 Agosto 2022.}}
|Katedral ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Maasin]], [[Katimugang Leyte|Southern Leyte]]
|Cardinal [[Luis Antonio Tagle]]
|[[File:La imagen de la Señora Nuestra, Virgen de la Asunción de Maasin, Filipinas. 2023.jpg|200px]]
|[[File:Maasin Cathedral, Dec. 28, 2019.jpg|200px]]
|-
|Mater Dolorosa de Tarlac<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/tarlac-to-hold-1st-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Tarlac to hold 1st episcopal coronation of Marian image|date=2 Setyembre 2018|website=CBCPNews}}</ref>
|15 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 5 Hunyo 2021.}}
|Parokya ng Inang Nagdadalamhati, Dolores, [[Capas]], [[Tarlac]]
|Obispo Enrique Macaraeg
|[[File:Mater Dolorosa de Tarlac.jpg|200px]]
|[[File:0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|200px]]
|-
|Mary Help of Christians
|23 Setyembre 2018
|Parokya ni Maria, Mapag-ampon sa mga Kristiyano, Balimbing, [[Boac]], [[Marinduque]]
|Obispo Marcelino Antonio Maralit Jr.
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Virgen de Sapao<ref>{{Cite web|url=https://www.manilatimes.net/2018/10/13/public-square/episcopal-coronation-of-our-lady-of-the-holy-rosary-inspires-catholic-faithful/457416|title=Episcopal Coronation of Our Lady of the Holy Rosary inspires Catholic faithful|website=Manila Times|date=13 Oktubre 2018}}</ref>
|27 Setyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 7 Oktubre 2022.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, [[Cardona, Rizal|Cardona]], [[Rizal]]
|Obispo Nolly Buco
|[[File:La Virgen de Sapao de Cardona.jpg|200px]]
|[[File:Cardona Church, Rizal, Nov 2025 (2).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pilar
|12 Oktubre 2018
|Parokya ng Nuestra Señora del Pilar, [[Pilar, Sorsogon]]
|Obispo Arturo Bastes
|
|
|-
|Maria Inmaculada de Salawag
|8 Disyembre 2018
|Parokya ni Maria Inmaculada, Salawag, [[Dasmariñas]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|
|[[File:9807Dasmariñas City Landmarks Barangays Roads 26.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2018{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 8 Disyembre 2022.}}
|Basilika Minor ng Inmaculada Concepción, [[Lungsod ng Batangas]], [[Batangas]]
|Arsobispo Gilbert Garcera
|[[File:La Inmaculada Concepción de Ciudad de Batangas 2024-06-29.jpg|200px]]
|[[File:Batangas City Basilica 2023-04-05.jpg|200px]]
|- style="vertical-align:top; background:#ccc;"
|''Nuestra Señora de la Esperanza Macarena—Virgen Dolor de Sariaya''{{efn|Ang imahen ay kinoronahan ng pribadong pagmamay-ari, kaya't masasabi na hindi ito opisyal dahil hindi nakalagak ang imahen sa isang dambana. Ngunit kalaunan ay ibinigay na rin sa parokya ng pamilyang nangangalaga ang Virgen Dolor de Sariaya. Naglabas rin ng dekreto ng koronasyon ang [[Diyosesis ng Lucena]] noong 2018 na nilagdaan ng lubos na kagalang-galang, Mel Uy, [[obispo]] ng Lucena.}}
|8 Disyembre 2018
|Pandiyosesanang Dambana ng Santo Cristo de Burgos, [[Sariaya]], [[Quezon]]
|Obispo Mel Uy
|
|[[File:SariayaChurchPlazajf0001 09.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Pobres
|29 Disyembre 2018
|Parokya ng Mahal na Ina ng mga Mahirap, [[Lungsod ng Taguig]]
|Obispo Mylo Hubert Vergara
|[[File:Venerada Imagen de Nuestra Señora, Santísima Virgen de los Pobres de Taguig. Ina ng mga Dukha, Manila Cathedral. 2024.jpg|200px]]
|[[File:827Western Bicutan, Taguig City 03.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Candelaria
|31 Enero 2019
|Parokya ng Nuestra Señora de Candelaria, [[Silang, Kabite|Silang]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|[[File:Our Lady of Candelaria de Silang.jpg|200px]]
|[[File:SilangChurchjf0061 12.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Dolores<br/>(''Imaheng pamprusisyon'')
|12 Abril 2019
|Pambansang Dambana ng Mahal na Ina ng Hapis, [[Dolores, Quezon]]
|Obispo Mel Uy
|[[File:IGMP 2023. Processional Image of Nuestra Señora de los Dolores de Quezon.jpg|200px]]
|[[File:Doloeres,Quezonjf9918 39.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen
|8 Setyembre 2019
|Parokya ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo, Pulong Buhangin, [[Santa Maria, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Episcopally crowned image of Impo Karmen.jpg|200px]]
|[[File:3215Our Lady of Mount Carmel Church in Santa Maria, Bulacan 2021 03.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Mercedes
|24 Setyembre 2019
|Kapilya ng Mahal na Ina ng Awa, Mercedes, [[Catbalogan]], [[Kanlurang Samar|Western Samar]]
|Arsobispo Gabriele Giordano Gaccia
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/hagonoy-holds-episcopal-coronation-of-marian-image/|title=Hagonoy holds episcopal coronation of Marian image|website=CBCPNews|date=10 Oktubre 2019}}</ref>
|7 Oktubre 2019
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Santo Rosario, [[Hagonoy]], [[Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:24Episcopal Coronation Nuestra Señora del Santisimo Rosario de Hagonoy 32.jpg|200px]]
|[[File:09403jfRiver Mercado Santo Rosario San Jose Hagonoy Bulacanfvf 11.jpg|200px]]
|-
|Purísima Concepción Pequeña
|8 Disyembre 2019
|Parokya ng Inmaculada Concepción, Concepcion Pequeña, [[Naga, Camarines Sur]]
|Arsobispo Rolando Tria-Tirona
|
|[[File:Immaculate concepcion church.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Merced<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2020/09/04/tarlac-bishop-approves-episcopal-coronation-of-marys-image/|title=Tarlac bishop approves episcopal coronation of Mary's image}}</ref>
|24 Setyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 24 Pebrero 2023.}}
|Pandiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Awa, Matatalaib, [[Lungsod ng Tarlac]], [[Tarlac]]
|Obispo Enrique Macaraeg
|[[File:MercedTarlac.jpg|200px]]
|[[File:9933Diocesan Shrine Parish Nuestra Señora de la Merced Matatalaib 03.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|1 Oktubre 2020
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Amaya, [[Tanza]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|[[File:304Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 05.jpg|200px]]
|[[File:201Tanza, Cavite Landmarks Barangays Roads 41.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de Pamisaraoan
|11 Oktubre 2020
|Parokya ng Banal na Sanggol, [[San Antonio, Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|
|[[File:SanAntonio,Zambalesjf8901 01.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora, Patrocinio de Maria Santísima
|14 Nobyembre 2020{{efn|Ginawaran ang imahen ng [[koronasyong kanonika]] noong 23 Abril 2022.}}
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Patrocinio de Maria Santisima, [[Boljoon]], [[Cebu]]
|Obispo Midyphil Billones
|
|[[File:Boljoon Church, Cebu.jpg|200px]]
|-
|Maria, Kagalingan ng mga May-Sakit<br/>(''Madonna Salus Infirmorum'')
|16 Nobyembre 2020
|Parokya ni San Isidro Labrador, Bambang, [[Bulakan, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Madonna Salus Infirmorum de Bambang, Bulakan 02.jpg|200px]]
|[[File:0101San Isidro Labrador Parish Church Bambang, Bulakan 20.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Flores
|21 Nobyembre 2020
|Pandiyosesanang Dambana ng Banal na Krus ng Wawa, [[Bocaue]], [[Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Saint Martin of Tours Parish Church Bocaue Cross 25.jpg|200px]]
|[[File:8125Saint Martin of Tours Parish Holy Cross Shrine Bulacan 07.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Asunción
|28 Nobyembre 2020
|Pandiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Asunción, [[Bulakan, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Our Lady of Assumption Church Bulakan Bulacan Province 16.jpg|200px]]
|[[File:Exterior of the Our Lady of the Assumption Parish Church in Bulacan, Bulacan 06.jpg|200px]]
|-
|Purísima Concepción
|1 Pebrero 2021
|Pandiyosesanang Dambana ni San Agustin, [[Baliwag]], [[Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:9609St. Augustine Parish Church of Baliuag 48.jpg|200px]]
|[[File:9603Poblacion Baliuag, Bulacan 05.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Mar Cautiva
|19 Hulyo 2021
|Parokya ng mga Banal na Anghel, [[Santo Tomas, La Union]]
|Obispo Daniel Presto
|[[File:Cautivajf.jpg|200px]]
|[[File:2636Poblacion, Santo Tomas, La Union 44.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya
|22 Agosto 2021
|Parokya ng Inmaculada Concepción, Barretto, [[Olongapo]], [[Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Maquinaya.jpg|200px]]
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Olongapo
|3 Oktubre 2021
|Kapilya ng Banal na Rosaryo, New Kababae, [[Olongapo]], [[Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|
|[[File:Queen of the Most Holy Rosary Chapel, Olongapo City. 2025 (1).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario—La Naval de San Marcelino
|10 Oktubre de 2021
|Parokya ni San Guillermo, [[San Marcelino, Zambales]]
|Obispo Bartolome Santos Jr.
|
|[[File:195San Marcelino, Zambales Barangays Roads 20.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción<ref>{{Cite web|url=https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/cebu-cathedral-honors-mary-with-coronation-procession|title=Cebu Cathedral honors Mary with coronation, procession|date=8 Disyembre 2021}}</ref>
|8 Disyembre 2021
|Katedral Metropolitana ng [[Lungsod ng Cebu]]
|Obispo Midyphil Billones
|[[File:Cebu Metropolitan Cathedral - Front Retablo - Right-Hand Side.jpg|200px]]
|[[File:Cebu Metropolitan Cathedral 20180628a.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen—La Limpia de Cebu
|8 Enero 2022
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Ina ng Bundok Karmelo—La Limpia, [[Lungsod ng Cebu]]
|Arsobispo Jose Palma
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Consolación y Correa<ref>{{Cite web|url=https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|title=Our Lady of Cuyo|access-date=2023-11-30|archive-date=2024-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224233916/https://palawan-news.com/our-lady-of-cuyo/|url-status=dead}}</ref>
|27 Agosto 2022
|Parokya ni San Agustin, [[Cuyo, Palawan]]
|Obispo Broderick Pabillo
|
|[[File:Fort Cuyo.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje
|8 Setyembre 2022
|Parokya ng Mahal na Birhen ng Kapayapaan at Mabuting Paglalakbay, Dela Paz, [[Biñan]], [[Laguna]]
|Obispo Buenaventura Famadico
|[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 22.jpg|200px]]
|[[File:1219Biñan City, Laguna Roads Landmarks 48.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Rosario
|7 Oktubre 2022
|Parokya ng Santo Rosaryo, [[Malita]], [[Davao Occidental]]
|Obispo Guillermo Afable
|
|
|-
|Nuestra Señora del Rosario
|7 Oktubre 2022
|Katedral ni San Agustin, [[Cagayan de Oro]], [[Misamis Oriental]]
|Arsobispo Jose Cabantan
|
|[[File:San Agustin Cathedral.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Esperanza<ref>{{Cite web|url=https://cbcpnews.net/cbcpnews/palos-our-lady-of-hope-gets-episcopal-coronation-on-yolandas-9th-anniversary/|title=Yolanda's 9th anniversary|website=CBCPNews}}</ref>
|8 Nobyembre 2022
|Katedral Metropolitana ng [[Palo, Leyte]]
|Arsobispo John Du
|[[File:Pope Francis Tacloban 12.jpg|200px]]
|[[File:Palo Cathedral 01.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Candelaria<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/10/13/tondos-nuestra-senora-de-candelaria-granted-episcopal-coronation/|title=Tondo's Nuestra Señora de Candelaria granted episcopal coronation}}</ref>
|18 Nobyembre 2022
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Banal na Bata, [[Tondo, Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:TondoChurchjf1282 07.JPG|200px]]
|[[File:Tondo Church Manila 2.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|7 Disyembre 2022
| Pang-arkidiyosesis na Dambana at Parokya ni Santa Ana, [[Lungsod ng Davao]]
|Arsobispo Romulo Valles
|
|[[File:Santa Ana Shrine Parish Davao City.jpg|200px]]
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2022
|Parokya ng Inmaculada Concepción, [[Mataasnakahoy]], [[Batangas]]
|Arsobispo Gilbert Garcera
|[[File:The original image of Nuestra Señora de la Inmaculada Concepcion de Mataasnakahoy.webp|200px]]
|[[File:MataasnaKahoy,Batangasjf0431 13.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de los Ángeles<ref>{{Cite web|url=https://philippines.licas.news/2022/07/03/nuestra-senora-de-los-angeles-of-binangonan-granted-episcopal-coronation/|title='Nuestra Señora de los Angeles' of Binangonan granted episcopal coronation}}</ref>
|10 Disyembre 2022{{Efn|Ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong ika-17 ng Enero 2026}}
|Parokya ng Mahal na Ina ng mga Anghel, Pilapila, [[Binangonan]], [[Rizal]]
|Obispo Nolly Buco
|[[File:Delos Angeles de Binangonan.jpg|200px]]
|[[File:9941Nuestra Señora de los Angeles Parish Church 16.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Lourdes
|11 Pebrero 2023
|Parokya ng Mahal na Birhen ng Lourdes, [[Tagaytay]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|
|[[File:Tagaytay City's Our Lady of Lourdes Church facade.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Expiación
|25 Marso 2023
|Katedral ng Nuestra Señora de la Expiación, [[Lungsod ng Baguio]]
|Obispo Victor Bendico
|[[File:Interior de la Catedral de Nuestra Señora de la Expiación. Ciudad Baguio, 2024.jpg|200px]]
|[[File:Baguio Cathedral 2023-02-24.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Pronto Socorro<ref>{{Cite web|url=https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|title=Coronation of image of OL of Prompt Succor, set on May 6|website=Bicol Mail|access-date=2023-11-30|archive-date=2023-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231130235605/https://www.bicolmail.net/single-post/coronation-of-image-of-ol-of-prompt-succor-set-on-may-6|url-status=dead}}</ref>
|6 Mayo 2023
|Parokya ni San Francisco ng Assisi, [[Buhi]], [[Camarines Sur]]
|Arsobispo Rolando Tria-Tirona
|
|[[File:St. Francis of Assisi Church, Buhi Camarines Sur.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|22 Oktubre 2023
|Parokya ng Mahal na Ina ng Santo Rosaryo, Calmay, [[Dagupan]], [[Pangasinan]]
|Arsobispo [[Socrates Villegas]]
|[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 42.jpg|200px]]
|[[File:308Calmay Carael, Dagupan, Pangasinan 54.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Loreto
|1 Disyembre 2023{{efn|Ang imahen ay ginawaran ng [[koronasyong kanonika]] noong 10 Disyembre 2024.}}
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Mahal na Birhen ng Loreto, [[Sampaloc, Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:Sampaloc Church 02.jpg|200px]]
|[[File:Loreto Church, Sampaloc, Manila, April 2023.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Soledad
|8 Disyembre 2023
|Pang-arkidiyosesanang Dambana ng Nuestra Señora de la Soledad, Tambo, [[Buhi]], [[Camarines Sur]]
|Arsobispo Rolando Tria-Tirona
|[[File:Nuestra Señora de la Soledad de Buhi.jpg|200px]]
|
|-
|Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2023
|Katedral Metropolitana ng Kalinis-linisang Paglilihi. [[Roxas, Capiz|Roxas]], [[Capiz]]
|Arsobispo Victor Bendico
|[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas inside (Rizal Street, Roxas, Capiz; 04-07-2024).jpg|200px]]
|[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Roxas (Rizal Street, Roxas, Capiz; 10-19-2022).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de las Saleras
|20 Abril 2024
|Pandiyosesanong Dambana at Parokya ng Nuestra Señora de las Saleras, [[Aliaga, Nueva Ecija]]
|Obispo Sofronio Bancud
|[[File:La Verdadera Imagen de Nuestra Señora de las Saleras, Patrona de Aliaga. Manila Cathedral 2024.jpg|200px]]
|[[File:NuestraSeñoradelasSalerasParishChurchjf4956 04.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Carmen de Alava
|16 Hulyo 2024
|Pang-diyosesis na Dambana ng Mahal na Birhen ng Bundok Carmelo, [[Sison, Pangasinan]]
|Obispo Jacinto Jose
|[[File:La Bendita Imagen de la Santísima Virgen del Carmen de Álava Coronada. Sison, Pangasinan. 2024.jpg|200px]]
|[[File:OurLadyofMountCarmelParishChurchjf868.JPG|200px]]
|-
|Madre de la Divina Gracia
|23 Hulyo 2024
|Parokya ni San Miguel Arkanghel, [[Marilao, Bulacan]]
|Obispo Dennis Villarojo
|[[File:Marilao Church Bulacan 17.jpg|200px]]
|[[File:Marilao Church, Bulacan, Mar 2024.jpg|200px]]
|-
|Sancta Maria Mater et Regina
|8 Setyembre 2024
|Seminaryo ng Sancta Maria Mater et Regina, [[Roxas, Capiz|Lungsod Roxas]],[[Capiz]]
||Cardinal [[Jose Advincula]]
|
|
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario de Paragû
|30 Setyembre 2024
|Kapilya ng Birhen ng Rosario, Paragû, [[Tumauini]], [[Isabela (lalawigan)|Isabela]]
|Obispo David William Antonio
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Medalla Milagrosa
|27 Nobyembre 2024
|Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Ina ng Medalya Milagrosa, [[Ermita, Maynila|Ermita]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:SVChurchjf7782 02.JPG|200px]]
|[[File:09216jfErmita Adamson University Church Chapel Manila Buildingsfvf 15.jpg|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción de Batanes
|8 Disyembre 2024
|Katedral ng La Inmaculada Concepción, [[Basco]], [[Batanes]]
|Obispo Danilo Ulep
|
|[[File:Basco Cathedral 02.JPG|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción
|9 Disyembre 2024
|Parokya ng Inamculada Concepcion, [[Baganga]], [[Davao Oriental]]
|Obispo Abel Apigo
|
|
|-
|Nuestra Señora de la Purificacion y Candelaria
|1 Pebrero 2025
|Parokya ni San Fernando de Dilao, [[Paco, Maynila|Paco]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:Nuestra Señora de la Purificación y Candelaria Coronada.jpg|200px]]
|[[File:San Fernando de Dilao Church, Paco, Manila, April 2023.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Gracia
|7 Pebrero 2025
|Parokya ng Ina ng Biyaya, Lower Q. M., [[Baguio|Lungsod ng Baguio]]
|Obispo Rafael Cruz
|
|
|-
|Nuestra Señora de Fatima de Urduja
|2 Marso 2025
|Pang-diyosesis na Dambana at Parokya ng Mahal na Birhen ng Fatima, Urduja Village, [[Caloocan|Lungsod ng Caloocan]]
|Obispo Roberto Gaa
|[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 36.jpg|200px]]
|[[File:Our Lady of Fatima Parish Church Caloocan 02.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Anunciata
|19 Marso 2025
|Basilika Menor at Parokya ni San Juan Bautista, [[Taytay, Rizal|Taytay]], [[Rizal]]
|Obispo Ruperto Cruz Santos
|
|[[File:St. John the Baptist Church, Taytay, Rizal exterior 3.JPG|200px]]
|-
|Virgen sang Barangay
|25 Marso 2025{{Efn|Ang imahen ay ginawaran ng koronasyong kanonika noong 16 Oktubre 2025.}}
|Katedral ni San Sebastian, [[Bacolod]], [[Negros Occidental]]
|Obispo Patricio Buzon
|[[File:Our Lady of the Barangay (Virgen sang Barangay) - March 25, 2025.jpg|200px]]
|[[File:San Sebastian Cathedral Bacolod (Rizal Street, Bacolod, Negros Occidental; 10-31-2022).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Fatima
|13 Mayo 2025
|Parokya ng Birhen ng Fatima, [[Calamba, Laguna|Calamba]], [[Laguna]]
|Obispo Marcelino Antonio Maralit
|
|[[File:2629Calamba City Laguna Roads Landmarks Barangays 38.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Trinidad
|14 Hunyo 2025
|Parokya ng Banal na Santatlo, [[Malate, Maynila|Malate]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:Nuestra Señora de la Santisima Trinidad de Malate.jpg|200px]]
|[[File:09917jfSantisima Trinidad Parish Church Estrada Dian Streets, Malate, Manila) 27.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Salvacion
|16 Agosto 2025
|Parokya ng Nuestra Señora de Salvacion, [[Santa Mesa, Maynila|Sta. Mesa]], [[Maynila]]
|Cardinal [[Jose Advincula]]
|[[File:0646JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 03.jpg|200px]]
|[[File:0726JfSanta Mesa Altrura Church Magsaysay Boulevard Sampaloc Manilafvf 14.jpg|200px]]
|-
|Maria, Mediadora de Todas las Gracias
|22 Agosto 2025
|Katedral ni Maria, Tagapamagitan ng Lahat ng Biyaya, [[Digos|Lungsod ng Digos]], [[Davao del Sur]]
|Obispo Guillermo Afable
|
|
|-
|Maria Bambina
|7 Setyembre
2025
|Parokya ng Pagsilang sa Mahal na Birheng Maria, Industrial Valley Complex, [[Marikina|Lungsod ng Marikina]]
|Obispo Ruperto Cruz Santos
|[[File:357Nativity of Our Lady Parish Church 36.jpg|200px]]
|[[File:244Industrial Valley Complex, Marikina City Church School 15.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Santísimo Rosario
|26 Oktubre 2025
|Parokya ni Sto. Domingo, [[Santo Domingo, Ilocos Sur|Sto. Domingo]], [[Ilocos Sur]]
|Obispo Marlo Peralta
|
|[[File:Sto. Domingo, Ilocos Sur church - Flickr.jpg|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción
|7 Disyembre 2025
|Parokya ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Batan, Aklan|Batan]], [[Aklan]]
|Obispo Victor Bendico
|
|
|-
|La Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2025
|Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Puerto Princesa]], [[Palawan]]
|Obispo Socrates Mesina
|
|[[File:Immaculate Concepcion Cathedral in Puerto Princesa City.jpeg|200px]]
|-
|La Inmaculada Concepción
|8 Disyembre 2025
|Katedral ng Kalinis-linisang Paglilihi, [[Lungsod ng Kotabato]]
|Obispo Charlie Inzon
|
|[[File:Immaculate Concepcion Metropolitan Cathedral Cotabato (Quezon Avenue, Cotabato City; 08-15-2023).jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de Guia
|12 Enero 2026
|Parokya ng Nuestra Señora de Guia, [[Magallanes, Kabite|Magallanes]], [[Kabite|Cavite]]
|Obispo Reynaldo Evangelista
|[[File:MagallanesChurch,Naic,Cavitejf8164 01.JPG|200px]]
|[[File:Magallanes,Kabitejf8104 20.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje
|15 Enero 2026
|Pangdiyosesis na Dambana ng Nuestra Señora de la Paz y Buen Viaje, [[La Paz, Tarlac|La Paz]], [[Tarlac]]
|Obispo Roberto Mallari
|[[File:LaPazChurchjf7503 07.JPG|200px]]
|[[File:7804jfLa Paz Church Tarlac Shrinejf 04.JPG|200px]]
|-
|Nuestra Señora del Sagrado Corazon
|31 Mayo 2026
|Parokya ng Kabanal-banalang Manunubos - Brixton Hill, Santol, [[Lungsod Quezon|Lugsod Quezon]]
|
|[[File:0312jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 04.jpg|200px]]
|[[File:0372jfMost Holy Redeemer Parish Church Brixton Hills Santol Doña Imelda Quezon Cityfvf 10.jpg|200px]]
|-
|Nuestra Señora de la Consolacion y Correa
|6 Setyembre 2026
|Parokya ni Santiago Apostol, [[Paombong]], [[Bulacan]]
|
|[[File:The Nuestra Señora dela Consolacion y Correa de Paombong.jpg|200px]]
|[[File:Apaombongjf.JPG|200px]]
|-
|Virgen la Purisima Concepción de Tanay{{Efn|Ang imaheng nakadambana sa simbahan ay matagal nang tinatawag na Virgen ng Guadalupe ngunit sinasabi ng mga sinaunang mga akda na ang tunay na pamagat ng imahen ay La Purisima Concepcion. Noong ika-20 ng Enero 2025 ay pormal nang itinalaga ang La Purisima Concepcion na ikalawang patrona ng parokya.}}
|''Hindi pa tiyak''
|Parokya ni San Ildefonso de Toledo, [[Tanay]], [[Rizal]]
|
|[[File:LaVirgenGuadalupedeTanay.jpg|200px]]
|[[File:San Ildefonso Church2.JPG|200px]]
|}
===Mga Imahen ni Kristo na Kinoronahang Episkopal===
{| class="wikitable sortable" width="100%"
! Opisyal na Titulo ng Imahen
! Petsa ng Koronasyon
! Lugar ng Pamimintuho
! Pinangunahan ni
! Imahen ng Batang Hesus
! Dambana
|-
| Santo Niño de Tacloban
| 30 Hunyo 1968
| Pang-arkidiyosesis na Dambana ng Sto. Niño de Tacloban, [[Tacloban]], [[Leyte]]
| style="text-align:center;" | Obispo Teotimo Pacis
|[[File:Santo Nino Church Tacloban altar (002) 2023-11-19.jpg|200px]]
|[[File:Santo Nino Church Tacloban (002) 2023-11-19.jpg|200px]]
|}
==Mga tala==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{Reflist}}
[[Kategorya:Birheng Maria]]
30ptiuwskj1j957d9v9ydji6vfw709q
Kevin Balot
0
326642
2201501
2069734
2026-04-06T08:45:39Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201501
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox pageant titleholder|name=Kevin Balot|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1991|9|25|mf=y}}|birth_place=[[Tarlac]], [[Philippines]]|competitions=Miss Gay Manila 2012<br>(Winner)<br>Miss International Queen 2012<br>(Winner)|title=Kevin Roxas Balot|films=*Die Beautiful
*Di Lahat
*[[Luv U]]|years active=2012-Kasalukuyan|alias=Kevin|hometown=|education=BS Nursing|occupation=*Model
*Actress
*Social media influencer
*Beauty pageant titleholder}}
Si '''Kevin Roxas Balot''' o mas kilalang ''Kevin Balot'' (ipinanganak noong Nobyembre 25, 1991 [[Tarlac|Matatalaib Tarlac]], [[Pilipinas]]) ay isang transgender titleholder, [[modelo]] at [[Artista|aktres]]. Nanalo siya bilang Miss International Queen 2012, na siyang kauna-unahang [[Mga Pilipino|Filipina]] transgender woman na nanalo ng major international crown.<ref name=":4">{{Cite news |last= |first= |date=November 3, 2012 |title=Pinoy transgender crowned Miss International Queen |pages=2 |work=GMA News Online |url=https://www.gmanetwork.com/news/pinoyabroad/dispatch/280783/pinoy-transgender-crowned-miss-international-queen/story/}}</ref><ref name=":5">{{Cite news |last=Arcano |first=Nicole |date=September 12, 2018 |title=Who Is Kevin Balot, Pantene Philippines' First Transgender Ambassador? |pages=5 |work=Preview ph |url=https://www.preview.ph/beauty/kevin-balot-pantene-philippines-stronger-now-a00193-20180912}}</ref><ref name=":6">{{Cite news |last= |first= |date=November 5, 2012 |title=Miss International Queen 2012 Kevin Balot: 'I hope my dad will accept me' |pages=2 |work=Spot ph |url=https://www.spot.ph/newsfeatures/52267/miss-international-queen-2012-kevin-balot-i-hope-my-dad-will-accept-me}}</ref><ref name=":7">{{Cite news |last=Damir |first=Sogolj |date=November 3, 2012 |title=Transgender beauty pageant crown awarded to Miss Philippines |pages=3 |work=CBC News |url=https://www.cbc.ca/news/world/transgender-beauty-pageant-crown-awarded-to-miss-philippines-1.1252352}}</ref>
== Personal na Buhay at edukasyon ==
Si Balot ay ipinanganak kina Renato at Liberty Balot. Mayroon siyang dalawang kapatid na babae, sina Karen at Kimberly. Bata pa lang, gusto na siya ng kanyang ama na si Renato na maging engineer. Ito at ang iba pang mga inaasahan ng kasarian, tulad ng pagpuna sa pagsusuot ng make-up, ay naging mahirap para kay Balot na makahanap ng pagtanggap mula sa kanyang pamilya.<ref name=":0">{{Cite news |last=Arcano |first=Nicole |date=September 12, 2018 |title=Who Is Kevin Balot, Pantene Philippines' First Transgender Ambassador? |pages=5 |work=Preview ph |url=https://www.preview.ph/beauty/kevin-balot-pantene-philippines-stronger-now-a00193-20180912 }}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2018-12-24 |title=Kevin Balot's Journey To Becoming #StrongerNow |url=https://orangemagazine.ph/2018/kevin-balot-journey-to-becoming-stronger-now/ |access-date=2023-08-10 |website=Orange Magazine |language=en-US |archive-date=2023-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810232603/https://orangemagazine.ph/2018/kevin-balot-journey-to-becoming-stronger-now/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Bravo |first=Frances Karmel S. |date=June 28, 2023 |title=10 transgender trailblazers in Philippine showbiz |url=https://www.pep.ph/lifestyle/celebrations/174022/10-transgender-celebrities-in-philippine-showbiz-a5128-20230628-lfrm |access-date=2023-08-10 |website=PEP.ph |language=en}}</ref>
After graduating high school, she lived on her own and entered [[LGBT|LGBTQIA++]] beauty pageants in order to finance her college studies as a nursing student. She has a degree in BS nursing, and as of 2012 worked as a volunteer nurse. That year she also accepted a job teaching English in Thailand.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite news |date=November 12, 2012 |title=Transgender winner undecided on sex change |pages=4 |work=ABS-CBN News |url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/11/12/12/transgender-winner-undecided-sex-change}}</ref>
== Patimpalak at Pagmomodelo ==
In 2012, Balot won [[Miss International Queen]] in Pattaya, Thailand. Her winnings included US$13,000 and if she wanted a free gender-affirming surgery. Balot went on to accept this offer.<ref name=":7" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
Noong 2018, naging isa si Balot sa mga ambassador ng Pantene para sa kanilang kampanyang #StrongerNow.<ref>{{Cite news |last=Arcano |first=Nicole |date=September 12, 2018 |title=Who Is Kevin Balot, Pantene Philippines' First Transgender Ambassador? |pages=5 |work=Preview ph |url=https://www.preview.ph/beauty/kevin-balot-pantene-philippines-stronger-now-a00193-20180912 }}</ref>
== Personal ==
Si Kevin Roxas Balot ay isang [[transeksuwalismo]].
== Filmograpiya ==
Ginampanan niya si Tonet mula sa 2016 film na [[Die Beautiful]]. Naging bahagi din siya ng music video noong 2019 na pinamagatang "[[Di Lahat]]" ni [[Donnalyn Bartolome]] at naging bahagi sa isang serye sa TV na pinamagatang "[[Luv U]]" na ipinalabas noong 2015.<ref>{{Cite news |last=Bartolome |first=Donnalyn |date=June 12, 2019 |title=Di Lahat |pages=1 |work=Donnalyn |url=https://www.imdb.com/title/tt13989368/ }}</ref><ref><nowiki>https://youtu.be/OhsWmwgF4bo</nowiki></ref>
== Panlabas na link ==
* [https://www.facebook.com/kevinbalotpage?mibextid=9R9pXO Kevin Balot] on [[Facebook]]
* [https://www.instagram.com/kevinbalot/?hl=en Kevin Balot] on [[Instagram]]
{{S-start}}
{{S-ach}}
{{S-bef|before={{Flagicon|Thailand}} Sirapassorn Atthayakorn}}
{{s-ttl|title=[[Miss International Queen]]
|years= 2012}}
{{s-aft|after={{Flagicon|Brazil}} Marcela Ohio}}
{{S-break}}
{{S-end}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Balot, Kevin}}
[[Category:Living people]]
[[Category:1991 births]]
[[Category:21st-century Filipino actresses]]
[[Category:21st-century Filipino LGBT people]]
[[Category:21st-century Filipino women]]
[[Category:Filipino beauty pageant winners]]
[[Category:Filipino female models]]
[[Category:Filipino transgender women]]
[[Category:Transgender women entertainers]]
[[Category:People from Tarlac]]
{{stub}}
{{Authority control}}
{{Pilipino|Talambuhay}}
{{Authority control}}
{{commons|Kevin Balot}}
== Mga Sanggunian ==
[[Category:Beauty pageant contestant]]
{{portal|Pilipinas}}
{{Philippines-bio-stub}}
0vmbhengre31ku8xbmr0hc6u1uvidjw
Karangalan
0
327115
2201468
2081246
2026-04-06T07:13:55Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201468
wikitext
text/x-wiki
{{for|ibang kahulugan ng karangalan o dangal|Dangal}}
[[File:Hamilton-burr-duel.jpg|thumb|Ipinagtanggol ni Alexander Hamilton ang kanyang karangalan o dangal sa pamamagitan ng pagtanggap sa hamon ni Aaron Burr.]]
Ang '''karangalan,''' '''dangal''' o '''onor''' ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''honor'' o ''honour'') ay isang kalidad ng isang tao na parehong may pagtuturo sa lipunan at ng personal na ''ethos'' o pagkatao, na nagpapakita ng sarili bilang isang kodigo ng pag-uugali, at may iba't ibang elemento tulad ng [[Katapangan|kagitingan]], kabayanihan, [[Pagiging tapat|katapatan]], at pakikiramay. Ito ay isang abstrak na konsepto na nagsasangkot ng nawaring kalidad ng pagiging karapat-dapat at kagalang-galang na nakakaapekto sa parehong katayuan sa lipunan at ang pagsusuri sa sarili ng isang indibidwal o ng mga institusyon tulad ng isang pamilya, paaralan, rehimyento, o bansa. Alinsunod dito, ang mga indibidwal (o institusyon) ay itinalaga ang halaga at tayog batay sa pagkakatugma ng kanilang mga aksyon sa isang tiyak na kodigo ng karangalan, at sa moral na kodigo ng lipunan sa pangkalahatan. <ref name=":0">{{Cite journal |title=Ang Eksplororasyon ng mga Konsepto ng Dangal at Puri batay sa Pananaw ng mga Pilipino |url=https://research-manila.letran.edu.ph/read/65 |journal= |pages=35 |access-date=2024-01-27 |archive-date=2024-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240127162404/https://research-manila.letran.edu.ph/read/65 |url-status=dead }}</ref>
Binigyang-kahulugan ni Samuel Johnson, sa kanyang ''A Dictionary of the English Language'' (1755), ang karangalan o dangal bilang pagkakaroon ng ilang mga pandama, ang una ay "marangal na kalooban, kadakilaan, at isang panunuya ng karumaldumal". Ang ganitong uri ng karangalan ay nagmumula sa pinaghihinalaang banal na pag-uugali at personal na integridad ng taong pinagkalooban nito. Tinukoy din ni Johnson ang karangalan sa kaugnayan sa "reputasyon" at "kabantugan"; sa "mga pribilehiyo ng ranggo o kapanganakan", at bilang "respeto" ng uri na "naglalagay ng isang indibidwal sa lipunan at tinutukoy ang kanyang karapatan na manguna". Ang ganitong uri ng karangalan ay kadalasang hindi isang tungkulin ng moral o etikal na kahusayan, dahil ito ay bunga ng kapangyarihan.<ref name=":1" />
Sa konteksto ng [[Sikolohiyang Pilipino]], ang mga konsepto ng dangal at puri ay nag-ugat mula sa “karangalan,” na isa sa mga ''societal'' ''values'' o pagpapahalaga sa lipunan kaagapay ang “[[kalayaan]]” at “[[katarungan]]” (Enriquez, 1994). Ayon kay Salazar (1985), ang puri ay tumutukoy sa pisikal na entidad ng sa wikang Ingles ay ''honor'', na ipinagkakaloob sa isang tao sa pamamagitan ng mga papuri kaakibat ng magandang pagganap, at tumutukoy sa panlabas. Sa patungkol sa sekswalidad, ang salitang ''honor'' sa wikang Ingles bilang salin ng ''puri'' sa Filipino ay tradisyonal na nauugnay sa (o kapareho ng) "kalinisang-puri" o "pagkabirhen", o sa kaso ng mga kasal na lalaki at babae, "fidelidad" o"katapatan".<ref name=":1">{{Cite web |url=https://johnsonsdictionaryonline.com/views/search.php?term=honor |access-date=2024-01-27 |website=johnsonsdictionaryonline.com}}</ref><ref name=":0" />
== Tingnan din ==
* [[Kahihiyan]]
* [[Katapatan]]
* [[Katapangan]]
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga konseptong panlipunan]]
[[Kategorya:Antas sa lipunan]]
mw733shjekgbltjyve1hcu9ycqn7eg6
Eskudo ng Costa Rica
0
327219
2201419
2200497
2026-04-05T14:58:52Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201419
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox coat of arms
|name = Coat of arms of Costa Rica
|image = Coat of arms of Costa Rica.svg
|image_width = 250
|middle =
|middle_width =
|middle_caption =
|lesser =
|lesser_width =
|lesser_caption =
|armiger = [[Costa Rica|Republic of Costa Rica]]
|year_adopted = 1848 <br> (5 May 1998 alteration added smoke to volcanoes<ref>[http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp National Symbols, Instituto Costarricense de Turismo] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717215236/http://www.visitcostarica.com/ict/paginas/informacion.asp |date=2011-07-17 }} Accessed 2011-07-19</ref>)
|crest = An ribbon azure bearing the legend "[[Central America|AMÉRICA CENTRAL]]".
|torse =
|shield =
|supporters =
|compartment =
|motto = [[Costa Rica|REPÚBLICA DE COSTA RICA]]
|orders =
|other_elements = A [[Console (heraldry)|console]] or.
|earlier_versions =
|use =
}}
Ang '''eskudo ng Costa Rica''' {{lang-es|escudo de Costa Rica}} ay idinisenyo noong 1848, na may mga pagbabago noong 1906, 1964, at 1998. Ang pinakahuling pagbabago ay ang pagdaragdag ng usok upang makilala ang tatlong bulkan.<ref name= "1998ExecDecree">[http://196.40.56.12/scij/scripts/TextoCompleto.dll?Texto&nNorma=43741&nVersion=46098&nTamanoLetra=10&strWebNormativa=http://www.pODgSCj/NSCJ. =sa;PWD=scij;DATABASE=SCIJ_NRM;&strServidor=\\pgr04&strUnidad=D:&strJavaScript=NO Ang 1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Enero 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Disyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Nobiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Oktubre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Septiyembre 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Agosto 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hulyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Hunyo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Mayo 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Abril 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Pebrero 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1998 Executive Decree]{{Dead link|date=Marso 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=1 -07-19 {{in lang|es}}</ref>
== Pre-1821 colony of Spanish Empire ==
Bago ang 1821, [[Costa Rica]] ay bahagi ng [[Imperyong Espanyol]] at walang lokal na eskudo. Ang mga braso ng naghaharing monarko ang ginamit sa halip. Ang tanging lungsod na nagkaroon ng lokal na eskudo ay ang lungsod ng [[Cartago, Costa Rica|Cartago]], na iginawad ni Haring [[Philip II ng Espanya|Phillip II]] noong 1565. Pagkatapos ng kalayaan nito mula sa [[Spain] ] noong 1821, ang [[Costa Rica]] ay nagtatag ng iba't ibang lupon ng pamahalaan na nagsisikap na magpasya sa hinaharap nito, na nagdedebate sa pagitan ng pagiging malaya (republikano) o sumali sa [[Mexican Empire]] (imperyalista). Ang kawalan ng desisyon ay humantong sa [[Labanan ng Ochomogo]] noong 5 Abril 1823, na may desisyon na manatiling independyente at ilipat ang kabiserang lungsod mula Cartago patungong San José. Dahil sa malalayong distansya at mahirap na komunikasyon noong panahong iyon, napagtanto ng mga imperyalista na ang [[Mexican Empire]] ay hindi na umiiral mula noong Marso 1823.
== Sandata ng pederal at estado ==
Noong Marso 1824, nang sumali ang Costa Rica sa [[Federal Republic of Central America|United Provinces of Central America]] na mga armas na ipinahayag ng konstitusyon ng bagong republika ay naging mga sandata ng Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay binubuo ng isang tatsulok, kung saan limang bulkan ang tumaas mula sa dagat na sumisimbolo sa limang miyembrong estado ng United Provinces; sa itaas ng mga bulkan ay may nagniningning na pulang [[Phrygian cap]] at isang [[bahaghari]]. Ang coat of arm na ito na may maliliit na pagbabago ay ginagamit pa rin ng pambansang coat of arms ng [[El Salvador]] at [[Nicaragua]].
Noong 2 Nobyembre 1824, pinagtibay ng Costa Rica ang unang eskudo nito bilang isang estado sa loob ng pederasyon na nagpapakita ng kanang bahagi ng dibdib ng isang hubad na lalaki at nakataas na braso na napapalibutan ng bilog ng berdeng mga bundok at ang malayang estado ng Costa Rica.<ref name="historia">[http://www.historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm History of the Coat of Arms of Costa Rica] {{webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090120045345/http://historia.fcs.ucr.ac.cr/mod-cole/2004/bandyescudos/escudos.htm |date=2009-01-20 }} Na-access 2008-02-01 {{in lang|es}}</ref>
== Mga armas ng isang malayang estado ==
Noong 1840, pagkatapos ng pag-alis ng Costa Rica mula sa federation, isang bagong coat of arms ang pinagtibay, ang una para sa Costa Rica bilang isang soberanya at independiyenteng estado. Binubuo ito ng isang walong-tulis na nagniningning na bituin sa isang asul na patlang na napapalibutan ng dilaw na bilog na may alamat na Estado ng Costa Rica. Ang coat of arm na ito ay pinigilan noong 1842 ni [[Francisco Morazán]] sa panahon ng kanyang bigong bid na muling pagsamahin ang [[Federal Republic of Central America]]. Ang 1824 na armas ay ginamit sa panahong ito.<ref name="historia" />
==Makasaysayang eskudo ng republika==
[[File:Unang postal stamp CR 4 Reales 1863.jpg|thumb|150px|Ang disenyo ng 1848 coat of arms ay itinampok sa unang Costa Rican [[postal stamp]], na inilabas noong 1863.]]
Ang batayan ng kasalukuyang pambansang coat of arms ng Costa Rica ay pinagtibay noong Setyembre 29, 1848, sa panahon ng pagkapangulo ni Dr [[Jose Maria Castro Madriz]] kasama ang bagong watawat. Ang parehong mga disenyo ay iniuugnay kay Pacifica Fernandez, asawa ni Mr Castro Madriz. Ang mga sandata na ito ay makabuluhang binago ng batas bilang 18 ng 27 Nobyembre 1906, na nag-alis ng mga simbolo ng militar, pambansang watawat at sungay ng kasaganaan na nakapaloob sa disenyo noong 1848.<ref name="historia" />
j1sr1y4tp2wew2tu92b573zv3hudfje
Sosyalistang Republika ng Vietnam
0
327565
2201388
2149534
2026-04-05T12:31:45Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201388
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Ivan Mazepa
0
327975
2201458
2198942
2026-04-06T04:57:54Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201458
wikitext
text/x-wiki
{{multiple issues|
{{no footnotes|date=Marso 2024}}
{{MOS|date=Marso 2024}}
{{cleanup|date=Marso 2024|reason=Kailangan ayusin ang pagkakasulat at balarila. Kailangan din isalin ang mga banyagang salita.}}
}}
{{Infobox officeholder||name=Ivan Mazepa|native_name_lang=uk|native_name={{nobold|{{lang|uk|Іван Мазепа|italic=no}}}}|honorific_suffix=[[Hetman of the Zaporizhian Host]]|image=Ivan Mazepa.jpg|order=[[Hetman of the Zaporizhian Host]]|term_start=25 July 1687|term_end=11 November 1708|predecessor=[[Ivan Samoylovych]]|successor={{ubl | [[Ivan Skoropadsky]] | [[Pylyp Orlyk]] ''(hetman [[Government-in-exile|in exile]])''}}|birth_date=30 March 1639 (NS)|birth_place=[[Bila Tserkva]], [[Kiev Voivodeship]], [[Crown of the Kingdom of Poland]], [[Polish–Lithuanian Commonwealth]]|death_date={{Death date and age|df=yes|1709|10|2|1639|3|30}} (NS)|death_place=[[Bender, Moldova|Bender]] (Tighina), [[Moldavia|Principality of Moldavia]]|spouse=Hanna Polovets (1642–1704)|nationality=[[Poland|Polish]]
<!-- |religion = [[Eastern Orthodox]] -->|signature=Ivan Mazepa Signature.svg}}
'''Ivan Stepanovych Mazepa''' {{Efn|also spelled '''Mazeppa'''<ref>{{cite encyclopedia |title=Ivan Mazepa |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |date=4 September 2018 |url=https://www.britannica.com/biography/Ivan-Mazepa |access-date=5 January 2018 }}</ref>}} ( {{Lang-uk|Іван Степанович Мазепа}} </link> ; {{Lang-pl|Iwan Mazepa Kołodyński}} </link> ; {{OldStyleDate|30 March|1639|20 March}} {{Spaced en dash}}{{OldStyleDate|2 October|1709|21 September}} ) ay isang Ukrainian na pinuno ng militar, pulitika, at sibiko na nagsilbi bilang Hetman ng Zaporizhian Host at ang Left-bank Ukraine noong 1687–1708. Ang mga makasaysayang pangyayari sa buhay ni Mazepa ay nagbigay inspirasyon sa maraming akdang pampanitikan, masining at musikal . Siya ay sikat bilang patron ng sining .
Mazepa ay gumanap ng isang mahalagang papel sa Labanan ng Poltava (1709), kung saan matapos malaman na Tsar [[Pedro ang Dakila ng Rusya|Peter I]] nilayon na palayain siya bilang kumikilos na Hetman (lider ng militar) ng Zaporozhian Host (isang estado ng Cossack) at palitan siya ni Alexander Menshikov, siya ay tumalikod. mula sa kanyang hukbo at pumanig kay Haring Charles XII ng Sweden . Ang mga pampulitikang kahihinatnan at interpretasyon ng pagtalikod na ito ay umalingawngaw sa mga pambansang kasaysayan kapwa ng Russia at ng Ukraine.
Ang Russian Orthodox Church ay naglagay ng anathema (excommunication) sa pangalan ni Mazepa noong 1708 at tumanggi pa rin itong bawiin. Ang anathema ay hindi kinilala ng Ecumenical Patriarchate of Constantinople, na itinuturing itong [[Batas Kanoniko|hindi kanonikal]] at ipinataw na may mga motibong pampulitika bilang isang paraan ng pampulitikang at ideolohikal na panunupil, na walang mga dahilan sa relihiyon, teolohiko o kanonikal. <ref>{{Cite web |date=20 September 2018 |title="Ukraine has always been the canonical territory of the Ecumenical Patriarchate" |url=https://www.ecupatria.org/2018/09/20/ukraine-has-always-been-the-canonical-territory-of-the-ecumenical-patriarchate/ |access-date=2 May 2022 |website=ECUMENICAL PATRIARCHATE PERMANENT DELEGATION TO THE WORLD COUNCIL OF CHURCHES |language=en}}</ref>
Ang mga pro-independence at anti-Russian na elemento sa Ukraine mula ika-18 siglo pataas ay mapanlait na tinutukoy bilang ''Mazepintsy'' ( {{Lang-ru|Мазепинцы|lit=Mazepists}} </link> ). <ref>Compare: {{Cite news |last=Lew |first=Khristina |date=28 January 1996 |title=Ukraine's Navy, despite difficulties, forges ahead with media center |volume=64 |page=2 |work=The Ukrainian Weekly |publisher=Ukrainian National Association Inc. |location=Jersey City, New Jersey |url=http://ukrweekly.com/archive/pdf3/1996/The_Ukrainian_Weekly_1996-04.pdf |access-date=21 March 2017 |issn=0273-9348 |quote='[...] Sevastopil TV and Radio are fond of running interviews with BSF seamen calling Ukrainian Navy personnel "nationalists, Banderites and Mazepivtsi."' |archive-date=29 Disyembre 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229010937/http://ukrweekly.com/archive/pdf3/1996/The_Ukrainian_Weekly_1996-04.pdf |url-status=dead }}</ref> Ang paghihiwalay ng Mazepa mula sa Ukrainian historiography ay nagpatuloy sa [[Sobyetikong Sosyalistang Republika ng Ukranya|panahon ng Sobyet]], ngunit pagkatapos ng 1991 sa independiyenteng Ukraine, ang imahe ni Mazepa ay unti-unting na-rehabilitate. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Ang Ukrainian corvette na si Hetman Ivan Mazepa ng Ukrainian Navy ay ipinangalan sa kanya. <ref name="namedMazepa5862022">{{Cite web |last=Zelenskyi |first=Volodymyr |date=2022-08-18 |title=Про присвоєння імені гетьмана Івана Мазепи корвету класу "Ada" Військово-Морських Сил Збройних Сил України |url=https://www.president.gov.ua/documents/5862022-43657 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220818104237/https://www.president.gov.ua/documents/5862022-43657 |archive-date=2022-08-18 |access-date=2022-08-18 |website=[[Office of the President of Ukraine]] |language=uk}}</ref>
== Maagang buhay ==
[[Talaksan:Mazepa-chernihiv-2004-08-14.jpg|thumb| Isang plato na nagpapakita ng coat of arms ni Mazepa, na minsang inilagay sa kolehiyo ng Chernihiv .]]
Si Mazepa ay malamang na ipinanganak noong 30 Marso 1639, sa Mazepyntsi, malapit sa Bila Tserkva, noon ay bahagi ng Kiev Voivodeship sa Polish–Lithuanian Commonwealth (ngayon – Drozdy rural council, Bila Tserkva Raion ), sa isang marangal na Ruthenian -Lithuanian na pamilya . Ang kanyang ina ay si Maryna Mokievska (1624–1707) (kilala mula 1674 hanggang 1675 sa kanyang monastikong pangalan na Maria Magdalena), <ref>[http://www.istpravda.com.ua/short/2012/11/21/100727/ На Печерську знайдено могилу матері Мазепи (At Pechersk is found a burial of Mazepa's mother)]. </ref> at ang kanyang ama ay si Stefan Adam Mazepa (?-1666). Si Maryna Mokievska ay nagmula sa pamilya ng isang opisyal ng Cossack na lumaban kasama si Bohdan Khmelnytsky . Nagsilang siya ng dalawang anak - sina Ivan at Oleksandra. Si Stefan Mazepa ay nagsilbi bilang isang Otaman ng Bila Tserkva (1654), isang kinatawan ng Cossack ng Hari ng Polish–Lithuanian [[Rzeczpospolita|na si Rzeczpospolita]], at isang Czernihów podczaszy (Tagapagdala ng Cup ng Chernihiv, 1662). </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Si Ivan Mazepa ay unang nag-aral sa Kiev-Mohyla Academy, pagkatapos ay sa isang Jesuit na kolehiyo sa [[Varsovia|Warsaw]] . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">banggit kailangan</span></nowiki>'' ]</sup> Bilang karagdagan sa [[Wikang Ukranyo|wikang Ukrainian]], [[Wikang Ruso|Ruso]] at [[Wikang Polako|Polako]], siya ay matatas sa [[Wikang Latin|Latin]] (ayon sa mga alaala ng Pranses na diplomat na si Jean Baluze, "na may mahusay na kaalaman sa wikang ito ay maaari siyang makipagkumpitensya sa ating pinakamahusay na mga amang Jesuit") at nagsasalita [[Wikang Italyano|ng Italyano]] at [[Wikang Aleman|Aleman]] . Nagpatotoo si Pylyp Orlyk na alam na alam ni Mazepa ang wikang Tatar, gaya ng alam ng maraming kapatas ng Cossack noong panahong iyon. <ref>Таирова-Яковлева Т. </ref> Bilang isang pahina, ipinadala si Mazepa upang mag-aral ng "gunnery" sa Deventer ( Dutch Republic ) noong 1656–1659, kung saan naglakbay siya sa Kanlurang Europa. <ref name="encyclopedia">{{Cite web |title=Encyclopedia of Ukraine |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\M\A\MazepaIvan.htm |access-date=8 May 2013 |publisher=Encyclopediaofukraine.com}}</ref> Mula 1659 ay naglingkod siya sa korte ng hari ng Poland, si John II Casimir Vasa (naghari noong 1648–1668) sa maraming mga misyon na diplomatiko sa Ukraine. <ref name="encyclopedia" /> Ang kanyang paglilingkod sa Polish royal court ay nakakuha sa kanya ng isang reputasyon bilang isang diumano'y catholicized "Lyakh" <ref>[[Mykhailo Hrushevsky|Hrushevsky, M.]], page 382.</ref> – kalaunan ay epektibong gagamitin ng Russian Imperial government ang slur na ito para siraan si Mazepa. Sa panahong ito, lumitaw ang alamat ng kanyang pakikipagrelasyon kay Madam Falbowska na nagbigay inspirasyon sa ilang European Romantics, tulad ni [[Franz Liszt]], [[Victor Hugo]], at marami pang iba. <ref name="encyclopedia" />
Noong 1663 umuwi si Mazepa nang magkasakit ang kanyang ama. Pagkatapos ng kamatayan ng kanyang ama (ca. 1665), minana niya ang titulo ng Chernihiv cupbearer . <ref name="encyclopedia"/> Mula 1669 hanggang 1673 si Mazepa ay nagsilbi sa ilalim ng Petro Doroshenko ( Hetman ng Right-Bank Ukraine mula 1665 hanggang 1672) bilang isang squadron commander sa Hetman Guard, lalo na noong kampanya ni Doroshenko noong 1672 sa Halychyna, at bilang isang chancellor sa mga diplomatikong misyon, sa Poland at ang Ottoman Empire. <ref name="encyclopedia" /> Mula 1674 hanggang 1681 si Mazepa ay nagsilbi bilang isang "courtier" ng karibal ni Doroshenko na si Hetman Ivan Samoylovych matapos mahuli si Mazepa habang papunta sa Crimea ng Kosh Otaman na si Ivan Sirko noong 1674. <ref name="encyclopedia" /> Mula 1677 hanggang 1678 lumahok si Mazepa sa mga kampanyang Chyhyryn kung saan sinubukan ni Yuri Khmelnytsky, na may suporta mula sa [[Imperyong Otomano|Ottoman Empire]], na mabawi ang kapangyarihan sa Ukraine. <ref name="encyclopedia" /> Ang batang, edukadong Mazepa ay mabilis na umangat sa mga ranggo ng Cossack, at mula 1682 hanggang 1686 ay nagsilbi siya bilang Aide-de-Camp General (Heneralny Osaul ). </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
== Hetman ==
[[Talaksan:Iohannes_Mazeppa.jpg|thumb| "Ivan Mazepa, Supreme War Prince ng Zaporizhian Cossacks"]]
Noong 1687 inakusahan ni Ivan Mazepa si Samoylovych ng pagsasabwatan upang humiwalay sa Russia, sinigurado ang kanyang pagpapatalsik, at nahalal na Hetman ng Kaliwang bangko ng Ukraine sa Kolomak, <ref name="dicoukrIM">Katchanovski, et al., p. 362</ref> sa suporta ni Vasily Galitzine . Kasabay nito, pinirmahan ni Ivan Mazepa ang [[Kolomak Articles|Mga Artikulo ng Kolomak]], na batay sa [[Hlukhiv Articles|Mga Artikulo ng Hlukhiv]] ng Demian Mnohohrishny . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Unti-unti, nakaipon si Mazepa ng malaking kayamanan, na naging isa sa pinakamalaking may-ari ng lupain sa Europa. Maraming simbahan ang itinayo sa buong Ukraine noong panahon ng kanyang paghahari sa istilong Ukrainian Baroque . Nagtatag siya ng mga paaralan at mga bahay-imprenta, at pinalawak ang Kiev-Mohyla Academy, ang pangunahing institusyong pang-edukasyon ng Ukraine noong panahong iyon, upang tumanggap ng 2,000 estudyante. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Noong 1702, ang Cossacks ng Right-bank Ukraine, sa ilalim ng pamumuno ni hetman Semen Paliy, ay nagsimula ng isang pag-aalsa laban sa Poland, na pagkatapos ng mga unang tagumpay ay natalo. Nakumbinsi ni Mazepa ang Russian Tsar [[Pedro ang Dakila ng Rusya|Peter I]] na payagan siyang mamagitan, na matagumpay niyang ginawa, na kinuha ang malalaking bahagi ng Right-bank Ukraine, habang ang Poland ay humina sa pamamagitan ng pagsalakay ng hari ng Suweko na si Charles XII . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
=== Ang Great Northern War ===
Sa simula ng ika-18 siglo, habang nawalan ng makabuluhang teritoryo ang [[Imperyong Ruso|Imperyo ng Russia]] sa Great Northern War, nagpasya si Peter I na repormahin ang hukbo ng Russia at isentro ang kontrol sa kanyang kaharian. Sa opinyon ni Mazepa, ang pagpapalakas ng sentral na kapangyarihan ng Russia ay maaaring ilagay sa panganib ang malawak na awtonomiya na ipinagkaloob sa Cossack Hetmanate sa ilalim ng Treaty of Pereyaslav noong 1654. Ang mga pagtatangka na igiit ang kontrol sa Zaporozhian Cossacks ay kasama ang mga kahilingan na palaban sila sa alinman sa mga digmaan ng tsar, sa halip na ipagtanggol lamang ang kanilang sariling lupain laban sa mga kaaway sa rehiyon gaya ng napagkasunduan sa mga nakaraang kasunduan. Ngayon ang mga pwersa ng Cossack ay ginawang lumaban sa malalayong digmaan sa Livonia at [[Litwanya|Lithuania]], na iniwan ang kanilang sariling mga tahanan na hindi protektado mula sa mga Tatar at Poles . Walang kagamitan at hindi wastong sinanay upang lumaban kaayon ng mga taktika ng mga modernong hukbong Europeo, ang Cossacks ay dumanas ng matinding pagkalugi at mababang moral. Ang Hetman mismo ay nagsimulang madama ang kanyang post na nanganganib sa harap ng dumaraming mga tawag na palitan siya ng isa sa masaganang heneral ng hukbong Ruso. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
=== Pagbabago ng panig ===
Ang huling dayami sa lumalalang relasyon kay Tsar Peter ay ang kanyang pagtanggi na gumawa ng anumang makabuluhang puwersa upang ipagtanggol ang Ukraine laban sa Polish na si Haring Stanisław Leszczyński, isang kaalyado ni Charles XII ng Sweden, na nagbanta na aatakehin ang Cossack Hetmanate noong 1708. Inaasahan ni Peter na si haring Charles ng Sweden ay sasalakay at naisip na wala siyang matitirang puwersa. Sa opinyon ni Mazepa, tahasang nilabag nito ang Treaty of Pereyaslav, dahil tumanggi ang Russia na protektahan ang teritoryo ng Ukraine at hinayaan itong mag-isa. Habang sumusulong ang mga hukbong Swedish at Polish patungo sa Ukraine, nakipag-alyansa sa kanila si Mazepa noong 28 Oktubre 1708. Gayunpaman, 3,000 Cossacks lamang ang sumunod sa kanilang Hetman, at ang iba ay nananatiling tapat sa Tsar. Ang tawag sa armas ni Mazepa ay lalong humina dahil sa katapatan ng Orthodox Clergy sa Tsar. Nang malaman ang pagtataksil ni Mazepa, sinira at winasak ng hukbong Ruso ang kabisera ng Cossack Hetmanate ng Baturyn, na ikinamatay ng karamihan sa nagtatanggol na garison at maraming karaniwang tao. Ang hukbo ng Russia ay inutusan na itali ang mga patay na Cossacks upang tumawid at palutangin ang mga ito sa Dnieper River hanggang sa [[Dagat Itim|Black Sea]] . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Ang mga Cossack na hindi pumanig kay Mazepa ay naghalal ng bagong hetman, si Ivan Skoropadsky, noong 11 Nobyembre 1708. Ang takot sa higit pang paghihiganti at paghihinala ng bagong natuklasang Swedish na kaalyado ni Mazepa ay pumigil sa karamihan ng populasyon ng Ukraine na pumanig sa kanya. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">,</span></nowiki>'' ]</sup> tanging makabuluhang suporta na kanyang natipon ay nagmula sa Zaporozhian Sich, na, kahit na salungat sa Hetman noong nakaraan, ay itinuturing siya at ang maharlika na kinakatawan niya ng isang mas mababang kasamaan kumpara sa Tsar. Ang Sich Cossacks ay nagbayad ng mahal para sa kanilang suporta sa Mazepa, dahil iniutos ni Peter The Great na sirain ang Sich noong 1709 at isang utos ang inilabas upang isakatuparan ang anumang aktibong Zaporizhian Cossack. </link>
=== mapagpasyang labanan ===
[[Talaksan:Karl_XII_and_Ivan_Mazepa_after_The_Poltava_Battle_by_Gustaf_Cederström.jpg|thumb| Charles XII at Mazepa sa Dnieper pagkatapos ng Labanan ng Poltava]]
Ginugol ng mga hukbong Suweko at Ruso ang unang kalahati ng 1709 sa pagmamaniobra para sa kalamangan sa inaasahang mahusay na labanan, at sinusubukang makuha ang suporta ng lokal na populasyon. Sa wakas noong Hunyo naganap ang Labanan ng Poltava . Ito ay napanalunan ng Russia at Peter the Great, na nagtapos sa pag-asa ni Mazepa na ilipat ang Ukraine sa kontrol ng Sweden, na sa isang kasunduan ay nangako ng kalayaan sa Ukraine. Tumakas si Mazepa kasama si Charles XII patungo sa kuta ng Bender (Tighina), sa basalyong Moldavia ng [[Imperyong Otomano|Ottoman Empire]], kung saan namatay si Mazepa. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Si Mazepa ay inilibing sa Galați (ngayon ay Romania), ngunit ang kanyang libingan ay ilang beses na nabalisa at kalaunan ay nawala bilang resulta ng demolisyon ng Simbahan ng Sfântul Gheorghe (St. George) noong 1962. <ref name=":0">{{Cite web |last=Crangan |first=Costel |date=28 August 2015 |title=Cine a fost cazacul Mazepa, războinicul care tulbură Europa chiar şi după 300 de ani de la moarte. Răpus pe pământ românesc, a fost îngropat de şase ori |url=https://adevarul.ro/locale/galati/cine-fost-cazacul-mazepa-razboinicul-tulbura-europa-300-ani-moarte-rapus-pamant-romanesc-fost-ingropat-sase-ori-1_55df2afef5eaafab2cf9d431/index.html |access-date=27 October 2018}}</ref>
== Pamagat at istilo ==
Bilang Hetman ng Zaporozhian Host, ang istilo ni Mazepa ay ang mga sumusunod:<blockquote>Hetman Ivan Mazepa ng Tsar's Illustrious Highness's Zaporozhian Host, Knight of the Glorious Order of the Holy Apostle Andrew ( {{Lang-uk|Гетьман Іван Мазепа Війська Його Царської Пресвітлої Величності Запорізького, Славного Чину Святого Апостола Андрія Кавалер}} </link> ). <ref>Ihor Ostash. </ref></blockquote>
== Makasaysayang pamana ==
{{Authority control}}Ang desisyon ni Mazepa na talikuran ang kanyang katapatan sa Imperyo ng Russia ay itinuturing na pagtataksil ng Tsar ng Russia at isang paglabag sa Treaty of Pereyaslav. Gayunpaman, pinagtatalunan ng iba na ang Imperial Russia ang lumabag sa kasunduan sa pamamagitan ng hindi man lang sinubukang protektahan ang tinubuang-bayan ng Cossack sa panahon ng abalang pakikipaglaban sa ibang bansa habang ang mga magsasaka ng Ukrainiano ay nagrereklamo tungkol sa pagsasagawa ng mga lokal na hukbo ng Muscovite. Maraming Cossack ang namatay habang itinatayo ang Saint Petersburg, at binalak ng Tsar na magtalaga ng mga tropang Cossack na malayo sa kanilang tinubuang-bayan..
Ang imahe ng isang kahiya-hiyang taksil ay nanatili sa buong kasaysayan ng Russia at Sobyet. Ang Russian Orthodox Church ay pinanunumpa at [[Eksomunyon|itiniwalag]] siya para sa mga kadahilanang pampulitika. Hanggang 1869, ang kanyang pangalan ay idinagdag pa sa listahan ng mga taksil na isinumpa ng publiko sa mga simbahan ng Russia sa panahon ng Feast of Orthodoxy service, kasama sina Pugachev, Razin at False Dmitry I . Nang maglaon, ang isang positibong pananaw sa Mazepa ay bawal sa [[Unyong Sobyetiko|Unyong Sobyet]] at itinuturing na isang tanda ng "Ukrainian burges na nasyonalismo ". Sa mga taon ng [[Perestroika]], gayunpaman, maraming makasaysayang gawa ang nakakita ng liwanag na naiiba ang pagtingin sa Mazepa. Pagkatapos ng kalayaan ng [[Ukranya|Ukraine]] noong 1991, iprinoklama si Mazepa bilang pambansang bayani sa opisyal na historiography at mainstream media ng Ukraine, </link> dahil siya ang unang post- Pereyaslav Treaty hetman na tumayo laban sa Tsar, na nabigong sumunod sa Treaty. Gayunpaman, ang pananaw na ito ay pinagtatalunan ng mga paksyon na maka-Russian. <ref name="unian">[http://photo.unian.net/eng/themes/11991 Events by themes: The mass meeting as token of objecting against celebration in Ukraine of 370th anniversary from the day of birth of Ivan Mazepa], [[UNIAN]]-photo service (20 March 2009)</ref> <ref name="interfax">[http://www.interfax.com.ua/eng/main/10367/ Opponents to marking 370th birthday of Mazepa rally in Simferopol], [[Interfax]]-Ukraine (20 March 2009)</ref> <ref name="local">[http://www.thelocal.se/20302/20090626/ Swedish king feted in Ukraine 300 years after landmark battle], [[The Local]] (26 June 2009)</ref> Ang Russia ay paulit-ulit na kinondena ang Ukraine para sa pagpaparangal sa pigura ni Ivan Mazepa. Ayon sa isang survey noong Abril 2009 ng Research &amp; Branding Group, 30 porsiyento ng populasyon ng Ukraine ang tumitingin kay Mazepa bilang "isang taong nakipaglaban para sa kalayaan ng Ukraine", habang 28 porsiyento ang tumitingin sa kanya "bilang isang turncoat na sumali sa hanay ng kaaway" . <ref name="local" />
Sa isang kaganapan sa [[Mazepyntsi]] upang markahan ang ika-370 na kaarawan (20 Marso 2009) ni Hetman Mazepa, nanawagan si Pangulong Viktor Yushchenko na pawiin ang mito tungkol sa diumano'y pagtataksil ni Mazepa. Ayon kay Yushchenko, nais ng hetman na lumikha ng isang independiyenteng Ukraine, at ang arkitektura ay umunlad sa Ukraine sa mga taon ng pamumuno ni Mazepa: "Ang Ukraine ay muling nabubuhay bilang bansa ng [[Kultura ng Europa|mga tradisyon sa kultura ng Europa]] ". <ref>[http://www.interfax.com.ua/eng/main/10291/ Yuschenko calls for myth of Hetman Mazepa's treason to be dispelled], [[Interfax]]-Ukraine (20 March 2009)</ref> Sa parehong araw, humigit-kumulang 100 katao ang nagsagawa ng protesta sa Simferopol laban sa pagmamarka ng ika-370 kaarawan ni Mazepa. <ref name="unian"/> <ref name="interfax"/> Noong Mayo 2009, sinabi ng Russian foreign ministry sa isang sagot sa paghahanda ng Ukraine para markahan ang ika-300 anibersaryo ng labanan ng Poltava at planong magtayo ng monumento sa Mazepa na ang mga iyon ay mga pagtatangka sa isang "artipisyal, malayong paghaharap sa Russia". <ref name="local"/>
[[Talaksan:10-Hryvnia-2005-front.jpg|thumb| ₴10 banknote na naglalarawan kay Ivan Mazepa]]
[[Talaksan:10_hryvnia_coin_of_Ukraine,_2018_(reverse).jpg|thumb| ₴10 na barya na naglalarawan kay Ivan Mazepa]]
Noong Agosto 2009, isang monumento sa hetman, ang gawa ng iskultor na si Giennadij Jerszow, ay inihayag sa Dytynets Park sa Chernihiv . <ref>{{Cite web |title=Cultural Life/from 'Web site about Ukraine' |url=http://orpheusandlyra.tripod.com/id6.html |access-date=8 May 2013 |publisher=Orpheusandlyra.tripod.com |archive-date=2 Enero 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140102223750/http://orpheusandlyra.tripod.com/id6.html |url-status=dead }}</ref> Ang pagbubukas ay sinamahan ng sagupaan sa pagitan ng mga pulis at mga kalaban ng Mazepa.
Matapos magsaliksik sa kanyang talaangkanan noong 2009, hindi ibinukod [[Pangulo ng Ukranya|ni Ukrainian President]] Viktor Yushchenko na ang kanyang pamilya ay konektado sa pamilya ni Mazepa. <ref>{{Cite news |date=7 December 2009 |title=Yushchenko researches his genealogy and connects it with family of Ivan Mazepa |work=[[UNIAN]] |url=http://www.unian.net/eng/news/news-350793.html}}</ref>
Noong Agosto 2009, ipinag-utos ni Yushchenko ang pagpapatuloy ng isang natigil na pagtatayo ng isang monumento ni Ivan Mazepa sa Poltava. Isang monumento sa Mazepa ang itatayo sa [[Slava Square]] sa [[Kyiv|Kiev]] noong 2010 upang matupad ang isang utos ni Yushchenko. <ref>[http://www.interfax.com.ua/eng/main/25489/ Monument to Ivan Mazepa to be erected on Slava Square in Kiev], [[Interfax-Ukraine]] (19 November 2009)</ref> Noong Mayo 2010, sinabi ng mga lingkod-bayan ng lungsod ng Kiev na handa na ang lungsod na magtatag ng monumento sa sandaling pondohan ng Gabinete ng Ukraine ang proyektong ito. <ref name="MIM">{{In lang|uk}} [http://tsn.ua/ukrayina/v-kiyevi-ne-bude-statuyi-mazepi.html В Києві не буде пам’ятника Мазепі ''The city government is ready to establish a monument, but for this there is neither funding nor of the order of the government''] {{Webarchive}}, [[TSN.ua]] (11 May 2010)</ref> Ayon sa kanila ang sitwasyon ay katulad ng iba pang mga hindi pa natutupad na monumento tulad ng "Unification Monument" at isang monumento kay Pylyp Orlyk na noong 2010 ay ipinaglihi noong 2002 at 2003 ngunit hindi pa rin naitayo noong 2010. [28] Ang Konseho ng Lungsod ng Poltava noong 25 Pebrero 2016 ay bumoto pabor sa monumento. Noong 6 Mayo 2016, inilabas ni Pangulong [[Petro Poroshenko]] ang monumento ng Mazepa sa Poltava.
Ang Ivan Mazepa Street sa [[Kyiv|Kiev]], na dumadaan sa Pechersk Lavra, ay bahagyang binago sa Lavrska Street noong Hulyo 2010. Ang hakbang ay sinalubong ng mga protesta. <ref>{{Cite web |title=Kievers oppose Ivan Mazepa Street's renaming |url=http://photo.ukrinform.ua/eng/current/photo.php?id=337126 |access-date=8 May 2013 |publisher=Photo.ukrinform.ua }}{{Dead link|date=Marso 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Sa Galați (Romania), ang Mazepa ay naaalala sa pangalan ng dalawang gitnang kapitbahayan (Mazepa I at II) at may isang estatwa sa isang parke sa Basarabiei street. <ref name=":0"/>
== Pamana ng kultura ==
{{Notelist}}
[[Talaksan:Jean_Louis_Théodore_Géricault_005.jpg|thumb| "Mazeppa" ni Théodore Géricault, batay sa isang episode sa tula ni Byron nang ang batang Mazeppa ay pinarusahan sa pamamagitan ng pagkakatali sa isang ligaw na kabayo.]]
Ang mga makasaysayang kaganapan sa buhay ni Mazepa ay nagbigay inspirasyon sa maraming mga akdang pampanitikan at musikal:
* [[George Byron, Ika-6 na Barong Byron|Lord Byron]] – ''Mazeppa'', tula (1818)
* Alexander Pushkin - ''Poltava'', tula (1828–1829)
* [[Victor Hugo]] – ''Mazeppa'', tula (1829)
* Juliusz Słowacki – ''Mazeppa'', drama (1840)
* [[Franz Liszt]] – ''Mazeppa'', symphonic poem (1851); Transcendental Étude No. 4 .
* Marie Grandval – ''[[scores:Mazeppa (Grandval, Clémence de)|Mazeppa]] ,'' opera (1892)
* [[Peter Ilyich Tchaikovsky|Pyotr Ilyich Tchaikovsky]] – ''Mazeppa'', opera (1881–1883)
* Michael William Balfe – ''The Page'', cantata (1861)
* [[Taras Shevchenko]]
* Kondraty Ryleyev
* Isang Ukrainian-language na pelikula ni Yuri Ilyenko, maluwag na batay sa makasaysayang mga katotohanan at tinatawag na ''[[A Prayer for Hetman Mazepa (film)|Молитва за гетьмана Мазепу]]'' (Molytva za hetmana Mazepu), ay inilabas noong 2002. <ref>{{Cite web |date=15 February 2002 |title=Molitva za getmana Mazepu |url=https://www.imdb.com/title/tt0323279/ |access-date=10 May 2022 |via=IMDb}}</ref>
* Ang Italyano na kompositor na si Carlo Pedrotti ay nagsulat ng isang trahedya na opera na pinamagatang Mazeppa noong 1861, na may libretto ni Achille de Lauzieres. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">kailangan ng pagsipi</span></nowiki>'' ]</sup>
Noong 2009, itinatag ng [[Pangulo ng Ukranya|Pangulo ng Ukraine]], Viktor Yushchenko, ang Krus ni Ivan Mazepa bilang isang parangal para sa tagumpay at serbisyo sa kultura. <ref>{{Cite news |last=Кралюк |first=Петро |date=23 October 2022 |title=Isn't it time to establish state wartime awards in Ukraine? |language=Ukrainian |work=Радіо Свобода |publisher=[[Radio Free Europe]] |url=https://www.radiosvoboda.org/a/derzhavni-nahorody-viyna/32096752.html |access-date=4 October 2023}}</ref>
Noong 2020, binigyan ni Pangulong [[Volodymyr Zelenskyy]] ang 54th Mechanized Brigade ng Ukrainian Army ng titulong honorary na "Ivan Mazepa". <ref name="Mazepa54th1682020">{{Cite web |title=Указ Президента України № 168/2020 |url=https://www.president.gov.ua/documents/1682020-33569 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303112544/https://www.president.gov.ua/documents/1682020-33569 |archive-date=3 March 2021 |access-date=6 May 2020}}</ref> Noong 2022 pinangalanan ni Zelenskyy ang isang Ukrainian Navy Ada-class corvette pagkatapos ng Mazepa . <ref name="namedMazepa5862022"/>
== Tingnan din ==
* Hetman's Banner ni Ivan Mazepa
* Listahan ng mga pinuno ng Ukrainian
* Pamilya Mazepa
== Mga Tala ==
{{Reflist|30em}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist|30em}}
== Bibliograpiya ==
*
* [http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\M\A\MazepaIvan.htm Mazepa] at the Encyclopedia of Ukraine by Oleksander Ohloblyn
* [https://web.archive.org/web/20110812185026/http://bokov.net.ua/index.php?pages=1&act=3&id=12748 Ivan Mazepa]
* [http://www.mazepa.name/ The Name of Ivan Mazepa] (in Ukrainian)
* [http://www.mazepa.name/biograph/mazepa14.html List of churches and monasteries in building of which invested Ivan Mazepa]
* Orest Subtelny,"Mazepa, Peter I and the Question of Treason," {[https://www.jstor.org/stable/pdfplus/41035779.pdf?acceptTC=true}]
* [http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1424&fuseaction=topics.publications&doc_id=566919&group_id=7718 Re-Fighting the Northern War: The Celebration of the Battle of Poltava in Russia. Tatiana Tairova-Yakovleva, Professor, Department of History, St. Petersburg State University. Author: Joseph Dresen (Kennan Institute)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620182244/http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1424&fuseaction=topics.publications&doc_id=566919&group_id=7718 |date=2010-06-20 }} Archived 20 June 2010 at the Wayback Machine
* Velychenko, S. ''[http://historians.in.ua/index.php/doslidzhennya/326-stephen-velychenko-the-battle-of-poltava-and-the-decline-of-cossack-ukraine-in-light-of-russian-and-english-methods-of-rule-in-their-borderlands-1707-1914 The Battle of Poltava and the Decline of Cossack-Ukraine in light of Russian and English methods of rule in their Borderlands (1707–1914)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311025204/http://historians.in.ua/index.php/doslidzhennya/326-stephen-velychenko-the-battle-of-poltava-and-the-decline-of-cossack-ukraine-in-light-of-russian-and-english-methods-of-rule-in-their-borderlands-1707-1914 |date=2016-03-11 }}''. historians.in.ua. 5 July 2012.
== Mga panlabas na link ==
* Tatiana Tairova-Yakovleva. Ivan Mazepa at ang Imperyo ng Russia. McGill-Queens University Press. 2020. ISBN 978-0-2280-0174-4
* Hrushevsky, M. ''Isinalarawan ang kasaysayan ng Ukraine.'' "BAO". Donetsk, 2003.{{ISBN|966-548-571-7}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/966-548-571-7|966-548-571-7]]
* Orest Subtelny, ''The Mazepists: Ukrainian Separatism in the Early Eightenth Century'' (1981).
* Thomas M. Prymak, "Voltaire on Mazepa at Early Eighteenth Century Ukraine," ''Canadian Journal of History'', XLVII, 2 (2012), 259–83.
* Thomas M. Prymak, "The Cossack Hetman: Ivan Mazepa in History and Legend from Peter to Pushkin," ''The Historian'', LXXVI, 2 (2014), 237–77.
* Thomas M. Prymak, “Sino ang Nagkanulo Kanino? O, Sino ang nanatiling Tapat sa Ano? Tsar Peter vs. Hetman Mazepa, " ''Pag-aaral ng Ikalabing-walong Siglo'', LV, 3 (2022), 359-76.
{| cellpadding="4" style="clear:both; background-color: white; border-style: solid; border-color:blue; border-width:2px; vertical-align:top; text-align:center; border-collapse: collapse; width:100%; margin-top:3px"
| width="25%" |nauna<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ivan Samoylovych
| width="10%" |[[Talaksan:Herb_Viyska_Zaporozkogo_(Alex_K).svg|62x62px]]</img>
| width="20%" | '''Hetman ng Zaporizhian Host'''<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> 1687–1709
| width="10%" |[[Talaksan:Herb_Viyska_Zaporozkogo_(Alex_K).svg|62x62px]]</img>
| width="25%" | Kapalit<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ivan Skoropadsky <small>''(sa Hetmanate)''</small><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Pylyp Orlyk <small>''(naka-exile)''</small>
|}
[[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Ukranyo]]
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
s3jfdsi62ayxczswy2cxtpvgwzcepy9
Knickerbocker
0
329337
2201509
2195982
2026-04-06T09:09:35Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201509
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=Knickerbocker|image=Knickerbocker, Zamboanga's own version of halo-halo.jpg|image_size=|alternate_name=|caption=|country=[[Pilipinas]]|region=[[Lungsod ng Zamboanga]]|creator=Restorang Hacienda de Palmeras|course=[[Panghimagas]]|served=|main_ingredient=Sorbetes na presas, [[kondensada]], [[gulaman]] (agar), [[nata de coco]], samu't saring prutas|variations=|calories=|other=}}
Ang '''knickerbocker''' ay isang panghimagas na sorbetes mula sa [[Lungsod ng Zamboanga]], [[Pilipinas]] na binubuo ng iba't ibang sariwang tipak-tipak na prutas, kubong may lasa ng [[gulaman]] (agar), at [[nata de coco]] sa [[kondensada]] na nilagyan ng sorbetes na presas. Kabilang sa mga sinasahog na prutas ang [[mangga]], [[saging]], [[pitaya]], [[papaya]], [[milong lunti]], [[mansanas]], [[Ubas (prutas)|ubas]], [[seresa]], [[pinya]] at [[pakwan]], bukod sa iba pa. Minsan maaari ring sahugin ang sorbetes na baynilya o tsokolate. Nilalahukan din ang mga mani paminsan-minsan.<ref name="Digal">{{Cite news |last=Digal |first=Neil Kristianne |date=9 Hulyo 2022 |title=Zamboanga City showcases delightful culinary spectacles |language=en |trans-title=Lungsod ng Zamboanga, nagpakita ng kaaya-ayang tanghal-kulinarya |work=GMA News Online |url=https://www.gmanetwork.com/news/lifestyle/food/837601/zamboanga-city-showcases-delightful-culinary-spectacles/story/ |access-date=17 Enero 2024}}</ref><ref>{{Cite news |last=Guevara |first=Earl Carlo |title=The Knicker Bocker: Zamboanga City’s Iconic Dessert |language=en |trans-title=Ang Knicker Bocker: Ang Ikonikong Panghimagas ng Lungsod ng Zamboanga |work=Pinned.ph |url=https://www.pinned.ph/the-knicker-bocker-zamboanga-citys-iconic-dessert/ |access-date=17 Enero 2024 }}{{Dead link|date=Pebrero 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Knicker Bocker, Zamboanga City, Philippines |trans-title=Knicker Bocker, Lungsod ng Zamboanga, Pilipinas |url=https://savorfilipino.food.blog/2018/09/23/knicker-bocker-zamboanga-city-philippines/ |access-date=17 Enero 2024 |website=Savor Filipino Foods |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Regional Sweets of the Zamboanga Peninsula |trans-title=Rehiyonal na Dulse ng Tangway ng Zamboanga |url=https://7641islands.ph/explore/regional-sweets-of-the-zamboanga-peninsula/ |access-date=17 Enero 2024 |website=7641 Islands of the Philippines |language=en}}</ref> Kinokonsidera ito minsan bilang isang baryante ng [[halo-halo]] ngunit iba ang knickerbocker dahil wala itong ginadgad na yelo. Pinakakahawig nito ang ''knickerbocker glory'', isang ''sundae'' ng mga Amerikano at Briton, ngunit magkaiba ang kanilang mga sangkap. Ang ulam ay unang pinasikat ng Hacienda de Palmeras restaurant bago kumalat sa buong lungsod.<ref name="hdp">{{Cite news |date=29 Hunyo 2023 |title=Hacienda de Palmeras |language=en |publisher=Zamboanga City Tourism Office, Republic of the Philippines |agency=City Tourism Office |url=https://zamboangacity.gov.ph/citytourism/2023/06/29/hacienda-de-palmeras/ |access-date=17 Enero 2024 |archive-date=17 Enero 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117133603/https://zamboangacity.gov.ph/citytourism/2023/06/29/hacienda-de-palmeras/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=15 Oktubre 2023 |title=Knickerbocker: The Sweetest Tale from Zamboanga |language=en |trans-title=Knickerbocker: Ang Pinakamatamis na Kuwento mula sa Zamboanga |work=JonToTheWorld |url=https://jontotheworld.com/knickerbocker-zamboanga-city/ |access-date=17 Enero 2024 }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Tingnan din ==
* [[Halo-halo]]
* [[Sorbetes]]
* [[Mais kon-yelo]]
== Mga sanggunian ==
[[Kategorya:Panghimagas ng Pilipinas]]
ouot0fpzyxubup2jteqfxsvyfwq6ac3
FBS Radio Network
0
331405
2201422
2184286
2026-04-05T15:21:29Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201422
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
| name = FBS Radio Network
| logo = FBSRadioNetwork-2.jpg
| foundation = 1961
| founder = Leonida Laki-Vera<br>Luis Vera
| type = [[:en:Private company|Pribado]]
| industry = [[Mass media|Pagsasahimpapawid]]
| location = [[Mandaluyong]]
| services =
| key_people = Luis "Luigi" Vera Jr. (Presidente)
| parent =
| owner =
| former_name = Freedom Broadcasting System
| revenue =
| net_income =
| num_employees =
| homepage = {{URL|http://www.mellow947.fm}}
}}
Ang '''FBS Radio Network''' ay isang kumpanya ng pagsasahimpapawid. Ang punong tanggapan nito nito ay matatagpuan sa Unit 908, Paragon Plaza, [[EDSA]] cor. Reliance St., [[Mandaluyong]].<ref name="mellow-history">{{Cite web |date=November 6, 2017 |title=Mellow 94.7 Is Taking Radio To A New Level |url=http://orangemagazine.ph/2017/mellow-94-7-taking-radio-new-level/ |access-date=September 7, 2018 |publisher=Orange Magazine |archive-date=Mayo 1, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501075155/https://orangemagazine.ph/2017/mellow-94-7-taking-radio-new-level/ |url-status=dead }}</ref><ref name="dwss-fbs">{{Cite web |title=OneRadioManila.com |url=http://www.oneradiomanila.com/index.php/about-us/our-credentials |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323062510/http://www.oneradiomanila.com/index.php/about-us/our-credentials |archive-date=March 23, 2010 |access-date=September 7, 2018}}</ref>
==Kasaysayan==
Itinatag ang kumpanyang ito noong 1961 ng mag-asawang Leonida "Nida" Laki-Vera at Luis Vera bilang '''Freedom Broadcasting System''' (FBS). Noong 1972, inilunsad ng FBS ang [[DWBL]] at [[DWLL]], na sa kalaunan ay kilala bilang Mellow Touch.<ref name="mellow-history"/><ref>{{Cite web |last=Samonte |first=Danee |date=January 17, 2015 |title=Them were the days |url=https://www.philstar.com/entertainment/2015/01/17/1413635/them-were-days |website=[[The Philippine Star]]}}</ref>
Noong unang bahagi ng dekada ’90, inilipat ng mag-asawa ang pagmamay-ari ng FBS sa kanilang mga anak na sina Luis Jr. "Luigi" at Lena. Sa kanilang pamumuno, naging FBS Radio Network ang kumpanyang ito at pinalawak nila ang Mellow Touch sa mga pangunahing lungsod sa probinsiya.<ref>{{Cite web |title=Republic Act No. 8114 |url=https://www.thecorpusjuris.com/legislative/republic-acts/ra-no-8114.php}}</ref>
Noong 2004, ibinenta ng FBS ang dalawa nitong himpilan sa Dagupan (DWKT) at Cebu (DYLL) sa [[Ultrasonic Broadcasting System]]. Bilang kapalit, ibinenta ng UBSI ang [[DWSS-AM|DWSS]] sa FBS.<ref name="dwss-fbs"/>
==Mga Himpilan==
===AM===
{| class="wikitable"
|-
! Pangalan
! Callsign
! Talapihitan
! Lakas
! Lokasyon
|-
| DWBL
| [[DWBL]]
| 1242 kHz
| 20 kW
| rowspan="2"|[[Kalakhang Maynila]]
|-
| Abante Radyo
| [[DWSS-AM]]
| 1494 kHz
| 10 kW
|-
|}
===FM===
{| class="wikitable"
|-
! Pangalan
! Callsign
! Talapihitan
! Lakas
! Lokasyon
|-
| Mellow 94.7 BFM
| [[DWLL]]{{efn|name=B|Pinamamahala ng [[Prage Management Corporation]].}}
| 94.7 MHz
| 25 kW
| [[Kalakhang Maynila]]
|-
| K5 News FM Iloilo
| [[DYKU]]{{efn|name=C|Pinamamahala ng [[Bandera News Philippines|5K Broadcasting Network]].}}
| 88.7 MHz
| 10 kW
| [[Lungsod ng Iloilo]]
|-
| Mellow Touch CDO
| [[DXBL]]
| 95.7 MHz
| 10 kW
| [[Cagayan de Oro]]
|-
| Mellow Touch Gingoog
| {{N/A}}
| 92.9 MHz
| 5 kW
| [[Gingoog]]
|-
| Mellow Touch Valencia
| [[DXOC-FM|DXOC]]
| 103.3 MHz
| 5 kW
| [[Valencia, Bukidnon|Valencia]]
|-
|}
===Mga dating Himpilan===
{| class="wikitable"
|-
! Callsign
! Talapihitan
! Lokasyon
! Kasalukuyang May-ari
|-
| [[DZLL]]
| 107.1 MHz
| [[Baguio]]
| Primax Broadcasting Network
|-
| [[DWKT]]
| 90.3 MHz
| [[Dagupan]]
| rowspan=2| [[Ultrasonic Broadcasting System]]
|-
| [[DYLL-FM|DYLL]]
| 94.7 MHz
| [[Lungsod ng Cebu]]
|-
| [[DXLL-FM|DXLL]]
| 94.7 MHz
| [[Lungsod ng Davao]]
| [[Rizal Memorial Colleges Broadcasting Corporation]]
|-
|}
{{Notelist}}
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
{{Radyo sa Pilipinas}}
[[Kategorya:Mga kompanyang pagsasahimpapawid ng Pilipinas]]
5fycwpncqlt9y5kuikgo5acqv5cfi7r
Viet Nam
0
331970
2201396
2149536
2026-04-05T12:33:15Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201396
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
ISO 3166-1:VN
0
332211
2201392
2149537
2026-04-05T12:32:30Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201392
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Byetnam
0
332601
2201399
2149538
2026-04-05T12:33:49Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201399
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Keb Cuevas
0
333644
2201497
2166510
2026-04-06T08:33:48Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201497
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Pilipinong agriculturist}}{{Infobox person|name=Keb Cuevas|image=Keb Cuevas.jpg|alt=Keb Cuevas speaks at Enactus Philippines wearing the UP Sablay|caption=Cuevas in 2017|native_name=蔡克文|other_names=Kym Chua Valencia (drag)<ref name=":2" />|birth_name=Kevin San Miguel Cuevas|birth_date={{birth date and age|1995|10|06}}|birth_place=[[Las Pinas]], [[Philippines]]|education=|alma_mater=[[University of the Philippines]]
[[Brown University]]|occupation={{hlist|[[Entrepreneur]]|[[Agriculturist]]|[[Data scientist]]|[[Journalist]]|[[Drag Queen|Drag artist]]|[[Singer]]}}|years_active=2017–present|known_for={{hlist|Science education content|Founder of [[Tagani]]}}|awards=<div style="line-height: 1.5em;">
<p style="margin: 0;">[[TAYO Awards|TAYO Award]] (2016)</p>
<p style="margin: 0;">[[Enactus|Enactus Award]] (2016)</p>
<p style="margin: 0;">[[YSEALI|YSEALI Fellow]] (2018)</p>
<p style="margin: 0;">[[YSEALI|YSEALI Seeds Award]] (2019)</p>
<p style="margin: 0;">[[SDG|2030 Youth Champion Award]] (2020)</p>
</div>|website={{Official website}}}}{{Philippine name|San Miguel|Cuevas}}'''Keb Cuevas''' ({{IPA|tl|ˈkɛb ˈkwɛvas|lang}}; {{lang-zh|t=蔡克文|p=Cài Kèwén}}; ipinanganak '''Kevin San Miguel Cuevas'''; October 6, 1995) ay isang Pilipinong digital [[Agrikultura|agriculturist]], data scientist, [[tagapagturo]], [[mamamahayag]], at social entrepreneur.<ref name=":0">{{Cite web |last=Dulay |first=Patch |date=2020-12-11 |title=The Spark Project - Beyond FarmVille and Convention: Tagani and The Farming Millennial |url=https://www.thesparkproject.com/beyond-farmville-and-convention-tagani-and-the-farming-millennial/ |access-date=2025-03-27 |website=The Spark Project |language=en-US}}</ref> Kilala siya sa kanyang mga adbokasiya sa ''digital agriculture'', ''agribusiness development'', at ''makataong inobasyon.''
Siya ay nakilala sa kanyang mga nilalaman tungkol sa siyensiya, polisiya, ekonomiks, at mga trivia hinggil sa pagkain at agrikultura. Siya ang nagtatag ng [[Tagani]] at Taxikel, dalawang startup na tumugon sa mga suliranin sa agrikultura at rural transport gamit ang teknolohiya.<ref name=":7">{{Cite web |date=March 19, 2019 |title=YSEALI Brown University Fall 2018 Highlights |url=https://www.brown.edu/academics/college/swearer/sites/academics-college-swearer/files/Yseali_Yearbook_5.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426022209/https://www.brown.edu/academics/college/swearer/sites/academics-college-swearer/files/Yseali_Yearbook_5.pdf |archive-date=April 26, 2019 |website=Brown University Swearer Center}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-04-23 |title=Economic managers hold first-ever online Sulong Pilipinas workshop with youth leaders from all over the Philippines {{!}} Philippine Information Agency |url=https://pia.gov.ph/news/articles/1042154 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423213950/https://pia.gov.ph/news/articles/1042154 |archive-date=April 23, 2021 |access-date=2025-03-27 |website=Philippine Information Agency}}</ref> Siya rin ang kasalukuyang ''Chief Agriculturist'' ng KEBCO Philippines, isang institusyon para sa inobasyon at responsableng teknolohiya sa agrikultura. Siya rin ay dating isang mamamayayag sa social news website na [[Rappler]].<ref name=":1">{{Cite web |date=2025-02-28 |title=Muck Rack {{!}} For journalists and public relations |url=https://muckrack.com/kebcuevas |access-date=2025-03-27 |website=muckrack.com |language=en}}</ref>
Siya ay pinarangalan ng prestihiyosong pagkilala mula sa [[Young Southeast Asian Leaders Initiative]] o YSEALI sa larangan ng Social Entrepreneurship at Economic Development noong 2018.<ref>{{Cite web |date=March 19, 2019 |title=YSEALI Brown University Fall 2018 Highlights |url=https://www.brown.edu/academics/college/swearer/sites/academics-college-swearer/files/Yseali_Yearbook_5.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426022209/https://www.brown.edu/academics/college/swearer/sites/academics-college-swearer/files/Yseali_Yearbook_5.pdf |archive-date=April 26, 2019 |website=Brown University Swearer Center}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-04-23 |title=Economic managers hold first-ever online Sulong Pilipinas workshop with youth leaders from all over the Philippines {{!}} Philippine Information Agency |url=https://pia.gov.ph/news/articles/1042154 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423213950/https://pia.gov.ph/news/articles/1042154 |archive-date=2021-04-23 |access-date=2025-03-27 |website=web.archive.org}}</ref>
== Maagang Buhay at Edukasyon ==
Lumaki sa pamilya ng mga ''informal settlers'' si Cuevas sa lungsod ng [[Las Piñas]], isang karanasan na humubog sa kanyang pananaw ukol sa kahirapan, hustisyang panlipunan, at agrikultura. Ipinanganak siya sa pamilya ng mga magsasakang lumipat sa [[Kalakhang Maynila|Kamaynilaan]] para sa mas magagandang oportunidad.
Nag-aral siya ng ''BS Biology'' sa [[Pamantasang Adamson|Adamson University]] bago lumipat sa [[Unibersidad ng Pilipinas, Los Baños|Unibersidad ng Pilipinas Los Baños]] kung saan nagtapos siya ng ''BS Agribusiness Management'' noong 2017. Siya ay isang lisensyadong agrikultor o ''licensed agriculturist''.<ref name=":22">{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Keb Cuevas {{!}} Data Science Leader - About |url=https://www.kebcuevas.com/about |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314085641/https://www.kebcuevas.com/about |archive-date=March 14, 2025 |access-date=2025-03-27}}</ref>
Siya ay nag-tapos ng isang ''Post Graduate Fellowship in Economic Development'' sa [[Brown University]] noong 2018 bilang parangal ng [[Estados Unidos|U.S. Department of State]].
Siya rin ay nag-aral ng ''Professional Master’s in Data Science'' mula sa Technological Institute of the Philippines noong 2022 at ''Doctor of Philosophy in Data Science'' sa [[Unibersidad ng Pilipinas, Diliman|Unibersidad ng Pilipinas Diliman]] noong 2023.
Noong 2025, siya ay pumasok sa Master of Legal Studies–Juris Doctor (MLS–JD) program sa Adamson University College of Law.
== Karera ==
=== Tagani at Taxikel ===
Noong 2017, itinatag ni Cuevas ang Tagani, sa edad sa 22,<ref name=":2">{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Keb Cuevas {{!}} Data Science Leader - About |url=https://www.kebcuevas.com/about |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314085641/https://www.kebcuevas.com/about |archive-date=March 14, 2025 |access-date=2025-03-27}}</ref><ref>{{Cite web |title=WEBINAR: Youth, entrepreneurship, and the new normal |url=https://www.rappler.com/bulletin-board/webinar-youth-entrepreneurship-new-normal-covid-19/ |access-date=2025-03-27}}</ref> isang digital agriculture platform na tumutulong sa mga magsasaka sa marketing, edukasyon, at pag-access ng teknolohiya.<ref>{{Cite web |title=Tagani - e27 Startup Profile |url=https://e27.co/startups/tagani/ |access-date=2025-03-27}}</ref> Sa ilalim ng Tagani, siya ay nanalo ng maraming parangal mula sa Globe Future Makers, UNDP Youth Co:Lab, at World Vision.
[[File:Keb_Cuevas_speaks_at_UNDP_Youth_CoLab.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Keb_Cuevas_speaks_at_UNDP_Youth_CoLab.jpg|alt=Keb Cuevas speaks at a UNDP event in Bangkok|thumb|300x300px|Cuevas speaks at a [[:en:UNDP|UNDP]] in [[:en:Bangkok|Bangkok]]]]
Noong 2020, pinangunahan niya rin ang Taxikel, isang platform para sa tricycle-hailing at rural delivery, na nanalo sa mga kompetisyon ng UNDP Philippines at Youth Co:Lab ASEAN.<ref>{{Cite web |title=Taxikel |url=https://theorg.com/org/taxikel |access-date=2025-03-31 |website=THE ORG |language=en}}</ref>
=== Pagiging Mamamahayag ===
Bilang dating mamamahayag sa [[Rappler]], sumulat si Cuevas ng mga artikulo ukol sa teknolohiya, agrikultura, climate change, at karapatang pantao. Naranasan niya ang panunupil sa media noong administrasyong Duterte, kung kailan aktibong inaakusahan si Maria Ressa at ang Rappler.<ref name=":12">{{Cite web |date=2025-02-28 |title=Muck Rack {{!}} For journalists and public relations |url=https://muckrack.com/kebcuevas |access-date=2025-03-27 |website=muckrack.com |language=en}}</ref>
=== Ekonomiks at Data Science ===
Nagsilbi siya bilang Division Chief sa National Innovation Council sa ilalim ng [[Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad (Pilipinas)|National Economic and Development Authority]] (NEDA) noong panahon ng pandemya, at bilang Manager for Analytics ng Solaire Resort. Kasalukuyan siyang Data Science Product Manager for Cybersecurity Threat Intelligence.<ref name=":22" />
== Mga Adbokasiya ==
=== Agrikultura at Kalikasan ===
Bilang isang lisensyadong agriculturist, isinusulong ni Cuevas ang modernisasyon ng agrikultura sa pamamagitan ng digital na teknolohiya at mas mataas na partisipasyon ng kabataan.<ref name=":52">{{Cite web |last=Plaridel |date=2020-12-13 |title=Pagtugon sa hinaing ng mga magsasaka, binigyang-tuon sa Peasant Situationer |url=https://www.plaridel.ph/index.php/2020/12/13/pagtugon-sa-hinaing-ng-mga-magsasaka-binigyang-tuon-sa-peasant-situationer/ |access-date=2025-03-28 |website=Ang Pahayagang Plaridel |language=en-US }}{{Dead link|date=Abril 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Kanyang binigyang-diin ang mga sistemikong isyu sa sektor ng [[agrikultura sa Pilipinas]], tulad ng pagsasamantala ng mga middlemen sa mga magsasaka.<ref>{{Cite web |last=Galvez |first=Daphne |date=2019-11-10 |title=Price of sayote in Benguet plummets as low as P2 per kilo due to oversupply |url=https://newsinfo.inquirer.net/1187995/price-of-sayote-in-benguet-plummets-as-low-as-p2-per-kilo-due-to-oversupply |access-date=2025-03-28 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Nagpanukala siya ng mga solusyon tulad ng pagtatayo ng mga pasilidad para sa post-harvest at pagpapatupad ng transparent na mekanismo ng pagpepresyo upang mapabuti ang access ng mga magsasaka sa merkado.<ref name=":6">{{Cite web |last=Valencia |first=Sean Phillipp C. |title=Filipino Farmers Need You! |url=https://pdfcoffee.com/problem-solution-essay-10-pdf-free.html |website=PDF Coffee}}</ref>
=== Kalusugan ng Isip at Urban Gardening ===
Noong 2021, lumahok si Cuevas sa ''Wellness Check Series'' ng [[Kagawaran ng Edukasyon|Department of Education]], kung saan tinalakay niya ang benepisyo ng urban gardening para sa kalusugan ng isip. Kanyang ipinunto na ang paghahalaman sa lungsod ay maaaring magsilbing therapeutic na aktibidad na nagpapabuti ng well-being at nagtataguyod ng kamalayan sa [[kapaligiran]].<ref>{{Cite web |title=DepEd launches Wellness Check Series {{!}} Department of Education |url=https://www.deped.gov.ph/2020/05/15/deped-launches-wellness-check-series/ |access-date=2025-03-28 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ep.11: Wellness Check Series (Let It Grow) by DepEd Philippines Official |url=https://creators.spotify.com/pod/show/deped-philippines/episodes/Ep-11-Wellness-Check-Series-Let-It-Grow-e14mc6d |access-date=2025-03-28 |website=Spotify for Creators |language=en}}</ref>
=== Karapatang LGBTQ+ at Representasyong Kultural ===
Bilang isang drag artist na kilala bilang Kym Chua Valencia, si Cuevas ay aktibong tagapagsulong ng karapatan ng [[LGBT|LGBTQ+ community]]. Kanyang sinusuportahan ang pagpasa ng SOGIE Equality Bill at nagsusulong ng mas malawak na access sa [[HIV/AIDS]] prevention.<ref>{{Cite web |title=TikTok - Make Your Day |url=https://www.tiktok.com/@kebcuevas/video/7384778623515102469 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240627085622/https://www.tiktok.com/@kebcuevas/video/7384778623515102469 |archive-date=June 27, 2024 |access-date=2025-03-29 |website=www.tiktok.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cuevas |first=Keb |title=Pero syempre lalaban parin tayo for same-sex marriage or civil unions, just that we cannot delay life just because politicians tells us so!!! #LoveWins |url=https://x.com/KebCuevas/status/1882760852379713781 |website=Twitter.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cuevas |first=Keb |title=Pre-Exposure Prophylaxis (PrEP) is a new and innovative way for people who do not have HIV to continue being HIV-free. |url=https://x.com/KebCuevas/status/1877526687472300278 |website=Twitter.com}}</ref>
Noong 2021, naging bahagi siya ng diskurso hinggil sa representasyong kultural matapos ang kontrobersya sa pagitan ni Nas Daily at ng tribal tattoo artist na si [[Whang-od]], kung saan kanyang binigyang-diin ang kahalagahan ng etikal na storytelling at responsableng social entrepreneurship.<ref>{{Cite web |last=laranal |date=2021-08-12 |title=The Nas Daily issue reveals the worst (and funniest) of chismosa culture |url=https://pop.inquirer.net/114092/the-nas-daily-issue-reveals-the-worst-and-funniest-of-chismosa-culture |access-date=2025-03-27}}</ref><ref>{{Cite web |last=Zainalabiden |first=Fayyadhah |date=2021-08-06 |title=Nas Daily Accused Of Exploiting Filipino Culture, Vlogger Claims Allegations Are False |url=https://mustsharenews.com/nas-daily-filipino-culture/ |access-date=2025-03-27}}</ref><ref>{{Cite news |last=Push Team |date=August 7, 2021 |title=Nas Daily responds to The Cacao Project founder's claims; CamSur town Mayor backs daughter's claims against vlogger |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/2021/8/6/fresh-scoops/nas-daily-responds-to-the-cacao-project-founders-195059}}</ref><ref>{{Cite web |last=Esguerra |first=Anthony |date=2021-08-06 |title=Campaign To Unfollow Nas Daily Gains Traction After Controversy With Tribal Tattoo Artist |url=https://www.vice.com/en/article/nas-daily-controversy-philippines/ |access-date=2025-03-27}}</ref><ref>{{Cite web |last=Casco |first=Angela |date=2021-08-09 |title=Trending Topic: The Nas Daily-Apo Whang-Od Controversy, From Pinoy Baiting to a Never-ending Call Out Saga |url=https://lifestyleasia-onemega.com/scene/trending-topic-the-nas-daily-apo-whang-od-controversy-from-pinoy-baiting-to-a-never-ending-call-out-saga/ |access-date=2025-03-27}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Pumanaw ang kanyang ama noong 2018 habang siya ay nasa unang biyahe sa Estados Unidos bilang isang fellow. Ang karanasang ito ay naging mahalaga sa kanyang personal na paglago at pananaw sa buhay. Siya ay isang tagasunod ng [[Budismo]].<ref name=":22" />
== Diskograpiya ==
=== Telebisyon ===
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|2021
|[[:en:AXN_Asia|''Project GO'']]<ref>{{Cite web |title=Project GO |url=https://www.axn-asia.com/ProjectGO |access-date=2025-03-29 |website=www.axn-asia.com |language=en}}</ref>
|Sarili
|Kalahok<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=M-_59NbH1FI&list=PLOrN4ZFg3WRrV8Dj45NdqfmHjtnEN5RFN|title=FULL EP 1: Meet the #ProjectGO Wantrepreneurs|date=2020-11-19|last=AXN Asia|access-date=2025-03-29|via=YouTube}}</ref>
|}
== Mga sanggunian ==
{{DEFAULTSORT:Cuevas, Keb}}
[[Kategorya:Ipinanganak noong 1995]]
[[Kategorya:Mga Pilipino]]
[[Kategorya:Mga Tagalog]]
__INDEX__
<references responsive="" />
== Panlabas na mga Kawing ==
* [https://kebcuevas.com Opisyal na website]{{Dead link|date=Hunyo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://muckrack.com/kebcuevas/bio MuckRack Biography]
* [[:en:Keb_Cuevas|Wikipedia (Ingles)]]__FORCETOC__
__NOEDITSECTION__
__NEWSECTIONLINK__
tfowog85hmrvzh1tvlk5d4fqdc69e3v
Alexandra Eala
0
334071
2201457
2200270
2026-04-06T03:44:26Z
Tabilay
153890
No. 46 (April 6, 2026) WTA rankings
2201457
wikitext
text/x-wiki
{{Use mdy dates|date=April 2025}}
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg
|caption =Alex Eala sa 2024 US Open
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]]
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 4, 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch
|careerprizemoney = US 1,851,049
|singlesrecord = {{tennis record|won=208|lost=125}}
|singlestitles = 1 [[:en:2025 WTA 125 tournaments |WTA125]] , 5 [[:en:ITF Women's World Tennis Tour|ITF]]
|highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026)
|currentsinglesranking = No. 46 (April 6, 2026)
|AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]])
|FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]])
|Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]])
|USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]])
|doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026)
|currentdoublesranking = No. 102 (March 30, 2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]])
|WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]])
|updated = April 6, 2026
|medaltemplates-expand =no
|medaltemplates =
{{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}}
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}}
{{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }}
{{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}}
{{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}}
{{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }}
{{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }}
|AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}}
Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref>
Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa semifinals ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" />
Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" />
==Maagang buhay==
Isinilang si Alexandra Eala noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Mike Eala at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rizza Maniego-Eala]], dating pambansang manlalangoy at opisyal ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]].<ref>{{cite news |title=Alexandra Eala | Player Stats & More |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |work=Women's Tennis Association |access-date=January 12, 2026}}</ref> Pamangkin siya ni [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating pinuno ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]], at kapatid ni Michael "Miko" Eala na naglaro ng kolehiyong tennis sa [[:en:Pennsylvania_State_University|Penn State]].<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=March 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |url-status=live |access-date=August 28, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828061821/https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |archive-date=August 28, 2025}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |first1=Frances Karmel S. |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |website=Philippine Entertainment Portal |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |access-date=August 27, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428042146/https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |archive-date=April 28, 2025}}</ref> Ang kanyang lolo, si Roberto “Bobby” Maniego, ang nagpakilala sa kanya sa tennis at nagsilbing unang coach.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |url-status=live |access-date=September 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901153539/https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |archive-date=September 1, 2025}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin – Makati, bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa Espanya kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |first1=Rosy |date=October 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |access-date=March 30, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |archive-date=March 30, 2025}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Paboritong comfort food ni Eala ang [[caldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=3 Pebrero 2026 |title=Mahilig ka ba sa Kare-Kare? Ang ranggo ni Alex Eala sa pagkaing Pilipino ay baka ikagulat mo |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=23 Pebrero 2026 |website=One Sports |language=tl}}</ref> Nagsasalita siya ng Kastila, Ingles, at ang kanyang katutubong [[Wikang Tagalog|Tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 Marso 2026}}</ref> Itinuturing niya ang [[:en:Wimbledon_Championships|Wimbledon]] bilang paborito niyang Grand Slam tournament, at inilarawan ang [[:en:Centre_Court|Centre Court]] nito bilang pinakamagandang tennis venue.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=3 Hulyo 2025 |title='Living my dream': Alex Eala, tuwang-tuwa sa makasaysayang Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=3 Hulyo 2025 |website=[[Rappler]] |language=tl}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=24 Disyembre 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview kay Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=24 Disyembre 2025 |website=Instagram |language=tl}}</ref>
Binanggit niya si [[Maria Sharapova]] bilang isang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=19 Hulyo 2025 |title=Ang impluwensiya ni Sharapova ang nagtulak sa agresibong laro ni Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=23 Pebrero 2026 |website=Manila Standard |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=20 Nobyembre 2025 |title=Si Alex Eala ay nakipaglaro kay Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=23 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Agosto 2025 |title=Bago ang malalaking crowd, palaging nasa tabi ni Alex Eala ang kuya niyang si Miko |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=23 Pebrero 2026 |website=Spin.ph |language=tl}}</ref>
Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour ay nagbigay sa kanya ng malaking pangalan sa Pilipinas, madalas na inihahambing kay [[:en:Manny_Pacquiao|Manny Pacquiao]] sa impluwensiya, at ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]] ay “itinuturing na parang multiple Grand Slam winner.”<ref name=":02">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Juniors ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Singles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || 2R || 3R || A || A
|-
| French Open || A || SF || A || A
|-
| Wimbledon || A || A || 2R || A
|-
| US Open || A || A || A || W
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Doubles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || A || W || A || A
|-
| French Open || A || A || W || A
|-
| Wimbledon || A || A || 2R || A
|-
| US Open || A || A || SF || –
|}
Sa gulang na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open girls’ doubles]] kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
Sa [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|2021 French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref>
Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref>
Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref>
=== Prupesyonal na karera ===
====2020====
{| class="wikitable"
! Torneo !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Clay || R32 || Anna Zarycka || 2–6, 4–6
|-
| Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Clay || R16 || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6
|-
| Castellón || W15 || Clay || R16 || Oksana Selekhmeteva || UNPLAYED
|-
| Melilla || W15 || Clay || R32 || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6
|-
| Monastir 9 || W15 || Hard || R16 || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7
|}
Noong 2020, lumahok si Eala sa limang [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] singles tournaments. Umabot siya sa R16 sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]], habang natapos sa R32 sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]]. Karamihan sa mga torneo ay sa luwad{{efn|clay}}, maliban sa Monastir na nasa matigas na court.<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2021 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Korte !! Antas !! Katunggali !! Yugto !! Iskor
|-
| Miami Open || Hard || WTA 1000 || V. Hruncakova || Qualifying 1 || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Romanian Open (Cluj-Napoca) || Clay || WTA 250 || M. Sherif || Round of 16 || 2–6, 2–6
|
|-
| W15 Manacor 1 || W15 || Hard || Y. Cavalle-Reimers || Kampeon || 5–7, 6–1, 6–2
|-
| W15 Manacor 2 || W15 || Hard || Y. In-Albon || Quarterfinal || 0–6, 3–6
|-
| W15 Manacor 3 || W15 || Hard || O. Selekhmeteva || Quarterfinal || 2–6, 3–6
|-
| W25 Grenoble || W25 || Hard || M. Chwalinska || Quarterfinal || 0–6, 4–6
|-
| W25 Manacor 4 || W25 || Hard || J. Fett || Round of 16 || 6–4, 3–6, 5–7
|-
| W15 Manacor 5 || W15 || Hard || S. Waltert || Round of 32 || 4–6, 6–2, 5–7
|-
| W60 Bellinzona || W60 || Clay || S. Waltert || Round of 16 || 5–7, 6–3, 2–6
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Clay || I. Burillo || Round of 16 || 2–6, 4–6
|-
| W25 Madrid 2 || W25 || Hard || A. Lazaro Garcia || Round of 32 || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| W25 Milovice || W25 || Hard || D. Astakhova || Round of 32 || 2–6, 2–6
|}
Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi umabot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa main draw at umabot sa Round of 16 bago matalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
!Torneo
!Antas
!Korte
!Katuwang
!Yugto
!Katunggali
!Iskor
|-
|W25 Madrid
|W25
|Hard
|Victoria Jiménez Kasintseva
|QF
|Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey
|5–7, 6–4, 6–10
|-
|W25 Platja d’Aro
|W25
|Clay
|Oksana Selekhmeteva
|F
|Justina Mikulskytė / Oana Simion
|3–6, 5–7
|}
Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF doubles]] na torneo: sa W25 Madrid kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] umabot sila sa quarterfinals, at sa W25 Platja d’Aro kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] nakarating sila sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2022 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || R128 || Madison Brengle || 2–6, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Clay || Q1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6
|-
| Manacor 1 || W25 || Hard || Q3 || Alice Rame || 2–6, 4–6
|-
| Manacor 3 || W25 || Hard || R32 || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6
|-
| Grenoble || W60 || Hard || R16 || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6
|-
| Macon || W25 || Hard || R32 || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3)
|-
| Joue-les-Tours || W25 || Hard || R16 || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Hard || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Hard || QF || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Hard || QF || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Hard || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7
|-
| Palma del Río || W25 || Clay || R16 || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || R16 || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7
|-
| Vitoria-Gasteiz || W60 || Hard || SF || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6
|-
| El Espinar || W25 || Hard || SF || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6
|-
| Grodzisk Mazowiecki || W100 || Hard || R32 || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6
|-
| Templeton || W60 || Hard || R16 || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6
|-
| Rancho Santa Fe || W80 || Hard || QF || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7
|-
| Hamburg || W60 || Hard || R16 || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6
|-
| Poitiers || W80 || Hard || SF || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6
|-
| Shrewsbury || W100 || Hard || Q2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7
|}
Sa WTA Tour, tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], bagamat natalo siya sa unang round at qualifying.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa ITF circuit, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging runner‑up sa W60 Madrid 2, at umabot sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok din siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Katuwang !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Manacor || W25 || Hard || Elsa Jacquemot || QF || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10
|-
| Macon || W25 || Hard || Jéssica Bouzas Maneiro || QF || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Hard || Indy De Vroome || R16 || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Hard || Kyōka Okamura || QF || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Hard || Jéssica Bouzas Maneiro || QF || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Hard || Liang En-shuo || QF || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6
|-
| Palma del Río || W25 || Clay || Marina Bassols Ribera || SF || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || Lizette Cabrera || QF || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6
|-
| Templeton || W60 || Hard || Annaëlle Robbe || R16 || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10
|-
| Poitiers || W80 || Hard || Petra Marcinko || QF || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6
|}
Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
Sa ITF circuit, lumahok siya sa 10 torneo kasama ang 7 pang iba’t ibang kapareha, nagtala ng 10–10 record, at pinakamalakas na hinatnan ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang ulit na nabigo sa round‑of‑16.<ref name=":6" />
==== 2023 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Q1 || M. Doi || 6–4, 1–6, 3–6
|-
| Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Hard || R32 || T. Maria (6) || 2–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || R128 || I. Begu || 2–6, 5–7
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Clay || R128 || T. Maria || 1–6, 1–6
|-
| Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Hard || R32 || H. Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || R32 || T. Maria (3) || 3–6, 0–6
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Hard || R32 || E. Mertens (2) || 5–7, 0–6
|-
| Canberra || W60 || Hard || Q2 || O. Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6
|-
| Trnava || W60 || Hard || R16 || S. Kartal || 2–6, 2–6
|-
| Chiasso || W60 || Clay || R32 || A. Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6
|-
| Bellinzona || W60 || Clay || R32 || I. Ghioroaie || 5–7, 1–6
|-
| Monastir || W25 || Hard || QF || J. Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6
|-
| Yecla || W15 || Hard || F || V. Ryser || 6–3, 7–5
|-
| Madrid || W25 || Hard || QF || M. Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Zaragoza || W25 || Hard || R32 || D. Aiava || 1–6, 2–6
|-
| Palma del Río || W40 || Hard || QF || V. Savinykh (3) || 4–6, 2–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || R32 || S. Park || 4–6, 3–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || SF || J. Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6
|-
| Barcelona || W60 || Hard || QF || G. Garcia Perez || 4–6, 3–6
|-
| Roehampton || W25 || Hard || F || A. Rodionova (2) || 6–2, 6–3
|-
| Aldershot || W25 || Hard || F || D. Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6
|-
| Tokyo || W100 || Hard || R16 || K. Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6
|-
| Glasgow || W60 || Hard || R32 || S. Lamens || 6–2, 4–6, 1–6
|-
| Nantes || W60 || Hard || SF || G. Knutson || 6–2, 3–6, 1–6
|-
| Petange || W40 || Hard || F || O. Dodin (3) || 1–6, 5–7
|}
Noong 2023, lumahok si Eala sa parehong [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF Tour]].
Sa WTA Tour, lumahok siya sa qualifying draw ng [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo, at natalo sa unang round ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa ITF circuit, ang kanyang pinakamalalaking tagumpay ay ang dalawang pagkawagi sa singles: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref>
Bukod sa mga parangal, nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Noong Agosto 28, nakapasok siya sa WTA top 200, at umangat pa sa No. 191 makalipas lamang ang tatlong linggo.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref>
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
! Torneo !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Trnava 2 || W60 || Hard || SF || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6
|-
| Chiasso || W60 || Clay || R16 || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13
|-
| Zaragoza || W25 || Hard || QF || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || QF || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11
|-
| Barcelona || W60 || Hard || R16 || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10
|-
| Roehampton 2 || W25 || Hard || QF || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7
|-
| Aldershot || W25 || Hard || SF || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6
|-
| Tokyo 2 || W100 || Hard || SF || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Hard || R16 || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6
|-
| Glasgow 2 || W60 || Hard || QF || Freya Christie / Olivia Gadecki || —
|-
| Nantes || W60 || Hard || R16 || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10
|-
| Petange || W40 || Hard || SF || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7
|}
Noong 2023, naglaro si Eala sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] at [[:en:2023_WTA_Tour|WTA]] doubles events, umabot sa 4 semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), may 4 quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang Round of 16 finishes kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay sa hard courts, may isang clay event sa W60 Chiasso.<ref name=":6" />
==== 2024 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Q1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7
|-
| Roland Garros || Grand Slam || Clay || Q3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || Q3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7
|-
| US Open || Grand Slam || Hard || Q3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || Q2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Clay || 1st Round || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6
|-
| Wuhan Open || WTA 1000 || Hard || 1st Round || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Hard || 1st Round || Magda Linette || 6–7, 1–6
|-
| Guadalajara Open || WTA 500 || Hard || 1st Round || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Hard || Q1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6
|-
| Jiangxi Open || WTA 250 || Hard || 1st Round || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || 1st Round || Bernarda Pera || 0–6, 3–6
|-
| Rothesay Open Nottingham || WTA 250 || Grass || Q2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6
|-
| Workday Canberra International || WTA 125 || Hard || Q1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || R16 || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6
|-
| Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Hard || R32 || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6
|-
| Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Grass || Quarterfinal || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7
|-
| Makarska Open || WTA 125 || Clay || R32 || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6
|
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4
|-
| Dubai || W100 || Hard || Semifinal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6
|-
| Takasaki || W100 || Hard || Quarterfinal || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6
|-
| Cary || W100 || Hard || Quarterfinal || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6
|-
| Landisville || W100 || Hard || Quarterfinal || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6
|-
| Porto || W75 || Hard || Quarterfinal || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6
|-
| Trnava || W75 || Hard || Quarterfinal || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7
|-
| Trnava 2 || W75 || Hard || R32 || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Hard || R16 || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6
|-
| Zagreb || W75 || Clay || R32 || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6
|-
| Bellinzona || W60 || Clay || R32 || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6
|-
| Indore || W50 || Hard || Semifinal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6
|-
| Pune || W50 || Hard || Quarterfinal || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6
|}
Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Pinakamahusay niyang resulta ay quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], naabot niya ang ikalawang round ng WTA 1000 [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami]], ngunit nabigo sa unang round ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan]]. Sa WTA 500, natalo siya sa unang round ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo]]. Sa WTA 250, hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham]], at natalo sa unang round ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi]]. Sa WTA 125, bukod sa semifinal sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra]], umabot siya sa second round ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit first round exits sa [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona. Sa kabuuan, pinagsama ng season ang makasaysayang panalo sa W100 at tuloy-tuloy na pag-abot sa huling yugto, na nagpatibay sa kanyang reputasyon sa ITF Circuit.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
! Paligsahan
! Antas
! Korte
! Katuwang
! Antas
! Katunggali
! Iskor
|-
| Canberra International || WTA 125 || Hard || Laura Pigossi || Semifinal || Kaylah McPhee / Astra Sharma || 6–7(1), 3–6
|-
| Pune || W50 || Hard || Daniela Semenistaja || Final || Naiktha Bains / Fanny Stollar || 7–6(8), 6–3
|-
| Porto 3 || W75 || Hard || Alicia Barnett || Quarterfinal || Anna-Lena Friedsam / Alicia Barnett || 3–6, 4–6
|-
| Trnava || W75 || Hard || Zeynep Sönmez || Semifinal || Lulu Sun / Moyuka Uchijima || 2–6, 2–6
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Hard || Estelle Cascino || Final || Maia Lumsden / Jessika Ponchet || 7–5, 7–6(4)
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || Taylah Preston || R16 || Valeria Lepchenko / Anna Falei || 4–6, 4–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || Estelle Cascino || Final || Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica || 6–3, 2–6, 10–4
|-
| Polish Open || WTA 125 || Hard || Daniela Semenistaja || Quarterfinal || Weronika Falkowska / Martyna Kubka || 4–6, 5–7
|-
| Landisville || W100 || Hard || Renata Zarazua || R16 || Maria Kessler / Abigail Smith || Nawawala ang iskor
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || Kimberly Birrell || Quarterfinal || Katarzyna Piter / Fanny Stollar || 4–6, 4–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Hard || En Shuo Liang || Quarterfinal || Giuliana Olmos / Alexandra Panova || 1–6, 2–6
|-
| Dubai || W100 || Hard || Valentini Grammatikopoulou || Quarterfinal || Isabelle Haverlag / Erika Pridankina || 7–5, 4–6, 3–10
|}
Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa doubles. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay semifinal sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtala rin siya ng round‑of‑16 finishes sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]) at [[:en:2024_Koser_Jewelers_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Landisville]] (kasama si [[:en:Renata_Zarazua|Zarazua]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng back‑to‑back wins kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na antas ng kanyang doubles title sa taon. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" />
==== 2025 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Qual. R1 || J. Fett (133) || 5–7, 2–6
|-
| Singapore Open || WTA 250 || Hard || Qual. R2 || S. Waltert (179) || 3–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || SF || J. Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Clay || R64 || I. Swiatek (2) || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Clay || R128 || M. Kostyuk (27) || 0–6, 1–6
|-
| French Open || Grand Slam || Clay || R128 || E. Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Grass || R32 || M. Linette (31) || 4–6, 3–6
|-
| Eastbourne Open || WTA 250 || Grass || Final || M. Joint || 4–6, 6–1, 6-7 (10–12)
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || R128 || B. Krejcikova (16) || 6–3, 2–6, 1–6
|-
| National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Hard || R128 || M. Vondrousova (63) || 6–3, 1–6, 2–6
|-
| US Open || Grand Slam || Hard || R64 || C. Bucsa (95) || 4–6, 3–6
|-
| São Paulo Open || WTA 250 || Hard || QF || J. Tjen (130) || 4–6, 1–6
|-
| China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Hard || Qual. R1 || M. Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6
|-
| Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Hard || R32 || T. Valentova (78) || 1–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || R32 || C. Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Hard || R16 || V. Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Hard || SF || S. Wei (134) || 5–7, 2–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Hard || R16 || M. Hontama (166) || 6–7, 2–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || R16 || P. Udvardy (137) || 6–7, 4–6
|-
| Birmingham Open || WTA 125 || Grass || R32 || L. Fruhvirtova (152) || 5–7, 7–6, 1–6
|-
| Ilkley Open || WTA 125 || Grass || QF || R. Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || Final || P. Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3
|-
| Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Hard || SF || L. Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6
|-
| Suzhou Open || WTA 125 || Hard || QF || V. Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7
|-
| Bengaluru || W100 || Hard || R16 || D. Jakupovic (231)
|-
| Trnava 1 || W75 || Hard || R16 || C. Naef (164)
|-
| Trnava 2 || W75 || Hard || R16 || V. Ryser (266)
|}
Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa '''27''' torneo. Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang round laban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Bukod sa mga highlight na ito, nagtala rin ng matatag na hinatnan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinals sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Sa clay, umabot sa round of 16 sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang 125 events, nakarating sa round of 16 sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala ng season. Natalo sa unang round ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Sa 1000 level, natalo sa unang round ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Sa 250 level, natalo sa unang round ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], at ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]]. Sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]], natalo rin sa unang round kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa maagang ITF swing, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa round of 16: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" />
Ang kaniyang season ay tinalaan ng semifinal sa Miami, final sa Eastbourne, panalo sa US Open, at titulo sa Guadalajara — mga tagumpay na nag-angat sa kaniya patungo sa pandaigdigang Blg. 50.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Hard || Round 1 || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || Round 1 || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Clay || Quarterfinal || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10
|-
| French Open || Grand Slam || Clay || Round 2 || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6
|-
| Birmingham Open || WTA 250 || Grass || Round 1 || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || Round 1 || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || Semifinal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10
|-
| Hong Kong Open || WTA 250 || Hard || Round 1 || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10
|}
Noong 2025, lumahok si Eala sa doubles sa iba’t ibang antas ng WTA Tour, katuwang ang iba’t ibang manlalaro at nagtala ng sari-saring hinatnan:
Pinakamahusay ang kanyang naging kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Umabot din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref name=":6" />
Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang round ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at nabigo sa unang round ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].
Lumahok din sya sa WTA 250 [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang round.<ref name=":6" />
Sa mga nakikipagsapalaran sa torneo, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa simulang round.<ref name=":6" />
=== 2026 ===
'''Singles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Torneo !! Antas !! Court !! Round !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Hard || Semifinal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Round 1 || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6
|-
|Philippines Womens Open
|WTA 125
|Hard
|Quarterfinal
|Camila Osorio
|4-6, 4-6
|-
|Abu Dhabi Open
|WTA 500
|Hard
|Quarterfinal
|Ekaterina Alexandrova
|3-6, 3-6
|-
|Qatar Open
|WTA 1000
|Hard
|Round 1
|Tereza Valentová
|6-7(6),1-6
|-
|Dubai Tennis Championships
|WTA 1000
|Hard
|Quarterfinal
|Coco Gauff
|0-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Hard
|Fourth Round
|Linda Noskova
|2-6, 0-6
|-
|Miami Open
|WTA 1000
|Hard
|Fourth Round
|Karolína Muchová
|0-6, 2-6
|-
|Linz Open
|WTA 500
|Clay
|
|
|
|-
|Stuttgart Open
|WTA 500
|Clay
|
|
|
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Clay
|
|
|
|-
|Italian Open
|WTA 1000
|Clay
|
|
|
|-
|French Open
|Grand Slam
|Clay
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|}
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Torneo !! Antas !! Court !! Kapareha !! Round !! Mga Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Hard || Iva Jovic || Semifinal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Ingrid Martins || Unang Round || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6
|-
|Abu Dhabi Open
|WTA 500
|Hard
|Janice Tjen
|Semifinal
|kina Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls.
|4-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Hard
|Iva Jovic
|Round 1
|Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko
|2-6, 2-6
|-
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|}
Sa ''[[:en:Auckland_Open|Auckland 250]]'', umabot si Eala sa semifinals ng [[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|singles]] bago matalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]], at sa [[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si [[:en:Iva_Jovic|Jović]] ay natalo sila sa semifinals laban kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=[The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''Australian Open'', na-eliminate siya sa unang round ng [[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|singles]] at [[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si [[:en:Ingrid_Martins|Martins]].<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref><ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 250]]'', nakapasok siya sa quarterfinals bilang wildcard bago matalo sa kampeon ng torneo na si [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 3, 2026 |title=Alex Eala gets wildcard at Philippine Women's Open |url=https://sports.inquirer.net/657026/alex-eala-gets-wildcard-at-philippine-womens-open |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=January 29, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]], nakarating siya sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|quarterfinals ng singles]], ngunit natalo sa ikalawang binhi na si [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]]. Sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|doubles]] naman kasama si [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], umabot sila sa semifinals bago matalo kina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref> Natalo siya sa unang round ng [[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Umabot siya sa quarterfinals ng [[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]], ngunit natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |language=en |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa [[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]], nakarating siya sa ika-apat na round ng [[:en:2026_BNP_Paribas_Open_–_Women's_singles|singles]] bago matalo kay [[:en:Linda_Noskova|Noskova]], at sa [[:en:2026_BNP_Paribas_Open_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si Jovic, ang magkapareha ay nabigo sa unang round.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Masoy |first=Niel Victor C. |date=March 8, 2026 |title=Eala, Jovic fall to Ostapenko, Baptiste at Indian Wells doubles |language=en |website=The Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/2026/03/08/sports/eala-jovic-fall-to-ostapenko-baptiste-at-indian-wells-doubles/2295416 |access-date=March 8, 2026}}</ref> Naabot niya ang bagong pinakamataas na ranggo sa kanyang karera bilang ika-29 .g Marso<ref name=":11" /> Narating niya ang ika-apat na round sa [[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo kay [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref>
==Estilo ng paglalaro==
Si Eala ay isang agresibong baseliner na nakasalalay sa kanyang forehand bilang pangunahing sandata.<ref name="Tignor2025">{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> May matatag na two‑handed backhand at kaliweteng topspin na nagbubukas ng espasyo para sa opensa.<ref name="Oke2025">{{Cite web |last=Oke |first=Tope |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala: The Filipino Phenomenon Taking Women's Tennis by Storm |url=https://lastwordonsports.com/tennis/2025/03/27/alexandra-eala-filipino-phenomenon/ |website=Last Word On Tennis |language=en-US|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang serve ay itinuturing na kahinaan, kulang sa bilis at baryasyon,<ref name="Caramoan2026">{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> ngunit malakas ang kanyang return of serve. Kilala rin siya sa mahusay na footwork at tibay sa mga rally, na nagbigay sa kanya ng pinakamagandang resulta sa hard courts (59% win rate noong 2025).<ref name="Sotelo2026">{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref> Gayunpaman, nahihirapan siya laban sa mga counterpuncher at retriever, lalo na sa clay courts.<ref name="Gilbert2024">{{Cite web |last=Gilbert |first=Brad |date=June 12, 2024 |title=Why counterpunchers thrive on clay |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/40123456/why-counterpunchers-thrive-clay |website=ESPN |language=en|access-date=February 7, 2026}}</ref>
== Pagganap Laban sa Nangungunang Manlalaro ==
Ipinakita ni Eala ang kapansin-pansing tagumpay laban sa mga elit na kalaban, lalo na sa hard court. Ang kanyang rekord ng panolo-talo laban sa Top 10 na mga kalaban ay 4–3, habang siya ay may 6–7 na panalo-talo laban sa Top 20 na mga manlalaro. Ipinapakita ng mga resulta na ito ang kanyang kakayahang hamunin at talunin ang ilan sa pinakamataas na ranggo sa women’s tennis.<ref name=":9">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Head to Head against top 10 players. |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_10qqv1 |access-date=March 8, 2026 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |date= |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Head to Head against top 20 players. |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=March 8, 2026 |website=www.tennisabstract.com}}</ref>
=== Career at Tier Stats ===
<small>Updated as of March 24, 2026</small>
{| class="wikitable sortable"
|+ Alexandra Eala – Match Stat Comparisons by Opponent Tier
! Category !! Record (W–L) !! Win % !! Tiebreak Record !! Ace % !! 1st Serve In % !! 1st Serve Won % !! 2nd Serve Won % !! Return Points Won (RPW) !! DR (Dominance Ratio)
|-
| Top 10 Opponents || 4–3 || 57% || 1–1 (50%) || 2.0% || 67.2% || 56.6% || 46.4% || 48.0 || ~1.32
|-
| Top 20 Opponents || 6–7 || 46% || 2–1 (67%) || 1.2% || 64.6% || 53.7% || 48.3% || 43.7 || ~0.97
|-
| Top 50 Opponents || 12–18 || 40% || 5–3 (63%) || 1.0% || 64.3% || 55.3% || 45.2% || 43.3 || ~0.90
|-
| Top 100 Opponents || 27–36 || 43% || 7–10 (41%) || 1.2% || 64.8% || 57.2% || 45.5% || 44.7 || ~0.92
|-
| Career (All Opponents) || 203–123 || 62% || 42–30 (58%) || 0.0% || 59.8% || 59.8% || 0.4% || 46.0 || ~1.10
|}
<small>
{| class="wikitable" style="text-align:left; width:100%;"
|+ Mga Pangunahing Ratio sa Tennis
|-
! Ratio !! Kahulugan
|-
| '''Dominance Ratio (DR)''' || Sukatan ng kontrol sa laban. Higit sa 1.0 = mas maraming puntos ang panalo kaysa sa kalaban. Mas mababa sa 1.0 = kalaban ang may kontrol.
|-
| '''Ace Percentage''' || Bahagi ng serve na direktang nagiging ace.
|-
| '''Double Fault Percentage (DF)''' || Bahagi ng serve na nawawala dahil sa double fault.
|-
| '''First Serve In''' || Dalas na pumapasok ang unang serve.
|-
| '''First Serve Won''' || Porsyento ng puntos na panalo kapag matagumpay ang unang serve.
|-
| '''Second Serve Won''' || Porsyento ng puntos na panalo gamit ang ikalawang serve.
|-
| '''Return Points Won (RPW)''' || Sukatan ng bisa sa pagkuha ng puntos mula sa serve ng kalaban.
|}
</small>
==== Mga Pangunahing Resulta ng Laban ====
<small>Updated as of March 24, 2026</small>
{| class="wikitable sortable"
|+ Eala – Significant Matches (2025–2026)
! Date !! Tournament !! Opponent !! Opponent Rank !! Round !! Result !! Score !! DR
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Jelena Ostapenko [LAT] || 25 || R64 || Win || 7–6(2), 7–5 || 1.18
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Madison Keys [USA] || 5 || R32 || Win || 6–4, 6–2 || 1.30
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Iga Swiatek [POL] || 2 || QF || Win || 6–2, 7–5 || 1.35
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Jessica Pegula [USA] || 4 || SF || Loss || 6–7(3), 7–5, 3–6 || 0.95
|-
| Apr 2025 || Madrid Open || Iga Swiatek [POL] || 2 || R64 || Loss || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.92
|-
| Jun 2025 || Wimbledon || Barbora Krejcikova [CZE] || 17 || R128 || Loss || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.88
|-
| Aug 2025 || US Open || Clara Tauson [DEN] || 14 || R128 || Win || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 1.05
|-
| Aug 2025 || US Open || Cristina Bucsa [ESP] || 95 || R64 || Loss || 3–6, 1–6, 2–6 || 0.80
|-
| Feb 2026 || Abu Dhabi || Ekaterina Alexandrova [RUS] || 11 || QF || Loss || 3–6, 3–6 || 0.85
|-
| Feb 2026 || Dubai Championships || Jasmine Paolini [ITA] || 6 || R32 || Win || 6–1, 7–6(5) || 1.22
|-
| Feb 2026 || Dubai Championships || Coco Gauff [USA] || 3 || QF || Loss || 0–6, 2–6 || 0.70
|-
| Mar 2026 || Indian Wells || Coco Gauff [USA] || 4 || R32 || Win || 6–2, 2–0 RET || 1.28
|-
| Mar 2026 || Indian Wells || Linda Noskova [CZE] || 14 || R16 || Loss || 2–6, 0–6 || 0.65
|-
| Mar 2026 || Miami Open || Karolina Muchova [CZE] || 13 || R16 || Loss || 0–6, 2–6 || 0.68
|}
Si Eala ay nagtataglay ng maririkit na tala ng tagumpay laban sa mga manlalarong kabilang sa Sampung Nangunguna—may 57% antas ng panalo at Talahulugang Paghahari na umaabot sa 1.32—samantalang ang pangkabuuang tagumpay sa kanyang karera ay sumasaklaw sa 62%. Naipabagsak niya ang ilang bantog at kinikilalang pangalan sa larangan ng tenis, gaya nina Iga Swiatek, Madison Keys, at Coco Gauff. Datapwat sa pakikipagtagisan sa mga manlalarong nasa hanay ng ika-20 hanggang ika-100, kapansin-pansin ang pag-uyam ng kapalaran: ang kanyang antas ng panalo ay bumababa sa 40–46%, kalakip ang Talahulugang Paghahari na mas mababa sa 1.0—isang matingkad na hudyat na ang mga kalaban ay madalas na nakapaghahari, nakapagdodomina, at nakapagsusulat ng kanilang sariling kasaysayan sa daloy ng tunggalian.
== Ibang larangan ==
===Pambansang koponan===
Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga parangal ===
Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref>
Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021}}</ref>
Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom (Mirror of Simple Wikipedia article]
{{BD|2005||Eala, Alexandra}}
[[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]]
ax70vq7n4fxhcxaal93x8ifpukcgz40
2201465
2201457
2026-04-06T06:04:43Z
Tabilay
153890
Infobox (Abril 6, 2026 Kumpletong Pag-update)
2201465
wikitext
text/x-wiki
{{Use mdy dates|date=April 2025}}
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg
|caption =Alex Eala sa 2024 US Open
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]]
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 4, 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch
|careerprizemoney = US 1,851,049
|singlesrecord = {{tennis record|won=208|lost=125}}
|singlestitles = 1 [[:en:2025 WTA 125 tournaments |WTA125]] , 5 [[:en:ITF Women's World Tennis Tour|ITF]]
|highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026)
|currentsinglesranking = No. 46 (April 6, 2026)
|AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]])
|FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]])
|Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]])
|USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]])
|doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}}
|doublestitles = 3 ITF
|highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026)
|currentdoublesranking = No. 103 (April 6, 2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]])
|WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]])
|updated = April 6, 2026
|medaltemplates-expand =no
|medaltemplates =
{{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}}
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}}
{{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }}
{{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}}
{{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}}
{{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }}
{{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }}
|AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}}
Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref>
Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa semifinals ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" />
Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" />
==Maagang buhay==
Isinilang si Alexandra Eala noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Mike Eala at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rizza Maniego-Eala]], dating pambansang manlalangoy at opisyal ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]].<ref>{{cite news |title=Alexandra Eala | Player Stats & More |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |work=Women's Tennis Association |access-date=January 12, 2026}}</ref> Pamangkin siya ni [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating pinuno ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]], at kapatid ni Michael "Miko" Eala na naglaro ng kolehiyong tennis sa [[:en:Pennsylvania_State_University|Penn State]].<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=March 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |url-status=live |access-date=August 28, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828061821/https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |archive-date=August 28, 2025}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |first1=Frances Karmel S. |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |website=Philippine Entertainment Portal |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |access-date=August 27, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428042146/https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |archive-date=April 28, 2025}}</ref> Ang kanyang lolo, si Roberto “Bobby” Maniego, ang nagpakilala sa kanya sa tennis at nagsilbing unang coach.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |url-status=live |access-date=September 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901153539/https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |archive-date=September 1, 2025}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin – Makati, bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa Espanya kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |first1=Rosy |date=October 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |access-date=March 30, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |archive-date=March 30, 2025}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Paboritong comfort food ni Eala ang [[caldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=3 Pebrero 2026 |title=Mahilig ka ba sa Kare-Kare? Ang ranggo ni Alex Eala sa pagkaing Pilipino ay baka ikagulat mo |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=23 Pebrero 2026 |website=One Sports |language=tl}}</ref> Nagsasalita siya ng Kastila, Ingles, at ang kanyang katutubong [[Wikang Tagalog|Tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 Marso 2026}}</ref> Itinuturing niya ang [[:en:Wimbledon_Championships|Wimbledon]] bilang paborito niyang Grand Slam tournament, at inilarawan ang [[:en:Centre_Court|Centre Court]] nito bilang pinakamagandang tennis venue.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=3 Hulyo 2025 |title='Living my dream': Alex Eala, tuwang-tuwa sa makasaysayang Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=3 Hulyo 2025 |website=[[Rappler]] |language=tl}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=24 Disyembre 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview kay Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=24 Disyembre 2025 |website=Instagram |language=tl}}</ref>
Binanggit niya si [[Maria Sharapova]] bilang isang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=19 Hulyo 2025 |title=Ang impluwensiya ni Sharapova ang nagtulak sa agresibong laro ni Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=23 Pebrero 2026 |website=Manila Standard |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=20 Nobyembre 2025 |title=Si Alex Eala ay nakipaglaro kay Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=23 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Agosto 2025 |title=Bago ang malalaking crowd, palaging nasa tabi ni Alex Eala ang kuya niyang si Miko |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=23 Pebrero 2026 |website=Spin.ph |language=tl}}</ref>
Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour ay nagbigay sa kanya ng malaking pangalan sa Pilipinas, madalas na inihahambing kay [[:en:Manny_Pacquiao|Manny Pacquiao]] sa impluwensiya, at ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]] ay “itinuturing na parang multiple Grand Slam winner.”<ref name=":02">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Juniors ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Singles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || 2R || 3R || A || A
|-
| French Open || A || SF || A || A
|-
| Wimbledon || A || A || 2R || A
|-
| US Open || A || A || A || W
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Doubles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || A || W || A || A
|-
| French Open || A || A || W || A
|-
| Wimbledon || A || A || 2R || A
|-
| US Open || A || A || SF || –
|}
Sa gulang na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open girls’ doubles]] kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
Sa [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|2021 French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref>
Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref>
Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref>
=== Prupesyonal na karera ===
====2020====
{| class="wikitable"
! Torneo !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Clay || R32 || Anna Zarycka || 2–6, 4–6
|-
| Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Clay || R16 || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6
|-
| Castellón || W15 || Clay || R16 || Oksana Selekhmeteva || UNPLAYED
|-
| Melilla || W15 || Clay || R32 || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6
|-
| Monastir 9 || W15 || Hard || R16 || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7
|}
Noong 2020, lumahok si Eala sa limang [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] singles tournaments. Umabot siya sa R16 sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]], habang natapos sa R32 sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]]. Karamihan sa mga torneo ay sa luwad{{efn|clay}}, maliban sa Monastir na nasa matigas na court.<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2021 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Korte !! Antas !! Katunggali !! Yugto !! Iskor
|-
| Miami Open || Hard || WTA 1000 || V. Hruncakova || Qualifying 1 || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Romanian Open (Cluj-Napoca) || Clay || WTA 250 || M. Sherif || Round of 16 || 2–6, 2–6
|
|-
| W15 Manacor 1 || W15 || Hard || Y. Cavalle-Reimers || Kampeon || 5–7, 6–1, 6–2
|-
| W15 Manacor 2 || W15 || Hard || Y. In-Albon || Quarterfinal || 0–6, 3–6
|-
| W15 Manacor 3 || W15 || Hard || O. Selekhmeteva || Quarterfinal || 2–6, 3–6
|-
| W25 Grenoble || W25 || Hard || M. Chwalinska || Quarterfinal || 0–6, 4–6
|-
| W25 Manacor 4 || W25 || Hard || J. Fett || Round of 16 || 6–4, 3–6, 5–7
|-
| W15 Manacor 5 || W15 || Hard || S. Waltert || Round of 32 || 4–6, 6–2, 5–7
|-
| W60 Bellinzona || W60 || Clay || S. Waltert || Round of 16 || 5–7, 6–3, 2–6
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Clay || I. Burillo || Round of 16 || 2–6, 4–6
|-
| W25 Madrid 2 || W25 || Hard || A. Lazaro Garcia || Round of 32 || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| W25 Milovice || W25 || Hard || D. Astakhova || Round of 32 || 2–6, 2–6
|}
Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi umabot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa main draw at umabot sa Round of 16 bago matalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
!Torneo
!Antas
!Korte
!Katuwang
!Yugto
!Katunggali
!Iskor
|-
|W25 Madrid
|W25
|Hard
|Victoria Jiménez Kasintseva
|QF
|Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey
|5–7, 6–4, 6–10
|-
|W25 Platja d’Aro
|W25
|Clay
|Oksana Selekhmeteva
|F
|Justina Mikulskytė / Oana Simion
|3–6, 5–7
|}
Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF doubles]] na torneo: sa W25 Madrid kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] umabot sila sa quarterfinals, at sa W25 Platja d’Aro kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] nakarating sila sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2022 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || R128 || Madison Brengle || 2–6, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Clay || Q1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6
|-
| Manacor 1 || W25 || Hard || Q3 || Alice Rame || 2–6, 4–6
|-
| Manacor 3 || W25 || Hard || R32 || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6
|-
| Grenoble || W60 || Hard || R16 || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6
|-
| Macon || W25 || Hard || R32 || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3)
|-
| Joue-les-Tours || W25 || Hard || R16 || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Hard || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Hard || QF || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Hard || QF || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Hard || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7
|-
| Palma del Río || W25 || Clay || R16 || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || R16 || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7
|-
| Vitoria-Gasteiz || W60 || Hard || SF || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6
|-
| El Espinar || W25 || Hard || SF || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6
|-
| Grodzisk Mazowiecki || W100 || Hard || R32 || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6
|-
| Templeton || W60 || Hard || R16 || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6
|-
| Rancho Santa Fe || W80 || Hard || QF || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7
|-
| Hamburg || W60 || Hard || R16 || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6
|-
| Poitiers || W80 || Hard || SF || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6
|-
| Shrewsbury || W100 || Hard || Q2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7
|}
Sa WTA Tour, tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], bagamat natalo siya sa unang round at qualifying.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa ITF circuit, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging runner‑up sa W60 Madrid 2, at umabot sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok din siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Katuwang !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Manacor || W25 || Hard || Elsa Jacquemot || QF || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10
|-
| Macon || W25 || Hard || Jéssica Bouzas Maneiro || QF || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Hard || Indy De Vroome || R16 || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Hard || Kyōka Okamura || QF || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Hard || Jéssica Bouzas Maneiro || QF || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Hard || Liang En-shuo || QF || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6
|-
| Palma del Río || W25 || Clay || Marina Bassols Ribera || SF || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || Lizette Cabrera || QF || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6
|-
| Templeton || W60 || Hard || Annaëlle Robbe || R16 || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10
|-
| Poitiers || W80 || Hard || Petra Marcinko || QF || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6
|}
Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
Sa ITF circuit, lumahok siya sa 10 torneo kasama ang 7 pang iba’t ibang kapareha, nagtala ng 10–10 record, at pinakamalakas na hinatnan ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang ulit na nabigo sa round‑of‑16.<ref name=":6" />
==== 2023 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Q1 || M. Doi || 6–4, 1–6, 3–6
|-
| Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Hard || R32 || T. Maria (6) || 2–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || R128 || I. Begu || 2–6, 5–7
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Clay || R128 || T. Maria || 1–6, 1–6
|-
| Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Hard || R32 || H. Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || R32 || T. Maria (3) || 3–6, 0–6
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Hard || R32 || E. Mertens (2) || 5–7, 0–6
|-
| Canberra || W60 || Hard || Q2 || O. Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6
|-
| Trnava || W60 || Hard || R16 || S. Kartal || 2–6, 2–6
|-
| Chiasso || W60 || Clay || R32 || A. Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6
|-
| Bellinzona || W60 || Clay || R32 || I. Ghioroaie || 5–7, 1–6
|-
| Monastir || W25 || Hard || QF || J. Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6
|-
| Yecla || W15 || Hard || F || V. Ryser || 6–3, 7–5
|-
| Madrid || W25 || Hard || QF || M. Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Zaragoza || W25 || Hard || R32 || D. Aiava || 1–6, 2–6
|-
| Palma del Río || W40 || Hard || QF || V. Savinykh (3) || 4–6, 2–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || R32 || S. Park || 4–6, 3–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || SF || J. Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6
|-
| Barcelona || W60 || Hard || QF || G. Garcia Perez || 4–6, 3–6
|-
| Roehampton || W25 || Hard || F || A. Rodionova (2) || 6–2, 6–3
|-
| Aldershot || W25 || Hard || F || D. Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6
|-
| Tokyo || W100 || Hard || R16 || K. Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6
|-
| Glasgow || W60 || Hard || R32 || S. Lamens || 6–2, 4–6, 1–6
|-
| Nantes || W60 || Hard || SF || G. Knutson || 6–2, 3–6, 1–6
|-
| Petange || W40 || Hard || F || O. Dodin (3) || 1–6, 5–7
|}
Noong 2023, lumahok si Eala sa parehong [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF Tour]].
Sa WTA Tour, lumahok siya sa qualifying draw ng [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo, at natalo sa unang round ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa ITF circuit, ang kanyang pinakamalalaking tagumpay ay ang dalawang pagkawagi sa singles: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref>
Bukod sa mga parangal, nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Noong Agosto 28, nakapasok siya sa WTA top 200, at umangat pa sa No. 191 makalipas lamang ang tatlong linggo.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref>
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
! Torneo !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Trnava 2 || W60 || Hard || SF || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6
|-
| Chiasso || W60 || Clay || R16 || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13
|-
| Zaragoza || W25 || Hard || QF || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || QF || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11
|-
| Barcelona || W60 || Hard || R16 || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10
|-
| Roehampton 2 || W25 || Hard || QF || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7
|-
| Aldershot || W25 || Hard || SF || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6
|-
| Tokyo 2 || W100 || Hard || SF || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Hard || R16 || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6
|-
| Glasgow 2 || W60 || Hard || QF || Freya Christie / Olivia Gadecki || —
|-
| Nantes || W60 || Hard || R16 || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10
|-
| Petange || W40 || Hard || SF || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7
|}
Noong 2023, naglaro si Eala sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] at [[:en:2023_WTA_Tour|WTA]] doubles events, umabot sa 4 semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), may 4 quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang Round of 16 finishes kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay sa hard courts, may isang clay event sa W60 Chiasso.<ref name=":6" />
==== 2024 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Q1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7
|-
| Roland Garros || Grand Slam || Clay || Q3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || Q3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7
|-
| US Open || Grand Slam || Hard || Q3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || Q2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Clay || 1st Round || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6
|-
| Wuhan Open || WTA 1000 || Hard || 1st Round || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Hard || 1st Round || Magda Linette || 6–7, 1–6
|-
| Guadalajara Open || WTA 500 || Hard || 1st Round || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Hard || Q1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6
|-
| Jiangxi Open || WTA 250 || Hard || 1st Round || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || 1st Round || Bernarda Pera || 0–6, 3–6
|-
| Rothesay Open Nottingham || WTA 250 || Grass || Q2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6
|-
| Workday Canberra International || WTA 125 || Hard || Q1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || R16 || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6
|-
| Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Hard || R32 || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6
|-
| Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Grass || Quarterfinal || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7
|-
| Makarska Open || WTA 125 || Clay || R32 || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6
|
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4
|-
| Dubai || W100 || Hard || Semifinal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6
|-
| Takasaki || W100 || Hard || Quarterfinal || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6
|-
| Cary || W100 || Hard || Quarterfinal || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6
|-
| Landisville || W100 || Hard || Quarterfinal || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6
|-
| Porto || W75 || Hard || Quarterfinal || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6
|-
| Trnava || W75 || Hard || Quarterfinal || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7
|-
| Trnava 2 || W75 || Hard || R32 || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Hard || R16 || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6
|-
| Zagreb || W75 || Clay || R32 || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6
|-
| Bellinzona || W60 || Clay || R32 || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6
|-
| Indore || W50 || Hard || Semifinal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6
|-
| Pune || W50 || Hard || Quarterfinal || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6
|}
Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Pinakamahusay niyang resulta ay quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], naabot niya ang ikalawang round ng WTA 1000 [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami]], ngunit nabigo sa unang round ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan]]. Sa WTA 500, natalo siya sa unang round ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo]]. Sa WTA 250, hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham]], at natalo sa unang round ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi]]. Sa WTA 125, bukod sa semifinal sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra]], umabot siya sa second round ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit first round exits sa [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona. Sa kabuuan, pinagsama ng season ang makasaysayang panalo sa W100 at tuloy-tuloy na pag-abot sa huling yugto, na nagpatibay sa kanyang reputasyon sa ITF Circuit.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
! Paligsahan
! Antas
! Korte
! Katuwang
! Antas
! Katunggali
! Iskor
|-
| Canberra International || WTA 125 || Hard || Laura Pigossi || Semifinal || Kaylah McPhee / Astra Sharma || 6–7(1), 3–6
|-
| Pune || W50 || Hard || Daniela Semenistaja || Final || Naiktha Bains / Fanny Stollar || 7–6(8), 6–3
|-
| Porto 3 || W75 || Hard || Alicia Barnett || Quarterfinal || Anna-Lena Friedsam / Alicia Barnett || 3–6, 4–6
|-
| Trnava || W75 || Hard || Zeynep Sönmez || Semifinal || Lulu Sun / Moyuka Uchijima || 2–6, 2–6
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Hard || Estelle Cascino || Final || Maia Lumsden / Jessika Ponchet || 7–5, 7–6(4)
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || Taylah Preston || R16 || Valeria Lepchenko / Anna Falei || 4–6, 4–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || Estelle Cascino || Final || Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica || 6–3, 2–6, 10–4
|-
| Polish Open || WTA 125 || Hard || Daniela Semenistaja || Quarterfinal || Weronika Falkowska / Martyna Kubka || 4–6, 5–7
|-
| Landisville || W100 || Hard || Renata Zarazua || R16 || Maria Kessler / Abigail Smith || Nawawala ang iskor
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || Kimberly Birrell || Quarterfinal || Katarzyna Piter / Fanny Stollar || 4–6, 4–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Hard || En Shuo Liang || Quarterfinal || Giuliana Olmos / Alexandra Panova || 1–6, 2–6
|-
| Dubai || W100 || Hard || Valentini Grammatikopoulou || Quarterfinal || Isabelle Haverlag / Erika Pridankina || 7–5, 4–6, 3–10
|}
Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa doubles. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay semifinal sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtala rin siya ng round‑of‑16 finishes sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]) at [[:en:2024_Koser_Jewelers_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Landisville]] (kasama si [[:en:Renata_Zarazua|Zarazua]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng back‑to‑back wins kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na antas ng kanyang doubles title sa taon. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" />
==== 2025 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Qual. R1 || J. Fett (133) || 5–7, 2–6
|-
| Singapore Open || WTA 250 || Hard || Qual. R2 || S. Waltert (179) || 3–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || SF || J. Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Clay || R64 || I. Swiatek (2) || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Clay || R128 || M. Kostyuk (27) || 0–6, 1–6
|-
| French Open || Grand Slam || Clay || R128 || E. Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Grass || R32 || M. Linette (31) || 4–6, 3–6
|-
| Eastbourne Open || WTA 250 || Grass || Final || M. Joint || 4–6, 6–1, 6-7 (10–12)
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || R128 || B. Krejcikova (16) || 6–3, 2–6, 1–6
|-
| National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Hard || R128 || M. Vondrousova (63) || 6–3, 1–6, 2–6
|-
| US Open || Grand Slam || Hard || R64 || C. Bucsa (95) || 4–6, 3–6
|-
| São Paulo Open || WTA 250 || Hard || QF || J. Tjen (130) || 4–6, 1–6
|-
| China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Hard || Qual. R1 || M. Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6
|-
| Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Hard || R32 || T. Valentova (78) || 1–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || R32 || C. Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Hard || R16 || V. Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Hard || SF || S. Wei (134) || 5–7, 2–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Hard || R16 || M. Hontama (166) || 6–7, 2–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || R16 || P. Udvardy (137) || 6–7, 4–6
|-
| Birmingham Open || WTA 125 || Grass || R32 || L. Fruhvirtova (152) || 5–7, 7–6, 1–6
|-
| Ilkley Open || WTA 125 || Grass || QF || R. Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || Final || P. Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3
|-
| Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Hard || SF || L. Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6
|-
| Suzhou Open || WTA 125 || Hard || QF || V. Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7
|-
| Bengaluru || W100 || Hard || R16 || D. Jakupovic (231)
|-
| Trnava 1 || W75 || Hard || R16 || C. Naef (164)
|-
| Trnava 2 || W75 || Hard || R16 || V. Ryser (266)
|}
Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa '''27''' torneo. Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang round laban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Bukod sa mga highlight na ito, nagtala rin ng matatag na hinatnan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinals sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Sa clay, umabot sa round of 16 sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang 125 events, nakarating sa round of 16 sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala ng season. Natalo sa unang round ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Sa 1000 level, natalo sa unang round ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Sa 250 level, natalo sa unang round ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], at ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]]. Sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]], natalo rin sa unang round kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa maagang ITF swing, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa round of 16: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" />
Ang kaniyang season ay tinalaan ng semifinal sa Miami, final sa Eastbourne, panalo sa US Open, at titulo sa Guadalajara — mga tagumpay na nag-angat sa kaniya patungo sa pandaigdigang Blg. 50.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Hard || Round 1 || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || Round 1 || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Clay || Quarterfinal || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10
|-
| French Open || Grand Slam || Clay || Round 2 || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6
|-
| Birmingham Open || WTA 250 || Grass || Round 1 || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || Round 1 || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || Semifinal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10
|-
| Hong Kong Open || WTA 250 || Hard || Round 1 || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10
|}
Noong 2025, lumahok si Eala sa doubles sa iba’t ibang antas ng WTA Tour, katuwang ang iba’t ibang manlalaro at nagtala ng sari-saring hinatnan:
Pinakamahusay ang kanyang naging kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Umabot din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref name=":6" />
Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang round ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at nabigo sa unang round ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].
Lumahok din sya sa WTA 250 [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang round.<ref name=":6" />
Sa mga nakikipagsapalaran sa torneo, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa simulang round.<ref name=":6" />
=== 2026 ===
'''Singles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Torneo !! Antas !! Court !! Round !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Hard || Semifinal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Round 1 || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6
|-
|Philippines Womens Open
|WTA 125
|Hard
|Quarterfinal
|Camila Osorio
|4-6, 4-6
|-
|Abu Dhabi Open
|WTA 500
|Hard
|Quarterfinal
|Ekaterina Alexandrova
|3-6, 3-6
|-
|Qatar Open
|WTA 1000
|Hard
|Round 1
|Tereza Valentová
|6-7(6),1-6
|-
|Dubai Tennis Championships
|WTA 1000
|Hard
|Quarterfinal
|Coco Gauff
|0-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Hard
|Fourth Round
|Linda Noskova
|2-6, 0-6
|-
|Miami Open
|WTA 1000
|Hard
|Fourth Round
|Karolína Muchová
|0-6, 2-6
|-
|Linz Open
|WTA 500
|Clay
|
|
|
|-
|Stuttgart Open
|WTA 500
|Clay
|
|
|
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Clay
|
|
|
|-
|Italian Open
|WTA 1000
|Clay
|
|
|
|-
|French Open
|Grand Slam
|Clay
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|}
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Torneo !! Antas !! Court !! Kapareha !! Round !! Mga Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Hard || Iva Jovic || Semifinal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Ingrid Martins || Unang Round || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6
|-
|Abu Dhabi Open
|WTA 500
|Hard
|Janice Tjen
|Semifinal
|kina Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls.
|4-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Hard
|Iva Jovic
|Round 1
|Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko
|2-6, 2-6
|-
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|}
Sa ''[[:en:Auckland_Open|Auckland 250]]'', umabot si Eala sa semifinals ng [[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|singles]] bago matalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]], at sa [[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si [[:en:Iva_Jovic|Jović]] ay natalo sila sa semifinals laban kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=[The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''Australian Open'', na-eliminate siya sa unang round ng [[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|singles]] at [[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si [[:en:Ingrid_Martins|Martins]].<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref><ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 250]]'', nakapasok siya sa quarterfinals bilang wildcard bago matalo sa kampeon ng torneo na si [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 3, 2026 |title=Alex Eala gets wildcard at Philippine Women's Open |url=https://sports.inquirer.net/657026/alex-eala-gets-wildcard-at-philippine-womens-open |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=January 29, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]], nakarating siya sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|quarterfinals ng singles]], ngunit natalo sa ikalawang binhi na si [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]]. Sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|doubles]] naman kasama si [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], umabot sila sa semifinals bago matalo kina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref> Natalo siya sa unang round ng [[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Umabot siya sa quarterfinals ng [[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]], ngunit natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |language=en |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa [[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]], nakarating siya sa ika-apat na round ng [[:en:2026_BNP_Paribas_Open_–_Women's_singles|singles]] bago matalo kay [[:en:Linda_Noskova|Noskova]], at sa [[:en:2026_BNP_Paribas_Open_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si Jovic, ang magkapareha ay nabigo sa unang round.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Masoy |first=Niel Victor C. |date=March 8, 2026 |title=Eala, Jovic fall to Ostapenko, Baptiste at Indian Wells doubles |language=en |website=The Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/2026/03/08/sports/eala-jovic-fall-to-ostapenko-baptiste-at-indian-wells-doubles/2295416 |access-date=March 8, 2026}}</ref> Naabot niya ang bagong pinakamataas na ranggo sa kanyang karera bilang ika-29 .g Marso<ref name=":11" /> Narating niya ang ika-apat na round sa [[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo kay [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref>
==Estilo ng paglalaro==
Si Eala ay isang agresibong baseliner na nakasalalay sa kanyang forehand bilang pangunahing sandata.<ref name="Tignor2025">{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> May matatag na two‑handed backhand at kaliweteng topspin na nagbubukas ng espasyo para sa opensa.<ref name="Oke2025">{{Cite web |last=Oke |first=Tope |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala: The Filipino Phenomenon Taking Women's Tennis by Storm |url=https://lastwordonsports.com/tennis/2025/03/27/alexandra-eala-filipino-phenomenon/ |website=Last Word On Tennis |language=en-US|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang serve ay itinuturing na kahinaan, kulang sa bilis at baryasyon,<ref name="Caramoan2026">{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> ngunit malakas ang kanyang return of serve. Kilala rin siya sa mahusay na footwork at tibay sa mga rally, na nagbigay sa kanya ng pinakamagandang resulta sa hard courts (59% win rate noong 2025).<ref name="Sotelo2026">{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref> Gayunpaman, nahihirapan siya laban sa mga counterpuncher at retriever, lalo na sa clay courts.<ref name="Gilbert2024">{{Cite web |last=Gilbert |first=Brad |date=June 12, 2024 |title=Why counterpunchers thrive on clay |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/40123456/why-counterpunchers-thrive-clay |website=ESPN |language=en|access-date=February 7, 2026}}</ref>
== Pagganap Laban sa Nangungunang Manlalaro ==
Ipinakita ni Eala ang kapansin-pansing tagumpay laban sa mga elit na kalaban, lalo na sa hard court. Ang kanyang rekord ng panolo-talo laban sa Top 10 na mga kalaban ay 4–3, habang siya ay may 6–7 na panalo-talo laban sa Top 20 na mga manlalaro. Ipinapakita ng mga resulta na ito ang kanyang kakayahang hamunin at talunin ang ilan sa pinakamataas na ranggo sa women’s tennis.<ref name=":9">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Head to Head against top 10 players. |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_10qqv1 |access-date=March 8, 2026 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |date= |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Head to Head against top 20 players. |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=March 8, 2026 |website=www.tennisabstract.com}}</ref>
=== Career at Tier Stats ===
<small>Updated as of March 24, 2026</small>
{| class="wikitable sortable"
|+ Alexandra Eala – Match Stat Comparisons by Opponent Tier
! Category !! Record (W–L) !! Win % !! Tiebreak Record !! Ace % !! 1st Serve In % !! 1st Serve Won % !! 2nd Serve Won % !! Return Points Won (RPW) !! DR (Dominance Ratio)
|-
| Top 10 Opponents || 4–3 || 57% || 1–1 (50%) || 2.0% || 67.2% || 56.6% || 46.4% || 48.0 || ~1.32
|-
| Top 20 Opponents || 6–7 || 46% || 2–1 (67%) || 1.2% || 64.6% || 53.7% || 48.3% || 43.7 || ~0.97
|-
| Top 50 Opponents || 12–18 || 40% || 5–3 (63%) || 1.0% || 64.3% || 55.3% || 45.2% || 43.3 || ~0.90
|-
| Top 100 Opponents || 27–36 || 43% || 7–10 (41%) || 1.2% || 64.8% || 57.2% || 45.5% || 44.7 || ~0.92
|-
| Career (All Opponents) || 203–123 || 62% || 42–30 (58%) || 0.0% || 59.8% || 59.8% || 0.4% || 46.0 || ~1.10
|}
<small>
{| class="wikitable" style="text-align:left; width:100%;"
|+ Mga Pangunahing Ratio sa Tennis
|-
! Ratio !! Kahulugan
|-
| '''Dominance Ratio (DR)''' || Sukatan ng kontrol sa laban. Higit sa 1.0 = mas maraming puntos ang panalo kaysa sa kalaban. Mas mababa sa 1.0 = kalaban ang may kontrol.
|-
| '''Ace Percentage''' || Bahagi ng serve na direktang nagiging ace.
|-
| '''Double Fault Percentage (DF)''' || Bahagi ng serve na nawawala dahil sa double fault.
|-
| '''First Serve In''' || Dalas na pumapasok ang unang serve.
|-
| '''First Serve Won''' || Porsyento ng puntos na panalo kapag matagumpay ang unang serve.
|-
| '''Second Serve Won''' || Porsyento ng puntos na panalo gamit ang ikalawang serve.
|-
| '''Return Points Won (RPW)''' || Sukatan ng bisa sa pagkuha ng puntos mula sa serve ng kalaban.
|}
</small>
==== Mga Pangunahing Resulta ng Laban ====
<small>Updated as of March 24, 2026</small>
{| class="wikitable sortable"
|+ Eala – Significant Matches (2025–2026)
! Date !! Tournament !! Opponent !! Opponent Rank !! Round !! Result !! Score !! DR
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Jelena Ostapenko [LAT] || 25 || R64 || Win || 7–6(2), 7–5 || 1.18
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Madison Keys [USA] || 5 || R32 || Win || 6–4, 6–2 || 1.30
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Iga Swiatek [POL] || 2 || QF || Win || 6–2, 7–5 || 1.35
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Jessica Pegula [USA] || 4 || SF || Loss || 6–7(3), 7–5, 3–6 || 0.95
|-
| Apr 2025 || Madrid Open || Iga Swiatek [POL] || 2 || R64 || Loss || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.92
|-
| Jun 2025 || Wimbledon || Barbora Krejcikova [CZE] || 17 || R128 || Loss || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.88
|-
| Aug 2025 || US Open || Clara Tauson [DEN] || 14 || R128 || Win || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 1.05
|-
| Aug 2025 || US Open || Cristina Bucsa [ESP] || 95 || R64 || Loss || 3–6, 1–6, 2–6 || 0.80
|-
| Feb 2026 || Abu Dhabi || Ekaterina Alexandrova [RUS] || 11 || QF || Loss || 3–6, 3–6 || 0.85
|-
| Feb 2026 || Dubai Championships || Jasmine Paolini [ITA] || 6 || R32 || Win || 6–1, 7–6(5) || 1.22
|-
| Feb 2026 || Dubai Championships || Coco Gauff [USA] || 3 || QF || Loss || 0–6, 2–6 || 0.70
|-
| Mar 2026 || Indian Wells || Coco Gauff [USA] || 4 || R32 || Win || 6–2, 2–0 RET || 1.28
|-
| Mar 2026 || Indian Wells || Linda Noskova [CZE] || 14 || R16 || Loss || 2–6, 0–6 || 0.65
|-
| Mar 2026 || Miami Open || Karolina Muchova [CZE] || 13 || R16 || Loss || 0–6, 2–6 || 0.68
|}
Si Eala ay nagtataglay ng maririkit na tala ng tagumpay laban sa mga manlalarong kabilang sa Sampung Nangunguna—may 57% antas ng panalo at Talahulugang Paghahari na umaabot sa 1.32—samantalang ang pangkabuuang tagumpay sa kanyang karera ay sumasaklaw sa 62%. Naipabagsak niya ang ilang bantog at kinikilalang pangalan sa larangan ng tenis, gaya nina Iga Swiatek, Madison Keys, at Coco Gauff. Datapwat sa pakikipagtagisan sa mga manlalarong nasa hanay ng ika-20 hanggang ika-100, kapansin-pansin ang pag-uyam ng kapalaran: ang kanyang antas ng panalo ay bumababa sa 40–46%, kalakip ang Talahulugang Paghahari na mas mababa sa 1.0—isang matingkad na hudyat na ang mga kalaban ay madalas na nakapaghahari, nakapagdodomina, at nakapagsusulat ng kanilang sariling kasaysayan sa daloy ng tunggalian.
== Ibang larangan ==
===Pambansang koponan===
Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga parangal ===
Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref>
Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021}}</ref>
Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom (Mirror of Simple Wikipedia article]
{{BD|2005||Eala, Alexandra}}
[[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]]
3rnxv2xfa2auvmme2tugdhfq77tniog
2201466
2201465
2026-04-06T06:14:08Z
Tabilay
153890
2201466
wikitext
text/x-wiki
{{Use mdy dates|date=April 2025}}
{{Infobox tennis biography
|name = Alexandra Eala
|image =File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg
|caption =Alex Eala sa 2024 US Open
|fullname = Alexandra Maniego Eala
|country = {{PHI}}
|birth_date = {{birth date and age|2005|05|23}}
|birth_place = [[Lungsod Quezon]], [[Pilipinas]]
|height = {{height|m=1.75}}
|turnedpro = Marso 4, 2020
|plays = Kaliwete (dalawahang-hawak na ''backhand'')
|coach = Joan Bosch
|careerprizemoney = US 1,851,049
|singlesrecord = {{tennis record|won=208|lost=125}}
|singlestitles = 0
|highestsinglesranking = 29 (March 16, 2026)
|currentsinglesranking = No. 46 (April 6, 2026)
|AustralianOpenresult = 1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's singles qualifying|2026]])
|FrenchOpenresult = 1R ([[:en:2025 French Open – Women's singles|2025]])
|Wimbledonresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's singles|2025]])
|USOpenresult = 2R ([[:en:2025 US Open – Women's singles|2025]])
|doublesrecord = {{tennis record|won=47|lost=44}}
|doublestitles = 0
|highestdoublesranking = No. 99 (February 9, 2026)
|currentdoublesranking = No. 103 (April 6, 2026)
|FrenchOpenDoublesresult = 2R ([[:en:2025 French Open – Women's doubles|2025]])
|WimbledonDoublesresult = 1R ([[:en:2025 Wimbledon Championships – Women's doubles|2025]])
|updated = April 6, 2026
|medaltemplates-expand =no
|medaltemplates =
{{MedalSport | Women's [[:en:tennis|Tennis]]}}
{{MedalCountry |{{PHI}}}}
{{MedalCompetition | [[:en:Asian Games|Asian Games]]}}
{{MedalBronze | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games|2022 Hangzhou]] | [[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Women's singles|Singles]] }}
{{MedalBronze|2022 Hangzhou|[[:en:Tennis at the 2022 Asian Games – Mixed doubles|Mixed doubles]]}}
{{MedalCompetition | [[:en:Southeast Asian Games|Southeast Asian Games]]}}
{{MedalGold | [[:en:2025 Southeast Asian Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2021 Southeast Asian Games|2021 Vietnam]] | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Singles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Mixed doubles]] }}
{{MedalBronze | 2021 Vietnam | [[:en:Tennis at the 2021 Southeast Asian Games|Team]] }}
{{MedalBronze | [[:en:2025 SEA Games|2025 Thailand]] | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Team]] }}
{{MedalBronze | 2025 Thailand | [[:en:Tennis at the 2025 SEA Games|Mixed doubles]] }}
|AustralianOpenDoublesresult=1R ([[:en:2026 Australian Open – Women's doubles|2026]])}}
Si '''Alexandra Eala''' (isinilang Mayo 23, 2005 sa [[Quezon City]]) ay Pilipinong manlalaro ng [[tenis]]. Siya ang pinakamataas na ranggong Pilipino, umabot sa pandaigdigang bilang na 29 noong Marso 16, 2026.<ref name=":11">{{Cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=March 16, 2026 |title=Alex Eala rises to career-high World No. 29 |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/16/eala-rises-to-career-high-world-no-29-in-latest-wta-rankings-1032}}</ref>
Nagwagi siya ng junior Grand Slam titles: doubles sa 2020 Australian Open at 2021French Open, at singles sa 2022 US Open.<ref name=":1">{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=September 10, 2022 |title=Eala captures US Open girls' singles crown |url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/}}</ref>
Mayroon siyang 5 ITF singles at 3 ITF doubles titles, at noong 2025 umabot sa semifinals ng Miami Open, final ng Eastbourne Open, at nagwagi sa WTA 125 Guadalajara Open.<ref name=":62">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Singles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/ |access-date=2025-12-03 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":72">{{Cite web |title=ITF: Alexanda Eala Doubles Titles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":63">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Singles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
Simula noong 2023, lumahok si Eala sa mga Grand Slam tournaments bilang propesyonal, kung saan nakapasok siya sa main draw mula 2025 French Open hanggang 2026 Australian Open at umabot sa ikalawang round ng 2025 US Open sa singles.<ref name=":63" /> Sa doubles naman, nakapaglaro siya noong 2025 at 2026, na ang pinakamataas na resulta ay ang ikalawang round ng 2025 French Open.<ref name=":6" />
Si Eala ay nagwagi ng mga pilak na medalya sa 2021 SEA Games at 2022Asian Games, at pinangunahan ang koponan sa promosyon sa Group I noong 2024. Noong 2025 SEA Games, nakamit niya ang gintong medalya sa women’s singles at dalawang tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":12" /><ref name=":13" />
==Maagang buhay==
Isinilang si Alexandra Eala noong Mayo 23, 2005 sa [[Lungsod Quezon]], Pilipinas, kina Mike Eala at [[:en:Rizza_Maniego-Eala|Rizza Maniego-Eala]], dating pambansang manlalangoy at opisyal ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]].<ref>{{cite news |title=Alexandra Eala | Player Stats & More |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |work=Women's Tennis Association |access-date=January 12, 2026}}</ref> Pamangkin siya ni [[:en:Noli_Eala|Noli Eala]], dating pinuno ng [[:en:Philippine_Sports_Commission|Philippine Sports Commission]], at kapatid ni Michael "Miko" Eala na naglaro ng kolehiyong tennis sa [[:en:Pennsylvania_State_University|Penn State]].<ref name="Philstar">{{cite news |last1=Acebuche |first1=Yoniel |date=March 28, 2025 |title=Alex Eala: What to know about the tennis phenom making history on the court |work=[[The Philippine Star]] |url=https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |url-status=live |access-date=August 28, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828061821/https://www.philstarlife.com/celebrity/828326-what-to-know-alex-eala |archive-date=August 28, 2025}}</ref><ref name="PEP2">{{Cite news |last1=Bravo |first1=Frances Karmel S. |date=March 27, 2025 |title=Who is Alex Eala, Pinoy tennis player at 2025 Miami Open? |website=Philippine Entertainment Portal |url=https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |access-date=August 27, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428042146/https://www.pep.ph/peptionary/186040/alex-eala-a5128-20250327 |archive-date=April 28, 2025}}</ref> Ang kanyang lolo, si Roberto “Bobby” Maniego, ang nagpakilala sa kanya sa tennis at nagsilbing unang coach.<ref>{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=August 31, 2025 |title=Alex Eala and the guts to be first |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |url-status=live |access-date=September 1, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250901153539/https://www.rappler.com/sports/alex-eala-guts-first-philippine-tennis/ |archive-date=September 1, 2025}}</ref> Nag-aral siya sa Immaculate Conception Academy at Colegio San Agustin – Makati, bago lumipat sa [[:en:Rafa_Nadal_Academy|Rafa Nadal Academy]] sa Espanya kung saan siya nagtapos noong 2023.<ref>{{cite news |last1=Mina |first1=Rosy |date=October 22, 2022 |title=How Alex Eala became a world-class tennis champion |work=[[ABS-CBN News]] |url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |access-date=March 30, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ |archive-date=March 30, 2025}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Paboritong comfort food ni Eala ang [[caldereta]].<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=3 Pebrero 2026 |title=Mahilig ka ba sa Kare-Kare? Ang ranggo ni Alex Eala sa pagkaing Pilipino ay baka ikagulat mo |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=23 Pebrero 2026 |website=One Sports |language=tl}}</ref> Nagsasalita siya ng Kastila, Ingles, at ang kanyang katutubong [[Wikang Tagalog|Tagalog]].<ref>{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |website=The Athletic |publisher=The New York Times |access-date=25 Marso 2026}}</ref> Itinuturing niya ang [[:en:Wimbledon_Championships|Wimbledon]] bilang paborito niyang Grand Slam tournament, at inilarawan ang [[:en:Centre_Court|Centre Court]] nito bilang pinakamagandang tennis venue.<ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=3 Hulyo 2025 |title='Living my dream': Alex Eala, tuwang-tuwa sa makasaysayang Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=3 Hulyo 2025 |website=[[Rappler]] |language=tl}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=24 Disyembre 2025 |title=Vogue Rapid-Fire interview kay Alex Eala |url=https://www.instagram.com/reels/DSoxP5lk1bS/ |access-date=24 Disyembre 2025 |website=Instagram |language=tl}}</ref>
Binanggit niya si [[Maria Sharapova]] bilang isang impluwensiya.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=19 Hulyo 2025 |title=Ang impluwensiya ni Sharapova ang nagtulak sa agresibong laro ni Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=23 Pebrero 2026 |website=Manila Standard |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=20 Nobyembre 2025 |title=Si Alex Eala ay nakipaglaro kay Rafael Nadal |url=https://sports.inquirer.net/649046/alex-eala-trains-with-rafael-nadal-in-his-return-to-court |access-date=23 Pebrero 2026 |website=[[Philippine Daily Inquirer|Inquirer]] |language=tl}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 Agosto 2025 |title=Bago ang malalaking crowd, palaging nasa tabi ni Alex Eala ang kuya niyang si Miko |url=https://www.spin.ph/tennis/get-to-know-alex-eala-older-brother-and-avid-supporter-miko-a6035-20250827 |access-date=23 Pebrero 2026 |website=Spin.ph |language=tl}}</ref>
Ang pag-angat ni Eala sa WTA Tour ay nagbigay sa kanya ng malaking pangalan sa Pilipinas, madalas na inihahambing kay [[:en:Manny_Pacquiao|Manny Pacquiao]] sa impluwensiya, at ayon kay [[:en:Dyan_Castillejo|Dyan Castillejo]] ay “itinuturing na parang multiple Grand Slam winner.”<ref name=":02">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Juniors ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Singles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || 2R || 3R || A || A
|-
| French Open || A || SF || A || A
|-
| Wimbledon || A || A || 2R || A
|-
| US Open || A || A || A || W
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|+ Doubles
! Tournament !! 2019 !! 2020 !! 2021 !! 2022
|-
| Australian Open || A || W || A || A
|-
| French Open || A || A || W || A
|-
| Wimbledon || A || A || 2R || A
|-
| US Open || A || A || SF || –
|}
Sa gulang na 12, nagwagi si Eala sa 2018 [[:en:Les_Petit_As|Les Petits As]] sa Pransya,<ref>{{Cite web |date=January 28, 2018 |title=Lilov & Eala win at Les Petits As |url=https://www.tenniseurope.org/cookies/?returnurl=%2Fnews%2F117748%2FLilov-Eala-win-at-Les-Petits-As |access-date=November 14, 2024 |website=Tennis Europe}}</ref> at nakuha ang kanyang unang under‑18 singles at doubles titles sa ITF Trofeo David Ferrer sa Alicante, Spain.<ref>{{Cite web |last=Payo |first=Jasmine |date=April 25, 2025 |title=Building blocks to success: Rundown of Alex Eala’s best tennis campaigns |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-best-tennis-campaigns/ |access-date=November 14, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Noong 2019, napanalunan ni Eala ang [[:en:Orange_Bowl_(tennis)|Orange Bowl]] girls’ doubles title kasama si [[:en:Evialina_Laskevich|Laskevich]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=December 17, 2019 |title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217 |access-date=January 12, 2026}}</ref>
Noong 2020, nagwagi siya sa [[:en:2020_Australian_Open_–_Girls'_doubles|Australian Open girls’ doubles]] kasama si [[:en:Priska_Madelyn_Nugroho|Nugroho]].<ref>{{Cite web |date=2020-01-31 |title=Eala, Nugroho capture Australian Open girls' doubles title |url=https://www.espn.com/story/_/id/28604688/eala-nugroho-capture-australian-open-girls-doubles-title |access-date=2025-10-08 |website=ESPN.com |language=en}}</ref>
Sa [[:en:2021_French_Open_–_Girls'_doubles|2021 French Open]], nakuha niya ang ikalawang junior Grand Slam doubles title kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]].<ref>{{Cite news |last=Go |first=Beatrice |date=April 5, 2023 |title=Alex Eala clinches juniors world No. 2 after French Open romp |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-ranking-itf-world-juniors-2020/ |access-date=November 16, 2025}}</ref>
Noong Hulyo 2021, nagwagi siya ng isahan at dalawahan (kasama si Madison Sieg) sa [[:en:Trofeo_Bonfiglio|Trofeo Bonfiglio]] sa Milan.<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=July 17, 2021 |title=Alex Eala clinches doubles crown, to play singles final in Milan juniors |work=ABS CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/07/17/21/alex-eala-tennis-milan}}</ref>
Noong 2022, gumawa siya ng kasaysayan bilang unang Pilipinong nagwagi ng junior Grand Slam singles title sa [[:en:2022_US_Open_–_Girls'_singles|US Open]].<ref>{{Cite web |last=Levinsohn |first=Dan |date=September 10, 2022 |title=Alexandra Eala becomes first Filipina to win a junior Grand Slam singles title at the 2022 US Open |url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2022-09-10/alexandra_eala_becomes_first_filipina_to_win_a_junior_grand_slam_singles_title_at_the_2022_us_open.html |access-date=November 14, 2025 |website=US Open}}</ref>
=== Prupesyonal na karera ===
====2020====
{| class="wikitable"
! Torneo !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Las Palmas de Gran Canaria 2 || W15 || Clay || R32 || Anna Zarycka || 2–6, 4–6
|-
| Las Palmas de Gran Canaria || W25 || Clay || R16 || Lara Salden || 0–6, 6–2, 2–6
|-
| Castellón || W15 || Clay || R16 || Oksana Selekhmeteva || UNPLAYED
|-
| Melilla || W15 || Clay || R32 || Anastasia Charaeva || 3–6, 3–6
|-
| Monastir 9 || W15 || Hard || R16 || Nina Stadler || 6–4, 6–7, 5–7
|}
Noong 2020, lumahok si Eala sa limang [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] singles tournaments. Umabot siya sa R16 sa W25 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]], W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Castellón]], at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Monastir]], habang natapos sa R32 sa W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|Las Palmas]] at W15 [[:en:2020_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|Melilla]]. Karamihan sa mga torneo ay sa luwad{{efn|clay}}, maliban sa Monastir na nasa matigas na court.<ref name=":5">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 |access-date=December 3, 2025 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=ITF: Alex Eala Singles |url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/activity/ |access-date=December 3, 2025 |website=www.itftennis.com}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala |access-date=February 2, 2026 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2021 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Korte !! Antas !! Katunggali !! Yugto !! Iskor
|-
| Miami Open || Hard || WTA 1000 || V. Hruncakova || Qualifying 1 || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Romanian Open (Cluj-Napoca) || Clay || WTA 250 || M. Sherif || Round of 16 || 2–6, 2–6
|
|-
| W15 Manacor 1 || W15 || Hard || Y. Cavalle-Reimers || Kampeon || 5–7, 6–1, 6–2
|-
| W15 Manacor 2 || W15 || Hard || Y. In-Albon || Quarterfinal || 0–6, 3–6
|-
| W15 Manacor 3 || W15 || Hard || O. Selekhmeteva || Quarterfinal || 2–6, 3–6
|-
| W25 Grenoble || W25 || Hard || M. Chwalinska || Quarterfinal || 0–6, 4–6
|-
| W25 Manacor 4 || W25 || Hard || J. Fett || Round of 16 || 6–4, 3–6, 5–7
|-
| W15 Manacor 5 || W15 || Hard || S. Waltert || Round of 32 || 4–6, 6–2, 5–7
|-
| W60 Bellinzona || W60 || Clay || S. Waltert || Round of 16 || 5–7, 6–3, 2–6
|-
| W25 Platja d’Aro || W25 || Clay || I. Burillo || Round of 16 || 2–6, 4–6
|-
| W25 Madrid 2 || W25 || Hard || A. Lazaro Garcia || Round of 32 || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| W25 Milovice || W25 || Hard || D. Astakhova || Round of 32 || 2–6, 2–6
|}
Sa [[:en:2021_WTA_Tour|WTA Tour]], unang sumabak si Eala sa [[:en:2021_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami Open]] ngunit hindi umabot sa qualifying. Gayunpaman, sa [[:en:2021_Winners_Open_–_Singles|Cluj-Napoca 250]], nakapasok siya sa main draw at umabot sa Round of 16 bago matalo kay [[:en:Mayar_Sherif|Sherif]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
!Torneo
!Antas
!Korte
!Katuwang
!Yugto
!Katunggali
!Iskor
|-
|W25 Madrid
|W25
|Hard
|Victoria Jiménez Kasintseva
|QF
|Olivia Tjandramulia / Ashley Lahey
|5–7, 6–4, 6–10
|-
|W25 Platja d’Aro
|W25
|Clay
|Oksana Selekhmeteva
|F
|Justina Mikulskytė / Oana Simion
|3–6, 5–7
|}
Noong 2021, lumahok si Eala sa dalawang [[:en:2021_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF doubles]] na torneo: sa W25 Madrid kasama si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] umabot sila sa quarterfinals, at sa W25 Platja d’Aro kasama si [[:en:Oksana_Selekhmeteva|Selekhmeteva]] nakarating sila sa finals.<ref name=":6">{{Cite web |title=WTA: Alexandra Eala Doubles Matches |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches?type=D#main-content |access-date=2026-03-26 |website=Women's Tennis Association |language=en}}</ref>
==== 2022 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || R128 || Madison Brengle || 2–6, 1–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Clay || Q1 || Anna Bondár || 0–6, 0–6
|-
| Manacor 1 || W25 || Hard || Q3 || Alice Rame || 2–6, 4–6
|-
| Manacor 3 || W25 || Hard || R32 || Giulia Gatto-Monticone || 2–6, 1–6
|-
| Grenoble || W60 || Hard || R16 || Chloé Paquet || 6–4, 5–7, 3–6
|-
| Macon || W25 || Hard || R32 || Anna Ukolova || 6–1, 2–6, 6–7(3)
|-
| Joue-les-Tours || W25 || Hard || R16 || Oksana Selekhmeteva || 3–6, 3–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Hard || Final || Luksika Kumkhum || 6–4, 6–2
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Hard || QF || Erika Sema || 3–6, 6–2, 3–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Hard || QF || Anna-Lena Robbe || 6–7(3), 3–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Hard || Final || Marina Bassols Ribera || 4–6, 5–7
|-
| Palma del Río || W25 || Clay || R16 || Jessika Ponchet || 2–6, 1–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || R16 || Alexandra Bozovic || 6–1, 4–6, 5–7
|-
| Vitoria-Gasteiz || W60 || Hard || SF || Jessika Ponchet || 4–6, 4–6
|-
| El Espinar || W25 || Hard || SF || Eva Guerrero Alvarez || 2–6, 6–3, 2–6
|-
| Grodzisk Mazowiecki || W100 || Hard || R32 || Katharina Hobgarski || 4–6, 3–6
|-
| Templeton || W60 || Hard || R16 || Katarzyna Kawa || 6–2, 4–6, 0–6
|-
| Rancho Santa Fe || W80 || Hard || QF || Marcela Zacarías || 2–6, 5–7
|-
| Hamburg || W60 || Hard || R16 || Ysaline Bonaventure || 4–6, 0–6
|-
| Poitiers || W80 || Hard || SF || Ysaline Bonaventure || 1–6, 6–3, 3–6
|-
| Shrewsbury || W100 || Hard || Q2 || Maia Lumsden || 1–6, 5–7
|}
Sa WTA Tour, tampok ang kaniyang pagsabak sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]], bagamat natalo siya sa unang round at qualifying.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa ITF circuit, nagwagi siya sa W25 Chiang Rai at naging runner‑up sa W60 Madrid 2, at umabot sa semifinals ng W80 Poitiers, W60 Vitoria‑Gasteiz, at W25 El Espinar.<ref name=":2" /><ref name=":4" /> Nakapasok din siya sa quarterfinals ng W80 Rancho Santa Fe, W60 Templeton, W25 Madrid, at W25 Chiang Rai 2.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Katuwang !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Manacor || W25 || Hard || Elsa Jacquemot || QF || Olga Parres Azcoitia / Aurora Zantedeschi || 6–2, 4–6, 3–10
|-
| Macon || W25 || Hard || Jéssica Bouzas Maneiro || QF || Audrey Albie / Aubane Droguet || 4–6, 2–6
|-
| Chiang Rai 1 || W25 || Hard || Indy De Vroome || R16 || Patcharin Cheapchandej / Punnin Kovapitukted || 6–4, 5–7, 6–10
|-
| Chiang Rai 2 || W25 || Hard || Kyōka Okamura || QF || Pimrada Jattavapornvanit / Gozal Ainitdinova || 6–4, 7–6(4), 2–6
|-
| Madrid 1 || W25 || Hard || Jéssica Bouzas Maneiro || QF || Olga Helmi / Adithya Karunaratne || 0–6, 4–6
|-
| Madrid 2 || W60 || Hard || Liang En-shuo || QF || Tímea Babos / Valeria Savinykh || 2–6, 4–6
|-
| Palma del Río || W25 || Clay || Marina Bassols Ribera || SF || Valeria Savinykh / Fanny Stollár || 2–6, 0–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || Lizette Cabrera || QF || Justina Mikulskyte / Hong Yi Cody Wong || 5–7, 4–6
|-
| Templeton || W60 || Hard || Annaëlle Robbe || R16 || Madison Brengle || 6–3, 6–7, 6–10
|-
| Poitiers || W80 || Hard || Petra Marcinko || QF || Miriam Skoch / Markéta Vondroušová || 5–7, 2–6
|}
Sa WTA Tour, nakapaglaro siya sa [[:en:2022_Miami_Open_–_Women's_doubles|Miami 1000]] at qualifying ng [[:en:2022_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_doubles|Madrid 1000]].<ref name=":0">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Bumalik si Alex Eala sa Miami Open, kung saan nagsimula ang kanyang pangarap na naging tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 Marso 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
Sa ITF circuit, lumahok siya sa 10 torneo kasama ang 7 pang iba’t ibang kapareha, nagtala ng 10–10 record, at pinakamalakas na hinatnan ang semifinals sa W25 Palma del Río kasama si [[:en:Marina_Bassols_Ribera|Ribera]]. Nakarating din siya sa quarterfinals ng pitong torneo at dalawang ulit na nabigo sa round‑of‑16.<ref name=":6" />
==== 2023 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Q1 || M. Doi || 6–4, 1–6, 3–6
|-
| Thailand Open (Hua Hin) || WTA 250 || Hard || R32 || T. Maria (6) || 2–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || R128 || I. Begu || 2–6, 5–7
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Clay || R128 || T. Maria || 1–6, 1–6
|-
| Japan Open (Osaka) || WTA 250 || Hard || R32 || H. Sakatsume (Q) || 0–6, 3–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || R32 || T. Maria (3) || 3–6, 0–6
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Hard || R32 || E. Mertens (2) || 5–7, 0–6
|-
| Canberra || W60 || Hard || Q2 || O. Selekhmeteva (7) || 6–3, 4–6, 4–6
|-
| Trnava || W60 || Hard || R16 || S. Kartal || 2–6, 2–6
|-
| Chiasso || W60 || Clay || R32 || A. Cadantu-Ignatik || 0–6, 2–6
|-
| Bellinzona || W60 || Clay || R32 || I. Ghioroaie || 5–7, 1–6
|-
| Monastir || W25 || Hard || QF || J. Wang (Q) || 6–0, 4–6, 3–6
|-
| Yecla || W15 || Hard || F || V. Ryser || 6–3, 7–5
|-
| Madrid || W25 || Hard || QF || M. Jones (5) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Zaragoza || W25 || Hard || R32 || D. Aiava || 1–6, 2–6
|-
| Palma del Río || W40 || Hard || QF || V. Savinykh (3) || 4–6, 2–6
|-
| Corroios-Seixal || W25 || Hard || R32 || S. Park || 4–6, 3–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || SF || J. Ponchet (3) || 6–2, 4–6, 2–6
|-
| Barcelona || W60 || Hard || QF || G. Garcia Perez || 4–6, 3–6
|-
| Roehampton || W25 || Hard || F || A. Rodionova (2) || 6–2, 6–3
|-
| Aldershot || W25 || Hard || F || D. Aiava (6) || 6–3, 4–6, 1–6
|-
| Tokyo || W100 || Hard || R16 || K. Birrell (5) || 6–4, 6–7, 2–6
|-
| Glasgow || W60 || Hard || R32 || S. Lamens || 6–2, 4–6, 1–6
|-
| Nantes || W60 || Hard || SF || G. Knutson || 6–2, 3–6, 1–6
|-
| Petange || W40 || Hard || F || O. Dodin (3) || 1–6, 5–7
|}
Noong 2023, lumahok si Eala sa parehong [[:en:2023_WTA_Tour|WTA Tour]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF Tour]].
Sa WTA Tour, lumahok siya sa qualifying draw ng [[:en:2023_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]] ngunit nabigo, at natalo sa unang round ng [[:en:2023_Thailand_Open_–_Singles|Thailand 250]], [[:en:2023_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]], [[:en:2023_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]], at [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Singles|Monastir 250]]. Lumaban din siya bilang wildcard sa [[:en:2023_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]] at [[:en:2023_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa ITF circuit, ang kanyang pinakamalalaking tagumpay ay ang dalawang pagkawagi sa singles: una sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(April–June)|W15 Yecla]] at kasunod sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Roehampton]].<ref>{{Cite news |last=Mina |first=Rosy |date=June 4, 2023 |title=Alex Eala claims third ITF crown at W25 Yecla in Spain |url=https://www.abs-cbn.com/sports/06/04/23/tennis-alex-eala-claims-third-itf-crown-at-w25-yecla |access-date=November 7, 2025 |work=ABS CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=August 13, 2023 |title=Alex Eala wins fourth ITF title, rules W25 Roehampton |url=https://sports.inquirer.net/523461/alex-eala-wins-fourth-itf-title-rules-w25-roehampton |access-date=November 7, 2025 |website=Inquirer.net |language=en-US}}</ref>
Bukod sa mga parangal, nakarating siya sa finals ng [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(July–September)|W25 Aldershot]] at [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(October–December)|W40 Petange]]; sa semifinals ng [[:en:2023_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|W100 Vitoria-Gasteiz]] at [[:en:2023_Engie_Open_Nantes_Atlantique_–_Singles|W60 Nantes]]; at sa quarterfinals ng [[:en:2023_Women's_TEC_Cup_–_Singles|W60 Barcelona]] at [[:en:2023_Ando_Securities_Open_–_Singles|W100 Tokyo]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Noong Agosto 28, nakapasok siya sa WTA top 200, at umangat pa sa No. 191 makalipas lamang ang tatlong linggo.<ref>{{Cite news |last=Satumbaga-Villar |first=Kristel |date=September 20, 2023 |title=Eala improves to career-high No. 191 in WTA rankings |url=https://mb.com.ph/2023/9/20/eala-improves-to-career-high-no-191-in-wta-rankings |access-date=November 7, 2025 |website=Manila Bulletin}}</ref>
'''Doubles'''
{| class="wikitable"
! Torneo !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Trnava 2 || W60 || Hard || SF || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 4–6, 1–6
|-
| Chiasso || W60 || Clay || R16 || Beatrice Gumulya / Anna Sisková || 3–6, 6–4, 11–13
|-
| Zaragoza || W25 || Hard || QF || Alana Parnaby / Victoria Rodríguez || 6–4, 3–6, 6–10
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || QF || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 5–7, 6–1, 9–11
|-
| Barcelona || W60 || Hard || R16 || Estelle Cascino / Diāna Marcinkēviča || 6–4, 3–6, 3–10
|-
| Roehampton 2 || W25 || Hard || QF || Talia Gibson / Petra Hule || 1–6, 5–7
|-
| Aldershot || W25 || Hard || SF || Erina Hayashi / Saki Imamura || 4–6, 4–6
|-
| Tokyo 2 || W100 || Hard || SF || Alicia Barnett / Olivia Nicholls || 0–6, 7–5, 6–10
|-
| Jasmin Open (Monastir) || WTA 250 || Hard || R16 || Cristina Bucșa / Bibiane Schoofs || 3–6, 4–6
|-
| Glasgow 2 || W60 || Hard || QF || Freya Christie / Olivia Gadecki || —
|-
| Nantes || W60 || Hard || R16 || Ekaterina Maklakova / Ekaterina Reyngold || 6–1, 3–6, 6–10
|-
| Petange || W40 || Hard || SF || Danielle Collins / Isabelle Haverlag || 2–6, 4–7
|}
Noong 2023, naglaro si Eala sa [[:en:2023_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]] at [[:en:2023_WTA_Tour|WTA]] doubles events, umabot sa 4 semifinals (W60 Trnava, W100 Tokyo, W25 Aldershot, W40 Petange), may 4 quarterfinals (W25 Zaragoza, W100 Vitoria-Gasteiz, W25 Roehampton, W60 Glasgow), at ilang Round of 16 finishes kabilang ang [[:en:2023_Jasmin_Open_–_Doubles|Monastir 250]]. Karamihan sa mga torneo ay sa hard courts, may isang clay event sa W60 Chiasso.<ref name=":6" />
==== 2024 ====
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Q1 || Rebecca Peterson (18) || 2–6, 5–7
|-
| Roland Garros || Grand Slam || Clay || Q3 || Julia Riera (2) || 6–4, 6–7, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || Q3 || Lulu Sun (23) || 6–7, 5–7
|-
| US Open || Grand Slam || Hard || Q3 || Elena-Gabriela Ruse (20) || 6–3, 1–6, 4–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || Q2 || Emiliana Arango || 6–2, 5–7, 1–6
|-
| Mutua Madrid Open || WTA 1000 || Clay || 1st Round || Sorana Cîrstea (27) || 3–6, 7–6, 4–6
|-
| Wuhan Open || WTA 1000 || Hard || 1st Round || Kateřina Siniaková || 3–6, 1–6
|-
| Abu Dhabi Open || WTA 500 || Hard || 1st Round || Magda Linette || 6–7, 1–6
|-
| Guadalajara Open || WTA 500 || Hard || 1st Round || Marie Bouzková (6) || 2–6, 2–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Hard || Q1 || Priscilla Hon || 4–6, 3–6
|-
| Jiangxi Open || WTA 250 || Hard || 1st Round || Marie Bouzková (1) || 5–7, 6–7
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || 1st Round || Bernarda Pera || 0–6, 3–6
|-
| Rothesay Open Nottingham || WTA 250 || Grass || Q2 || Ena Shibahara || 7–6, 0–6, 2–6
|-
| Workday Canberra International || WTA 125 || Hard || Q1 || Céline Naef (5) || 4–6, 5–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || R16 || Tatjana Maria (4) || 5–7, 2–6
|-
| Polish Open (Warsaw) || WTA 125 || Hard || R32 || Isabella Shinikova || 2–6, 4–6
|-
| Veneto Open (Gaiba) || WTA 125 || Grass || Quarterfinal || Sara Errani (4) || 0–6, 6–7
|-
| Makarska Open || WTA 125 || Clay || R32 || Maria Timofeeva (Q) || 6–1, 3–6, 2–6
|
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || Final (Winner) || Victoria Jiménez Kasintseva (7) || 6–4, 6–4
|-
| Dubai || W100 || Hard || Semifinal || Polina Kudermetova (1) || 6–4, 2–6, 2–6
|-
| Takasaki || W100 || Hard || Quarterfinal || Mananchaya Sawangkaew (3) || 6–4, 1–6, 2–6
|-
| Cary || W100 || Hard || Quarterfinal || Renata Zarazúa (2) || 6–3, 4–6, 3–6
|-
| Landisville || W100 || Hard || Quarterfinal || Olivia Gadecki || 1–6, 6–0, 3–6
|-
| Porto || W75 || Hard || Quarterfinal || Anna Bondar (2) || 4–6, 7–6, 1–6
|-
| Trnava || W75 || Hard || Quarterfinal || Anastasia Gureva || 2–6, 6–3, 6–7
|-
| Trnava 2 || W75 || Hard || R32 || Tereza Martincová (7) || 6–3, 4–6, 6–7
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Hard || R16 || Mona Barthel || 6–4, 4–6, 1–6
|-
| Zagreb || W75 || Clay || R32 || Tena Lukas || 5–7, 6–3, 4–6
|-
| Bellinzona || W60 || Clay || R32 || Selena Janicijevic || 3–6, 1–6
|-
| Indore || W50 || Hard || Semifinal || Polina Kudermetova (2) || 4–6, 7–6, 2–6
|-
| Pune || W50 || Hard || Quarterfinal || Darja Semenistaja (1) || 6–7, 0–6
|}
Noong 2024, hindi nakalusot si Eala sa qualifiers ng apat na Grand Slam ([[:en:2024_Australian_Open_–_Women's_singles_qualifying|Australian Open]], [[:en:2024_French_Open_–_Women's_singles_qualifying|French Open]], [[:en:2024_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles_qualifying|Wimbledon]], [[:en:2024_US_Open_–_Women's_singles_qualifying|US Open]]). Pinakamahusay niyang resulta ay quarterfinal sa [[:en:2024_Veneto_Open_–_Singles|Veneto 125]] laban kay [[:en:Sara_Errani|Errani]].<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_WTA_Tour|WTA Tour]], naabot niya ang ikalawang round ng WTA 1000 [[:en:2024_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami]], ngunit nabigo sa unang round ng [[:en:2024_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid]] at [[:en:2024_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan]]. Sa WTA 500, natalo siya sa unang round ng [[:en:2024_Guadalajara_Open_Akron_–_Singles|Guadalajara 500]], [[:en:2024_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|Abu Dhabi]], at sa qualifiers ng [[:en:2024_Ningbo_Open_–_Singles|Ningbo]]. Sa WTA 250, hindi siya nakalusot sa qualifiers ng [[:en:2024_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham]], at natalo sa unang round ng [[:en:2024_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou]] at [[:en:2024_Jiangxi_Open_–_Singles|Jiangxi]]. Sa WTA 125, bukod sa semifinal sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra]], umabot siya sa second round ng [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Oeiras]] at [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], ngunit first round exits sa [[:en:2024_Makarska_International_Championships_–_Singles|Makarska]] at [[:en:2024_Polish_Open_–_Singles|Warsaw]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF]], nakuha niya ang unang malaking titulo sa W100 [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Singles|Vitoria-Gasteiz]], tinalo si [[:en:Victoria_Jiménez_Kasintseva|Kasintseva]] sa final. Umabot din siya sa semifinals ng W100 [https://en.wikipedia.org/wiki/2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_%E2%80%93_Singles Dubai] at W50 [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|Indore]], at sa quarterfinals ng W100 Takasaki, W100 Cary, W100 Landisville, W75 Porto, at W75 Trnava. Nabigo naman siya nang maaga sa W75 Zagreb at W60 Bellinzona. Sa kabuuan, pinagsama ng season ang makasaysayang panalo sa W100 at tuloy-tuloy na pag-abot sa huling yugto, na nagpatibay sa kanyang reputasyon sa ITF Circuit.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%;"
! Paligsahan
! Antas
! Korte
! Katuwang
! Antas
! Katunggali
! Iskor
|-
| Canberra International || WTA 125 || Hard || Laura Pigossi || Semifinal || Kaylah McPhee / Astra Sharma || 6–7(1), 3–6
|-
| Pune || W50 || Hard || Daniela Semenistaja || Final || Naiktha Bains / Fanny Stollar || 7–6(8), 6–3
|-
| Porto 3 || W75 || Hard || Alicia Barnett || Quarterfinal || Anna-Lena Friedsam / Alicia Barnett || 3–6, 4–6
|-
| Trnava || W75 || Hard || Zeynep Sönmez || Semifinal || Lulu Sun / Moyuka Uchijima || 2–6, 2–6
|-
| Croissy-Beaubourg || W75 || Hard || Estelle Cascino || Final || Maia Lumsden / Jessika Ponchet || 7–5, 7–6(4)
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || Taylah Preston || R16 || Valeria Lepchenko / Anna Falei || 4–6, 4–6
|-
| Vitoria-Gasteiz || W100 || Hard || Estelle Cascino || Final || Lia Karatancheva / Diana Marcinkevica || 6–3, 2–6, 10–4
|-
| Polish Open || WTA 125 || Hard || Daniela Semenistaja || Quarterfinal || Weronika Falkowska / Martyna Kubka || 4–6, 5–7
|-
| Landisville || W100 || Hard || Renata Zarazua || R16 || Maria Kessler / Abigail Smith || Nawawala ang iskor
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || Kimberly Birrell || Quarterfinal || Katarzyna Piter / Fanny Stollar || 4–6, 4–6
|-
| Ningbo Open || WTA 500 || Hard || En Shuo Liang || Quarterfinal || Giuliana Olmos / Alexandra Panova || 1–6, 2–6
|-
| Dubai || W100 || Hard || Valentini Grammatikopoulou || Quarterfinal || Isabelle Haverlag / Erika Pridankina || 7–5, 4–6, 3–10
|}
Noong 2024, nagpakita si Eala ng matatag na kampanya sa doubles. Sa WTA, ang pinakamalalim niyang resulta ay semifinal sa [[:en:2024_Canberra_Tennis_International_–_Women's_doubles|Canberra 125]] kasama si [[:en:Laura_Pigossi|Pigossi]]. Nagkaroon din siya ng limang quarterfinal finishes: sa [[:en:2024_Ningbo_Open|Ningbo 500]] kasama si [[:en:Liang_En-shuo|Liang]], sa [[:en:2024_Polish_Open_–_Doubles|Warsaw 125]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sa [[:en:2024_Guadalajara_125_Open_–_Doubles|Guadalajara 125]] kasama si [[:en:Kimberly_Birrell|Birrell]], sa [[:en:2024_Al_Habtoor_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Dubai]] kasama si [[:en:Valentini_Grammatikopoulou|Grammatikopoulou]], at sa [[:en:2024_Porto_Women's_Indoor_ITF_3_–_Doubles|W75 Porto 3]] kasama si [[:en:Alicia_Barnett|Barnett]]. Bukod dito, nagtala rin siya ng round‑of‑16 finishes sa [[:en:2024_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] (kasama si [[:en:Taylah_Preston|Preston]]) at [[:en:2024_Koser_Jewelers_Tennis_Challenge_–_Doubles|W100 Landisville]] (kasama si [[:en:Renata_Zarazua|Zarazua]]).<ref name=":72" /><ref name=":0" />
Sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour|ITF circuit]], nagtala si Eala ng tatlong titulo: una sa [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W50 Pune]] kasama si [[:en:Darja_Semeņistaja|Semenistaja]], sinundan ng back‑to‑back wins kasama si [[:en:Estelle_Cascino|Cascino]] sa [[:en:2024_Open_de_Seine-et-Marne_–_Doubles|W75 Croissy-Beaubourg]] at [[:en:2024_Open_Araba_en_Femenino_–_Doubles|W100 Vitoria-Gasteiz]]—ang pinakamataas na antas ng kanyang doubles title sa taon. Umabot din siya sa semifinals ng [[:en:2024_ITF_Women's_World_Tennis_Tour_(January–March)|W75 Trnava]] kasama si [[:en:Zeynep_Sönmez|Sönmez]].<ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 27, 2024 |title=Alex Eala cops W50 Pune doubles title with Latvian partner |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/549446/alex-eala-cops-w50-pune-doubles-title-with-latvian-partner |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=March 31, 2024 |title=Eala, partner rule W75 Croissy-Beaubourg doubles tilt |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2024/03/31/2344255/eala-partner-rule-w75-croissy-beaubourg-doubles-tilt |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=July 21, 2024 |title=Alex Eala wins singles and doubles titles at W100 Vitoria-Gasteiz |language=en |website=INQUIRER.net |url=https://sports.inquirer.net/575666/alex-eala-also-wins-singles-title-at-w100-vitoria-gasteiz |access-date=November 10, 2025}}</ref><ref name=":6" />
==== 2025 ====
{| class="wikitable"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Qual. R1 || J. Fett (133) || 5–7, 2–6
|-
| Singapore Open || WTA 250 || Hard || Qual. R2 || S. Waltert (179) || 3–6, 2–6
|-
| Miami Open || WTA 1000 || Hard || SF || J. Pegula (4) || 6–7, 7–5, 3–6
|-
| Madrid Open || WTA 1000 || Clay || R64 || I. Swiatek (2) || 6–4, 4–6, 2–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Clay || R128 || M. Kostyuk (27) || 0–6, 1–6
|-
| French Open || Grand Slam || Clay || R128 || E. Arango (85) || 0–6, 6–2, 3–6
|-
| Nottingham Open || WTA 250 || Grass || R32 || M. Linette (31) || 4–6, 3–6
|-
| Eastbourne Open || WTA 250 || Grass || Final || M. Joint || 4–6, 6–1, 6-7 (10–12)
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || R128 || B. Krejcikova (16) || 6–3, 2–6, 1–6
|-
| National Bank Open (Montreal) || WTA 1000 || Hard || R128 || M. Vondrousova (63) || 6–3, 1–6, 2–6
|-
| US Open || Grand Slam || Hard || R64 || C. Bucsa (95) || 4–6, 3–6
|-
| São Paulo Open || WTA 250 || Hard || QF || J. Tjen (130) || 4–6, 1–6
|-
| China Open (Wuhan) || WTA 1000 || Hard || Qual. R1 || M. Uchijima (91) || 4–6, 6–3, 2–6
|-
| Japan Women's Open (Osaka) || WTA 250 || Hard || R32 || T. Valentova (78) || 1–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || R32 || C. Liu (305) || 6–2, 4–6, 4–6
|-
| Hong Kong Tennis Open || WTA 250 || Hard || R16 || V. Mboko (21) || 6–3, 3–6, 4–6
|-
| Canberra International || WTA 125 || Hard || SF || S. Wei (134) || 5–7, 2–6
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Hard || R16 || M. Hontama (166) || 6–7, 2–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || R16 || P. Udvardy (137) || 6–7, 4–6
|-
| Birmingham Open || WTA 125 || Grass || R32 || L. Fruhvirtova (152) || 5–7, 7–6, 1–6
|-
| Ilkley Open || WTA 125 || Grass || QF || R. Marino (107) || 6–1, 0–6, 6–7
|-
| Guadalajara 125 Open || WTA 125 || Hard || Final || P. Udvardy (134) || 1–6, 7–5, 6–3
|-
| Jingshan Tennis Open || WTA 125 || Hard || SF || L. Sun (146) || 6–3, 4–6, 2–6
|-
| Suzhou Open || WTA 125 || Hard || QF || V. Golubic (70) || 6–2, 2–6, 6–7
|-
| Bengaluru || W100 || Hard || R16 || D. Jakupovic (231)
|-
| Trnava 1 || W75 || Hard || R16 || C. Naef (164)
|-
| Trnava 2 || W75 || Hard || R16 || V. Ryser (266)
|}
Noong 2025, umakyat si Eala mula No. 147 tungo sa career-high No. 50 matapos lumahok sa '''27''' torneo. Ang pinakamalaking tagumpay ay dumating sa [[:en:2025_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], kung saan tinalo ang world No. 2 [[:en:Iga_Świątek|Świątek]] sa quarterfinals bago matalo kay [[:en:Jessica_Pegula|Pegula]] sa semifinals. Sa damo, nakarating sa unang final sa [[:en:2025_Eastbourne_Open_–_Women's_singles|Eastbourne 250]], ngunit natalo kay [[:en:Maya_Joint|Joint]]. Sa [[:en:2025_US_Open_–_Women's_singles|US Open]], nakamit ang unang panalo sa main draw at umabot sa ikalawang round laban kay [[:en:Cristina_Bucșa|Bucșa]]. Pagkaraan nito, tinamo ang unang propesyonal na titulo sa [[:en:2025_Guadalajara_125_Open_–_Singles|Guadalajara 125]], tinalo si [[:en:Panna_Udvardy|Udvardy]] sa final.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Bukod sa mga highlight na ito, nagtala rin ng matatag na hinatnan: quarterfinals sa [[:en:2025_SP_Open_–_Singles|São Paulo 250]] laban kay [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], semifinals sa [[:en:2025_Jingshan_Tennis_Open_–_Women's_singles|Jingshan 125]] laban kay [[:en:Lulu_Sun|Sun]] at sa [[:en:2025_Canberra_Tennis_International_–_Women's_singles|Canberra 125]] laban kay [[:en:Wei_Sijia|Sijia]], at quarterfinals sa [[:en:2025_Ilkley_Open_–_Women's_singles|Ilkley 125]] laban kay [[:en:Rebecca_Marino|Marino]] at sa [[:en:2025_Suzhou_WTA_125_–_Singles|Suzhou 125]] laban kay [[:en:Viktorija_Golubic|Golubic]]. Sa clay, umabot sa round of 16 sa [[:en:2025_Mutua_Madrid_Open_–_Women's_singles|Madrid 1000]] laban kay Świątek, at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Singles|Hong Kong 250]] laban kay [[:en:Victoria_Mboko|Mboko]]. Sa iba pang 125 events, nakarating sa round of 16 sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Singles|Mumbai 125]] laban kay [[:en:Mai_Hontama|Hontama]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Singles|Oeiras 125]] laban kay Udvardy.<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Gayunpaman, marami ring maagang pagkabigo ang natala ng season. Natalo sa unang round ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_singles|French Open]] kay [[:en:Emiliana_Arango|Arango]], ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_singles|Wimbledon]] kay [[:en:Barbora_Krejčíková|Krejčíková]], at ng [[:en:2025_Australian_Open_–_Women's_singles|Australian Open]] sa qualifying kay [[:en:Jana_Fett|Fett]]. Sa 1000 level, natalo sa unang round ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_singles|Rome 1000]] kay [[:en:Marta_Kostyuk|Kostyuk]], ng [[:en:2025_Canadian_Open_–_Women's_singles|Montreal 1000]] kay [[:en:Markéta_Vondroušová|Vondroušová]], at sa qualifying ng [[:en:2025_Wuhan_Open_–_Singles|Wuhan 1000]] kay [[:en:Moyuka_Uchijima|Uchijima]]. Sa 250 level, natalo sa unang round ng [[:en:2025_Nottingham_Open_–_Women's_singles|Nottingham 250]] kay [[:en:Magda_Linette|Linette]], ng [[:en:2025_Singapore_Tennis_Open_–_Singles|Singapore 250]] kay [[:en:Simona_Waltert|Waltert]], ng [[:en:2025_Japan_Women's_Open_–_Singles|Osaka 250]] kay [[:en:Tereza_Valentová|Valentová]], at ng [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Singles|Guangzhou 250]] kay [[:en:Claire_Liu|Liu]]. Sa [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_singles|Birmingham 250]], natalo rin sa unang round kay [[:en:Linda_Fruhvirtová|Fruhvirtová]].<ref name=":2" /><ref name=":4" />
Sa maagang ITF swing, tatlong torneo ang nilaro ngunit lahat ay nagtapos sa round of 16: W100 [[:en:2025_Bengaluru_Open_–_Singles|Bengaluru]] laban kay [[:en:Dalila_Jakupović|Jakupović]], W75 Trnava 1 laban kay [[:en:Céline_Naef|Naef]], at W75 Trnava 2 laban kay [[:en:Valentina_Ryser|Ryser]].<ref name=":2" />
Ang kaniyang season ay tinalaan ng semifinal sa Miami, final sa Eastbourne, panalo sa US Open, at titulo sa Guadalajara — mga tagumpay na nag-angat sa kaniya patungo sa pandaigdigang Blg. 50.<ref name=":5" /><ref name=":2" /><ref name=":4" />
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! Paligsahan !! Antas !! Korte !! Yugto !! Katunggali !! Iskor
|-
| Mumbai Open || WTA 125 || Hard || Round 1 || Amina Anshba / Elena Pridankina || 4–6, 4–6
|-
| Oeiras Ladies Open || WTA 125 || Clay || Round 1 || Carmen Corley / Olivia Gadecki || 3–6, 4–6
|-
| Italian Open || WTA 1000 || Clay || Quarterfinal || Jasmine Paolini / Sara Errani || 5–7, 6–3, 7–10
|-
| French Open || Grand Slam || Clay || Round 2 || Olga Danilović / Anastasia Potapova || 1–6, 3–6
|-
| Birmingham Open || WTA 250 || Grass || Round 1 || Storm Hunter / Ellen Perez || 4–6, 4–6
|-
| Wimbledon || Grand Slam || Grass || Round 1 || Ingrid Gamarra Martins / Quinn Gleason || 4–6, 2–6
|-
| Guangzhou Open || WTA 250 || Hard || Semifinal || Katarzyna Piter / Janice Tjen || 7–6(4), 3–6, 5–10
|-
| Hong Kong Open || WTA 250 || Hard || Round 1 || Kamilla Rakhimova / Aliaksandra Sasnovich || 6–3, 1–6, 7–10
|}
Noong 2025, lumahok si Eala sa doubles sa iba’t ibang antas ng WTA Tour, katuwang ang iba’t ibang manlalaro at nagtala ng sari-saring hinatnan:
Pinakamahusay ang kanyang naging kampanya sa [[:en:2025_Guangzhou_Open_–_Doubles|Guangzhou 250]], kung saan umabot siya sa semifinals kasama si [[:en:Nadiia_Kichenok|Kichenok]]. Umabot din siya sa quarterfinals ng [[:en:2025_Italian_Open_–_Women's_doubles|Italian 1000]] kapareha si [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref name=":6" />
Sa mga Grand Slam, umabot siya sa ikalawang round ng [[:en:2025_French_Open_–_Women's_doubles|French Open]] kasama si [[:en:Renata_Zarazúa|Zarazúa]], at nabigo sa unang round ng [[:en:2025_Wimbledon_Championships_–_Women's_doubles|Wimbledon]] kasama si [[:en:Eva_Lys|Lys]].
Lumahok din sya sa WTA 250 [[:en:2025_Birmingham_Open_–_Women's_doubles|Birmingham]] kasama si [[:en:Rebeka_Masarova|Masarova]] at sa [[:en:2025_Hong_Kong_Tennis_Open_–_Doubles|Hong Kong]] kasama si [[:en:Chan_Hao-ching|Hao-ching]], kapwa nagtapos sa unang round.<ref name=":6" />
Sa mga nakikipagsapalaran sa torneo, nakapaglaro siya sa [[:en:2025_Mumbai_Open_–_Doubles|Mumbai 125]] kasama si [[:en:Tsao_Chia-yi|Chia-yi]] at sa [[:en:2025_Oeiras_Ladies_Open_–_Doubles|Oeiras 125]] kasama si [[:en:Katie_Volynets|Volynets]], na kapwa nagtapos sa simulang round.<ref name=":6" />
=== 2026 ===
'''Singles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Torneo !! Antas !! Court !! Round !! Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Hard || Semifinal || Wang Xinyu || 7–5, 5–7, 6–4
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Round 1 || Alycia Parks || 6–0, 3–6, 2–6
|-
|Philippines Womens Open
|WTA 125
|Hard
|Quarterfinal
|Camila Osorio
|4-6, 4-6
|-
|Abu Dhabi Open
|WTA 500
|Hard
|Quarterfinal
|Ekaterina Alexandrova
|3-6, 3-6
|-
|Qatar Open
|WTA 1000
|Hard
|Round 1
|Tereza Valentová
|6-7(6),1-6
|-
|Dubai Tennis Championships
|WTA 1000
|Hard
|Quarterfinal
|Coco Gauff
|0-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Hard
|Fourth Round
|Linda Noskova
|2-6, 0-6
|-
|Miami Open
|WTA 1000
|Hard
|Fourth Round
|Karolína Muchová
|0-6, 2-6
|-
|Linz Open
|WTA 500
|Clay
|
|
|
|-
|Stuttgart Open
|WTA 500
|Clay
|
|
|
|-
|Madrid Open
|WTA 1000
|Clay
|
|
|
|-
|Italian Open
|WTA 1000
|Clay
|
|
|
|-
|French Open
|Grand Slam
|Clay
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|}
'''Doubles'''
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
! Torneo !! Antas !! Court !! Kapareha !! Round !! Mga Kalaban !! Iskor
|-
| Auckland Open || WTA 250 || Hard || Iva Jovic || Semifinal || Xu Yifan / Yang Zhaoxuan || 5–7, 3–6
|-
| Australian Open || Grand Slam || Hard || Ingrid Martins || Unang Round || Shuko Aoyama / Magda Linette || 6–7(3), 6–2, 3–6
|-
|Abu Dhabi Open
|WTA 500
|Hard
|Janice Tjen
|Semifinal
|kina Tereza Mihalíková / Olivia Nicholls.
|4-6, 2-6
|-
|Indian Wells Open
|WTA 1000
|Hard
|Iva Jovic
|Round 1
|Hailey Baptiste / Jelena Ostapenko
|2-6, 2-6
|-
|
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|
|}
Sa ''[[:en:Auckland_Open|Auckland 250]]'', umabot si Eala sa semifinals ng [[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_singles|singles]] bago matalo kay [[:en:Wang_Xinyu|Wang]], at sa [[:en:2026_ASB_Classic_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si [[:en:Iva_Jovic|Jović]] ay natalo sila sa semifinals laban kina [[:en:Xu_Yifan|Xu]] at [[:en:Yang_Zhaoxuan|Yang]].<ref>{{cite news |last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=[The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/9/tennis-alex-eala-iva-jovic-exit-asb-classic-doubles-1819|title=Alex Eala, Iva Jovic exit ASB Classic doubles|last=Castillejo|first=Dyan|date=January 9, 2026|access-date=January 9, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''Australian Open'', na-eliminate siya sa unang round ng [[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_singles|singles]] at [[:en:2026_Australian_Open_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si [[:en:Ingrid_Martins|Martins]].<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |work=Inquirer.net |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks}}</ref><ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Sa ''[[:en:2026_Philippine_Women's_Open_–_Singles|Philippines 250]]'', nakapasok siya sa quarterfinals bilang wildcard bago matalo sa kampeon ng torneo na si [[:en:Camila_Osorio|Osorio]].<ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 3, 2026 |title=Alex Eala gets wildcard at Philippine Women's Open |url=https://sports.inquirer.net/657026/alex-eala-gets-wildcard-at-philippine-womens-open |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=January 29, 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 29, 2026 |title=Alex Eala exits WTA Philippine Open, bows to Camila Osorio |url=https://sports.inquirer.net/660715/alex-eala-exits-wta-philippine-open-bows-to-camila-osorio |work=[[Philippine Daily Inquirer]] |access-date=January 29, 2026}}</ref> Sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open|Abu Dhabi 1000]], nakarating siya sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Singles|quarterfinals ng singles]], ngunit natalo sa ikalawang binhi na si [[:en:Ekaterina_Alexandrova|Alexandrova]]. Sa [[:en:2026_Abu_Dhabi_Open_–_Doubles|doubles]] naman kasama si [[:en:Janice_Tjen|Tjen]], umabot sila sa semifinals bago matalo kina [[:en:Tereza_Mihalíková|Mihalíková]] at [[:en:Olivia_Nicholls|Nicholls]].<ref>{{Cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Natalo si Alex Eala sa quarterfinals ng Abu Dhabi laban kay Alexandrova ng Russia |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{Cite news |last=Villanueva |first=Ralph Edwin |date=February 6, 2026 |title=Eala, Tjen get boot in Abu Dhabi Open semis |website=Philstar.com |url=https://www.philstar.com/sports/2026/02/06/2506287/eala-tjen-get-boot-abu-dhabi-open-semis |access-date=February 6, 2026}}</ref> Natalo siya sa unang round ng [[:en:2026_Qatar_TotalEnergies_Open_–_Singles|Qatar 1000]].<ref>{{Cite news |last=Reyes |first=Kate |date=February 9, 2026 |title=Alex Eala exits Qatar Open after falling to Tereza Valentova |language=en |website=Spin.ph |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-exits-qatar-open-after-falling-to-tereza-valentova-a5019-20260209 |access-date=February 9, 2026}}</ref> Umabot siya sa quarterfinals ng [[:en:2026_Dubai_Tennis_Championships_–_Women's_singles|Dubai 1000]], ngunit natalo kay [[:en:Coco_Gauff|Gauff]].<ref>{{Cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |language=en |website=onesports.ph |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |access-date=February 19, 2026}}</ref> Sa [[:en:2026_BNP_Paribas_Open|Indian Wells 1000]], nakarating siya sa ika-apat na round ng [[:en:2026_BNP_Paribas_Open_–_Women's_singles|singles]] bago matalo kay [[:en:Linda_Noskova|Noskova]], at sa [[:en:2026_BNP_Paribas_Open_–_Women's_doubles|doubles]] kasama si Jovic, ang magkapareha ay nabigo sa unang round.<ref>{{Cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026}}</ref><ref>{{Cite news |last=Masoy |first=Niel Victor C. |date=March 8, 2026 |title=Eala, Jovic fall to Ostapenko, Baptiste at Indian Wells doubles |language=en |website=The Manila Times |url=https://www.manilatimes.net/2026/03/08/sports/eala-jovic-fall-to-ostapenko-baptiste-at-indian-wells-doubles/2295416 |access-date=March 8, 2026}}</ref> Naabot niya ang bagong pinakamataas na ranggo sa kanyang karera bilang ika-29 .g Marso<ref name=":11" /> Narating niya ang ika-apat na round sa [[:en:2026_Miami_Open_–_Women's_singles|Miami 1000]], ngunit natalo kay [[:en:Karolína_Muchová|Muchová]].<ref>{{Cite news |date=Marso 24, 2026 |title=Alex Eala natanggal sa Miami Open matapos matalo kay Karolína Muchová |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=Marso 24, 2026}}</ref>
==Estilo ng paglalaro==
Si Eala ay isang agresibong baseliner na nakasalalay sa kanyang forehand bilang pangunahing sandata.<ref name="Tignor2025">{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |website=Tennis.com |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> May matatag na two‑handed backhand at kaliweteng topspin na nagbubukas ng espasyo para sa opensa.<ref name="Oke2025">{{Cite web |last=Oke |first=Tope |date=March 27, 2025 |title=Alexandra Eala: The Filipino Phenomenon Taking Women's Tennis by Storm |url=https://lastwordonsports.com/tennis/2025/03/27/alexandra-eala-filipino-phenomenon/ |website=Last Word On Tennis |language=en-US|access-date=January 24, 2026}}</ref> Ang kanyang serve ay itinuturing na kahinaan, kulang sa bilis at baryasyon,<ref name="Caramoan2026">{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |website=ESPN |language=en|access-date=January 24, 2026}}</ref> ngunit malakas ang kanyang return of serve. Kilala rin siya sa mahusay na footwork at tibay sa mga rally, na nagbigay sa kanya ng pinakamagandang resulta sa hard courts (59% win rate noong 2025).<ref name="Sotelo2026">{{Cite news |last=Sotelo |first=Andre |date=February 6, 2026 |title=What Alex Eala Still Needs to Win a WTA Grand Slam |url=https://sportsnewsph.com/what-alex-eala-still-needs-to-win-a-wta-grand-slam |access-date=February 6, 2026 |website=Sports News Philippines |language=en}}</ref> Gayunpaman, nahihirapan siya laban sa mga counterpuncher at retriever, lalo na sa clay courts.<ref name="Gilbert2024">{{Cite web |last=Gilbert |first=Brad |date=June 12, 2024 |title=Why counterpunchers thrive on clay |url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/40123456/why-counterpunchers-thrive-clay |website=ESPN |language=en|access-date=February 7, 2026}}</ref>
== Pagganap Laban sa Nangungunang Manlalaro ==
Ipinakita ni Eala ang kapansin-pansing tagumpay laban sa mga elit na kalaban, lalo na sa hard court. Ang kanyang rekord ng panolo-talo laban sa Top 10 na mga kalaban ay 4–3, habang siya ay may 6–7 na panalo-talo laban sa Top 20 na mga manlalaro. Ipinapakita ng mga resulta na ito ang kanyang kakayahang hamunin at talunin ang ilan sa pinakamataas na ranggo sa women’s tennis.<ref name=":9">{{Cite web |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Head to Head against top 10 players. |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_10qqv1 |access-date=March 8, 2026 |website=www.tennisabstract.com}}</ref><ref name=":10">{{Cite web |date= |title=Tennis Abstract: Alexandra Eala Head to Head against top 20 players. |url=https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=ACareerqqITop_20qqv1 |access-date=March 8, 2026 |website=www.tennisabstract.com}}</ref>
=== Career at Tier Stats ===
<small>Updated as of March 24, 2026</small>
{| class="wikitable sortable"
|+ Alexandra Eala – Match Stat Comparisons by Opponent Tier
! Category !! Record (W–L) !! Win % !! Tiebreak Record !! Ace % !! 1st Serve In % !! 1st Serve Won % !! 2nd Serve Won % !! Return Points Won (RPW) !! DR (Dominance Ratio)
|-
| Top 10 Opponents || 4–3 || 57% || 1–1 (50%) || 2.0% || 67.2% || 56.6% || 46.4% || 48.0 || ~1.32
|-
| Top 20 Opponents || 6–7 || 46% || 2–1 (67%) || 1.2% || 64.6% || 53.7% || 48.3% || 43.7 || ~0.97
|-
| Top 50 Opponents || 12–18 || 40% || 5–3 (63%) || 1.0% || 64.3% || 55.3% || 45.2% || 43.3 || ~0.90
|-
| Top 100 Opponents || 27–36 || 43% || 7–10 (41%) || 1.2% || 64.8% || 57.2% || 45.5% || 44.7 || ~0.92
|-
| Career (All Opponents) || 203–123 || 62% || 42–30 (58%) || 0.0% || 59.8% || 59.8% || 0.4% || 46.0 || ~1.10
|}
<small>
{| class="wikitable" style="text-align:left; width:100%;"
|+ Mga Pangunahing Ratio sa Tennis
|-
! Ratio !! Kahulugan
|-
| '''Dominance Ratio (DR)''' || Sukatan ng kontrol sa laban. Higit sa 1.0 = mas maraming puntos ang panalo kaysa sa kalaban. Mas mababa sa 1.0 = kalaban ang may kontrol.
|-
| '''Ace Percentage''' || Bahagi ng serve na direktang nagiging ace.
|-
| '''Double Fault Percentage (DF)''' || Bahagi ng serve na nawawala dahil sa double fault.
|-
| '''First Serve In''' || Dalas na pumapasok ang unang serve.
|-
| '''First Serve Won''' || Porsyento ng puntos na panalo kapag matagumpay ang unang serve.
|-
| '''Second Serve Won''' || Porsyento ng puntos na panalo gamit ang ikalawang serve.
|-
| '''Return Points Won (RPW)''' || Sukatan ng bisa sa pagkuha ng puntos mula sa serve ng kalaban.
|}
</small>
==== Mga Pangunahing Resulta ng Laban ====
<small>Updated as of March 24, 2026</small>
{| class="wikitable sortable"
|+ Eala – Significant Matches (2025–2026)
! Date !! Tournament !! Opponent !! Opponent Rank !! Round !! Result !! Score !! DR
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Jelena Ostapenko [LAT] || 25 || R64 || Win || 7–6(2), 7–5 || 1.18
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Madison Keys [USA] || 5 || R32 || Win || 6–4, 6–2 || 1.30
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Iga Swiatek [POL] || 2 || QF || Win || 6–2, 7–5 || 1.35
|-
| Mar 2025 || Miami Open || Jessica Pegula [USA] || 4 || SF || Loss || 6–7(3), 7–5, 3–6 || 0.95
|-
| Apr 2025 || Madrid Open || Iga Swiatek [POL] || 2 || R64 || Loss || 6–4, 4–6, 2–6 || 0.92
|-
| Jun 2025 || Wimbledon || Barbora Krejcikova [CZE] || 17 || R128 || Loss || 6–3, 2–6, 1–6 || 0.88
|-
| Aug 2025 || US Open || Clara Tauson [DEN] || 14 || R128 || Win || 6–3, 2–6, 7–6(11) || 1.05
|-
| Aug 2025 || US Open || Cristina Bucsa [ESP] || 95 || R64 || Loss || 3–6, 1–6, 2–6 || 0.80
|-
| Feb 2026 || Abu Dhabi || Ekaterina Alexandrova [RUS] || 11 || QF || Loss || 3–6, 3–6 || 0.85
|-
| Feb 2026 || Dubai Championships || Jasmine Paolini [ITA] || 6 || R32 || Win || 6–1, 7–6(5) || 1.22
|-
| Feb 2026 || Dubai Championships || Coco Gauff [USA] || 3 || QF || Loss || 0–6, 2–6 || 0.70
|-
| Mar 2026 || Indian Wells || Coco Gauff [USA] || 4 || R32 || Win || 6–2, 2–0 RET || 1.28
|-
| Mar 2026 || Indian Wells || Linda Noskova [CZE] || 14 || R16 || Loss || 2–6, 0–6 || 0.65
|-
| Mar 2026 || Miami Open || Karolina Muchova [CZE] || 13 || R16 || Loss || 0–6, 2–6 || 0.68
|}
Si Eala ay nagtataglay ng maririkit na tala ng tagumpay laban sa mga manlalarong kabilang sa Sampung Nangunguna—may 57% antas ng panalo at Talahulugang Paghahari na umaabot sa 1.32—samantalang ang pangkabuuang tagumpay sa kanyang karera ay sumasaklaw sa 62%. Naipabagsak niya ang ilang bantog at kinikilalang pangalan sa larangan ng tenis, gaya nina Iga Swiatek, Madison Keys, at Coco Gauff. Datapwat sa pakikipagtagisan sa mga manlalarong nasa hanay ng ika-20 hanggang ika-100, kapansin-pansin ang pag-uyam ng kapalaran: ang kanyang antas ng panalo ay bumababa sa 40–46%, kalakip ang Talahulugang Paghahari na mas mababa sa 1.0—isang matingkad na hudyat na ang mga kalaban ay madalas na nakapaghahari, nakapagdodomina, at nakapagsusulat ng kanilang sariling kasaysayan sa daloy ng tunggalian.
== Ibang larangan ==
===Pambansang koponan===
Kinatawan ni Eala ang [[Pilipinas]] sa iba’t ibang pandaigdigang torneo. Nakakuha siya ng mga medalya sa [[:en:Tennis_at_the_2021_SEA_Games|SEA Games 2021]] (pilak sa singles, team, at mixed doubles), at sa [[:en:Tennis_at_the_2022_Asian_Games|Asian Games 2022]] (pilak sa singles at mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=[[Rappler]] |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Noong 2024, pinangunahan niya ang koponan sa 5–0 panalo sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date=December 2, 2024 |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251114191842/https://www.onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |archive-date=November 14, 2025 |access-date=October 13, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa [[:en:Tennis_at_the_2025_SEA_Games|SEA Games 2025]], nagwagi siya ng gintong medalya sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles at team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Simula pagkabata, sinuportahan si Eala ng [[:en:Globe_Telecom|Globe Telecom]],<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> at kalaunan ay nagkaroon ng mga endorsement mula sa [[:en:Babolat|Babolat]], [[:en:Nike,_Inc.|Nike]], at [[:en:Bank_of_the_Philippine_Islands|BPI]],<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago naging brand ambassador ng [[:en:Milo_(drink)|Milo]] noong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga parangal ===
Kinilala si Eala ng [[:en:Philippine_Sportswriters_Association|Philippine Sportswriters Association]] sa walong pagkakataon sa [[:en:PSA_Annual_Awards|PSA Annual Awards]], kabilang ang parangal na ''Athlete of the Year'' noong 2026.<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |work=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |language=en |website=Manila Bulletin |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |url-status=live |access-date=October 12, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230507021421/https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |archive-date=May 7, 2023}}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |language=en-US |website=Tiebreaker Times |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |website=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |language=en |website=Philippine News Agency |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |language=en |website=SunStar Publishing Inc. |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025}}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |language=en-US |website=Rappler |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026}}</ref>
Noong 2021, isinama siya ng [[:en:Tatler_Asia|''Tatler Asia'']] sa talaan ng mga pinakamataas ang impluwensya na tao sa Asya.<ref>{{cite news |title=Asia's Most Influential Philippines 2021 |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021}}</ref>
Noong Abril 2025, ginawaran si Eala ng ''Premios Tanglaw'' ng [[:en:Embassy_of_the_Philippines|Embahada ng Pilipinas]] sa Madrid bilang pagkilala sa kanyang ambag sa [[:en:Philippines–Spain_relations|ugnayan ng Pilipinas at Espanya]].<ref>{{cite news |date=April 2025 |title=Premios Tanglaw honoring Alex Eala |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/premios-tanglaw-eala}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
==Mga panlabas na kawing==
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alexandra Eala on Fandom (Mirror of Simple Wikipedia article]
{{BD|2005||Eala, Alexandra}}
[[:simple:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on Simple Wikipedia (English)]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala on English Wikipedia (English)]]
d8rr0iy6awx509enr0ymixz0fblzeee
Bagyong Tino
0
336241
2201425
2199155
2026-04-05T17:12:26Z
TheEssay26
110385
2201425
wikitext
text/x-wiki
{{Stub}}
{{Infobox hurricane
| Name = Bagyong Tino (''Kalmaegi'')
| Basin = WPac
| Formed = Oktubre 31, 2025
| Dissipated = Nobyembre 7, 2025
| image = Kalmaegi 2025-11-06 0340Z.jpg
| 10-min winds = 90
| 1-min winds = 110
| Pressure = 950
| Hurricane season = [[Panahon ng bagyo sa Pasipiko ng 2025]]
}}
Ang '''Bagyong Tino''' (Pagtatalagang Pandaigdig: '''Bagyong Kalmaegi''') ay isang mapaminsalang bagyo ay ang ika-20 bagyong pumasok at ang ikaunang bagyong pumasok sa buwan ng Nobyembre 2025 sa [[Pilipinas]].<ref>https://www.gmanetwork.com/news/balitambayan/balita/964763/bagyong-tino-lumakas-pa-signal-no-4-nakataas-sa-8-lugar/story/%3famp</ref>
==Mityorolohikal==
[[Talaksan:Kalmaegi 2025 path.png|thumb|Ang kasalukuyang galaw ng bagyong Tino.]]
Nasa kategorya nang tropikal depresyon ang bagyong Tino ayon sa pagtatala ng PAGASA. Pumasok sa PAR ng Pilipinas ang bagyo noong Nobyembre 2. Tumama ang mata ng bagyo sa bayan ng [[Silago]], [[Timog Leyte]] pasadong 12 n.t.,{{efn|nang tanghali}}, [[Borbon, Cebu]] 5:10 n.u., {{efn|nang umaga}}, [[Sagay, Negros Occidental]], 6:00 n.u., [[San Lorenzo, Guimaras]], 11 n.u. sa [[Lungsod ng Iloilo]] at [[Linapacan, Palawan]] dakong 4 n.h.{{efn|nang hapon}} ika-[[Nobyembre 4]].<ref>https://www.abs-cbn.com/news/weather-traffic/2025/11/4/1-reported-dead-nearly-60-000-individuals-affected-by-typhoon-tino-0842</ref>
==Banta==
Nakataas sa pulang antas ang mga rehiyon sa buong [[Kabisayaan]], Silangang Kabisayaan, Gitnang Kabisayaan at Kanlurang Kabisayaan kasama ang rehiyon ng [[Caraga]] sa [[Mindanao]] na kung saan unang itinaas ang Signal #.4 sa mga lalawigan ng Pulo ng Dinagat, kabilang ang mga lalawigan ng [[Timog Leyte]] at [[Silangang Samar]].
==Pinsala==
Nagdulot ng matinding pagbaha at lagpas tao ang baha sa [[Lungsod ng Cebu]] at sa bayan ng [[Liloan, Cebu]] at may mga nasirang kabahayan sa [[Tolosa, Leyte|Tolosa]]. Kabilang sa mga matinding napuruhan ang bayan ng [[Silago]] sa Timog Leyte kung saan unang tumama ang mata ng bagyo.
===Pagretiro===
Ayon sa PAGASA ang pangalang #Tino ay hindi na kailanman gagamitin dulot nang malawakang pinsala at mga buhay na nawala, Ang ipapalit sa pangalan nang bagyo ay ''Tala'' ay isang "bituin" na gagamitin sa taon 2029.
==Tingnan rin==
* [[Bagyong Tino (2017)]]
{{S-start}}
{{Succession box|before=Salome|title=Kapalitan|years=Tino|after=[[Bagyong Uwan|Uwan]]}}
{{S-end}}
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:2025 sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Bagyo sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Bagyo sa Pasipiko]]
mturhmzyzhhfqnuyxmyyzr73jylcnr6
Diwata ng Karagatan
0
336639
2201549
2189342
2026-04-06T10:17:05Z
Jojit fb
38
/* Mga kawing panlabas */
2201549
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Diwata ng Karagatan
| image =
| caption =
| director = Carlos Vander Tolosa
| producer = [[José Nepomuceno]]
| screenplay = {{ubl|}}
| story =
| based_on =
| starring = Mari Velez<br>[[Rogelio de la Rosa]]
| music =
| cinematography =
| editing = {{ubl|}}
| distributor =
| studio = Parlatone Hispano Filipino
| released = {{Film date|1936}}
| runtime =
| country = [[Pilipinas]]
| language = [[Wikang Tagalog|Tagalog]]
| budget =
| gross =
}}
Ang '''''Diwata ng Karagatan''''' ay isang pelikulang romantikong Pilipino noong 1936 sa direksiyon ni Carlos Vander Tolosa at prinodyus ng Parlatone Hispano-Filipino, isang estudyong pagmamay-ari ni [[José Nepomuceno]].
== Mga tauhan ==
* Mari Velez bilang babaeng bida
* [[Rogelio de la Rosa]] bilang lalaking bida
Hindi pa nakikilala ang iba pang mga tauhan na gumanap sa pelikula, kabilang ang aktor na gumanap bilang kontrabidang si Wong.<ref name="pdi-found">{{Cite news |last=Mallorca |first=Hannah |date=Nobyembre 2, 2025 |title=1936 film 'Diwata ng Karagatan' found in Belgium archive |language=en |work=Philippine Daily Inquirer |url=https://entertainment.inquirer.net/636334/1936-film-diwata-ng-karagatan-found-in-belgium-archive |access-date=Nobyembre 2, 2025}}</ref>
== Produksiyon ==
Dinirekta ni Carlos Vander Tolosa ang pelikula, at pinamahalaan ito ni [[José Nepomuceno]] sa ilalim ng Parlatone Hispano-Filipino, ang kaniyang estudyong pampelikula.<ref>{{Cite news |last=Purnell |first=Kristofer |date=Nobyembre 1, 2025 |title=Pre-war Filipino film 'Diwata ng Karagatan' found in Belgium, now oldest surviving copy |work=The Philippine Star |url=https://www.philstar.com/entertainment/2025/11/01/2484160/pre-war-filipino-film-diwata-ng-karagatan-found-belgium-now-oldest-surviving-copy |access-date=Nobyembre 2, 2025}}</ref>
== Pagpapalabas ==
Kasunod ng unang pagpapalabas nito noong 1936, muling ipinalabas ang ''Diwata ng Karagatan'' para sa isang tatluhang-araw na pagtatanghal sa Teatrong Fox (na naging Teatrong Dalisay kalaunan) sa [[Maynila]]. Pagkaraan nito, iniluwas ang pelikula sa [[Pransiya]], [[Belhika]], at Timog Amerika, kung saan ay binigyan ito ng boses na [[Wikang Pranses|Pranses]] at inilabas sa ilalim ng mga alternatibong pamagat tulad ng ''Ligaya, fille de iles'' ({{Literal na pagsasalin|''Ligaya, Binibini ng Pulo''}}) at ''Wong Le Tyrant'' ({{Literal na pagsasalin|''Wong, ang Tirano''}}). Naiulat na ito ang unang pelikulang Pilipino na ipinalabas sa Europa at Timog Amerika.<ref name="ABSCBNArticle2025">{{Cite news |last=Canoy |first=Jeff |date=Oktubre 31, 2025 |title=Long-lost Filipino film made in 1936 'Diwata ng Karagatan' found in Belgium archive |work=ABS-CBN News |url=https://www.abs-cbn.com/entertainment/showbiz/movies-series/2025/10/31/oldest-known-filipino-film-diwata-ng-karagatan-found-in-belgium-archive-1742 |access-date=Nobyembre 1, 2025}}</ref><ref name="DailyGuardian2025">{{Cite news |date=Nobyembre 1, 2025 |title=Oldest known Filipino film found in Belgium archive |work=Daily Guardian |url=https://www.facebook.com/DailyGuardianPH/posts/pfbid02mU7CB4e9XQHRPm67ToPisg4ZUQiEWbARD5rpoyZrhVP8B3974kkCTzSMQ5UjeAkLl |access-date=Nobyembre 2, 2025 |archive-url=https://archive.today/20251102094800/https://www.facebook.com/DailyGuardianPH/posts/pfbid02mU7CB4e9XQHRPm67ToPisg4ZUQiEWbARD5rpoyZrhVP8B3974kkCTzSMQ5UjeAkLl |archive-date=Nobyembre 2, 2025 |via=Facebook}}</ref>
== Pagkawala at muling pagtuklas ==
Ipinalagay na nawala ang lahat ng kilalang mga kopya ng ''Diwata ng Karagatan'' noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Gayunpaman, noong 2025, natuklasan ni [[Nick Deocampo]], historyador sa pelikula, ang isang 35 mm na print ng ''Ligaya, fille de iles'' sa [[Cinematek]] sa Belhika. Dahil dito, naging pinakamatandang natitirang pelikulang Pilipino bago ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig ang ''Diwata ng Karagatan''. May mga patunay ng [[Paglabag sa karapatang-sipi|pamimirata]] at pagbabago ang kopyang ito, dahil binago ito ng isang tagapamahaging Pranses upang maging mas maikli kaysa sa orihinal, binago ang kaayusan ng mga eksena, at nakasaad ang mga nagsalaysay sa wikang Pranses at mga Pranses na tauhan bilang pagpapatungkol na pinalitan ang orihinal na mga pagpapatungkol ng pelikula.<ref name="ABSCBNArticle2025"/><ref name="DailyGuardian2025"/>
Sang-ayon sa nakuhang kopya, sinasabing isang "dokumentaryo" ang pelikula "tungkol sa kakaibang mga katutubo ng katimugang Karagatan" at sumusunod sa parehong mga temang romantiko ng pelikulang ''[[Zamboanga (pelikula)|Zamboanga]]'' noong 1937.<ref name="pdi-found"/>
== Mga sanggunian ==
{{Reflist}}
== Mga panlabas na link ==
* {{IMDb title|tt0471149|Diwata ng Karagatan (1936)}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=3h1yN9GHDPI Nawawalang pelikula noong 1930s, nahanap sa Belgium!] (Kapuso Mo, Jessica Soho, Disyembre 14, 2025)
[[Kategorya:Mga pelikula mula sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Mga pelikula ng 1936]]
h1k5nxh15wcd65lny2v61pidmyxwddo
Probinsya ng Cà Mau
0
336646
2201410
2190680
2026-04-05T12:35:52Z
EmausBot
20162
Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Biyetnam]]
2201410
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Biyetnam]]
awv57e828v10gyeyflq5kn9915p8rp8
Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025
0
337485
2201550
2201267
2026-04-06T10:18:35Z
Jadewest.catvalentine
41897
2201550
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song contest
| name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision
| year = 2025
| image = JJ at ESC2025 for Austria 2.jpg
| size = 300px
| caption = Si JJ, ang kampeon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025
| theme = ''Welcome Home''{{efn|Bagama't ang "United by Music" ang naging permanenteng islogan ng paligsahan sa kabuuan simula noong Nobyembre 2023, ginamit naman ng Swiss host broadcaster na SRG SSR ang "Welcome Home" bilang konsepto at "motto" para sa 2025.}}
| semi1 = {{start date|2025|05|13|df=y}}
| semi2 = {{start date|2025|05|15|df=y}}
| final = {{start date|2025|05|17|df=y}}
| venue = {{lang|de|[[St. Jakobshalle]]|italic=unset}}<br />[[Basel]], [[Suwisa]]
| organizer = [[European Broadcasting Union]] (EBU)
| ESC_director = Martin Green
| exsupervisor = [[Martin Österdahl]]
| host_broadcaster = [[Swiss Broadcasting Corporation]] (SRG SSR)
| directors = {{Ubl|Robin Hofwander|Fredrik Bäcklund|Myriam von Necker}}
| exproducers = {{Ubl|Reto Peritz|Moritz Stadler}}
| presenters = {{Ubl|[[Hazel Brugger]]|[[Sandra Studer]]|[[Michelle Hunziker]] (final)}}
| entries = 37
| finalists = 26
| debut =
| return = {{Flag|Montenegro}}
| non-return = {{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
| winner = {{Flag|Austria}}<br />"Wasted Love" ni [[JJ (musikero)|JJ]]
| vote = Ang bawat bansa ay nagbibigay ng isang set sa semi-finals, o dalawang set sa finals na may 12, 10, 8–1 puntos sa sampung kanta.<br/>Sa lahat ng tatlong palabas, ang mga online na boto mula sa mga manonood sa mga bansang hindi kalahok ay pinagsama-sama at iginagawad bilang isang set ng mga puntos.
| prev_year = {{Flagicon|Sweden}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|Malmö 2024]]
| next_year = {{Flagicon|Austria}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2026|Viena 2026]]
}}
Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025''' ay ang ika-69 na edisyon ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]]. Ito ay binubuo ng dalawang semi-final na ginanap noong Mayo 13 at 15, at ng grand final na ginanap noong May 17, 2025. Ginanap ito sa [[St. Jakobshalle]] sa [[Basel]], [[Suwisa]] at hinost nina [[Hazel Brugger]] at [[Sandra Studer]], nang kasama si [[Michelle Hunziker]] sa final. Inorganisa ito ng [[European Broadcasting Union]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Swiss Broadcasting Corporation]] (SRG SSR), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "The Code" ni Nemo noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]] para sa [[Suwisa]].
Tatlumpu't pitong brodkaster mula sa tatlumpu't pitong bansa ang lumahok sa paligsahan, ang parehong bilang ng nakaraang dalawang edisyon. Bumalik ang [[Montenegro]] matapos ang dalawang taong pagliban, habang umalis naman sa kompetisyon ang [[Moldova]], na orihinal na nagplanong lumahok ngunit umalis dahil sa mga kadahilanang pang-ekonomiya at ang kalidad ng mga kantang lumaban sa pambansang seleksyon nito. Patuloy na nagdulot ng kontrobersiya ang paglahok ng [[Israel]] kaugnay ng [[Digmaan sa Gaza (2023-kasalukuyan)|digmaan sa Gaza]], kung saan nanawagan ang ilang kalahok na brodkaster para sa isang deliberasyon tungkol sa isyu.
Ang nanalo ay ang kantang "Wasted Love" ng [[Austria]], na itinanghal ni [[JJ (musikero)|JJ]] at isinulat niya kasama sina Teodora Špirić at Thomas Thurner. Nanalo ang Austria sa pinagsamang boto at sa boto ng mga hurado, habang pumang-apat ito sa televote, na napanalunan ng Israel, na pumangalawa. Ang [[Estonya]], [[Sweden|Suwesya]], at [[Italya]] ang kumukumpleto sa top five. Dahil sa kanyang panalo, itinuring si JJ bilang kauna-unahang kampeon ng Eurovision na may lahi mula sa [[Timog-silangang Asya]] dahil sa kanyang lahing [[Mga Pilipino|Pilipino]]. Itinuring din siyang unang solong kampeon sa Eurovision na ipinanganak noong dekada 2000 at ika-21 siglo.
Iniulat ng EBU na ang paligsahan ay may 166 milyong manonood sa telebisyon sa 37 na market sa Europa, isang pagtaas ng tatlong milyong manonood mula sa nakaraang edisyon.
== Lokasyon ==
[[Talaksan:Eurovision Song Contest 2025 ST Jakobshalle.jpg|thumb|left|250px|[[St. Jakobshalle]] sa Basel, venue ng paligsahan noong 2025]]
Ginanap ang paligsahan sa [[Basel]], [[Suwisa]] matapos manalo ang kantang "The Code" ni Nemo, na kumatawan sa bansa noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]]. Ito ang ikatlong beses na ginanap sa Suwisa ang paligsahan, matapos itong gawin noon para sa unang paligsahan noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1956|1956]] at noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1989|1989]], na ginanap sa [[Lugano]] at [[Lausanne]] ayon sa pagkakabanggit. Ang napiling venue para sa paligsahan ay ang [[St. Jakobshalle]] na may 12,400 na upuan, na nagsisilbing lugar para sa mga panloob na palakasan at mga konsiyerto. Ang arena ay matatagpuan sa munisipalidad ng Münchenstein sa Basel-Landschaft, sa tabi mismo ng hangganan ng Basel-Stadt.
Ang Messe and Congress Center Basel complex ay nagdaos ng ilang mga kaganapan na may kaugnayan sa paligsahan. Ito ang lokasyon ng Eurovision Village, na nagdaos ng mga pagtatanghal mula sa mga kalahok sa paligsahan at mga lokal na artista pati na rin ang mga pagpapalabas ng mga live shows para sa pangkalahatang publiko; at ang EuroClub, na nag-organisa ng mga opisyal na after-party at mga pribadong pagtatanghal mula sa mga kalahok sa paligsahan. Ang kaganapang "Turquoise Carpet" noong ika-11 ng Mayo 2025 ay nagsimula sa Basel Town Hall at dumaan sa Middle Bridge, kung saan ang mga kalahok at ang kanilang mga delegasyon ay iniharap sa harap ng mga accredited press at mga tagahanga, bago ito nagtapos sa Messe Basel, kung saan ginanap ang seremonya ng pagbubukas. Ang istadyum na [[St. Jakob-Park]] ay nagsagawa ng screening ng finals kasama ang mga pagtatanghal ng apat na dating kalahok sa Eurovision,{{efn|Kinabibilangan nina Kate Ryan (kinatawan ng Belhika noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2006|2006]]), Anna Rossinelli (kiantawan ng Suwisa noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2011|2011]]), Luca Hänni (kinatawan ng Suwisa noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2019|2019]]) at Baby Lasagna (kinatawan ng Croatia noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]]) kasama si DJ Antoine}} na may bayad para sa publiko; ang istadyum ay itinampok din sa live broadcast at tinukoy bilang "Arena Plus" para sa okasyon. Ang Eurovision Street ay matatagpuan sa Steinenvorstadt.
Bago piliin ng SRG SSR ang Basel bilang punong lungsod, ang mga sumusunod na lungsod ay nagpahayag ng kanilang interes sa pagho-host ng ika-69 na edisyon ng paligsahan at nagsumite ng mga bid.
'''Legend:'''<br />
{{Color box|#CEDFF2|†|border=darkgray}} Napiling punong lungsod
{{Color box|#D0F0C0|*|border=darkgray}} Na-shortlist
{{Color box|#F2E0CE|^|border=darkgray}} Nagsumite ng bid
{| class="wikitable plainrowheaders"
|-
! scope="col" | Lungsod
! scope="col" | Venue
! scope="col" | Nota
! scope="col" | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}}
|-
! rowspan="2" scope="row" style="background:#CEDFF2" | '''[[Basel]]''' †
| [[St. Jakob-Park]]
| Naging host ng final ng [[2016 UEFA Europa League]] at magho-host ng mga laban ng [[UEFA Women's Euro 2025]]. Ang alok ay nakadepende sa paggawa ng bubong para matakpan ang istadyum.
| rowspan="2" style="background:#CEDFF2" | <ref>{{cite web |last1=Jiandani |first1=Sanjay |title=Eurovision 2025: Basel applies to host the contest |url=https://esctoday.com/195397/eurovision-2025-basel-applies-to-host-the-contest/ |website=ESCToday |date=7 Hunyo 2024 |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|- style="background:#CEDFF2"
| '''[[St. Jakobshalle]]'''
| Nagho-host ng taunang [[Swiss Indoors]] na mga kampeonato sa tennis.
|- style="background:#F2E0CE"
! scope="row" style="background:#F2E0CE"| [[Bern]] kasama ang [[Biel/Bienne]] ^
| Neue Festhalle
| Ang panukala ay nakabatay sa isang nakaplanong venue para sa musika, na itatayo sa loob ng Bernexpo complex.
| <ref>{{cite web |last=Granger |first=Anthony |title=Eurovision 2025: Bern & Biel/Bienne Reveal Details of Bid |url=https://eurovoix.com/2024/06/27/eurovision-2025-bern-biel-bienne-bid/ |website=Eurovoix |date=27 Hunyo 2024 |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|- style="background:#D0F0C0"
! scope="row" style="background:#D0F0C0" | [[Geneva]] *
| [[Palexpo]]
| Naging host ng taunang [[Geneva International Motor Show]]. Naging host din ito ng [[2014 Davis Cup]] semi-finals at ng [[2019 Laver Cup]].
| <ref>{{cite web |last=Granger |first=Anthony |title=Eurovision 2025: Geneva Aims to Host Eurovision 2025 |url=https://eurovoix.com/2024/05/12/%f0%9f%87%a8%f0%9f%87%ad-eurovision-2025-geneva-aims-to-host-eurovision-2025/ |website=Eurovoix |date=12 Mayo 2024 |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|-
! scope="row" | [[St. Gallen]]
| Olma Hall
| —
| <ref>{{cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |title=Eurovision 2025: St. Gallen will not bid to host the contest|url=https://esctoday.com/195423/eurovision-2025-st-gallen-will-not-bid-to-host-the-contest/|website=ESCToday |date=13 Hunyo 2024 |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|- style="background:#F2E0CE"
! rowspan="2" scope="row" style="background:#F2E0CE"| [[Zurich]] ^
| [[Hallenstadion]]
| Naging host ng taunang [[Zurich Open]] mula 1993 hanggang 2008.
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=27 Hunyo 2024 |title=Eurovision 2025: Zurich Reveals Details of Bid |url=https://eurovoix.com/2024/06/27/eurovision-2025-zurich-reveals-details-of-bid/ |access-date=25 Marso 2026 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref>
|-
| [[Swiss Life Arena]]
| Planadong lugar para sa [[2026 IIHF World Championship]]
|}
==Mga kalahok==
{| class="wikitable plainrowheaders sticky-header"
|+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025<ref>{{Cite web |title=Participants of Basel 2025 |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/participants |access-date=25 Marso 2026 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU}}</ref>
|-
! scope="col" rowspan="2" | Bansa
! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster
! scope="col" rowspan="2" | Artista
! scope="col" rowspan="2" | Kanta
! scope="col" rowspan="2" | Wika
! scope="col" colspan="2" | Proseso ng pagpili
! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}}
|-
! scope="col" | Proseso
! scope="col" | Petsa
|-
! scope="row" |{{Flag|Albanya}}
| RTSH
| Shkodra Elektronike
| "Zjerm"
| [[Wikang Albanes|Albanes]]{{efn|Partikular ang Gheg Albanian<ref>{{Cite web |url=https://albaniannight.com/sq/four-beautiful-cultural-elements-in-albanias-eurovision-song-zjerm/ |title=Kultura Shqiptare në Zjarr: 4 Tradita në Këngën Shqiptare të Eurovisionit 2025 “Zjerm” |trans-title=Kulturang Albanian sa isang apoy: 4 na tradisyon sa kantang Albanian noong 2025 Eurovision na "Zjerm" |date=2025 |access-date=25 Marso 2026}}</ref>}}
| ''Festivali i Këngës 63''
| Disyembre 22, 2024
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Shkodra Elektronike |url=https://eurovision.tv/participant/shkodra_elektronike-2025 |access-date=25 Marso 2026 |website= |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Alemanya}}
| NDR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}}
| Abor & Tynna
| "Baller"
| [[Wikang Aleman|Aleman]]
| ''Chefsache ESC 2025''
| Marso 1, 2025
| style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Abor & Tynna |url=https://eurovision.tv/participant/abor-tynna-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |{{Flag|Armenya}}
| AMPTV
| Parg
| "Survivor"
| [[Wikang Ingles|Ingles]], Armenyo
| ''Depi Evratesil 2025''
| Pebrero 16, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – PARG |url=https://eurovision.tv/participant/parg-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |{{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}}
| İTV
| Mamagama
| "Run with U"
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Pebrero 4, 2025 {{small|(artista)}}<br>Pebrero 19, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Mamagama |url=https://eurovision.tv/participant/mamagama-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |{{Flag|Australya}}
| SBS
| Go-Jo
| "Milkshake Man"
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Pebrero 25, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Go-Jo |url=https://eurovision.tv/participant/go-jo-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" |{{Flag|Austria}}
| ORF
| [[JJ (musikero)|JJ]]
| "Wasted Love"
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Enero 30, 2025 {{small|(artista)}}<br>Marso 6, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – JJ |url=https://eurovision.tv/participant/jj-2025 |access-date=25 Marso 2026 |website= |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Belhika}}
| VRT
| Red Sebastian
| "Strobe Lights"
| Ingles
| ''Eurosong 2025''
| Pebrero 1, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Red Sebastian |url=https://eurovision.tv/participant/red-sebastian-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Dinamarka}}
| DR
| Sissal
| "Hallucination"
| Ingles
| ''Dansk Melodi Grand Prix 2025''
| Marso 1, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Sissal |url=https://eurovision.tv/participant/denmark-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Eslobenya}}
| RTVSLO
| Klemen
| "How Much Time Do We Have Left"
| Ingles
| ''EMA 2025''
| Pebrero 1, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Klemen |url=https://eurovision.tv/participant/klemen-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Espanya}}
| RTVE
| Melody
| "Esa diva"
| [[Wikang Kastila|Kastila]]
| ''Benidorm Fest 2025''
| Pebrero 1, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Melody |url=https://eurovision.tv/participant/melody-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Estonia|namr=Estonya}}
| ERR
| Tommy Cash
| "Espresso Macchiato"
| [[Wikang Italyano|Italyano]],{{efn|Partikular ang diyalektong Broccolino, isang Amerikanong uri ng wikang Italyano}} Ingles
| ''Eesti Laul 2025''
| Pebrero 15, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Tommy Cash |url=https://eurovision.tv/participant/tommy-cash-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Gresya}}
| ERT
| Klavdia
| "Asteromata" <small>({{lang|el|Αστερομάτα|i=unset}})</small>
| [[Wikang Griyego|Griyego]]
| Ethnikós Telikós 2025
| Enero 30, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Klavdia |url=https://eurovision.tv/participant/klavdia-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Heorhiya}}
| GPB
| Mariam Shengelia
| "Freedom"
| [[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]], Ingles
| Panloob na pagpili
| Marso 14, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Mariam Shengelia |url=https://eurovision.tv/participant/mariam-shengelia-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Irlanda}}
| RTÉ
| Emmy
| "Laika Party"
| Ingles
| ''Eurosong 2025'' {{small|(parte ng ''The Late Late Show'')}}
| Pebrero 7, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – EMMY |url=https://eurovision.tv/participant/emmy-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| RÚV
| Væb
| "Róa"
| Islandiko
| ''Söngvakeppnin 2025''
| Pebrero 22, 2025
| style="text-align:center" |<ref>{{Cite web |title=Basel 2025 - VÆB |url=https://eurovision.tv/participant/VÆB-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Israel}}
| IPBC
| Yuval Raphael
| "New Day Will Rise"
| Ingles, [[Wikang Pranses|Pranses]], [[Wikang Hebreo|Hebreo]]
| ''HaKokhav HaBa 2025''
| Enero 22, 2025 {{small|(artista)}}<br>Marso 9, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Yuval Raphael |url=https://eurovision.tv/participant/yuval-raphael-2025 |access-date=25 Marso 2026 |website= |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Italya}}
| RAI
| Lucio Corsi
| "Volevo essere un duro"
| Italyano
| ''Sanremo Music Festival 2025''
| February 15, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Lucio Corsi |url=https://eurovision.tv/participant/lucio-corsi-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
| HRT
| Marko Bošnjak
| "Poison Cake"
| Ingles
| ''Dora 2025''
| Marso 2, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Marko Bošnjak |url=https://eurovision.tv/participant/marko-bosnjak-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| LSM
| Tautumeitas
| "Bur man laimi"
| [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]
| ''Supernova 2025''
| Pebrero 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Tautumeitas |url=https://eurovision.tv/participant/tautumeitas-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| LRT
| Katarsis
| "Tavo akys"
| [[Wikang Litwano|Litwano]]
| ''Eurovizija.LT 2025''
| Pebrero 15, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Katarsis |url=https://eurovision.tv/participant/katarsis-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}}
| RTL
| Laura Thorn
| "La poupée monte le son"
| Pranses
| ''Luxembourg Song Contest 2025''
| Enero 25, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Laura Thorn |url=https://eurovision.tv/participant/laura-thorn-2025 |access-date=25 Marso 2026 |website= |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Malta}}
| PBS
| Miriana Conte
| "Serving"
| Ingles
| ''Malta Eurovision Song Contest 2025''
| Pebrero 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Miriana Conte |url=https://eurovision.tv/participant/miriana-conte-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Montenegro}}
| RTCG
| Nina Žižić
| "Dobrodošli" <small>({{lang|cnr-cyrl|Добродошли|i=unset}})</small>
| Montenegrin
| ''Montesong 2025''
| Nobyembre 27, 2024
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Nina Žižić |url=https://eurovision.tv/participant/nina-zizic-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| AVROTROS
| Claude
| "C'est la vie"
| Pranses, Ingles
| Panloob na pagpili
| Disyembre 19, 2024 {{small|(artista)}}<br>Pebrero 27, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Claude |url=https://eurovision.tv/participant/claude-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Noruwega}}
| NRK
| Kyle Alessandro
| "Lighter"
| Ingles
| ''Melodi Grand Prix 2025''
| Pebrero 15, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Kyle Alessandro |url=https://eurovision.tv/participant/kyle-alessandro-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| Yle
| Erika Vikman
| "Ich komme"
| [[Wikang Finlandes|Finlandes]], Aleman
| ''UMK 2025''
| Pebrero 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Erika Vikman |url=https://eurovision.tv/participant/erika-vikman-2025 |access-date=25 Marso 2026 |website= |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Polonya}}
| TVP
| Justyna Steczkowska
| "Gaja"
| [[Wikang Polako|Polako]], Ingles
| ''Wielki Finał Polskich Kwalifikacji''
| Pebrero 14, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Justyna Steczkowska |url=https://eurovision.tv/participant/justyna-steczkowska-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Portugal}}
| RTP
| Napa
| "Deslocado"
| [[Wikang Portuges|Portuges]]
| ''Festival da Canção 2025''
| Marso 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – NAPA |url=https://eurovision.tv/participant/napa-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Pransiya}}
| France Télévisions
| Louane
| "Maman"
| Pranses
| Panloob na pagpili
| Enero 30, 2025 {{small|(artista)}}<br>Marso 15, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Louane |url=https://eurovision.tv/participant/louane-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| [[BBC]]
| Remember Monday
| "What the Hell Just Happened?"
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Marso 7, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Remember Monday |url=https://eurovision.tv/participant/remember-monday-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|San Marino}}
| SMRTV
| Gabry Ponte{{efn|name=San Marino|Tampok ang mga walang kreditong boses nina Andrea Bonomo at Edwyn Roberts.}}
| "Tutta l'Italia"
| Italyano
| ''San Marino Song Contest 2025''
| Marso 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Gabry Ponte |url=https://eurovision.tv/participant/gabry-ponte-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
| RTS
| Princ
| "Mila" <small>({{lang|sr-cyrl|Мила|i=unset}})</small>
| [[Wikang Serbiyo|Serbiyo]]
| ''Pesma za Evroviziju 2025''
| Pebrero 28, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Princ |url=https://eurovision.tv/participant/princ-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| SVT
| KAJ
| "Bara bada bastu"
| [[Wikang Suweko|Suweko]],{{efn|Partikular ang diyalektong Vörå, isang uri ng Ostrobothnian ng Finland na Swedish na sinasalita sa loob at paligid ng Vörå}} Finlandes
| ''Melodifestivalen 2025''
| Marso 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – KAJ |url=https://eurovision.tv/participant/kaj-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Suwisa}}
| SRG SSR
| Zoë Më
| "Voyage"
| Pranses
| Panloob na pagpili
| Marso 5, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Zoë Më |url=https://eurovision.tv/participant/zoe-me-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
| ČT
| Adonxs
| "Kiss Kiss Goodbye"
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Disyembre 11, 2024 {{small|(artista)}}<br>Marso 7, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – ADONXS |url=https://eurovision.tv/participant/adonxs-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Tsipre}}
| CyBC
| Theo Evan
| "Shh"
| Ingles
| Panloob na pagpili
| Setyembre 2, 2024 {{small|(artista)}}<br>Marso 11, 2025 {{small|(kanta)}}
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Theo Evan |url=https://eurovision.tv/participant/theo-evan-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU)}}</ref>
|-
! scope="row" | {{Flag|Ukranya}}
| Suspilne
| Ziferblat
| "Bird of Pray"
| [[Wikang Ukranyo|Ukranyo]], Ingles
| ''Vidbir 2025''
| Pebrero 8, 2025
| style="text-align:center" | <ref>{{Cite web |title=Basel 2025 – Ziferblat |url=https://eurovision.tv/participant/ziferblat-2025 |access-date=25 Marso 2026 |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) |language=en}}</ref>
|}
==Buod ng paligsahan==
===Unang semi-final===
Ginanap ang unang semi-final noong ika-13 ng Mayo 2025 sa ganap na 9:00 ng gabi [[Oras Gitnang Europa sa Tag-araw|CEST]].<ref name="calendar">{{Cite web |date=13 Marso 2019 |title=Eurovision Calendar 2025 |url=https://eurovision.tv/calendar |access-date=25 Marso 2026 |website=Eurovision.tv |publisher=[[European Broadcasting Union]] (EBU) }}</ref> Labinlimang bansa ang naglaban-laban dito. Ang mga bansang iyon, kasama ang [[Espanya]], [[Italya]] at [[Suwisa]], pati na rin ang mga bansang hindi kalahok sa ilalim ng pinagsama-samang boto ng "Rest of the World", ay bumoto sa semi-final na ito sa pamamagitan ng televote.<ref name="draw">{{Cite web |date=28 Enero 2025 |title=Eurovision 2025: Semi-Final Draw results |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-semi-final-draw-results |access-date=25 Marso 2026 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref>
{{Legend|navajowhite|Mga nakapasok sa final}}
{{Legend|lightgreen|Mga awtomatikong nakapasok sa final na nagtanghal bilang interval act}}
{| class="sortable wikitable plainrowheaders"
|+ Unang semi-final ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025<ref name="SF1_results">{{Cite web |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/first-semi-final |title=First Semi-Final of Basel 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |access-date=24 Marso 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Eurovision 2025 Semi-final 1 Results |url=https://eurovisionworld.com/eurovision/2025/semi-final-1#world |access-date=24 Marso 2026|website=Eurovisionworld |language=en-gb}}</ref>
|-
! scope="col" | Draw
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Artista
! scope="col" | Kanta
! scope="col" class="unsortable" | Puntos
! scope="col" | Puwesto
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 1
| {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| Væb
| "Róa"
|97
|6
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 2
| {{Flag|Polonya}}
| Justyna Steczkowska
| "Gaja"
|85
|7
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 3
| {{Flag|Eslobenya}}
| Klemen
| "How Much Time Do We Have Left"
|23
|13
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 4
| {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| Tommy Cash
| "Espresso Macchiato"
|113
|5
|-style="background: lightgreen;"
! scope="row" style="text-align:center; background: lightgreen;" | ''—''
| ''{{Flag|Espanya}}''
| ''Melody''
| ''"Esa diva"''
| ''—''
| ''—''
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 5
| {{Flag|Ukranya}}
| Ziferblat
| "Bird of Pray"
|137
|1
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 6
| {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| KAJ
| "Bara bada bastu"
|118
|4
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 7
| {{Flag|Portugal}}
| Napa
| "Deslocado"
|56
|9
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 8
| {{Flag|Noruwega}}
| Kyle Alessandro
| "Lighter"
|82
|8
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 9
| {{Flag|Belhika}}
| Red Sebastian
| "Strobe Lights"
|23
|14
|-style="background: lightgreen;"
! scope="row" style="text-align:center; background: lightgreen;" | ''—''
| ''{{Flag|Italya}}''
| ''Lucio Corsi''
| ''"Volevo essere un duro"''
| ''—''
| ''—''
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 10
| {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}}
| Mamagama
| "Run with U"
|7
|15
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 11
| {{Flag|San Marino}}
| Gabry Ponte{{efn|name=San Marino}}
| "Tutta l'Italia"
|46
|10
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 12
| {{Flag|Albanya}}
| Shkodra Elektronike
| "Zjerm"
|122
|2
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 13
| {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| Claude
| "C'est la vie"
|121
|3
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 14
| {{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
| Marko Bošnjak
| "Poison Cake"
|28
|12
|-style="background: lightgreen;"
! scope="row" style="text-align:center; background: lightgreen;" | ''—''
| ''{{Flag|Suwisa}}''
| ''Zoë Më''
| ''"Voyage"''
| ''—''
| ''—''
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 15
| {{Flag|Tsipre}}
| Theo Evan
| "Shh"
|44
|11
|}
===Ikalawang semi-final===
Ginanap ang ikalawang semi-final noong ika-15 ng Mayo 2025 sa ganap na 9:00 ng gabi CEST.<ref name="calendar" /> Labinlimang bansa ang naglaban-laban dito. Ang mga bansang iyon, kasama ang [[Alemanya]], [[Pransiya]] at [[United Kingdom|Reyno Unido]], pati na rin ang mga bansang hindi kalahok sa ilalim ng pinagsama-samang boto ng "Rest of the World", ay bumoto sa semi-final na ito sa pamamagitan ng televote.<ref name="draw" />
{{Legend|navajowhite|Mga nakapasok sa final}}
{{Legend|lightgreen|Mga awtomatikong nakapasok sa final na nagtanghal bilang interval act}}
{| class="sortable wikitable plainrowheaders"
|+ Ikalawang semi-final ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025<ref name="SF2_results">{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/second-semi-final |title=Second Semi-Final of Basel 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|-
! scope="col" | Draw
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Artista
! scope="col" | Kanta
! scope="col" class="unsortable" | Puntos
! scope="col" | Puwesto
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 1
| {{Flag|Australya}}
| Go-Jo
| "Milkshake Man"
|41
|11
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 2
| {{Flag|Montenegro}}
| Nina Žižić
| "Dobrodošli"
|12
|16
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 3
| {{Flag|Irlanda}}
| Emmy
| "Laika Party"
|28
|13
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 4
| {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| Tautumeitas
| "Bur man laimi"
|130
|2
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 5
| {{Flag|Armenya}}
| Parg
| "Survivor"
|51
|10
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 6
| {{Flag|Austria}}
| [[JJ (musikero)|JJ]]
| "Wasted Love"
|104
|5
|-style="background: lightgreen;"
! scope="row" style="text-align:center; background: lightgreen;" | ''—''
| ''{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}''
| ''Remember Monday''
| ''"What the Hell Just Happened?"''
| ''—''
| ''—''
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 7
| {{Flag|Gresya}}
| Klavdia
| "Asteromata"
|112
|4
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 8
| {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| Katarsis
| "Tavo akys"
|103
|6
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 9
| {{Flag|Malta}}
| Miriana Conte
| "Serving"
|53
|9
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 10
| {{Flag|Heorhiya}}
| Mariam Shengelia
| "Freedom"
|28
|15
|-style="background: lightgreen;"
! scope="row" style="text-align:center; background: lightgreen;" | ''—''
| ''{{Flag|Pransiya}}''
| ''Louane''
| ''"Maman"''
| ''—''
| ''—''
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 11
| {{Flag|Dinamarka}}
| Sissal
| "Hallucination"
|61
|8
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 12
| {{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
| Adonxs
| "Kiss Kiss Goodbye"
|29
|12
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 13
| {{Flag|Luxembourg}}
| Laura Thorn
| "La poupée monte le son"
|62
|7
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 14
| {{Flag|Israel}}
| Yuval Raphael
| "New Day Will Rise"
|203
|1
|-style="background: lightgreen;"
! scope="row" style="text-align:center; background: lightgreen;" | ''—''
| ''{{Flag|Alemanya}}''
| ''Abor & Tynna''
| ''"Baller"''
| ''—''
| ''—''
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 15
| {{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
| Princ
| "Mila"
|28
|14
|-style="font-weight: bold; background: navajowhite;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 16
| {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| Erika Vikman
| "Ich komme"
|115
|3
|}
===Final===
Ginanap ang final noong ika-17 ng Mayo 2025 sa ganap na 9:00 ng gabi CEST at itinampok ang 26 na bansang kalahok.<ref name="calendar" /> Bumoto sa finals ang lahat ng 37 kalahok na bansa kasama ang hurado at televote, pati na rin ang mga hindi kalahok na bansa sa ilalim ng pinagsama-samang online na boto na "Rest of the World".<ref>{{Cite web |date=17 Marso 2025 |title=Switzerland has been drawn to perform 19th in the Grand Final |url=https://eurovision.tv/story/switzerland-draws-perform-19th-grand-final |access-date=25 Marso 2026 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref> Ang running order (R/O) ng host nation ay natukoy sa pamamagitan ng random draw noong ika-17 ng Marso sa taunang pagpupulong ng mga pinuno ng mga kalahok na delegasyon. Ang running order para sa mga natitirang finalist ay tinukoy ng mga prodyuser ng paligsahan pagkatapos ng ikalawang semi-final.<ref>{{Cite web |date=16 Mayo 2025 |title=The Running Order of the Eurovision 2025 Grand Final |url=https://eurovision.tv/story/running-order-eurovision-2025-grand-final |access-date=25 Marso 2026 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref>
{{Legend|gold|Kampeon}}
{| class="sortable wikitable plainrowheaders"
|+ Final ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025<ref name="Final_results">{{cite web |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/grand-final |title=Grand Final of Basel 2025 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|-
! scope="col" | Draw
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Artista
! scope="col" | Kanta
! scope="col" class="unsortable" | Puntos
! scope="col" | Puwesto
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 1
| {{Flag|Noruwega}}
| Kyle Alessandro
| "Lighter"
| 89
| 18
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 2
| {{Flag|Luxembourg}}
| Laura Thorn
| "La poupée monte le son"
| 47
| 22
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 3
| {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| Tommy Cash
| "Espresso Macchiato"
| 356
| 3
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 4
| {{Flag|Israel}}
| Yuval Raphael
| "New Day Will Rise"
| 357
| 2
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 5
| {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| Katarsis
| "Tavo akys"
| 96
| 16
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 6
| {{Flag|Espanya}}
| Melody
| "Esa diva"
| 37
| 24
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 7
| {{Flag|Ukranya}}
| Ziferblat
| "Bird of Pray"
| 218
| 9
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 8
| {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| Remember Monday
| "What the Hell Just Happened?"
| 88
| 19
|-style="font-weight: bold; background: gold;"
! scope="row" style="text-align:center;" | 9
| {{Flag|Austria}}
| [[JJ (musikero)|JJ]]
| "Wasted Love"
| 436
| 1
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 10
| {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| Væb
| "Róa"
| 33
| 25
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 11
| {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| Tautumeitas
| "Bur man laimi"
| 158
| 13
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 12
| {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| Claude
| "C'est la vie"
| 175
| 12
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 13
| {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| Erika Vikman
| "Ich komme"
| 196
| 11
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 14
| {{Flag|Italya}}
| Lucio Corsi
| "Volevo essere un duro"
| 256
| 5
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 15
| {{Flag|Polonya}}
| Justyna Steczkowska
| "Gaja"
| 156
| 14
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 16
| {{Flag|Alemanya}}
| Abor & Tynna
| "Baller"
| 151
| 15
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 17
| {{Flag|Gresya}}
| Klavdia
| "Asteromata"
| 231
| 6
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 18
| {{Flag|Armenya}}
| Parg
| "Survivor"
| 72
| 20
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 19
| {{Flag|Suwisa}}
| Zoë Më
| "Voyage"
| 214
| 10
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 20
| {{Flag|Malta}}
| Miriana Conte
| "Serving"
| 91
| 17
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 21
| {{Flag|Portugal}}
| Napa
| "Deslocado"
| 50
| 21
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 22
| {{Flag|Dinamarka}}
| Sissal
| "Hallucination"
| 47
| 23
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 23
| {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| KAJ
| "Bara bada bastu"
| 321
| 4
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 24
| {{Flag|Pransiya}}
| Louane
| "Maman"
| 230
| 7
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 25
| {{Flag|San Marino}}
| Gabry Ponte{{efn|name=San Marino}}
| "Tutta l'Italia"
| 27
| 26
|-
! scope="row" style="text-align:center;" | 26
| {{Flag|Albanya}}
| Shkodra Elektronike
| "Zjerm"
| 218
| 8
|}
====Buod ng pagboto====
{{Legend|gold|Kampeon}}
{| class="wikitable plainrowheaders" style="margin: 10px;"
|+ Paghahati-hati ng mga resulta<ref name="finalresults">{{cite web |title=Basel 2025 – Grand Final – Detailed voting results |url=https://eurovision.tv/event/basel-2025/grand-final/results |publisher=European Broadcasting Union |access-date=25 Marso 2026}}</ref>
|-
! rowspan="2" scope="col" | Puwesto
! colspan="2" scope="col" | Pinagsama
! colspan="2" scope="col" | Hurado
! colspan="2" scope="col" | Televoting
|-
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Puntos
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Puntos
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Puntos
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 1
| bgcolor=gold|{{Flag|Austria}}
| bgcolor=gold|436
| bgcolor=gold|{{Flag|Austria}}
| bgcolor=gold|258
| {{Flag|Israel}}
| 297
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 2
| {{Flag|Israel}}
| 357
| {{Flag|Suwisa}}
| 214
| {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| 258
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 3
| {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| 356
| {{Flag|Pransiya}}
| 180
| {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| 195
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 4
| {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| 321
| {{Flag|Italya}}
| 159
| bgcolor=gold|{{Flag|Austria}}
| bgcolor=gold|178
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 5
| {{Flag|Italya}}
| 256
| {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| 133
| {{Flag|Albanya}}
| 173
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 6
| {{Flag|Gresya}}
| 231
| {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| 126
| {{Flag|Ukranya}}
| 158
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 7
| {{Flag|Pransiya}}
| 230
| {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| 116
| {{Flag|Polonya}}
| 139
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 8
| {{Flag|Albanya}}
| 218{{efn|name=Pinagsama8|Sa kabila ng pagtatapos na may parehong bilang ng puntos gaya ng Ukranya, ang Albanya ay itinuring na ika-8 sa pinagsamang resulta dahil sa mas maraming puntos na natanggap nila sa televote.}}
| {{Flag|Gresya}}
| 105
| {{Flag|Gresya}}
| 126
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 9
| {{Flag|Ukranya}}
| 218{{Efn|name=Pinagsama8}}
| {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| 98
| {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| 108
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 10
| {{Flag|Suwisa}}
| 214
| {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| 88{{efn|name=Hurado10|Sa kabila ng pagtatapos na may parehong bilang ng puntos gaya ng Finland, ang United Kingdom ay itinuring na ika-10 puwesto sa botohan ng mga hurado dahil nakatanggap ito ng mga puntos mula sa mas maraming bansa.}}
| {{Flag|Italya}}
| 97
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 11
| {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| 196
| {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| 88{{efn|name=Hurado10}}
| {{Flag|Alemanya}}
| 74
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 12
| {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| 175
| {{Flag|Malta}}
| 83
| {{Flag|Noruwega}}
| 67
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 13
| {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| 158
| {{Flag|Alemanya}}
| 77
| {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| 62
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 14
| {{Flag|Polonya}}
| 156
| {{Flag|Ukranya}}
| 60{{efn|name=Hurado14|Sa kabila ng pagtatapos na may parehong bilang ng puntos gaya ng Israel, ang Ukranya ay itinuturing na ika-14 na puwesto sa botohan ng mga hurado dahil nakatanggap ito ng mga puntos mula sa mas maraming bansa.}}
| {{Flag|Pransiya}}
| 50
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 15
| {{Flag|Alemanya}}
| 151
| {{Flag|Israel}}
| 60{{Efn|name=Hurado14}}
| {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| 42{{efn|name=Hurado15|Sa kabila ng pagtatapos na may parehong bilang ng puntos gaya ng Latvia, ang Netherlands ay itinuring na ika-15 puwesto sa televoting dahil nakatanggap ito ng mga puntos mula sa mas maraming bansa.}}
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 16
| {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| 96
| {{Flag|Albanya}}
| 45{{Efn|name=Hurado16|Sa kabila ng pagtatapos na may parehong bilang ng puntos gaya ng Dinamarka, ang Albanya ay itinuturing na ika-16 sa botohan ng mga hurado dahil nakatanggap ito ng mga puntos mula sa mas maraming bansa.}}
| {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| 42{{Efn|name=Hurado15}}
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 17
| {{Flag|Malta}}
| 91
| {{Flag|Dinamarka}}
| 45{{Efn|name=Hurado16}}
| {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| 33
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 18
| {{Flag|Noruwega}}
| 89
| {{Flag|Armenya}}
| 42
| {{Flag|Armenya}}
| 30
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 19
| {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| 88
| {{Flag|Portugal}}
| 37
| {{Flag|Luxembourg}}
| 24
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 20
| {{Flag|Armenya}}
| 72
| {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| 34
| {{Flag|San Marino}}
| 18
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 21
| {{Flag|Portugal}}
| 50
| {{Flag|Espanya}}
| 27
| {{Flag|Portugal}}
| 13
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 22
| {{Flag|Luxembourg}}
| 47{{efn|name=Pinagsama22|Sa kabila ng pagtatapos na may parehong bilang ng puntos gaya ng Denmark, ang Luxembourg ay itinuring na nasa ika-22 puwesto sa pinagsamang resulta dahil sa mas maraming puntos na natanggap nila sa televote.}}
| {{Flag|Luxembourg}}
| 23
| {{Flag|Espanya}}
| 10
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 23
| {{Flag|Dinamarka}}
| 47{{Efn|name=Pinagsama22}}
| {{Flag|Noruwega}}
| 22
| {{Flag|Malta}}
| 8
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 24
| {{Flag|Espanya}}
| 37
| {{Flag|Polonya}}
| 17
| {{Flag|Dinamarka}}
| 2
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 25
| {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| 33
| {{Flag|San Marino}}
| 9
| {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| 0{{efn|name=Zero|Sa kabila ng parehong pagtatapos na may 0 puntos, ang mga patakaran sa tiebreaking ay naglagay sa United Kingdom sa ika-25 na puwesto at sa Suwisa sa ika-26 na puwesto dahil sa kanilang mga posisyon sa running order.}}
|-
! scope="row" style="text-align: center;" | 26
| {{Flag|San Marino}}
| 27
| {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| 0
| {{Flag|Suwisa}}
| 0{{efn|name=Zero}}
|}
====Tagapagsalita====
Inihayag ng mga tagapagsalita ang 12-puntong iskor mula sa pambansang hurado ng kani-kanilang bansa sa sumusunod na pagkakasunud-sunod:
{{Div col |colwidth=30em}}
#{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} – Keyyo
#{{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} – Safura {{small|(kinatawan ng Aserbayan noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2010|2010]])}}
#{{Flag|Malta}} – Ingrid Sammut
#{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} – Chantal Janzen {{small|(isa sa mga host ng paligsahan noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2021|2021]])}}
#{{Flag|Eslobenya}} – Lorella Flego
#{{Flag|Armenya}} – Lusine Tovmasyan
#{{Flag|Luxembourg}} – Fabienne Zwally
#{{Flag|San Marino}} – Senhit {{small|(kinatawan ng San Marino noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2011|2011]], [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2020|2020]] at [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2021|2021]])}}
#{{Flag|Ukranya}} – Jerry Heil {{small|(kinatawan ng Ukranya noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Noruwega}} – Tom Hugo {{small|(kinatawan ng Noruwega noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2019|2019]] bilang parte ng Keiino)}}
#{{Flag|Austria}} – Philipp Hansa
#{{Flag|Pransiya}} – Émilie Mazoyer
#{{Flag|Italya}} – Topo Gigio
#{{Flag|Portugal}} – Iolanda {{small|(kinatawan ng Portugal noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Dinamarka}} – Sara Bro
#{{Flag|Croatia|name=Kroasya}} – Doris Pinčić
#{{Flag|Latvia|name=Letonya}} – Dons {{small|(kinatawan ng Latvia noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Irlanda}} – Nicky Byrne {{small|(kinatawan ng Irlanda noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2016|2016]])}}
#{{Flag|Polonya}} – Aleksandra Budka
#{{Flag|Montenegro}} – Marko Vukčević
#{{Flag|Gresya}} – Jenny Theona
#{{Flag|Serbia|name=Serbiya}} – Dragana Kosjerina
#{{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}} – Radka Rosická
#{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} – Sophie Ellis-Bextor
#{{Flag|Espanya}} – Chanel
#{{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} – Jasmin Beloued
#{{Flag|Australya}} – Silia Kapsis {{small|(kinatawan ng Tsipre noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Alemanya}} – Michael Schulte {{small|(kinatawan ng Alemanya noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2018|2018]])}}
#{{Flag|Belhika}} – Manu Van Acker
#{{Flag|Israel}} – Eden Golan {{small|(kinatawan ng Israel noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Albanya}} – Andri Xhahu
#{{Flag|Lithuania|name=Litwanya}} – Silvester Belt {{small|(kinatawan ng Lithuania noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Iceland|name=Islandiya}} – Hera Björk {{small|(kinatawan ng Iceland noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Heorhiya}} – Nutsa Buzaladze {{small|(kinatawan ng Heorhiya noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]])}}
#{{Flag|Tsipre}} – Loukas Hamatsos
#{{Flag|Estonia|name=Estonya}} – Kristjan Jakobson {{small|(kinatawan ng Estonia noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2024|2024]] bilang parte ng 5miinust)}}
#{{Flag|Suwisa}} – Mélanie Freymond at Sven Epiney {{small|(hinatid nang live mula sa loob ng "Arena Plus" sa [[St. Jakob-Park]])}}
{{Div col end}}
==Ibang mga pagtatanghal==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+ Iba pang mga tagapagtanghal sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2025
|-
! scope="col"| Act
! scope="col"| (Mga) Pangalan
! scope="col" class="unsortable"| (Mga) Kanta
|-
! colspan="3" | Unang semi-final
|-
! Pambungad
| Isang grupo ng mga mananayaw, yodeler at manunugtog ng alphorn
| "Tattoo"<br>"Arcade"<br>"Waterloo"<br>"The Code"
|-
! rowspan="2" |Interval
| Hazel Brugger<br>Sandra Studer<br>Petra Mede
| "Made in Switzerland"
|-
| Marina Satti<br>Jerry Heil<br>Iolanda<br>Silvester Belt
| "Ne partez pas sans moi"<br>{{small|(na may pre-recorded na mensahe mula sa orihinal na kumanta ng kanta na si [[Céline Dion]])}}
|-
! Reprise
| Jørgen Olsen
| "Fly on the Wings of Love"{{efn|Itinanghal nang may mga pagbabago sa liriko na tumutukoy sa permanenteng slogan ng paligsahan na "United by Music"}}
|-
! colspan="3" | Ikalawang semi-final
|-
! Pambungad
| Philip
| ''Isang monologo tungkol sa mga bagay na nagustuhan niya tungkol sa paligsahan''
|-
! rowspan="2" |Interval
| Isang grupo ng mga mananayaw
| "On Time"
|-
| Gjon's Tears<br>The Roop<br>Efendi<br>Destiny
| '''Medley ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2020]]'''<br>"Répondez-moi"<br>"On Fire"<br>"Cleopatra"<br>"All of My Love"
|-
! Reprise
| Sandra Studer
| "Insieme: 1992"
|-
! colspan="3" | Final
|-
! Pambungad
| Nemo<br>Top Secret Drum Corps
| "The Code"
|-
! rowspan="5" |Interval
| Sandra Studer
| "Canzone per te"
|-
| Michelle Hunziker
| "Nel blu, dipinto di blu"
|-
| Peter Reber<br>Marc Dietrich<br>Nina Reber<br>Bruno Dietrich<br>Paola<br>Luca Hänni<br>Gjon's Tears
| '''Medley ng mga dating kalahok na Suwiso'''<br>"Io senza te"<br>"Cinéma"<br>"She Got Me"<br>"Tout l'univers"
|-
| Baby Lasagna<br>Käärijä
| "Rim Tim Tagi Dim"<br>"Cha Cha Cha"<br>"#Eurodab"
|-
| Nemo
| "Unexplainable"
|}
==Pagpapalabas==
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Brodkaster
! scope="col" | (Mga) Channel
! scope="col" | (Mga) Palabas
! scope="col" | (Mga) Komentarista
|-
! scope="row" | {{Flag|Albanya}}
| RTSH
| RTSH 1, RTSH Muzikë, Radio Tirana
| Lahat ng palabas
| Andri Xhahu
|-
! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Alemanya}}
| rowspan="2" |ARD/NDR
| One
| Semi-finals
| rowspan="2" scope="row" | Thorsten Schorn
|-
| Das Erste
| Final
|-
| ARD/RBB
| Radio Eins
| Final
| Amelie Ernst at Max Spallek
|-
! scope="row" | {{Flag|Armenya}}
| AMPTV
| Armenia 1
| Lahat ng palabas
| Hrachuhi Utmazyan at Hamlet Arakelyan
|-
! scope="row" | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}}
| colspan="2" | İTV
| Lahat ng palabas
| Elnara Khalilova at Aga Nadirov
|-
! scope="row" | {{Flag|Australya}}
| SBS
| SBS
| Lahat ng palabas
| Courtney Act at Tony Armstrong
|-
! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Austria}}
| rowspan="3" | ORF
| ORF 1
| Lahat ng palabas
| Andi Knoll
|-
| FM4
| rowspan="2" | Final
| Jan Böhmermann and Olli Schulz
|-
|Radio Kärnten
|Sonja Kleindienst, Ilona Doppler at Rudi Oman
|-
! rowspan="4" scope="row" | {{Flag|Belhika}}
| rowspan="2" | VRT
| VRT 1
| Lahat ng palabas
| ''Olandes'': Peter Van de Veire
|-
| Radio 2
| Final
| {{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}}
|-
| rowspan="2" | RTBF
| La Une
| {{abbr|SF1|Unang semi-final}}/Final
| rowspan="2" | ''Pranses'': Jean-Louis Lahaye at Joëlle Scoriels
|-
|Tipik
|{{abbr|SF2|Semi-final 2}}
|-
! scope="row" | {{Flag|Dinamarka}}
| DR
| DR1
| Lahat ng palabas
| Ole Tøpholm
|-
! rowspan="4" scope="row" | {{Flag|Eslobenya}}
| rowspan="4" | RTVSLO
| TV SLO 2
| Semi-finals
| rowspan="2" | Mojca Mavec
|-
| TV SLO 1
| Final
|-
| rowspan="2" |Radio Val 202
| {{abbr|SF1|Semi-final 1}}
| Maj Valerij
|-
| Final
| Maj Valerij at Igor Bračič
|-
! scope="row" rowspan="6" | {{Flag|Espanya}}
| rowspan="6" | RTVE
| La 2
| {{abbr|SF2|Semi-final 2}}
| rowspan="2" | ''Kastila'': Julia Varela at Tony Aguilar
|-
| rowspan="2" | La 1
| {{abbr|SF1|Semi-final 1}}
|-
| Final
| ''Kastila'': Julia Varela at Tony Aguilar<br />''Katalan'':{{efn|Ang opsyon sa komentaryo sa wikang Katalan ay makukuha lamang sa Cataluña.}} Sònia Urbano at Xavi Martínez
|-
| TVE Internacional
| Lahat ng palabas
| ''Kastila'': Julia Varela at Tony Aguilar
|-
| Radio Nacional, Radio Exterior, RNE para todos
| rowspan="2" | Final
| ''Kastila'': David Asensio, Sara Calvo at Luis Miguel Montes
|-
| Ràdio 4
| ''Katalan'': Sònia Urbano at Xavi Martínez
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Estonia|name=Estonya}}
| rowspan="2" | ERR
| ETV
| rowspan="2" | Lahat ng palabas
| ''Estonyo'': Marko Reikop
|-
| ETV+
| ''Ruso'': Julia Kalenda at Aleksandr Hobotov
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Gresya}}
| rowspan="2" | ERT
| ERT1
| rowspan="2" | Lahat ng palabas
|Maria Kozakou at Giorgos Kapoutzidis
|-
| Deftero Programma
|Dimitris Meidanis
|-
! scope="row" | {{Flag|Heorhiya}}
| GPB
| First Channel
| Lahat ng palabas
| {{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}}
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Irlanda}}
| rowspan="2" | RTÉ
| RTÉ2
| Semi-finals
| rowspan="2" | Marty Whelan
|-
| RTÉ One
| Final
|-
! rowspan="4" scope="row" | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}}
| rowspan="4" | RÚV
| RÚV
| Lahat ng palabas
| Guðrún Dís Emilsdóttir
|-
| RÚV 2
| {{abbr|SF1|Unang semi-final}}/Final
| ''Interpretasyon ng Wikang Senyas ng Iceland''
|-
| rowspan="2" | Rás 2
| {{abbr|SF1|Unang semi-final}}
| Guðrún Dís Emilsdóttir
|-
| Final
| Guðrún Dís Emilsdóttir at Gunnar Birgisson
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Israel}}
| rowspan="2" | IPBC
| rowspan="2" | Kan 11, Kan 88
| Semi-finals
| Asaf Liberman at Akiva Novick
|-
| Final
| Asaf Liberman, Akiva Novick at Keren Peles
|-
! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Italya}}
| rowspan="3" | RAI
| Rai 2
| Semi-finals
| rowspan="2" | Gabriele Corsi at BigMama
|-
| Rai 1
| rowspan="2" | Final
|-
|Rai Radio 2
| Diletta Parlangeli at Matteo Osso
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}}
| rowspan="2" | HRT
| HRT 1
| rowspan="2" | Lahat ng palabas
| rowspan="2" | Duško Ćurlić
|-
| HR 2
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Latvia|name=Letonya}}
| rowspan="2" | LSM
| rowspan="2" | LTV1
| Semi-finals
| Toms Grēviņš
|-
| Final
| Toms Grēviņš at Marija Naumova
|-
! scope="row" | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}}
| LRT
| LRT TV, LRT Radijas
| Lahat ng palabas
| Ramūnas Zilnys
|-
! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Luxembourg}}
| rowspan="3" | RTL
| RTL Lëtzebuerg
| Lahat ng palabas
| ''Luksemburges'': Roger Saurfeld at Raoul Roos
|-
| RTL Today
| rowspan="2" | {{abbr|SF2|Ikalawang semi-final}}/Final
| ''Ingles'': Melissa Dalton at Meredith Moss
|-
| RTL Infos
| ''Pranses'': Fabien Rodrigues at Jérôme Didelot
|-
! scope="row" | {{Flag|Malta}}
| PBS
| TVM
| Lahat ng palabas
| {{N/A|align=left|''Walang komentaryo''}}
|-
! scope="row" | {{Flag|Montenegro}}
| RTCG
| TVCG 1
| Lahat ng palabas
| Dražen Bauković
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}}
| rowspan="2" | AVROTROS
| NPO 1, BVN
| Lahat ng palabas
| Cornald Maas
|-
| NPO Radio 2
| Final
| Carolien Borgers
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Noruwega}}
| rowspan="2" | NRK
| NRK1
| Lahat ng palabas
| Marte Stokstad
|-
| NRK P1
| Final
| Jon Marius Hyttebakk
|-
! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}}
| rowspan="5" | Yle
| Yle TV1, TV Finland
| rowspan="2" | Lahat ng palabas
| ''Finlandes'': Mikko Silvennoinen<br />''Suweko'': Eva Frantz at Johan Lindroos
|-
| rowspan="2" | Yle Areena
| ''Northern Sámi'': Aslak Paltto and ''Inari Sámi'': Heli Huovinen
|-
| {{abbr|SF2|Ikalawang semi-final}}/Final
| ''Ruso'': Levan Tvaltvadze<br />''Ukranyo'': Galina Sergeyeva
|-
| Yle Radio Suomi
| Final
| ''Finlandes'': Sanna Pirkkalainen at Toni Laaksonen
|-
| Yle X3M
| Lahat ng palabas
| ''Suweko'': Eva Frantz at Johan Lindroos
|-
! scope="row" | {{Flag|Polonya}}
| TVP
| TVP1, TVP Polonia
| Lahat ng palabas
| Artur Orzech
|-
! scope="row" | {{Flag|Portugal}}
| RTP
| RTP1, RTP Internacional
| Lahat ng palabas{{efn|Ang pagsasahimpapawid ng ikalawang semi-final ay nagsimulang naantala, sa ganap na 10:00 ng gabi (WEST) sa RTP Internacional at RTP Internacional Ásia, at sa ganap na 10:30 ng gabi (WEST) sa RTP1 at RTP Internacional América.}}
| José Carlos Malato at Nuno Galopim
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Pransiya}}
| rowspan="2" |France Télévisions
| Culturebox
| Semi-finals
| Stéphane Bern
|-
| France 2
| Final
| Stéphane Bern at Laurence Boccolini
|-
! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}}
| rowspan="5" | [[BBC]]
| rowspan="2" | BBC One
| Semi-finals
| Scott Mills at Rylan
|-
| Final
| Graham Norton
|-
| BBC Red Button
| Lahat ng palabas
| ''Interpretasyon ng Wikang Senyas ng Britanya''
|-
| rowspan="2" |BBC Radio 2
| Semi-finals
| Sara Cox at Richie Anderson
|-
| Final
| Scott Mills at Rylan
|-
! scope="row" | {{Flag|San Marino}}
|SMRTV
|San Marino RTV
|Lahat ng palabas
|Anna Gaspari at Gigi Restivo
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Serbia|name=Serbiya}}
| rowspan="2" | RTS
| RTS 1, RTS Svet
| Lahat ng palabas
| Duška Vučinić
|-
| Radio Belgrade 1
| {{abbr|SF2|Semi-final 2}}, Final
| Nikoleta Dojčinović at Katarina Tošić
|-
! scope="row" rowspan="4" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}}
| rowspan="3" | SVT
| rowspan="2" | SVT1
| Semi-finals
| Edward af Sillén
|-
| Final
| Edward af Sillén at Petra Mede
|-
| SVT Play{{efn|Kasama ang opsyon sa komentaryo sa wikang Suweko mula sa SVT1 para sa lahat ng palabas}}
| Final
| ''Northern Sámi:'' Aslak Paltto at ''Inari Sámi:'' Heli Huovinen{{efn|Sa sabay na broadcast mula sa Yle Areena ng Finland}}
|-
| SR
| Sveriges Radio P4
| Lahat ng palabas
| Carolina Norén
|-
! rowspan="11" scope="row" | {{Flag|Suwisa}}
| rowspan="11" | SRG SSR
| RSI La 1
| Lahat ng palabas
| ''Italyano'': Ellis Cavallini at Gian-Andrea Costa
|-
| rowspan="2" | RTS 1
| Semi-finals
| ''Pranses'': Jean-Marc Richard at Nicolas Tanner
|-
| Final
| ''Pranses'': Jean-Marc Richard, Nicolas Tanner at Victoria Turrian
|-
| SRF 1
| Lahat ng palabas
| ''Aleman'': Sven Epiney
|-
| SRF info
| Lahat ng palabas
| ''Interpretasyon ng Wikang Senyas Swiss-German''
|-
| Play SRF
| Final
| ''Aleman:'' Patti Basler
|-
| Play RTS
| Lahat ng palabas
|''Interpretasyon ng Wikang Senyas Swiss-French''
|-
| Radio SRF 3
| rowspan="4" | Final
|''Aleman'': Céline Werdelis
|-
| RTS Première
| ''Pranses'': Claire Mudry
|-
| RSI Rete Tre
| ''Italyano'': Davide Gagliardi
|-
| Radio RTR
| ''Romanche'': Elias Tsoutsaios
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Republikang Tseko|name=Tsekya}}
| rowspan="2" | ČT
| rowspan="2" | ČT1
| Semi-finals
| Ondřej Cikán
|-
| Final
| Ondřej Cikán at Aiko
|-
! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Tsipre}}
| rowspan="2" | CyBC
| RIK 1, RIK Sat
| rowspan="2" | Lahat ng palabas
| rowspan="2" | Melina Karageorgiou at Alexandros Taramountas
|-
| RIK Trito
|-
! scope="row" rowspan="6" | {{Flag|Ukranya}}
| rowspan="6" | Suspilne
| rowspan="4" | Suspilne Kultura
| {{abbr|SF1|Unang semi-final}}
| Timur Miroshnychenko at Olexandr Pedan
|-
| {{abbr|SF2|Ikalawang semi-final}}
| Timur Miroshnychenko at Vlad Kuran
|-
| Final
| Timur Miroshnychenko at Alyona Alyona
|-
| Lahat ng palabas
| ''Wikang Senyas Ukranyo'': Tetiana Zhurkova, Anfisa Boldusieva, Oleksandr Rudyk at Lada Sokoliuk
|-
| rowspan="2" | Radio Promin
| Semi-finals
| Dmytro Zakharchenko at Lesia Antypenko
|-
| Final
| Anna Zakletska at Denys Denysenko
|}
{| class="wikitable plainrowheaders"
|+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa
! scope="col" | Bansa
! scope="col" | Brodkaster
! scope="col" | (Mga) Channel
! scope="col" | (Mga) Palabas
! scope="col" | (Mga) Komentarista
|-
! scope="row" | {{Flag|Chile}}
| Zapping
| Zapping Channel
| Lahat ng palabas
| {{N/A|align=left|''Walang komentaryo''}}
|-
! scope="row" | {{Flag|Estados Unidos}}
| [[NBC]]
| Peacock
| Lahat ng palabas
| {{N/A|align=left|''Walang komentaryo''}}
|-
! scope="row" | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}}
| MRT
| MRT 1, Radio Skopje
| Lahat ng palabas
| Aleksandra Jovanovska
|-
! scope="row" | {{Flag|Kapuluang Peroe}}
| KVF
| KVF 1
| Lahat ng palabas
| Gunnar Nolsøe
|-
! scope="row" | {{Flag|Kosovo}}
| RTK
| RTK 1
| Lahat ng palabas
| Agron Krasniqi at Egzona Rafuna
|-
! scope="row" | {{Flag|Moldova|name=Moldabya}}
| TRM
| Moldova 1
| Lahat ng palabas
| Ion Jalbă at Daniela Crudu
|}
==Mga nota==
{{notelist}}
==Mga Sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]]
[[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]]
[[Kategorya:Europa]]
mjuuss233zje9fs48e5dfm8u2a9k0kp
Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026
0
337566
2201452
2201292
2026-04-06T03:04:08Z
JWilz12345
77302
tinulad sa enWiki
2201452
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Petro Gazz Cutcot Pulilan priceboard 20260318jwilz.jpg|thumb|Pisarang pampresyo sa isang [[gasolinahan]] sa [[Pulilan]], na nagpapakita ng pagtaas ng presyo ng gasolina dulot ng [[digmaan sa Iran noong 2026]].]]
Simula noong huling bahagi ng Pebrero 2026, may naganap na [[krisis sa enerhiya]] sa Pilipinas dulot ng [[Digmaan sa Iran noong 2026|digmaan sa Iran]]. Naantala ang 20% ng pandaigdigang suplay ng langis nang [[Krisis sa Kipot ng Hormuz noong 2026|isinara]] ang [[Kipot ng Hormuz]]. Nalagay sa panganib ang [[Enerhiya sa Pilipinas|suplay ng enerhiya sa Pilipinas]], sapagkat 98% ng langis sa bansa ay inaangkat sa [[Gitnang Silangan]] at lubos na umaasa sa langis ang suplay ng enerhiya ng bansa.<ref name="BBC">{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/articles/c3ex8ez3717o |title=Marcos promises 'flow of oil' as Philippines declares energy emergency |work=BBC News |last1=Tewari |first1=Suranjana |last2=Guinto |first2=Joel |last3=Rawnsley |first3=Jessica |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref> Noong ika-24 ng Marso 2026, idineklara ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] ang katayuan ng pambansang emerhensiya sa enerhiya. Winika niyang sapat ang suplay ng krudong langis sa Pilipinas hanggang sa ika-30 ng Hunyo.<ref>{{cite news |last1=Cabato |first1=Luisa |title=Marcos: PH has enough crude oil supply until June 30 |url=https://newsinfo.inquirer.net/2202216/marcos-on-crude-oil |access-date=Marso 27, 2026 |work=Inquirer.net |date=Marso 27, 2026}}</ref> Kauna-unahang bansa ang Pilipinas sa mundo na nagdeklara ng emerhensiya sa enerhiya bunga ng digmaan sa Iran.<ref name="BBC" />
Unang {{cn span|ipinagwalang-bahala ng [[Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas|Palasyo]] ang sitwasyon|date=Marso 2026}}. Noong ika-23 ng Marso 2026, sinabi ng Tagapagpahayag ng Palasyo na si [[Claire Castro]] na nahaharap ang Pilipinas sa "pagkagambala sa presyo" dulot ng kaguluhan sa Gitnang Silangan at wala pang krisis. Sinang-ayunan ni Kalihim [[Sharon Garin]] ng [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]] ang pahayag na ito.<ref>{{cite web |url=https://newsinfo.inquirer.net/2199812/palace-ph-facing-price-disruption-not-yet-an-oil-crisis |title=Palace: PH facing 'price disruption,' not yet an oil crisis |work=Inquirer.net |last1=Cabato |first1=Luisa |date=Marso 23, 2026 |access-date=Marso 26, 2026 }}</ref> Kalaunan, ipinag-utos ni Pangulong Marcos ang paglikha ng isang lupon sa krisis upang matiyak ang katatagan sa ekonomiya at matatag na suplay ng langis.<ref>{{cite web |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1271525 |title=Marcos orders creation of crisis committee amid Middle East conflict |work=Philippine News Agency |last1=Esguerra |first1=Darryl John |date=Marso 23, 2026 |access-date=Marso 26, 2026 }}</ref>
== Deklarasyon ==
Nilagdaan ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 110 na inilalagay ang bansa sa katayuan ng pambansang emerhensiya sa enerhiya dahil sa [[digmaan sa Iran noong 2026]]. Lubhang naapektuhan ng [[Krisis sa Kipot ng Hormuz noong 2026|pagsasara]] ng [[Kipot ng Hormuz]] ang Pilipinas dahil 98% ng inangkat na langis nito ay nagmumula sa [[Gitnang Silangan]].<ref name="BBC" />
== Epekto ==
Patuloy na nababawasan ang pambansang suplay ng langis habang lubhang mataas ang implasyon.<ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/newsbreak/explainers/things-to-know-marcos-national-energy-emergency-uplift/ |title=What is UPLIFT and what does a ‘national energy emergency’ mean? |work=Rappler |last1=Cupin |first1=Bea |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref> Magmula noong ika-20 ng Marso 2026, mayroong humigit-kumulang na 45 araw na suplay ng langis ang Pilipinas ayon sa [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]] (DOE), mula sa dating 55 hanggang 57 araw na suplay noong nagsimula ang digmaan.<ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/business/philippines-average-fuel-supply-march-20-2026/ |title=DOE's Garin says PH has average 45 days of fuel supply, down by 10 days since war began |work=Rappler |last1=De Castro Jr. |first1=Isagani |date=Marso 24, 2026 |access-date=Marso 27, 2026 }}</ref> Pagsapit ng ika-24 ng Marso, tinatayang tataas nang husto ang mga presyo ng petrolyo dulot ng patuloy na mga labanan sa Gitnang Silangan, tulad ng diesel na lumampas sa [[Piso ng Pilipinas|₱]]130 kada litro at gasolina na lumampas sa ₱100 kada litro. Ipinakikita ng datos mula sa DOE ang malakihang pagsipa ng presyo sa samot-saring mga uri ng petrolyo, habang nagpatupad ang mga kompanya ng langis ng mga pagbabago. Iniukol ng mga opisyal ang mga pagtaas sa mga presyur sa pandaigdigang merkado sa kabila ng bahagyang pagbagal ng pagtaas ng presyo sa bawat bariles.<ref>{{cite news |last1=Cordero |first1=Ted |title=Diesel to go up as high as P134.30/liter, gasoline at P112.40/liter this week |url=https://www.gmanetwork.com/news/money/companies/981131/oil-price-hike-march-24-to-30-2026/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 24, 2026}}</ref>
Sinuspende ng [[Cebu Pacific]] at [[Philippine Airlines]] ang ilang panloob at pandaigdigang mga ruta sa kabila ng pandaigdigang pagtaaas ng presyo ng krudo at para na ring makapagtipid ng sariling mga reserba ng langis.<ref>{{cite web |url=https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/23/cebu-pacific-suspends-routes-cancels-flights-amid-global-fuel-price-surge-1810 |title=Cebu Pacific suspends routes, cancels flights amid global fuel price surge |work=ABS-CBN News |last1=Balaoing |first1=Benise |date=Marso 23, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Casucian |first1=Jiselle Anne C. |title=PAL cancels some April–May flights amid fuel crisis |url=https://www.gmanetwork.com/news/serbisyopubliko/transportation/981476/pal-cancels-april-may-flights-amid-fuel-crisis/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 26, 2026}}</ref>
Magmula noong ika-27 ng Marso 2026, nagsara ang 425 sa 14,485 mga gasolinahan sa buong bansa na minamasid ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]].<ref name="PNP Monitoring">{{cite news |last1=Joviland |first1=Rita |title=Closed gas stations due to fuel price hikes now 425 |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/981609/closed-gas-stations-due-to-fuel-price-hikes-now-425/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 27, 2026}}</ref>
Binawasan ng ilang ''shopping malls'' sa bansa ang kanilang mga oras ng pagbukas bilang tugon sa krisis sa enerhiya.<ref>{{cite web |url=https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/26/sm-supermalls-to-shorten-operating-hours-due-to-energy-state-of-emergency-1920 |title=Shopping malls cut operating hours due to energy state of emergency |work=ABS-CBN News |last1=Gasgonia |first1=Dennis |date=Marso 26, 2026 |access-date=Marso 27, 2026 }}</ref>
== Pagtugon ==
Inihayag ng pamahalaan ng Pilipinas na naghahanap sila ng mapagpipiliang mga suplayer ng langis at nagdaraos ng mga pag-uusap sa di-tradisyonal na mga pinagkukunan, tulad ng India, Rusya, at Tsina,<ref name="Villamiel-2026">{{cite news |last1=Villamiel |first1=Vonn Andrei E. |title=Emergency declaration unlocks P1B in DA contingency funds |url=https://www.bworldonline.com/economy/2026/03/26/739022/emergency-declaration-unlocks-p1b-in-da-contingency-funds/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=BusinessWorld |date=Marso 26, 2026}}</ref> upang makatulong sa pagpapanatili ng matatag na suplay ng langis sa kabila ng kawalan ng katiyakan sa pandaigdigang merkado at pabago-bagong presyuhan.<ref>{{cite news |last1=Gajitos |first1=Tricia |title=Philippines explores alternative oil suppliers amid global market uncertainty |url=https://gulfnews.com/business/energy/philippines-explores-alternative-oil-suppliers-amid-global-market-uncertainty-1.500471847 |access-date=Marso 27, 2026 |work=Gulf News |date=Marso 12, 2026}}</ref>
Noong ika-25 ng Marso 2026, inaprobahan ng [[Kagawaran ng Badyet at Pamamahala (Pilipinas)|Kagawaran ng Badyet at Pamamahala]] (DBM) ang pagpapalabas ng ₱20 bilyon mula sa ''Malampaya gas fund'' sa DOE upang makatiyak sa suplay ng langis at patatagin ang mapagkukuhanan sa kabila ng pandaigdigang kaguluhan. Inilaan ang mga pondo para makabili ng langis at suportahan ang pangkagipitang mga hakbang sa enerhiya. Pinasimulan ng ''PNOC Exploration Corporation'' ng ''[[Philippine National Oil Company]]'' ang pagbili upang maiwasan ang mga kakapusan at panatilihin ang nararapat na mga serbisyo.<ref>{{cite news |last1=Rosal |first1=Derco |title=DBM releases ₱20 billion to secure fuel supply amid oil supply crunch risk |url=https://mb.com.ph/2026/03/25/dbm-releases-20-billion-to-secure-fuel-supply-amid-oil-supply-crunch-risk |access-date=Marso 27, 2026 |work=Manila Bulletin |date=Marso 25, 2026}}</ref>
Nakabili ang [[Petron Corporation]] ng 700,000 bariles ng langis mula Rusya. Sinamantala nila ang tatlumpung araw na waiver ng Estados Unidos sa mga bansang bumibili ng [[Embargo ng langis ng Rusya noong digmaang Ruso-Ukrainian|mga produktong petrolyo ng Rusya na pinatawan ng mga sanction ng Amerika]] ngunit naglalayag na sa karagatan. Ipinataw ng Amerika ang mga sanction dulot ng [[Digmaang Ruso-Ukrainian (2022–kasalukuyan)|paglusob ng Rusya sa Ukraine]].<ref>{{cite web |url=https://globalnation.inquirer.net/315602/russian-oil-arrives-as-philippines-battles-energy-emergency |title=Russian oil arrives as Philippines battles 'energy emergency' |work=Inquirer.net |date=Marso 26, 2026 |access-date=Marso 27, 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=US issues 30-day sanctions waiver for purchase of Russian oil at sea |url=https://www.reuters.com/business/energy/us-issues-new-russia-related-general-license-oil-treasury-website-2026-03-12/ |access-date=Marso 27, 2026 |agency=Reuters |date=Marso 13, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Calonzo |first1=Andreo |last2=Venzon |first2=Cliff |title=Philippines Receives Russian Oil After US Sanctions Waiver |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-26/philippines-receives-russian-oil-after-us-sanctions-waiver |access-date=Marso 27, 2026 |work=Bloomberg |date=Marso 26, 2026}}</ref> Sinabi ng pamahalaan ng Pilipinas na nagsusumikap sila para makakuha ng katulad na mga waiver mula sa ibang mga bansang pinatawan ng sanction ng Amerika.<ref>{{cite news |title=PH says it's working with Washington to obtain oil from US-sanctioned countries |url=https://www.rappler.com/philippines/ph-working-with-us-to-obtain-oil-us-sanctioned-countries/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=Rappler |date=Marso 25, 2026}}</ref>
Inilabas ng [[Kagawaran ng Agrikultura]] ang ₱1 bilyon mula sa kanilang pangmabilisang-tugon na pondo kasunod ng pagdeklara ng pambansang emerhensiya sa enerhiya. Inilaan ang ₱500 milyon para sa subsidyo ng langis sa mga mangingisda, habang inilaan naman ang isa pang ₱500 milyon para sa pagbili ng pataba na inaasahang ilalabas sa Mayo pagkaraan ng palatuntunang ''Presidential Assistance for Farmers and Fisherfolk''.<ref name="Villamiel-2026"/>
Minamasid ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] (PNP) ang mga gasolinahan, bodega ng suplay, at iba pang mga impraestrukturang mahalaga sa enerhiya upang mapigilan ang mga gawaing ilegal at matiyak ang patuloy na akses sa esensiyal na mga serbisyo.<ref name="PNP Monitoring" />
=== Pampook na mga tugon ===
Noong ika-27 ng Marso 2026, idineklara ng [[Sangguniang Panlalawigan ng Sorsogon]] ang [[katayuan ng kalamidad]] sa [[Sorsogon|kanilang lalawigan]] dahil sa nagmamahal na presyo ng langis na nakaaapekto sa pampook na ekonomiya. Pinahihintulutan ng resolusyon ang paggamit ng mga pondong pansakuna para sa pagtulong at iniutos ang mga yunit ng lokal na pamahalaan na tumugon sa pagpapabawas ng epekto ng mga pagmahal ng langis habang pinapanatili ang pampublikong mga serbisyo.<ref>{{cite news |last1=Serquiña |first1=Mariel Celine |title=Sorsogon placed under state of calamity amid rising oil prices |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/981534/sorsogon-state-of-calamity-oil-price-hike/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 26, 2026}}</ref>
Noong ika-1 ng Abri1 2026, nagdeklara ng katayuan ng lokal na emerhensiya ang pamahalaang bayan ng [[Bongao]] sa lalawigan ng [[Tawi-Tawi]] dahil sa matinding kakapusan ng suplay ng petrolyo. Naantala ang kanilang transportasyon, operasyon sa pangingisda, paghatid ng pangunahing mga kalakal, at esensiyal na mga serbisyong pampamahalaan. Pinahintulutan ng deklarasyon ang paggamit ng pampook na mga pondong pangkalamidad at mga hakbang na tugon sa emerhensiya.<ref>{{cite news |title=Bongao, Tawi-Tawi declares state of emergency over fuel shortage |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/982331/bongao-tawi-tawi-declares-state-of-emergency-over-fuel-shortage/story/ |access-date=Abril 4, 2026 |work=GMA News |date=Abril 2, 2026}}</ref>
== Mga reaksiyon ==
May mga welga na isinagawa ng iba-ibang mga pangkat sa samot-saring mga bahagi ng bansa.<ref>{{cite web |url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2026/3/25/various-groups-to-join-2-day-nationwide-transport-strike-over-fuel-price-surge-1710 |title=Various groups to join 2-day nationwide transport strike over fuel price surge |work=ABS-CBN |last1=Datu |first1=Dennis |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref> Upang mapanatili ang kapayapaan at kaayusan, hinigpitan ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas ang seguridad sa pangunahing mga pasilidad sa enerhiya.<ref>{{cite web |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1271712 |title=PNP tightens security in energy facilities |work=Philippine News Agency |last1=Caliwan |first1=Christopher Lloyd |last2=Nepomuceno |first2=Priam |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026}}</ref>
== Tingnan din ==
*[[Krisis sa enerhiya noong dekada-1970]]
*[[Enerhiya sa Pilipinas]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga kawing panlabas ==
*[https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2026/03mar/20260324-EO-110-FRM.pdf Kautusang Tagapagpaganap Blg. 110, serye ng 2026] – Pagdedeklara ng katayuan ng pambansang emerhensiya sa enerhiya at pagpapatibay ng pinag-isang ''package'' para sa kabuhayan, industriya, pagkain, at transportasyon
[[Kategorya:2026 sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng ekonomiya ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Enerhiya sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Bongbong Marcos]]
[[Kategorya:Digmaan sa Iran noong 2026]]
[[Kategorya:Krisis sa enerhiya]]
jnofre5nfnmdvtzywtuu6z18llkzwav
2201456
2201452
2026-04-06T03:15:12Z
JWilz12345
77302
/* Pampook na mga tugon */
2201456
wikitext
text/x-wiki
[[Talaksan:Petro Gazz Cutcot Pulilan priceboard 20260318jwilz.jpg|thumb|Pisarang pampresyo sa isang [[gasolinahan]] sa [[Pulilan]], na nagpapakita ng pagtaas ng presyo ng gasolina dulot ng [[digmaan sa Iran noong 2026]].]]
Simula noong huling bahagi ng Pebrero 2026, may naganap na [[krisis sa enerhiya]] sa Pilipinas dulot ng [[Digmaan sa Iran noong 2026|digmaan sa Iran]]. Naantala ang 20% ng pandaigdigang suplay ng langis nang [[Krisis sa Kipot ng Hormuz noong 2026|isinara]] ang [[Kipot ng Hormuz]]. Nalagay sa panganib ang [[Enerhiya sa Pilipinas|suplay ng enerhiya sa Pilipinas]], sapagkat 98% ng langis sa bansa ay inaangkat sa [[Gitnang Silangan]] at lubos na umaasa sa langis ang suplay ng enerhiya ng bansa.<ref name="BBC">{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/articles/c3ex8ez3717o |title=Marcos promises 'flow of oil' as Philippines declares energy emergency |work=BBC News |last1=Tewari |first1=Suranjana |last2=Guinto |first2=Joel |last3=Rawnsley |first3=Jessica |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref> Noong ika-24 ng Marso 2026, idineklara ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] ang katayuan ng pambansang emerhensiya sa enerhiya. Winika niyang sapat ang suplay ng krudong langis sa Pilipinas hanggang sa ika-30 ng Hunyo.<ref>{{cite news |last1=Cabato |first1=Luisa |title=Marcos: PH has enough crude oil supply until June 30 |url=https://newsinfo.inquirer.net/2202216/marcos-on-crude-oil |access-date=Marso 27, 2026 |work=Inquirer.net |date=Marso 27, 2026}}</ref> Kauna-unahang bansa ang Pilipinas sa mundo na nagdeklara ng emerhensiya sa enerhiya bunga ng digmaan sa Iran.<ref name="BBC" />
Unang {{cn span|ipinagwalang-bahala ng [[Tanggapan ng Pangulo ng Pilipinas|Palasyo]] ang sitwasyon|date=Marso 2026}}. Noong ika-23 ng Marso 2026, sinabi ng Tagapagpahayag ng Palasyo na si [[Claire Castro]] na nahaharap ang Pilipinas sa "pagkagambala sa presyo" dulot ng kaguluhan sa Gitnang Silangan at wala pang krisis. Sinang-ayunan ni Kalihim [[Sharon Garin]] ng [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]] ang pahayag na ito.<ref>{{cite web |url=https://newsinfo.inquirer.net/2199812/palace-ph-facing-price-disruption-not-yet-an-oil-crisis |title=Palace: PH facing 'price disruption,' not yet an oil crisis |work=Inquirer.net |last1=Cabato |first1=Luisa |date=Marso 23, 2026 |access-date=Marso 26, 2026 }}</ref> Kalaunan, ipinag-utos ni Pangulong Marcos ang paglikha ng isang lupon sa krisis upang matiyak ang katatagan sa ekonomiya at matatag na suplay ng langis.<ref>{{cite web |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1271525 |title=Marcos orders creation of crisis committee amid Middle East conflict |work=Philippine News Agency |last1=Esguerra |first1=Darryl John |date=Marso 23, 2026 |access-date=Marso 26, 2026 }}</ref>
== Deklarasyon ==
Nilagdaan ni Pangulong [[Bongbong Marcos]] ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 110 na inilalagay ang bansa sa katayuan ng pambansang emerhensiya sa enerhiya dahil sa [[digmaan sa Iran noong 2026]]. Lubhang naapektuhan ng [[Krisis sa Kipot ng Hormuz noong 2026|pagsasara]] ng [[Kipot ng Hormuz]] ang Pilipinas dahil 98% ng inangkat na langis nito ay nagmumula sa [[Gitnang Silangan]].<ref name="BBC" />
== Epekto ==
Patuloy na nababawasan ang pambansang suplay ng langis habang lubhang mataas ang implasyon.<ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/newsbreak/explainers/things-to-know-marcos-national-energy-emergency-uplift/ |title=What is UPLIFT and what does a ‘national energy emergency’ mean? |work=Rappler |last1=Cupin |first1=Bea |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref> Magmula noong ika-20 ng Marso 2026, mayroong humigit-kumulang na 45 araw na suplay ng langis ang Pilipinas ayon sa [[Kagawaran ng Enerhiya (Pilipinas)|Kagawaran ng Enerhiya]] (DOE), mula sa dating 55 hanggang 57 araw na suplay noong nagsimula ang digmaan.<ref>{{cite web |url=https://www.rappler.com/business/philippines-average-fuel-supply-march-20-2026/ |title=DOE's Garin says PH has average 45 days of fuel supply, down by 10 days since war began |work=Rappler |last1=De Castro Jr. |first1=Isagani |date=Marso 24, 2026 |access-date=Marso 27, 2026 }}</ref> Pagsapit ng ika-24 ng Marso, tinatayang tataas nang husto ang mga presyo ng petrolyo dulot ng patuloy na mga labanan sa Gitnang Silangan, tulad ng diesel na lumampas sa [[Piso ng Pilipinas|₱]]130 kada litro at gasolina na lumampas sa ₱100 kada litro. Ipinakikita ng datos mula sa DOE ang malakihang pagsipa ng presyo sa samot-saring mga uri ng petrolyo, habang nagpatupad ang mga kompanya ng langis ng mga pagbabago. Iniukol ng mga opisyal ang mga pagtaas sa mga presyur sa pandaigdigang merkado sa kabila ng bahagyang pagbagal ng pagtaas ng presyo sa bawat bariles.<ref>{{cite news |last1=Cordero |first1=Ted |title=Diesel to go up as high as P134.30/liter, gasoline at P112.40/liter this week |url=https://www.gmanetwork.com/news/money/companies/981131/oil-price-hike-march-24-to-30-2026/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 24, 2026}}</ref>
Sinuspende ng [[Cebu Pacific]] at [[Philippine Airlines]] ang ilang panloob at pandaigdigang mga ruta sa kabila ng pandaigdigang pagtaaas ng presyo ng krudo at para na ring makapagtipid ng sariling mga reserba ng langis.<ref>{{cite web |url=https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/23/cebu-pacific-suspends-routes-cancels-flights-amid-global-fuel-price-surge-1810 |title=Cebu Pacific suspends routes, cancels flights amid global fuel price surge |work=ABS-CBN News |last1=Balaoing |first1=Benise |date=Marso 23, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last1=Casucian |first1=Jiselle Anne C. |title=PAL cancels some April–May flights amid fuel crisis |url=https://www.gmanetwork.com/news/serbisyopubliko/transportation/981476/pal-cancels-april-may-flights-amid-fuel-crisis/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 26, 2026}}</ref>
Magmula noong ika-27 ng Marso 2026, nagsara ang 425 sa 14,485 mga gasolinahan sa buong bansa na minamasid ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]].<ref name="PNP Monitoring">{{cite news |last1=Joviland |first1=Rita |title=Closed gas stations due to fuel price hikes now 425 |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/981609/closed-gas-stations-due-to-fuel-price-hikes-now-425/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 27, 2026}}</ref>
Binawasan ng ilang ''shopping malls'' sa bansa ang kanilang mga oras ng pagbukas bilang tugon sa krisis sa enerhiya.<ref>{{cite web |url=https://www.abs-cbn.com/news/business/2026/3/26/sm-supermalls-to-shorten-operating-hours-due-to-energy-state-of-emergency-1920 |title=Shopping malls cut operating hours due to energy state of emergency |work=ABS-CBN News |last1=Gasgonia |first1=Dennis |date=Marso 26, 2026 |access-date=Marso 27, 2026 }}</ref>
== Pagtugon ==
Inihayag ng pamahalaan ng Pilipinas na naghahanap sila ng mapagpipiliang mga suplayer ng langis at nagdaraos ng mga pag-uusap sa di-tradisyonal na mga pinagkukunan, tulad ng India, Rusya, at Tsina,<ref name="Villamiel-2026">{{cite news |last1=Villamiel |first1=Vonn Andrei E. |title=Emergency declaration unlocks P1B in DA contingency funds |url=https://www.bworldonline.com/economy/2026/03/26/739022/emergency-declaration-unlocks-p1b-in-da-contingency-funds/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=BusinessWorld |date=Marso 26, 2026}}</ref> upang makatulong sa pagpapanatili ng matatag na suplay ng langis sa kabila ng kawalan ng katiyakan sa pandaigdigang merkado at pabago-bagong presyuhan.<ref>{{cite news |last1=Gajitos |first1=Tricia |title=Philippines explores alternative oil suppliers amid global market uncertainty |url=https://gulfnews.com/business/energy/philippines-explores-alternative-oil-suppliers-amid-global-market-uncertainty-1.500471847 |access-date=Marso 27, 2026 |work=Gulf News |date=Marso 12, 2026}}</ref>
Noong ika-25 ng Marso 2026, inaprobahan ng [[Kagawaran ng Badyet at Pamamahala (Pilipinas)|Kagawaran ng Badyet at Pamamahala]] (DBM) ang pagpapalabas ng ₱20 bilyon mula sa ''Malampaya gas fund'' sa DOE upang makatiyak sa suplay ng langis at patatagin ang mapagkukuhanan sa kabila ng pandaigdigang kaguluhan. Inilaan ang mga pondo para makabili ng langis at suportahan ang pangkagipitang mga hakbang sa enerhiya. Pinasimulan ng ''PNOC Exploration Corporation'' ng ''[[Philippine National Oil Company]]'' ang pagbili upang maiwasan ang mga kakapusan at panatilihin ang nararapat na mga serbisyo.<ref>{{cite news |last1=Rosal |first1=Derco |title=DBM releases ₱20 billion to secure fuel supply amid oil supply crunch risk |url=https://mb.com.ph/2026/03/25/dbm-releases-20-billion-to-secure-fuel-supply-amid-oil-supply-crunch-risk |access-date=Marso 27, 2026 |work=Manila Bulletin |date=Marso 25, 2026}}</ref>
Nakabili ang [[Petron Corporation]] ng 700,000 bariles ng langis mula Rusya. Sinamantala nila ang tatlumpung araw na waiver ng Estados Unidos sa mga bansang bumibili ng [[Embargo ng langis ng Rusya noong digmaang Ruso-Ukrainian|mga produktong petrolyo ng Rusya na pinatawan ng mga sanction ng Amerika]] ngunit naglalayag na sa karagatan. Ipinataw ng Amerika ang mga sanction dulot ng [[Digmaang Ruso-Ukrainian (2022–kasalukuyan)|paglusob ng Rusya sa Ukraine]].<ref>{{cite web |url=https://globalnation.inquirer.net/315602/russian-oil-arrives-as-philippines-battles-energy-emergency |title=Russian oil arrives as Philippines battles 'energy emergency' |work=Inquirer.net |date=Marso 26, 2026 |access-date=Marso 27, 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=US issues 30-day sanctions waiver for purchase of Russian oil at sea |url=https://www.reuters.com/business/energy/us-issues-new-russia-related-general-license-oil-treasury-website-2026-03-12/ |access-date=Marso 27, 2026 |agency=Reuters |date=Marso 13, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Calonzo |first1=Andreo |last2=Venzon |first2=Cliff |title=Philippines Receives Russian Oil After US Sanctions Waiver |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-26/philippines-receives-russian-oil-after-us-sanctions-waiver |access-date=Marso 27, 2026 |work=Bloomberg |date=Marso 26, 2026}}</ref> Sinabi ng pamahalaan ng Pilipinas na nagsusumikap sila para makakuha ng katulad na mga waiver mula sa ibang mga bansang pinatawan ng sanction ng Amerika.<ref>{{cite news |title=PH says it's working with Washington to obtain oil from US-sanctioned countries |url=https://www.rappler.com/philippines/ph-working-with-us-to-obtain-oil-us-sanctioned-countries/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=Rappler |date=Marso 25, 2026}}</ref>
Inilabas ng [[Kagawaran ng Agrikultura]] ang ₱1 bilyon mula sa kanilang pangmabilisang-tugon na pondo kasunod ng pagdeklara ng pambansang emerhensiya sa enerhiya. Inilaan ang ₱500 milyon para sa subsidyo ng langis sa mga mangingisda, habang inilaan naman ang isa pang ₱500 milyon para sa pagbili ng pataba na inaasahang ilalabas sa Mayo pagkaraan ng palatuntunang ''Presidential Assistance for Farmers and Fisherfolk''.<ref name="Villamiel-2026"/>
Minamasid ng [[Pambansang Pulisya ng Pilipinas]] (PNP) ang mga gasolinahan, bodega ng suplay, at iba pang mga impraestrukturang mahalaga sa enerhiya upang mapigilan ang mga gawaing ilegal at matiyak ang patuloy na akses sa esensiyal na mga serbisyo.<ref name="PNP Monitoring" />
=== Pampook na mga tugon ===
Noong ika-27 ng Marso 2026, idineklara ng [[Sangguniang Panlalawigan ng Sorsogon]] ang [[katayuan ng kalamidad]] sa [[Sorsogon|kanilang lalawigan]] dahil sa nagmamahal na presyo ng langis na nakaaapekto sa pampook na ekonomiya. Pinahihintulutan ng resolusyon ang paggamit ng mga pondong pansakuna para sa pagtulong at iniutos ang mga yunit ng lokal na pamahalaan na tumugon sa pagpapabawas ng epekto ng mga pagmahal ng langis habang pinapanatili ang pampublikong mga serbisyo.<ref>{{cite news |last1=Serquiña |first1=Mariel Celine |title=Sorsogon placed under state of calamity amid rising oil prices |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/981534/sorsogon-state-of-calamity-oil-price-hike/story/ |access-date=Marso 27, 2026 |work=GMA News |date=Marso 26, 2026}}</ref>
Noong ika-1 ng Abril 2026, nagdeklara ng katayuan ng lokal na emerhensiya ang pamahalaang bayan ng [[Bongao]] sa lalawigan ng [[Tawi-Tawi]] dahil sa matinding kakapusan ng suplay ng petrolyo. Naantala ang kanilang transportasyon, operasyon sa pangingisda, paghatid ng pangunahing mga kalakal, at esensiyal na mga serbisyong pampamahalaan. Pinahintulutan ng deklarasyon ang paggamit ng pampook na mga pondong pangkalamidad at mga hakbang na tugon sa emerhensiya.<ref>{{cite news |title=Bongao, Tawi-Tawi declares state of emergency over fuel shortage |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/982331/bongao-tawi-tawi-declares-state-of-emergency-over-fuel-shortage/story/ |access-date=Abril 4, 2026 |work=GMA News |date=Abril 2, 2026}}</ref>
== Mga reaksiyon ==
May mga welga na isinagawa ng iba-ibang mga pangkat sa samot-saring mga bahagi ng bansa.<ref>{{cite web |url=https://www.abs-cbn.com/news/nation/2026/3/25/various-groups-to-join-2-day-nationwide-transport-strike-over-fuel-price-surge-1710 |title=Various groups to join 2-day nationwide transport strike over fuel price surge |work=ABS-CBN |last1=Datu |first1=Dennis |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026 }}</ref> Upang mapanatili ang kapayapaan at kaayusan, hinigpitan ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas ang seguridad sa pangunahing mga pasilidad sa enerhiya.<ref>{{cite web |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1271712 |title=PNP tightens security in energy facilities |work=Philippine News Agency |last1=Caliwan |first1=Christopher Lloyd |last2=Nepomuceno |first2=Priam |date=Marso 25, 2026 |access-date=Marso 25, 2026}}</ref>
== Tingnan din ==
*[[Krisis sa enerhiya noong dekada-1970]]
*[[Enerhiya sa Pilipinas]]
== Mga sanggunian ==
{{reflist}}
== Mga kawing panlabas ==
*[https://www.officialgazette.gov.ph/downloads/2026/03mar/20260324-EO-110-FRM.pdf Kautusang Tagapagpaganap Blg. 110, serye ng 2026] – Pagdedeklara ng katayuan ng pambansang emerhensiya sa enerhiya at pagpapatibay ng pinag-isang ''package'' para sa kabuhayan, industriya, pagkain, at transportasyon
[[Kategorya:2026 sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Kasaysayan ng ekonomiya ng Pilipinas]]
[[Kategorya:Enerhiya sa Pilipinas]]
[[Kategorya:Bongbong Marcos]]
[[Kategorya:Digmaan sa Iran noong 2026]]
[[Kategorya:Krisis sa enerhiya]]
ia7jf52hnl6a11m8hjfn6lqctq15hdf
Usapan:Krisis sa enerhiya sa Pilipinas noong 2026
1
337568
2201554
2200638
2026-04-06T10:26:17Z
Jojit fb
38
2201554
wikitext
text/x-wiki
{{Suleras:AlamBaNinyoUsapan|Abril 6|2008}}
{{Translated page|en|2026 Philippine energy crisis}}
nmd5evq30y35u31bnrm9d261gshxlxe
Kernascléden
0
337633
2201500
2201376
2026-04-06T08:39:50Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201500
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Kernascléden
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Eglise de Kernascleden.JPG
|image_caption = Simbahan ng Notre-Dame, makikita mula sa kanlurang harapan
|image_shield = Blason ville fr Kernascléden (Morbihan).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Kernascléden
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Morbihan]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Pontivy|Pontivy]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Christophe Cararic<ref>{{cite web|url=https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|title=Maires du Morbihan|date=7 July 2020|publisher=Préfecture du Morbihan|access-date=4 Abril 2026|archive-date=6 Nobiyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106175318/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|url-status=dead}}</ref>
|area_total_km2 = 9.26
|population_as_of = 2023
|population_total = 418
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.kernascleden.com/
|coordinates = {{coord|48.0069|-3.3197|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 56540
|postal_code_type = Postal code
|elevation_m = 100
|elevation_min_m = 89
|elevation_max_m = 163
}}
Ang '''Kernascléden''' ay isang komyun sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Morbihan]], sa rehiyon ng [[Bretanya]].<ref>[https://www.insee.fr/fr/metadonnees/geographie/commune/56264-kernascleden INSEE commune file]</ref>
Ang bayan na ito ay kilala sa marangyang simbahang Gotiko nito, na binansagang "Kapilya ng Isang Libong Tore". Minsan ay naglalakbay ang mga tao mula sa malayo upang humanga, lalo na, sa isa sa mga fresco nito noong ika-15 siglo na [[Danse macabre|naglalarawan ng sayaw ng kamatayan]]. Ang pagtatayo ng isang mahalagang gusali sa isang liblib na lokasyon ay walang alinlangang hindi magiging posible kung wala ang determinasyon ng pamilyang [[Rohan]], ang noo'y pinakamakapangyarihang pamilyang prinsipe sa Brittany pagkatapos ng mga duke.
==Heograpiya==
===Lokasyon===
Ang komyun ng Kernascléden ay matatagpuan sa hilagang-kanlurang bahagi ng departamento ng Morbihan. Ayon sa kaugalian, ito ay kabilang sa rehiyon ng [[Pays Pourlet]] at Lower Brittany, habang sa administratibo ay nasa ilalim ito ng pamayanang urbano ng Pays du Roi Morvan at distrito ng Pontivy. Sa lawak na 9.26 km² lamang, ito ang pinakamaliit sa lugar, hindi kasama ang komyun ng [[Guémené-sur-Scorff]]. Ang sentro ng nayon ay matatagpuan sa layong 12.6 km sa silangan ng Le Faouët, 10.8 km sa kanluran ng Guémené-sur-Scorff, at 29.3 km sa hilaga ng Lorient.
[[File:Map commune FR insee code 56264.png|thumb|Mapa ng Kernascléden at mga nakapalibot na munisipalidad.]]
===Relief, hidrograiya at urban morphology===
Ang komyun ay dahan-dahang umuusad, na ang teritoryo nito ay may taas na mula 89 m hanggang 163 m. Ito ay ganap na nasa loob ng watershed ng Scorff, isang ilog sa baybayin na dumadaloy patungo sa daungan ng Lorient. Ang Ilog Scorff ang bumubuo sa katimugang hangganan ng komyun at naghihiwalay dito mula sa [[Inguiniel]]. Ang komyun ay dinidiligan din ng batis ng Kerustang, isang sanga ng Scorff. Ang sentro ng nayon ay katamtaman ang laki. Bukod sa sentro ng nayon, ang komyun ay kinabibilangan ng humigit-kumulang dalawampung nayon: [[Brangolo]], Kerchopine, Kerbourg, Manéglau, Canquisquelen, Manério, Porh Pimpec, Guernebos, La Maison Blanche, Kerven Cleuzio, Kerven er Lann, Kerihuel, Kerlouarny, Kermaria, at Kermonac'h.
[[File:Kernascleden_opentopomap.png|thumb|Carte topographique de la commune de '''Kernascléden'''.]]
====Hidrograpiya====
Ang bayan ay matatagpuan sa basin ng [[ilog Loire-Brittany]]. Ito ay dinadaluyan ng [[Ilog Scorff]], ng batis ng Kerustang, at ilan pang maliliit na daluyan ng tubig.
Ang Scorff, na may habang 79 km, ay nagmumula sa bayan ng Ploërdut at dumadaloy patungo sa [[Ilog Blavet]] sa hangganan sa pagitan ng [[Lorient]] at [[Lanester]], pagkatapos dumaan sa 18 bayan.
<gallery mode="packed" heights=200px>
56264-Kernascléden-Hydro.jpeg|alt=Carte en couleur présentant le réseau hydrographique de la commune|Réseau hydrographique de Kernascléden.
</gallery>
==Pagpaplano ng lungsod==
===Tipolohiya===
Noong Enero 1, 2024, ang Kernascléden ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may napakakalat na pabahay, ayon sa bagong pitong antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng mga urban na lugar at sa labas ng impluwensya ng mga lungsod.
===Paggamit ng lupa===
[[File:56264-Kernascléden-Sols.png|thumb|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa sa munisipalidad noong 2018 (CLC).]]
Ang talahanayan sa ibaba ay nagpapakita ng paggamit ng lupa ng munisipalidad noong 2018, gaya ng lumalabas mula sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC).
{| class="wikitable centre "
|+'''Paggamit ng lupa noong 2018'''
|-
! style="background: #ddffdd; color:#000000;" | Type d’occupation
! style="background: #ddffdd; color:#000000;" | Pourcentage
! style="background: #ddffdd; color:#000000;" | Superficie<br /> <small>(en hectares)</small>
|-
| align="left" |Tissu urbain discontinu
| align="right" |3,0 %
| align="right" |28
|-
| align="left" |Terres arables hors périmètres d'irrigation
| align="right" |31,8 %
| align="right" |294
|-
| align="left" |Prairies et autres surfaces toujours en herbe
| align="right" |14,0 %
| align="right" |129
|-
| align="left" |[[Bocage|Systèmes culturaux et parcellaires complexes]]
| align="right" |22,0 %
| align="right" |203
|-
| align="left" |Surfaces essentiellement agricoles interrompues par des espaces naturels importants
| align="right" |13,3 %
| align="right" |123
|-
| align="left" |[[Forêt de feuillus d'Europe et d'Asie occidentale|Forêts de feuillus]]
| align="right" |3,8 %
| align="right" |35
|-
| align="left" |[[Forêts de conifères tempérées|Forêts de conifères]]
| align="right" |6,3 %
| align="right" |58
|-
| align="left" |[[Forêt mixte|Forêts mélangées]]
| align="right" |1,0 %
| align="right" |9
|-
| align="left" |Landes et broussailles
| align="right" |0,9 %
| align="right" |8
|-
| align="left" |Forêts et végétation arbustive en mutation
| align="right" |4,0 %
| align="right" |37
|-
| colspan="3" style="font-size:90%;text-align:center" |''Source : [[Corine Land Cover]]''
|}
==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong Kernasteden noong 1428, Kaerenascheden at Kernastreden noong 1430.
Noong bandang 1420, sa dokumentong nagpapahintulot sa pagtatayo ng kasalukuyang kapilya, ang pangalan ay binabaybay na ''Kernasquéden''. Maaaring ito ay isang pagpapaikli ng ekspresyong Breton na "Ker-ar-Skéden," na isinasalin bilang "nayon ng estatwa."<ref name="ReferenceA">bulletins municipaux, HISTOIRE DE KERNASCLÉDEN suivant les écrits de Bénoni LAVOLÉ</ref> Ang isa pang teorya ay maaaring ito ay isang pagpapaikli ng "Ker-an-askledenn," na isinasalin bilang "nayon ng sluice."
Mahalagang tandaan na ang ''Ker an ascloedenn'' ay nangangahulugang "pira-piraso ng kahoy," isang reperensya na ibinigay ni Jean Yves Le Moing sa kanyang akda sa mga pangalan ng lugar ng Brittany. Ang "pira-piraso ng kahoy" ay tumutukoy sa ilang mga seksyon ng isang malaking kagubatan na napreserba noong mga pangunahing paglilinis noong ika-13 at ika-14 na siglo.
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa lokal sa anyong Breton na ''Karnasen'' (binibigkas na [ˈkaːɾnasən]).
Ang baybay ng [[Wikang Breton|Breton]] ng pangalan ng bayan ay '''Kernaskledenn'''.
==Kasaysayan==
===Gitnang Panahon===
Ang teritoryo ng Kernascléden ay bahagi ng sinaunang parokya ng Plouhaer sa unang rehiyon ng Armorican at kabilang sa dekano ng [[Kemenet-Héboé]].
Ang pagtatayo ng unang Kristiyanong santuwaryo sa Kernascléden, na inialay sa Birheng Maria, ay humantong sa pagtatatag ng isang peregrinasyon sa lugar sa isang hindi tiyak na petsa. Ang kahalagahan ng peregrinasyong ito ay nangailangan ng pagtatayo ng isang ospital upang tumanggap ng mga peregrino at mga maysakit. Umunlad ang kalakalan, na humantong sa pagtatayo ng isang palengke kung saan ginaganap ang lingguhang pamilihan. Noong bandang 1420, ang unang kapilya, na naging napakaliit dahil sa laki ng peregrinasyon, o nagbabantang gumuho, ay nag-udyok sa [[pamilyang Rohan]], ang mga may-ari ng lupa, na magpasyang itayo ang kasalukuyang kapilya. Sinimulan ni Viscount [[Alain VIII de Rohan]] ang isang proyekto sa konstruksyon na tatagal ng humigit-kumulang 44 na taon. Dinala ng pamilyang Rohan ang pinakamahuhusay na manggagawa noong panahong iyon.
“Nang iutos ni [[Alain de Rohan]] ang pagtatayo ng kapilya ng Kernascléden, na balak niyang ialay sa [[Birheng Maria]], wala ni isang tirahan sa buong rehiyon,” isinulat ni Dr. [[Alfred Fouquet]]. Nag-donate din si Alain de Rohan ng lupa para sa pagtatayo at pagtatatag ng isang [[ospital]] (hospice) para sa mga mahihirap na dumagsa roon.
Namatay si Alain VIII noong 1429, at ang kanyang anak na si [[Alain IX]] ang humalili sa kanya. Gayunpaman, naantala ang konstruksyon nang ilang panahon nang maubusan ng pera ang pamilyang Rohan. Ang simbahan ay inialay noong Setyembre 2, 1453, sa harapan ni Obispo [[Yves de Pontsal]] ng Vannes, mga miyembro ng pamilyang Rohan, maraming iba pang mga panginoon mula sa mga nakapalibot na lugar, at kung ano ang tiyak na isang malaking pulutong. Pagkatapos ng konsagrasyon, tinawag ang mga artista upang lumikha ng mga fresco sa vault at mga mural. Ang pagtatayo ng bagong kapilya ay magbibigay-daan sa apat na malalaking perya na gaganapin bawat taon. Ang mga peryang ito ay magpapatuloy hanggang sa ikadalawampung siglo.
<blockquote>
“Ang Kernascléden ay isang simpleng [[parokya]] sa loob ng nasasakupan ng [[Rohan-Guémené]]. Noong 1430, pinahintulutan ng Papa si Alain IX na maglagay ng mga chaplain doon. Isang hospice ang itinatag sa tabi ng simbahan, na isang lugar ng peregrinasyon. Ang tawiran ay may tatak ng mga braso nina [[John V]] at [[Joan ng France]] (na namatay noong 1433). Ang isang malaking inskripsiyon sa [[koro]], na may petsang 1454, ay nagpapahiwatig ng isang dedikasyon ng Obispo ng Vannes, si Yves de Pontsal (...); ang mga [[eskudo de armas]] (Guémené, Rohan, Brittany) sa mga susi ng koro ay nagbibigay ng mga petsang 1457–1462.”
</blockquote>
===Modernong Panahon===
<gallery>
File:Cassini Kernascléden.jpg|[[Carte de Cassini]] de la partie sud de la paroisse de [[Saint-Caradec-Trégomel]] (actuelle commune de Kernascléden) datant de 1789.
</gallery>
===Ang ika-19 na siglo===
[[File: Notre-Dame_de_Kernascléden_vers_1845.jpg|thumb|La chapelle vers 1845 avec au premier une femme conduisant des vaches.]]
Si [[Henri de Cossé-Brissac]], na nagmana ng malawak na [[ari-arian ng Pontcallec]] mula sa kanyang ama, ay nagpatayo ng paaralan ng Kermathias noong 1860. Kasunod nito, binili niya ang mga bulwagan ng pamilihan at ang mga gusaling panlabas na nakatayo malapit sa kapilya ng Notre-Dame de Kernascléden at ipinagiba ang mga ito. Dahil dito, naging madali ang pagpasok sa gusali at pinahusay ang biswal na kaakit-akit nito. Noong 1874, nakuha niya mula kay [[Obispo Becel]] ng Vannes ang pagtatatag ng Kernascléden bilang isang parokya, ngunit panandalian lamang ang tagumpay na ito. Noong 1883 pa lamang, binawi na ni Obispo Becel ang pribilehiyong ipinagkaloob niya, at ang Notre-Dame de Kernascléden ay bumalik sa pagiging isang simpleng kapilya ng kaginhawahan. Nagkaroon pa nga ng mga usap-usapan tungkol sa paglikha ng Kernascléden bilang isang hiwalay na komyun sa pamamagitan ng paghahati nito mula sa mga komyun ng Saint-Caradec-Trégomel, Berné, at Lignol. Isang petisyon ang kumalat tungkol dito. Itinuro ng mga naninirahan sa Kernascléden na 14 na perya ang ginaganap doon taun-taon. Ngunit nabigo ang proyekto. Mariing tinutulan ito ng konseho ng munisipyo ng Berné. Sumulat sila nang itim at puti: "Upang masigasig na tutulan ang iminungkahing paglilipat, na tila nagdudulot ng mas maraming disbentaha kaysa benepisyo para sa distrito ng Pontcallec."
Noong Marso 17, 1867, 191 na may-ari ng lupa at magsasaka ang nagpetisyon para sa paglipat ng sentrong administratibo ng komyun ng [[Saint-Caradec]] patungong Kernascléden, kasama ang pagdaragdag ng mga nayon na ihihiwalay mula sa Lignol at Berné. Dahil sa oposisyon na kanilang naranasan, tinalikuran nila ang kanilang unang ideya na lumikha ng isang hiwalay na komyun. Kabilang sa kanilang mga argumento: "Ang Kernascléden, na madaling mapuntahan mula sa buong rehiyon, ay ang lugar ng labindalawang napakasikat na perya" (ang ilan ay itinatag sa pamamagitan ng mga [[liham]] na may patente mula kay Haring [[Francis I]] noong Disyembre 1530), "Ang Kernascléden ay, mula ikatlong taon hanggang ika-12 taon, ang pangunahing bayan ng isang kanton na kinabibilangan ng Berné", "bago ang 1789 (...) ilang notaryo ang naninirahan doon", ang simbahang inuri bilang isang makasaysayang monumento, ang pagkakaroon ng isang "libreng paaralan para sa mga babae, na pinaglilingkuran ng tatlong madre" at ang pangako ni G. de Brissac "na bigyan ang Kernascléden ng mga gusaling wala ito, upang magtustos ng isang bagong sementeryo at upang ibalik ang presbiteryo"; sa halip ay inirerekomenda ng imbestigador na komisyoner ang paglikha ng isang bagong munisipalidad sa Kernascléden at ang pagpapanatili ng munisipalidad ng Saint-Caradec na magkakaroon pa rin ng 900 naninirahan at isang lawak na 1,650 ektarya. Ngunit sa huli, ang proyekto ay hindi natupad noong panahong iyon, at noong 1955 lamang nilikha ang munisipalidad ng Kernascléden.
Noong Disyembre 13, 1876, tinamaan ng [[kidlat]] ang kampana ng Notre-Dame de Kernascléden; ito ay tuluyang natumba, at ang mga labi nito, na nagkalat sa lahat ng direksyon, ay nagpabagsak sa mga taluktok at sumira sa mga eskultura. Nagsimula ang gawaing muling pagtatayo noong 1877 salamat sa pondo na ipinagkaloob ng Ministry of Fine Arts at Ministry of Religious Affairs, kasunod ng mga pagsisikap na isinagawa ni Count [[Albert de Mun]], isang dating miyembro ng parlamento.
Isang atas mula sa Pangulo ng Republika na may petsang Enero 23, 1883, ang nagpawalang-bisa sa atas noong Agosto 16, 1874, na nagtatag ng simbahan ng Notre-Dame de Kernascléden bilang isang sangay na simbahan at nagbuwag sa konseho ng parokya nito; ang pamamahala ng nasabing simbahan ay mula ngayon ay pangangasiwaan ng konseho ng parokya ng Saint-Caradec-Trégomel. Ang pampublikong pagsamba ay pinahihintulutan na lamang doon bilang isang kapilya ng kaginhawahan at sa ilalim ng pamamahala ng kura paroko ng Saint-Caradec-Trégomel.
===Ang ika-20 siglo===
====Ang Belle Époque====
Sa simula ng ika-20 siglo, "Dahil lahat ng mga parokyano ay nagsasalita ng [[Breton]], ang mga sermon ay ipinangangaral lamang sa Breton."
Noong bandang 1900, labintatlong perya ang ginaganap taun-taon sa [[Saint-Caradec-Trégomel]], labindalawa sa mga ito ay sa Kernascléden. Halimbawa, noong 1905, ang malaking perya, na kilala bilang "[[Perya ng Bagong Taon]]," ay ginanap sa napakalamig na panahon, ngunit hindi nasira ang kaayusan, kahit na "ang mga kabataan ng parehong kasarian ay partikular na marami, dahil ito ang araw ng parada ng mga conscript mula sa lahat ng bayan sa canton."
[[File: Kernascleden gustave william lemaire.png|thumb|Le bourg de Kernascléden vers 1910.]]
Isang distrito ng eleksyon ang itinatag noong 1905 sa Kernascléden, sa loob ng komyun ng Saint-Caradec-Trégomel.
Ang Kernascléden, na hanggang noon ay isang simpleng sakop ng Saint-Caradec-Trégomel, ay itinayo bilang isang malayang parokya noong 1908. Noong Oktubre 1911, ang Pangkalahatang Konseho ng Morbihan ay nagreklamo tungkol sa sira-sirang kalagayan ng mga nakalistang monumento sa Kernascléden at Saint-Fiacre (sa Le Faouët): "Sa loob ng dalawampung taon ay walang nagawa sa Kernascléden"; hinimok nito ang Pangalawang Kalihim ng Estado para sa Sining na "apurahang gawin ang lahat ng kinakailangang hakbang upang mapangalagaan ang walang kapantay na kayamanang naipon sa sulok na ito ng Brittany"; ang mga pang-emerhensiyang pagkukumpuni ay isinagawa sa bubong noong 1912 salamat sa mga pondong inilaan mula sa badyet ng Sining.
<center>'''Cartes postales illustrant la vie quotidienne à Kernascléden au début du xxe siècle'''</center>
<gallery mode="packed" heights="150">
File:Kernascléden conclusion d'un marché.jpg|conclusion d'un marché pour la vente d'une famille de porcs au bourg de Kernascléden vers 1900 (carte postale ancienne).
File:Kernascléden la place.jpg|Le bourg de Kernascléden et son église vers 1900 un jour de foire (carte postale Villard).
File:Kernascléden baptême.jpg|scène de baptême à Kernascléden vers 1900 (carte postale A.Waron).
File:Kernascléden_barde_breton.png|Barde breton apostrophant la foule (carte postale éditée à Nancy).
</gallery>
Isang pantulong na tanggapan ng koreo ang itinatag sa Kernascléden noong 1913.
====Ang Unang Digmaang Pandaigdig====
Ang alaala ng digmaan sa Kernascléden ay nagtataglay ng mga pangalan ng 32 sundalong namatay para sa Pransya noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]]; kabilang sa kanila ay sina Mathurin Le Vouédec na namatay noong Abril 27, 1915 nang lumubog ang [[armored cruiser]] na ''[[Léon Gambetta]]'' at Joseph Le Doujet noong Hulyo 19, 1917 nang lumubog ang Eloby; si Joseph Rousselot ay napatay sa labanan noong 1917 sa tinatawag ngayong [[Hilagang Makedoniya]] at si Louis Nicolas ay namatay noong Abril 30, 1918 dahil sa mga sugat na natamo noong [[Labanan sa Mont Kemmel]] sa Belgium; lahat ng iba pa ay namatay sa lupang Pranses, kabilang si Louis Le Doujet, na napatay sa labanan noong Agosto 7, 1916 noong [[Labanan sa Somme]], na pinarangalan ng Military Medal at ng [[Croix de Guerre]].
====Ang Panahon sa Pagitan ng Digmaan====
Sa pagitan ng 1906 at 1939, ang Kernascléden ay may [[hintuan ng riles]] sa makitid na linya ng [[Morbihan Railways]] na tumatakbo mula Guémené-sur-Scorff hanggang [[Meslan]]. Ang hintuan na ito ay matatagpuan humigit-kumulang 300 metro sa hilaga ng nayon ng Kernascléden (sa kasalukuyang lugar na kilala bilang "La Gare").
Noong 1928, isang kilalang manggagamot na nakatira malapit sa istasyon ng tren ng Kernascléden ang kinasuhan dahil sa "pagsasanay ng medisina nang walang lisensya."
====Ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Ang bantayog ng digmaan sa Kernascléden ay nagtataglay ng mga pangalan ng walong taong namatay para sa France noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]]. Kabilang sa mga biktimang ito ay sina Ernest Le Bray, Joseph Le Gouanvic, at Désiré Le Liboux, mga sundalong napatay noong tagsibol ng 1940 noong [[Labanan sa Pransiya]]; si Joseph Tanguy, na namatay noong 1940 sa [[Alemanya]]; at si Joseph Charles, na namatay sa pagkabihag sa [[Stalag III-A]] sa Germany noong Nobyembre 3, 1942. Si Louis Le Gouanvic (napatay noong 1943 sa [[Lanester]]) ay isang sibilyang biktima ng digmaan. Si Jean Le Bomin, isang miyembro ng [[Forces françaises de l'intérieur|FFI]], ay pinatay sa pamamagitan ng firing squad noong Hulyo 1, 1944, sa [[Lignol]]. Si Alexandre Le Gouallec, isang sundalo sa [[432nd Pioneer Regiment]], ay namatay noong Abril 21, 1945, sa [[Austria]].
Ang bantayog ng digmaan, na hugis [[Krus ng Lorraine]], ay nakalagay sa pader ng sementeryo. Dalawang stelae na hugis-libingan ang nakatayo sa malapit, isa sa magkabilang gilid, ang isa ay may nakasulat na "1914-1918," ang isa naman ay "1939-1945." Ang gitnang bahagi ay may nakasulat na ''Narito ang isang hindi kilalang lalaki na pinatay ng mga Aleman noong Hunyo 1944.'' Ang hindi kilalang lalaking ito ay pinatay sa [[Persquen]] noong Hunyo 23, 1944, kasama si Jean Mathurin Le Bouin; ang kanilang mga bangkay ay natagpuan sa isang hukay malapit sa istasyon ng tren ng Lignol.
Noong Pebrero 13, 1943, ang pribadong paaralan ng Sainte-Jeanne d'Arc sa [[Lorient]] ay inilikas patungo sa kampo ng paaralan ng Kernascléden. Ang mga anak ng mga refugee na ang mga pamilya ay pinatira sa [[ari-arian ng Pontcallec]] (sa [[Berné]]) ay nag-enroll din sa Kernascléden noong taon ng pasukan ng 1943-1944.
====Ang Resulta ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Si Émile Perico, isang sundalo mula sa Kernascléden, ay namatay para sa Pransya noong Hunyo 16, 1947, noong [[Digmaang Indochina]], at si C. Hellfouarch noong [[Digmaang Algeria]].
Ang Kernascléden ay naging isang komyun noong Hunyo 7, 1955.
[[File: Calle Kernascléden.JPG|thumb|center|Rue du 7 juin 1955, date de création de la commune.]]
===Ang ika-21 siglo===
====Ang pagsasara ng mga paaralan at negosyo====
Ang mababang bilang ng mga batang nag-aaral ay humantong sa pagsasara ng pribadong paaralan ng Kermathias noong Setyembre 2015 (itinatag noong 1860, ang Kermathias ay dating mayroong hanggang 300 estudyante); ang pampublikong paaralan ay nagsara na mga labinlimang taon na ang nakalilipas.
Ang dating gusali ng pampublikong paaralan, na naibalik sa dati, ay naging "Pôle 3R" (Réseau Relais Ressources - Resource Relay Network), isang sentro na nagsisilbing tahanan ng mga siyentipiko na nag-aaral ng mga paniki.
Pagsapit ng 2024, ang bayan ay walang mga tindahan (ang pinakamalapit na supermarket ay nasa [[Meslan]], mahigit 8 kilometro ang layo) maliban sa isang beauty salon; tatlong manggagawa ang nakatira doon (isang elektrisyan, isang pintor/plasterer, at isang tubero).
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Kernascléden (Morbihan).svg|thumb|Kernascléden]]
''Bawat Kwarter: unang asul na may tatlong pilak na chevron, pangalawa o may tatlong pulang mascle, pangatlo o may tatlong itim na batik ng ermine, pang-apat na asul na may pilak na kulot na kurba; ang kabuuang mga gules ay may kulay argente na kapilya ng lugar, na ang mga dingding at masonerya nito ay itim.''
==Mga lugar at monumento==
===Pamana ng relihiyon===
* [[Simbahan ng Mahal na Birhen ng Kernascléden]]: Ang gusaling granite na ito ay itinayo sa istilong Flamboyant Gothic. Ang kapilya ay buong nakabalot sa bato at may planong krusipiho na nagtatapos sa isang patag na apse. Ito ay nakalista bilang isang makasaysayang monumento at nagtatampok ng:
** Sa panlabas, ang kahanga-hangang patag na apse, ang "Porko ng mga Lalaki" at ang "Porko ng mga Babae," bawat isa ay sumusuporta sa isang pinong gable na may crenellation na sapat ang lalim upang paglagyan ng dating mga estatwa ng mga santo na may polychrome. Ang mga pasukan na ito sa gilid ay matatagpuan sa timog na harapan ng gusali (ang mga kababaihan, na nakahiwalay sa mga lalaki habang nagmimisa, ay nakatayo sa likuran ng nabe kasama ang mga bata), sa harap ng isang espasyo na ginagamit para sa malalaking perya at mga pagdiriwang ng canton. Ang maraming taluktok na nagkorona sa mga buttress at iba pang patayong elemento ang pinagmulan ng palayaw na "kapilya ng isang libong taluktok." Ang tore ng kampanilya mismo, na may katamtamang sukat, ay nasa parehong patag ng simpleng harapan sa kanluran.
** Sa loob, isa sa dalawang<ref>Ang pangalawa ay makikita sa [[kapilya ng Kermaria]] an [[Iskuit]] sa [[Plouha]] ([[Côtes-d'Armor]])</ref> fresco lamang sa Brittany na naglalarawan ng isang danse macabre ang umiiral pa rin, na nagbibigay-diin sa trauma ng Great Plague noong 1356. Orihinal na, ito ay binubuo ng 31 pigura (ang Ankou, 15 buhay, at 15 patay), kung saan idinagdag ang isang mangangaral at isang patay na lalaking tumutugtog ng trumpeta, na ipininta nang hiwalay. Ang gawang ito ay maaaring petsahan sa pagtatayo ng simbahan, ibig sabihin, noong kalagitnaan ng ika-15 siglo, at ito lamang ang isa sa rehiyon na may kasamang, sa isang kalapit na pader, ng isang representasyon ng impiyerno, na partikular na nakapupukaw at nakakatakot para sa mga mananamba noong huling bahagi ng Middle Ages. Ang mga fresco ng mga musikal na anghel at apostol ay tumatakip sa mga arko ng nabe at koro, habang ang mga eksena mula sa buhay ng Birheng Maria at ni Hesus ay nag-aadorno sa mga haligi at dingding.
* Ilang elemento ng ipinintang palamuti ang kinopya noong kalagitnaan ng ika-20 siglo at maaaring muling itayo sa nirenovate na Museum of French Monuments sa Cité de l'architecture et du patrimoine (Palais de Chaillot, Paris).
Ayon sa ilang historyador ng arkitektura, ang simbahang ito ay gawa ng arkitekto na nagdisenyo ng kapilya ng [[Saint-Fiacre]] malapit sa maliit na kalapit na bayan ng [[Le Faouët]].
<gallery>
File:001 Kernascléden.jpg|[[Église Notre-Dame de Kernascléden]] : la façade et le clocher.
File:Eglise Kernascleden Sud.JPG|Église Notre-Dame de Kernascléden : vue du sud.
File:Kernascleden Église Notre-Dame Extérieure Choeur 07.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : vue de l'est.
File:012 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : [[Porche (architecture)|porche]] sud (porche des dames), statues des [[Douze Apôtres|apôtres]].
File:002 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : reste de [[fresque]] ([[danse macabre]]).
File:Kernascleden Église Notre-Dame Intérieure Choeur Voûte 11.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : fresques de la [[voûte]] (vue partielle).
File:006 Kernascléden.jpg|Statue de Notre-Dame de Kernascléden ([[Vierge à l'Enfant]]).
File:009 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : groupe statuaire de la [[Trinité (christianisme)|Sainte Trinité]].
File:010 Kernascléden.jpg|Église Notre-Dame de Kernascléden : [[piétà]].
</gallery>
* [[Croix de cimetière de Kernascléden]].
<gallery>
File:Kernascléden (56) Croix de cimetière 03.JPG|La Croix de cimetière de Kernascléden : vue d'ensemble.
</gallery>
===Pamana sibil===
[[File: Kernascléden_maison_trois_cerfs_porte.jpg|thumb|Porte au linteau sculpté de la maison aux trois cerfs.]]
* Bahay ng Tatlong Usa. Ang gusali, na matatagpuan sa Rue de Rohan, malapit sa simbahan, ay kapansin-pansin, lalo na dahil sa eskultura ng tatlong usa na tumataas sa arko ng lintel ng pinto. Ang bahay na ito ay dating naglalaman ng isang mababang patyo. Ang gusali ay inabandona ng kasalukuyang may-ari nito at napapailalim sa isang utos ng demolisyon.<ref>[https://www.letelegramme.fr/morbihan/kernascleden-56540/span-classamorce-trois-cerfsspan-une-batisse-laissee-a-labandon-3299866.php Trois cerfs, une bâtisse laissée à l'abandon]</ref>
* Hamlet ng Manéglau.
* Bahay ng Paniki, binuksan noong Oktubre 2006. Ang proyektong ito, na sinimulan ng samahan ng Amikiro (isang samahan ng pangangalaga sa kapaligiran) at pinamamahalaan ng Roi Morvan Communauté, na nagmamay-ari ng lugar, ay lumitaw kasunod ng pagtuklas at kasunod na pagsubaybay sa isang kolonya ng paniki na nanunuluyan sa attic ng simbahan ng Kernascléden mula pa noong 1980s. Ang nursery at hibernation ay nagsisilbing tirahan ng 16 sa 21 na uri na naitala sa rehiyon, kabilang ang isang kolonya ng Greater Horseshoe Bats. Ito ang dahilan kung bakit itinatag ang tanging museo sa France na ganap na nakatuon sa mga paniki sa bayan.
[[File: Kernascléden maison chauve-souris.jpg|thumb|center|La maison de la chauve-souris dans le centre-bourg.]]
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Kernascléden]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
6g8mxyeaugmvgw64nk457j893fao7vb
Kerfourn
0
337634
2201499
2201270
2026-04-06T08:39:48Z
InternetArchiveBot
113521
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2201499
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Kerfourn
|settlement_type = Bayan
|image_skyline = Eglise de KERFOURN.jpg
|image_caption = Ang Simbahan ng Saint-Eloi-et-Saint-Vincent-Ferrier
|image_shield = Blason ville fr Kerfourn (Morbihan).svg
|pushpin_map = France
|map_caption = Lokasyon ng Kerfourn
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|France}}
|subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Bretanya]]
|subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]]
|subdivision_name2 = [[Morbihan]]
|subdivision_type3 = Arrondissement
|subdivision_name3 = [[Arrondissement of Pontivy|Pontivy]]
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
|leader_title = Alkade (2026-2032)
|leader_name = Laëtitia Brizoual<ref>{{cite web|url=https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|title=Maires du Morbihan|date=7 July 2020|publisher=Préfecture du Morbihan|access-date=4 Abril 2026|archive-date=6 Nobiyembre 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221106175318/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/45068/325032/file/Maires%20du%20Morbihan%202020%20-%20250.pdf|url-status=dead}}</ref>
|area_total_km2 = 19.46
|population_as_of = 2023
|population_total = 852
|population_density_km2 = auto
|website = https://www.kerfourn.fr/
|coordinates = {{coord|48.0439|-2.8322|format=dms|display=inline,title}}
|postal_code = 56920
|postal_code_type = Postal code
|elevation_m = 130
|elevation_min_m = 92
|elevation_max_m = 138
}}
Ang '''Kerfourn''' ay isang komyun sa [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Morbihan]] sa rehiyon ng [[Bretanya]], sa [[Argoat]].
==Heograpiya==
Ang komyun ay matatagpuan 13 km sa silangan ng [[Pontivy]], 26 km sa kanluran ng [[Josselin]], 45 km sa hilagang-kanluran ng [[Vannes]], 60 km sa hilagang-silangan ng [[Lorient]] at 100 km sa silangan ng [[Rennes]].
==Pangalan==
Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Kerforn'' noong 1461, ''Querfourne'', at ''Kerfourne'' noong 1739.
Sa [[Breton]], ang pangalan ay Kerforn, na binubuo ng mga salitang ''[[Ker- (Bretagne)|kêr]]'', na nangangahulugang "lugar na tinitirhan," at ''forn'', na nangangahulugang "hurno." Ito rin ang pamantayang anyo na inirerekomenda ng [[Public Office para sa Wikang Breton]].
Ang pangalan ay nagpapahiwatig lamang ng pagkakaroon ng isang nayon na may hurno, at sapat na natatanging upang matukoy ang lugar na ito nang walang anumang posibleng pagkakamali.
Ang Breton ang wikang ginamit sa kasaysayan hanggang sa paglipat sa Pranses.
Sa [[Wikang Gallo|Gallo]], iniuulat ng asosasyon ng ''Chubri'' ang pagbigkas na [cɛrfurn], na isinasalin nito bilang '''Qhèrfourn''', kasunod ng baybay na "MOGA" na binuo noong 2007.
==Kasaysayan==
===Gitnang Panahon===
Noong ika-11 siglo, ang [[Knights Templar]] at ang [[Knights Hospitaller]] ng [[Order of Saint John ng Jerusalem]] ay tinanggap sa [[Bretanya]], at ayon sa listahan ng kanilang mga ari-arian, nagtatag pa sila ng isang ospital sa Kerfourn.
Ayon sa isang deklarasyon mula 1471, ang Kerfourn ay, sa loob ng [[Viscounty ng Rohan]], isa sa 46 na parokya o dependency ng Rohan seigneury proper.
Ang Kerfourn (Kerforn) ay nabanggit noon pang 1461.
===Modernong Panahon===
[[File:Cassini Kerfourn.jpg|thumb|[[Carte de Cassini]] de la [[trève]] de Kerfourn (1789).]]
Noong 1677, binanggit ang Kerfourn bilang isang parokya ng [[Noyal-Pontivy]].
===Ang Ika-19 na siglo===
Ang Kerfourn ay itinatag bilang isang parokya noong 1802. Ang komyun ng Kerfourn ay nilikha noong 1839 (kasama ang [[Gueltas]], [[Saint-Gérand]], at [[Saint-Thuriau]]) mula sa teritoryong pagmamay-ari ng komyun ng [[Noyal-Pontivy]] sa pamamagitan ng isang atas ni [[Louis-Philippe I]].
Ang lumang nayon ay matatagpuan 500 metro pa timog. Unti-unti itong itinayong muli nang mas mataas sa paligid ng isang maliit na simbahan ng parokya. Ang bagong simbahan ay itinayo noong 1899 sa lugar ng luma.
[[File:Limite langues 1886.jpg|thumb|150px|La limite entre les langues bretonne et [[gallo|gallèse]] (carte de 1886).]]
Ang rehiyon ay tradisyonal na nasa hangganan sa pagitan ng Pranses (lugar na nagsasalita ng Gallo) at mga lugar na nagsasalita ng Breton, gaya ng inilarawan noong 1886: Ang [[Croixanvec]] ay isang komyun na nagsasalita ng Breton, at ang [[Saint-Gonnery]], maliban sa isang maliit na punto sa kanluran, ay nagsasalita ng Pranses; ang hangganan sa pagitan ng dalawang wika ay umaalis sa komyun ng [[Gueltas]] sa teritoryo ng Pransya, dumadaan sa Kerjean, isang komyun sa [[Noyal-Pontivy]], na nagsasalita ng Breton, maliban sa dalawang nayon sa silangan ng hangganang ito. Umalis sa nayon ng Kerfourn sa teritoryong nagsasalita ng Breton, dumadaan ito sa Gahvern at Lesoanic, mga nayon ng komyun na iyon. Ang dating hangganan sa pagitan ng Breton at Gallo ay matatagpuan sa simula ng ika-20 siglo sa silangan ng teritoryo, sa pagitan ng Kerfourn at [[Crédin]].
Noong Pebrero 11, 1883, binaligtad ng konseho ng munisipyo ng Kerfourn ang naunang boto at tinanggihan ang panukalang pagtatayo ng paaralan para sa mga lalaki (ang bayan ay mayroon lamang paaralan para sa mga batang lalaki) dahil sa pasanin sa pananalapi na ipapataw nito sa munisipyo. Noong 1894, humingi ang munisipalidad ng Kerfourn ng tulong pinansyal mula sa Morbihan General Council para sa bahagyang muling pagtatayo ng simbahan ng parokya.
===Ang Ika-20 siglo===
====Ang Belle Époque====
Noong Nobyembre 30, 1902, ilang alkalde ng rehiyon, kabilang si Lécuyer, alkalde ng Kerfourn, na nagpulong sa Pontivy, ay pumirma ng isang dokumento kung saan tumanggi silang subaybayan kung ang mga pari ng kanilang mga parokya ay gumagamit ng Pranses, at hindi [[Wikang Breton|Breton]], sa mga aralin sa katekismo at pagtuturo ng relihiyon.
====Unang Digmaang Pandaigdig====
Ang bantayog ng digmaan sa Kerfourn ay nagtataglay ng mga pangalan ng 65 sundalong namatay para sa France noong [[Unang Digmaang Pandaigdig]].
====Ang Panahon sa Pagitan ng Digmaan====
Noong Nobyembre 1928, ikinasal ang alkalde ng Kerfourn, si François Chapel, sa kanyang kapatid nang sabay; halos 900 bisita ang dumalo sa dobleng kasal na ito: ang lingguhang pahayagan na ''Le Nouvelliste du Morbihan'' ay naglathala ng isang ilustradong ulat na may apat na litrato ng kaganapang ito.
====Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Ang bantayog ng digmaan sa Kerfourn ay nagtataglay ng mga pangalan ng anim na taong namatay para sa France noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]].
====Ang Panahon Pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig====
Inilipat ang sementeryo noong 1950 sa kalsada ng [[Crédin]].
Namatay si Théodore Jégat para sa Pransya noong Setyembre 20, 1956, noong [[Digmaang Algeria]].
==Ekonomiya==
Ang bayan ay matatagpuan malapit sa pangunahing kalsadang hilaga-timog ng Brittany, na nag-uugnay sa mga baybaying lugar ng Morbihan sa mga nasa Côtes-d'Armor.
Isang mahalagang industriya ng agri-pagkain ang umunlad sa paligid ng mga bayan ng Pontivy at Loudéac.
==Mga lugar at monumento==
* Simbahan ng Saint-Eloi-et-Saint-Vincent-Ferrier (1899)
* Bukal ng Saint-Vincent (ika-17 siglo)
* Bukal ng Saint-Eloi (ika-17 siglo)
* Kalbaryo ng Guerdaner (ika-17 siglo)
* Oratoryo ng Mahal na Birhen ng Lourdes (ika-20 siglo)
* Guerniquello Manor
* Lindreux Manor
* Rohic Bread Oven
* Chez Marie Jo Café
==Eskudo de armas==
[[File:Blason ville fr Kerfourn (Morbihan).svg|thumb|Kerfourn]]
''Grupo: Una, ibinaliktad ang isang pugon na pilak na binalutan ng mason at bukas na sable, pangalawa, ibinaliktad ang isang nakabaligtad na horseshoe o; lahat ay nasa ibabaw ng isang punong argent na may dalang tatlong batik na ermine na sable.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=18726 Eskudo de armas ng Kerfourn]</ref>
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Kerfourn]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]]
q138w4dfjen58of8zh2fn2xwgb52hnc
Bagong Netherland
0
337635
2201413
2201284
2026-04-05T12:56:29Z
ChickenAnnihilator
156352
2201413
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country|image_flag=Prinsenvlag.svg|name=Bagong Netherland|native_name=Nieuw Netherlands|capital=Bagong Amsterdam|life_span=1614–1667<br/>1673–1674}}
Bagong Netherland ([[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Nieuw Nederland'') ay isang kolonya ng Netherlands sa silangang baybayin ng ngayong [[Estados Unidos]]. Nagmula ang mga teritoryo sa [[Tangway ng Delmarva|Tangway na Delmarva]] hanggang sa [[Tangway na Cod]]. <ref>{{Cite web |title=The Rise and Fall of New Netherland - Martin Van Buren National Historic Site (U.S. National Park Service) |url=https://www.nps.gov/mava/learn/historyculture/new-netherland.htm |access-date=2026-04-04 |website=www.nps.gov |language=en}}</ref> [[Bagong Amsterdam]] ay ang kabisera nito.
9l25gwjltr4f195gbhd32d781n41oly
Pastavy
0
337638
2201417
2201335
2026-04-05T14:31:36Z
TentingZones1
122212
/* Kasaysayan */
2201417
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = Pastavy
|native_name = {{native name|be|Паставы}}<br/>{{native name|ru|Поставы}}
|settlement_type = [[List of cities and towns in Belarus|Bayan]]
|image_skyline = Касцёл_св._Антонія_Падуанскага.jpg
|image_caption =
|image_flag = Flag of Pastavy.svg
|image_shield = Coat of Arms of Pastavy, Belarus.svg
|flag_size = 150
|shield_size = 75
|pushpin_map = Belarus
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = [[Belarus]]
|subdivision_type1 = [[Regions of Belarus|Rehiyon]]
|subdivision_name1 = [[Vitebsk Oblast]]
|subdivision_type2 = [[Districts of Belarus|Distrito]]
|subdivision_name2 = [[Distrito ng Pastavy]]
|leader_title =
|leader_name =
|established_title = Unang nabanggit
|established_date = 1409
|area_magnitude =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 =
|area_water_km2 =
|population_as_of = 2025
|population_footnotes = <ref name="pop">{{cite web|url=https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_148168/|title=Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа|archive-url=https://web.archive.org/web/20250329210112/https://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/solialnaya-sfera/naselenie-i-migratsiya/naselenie/statisticheskie-izdaniya/index_148168/|archive-date=29 March 2025|website=belsat.gov.by|access-date=8 May 2025}}</ref>
|population_note =
|population_total = 18,450
|population_metro =
|population_density_km2 =
|timezone = [[Moscow Time|MSK]]
|utc_offset = +3
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|coordinates = {{coord|55|07|N|26|50|E|region:BY|display=inline,title}}
|elevation_m =
|postal_code_type = Postal code
|postal_code =211875
|area_code = +375 2155
|blank_name =Plaka ng sasakyan
|blank_info = 2
|website = http://postavy.vitebsk-region.gov.by/
|footnotes =
}}
Ang '''Pastavy''' ({{langx|be|Паставы}}; {{langx|ru|Поставы|Postavy}}; {{langx|pl|Postawy}}) ay isang bayan sa [[Rehiyon ng Vitebsk]], [[Belarus]].<ref name="pop"/> Ito ang nagsisilbing sentro ng administrasyon ng [[Distrito ng Pastavy]].<ref name="pop"/> Noong 2025, mayroon itong populasyon na 18,450.<ref name="pop"/>
==Lokasyon==
Ang Pastavy ay matatagpuan sa [[ilog Myadelka]]. Ang [[Postavy Air Base]] ay matatagpuan 5 km sa kanluran ng Pastavy.
==Mga Amenidad==
May istasyon ang Pasavy sa linya ng riles sa pagitan ng [[Vitebsk]] at [[Vilnius]], [[Litwanya]].
==Kasaysayan==
[[File:Pastavy, Vilenskaja. Паставы, Віленская (1920-39).jpg|thumb|left|Tanggapan ng Kondado sa interbelyum]]
Ang Pastavy ay may ilang makasaysayang gusali kabilang ang mga bahay noong ika-18 siglo at simbahan noong ika-19 na siglo.<ref>{{Cite web|url=http://www.belarusguide.com/cities/pastavy.html|title = Pastavy}}</ref> Noong 2009, ipinagdiwang ng Pastavy ang ika-600 anibersaryo nito.
Sa loob ng [[Grand Duchy ng Lithuania]], ang Pastavy ay bahagi ng [[Vilnius Voivodeship]]. Noong 1793, ang Pastavy ay nakuha ng [[Imperyong Ruso]] bilang resulta ng [[Ikalawang Paghahati ng Polonya]].
Mula 1921 hanggang 1939, ang Pastavy ay bahagi ng [[Ikalawang Republikang Polish]]. Sa senso noong 1921, 43.3% ng mga tao ang nagpahayag ng nasyonalidad na [[Polish]], 34.8% ang nagpahayag ng nasyonalidad na Hudyo, at 21.7% ang nagpahayag ng nasyonalidad na Belarusian.<ref name=gus>{{cite book|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|title=Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom VII. Część II|year=1923|language=pl|location=Warszawa|publisher=Główny Urząd Statystyczny|page=33}}</ref>
Noong Setyembre 1939, ang bayan ay [[Soviet invasion of Poland|sinakop ng Pulang Hukbo]] at, noong Nobyembre 14, 1939, isinama sa [[Byelorussian SSR]]. Mula Hulyo 6, 1941 hanggang Hulyo 5, 1944, ang Pastavy ay [[German occupation of Byelorussia during World War II|sinakop ng Alemanyang Nazi]] at pinangasiwaan bilang bahagi ng [[Heneralbezirk Weißruthenien]] ng [[Reichskommissariat Ostland]].
==Kultura==
[[File:Вадзяны млын.jpg|thumb|[[Gilingan ng Tubig (Pastavy)|Gilingan ng Tubig]] (ngayon ay Bahay ng mga Sining)]]
*Sentro ng Kultura
*Museo ng Lokal na Kasaysayan ng Postavy
*Bahay ng mga Sining ng Postavy na "Stary Mlyn" (nakatago sa isang gilingan ng tubig simula noong 1998).
*Tradisyonal na pagtatanghal ng mga instrumento sa mga diatonic dulcimer
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Pastavy]]
[[Kategorya:Distrito ng Pastavy]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa Rehiyon ng Vitebsk]]
[[Kategorya:Disnensky Uyezd]]
fygablxbnetav1fve5qm011ztgcb1q5
Mga Saduceo
0
337648
2201440
2026-04-06T00:32:17Z
Ysrael214
126671
Nilipat ni Ysrael214 ang pahinang [[Mga Saduceo]] sa [[Mga Saduseo]] mula sa redirect
2201440
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Mga Saduseo]]
5c9wocnhbjk9g0jqvswcr53px8fv3di
Padron:Percentage bar
10
337649
2201492
2026-04-06T08:12:06Z
Jojit fb
38
Bagong pahina: <templatestyles src="Percentage bar/styles.css"/><div class="percentage-bar" style="{{#if:{{{border-width|}}}{{{border-color|}}}|border: {{{border-width|1px}}} solid {{{border-color|#aaa}}};}} {{#if:{{{background-color|}}}|background-color: {{{background-color}}};color:inherit;}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{digits|{{{width|100}}}}}{{#if:{{str endswith|{{{width}}}|%}}|%|px}};}}"><div class="percentage-bar-fill" style="{{#if:{{{c|{{{hex|{{{3|}}}}}}}}}|background-color:{{{c|#{{{...
2201492
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Percentage bar/styles.css"/><div class="percentage-bar" style="{{#if:{{{border-width|}}}{{{border-color|}}}|border: {{{border-width|1px}}} solid {{{border-color|#aaa}}};}} {{#if:{{{background-color|}}}|background-color: {{{background-color}}};color:inherit;}} {{#if:{{{width|}}}|width: {{digits|{{{width|100}}}}}{{#if:{{str endswith|{{{width}}}|%}}|%|px}};}}"><div class="percentage-bar-fill" style="{{#if:{{{c|{{{hex|{{{3|}}}}}}}}}|background-color:{{{c|#{{{hex|{{{3}}}}}}}}};color:inherit;}} {{#if:{{{1|}}}|width: {{#expr:floor({{#invoke:String|replace|source={{{1}}}|pattern=[a-zA-Z]+|plain=false}})}}%;}}"></div><div class="percentage-bar-text" style="{{#if:{{{weight|}}}|font-weight: {{{weight}}};}} {{#if:{{{align|}}}|text-align: {{{align}}};}} {{#if:{{{color|}}}|color: {{{color}}};}}">{{{2|{{formatnum:{{{1|50}}}}}%}}}</div></div><noinclude>
{{Documentation}}
<!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS -->
</noinclude>
j73h67hcasmkapm6gnld2e419p00ojw
Padron:Percentage bar/styles.css
10
337650
2201493
2026-04-06T08:12:58Z
Jojit fb
38
Bagong pahina: /* {{pp-protected|small=yes}} */ .percentage-bar { position: relative; border: 1px solid #aaa; background-color: #fff; color:inherit; width: 100px; max-width: 100%; height: 1.5em; } .percentage-bar-fill { position: absolute; background-color: #dbdbdb; color:inherit; height: 1.5em; width: 50%; } .percentage-bar-text { position: absolute; width: 100%; height: 1.5em; text-align: center; color: #000; }
2201493
sanitized-css
text/css
/* {{pp-protected|small=yes}} */
.percentage-bar {
position: relative;
border: 1px solid #aaa;
background-color: #fff;
color:inherit;
width: 100px;
max-width: 100%;
height: 1.5em;
}
.percentage-bar-fill {
position: absolute;
background-color: #dbdbdb;
color:inherit;
height: 1.5em;
width: 50%;
}
.percentage-bar-text {
position: absolute;
width: 100%;
height: 1.5em;
text-align: center;
color: #000;
}
kv7318rnj30lih9pgm1tcto2iw4ijbf
Wikang Kroasya
0
337651
2201511
2026-04-06T09:26:13Z
ChickenAnnihilator
156352
Bagong pahina: {{Language | name = Wikang Kroasya | familycolor = | iso3 = hrv | nativename = Hrvatski | map = Croatian_language.png | fam1 = Indo-Europeo | fam2 = Balto-Eslabo | fam3 = Eslabo | fam4 = Timog | fam5 = Timog-Kanluran | fam6 = Serbo-Kroasyo }} Wikang Kroasya ay ang pambansang at opisyal na wika ng bansang [[Kroasya]]. Ito ay kinikilala rin ng isang wikang m...
2201511
wikitext
text/x-wiki
{{Language
| name = Wikang Kroasya
| familycolor =
| iso3 = hrv
| nativename = Hrvatski
| map = Croatian_language.png
| fam1 = Indo-Europeo
| fam2 = Balto-Eslabo
| fam3 = Eslabo
| fam4 = Timog
| fam5 = Timog-Kanluran
| fam6 = Serbo-Kroasyo
}}
Wikang Kroasya ay ang pambansang at opisyal na wika ng bansang [[Kroasya]]. Ito ay kinikilala rin ng isang wikang malaki sa [[Bosniya at Herzegovina]], [[Montenegro]], ang probinsiya ng [[Vojvodina]] sa Serbia. Kinikilala rin ito bilang wikang minorya sa ibang bansa at [[Unyong Europeo|EU]]. Pamantayang anyo ito ng [[Serbo-Croatian]] wikang pamilya.
bi2jsjvnwdh840y26j82i2dx2d3shnk
Padron:Digits
10
337652
2201512
2026-04-06T09:28:07Z
Jojit fb
38
Bagong pahina: {{#invoke:String|replace|source={{{1|}}}|pattern=%D|replace=|plain=false}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude>
2201512
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:String|replace|source={{{1|}}}|pattern=%D|replace=|plain=false}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
pxv2uyz3apy6tq1jw348bcaoibij5of
Module:Location map/data/Australia New South Wales
828
337653
2201514
2026-04-06T09:31:42Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: return { name = 'New South Wales', top = -27.9, bottom = -37.8, left = 140.6, right = 153.9, image = 'Australia New South Wales location map blank.svg', image1 = 'Australia New South Wales relief location map.png', image2 = 'Australia New South Wales location map.svg' }
2201514
Scribunto
text/plain
return {
name = 'New South Wales',
top = -27.9,
bottom = -37.8,
left = 140.6,
right = 153.9,
image = 'Australia New South Wales location map blank.svg',
image1 = 'Australia New South Wales relief location map.png',
image2 = 'Australia New South Wales location map.svg'
}
ac24tp2xdfvvfh0v39jpr622ghbpj93
Condobolin
0
337654
2201544
2026-04-06T09:50:35Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --> <!-- Basic info ----------------> |official_name = Condobolin |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = Bayan <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline...
2201544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
<!-- Basic info ---------------->
|official_name = Condobolin
|other_name =
|native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
|nickname =
|settlement_type = Bayan <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->
|motto =
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline = CondobolinMainStreet.JPG
|imagesize = 300px
|image_caption = Mataas na kalye ng Condobolin
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_shield =
|shield_size =
|image_blank_emblem =
|blank_emblem_type =
|blank_emblem_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|image_map1 =
|mapsize1 =
|map_caption1 =
|image_dot_map =
|dot_mapsize =
|dot_map_caption =
|dot_x = |dot_y =
|pushpin_map = Australia New South Wales <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_map_caption =Lokasyon ng Condobolin<!-- Location ------------------>
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|Australia}}
|subdivision_type1 = [[Mga Estado sa Australia|Estado]]
|subdivision_name1 = [[New South Wales]]
|subdivision_type2 = LGA
|subdivision_name2 = [[Lachlan Shrine]]
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title4 =
|leader_name4 =
|established_title = Itinatag <!-- Settled -->
|established_date = 1859
|established_title2 = <!-- Incorporated (town) -->
|established_date2 =
|established_title3 = <!-- Incorporated (city) -->
|established_date3 =
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref =Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
|area_water_km2 =
|area_total_sq_mi =
|area_land_sq_mi =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|area_blank1_title =
|area_blank1_km2 =
|area_blank1_sq_mi =
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = 2021
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 3,486
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title =Ethnicities
|population_blank1 =
|population_blank2_title =Religions
|population_blank2 =
|population_density_blank1_km2 =
|population_density_blank1_sq_mi =
<!-- General information --------------->
|timezone =
|utc_offset =
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|coordinates = {{coord|33|05|19|S|147|08|58|E|display=inline,title}}
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft = <!-- accord. to Google Earth-->
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = Postcode <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code = 2877
|area_code =
|blank_name = State electorate
|blank_info = [[Electoral district of Barwon|Barwon]]
|blank1_name = Pederal na dibisyon
|blank1_info = [[Dibisyon ng Parkes|Parkes]]
|website =
|footnotes =
}}
Ang '''Condobolin''' {{IPAc-en|k|ən|ˈ|d|oʊ|b|ɑː|l|ə|n}}<ref>''[[Macquarie Dictionary|Macquarie Dictionary, Fourth Edition]]'' (2005). Melbourne, The Macquarie Library Pty Ltd. {{ISBN|1-876429-14-3}}</ref> ay isang bayan sa kanluran ng rehiyon ng [[Central West, New South Wales|Central West]] ng [[New South Wales]], [[Australia]], sa Ilog [[Lachlan]]. Sa senso noong 2021, ang Condobolin ay may populasyon na 3,185.
==Kasaysayan==
[[Image:CondobolinNSWShireHallBuilt1910.jpg|thumb|left|Itinayo ang Shire Hall noong 1910]]
Bago ang paninirahan ng mga Europeo, ang lugar ay tinirhan ng mga taong [[Wiradjuri]].
Iminungkahi ng magasing Australian Heritage na ang Condobolin ay nagmula sa salitang "Aboriginal" na Cundabullen – mababaw na tawiran. Nakasaad sa magasin na ang tawiran ay matatagpuan sa maikling distansya sa ibaba ng sangandaan ng Ilog Lachlan at ng [[Goobang Creek]].<ref name="AustHeritageHistTwns">{{cite web|url=http://www.heritageaustralia.com.au/search.php?state=NSW®ion=102&view=438#a|title=Condobolin|work=Historical Towns Directory|publisher=Hallmark Editions: Australian Heritage Magazine|access-date=3 May 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831152924/http://www.heritageaustralia.com.au/search.php?state=NSW®ion=102&view=438#a|archive-date=31 August 2006|url-status=dead}}</ref> Iminumungkahi naman ng iba na ang pangalan ng bayan ay mula sa salitang Wiradjuri para sa 'hop bush', o 'hop brush'.<ref name="SMHTravel">{{cite web|year= 2005|url=http://www.smh.com.au/news/New-South-Wales/Condobolin/2005/02/17/1108500193350.html|title=Condobolin|work=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=3 May 2006}}</ref>
Ang lugar ay ginalugad nina John Oxley noong 1817 at Thomas Mitchell noong 1836. Ang 'Condoublin' run ay itinatag noong 1844.<ref name="AustHeritageHistTwns"/> May mga squatter na sa distrito simula noong eksplorasyon ni Mitchell noong 1836. Ang mas malapit na paninirahan sa lugar ay nagsimula noong 1880 nang ang malalaking run ay hinati sa mas maliliit na lupain.
Ang bayan ng Condobolin ay ipinroklama noong 1859. Dumating ang riles ng tren noong 1898, at lumago ang populasyon ng bayan, tinulungan ng mga natuklasan noong 1885 ng tanso sa hilaga ng bayan at noong 1896 ng ginto sa distrito, hilagang-kanluran ng bayan. Isang pangunahing minahan ng tanso at ginto ang nagpapatakbo sa Condobolin mula 1898 hanggang bandang 1910. Malaki pa rin ang impluwensya ng agrikultura sa bayan, lumawak ang produksiyon kasabay ng pagpapailalim ng dam sa Ilog Lachlan noong 1935 ng [[Wyangala Dam]].<ref name="SMHTravel"/> Ang trigo, barley, canola, lana, tupa at baka ay ginagawa sa distrito. Sa mga nakaraang taon, ang irigasyon ay nagdala ng hortikultura at bulak sa lugar ng Ilog Lachlan.<ref>{{cite web|url=http://condobolin.ctcnsw.net.au/CMS/index.php?option=com_content&task=view&id=219&Itemid=57|title=About our area: History|work=CTC@Condobolin|publisher=Western Plains Regional Development Inc.: Community Technology Centre|access-date=3 May 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060819050607/http://condobolin.ctcnsw.net.au/CMS/index.php?option=com_content&task=view&id=219&Itemid=57|archive-date=19 August 2006|url-status=dead}}</ref> Ang Ilog Lachlan ay nakakita ng trapiko ng mga paddle steamer mula noong 1860s hanggang 1920s.
==Mga listahan ng pamana==
Ang Condobolin ay may ilang mga lugar na nakalista sa pamana, kabilang ang:
* McDonnell Street: [[All Saints' Anglican Church, Condobolin]]
* Iba't ibang mga monumento at mga alaala ng digmaan.
==Heograpiya==
Napakalapit ng Condobolin sa [[Bundok Tilga]], na sinasabi ng ilan na sentrong heograpikal ng New South Wales. Gayunpaman, ang proyektong Bicentennial ng Geosciences Australia ay nagmumungkahi na malapit sa Five Ways, 33 km kanluran hilagang-kanluran ng Tottenham bilang isang posibleng sentro at walang binabanggit na Mount Tilga.<ref>{{Cite web |url=http://www.ga.gov.au/education/geoscience-basics/dimensions/centre-aus-states-territories.jsp#nsw |title=Centre of Australia, States and Territories – Geoscience Australia |access-date=20 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100212201201/http://www.ga.gov.au/education/geoscience-basics/dimensions/centre-aus-states-territories.jsp#nsw |archive-date=12 February 2010 |url-status=dead }}</ref>
Ang Condobolin ay matatagpuan sa sangandaan ng Ilog Lachlan at Goobang Creek. Ito ay 463 kilometro (288 mi) sa kanluran ng pinakamalaking lungsod ng Australia, ang [[Sydney]].
Malapit sa Condobolin ang Overflow Station, ang tagpuan ng tulang ''[[Clancy of the Overflow]]'' ni [[Banjo Paterson]]. Ang tula ay tungkol sa isang pastol ng Queensland at isang tagagupit ng tupa na responsable sa pagpapastol ng malalaking grupo ng tupa sa malalayong distansya papunta sa palengke.
==Klima==
Ang Condobolin ay may klimang halos mainit at semi-arid/malamig at semi-arid (BSh/BSk) na may napakainit na tag-araw at malamig na taglamig. Malaki ang saklaw ng pana-panahon: ang average na minimum/maximum na temperatura sa Enero ay 18.6 °C (65.5 °F) / 33.7 °C (92.7 °F), habang ang average na minimum/maximum sa Hulyo ay 3.7 °C (38.7 °F) / 15.2 °C (59.4 °F). Ang ulan ay pantay na nakakalat sa buong taon sa kakaunting dami. Ang bayan ay napakaaraw, na tumatanggap ng 156.6 na malinaw na araw taun-taon.<ref>{{ cite web | url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_050014_All.shtml | title=Condobolin climate}}</ref> Mayroong kahit isang beses na pag-ulan ng niyebe sa distrito, noong Hulyo 5, 1900, habang ang Melrose Plains na malapit sa [[Tullamore, New South Wales|Tullamore]] ay nakakita ng pag-ulan ng niyebe mga 26 taon bago iyon.<ref>{{ cite web | url=http://www.australianweathernews.com/snow/Russell_RainEtc_NSW_1900.pdf | title=5 July 1900 Snowstorm}}</ref>
{{Weather box
|location = Condobolin Retirement Village (1907–1995, rainfall 1881–2025); 220 m AMSL; 33.08° S, 147.15° E
|metric first = Yes
|single line = Yes
|unit precipitation days = 0.2 mm
|precipitation colour = green
|Jan record high C = 46.8
|Feb record high C = 46.9
|Mar record high C = 40.9
|Apr record high C = 37.0
|May record high C = 33.6
|Jun record high C = 25.8
|Jul record high C = 24.8
|Aug record high C = 29.5
|Sep record high C = 37.1
|Oct record high C = 41.2
|Nov record high C = 45.0
|Dec record high C = 46.4
|year record high C = 46.9
|Jan high C = 33.7
|Feb high C = 33.0
|Mar high C = 29.8
|Apr high C = 24.7
|May high C = 19.8
|Jun high C = 15.8
|Jul high C = 15.2
|Aug high C = 17.4
|Sep high C = 21.2
|Oct high C = 25.4
|Nov high C = 29.1
|Dec high C = 32.3
|year high C =
|Jan low C = 18.6
|Feb low C = 18.4
|Mar low C = 15.4
|Apr low C = 10.8
|May low C = 7.3
|Jun low C = 4.6
|Jul low C = 3.7
|Aug low C = 4.9
|Sep low C = 7.3
|Oct low C = 10.8
|Nov low C = 14.2
|Dec low C = 16.9
|year low C =
|Jan record low C = 7.3
|Feb record low C = 5.7
|Mar record low C = 3.9
|Apr record low C = -1.2
|May record low C = -4.8
|Jun record low C = -6.1
|Jul record low C = -8.1
|Aug record low C = -5.5
|Sep record low C = -3.9
|Oct record low C = -0.5
|Nov record low C = 1.2
|Dec record low C = 5.3
|year record low C = -8.1
|Jan precipitation mm = 44.9
|Feb precipitation mm = 37.5
|Mar precipitation mm = 39.8
|Apr precipitation mm = 33.8
|May precipitation mm = 34.8
|Jun precipitation mm = 37.1
|Jul precipitation mm = 33.8
|Aug precipitation mm = 35.2
|Sep precipitation mm = 31.6
|Oct precipitation mm = 41.6
|Nov precipitation mm = 37.9
|Dec precipitation mm = 40.3
|year precipitation mm = 448.2
|Jan precipitation days = 4.4
|Feb precipitation days = 4.1
|Mar precipitation days = 4.5
|Apr precipitation days = 4.6
|May precipitation days = 5.8
|Jun precipitation days = 7.6
|Jul precipitation days = 7.6
|Aug precipitation days = 7.2
|Sep precipitation days = 6.0
|Oct precipitation days = 6.1
|Nov precipitation days = 5.0
|Dec precipitation days = 4.9
|year precipitation days = 67.8
|humidity colour = green
|Jan afthumidity = 36
|Feb afthumidity = 38
|Mar afthumidity = 40
|Apr afthumidity = 44
|May afthumidity = 55
|Jun afthumidity = 62
|Jul afthumidity = 60
|Aug afthumidity = 53
|Sep afthumidity = 47
|Oct afthumidity = 42
|Nov afthumidity = 38
|Dec afthumidity = 34
|year afthumidity = 46
|source 1 = Condobolin Retirement Village (general data, 1881–2025)<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_050014_All.shtml
| publisher = Bureau of Meteorology |title = Condobolin Retirement Village (general climate) |accessdate = 9 March 2025}}</ref>
|source 2 = Condobolin Airport AWS (extreme temperatures, 1993–2025)<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_050137_All.shtml
| publisher = Bureau of Meteorology |title = Condobolin Airport AWS (extremes) |accessdate = 9 March 2025}}</ref>
|date= March 2025
}}
==Palakasan==
Ang pinakasikat na isport sa Condobolin ay ang [[liga ng rugby]]. Ang lokal na club, ang Condobolin Rams, ay naglalaro sa kompetisyon ng [[Woodbridge Cup]], kung saan nanalo ang club sa 2021 Premiership. Ayon sa kasaysayan, ang club ay bahagi ng distrito ng [[Group 11 Rugby League]].
Ang Condobolin ay dating mayroong Australian rules team sa Northern Riverina League.
==Mga Kaganapan==
Ang Condobolin ay tahanan ng dalawang-araw na cross country navigational rally, na kilala bilang "Condo 750". Ang Condo 750 ay tumatakbo sa iba't ibang pribado at pampublikong kalsada at track at umaakit ng mga kalahok mula sa buong Australia. Ito ay isang kaganapan na may pahintulot ng CAMS at MA. Ang kurso ay binubuo ng mga mapagkumpitensyang seksyon na kilala bilang mga piling seksyon na nakatakda sa mga pribadong track sa paligid ng iba't ibang istasyon ng tupa at baka, ang mga ito ay may haba mula 20 hanggang 70 kilometro (12 hanggang 43 mi). Ang mga hindi mapagkumpitensyang seksyon ng kalsada sa mga pampublikong kalsada ay sumasama sa mga seksyon, ang mga ito ay may haba mula 0.2 hanggang 30 kilometro (0.12 hanggang 18.64 mi). Ang kabuuang haba ng kurso ay mahigit 750 kilometro (470 mi).
Bawat taon, ang lokal na show society ay nagsasagawa ng taunang Condobolin Show sa huling bahagi ng Agosto sa loob ng dalawang araw. Tampok sa kaganapan ang mga alagang hayop, showjumping, mga kompetisyon sa pagluluto, libangan, mga paputok, at mga picnic sa car-boot sa paligid ng pangunahing arena.<ref>{{Cite web |title=Condobolin Annual Show {{!}} NSW Holidays & Accommodation, Things to Do, Attractions and Events |url=https://www.visitnsw.com/destinations/country-nsw/parkes-area/condobolin/events/condobolin-annual-show |access-date=2024-07-09 |website=www.visitnsw.com |language=en-AU}}</ref>
==Transportasyon==
[[File:Condobolin railway station.JPG|thumb|[[Istasyon ng tren ng Condobolin]]]]
Binuksan ang [[istasyon ng tren ng Condobolin]] noong 1898 at nasa [[linya ng tren ng Broken Hill]]. Ang istasyon ay pinaglilingkuran ng tren ng [[Indian Pacific]] na bumibiyahe dalawang beses sa isang linggo, pati na rin ng tren ng Broken Hill [[Outback Xplorer]] ng [[NSW TrainLink]]. Ang tren na ito ay papuntang Broken Hill tuwing Lunes (Humihinto ng 2:01pm) at papuntang Sydney tuwing Martes (Humihinto ng 1:41pm).
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
[[Kategorya:Condobolin]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa New South Wales]]
[[Kategorya:Lachlan Shire]]
k83e0qucxb28wvcjawyscojd736gvil
2201545
2201544
2026-04-06T09:51:54Z
TentingZones1
122212
2201545
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
<!-- Basic info ---------------->
|official_name = Condobolin
|other_name =
|native_name = <!-- for cities whose native name is not in English -->
|nickname =
|settlement_type = Bayan <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)-->
|motto =
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline = CondobolinMainStreet.JPG
|imagesize = 300px
|image_caption = Mataas na kalye ng Condobolin
|image_flag =
|flag_size =
|image_seal =
|seal_size =
|image_shield =
|shield_size =
|image_blank_emblem =
|blank_emblem_type =
|blank_emblem_size =
|image_map =
|mapsize =
|map_caption =
|image_map1 =
|mapsize1 =
|map_caption1 =
|image_dot_map =
|dot_mapsize =
|dot_map_caption =
|dot_x = |dot_y =
|pushpin_map = Australia New South Wales <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map -->
|pushpin_label_position =bottom
|pushpin_map_caption =Lokasyon ng Condobolin<!-- Location ------------------>
|subdivision_type = Bansa
|subdivision_name = {{Flag|Australia}}
|subdivision_type1 = [[Mga Estado sa Australia|Estado]]
|subdivision_name1 = [[New South Wales]]
|subdivision_type2 = LGA
|subdivision_name2 = [[Lachlan Shrine]]
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|subdivision_type4 =
|subdivision_name4 =
<!-- Politics ----------------->
|government_footnotes =
|government_type =
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|leader_title3 =
|leader_name3 =
|leader_title4 =
|leader_name4 =
|established_title = Itinatag <!-- Settled -->
|established_date = 1859
|established_title2 = <!-- Incorporated (town) -->
|established_date2 =
|established_title3 = <!-- Incorporated (city) -->
|established_date3 =
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude =
|unit_pref =Imperial <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
|area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
|area_water_km2 =
|area_total_sq_mi =
|area_land_sq_mi =
|area_water_sq_mi =
|area_water_percent =
|area_urban_km2 =
|area_urban_sq_mi =
|area_metro_km2 =
|area_metro_sq_mi =
|area_blank1_title =
|area_blank1_km2 =
|area_blank1_sq_mi =
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = 2021
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total = 3,486
|population_density_km2 =
|population_density_sq_mi =
|population_metro =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title =Ethnicities
|population_blank1 =
|population_blank2_title =Religions
|population_blank2 =
|population_density_blank1_km2 =
|population_density_blank1_sq_mi =
<!-- General information --------------->
|timezone =
|utc_offset =
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
|coordinates = {{coord|33|05|19|S|147|08|58|E|display=inline,title}}
|elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> tags-->
|elevation_m =
|elevation_ft = <!-- accord. to Google Earth-->
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = Postcode <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... -->
|postal_code = 2877
|area_code =
|blank_name = State electorate
|blank_info = [[Electoral district of Barwon|Barwon]]
|blank1_name = Pederal na dibisyon
|blank1_info = [[Dibisyon ng Parkes|Parkes]]
|website =
|footnotes =
}}
Ang '''Condobolin''' {{IPAc-en|k|ən|ˈ|d|oʊ|b|ɑː|l|ə|n}}<ref>''[[Macquarie Dictionary|Macquarie Dictionary, Fourth Edition]]'' (2005). Melbourne, The Macquarie Library Pty Ltd. {{ISBN|1-876429-14-3}}</ref> ay isang bayan sa kanluran ng rehiyon ng [[Central West, New South Wales|Central West]] ng [[New South Wales]], [[Australia]], sa [[Ilog Lachlan]]. Sa senso noong 2021, ang Condobolin ay may populasyon na 3,185.
==Kasaysayan==
[[Image:CondobolinNSWShireHallBuilt1910.jpg|thumb|left|Itinayo ang Shire Hall noong 1910]]
Bago ang paninirahan ng mga Europeo, ang lugar ay tinirhan ng mga taong [[Wiradjuri]].
Iminungkahi ng magasing Australian Heritage na ang Condobolin ay nagmula sa salitang "Aboriginal" na Cundabullen – mababaw na tawiran. Nakasaad sa magasin na ang tawiran ay matatagpuan sa maikling distansya sa ibaba ng sangandaan ng Ilog Lachlan at ng [[Goobang Creek]].<ref name="AustHeritageHistTwns">{{cite web|url=http://www.heritageaustralia.com.au/search.php?state=NSW®ion=102&view=438#a|title=Condobolin|work=Historical Towns Directory|publisher=Hallmark Editions: Australian Heritage Magazine|access-date=3 May 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831152924/http://www.heritageaustralia.com.au/search.php?state=NSW®ion=102&view=438#a|archive-date=31 August 2006|url-status=dead}}</ref> Iminumungkahi naman ng iba na ang pangalan ng bayan ay mula sa salitang Wiradjuri para sa 'hop bush', o 'hop brush'.<ref name="SMHTravel">{{cite web|year= 2005|url=http://www.smh.com.au/news/New-South-Wales/Condobolin/2005/02/17/1108500193350.html|title=Condobolin|work=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=3 May 2006}}</ref>
Ang lugar ay ginalugad nina John Oxley noong 1817 at Thomas Mitchell noong 1836. Ang 'Condoublin' run ay itinatag noong 1844.<ref name="AustHeritageHistTwns"/> May mga squatter na sa distrito simula noong eksplorasyon ni Mitchell noong 1836. Ang mas malapit na paninirahan sa lugar ay nagsimula noong 1880 nang ang malalaking run ay hinati sa mas maliliit na lupain.
Ang bayan ng Condobolin ay ipinroklama noong 1859. Dumating ang riles ng tren noong 1898, at lumago ang populasyon ng bayan, tinulungan ng mga natuklasan noong 1885 ng tanso sa hilaga ng bayan at noong 1896 ng ginto sa distrito, hilagang-kanluran ng bayan. Isang pangunahing minahan ng tanso at ginto ang nagpapatakbo sa Condobolin mula 1898 hanggang bandang 1910. Malaki pa rin ang impluwensya ng agrikultura sa bayan, lumawak ang produksiyon kasabay ng pagpapailalim ng dam sa Ilog Lachlan noong 1935 ng [[Wyangala Dam]].<ref name="SMHTravel"/> Ang trigo, barley, canola, lana, tupa at baka ay ginagawa sa distrito. Sa mga nakaraang taon, ang irigasyon ay nagdala ng hortikultura at bulak sa lugar ng Ilog Lachlan.<ref>{{cite web|url=http://condobolin.ctcnsw.net.au/CMS/index.php?option=com_content&task=view&id=219&Itemid=57|title=About our area: History|work=CTC@Condobolin|publisher=Western Plains Regional Development Inc.: Community Technology Centre|access-date=3 May 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060819050607/http://condobolin.ctcnsw.net.au/CMS/index.php?option=com_content&task=view&id=219&Itemid=57|archive-date=19 August 2006|url-status=dead}}</ref> Ang Ilog Lachlan ay nakakita ng trapiko ng mga paddle steamer mula noong 1860s hanggang 1920s.
==Mga listahan ng pamana==
Ang Condobolin ay may ilang mga lugar na nakalista sa pamana, kabilang ang:
* McDonnell Street: [[All Saints' Anglican Church, Condobolin]]
* Iba't ibang mga monumento at mga alaala ng digmaan.
==Heograpiya==
Napakalapit ng Condobolin sa [[Bundok Tilga]], na sinasabi ng ilan na sentrong heograpikal ng New South Wales. Gayunpaman, ang proyektong Bicentennial ng Geosciences Australia ay nagmumungkahi na malapit sa Five Ways, 33 km kanluran hilagang-kanluran ng Tottenham bilang isang posibleng sentro at walang binabanggit na Mount Tilga.<ref>{{Cite web |url=http://www.ga.gov.au/education/geoscience-basics/dimensions/centre-aus-states-territories.jsp#nsw |title=Centre of Australia, States and Territories – Geoscience Australia |access-date=20 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100212201201/http://www.ga.gov.au/education/geoscience-basics/dimensions/centre-aus-states-territories.jsp#nsw |archive-date=12 February 2010 |url-status=dead }}</ref>
Ang Condobolin ay matatagpuan sa sangandaan ng Ilog Lachlan at Goobang Creek. Ito ay 463 kilometro (288 mi) sa kanluran ng pinakamalaking lungsod ng Australia, ang [[Sydney]].
Malapit sa Condobolin ang Overflow Station, ang tagpuan ng tulang ''[[Clancy of the Overflow]]'' ni [[Banjo Paterson]]. Ang tula ay tungkol sa isang pastol ng Queensland at isang tagagupit ng tupa na responsable sa pagpapastol ng malalaking grupo ng tupa sa malalayong distansya papunta sa palengke.
==Klima==
Ang Condobolin ay may klimang halos mainit at semi-arid/malamig at semi-arid (BSh/BSk) na may napakainit na tag-araw at malamig na taglamig. Malaki ang saklaw ng pana-panahon: ang average na minimum/maximum na temperatura sa Enero ay 18.6 °C (65.5 °F) / 33.7 °C (92.7 °F), habang ang average na minimum/maximum sa Hulyo ay 3.7 °C (38.7 °F) / 15.2 °C (59.4 °F). Ang ulan ay pantay na nakakalat sa buong taon sa kakaunting dami. Ang bayan ay napakaaraw, na tumatanggap ng 156.6 na malinaw na araw taun-taon.<ref>{{ cite web | url=http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_050014_All.shtml | title=Condobolin climate}}</ref> Mayroong kahit isang beses na pag-ulan ng niyebe sa distrito, noong Hulyo 5, 1900, habang ang Melrose Plains na malapit sa [[Tullamore, New South Wales|Tullamore]] ay nakakita ng pag-ulan ng niyebe mga 26 taon bago iyon.<ref>{{ cite web | url=http://www.australianweathernews.com/snow/Russell_RainEtc_NSW_1900.pdf | title=5 July 1900 Snowstorm}}</ref>
{{Weather box
|location = Condobolin Retirement Village (1907–1995, rainfall 1881–2025); 220 m AMSL; 33.08° S, 147.15° E
|metric first = Yes
|single line = Yes
|unit precipitation days = 0.2 mm
|precipitation colour = green
|Jan record high C = 46.8
|Feb record high C = 46.9
|Mar record high C = 40.9
|Apr record high C = 37.0
|May record high C = 33.6
|Jun record high C = 25.8
|Jul record high C = 24.8
|Aug record high C = 29.5
|Sep record high C = 37.1
|Oct record high C = 41.2
|Nov record high C = 45.0
|Dec record high C = 46.4
|year record high C = 46.9
|Jan high C = 33.7
|Feb high C = 33.0
|Mar high C = 29.8
|Apr high C = 24.7
|May high C = 19.8
|Jun high C = 15.8
|Jul high C = 15.2
|Aug high C = 17.4
|Sep high C = 21.2
|Oct high C = 25.4
|Nov high C = 29.1
|Dec high C = 32.3
|year high C =
|Jan low C = 18.6
|Feb low C = 18.4
|Mar low C = 15.4
|Apr low C = 10.8
|May low C = 7.3
|Jun low C = 4.6
|Jul low C = 3.7
|Aug low C = 4.9
|Sep low C = 7.3
|Oct low C = 10.8
|Nov low C = 14.2
|Dec low C = 16.9
|year low C =
|Jan record low C = 7.3
|Feb record low C = 5.7
|Mar record low C = 3.9
|Apr record low C = -1.2
|May record low C = -4.8
|Jun record low C = -6.1
|Jul record low C = -8.1
|Aug record low C = -5.5
|Sep record low C = -3.9
|Oct record low C = -0.5
|Nov record low C = 1.2
|Dec record low C = 5.3
|year record low C = -8.1
|Jan precipitation mm = 44.9
|Feb precipitation mm = 37.5
|Mar precipitation mm = 39.8
|Apr precipitation mm = 33.8
|May precipitation mm = 34.8
|Jun precipitation mm = 37.1
|Jul precipitation mm = 33.8
|Aug precipitation mm = 35.2
|Sep precipitation mm = 31.6
|Oct precipitation mm = 41.6
|Nov precipitation mm = 37.9
|Dec precipitation mm = 40.3
|year precipitation mm = 448.2
|Jan precipitation days = 4.4
|Feb precipitation days = 4.1
|Mar precipitation days = 4.5
|Apr precipitation days = 4.6
|May precipitation days = 5.8
|Jun precipitation days = 7.6
|Jul precipitation days = 7.6
|Aug precipitation days = 7.2
|Sep precipitation days = 6.0
|Oct precipitation days = 6.1
|Nov precipitation days = 5.0
|Dec precipitation days = 4.9
|year precipitation days = 67.8
|humidity colour = green
|Jan afthumidity = 36
|Feb afthumidity = 38
|Mar afthumidity = 40
|Apr afthumidity = 44
|May afthumidity = 55
|Jun afthumidity = 62
|Jul afthumidity = 60
|Aug afthumidity = 53
|Sep afthumidity = 47
|Oct afthumidity = 42
|Nov afthumidity = 38
|Dec afthumidity = 34
|year afthumidity = 46
|source 1 = Condobolin Retirement Village (general data, 1881–2025)<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_050014_All.shtml
| publisher = Bureau of Meteorology |title = Condobolin Retirement Village (general climate) |accessdate = 9 March 2025}}</ref>
|source 2 = Condobolin Airport AWS (extreme temperatures, 1993–2025)<ref>{{cite web
| url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_050137_All.shtml
| publisher = Bureau of Meteorology |title = Condobolin Airport AWS (extremes) |accessdate = 9 March 2025}}</ref>
|date= March 2025
}}
==Palakasan==
Ang pinakasikat na isport sa Condobolin ay ang [[liga ng rugby]]. Ang lokal na club, ang Condobolin Rams, ay naglalaro sa kompetisyon ng [[Woodbridge Cup]], kung saan nanalo ang club sa 2021 Premiership. Ayon sa kasaysayan, ang club ay bahagi ng distrito ng [[Group 11 Rugby League]].
Ang Condobolin ay dating mayroong Australian rules team sa Northern Riverina League.
==Mga Kaganapan==
Ang Condobolin ay tahanan ng dalawang-araw na cross country navigational rally, na kilala bilang "Condo 750". Ang Condo 750 ay tumatakbo sa iba't ibang pribado at pampublikong kalsada at track at umaakit ng mga kalahok mula sa buong Australia. Ito ay isang kaganapan na may pahintulot ng CAMS at MA. Ang kurso ay binubuo ng mga mapagkumpitensyang seksyon na kilala bilang mga piling seksyon na nakatakda sa mga pribadong track sa paligid ng iba't ibang istasyon ng tupa at baka, ang mga ito ay may haba mula 20 hanggang 70 kilometro (12 hanggang 43 mi). Ang mga hindi mapagkumpitensyang seksyon ng kalsada sa mga pampublikong kalsada ay sumasama sa mga seksyon, ang mga ito ay may haba mula 0.2 hanggang 30 kilometro (0.12 hanggang 18.64 mi). Ang kabuuang haba ng kurso ay mahigit 750 kilometro (470 mi).
Bawat taon, ang lokal na show society ay nagsasagawa ng taunang Condobolin Show sa huling bahagi ng Agosto sa loob ng dalawang araw. Tampok sa kaganapan ang mga alagang hayop, showjumping, mga kompetisyon sa pagluluto, libangan, mga paputok, at mga picnic sa car-boot sa paligid ng pangunahing arena.<ref>{{Cite web |title=Condobolin Annual Show {{!}} NSW Holidays & Accommodation, Things to Do, Attractions and Events |url=https://www.visitnsw.com/destinations/country-nsw/parkes-area/condobolin/events/condobolin-annual-show |access-date=2024-07-09 |website=www.visitnsw.com |language=en-AU}}</ref>
==Transportasyon==
[[File:Condobolin railway station.JPG|thumb|[[Istasyon ng tren ng Condobolin]]]]
Binuksan ang [[istasyon ng tren ng Condobolin]] noong 1898 at nasa [[linya ng tren ng Broken Hill]]. Ang istasyon ay pinaglilingkuran ng tren ng [[Indian Pacific]] na bumibiyahe dalawang beses sa isang linggo, pati na rin ng tren ng Broken Hill [[Outback Xplorer]] ng [[NSW TrainLink]]. Ang tren na ito ay papuntang Broken Hill tuwing Lunes (Humihinto ng 2:01pm) at papuntang Sydney tuwing Martes (Humihinto ng 1:41pm).
==Tingnan din==
==Mga sanggunian==
[[Kategorya:Condobolin]]
[[Kategorya:Mga pamayanan sa New South Wales]]
[[Kategorya:Lachlan Shire]]
nb869ybvx8a8mli1iu0n9ifp3yajux7
Pahamuddin
0
337655
2201553
2026-04-06T10:25:49Z
TentingZones1
122212
Bagong pahina: {{Infobox Philippine municipality 2 | infoboxtitle = Bayan ng Pahamuddin | sealfile = | locatormapfile = Ph locator cotabato pahamuddin.svg | caption = Mapa ng [[Cotabato]] na nagpapakita sa lokasyon ng Pahamuddin. | region = [[Bangsamoro]] (Special Geographic Area) | province = [[Cotabato]] | districts = Unang distrito ng Cotabato | class = Ika-3 Klase | barangays = 12 | mayor = Yasser Blah Ebrahim | populat...
2201553
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle = Bayan ng Pahamuddin
| sealfile =
| locatormapfile = Ph locator cotabato pahamuddin.svg
| caption = Mapa ng [[Cotabato]] na nagpapakita sa lokasyon ng Pahamuddin.
| region = [[Bangsamoro]] (Special Geographic Area)
| province = [[Cotabato]]
| districts = Unang distrito ng Cotabato
| class = Ika-3 Klase
| barangays = 12
| mayor = Yasser Blah Ebrahim
| population_as_of = | population_total = 19627
| areakm2 = 50.13
| website =
| coordinates_wikidata = yes
| founded = Abril 13, 2024
}}
Ang Pahamuddin ay isang munisipalidad sa lalawigan ng Cotabato, Pilipinas. Ang munisipalidad ay bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Bangsamoro sa Muslim Mindanao]] sa kabila ng pagiging bahagi ng [[Cotabato]] ng [[Soccsksargen]].
==Kasaysayan==
Nang itatag ang [[Bangsamoro]] noong 2019 upang palitan ang [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao]], 63 barangay sa lalawigan ng [[Cotabato]] ang pinagsama-sama sa mas bagong rehiyong awtonomo sa ikalawang bahagi ng plebisito na ginanap noong Pebrero 6.<ref name="brgy63">{{Cite news |last=Santos |first=Tina |date=February 15, 2019 |title=63 Cotabato barangays now part of BARMM |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/1086063/63-cotabato-barangays-now-part-of-barmm |access-date=May 22, 2019}}</ref> Ang mga inang munisipalidad at ang lalawigan ng Cotabato ay nanatiling bahagi ng [[Soccsksargen]].<ref>{{Cite news |last=Layug |first=Margaret Claire |date=February 8, 2019 |title=What happens to Cotabato barangays not part of new Bangsamoro region? |language=en, tl |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/news/regions/684354/what-happens-to-cotabato-barangays-not-part-of-new-bangsamoro-region/story/ |access-date=May 22, 2019}}</ref>
Pagsapit ng Marso 2020, ang mga barangay na ito ay itinalaga bilang isang Special Geographic Area (SGA) ng rehiyon ng Bangsamoro.<ref>{{Cite news |last=Fernandez |first=Edwin |date=March 21, 2020 |title=BARMM records 2 Covid-19 deaths, 2 infected |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1097353 |access-date=June 30, 2020}}</ref>
Noong Agosto 17, 2023, ang mga panukalang batas na nagsasama-sama ng mga barangay ng SGA sa 8 munisipalidad ay inaprubahan ng [[Parlamento ng Bangsamoro]].<ref>{{cite news |title=BARMM approves creation of 8 new towns |url=https://mb.com.ph/2023/8/18/article-865 |access-date=19 August 2023 |work=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Ang partikular na panukalang batas na lumilikha sa Pahamuddin ay ang Bangsamoro Autonomy Act No. 41.<ref name=luwaran>{{cite news |title=Bills creating 8 municipalities in SGA-BARMM approved by BTA Parliament |url=https://www.luwaran.com/news/article/2605/bills-creating-8-municipalities-in-sga-barmm-approved-by-bta-parliament- |access-date=25 August 2023 |work=Luwaran |date=20 August 2023}}</ref> Ang pangalan ng munisipalidad ay orihinal na iminungkahi na pangalanan bilang Pahamudin, na may isang "d".<ref>{{cite web |title=Bangsamoro Parliament Bill No. 129 |url=https://parliament.bangsamoro.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/Bill-No.-129-Government-of-the-day-AN-ACT-CREATING-THE-MUNICIPALITY-OF-PAHAMUDIN.pdf |access-date=14 April 2024 |date=14 December 2022}}</ref>
Isang plebisito ang ginanap noong Abril 13, 2024, at inaprubahan ng mga botante ang lahat ng walong panukalang batas na muling bumubuo sa mga barangay ng SGA sa walong munisipalidad kabilang ang Pahamuddin, kung saan 5,974 ang bumoto pabor sa paglikha nito habang 116 ang hindi. Ang pamahalaang panrehiyon ng Bangsamoro ay magbibigay ng P2.5 milyon na pondo para sa pamahalaang munisipal hanggang sa makuha nito ang bahagi ng kita mula sa National Tax Allotment.<ref>{{cite news |last1=Bolledo |first1=Jairo |title=BARMM residents approve creation of 8 more towns |url=https://www.rappler.com/nation/mindanao/barmm-residents-approve-creation-municipalities-plebiscite-april-2024/ |access-date=13 April 2024 |work=Rappler |date=13 April 2024}}</ref> Ang Pahamuddin ay nilikha mula sa 12 barangay ng [[Pigcawayan]].<ref name=luwaran/>
==Mga Barangay==
Ang bayan ng Pahamuddin ay nahahati sa 12 mga [[barangay]]. Bawat barangay ay binubuo ng mga [[purok]] habang ang ilan ay may mga [[sityo]].
{{Div col|colwidth=15em}}
* Balacayon
* Buricain
* Datu Binasing
* Datu Mantil
* Kadingilan
* Libungan Toretta
* Lower Pangangkalan
* Matilac
* Patot
* Upper Pangangkalan
* Lower Baquer
* Simsiman
{{div col end}}
==Gobyerno==
Ang mga [[Officer-in-charge]] (OIC) ay pinili ni BARMM Chief Minister [[Murad Ebrahim]] upang punan ang mga posisyon sa pamahalaang munisipal habang hinihintay ang regular na halalan sa 2025. Ang munisipalidad ay nananatili sa ilalim ng hurisdiksyon ng Special Geographic Area habang hinihintay ang paglikha ng isang bagong lalawigan.<ref>{{cite news |title=81% voter turnout on BARMM special geographic area plebiscite |url=https://tribune.net.ph/2024/04/14/81-voter-turnout-on-barmm-special-geographic-area-plebiscite |access-date=14 April 2024 |work=Daily Tribune |date=14 April 2024 }}</ref><ref>{{cite news |title=BARMM eyes new province for eight newly created towns |url=https://www.rappler.com/nation/mindanao/barmm-eyes-new-province-newly-created-towns-april-2024/ |access-date=16 April 2024 |work=Rappler |date=16 April 2024 }}</ref>
Si Badrudin Ahmad Ebrahim ay ang OIC mayor ng Pahamuddin mula Hulyo 9, 2024 hanggang Hunyo 30, 2025.<ref name=new-oic-officials>{{cite news |title=CM Ebrahim names OIC local officials in new eight SGA towns - BARMM Official Website |url=https://bangsamoro.gov.ph/news/latest-news/cm-ebrahim-names-oic-local-officials-in-new-eight-sga-towns/ |access-date=27 July 2024 |agency=Bangsamoro Information Office |date=9 July 2024}}</ref>
==Transportasyon==
Nagsimula ang konstruksyon noong 2023 para sa isang tulay na nag-uugnay sa Pahamuddin sa [[Kabuntalan]], [[Maguindanao del Norte]] sa magkadikit na rehiyon ng Bangsamoro.<ref>{{cite news |title=BARMM government builds 180 Million pesos Kabuntalan-Pahamudin Bridge |url=https://www.luwaran.com/news/article/2632/barmm-government-builds-180-million-pesos-kabuntalan-pahamudin-bridge |access-date=14 April 2024 |work=Luwaran |date=27 November 2023}}</ref>
poajnmhkeig7eiu61i6m9eav1j96zy8
2201555
2201553
2026-04-06T10:28:36Z
TentingZones1
122212
2201555
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle = Bayan ng Pahamuddin
| sealfile =
| locatormapfile = Ph locator cotabato pahamuddin.svg
| caption = Mapa ng [[Cotabato]] na nagpapakita sa lokasyon ng Pahamuddin.
| region = [[Bangsamoro]] (Special Geographic Area)
| province = [[Cotabato]]
| districts = Unang distrito ng Cotabato
| class = Ika-3 Klase
| barangays = 12
| mayor = Yasser Blah Ebrahim
| population_as_of = | population_total = 19627
| areakm2 = 50.13
| website =
| coordinates_wikidata = yes
| founded = Abril 13, 2024
}}
Ang '''Pahamuddin''' ay isang munisipalidad sa lalawigan ng [[Cotabato]], [[Pilipinas]]. Ang munisipalidad ay bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Bangsamoro sa Muslim Mindanao]] sa kabila ng pagiging bahagi ng Cotabato ng [[Soccsksargen]].
==Kasaysayan==
Nang itatag ang [[Bangsamoro]] noong 2019 upang palitan ang [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao]], 63 barangay sa lalawigan ng [[Cotabato]] ang pinagsama-sama sa mas bagong rehiyong awtonomo sa ikalawang bahagi ng plebisito na ginanap noong Pebrero 6.<ref name="brgy63">{{Cite news |last=Santos |first=Tina |date=February 15, 2019 |title=63 Cotabato barangays now part of BARMM |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/1086063/63-cotabato-barangays-now-part-of-barmm |access-date=May 22, 2019}}</ref> Ang mga inang munisipalidad at ang lalawigan ng Cotabato ay nanatiling bahagi ng [[Soccsksargen]].<ref>{{Cite news |last=Layug |first=Margaret Claire |date=February 8, 2019 |title=What happens to Cotabato barangays not part of new Bangsamoro region? |language=en, tl |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/news/regions/684354/what-happens-to-cotabato-barangays-not-part-of-new-bangsamoro-region/story/ |access-date=May 22, 2019}}</ref>
Pagsapit ng Marso 2020, ang mga barangay na ito ay itinalaga bilang isang Special Geographic Area (SGA) ng rehiyon ng Bangsamoro.<ref>{{Cite news |last=Fernandez |first=Edwin |date=March 21, 2020 |title=BARMM records 2 Covid-19 deaths, 2 infected |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1097353 |access-date=June 30, 2020}}</ref>
Noong Agosto 17, 2023, ang mga panukalang batas na nagsasama-sama ng mga barangay ng SGA sa 8 munisipalidad ay inaprubahan ng [[Parlamento ng Bangsamoro]].<ref>{{cite news |title=BARMM approves creation of 8 new towns |url=https://mb.com.ph/2023/8/18/article-865 |access-date=19 August 2023 |work=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Ang partikular na panukalang batas na lumilikha sa Pahamuddin ay ang Bangsamoro Autonomy Act No. 41.<ref name=luwaran>{{cite news |title=Bills creating 8 municipalities in SGA-BARMM approved by BTA Parliament |url=https://www.luwaran.com/news/article/2605/bills-creating-8-municipalities-in-sga-barmm-approved-by-bta-parliament- |access-date=25 August 2023 |work=Luwaran |date=20 August 2023}}</ref> Ang pangalan ng munisipalidad ay orihinal na iminungkahi na pangalanan bilang Pahamudin, na may isang "d".<ref>{{cite web |title=Bangsamoro Parliament Bill No. 129 |url=https://parliament.bangsamoro.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/Bill-No.-129-Government-of-the-day-AN-ACT-CREATING-THE-MUNICIPALITY-OF-PAHAMUDIN.pdf |access-date=14 April 2024 |date=14 December 2022}}</ref>
Isang plebisito ang ginanap noong Abril 13, 2024, at inaprubahan ng mga botante ang lahat ng walong panukalang batas na muling bumubuo sa mga barangay ng SGA sa walong munisipalidad kabilang ang Pahamuddin, kung saan 5,974 ang bumoto pabor sa paglikha nito habang 116 ang hindi. Ang pamahalaang panrehiyon ng Bangsamoro ay magbibigay ng P2.5 milyon na pondo para sa pamahalaang munisipal hanggang sa makuha nito ang bahagi ng kita mula sa National Tax Allotment.<ref>{{cite news |last1=Bolledo |first1=Jairo |title=BARMM residents approve creation of 8 more towns |url=https://www.rappler.com/nation/mindanao/barmm-residents-approve-creation-municipalities-plebiscite-april-2024/ |access-date=13 April 2024 |work=Rappler |date=13 April 2024}}</ref> Ang Pahamuddin ay nilikha mula sa 12 barangay ng [[Pigcawayan]].<ref name=luwaran/>
==Mga Barangay==
Ang bayan ng Pahamuddin ay nahahati sa 12 mga [[barangay]]. Bawat barangay ay binubuo ng mga [[purok]] habang ang ilan ay may mga [[sityo]].
{{Div col|colwidth=15em}}
* Balacayon
* Buricain
* Datu Binasing
* Datu Mantil
* Kadingilan
* Libungan Toretta
* Lower Pangangkalan
* Matilac
* Patot
* Upper Pangangkalan
* Lower Baquer
* Simsiman
{{div col end}}
==Gobyerno==
Ang mga [[Officer-in-charge]] (OIC) ay pinili ni BARMM Chief Minister [[Murad Ebrahim]] upang punan ang mga posisyon sa pamahalaang munisipal habang hinihintay ang regular na halalan sa 2025. Ang munisipalidad ay nananatili sa ilalim ng hurisdiksyon ng Special Geographic Area habang hinihintay ang paglikha ng isang bagong lalawigan.<ref>{{cite news |title=81% voter turnout on BARMM special geographic area plebiscite |url=https://tribune.net.ph/2024/04/14/81-voter-turnout-on-barmm-special-geographic-area-plebiscite |access-date=14 April 2024 |work=Daily Tribune |date=14 April 2024 }}</ref><ref>{{cite news |title=BARMM eyes new province for eight newly created towns |url=https://www.rappler.com/nation/mindanao/barmm-eyes-new-province-newly-created-towns-april-2024/ |access-date=16 April 2024 |work=Rappler |date=16 April 2024 }}</ref>
Si Badrudin Ahmad Ebrahim ay ang OIC mayor ng Pahamuddin mula Hulyo 9, 2024 hanggang Hunyo 30, 2025.<ref name=new-oic-officials>{{cite news |title=CM Ebrahim names OIC local officials in new eight SGA towns - BARMM Official Website |url=https://bangsamoro.gov.ph/news/latest-news/cm-ebrahim-names-oic-local-officials-in-new-eight-sga-towns/ |access-date=27 July 2024 |agency=Bangsamoro Information Office |date=9 July 2024}}</ref>
==Transportasyon==
Nagsimula ang konstruksyon noong 2023 para sa isang tulay na nag-uugnay sa Pahamuddin sa [[Kabuntalan]], [[Maguindanao del Norte]] sa magkadikit na rehiyon ng Bangsamoro.<ref>{{cite news |title=BARMM government builds 180 Million pesos Kabuntalan-Pahamudin Bridge |url=https://www.luwaran.com/news/article/2632/barmm-government-builds-180-million-pesos-kabuntalan-pahamudin-bridge |access-date=14 April 2024 |work=Luwaran |date=27 November 2023}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipnas]]
70lsr5tzpol5drdtegmlbjhndjwug8u
2201558
2201555
2026-04-06T10:32:28Z
TentingZones1
122212
2201558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Philippine municipality 2
| infoboxtitle = Bayan ng Pahamuddin
| sealfile =
| locatormapfile = Ph locator cotabato pahamuddin.svg
| caption = Mapa ng [[Cotabato]] na nagpapakita sa lokasyon ng Pahamuddin.
| region = [[Bangsamoro]] (Special Geographic Area)
| province = [[Cotabato]]
| districts = Unang distrito ng Cotabato
| class = Ika-3 Klase
| barangays = 12
| mayor = Yasser Blah Ebrahim
| population_as_of = | population_total = 19627
| areakm2 = 50.13
| website =
| coordinates_wikidata = yes
| founded = Abril 13, 2024
}}
Ang '''Pahamuddin''' ay isang munisipalidad sa lalawigan ng [[Cotabato]], [[Pilipinas]]. Ang munisipalidad ay bahagi ng [[Rehiyong Awtonomo ng Bangsamoro sa Muslim Mindanao]] sa kabila ng pagiging bahagi ng Cotabato ng [[Soccsksargen]].
==Kasaysayan==
Nang itatag ang [[Bangsamoro]] noong 2019 upang palitan ang [[Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao]], 63 barangay sa lalawigan ng [[Cotabato]] ang pinagsama-sama sa mas bagong rehiyong awtonomo sa ikalawang bahagi ng plebisito na ginanap noong Pebrero 6.<ref name="brgy63">{{Cite news |last=Santos |first=Tina |date=February 15, 2019 |title=63 Cotabato barangays now part of BARMM |newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]] |url=https://newsinfo.inquirer.net/1086063/63-cotabato-barangays-now-part-of-barmm |access-date=May 22, 2019}}</ref> Ang mga inang munisipalidad at ang lalawigan ng Cotabato ay nanatiling bahagi ng [[Soccsksargen]].<ref>{{Cite news |last=Layug |first=Margaret Claire |date=February 8, 2019 |title=What happens to Cotabato barangays not part of new Bangsamoro region? |language=en, tl |work=[[GMA News]] |url=https://www.gmanetwork.com/news/news/regions/684354/what-happens-to-cotabato-barangays-not-part-of-new-bangsamoro-region/story/ |access-date=May 22, 2019}}</ref>
Pagsapit ng Marso 2020, ang mga barangay na ito ay itinalaga bilang isang Special Geographic Area (SGA) ng rehiyon ng Bangsamoro.<ref>{{Cite news |last=Fernandez |first=Edwin |date=March 21, 2020 |title=BARMM records 2 Covid-19 deaths, 2 infected |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1097353 |access-date=June 30, 2020}}</ref>
Noong Agosto 17, 2023, ang mga panukalang batas na nagsasama-sama ng mga barangay ng SGA sa 8 munisipalidad ay inaprubahan ng [[Parlamento ng Bangsamoro]].<ref>{{cite news |title=BARMM approves creation of 8 new towns |url=https://mb.com.ph/2023/8/18/article-865 |access-date=19 August 2023 |work=Manila Bulletin |language=en}}</ref> Ang partikular na panukalang batas na lumilikha sa Pahamuddin ay ang Bangsamoro Autonomy Act No. 41.<ref name=luwaran>{{cite news |title=Bills creating 8 municipalities in SGA-BARMM approved by BTA Parliament |url=https://www.luwaran.com/news/article/2605/bills-creating-8-municipalities-in-sga-barmm-approved-by-bta-parliament- |access-date=25 August 2023 |work=Luwaran |date=20 August 2023}}</ref> Ang pangalan ng munisipalidad ay orihinal na iminungkahi na pangalanan bilang Pahamudin, na may isang "d".<ref>{{cite web |title=Bangsamoro Parliament Bill No. 129 |url=https://parliament.bangsamoro.gov.ph/wp-content/uploads/2022/12/Bill-No.-129-Government-of-the-day-AN-ACT-CREATING-THE-MUNICIPALITY-OF-PAHAMUDIN.pdf |access-date=14 April 2024 |date=14 December 2022}}</ref>
Isang plebisito ang ginanap noong Abril 13, 2024, at inaprubahan ng mga botante ang lahat ng walong panukalang batas na muling bumubuo sa mga barangay ng SGA sa walong munisipalidad kabilang ang Pahamuddin, kung saan 5,974 ang bumoto pabor sa paglikha nito habang 116 ang hindi. Ang pamahalaang panrehiyon ng Bangsamoro ay magbibigay ng P2.5 milyon na pondo para sa pamahalaang munisipal hanggang sa makuha nito ang bahagi ng kita mula sa National Tax Allotment.<ref>{{cite news |last1=Bolledo |first1=Jairo |title=BARMM residents approve creation of 8 more towns |url=https://www.rappler.com/nation/mindanao/barmm-residents-approve-creation-municipalities-plebiscite-april-2024/ |access-date=13 April 2024 |work=Rappler |date=13 April 2024}}</ref> Ang Pahamuddin ay nilikha mula sa 12 barangay ng [[Pigcawayan]].<ref name=luwaran/>
==Mga Barangay==
Ang bayan ng Pahamuddin ay nahahati sa 12 mga [[barangay]]. Bawat barangay ay binubuo ng mga [[purok]] habang ang ilan ay may mga [[sityo]].
{{Div col|colwidth=15em}}
* Balacayon
* Buricain
* Datu Binasing
* Datu Mantil
* Kadingilan
* Libungan Toretta
* Lower Pangangkalan
* Matilac
* Patot
* Upper Pangangkalan
* Lower Baquer
* Simsiman
{{div col end}}
==Gobyerno==
Ang mga [[Officer-in-charge]] (OIC) ay pinili ni BARMM Chief Minister [[Murad Ebrahim]] upang punan ang mga posisyon sa pamahalaang munisipal habang hinihintay ang regular na halalan sa 2025. Ang munisipalidad ay nananatili sa ilalim ng hurisdiksyon ng Special Geographic Area habang hinihintay ang paglikha ng isang bagong lalawigan.<ref>{{cite news |title=81% voter turnout on BARMM special geographic area plebiscite |url=https://tribune.net.ph/2024/04/14/81-voter-turnout-on-barmm-special-geographic-area-plebiscite |access-date=14 April 2024 |work=Daily Tribune |date=14 April 2024 }}</ref><ref>{{cite news |title=BARMM eyes new province for eight newly created towns |url=https://www.rappler.com/nation/mindanao/barmm-eyes-new-province-newly-created-towns-april-2024/ |access-date=16 April 2024 |work=Rappler |date=16 April 2024 }}</ref>
Si Badrudin Ahmad Ebrahim ay ang OIC mayor ng Pahamuddin mula Hulyo 9, 2024 hanggang Hunyo 30, 2025.<ref name=new-oic-officials>{{cite news |title=CM Ebrahim names OIC local officials in new eight SGA towns - BARMM Official Website |url=https://bangsamoro.gov.ph/news/latest-news/cm-ebrahim-names-oic-local-officials-in-new-eight-sga-towns/ |access-date=27 July 2024 |agency=Bangsamoro Information Office |date=9 July 2024}}</ref>
==Transportasyon==
Nagsimula ang konstruksyon noong 2023 para sa isang tulay na nag-uugnay sa Pahamuddin sa [[Kabuntalan]], [[Maguindanao del Norte]] sa magkadikit na rehiyon ng Bangsamoro.<ref>{{cite news |title=BARMM government builds 180 Million pesos Kabuntalan-Pahamudin Bridge |url=https://www.luwaran.com/news/article/2632/barmm-government-builds-180-million-pesos-kabuntalan-pahamudin-bridge |access-date=14 April 2024 |work=Luwaran |date=27 November 2023}}</ref>
==Mga sanggunian==
{{reflist}}
[[Kategorya:Mga bayan at lungsod sa Pilipinas]]
hov3xhtllcoy4xcot7elp1gi1dmnf68
Tagagamit:Melancholicsodium
2
337656
2201559
2026-04-06T10:39:01Z
Melancholicsodium
160685
updated my page
2201559
wikitext
text/x-wiki
hello
Basic Info about me:
-i love coffee
-nicknames are melancholic, sodium, salt (sounds dumb ngl), ms
-kinda new to the wikipedia (april 6 2026) because...
-...i had a previous account which was called sparrowsandcoffee and i made it in 2025 but i forgot the password lol
Fun facts about me:
-i like writing essays
-my username Melancholicsodium is based on my android playstore username (couldn't think of anything else)
-asian
Why i'm here:
-copyediting is a fun hobby for me
-want to use my language to translate wikipedia pages that don't have a translation yet in my language (i'm not extremely fluent in writing my own language down but I'm trying my best...i'm more fluent in speaking it)
-supporting wikipedia
8ccf4gby5ov59f4x0hud1qchipfnar2
Padron:NoongUnangPanahon/04-6
10
337657
2201568
2026-04-06T11:04:30Z
Jojit fb
38
Bagong pahina: '''[[Abril 6]]''' [[Talaksan:An artist's impression of a Pioneer spacecraft on its way to interstellar space.jpg|100px|right|Pioneer 11]] *[[1973]] - Ang paglunsad ng sasakyang pangkalawakan na ''[[Pioneer 11]]''. Mga huling araw: [[Abril 3]] — [[Abril 4]] — [[Abril 5]]
2201568
wikitext
text/x-wiki
'''[[Abril 6]]'''
[[Talaksan:An artist's impression of a Pioneer spacecraft on its way to interstellar space.jpg|100px|right|Pioneer 11]]
*[[1973]] - Ang paglunsad ng sasakyang pangkalawakan na ''[[Pioneer 11]]''.
Mga huling araw: [[Abril 3]] — [[Abril 4]] — [[Abril 5]]
otu9yo9gy49zmfh1pnsb2avr5b45nyu