Wikipedia tlwiki https://tl.wikipedia.org/wiki/Unang_Pahina MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Midya Natatangi Usapan Tagagamit Usapang tagagamit Wikipedia Usapang Wikipedia Talaksan Usapang talaksan MediaWiki Usapang MediaWiki Padron Usapang padron Tulong Usapang tulong Kategorya Usapang kategorya Portada Usapang Portada TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Unang Pahina 0 1 2201814 2165449 2026-04-08T10:35:47Z Jojit fb 38 2201814 wikitext text/x-wiki {{Unang Pahina/Pamuhatan}} <!-- NILALAMAN --> <div id="unang_pahina_nilalaman"> <div class="kaliwang-hanay"> <!-- NAPILIING ARTIKULO --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling artikulo</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Artikulo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga napiling artikulo|Mga napiling artikulo]]''' * '''[[Wikipedia:Pamantayan ng mga napiling artikulo|Pamantayan]]''' * '''[[Wikipedia:Mga nominasyon para sa napiling nilalaman|Magnomina]]''' </div> </div> <!-- ALAM BA NINYO ? --> <h2>Alam ba ninyo ...</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Alam ba ninyo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga huling idinagdag|Mga nagdaang napili]]''' * '''[[Special:NewPages|Mga pinakabagong artikulo]]''' * '''[[Tulong:Ang iyong unang artikulo|Magsimula ng bagong artikulo]]''' </div> </div> <!-- SA ARAW NA ITO --> <h2>Sa araw na ito ({{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}})</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{#ifexist: Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}} |{{Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}|Walang pang nakatala para sa araw na ito. '''[{{SERVER}}{{localurl:Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|action=edit}} Magdagdag?]'''}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga pangyayari noong unang panahon|Sinupan]]''' * '''[[mail:daily-article-l|Sa e-liham]]''' * '''[[Talaan ng mga makasaysayang anibersaryo]]''' </div> </div> </div> <!-- Balita --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Kaganapan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Balita}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Supnayan ng mga nagdaang napiling larawan|Marami pang napiling larawan]]''' <p style="margin:0">'''[[:Commons:Commons:Quality images|Mga dekalidad na larawan sa Wikimedia Commons]]'''</p> </div> </div> </div> </div> <div class="kanang-hanay"> <!-- PATUNGKOL --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Patungkol</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Ang [[Wikipedia]] ay isang proyektong ''online'' na ensiklopedya na panlahat, nakasulat sa maraming wika, at pinagtutulungan ang paggawa ng mga artikulo sa prinsipyong [[wiki]]. Naglalayon ang proyektong ito na mag-alok ng mga [[malayang nilalaman|nilalaman na malayang muling magagamit]], walang pinapanigan, at napapatunayan, na maaring baguhin at mapabuti ninuman. Nakikilala ang Wikipedia sa pamamagitan ng mga [[Wikipedia:Limang haligi|naitatag na prinsipyo]]. Nakalisensiya ang nilalaman nito sa ilalim ng <span class="plainlinks">[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0 {{lang|en|Creative Commons BY-SA}}]</span>. Maari itong kopyahin at muling gamitin sa ilalim ng parehong lisensiya, na sumasailalim sa paggalang sa mga kondisyon. Ibinbigay ng Wikipedia ang mga nilalaman nito ng walang bayad, walang patalastas, at hindi nagsasamantala sa paggamit ng personal na datos ng mga gumagamit nito. Mga boluntaryo ang nag-aambag o patnugot ng mga artikulo sa Wikipedia. Nakikipag-ugnayan sila sa isa't isa tungkol sa kanilang mga pagsisikap sa loob ng pamayanang nagtutulungan at walang pinuno. </div> {| style="border:0; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; background: #fff; background: -moz-linear-gradient(top, #fff 75%, #F5F5F5 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(75%,#fff), color-stop(100%,#F5F5F5)); background: -webkit-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: -o-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: linear-gradient(top, #fff 75%,#fff 100%); height:auto; padding-left:5px; padding-right:5px; padding-bottom:5px; padding-top:5px; margin:3px 3px 3px 0px; background: #f5faff; width: 100%;" |- | style="padding-bottom:7px" colspan="2"| Sa ngayon, mayroon ang [[Wikipediang Tagalog]] na: |- style="text-align:center" | style="width:50%; vertical-align:top;"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Special:Estadistika|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</span><br/>artikulo | style="width:50%"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Natatangi:Masisiglang mga Tagagamit|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]</span><br/><span style="cursor:help;" title="Mga tagagamit na gumawa ng hindi bababa sa isang aksyon sa wiki sa nakaraang 30 araw.">aktibong tagapag-ambag</span> |} <!-- Paano makapag-ambag? --> <h2 style="margin-top:1.5rem">Paano makapag-ambag?</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Maaring maglathala ng ''online'' na nilalaman ang kahit sino basta't sundin nila ang mga pangunahing alintuntuning itinakda ng [[:wmf:Terms_of_Use/tl|Pundasyong Wikimedia]] at ng pamayanan; halimbawa, [[Wikipedia:Pagpapatunay|pagpapatunay ng nilalaman]], [[Wikipedia:Notabilidad|notabilidad]], at [[Wikipedia:Pagkamagalang|pagkamagalang]]. Maraming mga pahinang pantulong ang mababasa mo, partikular sa [[Wikipedia:Salamangkero ng artikulo|paglikha ng artikulo]], [[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|pagbago ng artikulo]] o [[Wikipedia:Paglalagay ng mga larawan|pagpasok ng litrato]]. Huwag mag-atubiling [[Wikipedia:Magtanong|magtanong]] para sa iyong unang mga hakbang, partikular sa isa sa mga [[Wikipedia:WikiProyekto|proyektong tematiko]] o sa iba't ibang espasyo para sa mga usapan Ginagamit ang mga [[Tulong:Paggamit ng pahina ng usapan|pahinang usapan]] upang isentralisado ang mga naiisip at kumento para mapabuti ang isang partikular na artikulo o pahina. Mayroon din sentrong ''portal'' o puntahan ng pamayanan, ang [[WP:KAPE|Kapihan]], kung saan puwedeng pag-usapan ang pangkalahatang alalahanin sa pamayanang Wikipediang Tagalog. [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Pindutin ito upang magtanong o maghayag ng iyong naiisip para mapabuti pa ang Wikipediang Tagalog]. <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba">'''[[Tulong:Pagsisimula|Babasahin para sa mga baguhan]]'''</div> </div> </div> <!-- LARAWAN --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Napiling larawan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Napiling Larawan}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[:n:Main Page|Wikinews]]''' * '''[[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari|Iba pang mga kamakailang pangyayari...]]''' </div> </div> </div> </div> </div> <!-- Mga Proyekto ng Wikimedia --> {{Unang Pahina/Mga Proyekto ng Wikimedia}} <!-- Mga wika ng Wikipedia --> <center><span style="font-size:100%;color:Black;text-shadow: 0em 0em 0em grey">[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[:m:List of Wikipedias|Mga Wikipedia sa iba pang mga wika]]'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]</span></center> {{Mga wika ng Wikipedia}} __NOTOC__<!-- -->__NOEDITSECTION__ 1q9rmysfoaxj3udj6bt5mo634r7lbpj 2201819 2201814 2026-04-08T11:07:05Z Jojit fb 38 Kinansela ang pagbabagong 2201814 ni [[Special:Contributions/Jojit fb|Jojit fb]] ([[User talk:Jojit fb|Usapan]]) 2201819 wikitext text/x-wiki {{Unang Pahina/Pamuhatan}} <!-- NILALAMAN --> <div id="unang_pahina_nilalaman"> <div class="kaliwang-hanay"> <!-- NAPILIING ARTIKULO --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling artikulo</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Artikulo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga napiling artikulo|Mga napiling artikulo]]''' * '''[[Wikipedia:Pamantayan ng mga napiling artikulo|Pamantayan]]''' * '''[[Wikipedia:Mga nominasyon para sa napiling nilalaman|Magnomina]]''' </div> </div> <!-- ALAM BA NINYO ? --> <h2>Alam ba ninyo ...</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Alam ba ninyo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga huling idinagdag|Mga nagdaang napili]]''' * '''[[Special:NewPages|Mga pinakabagong artikulo]]''' * '''[[Tulong:Ang iyong unang artikulo|Magsimula ng bagong artikulo]]''' </div> </div> <!-- SA ARAW NA ITO --> <h2>Sa araw na ito ({{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}})</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{#ifexist: Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}} |{{Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}|Walang pang nakatala para sa araw na ito. '''[{{SERVER}}{{localurl:Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|action=edit}} Magdagdag?]'''}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga pangyayari noong unang panahon|Sinupan]]''' * '''[[mail:daily-article-l|Sa e-liham]]''' * '''[[Talaan ng mga makasaysayang anibersaryo]]''' </div> </div> </div> <!-- Larawan --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling larawan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Napiling Larawan}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Supnayan ng mga nagdaang napiling larawan|Marami pang napiling larawan]]''' <p style="margin:0">'''[[:Commons:Commons:Quality images|Mga dekalidad na larawan sa Wikimedia Commons]]'''</p> </div> </div> </div> </div> <div class="kanang-hanay"> <!-- PATUNGKOL --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Patungkol</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Ang [[Wikipedia]] ay isang proyektong ''online'' na ensiklopedya na panlahat, nakasulat sa maraming wika, at pinagtutulungan ang paggawa ng mga artikulo sa prinsipyong [[wiki]]. Naglalayon ang proyektong ito na mag-alok ng mga [[malayang nilalaman|nilalaman na malayang muling magagamit]], walang pinapanigan, at napapatunayan, na maaring baguhin at mapabuti ninuman. Nakikilala ang Wikipedia sa pamamagitan ng mga [[Wikipedia:Limang haligi|naitatag na prinsipyo]]. Nakalisensiya ang nilalaman nito sa ilalim ng <span class="plainlinks">[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0 {{lang|en|Creative Commons BY-SA}}]</span>. Maari itong kopyahin at muling gamitin sa ilalim ng parehong lisensiya, na sumasailalim sa paggalang sa mga kondisyon. Ibinbigay ng Wikipedia ang mga nilalaman nito ng walang bayad, walang patalastas, at hindi nagsasamantala sa paggamit ng personal na datos ng mga gumagamit nito. Mga boluntaryo ang nag-aambag o patnugot ng mga artikulo sa Wikipedia. Nakikipag-ugnayan sila sa isa't isa tungkol sa kanilang mga pagsisikap sa loob ng pamayanang nagtutulungan at walang pinuno. </div> {| style="border:0; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; background: #fff; background: -moz-linear-gradient(top, #fff 75%, #F5F5F5 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(75%,#fff), color-stop(100%,#F5F5F5)); background: -webkit-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: -o-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: linear-gradient(top, #fff 75%,#fff 100%); height:auto; padding-left:5px; padding-right:5px; padding-bottom:5px; padding-top:5px; margin:3px 3px 3px 0px; background: #f5faff; width: 100%;" |- | style="padding-bottom:7px" colspan="2"| Sa ngayon, mayroon ang [[Wikipediang Tagalog]] na: |- style="text-align:center" | style="width:50%; vertical-align:top;"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Special:Estadistika|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</span><br/>artikulo | style="width:50%"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Natatangi:Masisiglang mga Tagagamit|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]</span><br/><span style="cursor:help;" title="Mga tagagamit na gumawa ng hindi bababa sa isang aksyon sa wiki sa nakaraang 30 araw.">aktibong tagapag-ambag</span> |} <!-- Paano makapag-ambag? --> <h2 style="margin-top:1.5rem">Paano makapag-ambag?</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Maaring maglathala ng ''online'' na nilalaman ang kahit sino basta't sundin nila ang mga pangunahing alintuntuning itinakda ng [[:wmf:Terms_of_Use/tl|Pundasyong Wikimedia]] at ng pamayanan; halimbawa, [[Wikipedia:Pagpapatunay|pagpapatunay ng nilalaman]], [[Wikipedia:Notabilidad|notabilidad]], at [[Wikipedia:Pagkamagalang|pagkamagalang]]. Maraming mga pahinang pantulong ang mababasa mo, partikular sa [[Wikipedia:Salamangkero ng artikulo|paglikha ng artikulo]], [[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|pagbago ng artikulo]] o [[Wikipedia:Paglalagay ng mga larawan|pagpasok ng litrato]]. Huwag mag-atubiling [[Wikipedia:Magtanong|magtanong]] para sa iyong unang mga hakbang, partikular sa isa sa mga [[Wikipedia:WikiProyekto|proyektong tematiko]] o sa iba't ibang espasyo para sa mga usapan Ginagamit ang mga [[Tulong:Paggamit ng pahina ng usapan|pahinang usapan]] upang isentralisado ang mga naiisip at kumento para mapabuti ang isang partikular na artikulo o pahina. Mayroon din sentrong ''portal'' o puntahan ng pamayanan, ang [[WP:KAPE|Kapihan]], kung saan puwedeng pag-usapan ang pangkalahatang alalahanin sa pamayanang Wikipediang Tagalog. [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Pindutin ito upang magtanong o maghayag ng iyong naiisip para mapabuti pa ang Wikipediang Tagalog]. <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba">'''[[Tulong:Pagsisimula|Babasahin para sa mga baguhan]]'''</div> </div> </div> <!-- BALITA --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Kaganapan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Balita}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[:n:Main Page|Wikinews]]''' * '''[[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari|Iba pang mga kamakailang pangyayari...]]''' </div> </div> </div> </div> </div> <!-- Mga Proyekto ng Wikimedia --> {{Unang Pahina/Mga Proyekto ng Wikimedia}} <!-- Mga wika ng Wikipedia --> <center><span style="font-size:100%;color:Black;text-shadow: 0em 0em 0em grey">[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[:m:List of Wikipedias|Mga Wikipedia sa iba pang mga wika]]'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]</span></center> {{Mga wika ng Wikipedia}} __NOTOC__<!-- -->__NOEDITSECTION__ ap6pfxkqqiowqq0mhj6pmaw9a7o74v7 2201825 2201819 2026-04-08T11:30:28Z Jojit fb 38 2201825 wikitext text/x-wiki {{Unang Pahina/Pamuhatan}} <!-- NILALAMAN --> <div id="unang_pahina_nilalaman"> <div class="kaliwang-hanay"> <!-- NAPILIING ARTIKULO --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling artikulo</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Artikulo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga napiling artikulo|Mga napiling artikulo]]''' * '''[[Wikipedia:Pamantayan ng mga napiling artikulo|Pamantayan]]''' * '''[[Wikipedia:Mga nominasyon para sa napiling nilalaman|Magnomina]]''' </div> </div> <!-- ALAM BA NINYO ? --> <h2>Alam ba ninyo ...</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Alam ba ninyo}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga huling idinagdag|Mga nagdaang napili]]''' * '''[[Special:NewPages|Mga pinakabagong artikulo]]''' * '''[[Tulong:Ang iyong unang artikulo|Magsimula ng bagong artikulo]]''' </div> </div> </div> <!-- Larawan --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kaliwa"> <h2>Napiling larawan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Napiling Larawan}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Supnayan ng mga nagdaang napiling larawan|Marami pang napiling larawan]]''' <p style="margin:0">'''[[:Commons:Commons:Quality images|Mga dekalidad na larawan sa Wikimedia Commons]]'''</p> </div> </div> </div> </div> <div class="kanang-hanay"> <!-- PATUNGKOL --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Patungkol</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Ang [[Wikipedia]] ay isang proyektong ''online'' na ensiklopedya na panlahat, nakasulat sa maraming wika, at pinagtutulungan ang paggawa ng mga artikulo sa prinsipyong [[wiki]]. Naglalayon ang proyektong ito na mag-alok ng mga [[malayang nilalaman|nilalaman na malayang muling magagamit]], walang pinapanigan, at napapatunayan, na maaring baguhin at mapabuti ninuman. Nakikilala ang Wikipedia sa pamamagitan ng mga [[Wikipedia:Limang haligi|naitatag na prinsipyo]]. Nakalisensiya ang nilalaman nito sa ilalim ng <span class="plainlinks">[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0 {{lang|en|Creative Commons BY-SA}}]</span>. Maari itong kopyahin at muling gamitin sa ilalim ng parehong lisensiya, na sumasailalim sa paggalang sa mga kondisyon. Ibinbigay ng Wikipedia ang mga nilalaman nito ng walang bayad, walang patalastas, at hindi nagsasamantala sa paggamit ng personal na datos ng mga gumagamit nito. Mga boluntaryo ang nag-aambag o patnugot ng mga artikulo sa Wikipedia. Nakikipag-ugnayan sila sa isa't isa tungkol sa kanilang mga pagsisikap sa loob ng pamayanang nagtutulungan at walang pinuno. </div> {| style="border:0; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; background: #fff; background: -moz-linear-gradient(top, #fff 75%, #F5F5F5 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(75%,#fff), color-stop(100%,#F5F5F5)); background: -webkit-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: -o-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #fff 75%,#F5F5F5 100%); background: linear-gradient(top, #fff 75%,#fff 100%); height:auto; padding-left:5px; padding-right:5px; padding-bottom:5px; padding-top:5px; margin:3px 3px 3px 0px; background: #f5faff; width: 100%;" |- | style="padding-bottom:7px" colspan="2"| Sa ngayon, mayroon ang [[Wikipediang Tagalog]] na: |- style="text-align:center" | style="width:50%; vertical-align:top;"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Special:Estadistika|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</span><br/>artikulo | style="width:50%"| <span style="font-size:1.3rem; font-weight:bold">[[Natatangi:Masisiglang mga Tagagamit|{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}]]</span><br/><span style="cursor:help;" title="Mga tagagamit na gumawa ng hindi bababa sa isang aksyon sa wiki sa nakaraang 30 araw.">aktibong tagapag-ambag</span> |} <!-- Paano makapag-ambag? --> <h2 style="margin-top:1.5rem">Paano makapag-ambag?</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> Maaring maglathala ng ''online'' na nilalaman ang kahit sino basta't sundin nila ang mga pangunahing alintuntuning itinakda ng [[:wmf:Terms_of_Use/tl|Pundasyong Wikimedia]] at ng pamayanan; halimbawa, [[Wikipedia:Pagpapatunay|pagpapatunay ng nilalaman]], [[Wikipedia:Notabilidad|notabilidad]], at [[Wikipedia:Pagkamagalang|pagkamagalang]]. Maraming mga pahinang pantulong ang mababasa mo, partikular sa [[Wikipedia:Salamangkero ng artikulo|paglikha ng artikulo]], [[Wikipedia:Paano baguhin ang isang pahina|pagbago ng artikulo]] o [[Wikipedia:Paglalagay ng mga larawan|pagpasok ng litrato]]. Huwag mag-atubiling [[Wikipedia:Magtanong|magtanong]] para sa iyong unang mga hakbang, partikular sa isa sa mga [[Wikipedia:WikiProyekto|proyektong tematiko]] o sa iba't ibang espasyo para sa mga usapan Ginagamit ang mga [[Tulong:Paggamit ng pahina ng usapan|pahinang usapan]] upang isentralisado ang mga naiisip at kumento para mapabuti ang isang partikular na artikulo o pahina. Mayroon din sentrong ''portal'' o puntahan ng pamayanan, ang [[WP:KAPE|Kapihan]], kung saan puwedeng pag-usapan ang pangkalahatang alalahanin sa pamayanang Wikipediang Tagalog. [http://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usapang_Wikipedia:Kapihan&action=edit&section=new Pindutin ito upang magtanong o maghayag ng iyong naiisip para mapabuti pa ang Wikipediang Tagalog]. <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba">'''[[Tulong:Pagsisimula|Babasahin para sa mga baguhan]]'''</div> </div> </div> <!-- BALITA --> <div class="unang_pahina_kuwadrado-kanan"> <h2>Kaganapan</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{Unang Pahina/Balita}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[:n:Main Page|Wikinews]]''' * '''[[Wikipedia:Kasalukuyang pangyayari|Iba pang mga kamakailang pangyayari...]]''' </div> </div> </div> <!-- SA ARAW NA ITO --> <h2>Sa araw na ito ({{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}})</h2> <div class="unang_pahina_kuwadrado-nilalaman"> {{#ifexist: Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}} |{{Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}|Walang pang nakatala para sa araw na ito. '''[{{SERVER}}{{localurl:Padron:NoongUnangPanahon/{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|action=edit}} Magdagdag?]'''}} <div class="pahalang-na-tala unang_pahina_ibaba"> * '''[[Wikipedia:Mga pangyayari noong unang panahon|Sinupan]]''' * '''[[mail:daily-article-l|Sa e-liham]]''' * '''[[Talaan ng mga makasaysayang anibersaryo]]''' </div> </div> </div> </div> <!-- Mga Proyekto ng Wikimedia --> {{Unang Pahina/Mga Proyekto ng Wikimedia}} <!-- Mga wika ng Wikipedia --> <center><span style="font-size:100%;color:Black;text-shadow: 0em 0em 0em grey">[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[:m:List of Wikipedias|Mga Wikipedia sa iba pang mga wika]]'''&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Image:Nuvola apps browser.png|17px|link= |alt=]]</span></center> {{Mga wika ng Wikipedia}} __NOTOC__<!-- -->__NOEDITSECTION__ dxbk0eoiq6dyu9621c1xece65p7d1kg TCP 0 2263 2201707 1866853 2026-04-07T13:46:51Z Jojit fb 38 2201707 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang network. Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.[2] Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''. Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''. Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974. [[Kategorya:Internet]] 9t64f743sl6km6m7pebjx1u1lgbk3o0 2201708 2201707 2026-04-07T13:48:13Z Jojit fb 38 2201708 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.[2] Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''. Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''. Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974. [[Kategorya:Internet]] q0d1lbhe6oxzk2iaeg8u0qyjsmin67a 2201709 2201708 2026-04-07T13:48:38Z Jojit fb 38 /* Makasaysayang pinagmulan */ 2201709 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.[2] Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''. Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''. Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Internet]] 49406yiilw9ck0todhwilaonh020zj2 2201710 2201709 2026-04-07T13:49:28Z Jojit fb 38 2201710 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''. Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''. Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Internet]] itub3dzkjk0xblwrcfrf67r72a3zfoo 2201711 2201710 2026-04-07T13:50:05Z Jojit fb 38 /* Makasaysayang pinagmulan */ 2201711 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''.<ref>{{cite journal |author1=Vinton G. Cerf |author2=Robert E. Kahn |date=May 1974 |title=A Protocol for Packet Network Intercommunication |url=http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |journal=IEEE Transactions on Communications |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=637–648 |bibcode=1974ITCom..22..637C |doi=10.1109/tcom.1974.1092259 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304150203/http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''. Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Internet]] dxegoo5l7p97nurjmhs2krp4xgx5dhx 2201712 2201711 2026-04-07T13:52:03Z Jojit fb 38 /* Makasaysayang pinagmulan */ 2201712 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''.<ref>{{cite journal |author1=Vinton G. Cerf |author2=Robert E. Kahn |date=May 1974 |title=A Protocol for Packet Network Intercommunication |url=http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |journal=IEEE Transactions on Communications |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=637–648 |bibcode=1974ITCom..22..637C |doi=10.1109/tcom.1974.1092259 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304150203/http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''.<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Richard |date=Setyembre 2009 |title=Designed for Change: End-to-End Arguments, Internet Innovation, and the Net Neutrality Debate |url=https://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829092926/http://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |archive-date=29 Agosto 2019 |access-date=11 Setyembre 2017 |publisher=Information Technology and Innovation Foundation |page=11 |language=en}}</ref> Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Internet]] qa1pxdarl1we5oxfdt6da4unb7lujb2 2201713 2201712 2026-04-07T13:52:31Z Jojit fb 38 /* Makasaysayang pinagmulan */ 2201713 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''.<ref>{{cite journal |author1=Vinton G. Cerf |author2=Robert E. Kahn |date=May 1974 |title=A Protocol for Packet Network Intercommunication |url=http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |journal=IEEE Transactions on Communications |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=637–648 |bibcode=1974ITCom..22..637C |doi=10.1109/tcom.1974.1092259 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304150203/http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''.<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Richard |date=Setyembre 2009 |title=Designed for Change: End-to-End Arguments, Internet Innovation, and the Net Neutrality Debate |url=https://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829092926/http://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |archive-date=29 Agosto 2019 |access-date=11 Setyembre 2017 |publisher=Information Technology and Innovation Foundation |page=11 |language=en}}</ref> Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974.{{sfn|RFC 675}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Internet]] otg8l9fm0db5jsulvttsiuyb5egw656 2201714 2201713 2026-04-07T13:53:48Z Jojit fb 38 2201714 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''.<ref>{{cite journal |author1=Vinton G. Cerf |author2=Robert E. Kahn |date=May 1974 |title=A Protocol for Packet Network Intercommunication |url=http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |journal=IEEE Transactions on Communications |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=637–648 |bibcode=1974ITCom..22..637C |doi=10.1109/tcom.1974.1092259 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304150203/http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''.<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Richard |date=Setyembre 2009 |title=Designed for Change: End-to-End Arguments, Internet Innovation, and the Net Neutrality Debate |url=https://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829092926/http://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |archive-date=29 Agosto 2019 |access-date=11 Setyembre 2017 |publisher=Information Technology and Innovation Foundation |page=11 |language=en}}</ref> Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974.{{sfn|RFC 675}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Talababa== * {{ cite ietf | rfc = 675 | title = Specification of Internet Transmission Control Program, December 1974 Version | date = December 1974 | last1 = Cerf | first1 = Vint | author1link = Vint Cerf | last2 = Dalal | first2 = Yogen | author2link = Yogen Dalal | last3 = Sunshine | first3 = Carl | ref = {{harvid|RFC 675}} |language=en}} [[Kategorya:Internet]] r5y65hg62htvpjt18ld7l8xekiaxll7 2201720 2201714 2026-04-07T14:00:10Z Jojit fb 38 /* Talababa */ 2201720 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''.<ref>{{cite journal |author1=Vinton G. Cerf |author2=Robert E. Kahn |date=May 1974 |title=A Protocol for Packet Network Intercommunication |url=http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |journal=IEEE Transactions on Communications |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=637–648 |bibcode=1974ITCom..22..637C |doi=10.1109/tcom.1974.1092259 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304150203/http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''.<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Richard |date=Setyembre 2009 |title=Designed for Change: End-to-End Arguments, Internet Innovation, and the Net Neutrality Debate |url=https://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829092926/http://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |archive-date=29 Agosto 2019 |access-date=11 Setyembre 2017 |publisher=Information Technology and Innovation Foundation |page=11 |language=en}}</ref> Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974.{{sfn|RFC 675}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Talababa== * {{ cite ietf | rfc = 675 | title = Specification of Internet Transmission Control Program, December 1974 Version | date = December 1974 | last1 = Cerf | first1 = Vint | last2 = Dalal | first2 = Yogen | author2link = Yogen Dalal | last3 = Sunshine | first3 = Carl | ref = {{harvid|RFC 675}} |language=en}} [[Kategorya:Internet]] do0d16i67norxmmlhltabpwzsycajt3 2201721 2201720 2026-04-07T14:00:28Z Jojit fb 38 /* Talababa */ 2201721 wikitext text/x-wiki Ang '''Transmission Control Protocol (TCP)''' ay isa sa mga pangunahing protokol ng ''Internet protocol suite''. Nagmula ito sa unang pagpapatupad ng ''[[Network ng kompyuter|network]]'' kung saan ito ay nagsilbing katuwang ng [[Internet Protocol]] (IP). Dahil dito, ang buong hanay ng mga protokol ay karaniwang tinatawag na TCP/IP. Nagbibigay ang TCP ng maaasahan, maayos ang pagkakasunod-sunod, at nasusuring paghahatid ng isang daloy ng mga okteto (''byte'') sa pagitan ng mga aplikasyon na tumatakbo sa mga host na nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng isang IP ''network''. Ang mga pangunahing aplikasyon sa [[internet]] tulad ng ''[[World Wide Web]]'', [[Elektronikong liham|email]], malayuang pamamahala, paglilipat ng ''file'', at ''streaming media'' ay umaasa sa TCP, na bahagi ng ''transport layer'' ng TCP/IP ''suite''. Ang SSL/TLS ay kadalasang tumatakbo sa ibabaw ng TCP. Sa kasalukuyan, nananatiling isang pangunahing protokol ang TCP para sa karamihan ng [[komunikasyon]] sa Internet, na nagsisiguro ng maaasahang paglilipat ng datos sa iba't ibang ''network''.<ref>{{cite book |last=Comer |first=D. E. |title=Internetworking with TCP/IP |date=2021 |publisher=Pearson |edition=6 |language=en}}</ref> Ang TCP ay ''connection-oriented'' o nakatuon sa koneksyon, ibig sabihin kailangan munang magtatag ng koneksyon ang nagpapadala at tumatanggap batay sa napagkasunduang mga parametro; ginagawa nila ito sa pamamagitan ng isang ''three-way handshake'' o tatlong-paraan pakikipagkamay na pamamaraan.<ref>{{Cite book |last1=Labrador |first1=Miguel A. |title=Location-Based Information Systems Developing Real-Time Tracking Applications |last2=Perez |first2=Alfredo J. |last3=Wightman |first3=Pedro M. |publisher=CRC Press |year=2010 |isbn=9781000556803 |language=en}}</ref> Kinakailangang nakikinig (''passive open'') ang ''[[server]]'' para sa mga kahilingan ng koneksyon mula sa mga kliyente bago maitatag ang koneksyon. Ang ''three-way handshake'' (''active open''), muling pagpapadala (''retransmission''), at pagtukoy ng ''error'' o kamalian ay nagpapataas ng pagiging maaasahan subalit nagpapahaba ng ''latency'' o oras ng pagkaanatala. Ang mga aplikasyon na hindi nangangailangan ng maaasahang daloy ng [[datos]] ay maaaring gumamit sa halip ng User Datagram Protocol (UDP), na nagbibigay ng ''connectionless datagram service'' o serbisyong datogramong walang koneksyon na inuuna ang oras kaysa sa pagiging maaasahan. Gumagamit ang TCP ng mga mekanismo upang maiwasan ang pagsisikip ng network (''network congestion avoidance''). Gayunpaman, may mga kahinaan din ang TCP, kabilang ang ''denial of service'' (pagtanggi sa serbisyo), ''connection hijacking'' (pang-aagaw ng koneksyon), ''TCP veto'' (pagbeto ng TCP), at ''reset attack'' (pag-atakeng muling pagtatakda). == Makasaysayang pinagmulan == Noong Mayo 1974, inilarawan nina Vint Cerf at Bob Kahn ang isang ''internetworking protocol'' para sa pagbabahagi ng mga yaman gamit ang ''packet switching'' sa pagitan ng mga ''node'' ng ''network''.<ref>{{cite journal |author1=Vinton G. Cerf |author2=Robert E. Kahn |date=May 1974 |title=A Protocol for Packet Network Intercommunication |url=http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |journal=IEEE Transactions on Communications |language=en |volume=22 |issue=5 |pages=637–648 |bibcode=1974ITCom..22..637C |doi=10.1109/tcom.1974.1092259 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304150203/http://ece.ut.ac.ir/Classpages/F84/PrincipleofNetworkDesign/Papers/CK74.pdf |archive-date=March 4, 2016}}</ref> Nakipagtulungan ang mga may-akda kay Gérard Le Lann upang maisama ang mga konsepto mula sa proyektong [[Pransiya|Pranses]] na CYCLADES sa bagong ''network''.<ref>{{cite web |last1=Bennett |first1=Richard |date=Setyembre 2009 |title=Designed for Change: End-to-End Arguments, Internet Innovation, and the Net Neutrality Debate |url=https://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190829092926/http://www.itif.org/files/2009-designed-for-change.pdf |archive-date=29 Agosto 2019 |access-date=11 Setyembre 2017 |publisher=Information Technology and Innovation Foundation |page=11 |language=en}}</ref> Ang espesipikasyon ng nagresultang protokol, ang <nowiki>RFC 675</nowiki> (Specification of Internet Transmission Control Program), ay isinulat nina Vint Cerf, Yogen Dalal, at Carl Sunshine, at inilathala noong Disyembre 1974.{{sfn|RFC 675}} ==Mga sanggunian== {{reflist}} ==Talababa== * {{ cite ietf | rfc = 675 | title = Specification of Internet Transmission Control Program, December 1974 Version | date = December 1974 | last1 = Cerf | first1 = Vint | last2 = Dalal | first2 = Yogen | last3 = Sunshine | first3 = Carl | ref = {{harvid|RFC 675}} |language=en}} [[Kategorya:Internet]] 2e8o1lrd2dkqaoe0zy1mmpdqikbyd8i Sweden 0 7351 2201780 2201349 2026-04-08T08:31:53Z Simpfok 148711 2201780 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|Suwisa}} {{Infobox country |native_name = ''Konungariket Sverige'' |conventional_long_name = Kaharian ng Suwesya |common_name = Suwesya |image_flag = Flag of Sweden.svg |image_coat = Great coat of arms of Sweden.svg |image_map = Location Sweden EU Europe.png |map_caption = {{map caption|location_color=luntiang maitim|region=[[Europa]]|region_color=maitim na gris|subregion= [[Unyong Europeo]]|subregion_color=luntiang maputi|legend=Location Sweden EU Europe.png}} |national_motto = <span style="line-height:1.33em;">[[Royal mottos of Swedish monarchs|(Makahari)]]&nbsp;{{lang|sv|"För Sverige i tiden"}}&nbsp;<sup>1</sup><br /><small>"Para sa Suwesya sa Lahat ng Oras"&nbsp;</small></span> |national_anthem = {{lang|sv|[[Du gamla, Du fria]]}}<sup>2</sup><br /><small>''Siyang matanda, siyang malaya''</small> |royal_anthem = {{lang|sv|[[Kungssången]]}}<br /><small>''Ang Awit ng Hari''</small> |official_languages = [[Wikang Suweko|Suweko]]<sup>3</sup> |demonym = [[Swedish people|Swedish]] or [[Swedes]]/[[Suweko]] |ethnic_groups = 82.1% [[Swedish people|Swedish]] <ref name="SCB Bef">{{cite web|url=http://www.scb.se/Pages/Product____25785.aspx?produktkod=BE0101&displaypressrelease=true&pressreleaseid=257212 |title=Befolkningsstatistik |publisher=www.scb.se |date= |accessdate=2009-06-16}}</ref><br />17.9% other (2008)<ref>{{cite web|url=http://www.scb.se/Pages/TableAndChart____26041.aspx |title=Summary of Population Statistics 1960 - 2008 (corrected version 2009-05-13) |publisher=www.scb.se |date=2009-05-13 |accessdate=2009-07-08}}</ref><ref>Note that [[Swedish-speaking Finns]] or other Swedish-speakers born outside Sweden might self-identify as ''Swedish'' despite being born abroad. Moreover, people born within Sweden may not be ethnic Swedes.</ref> |capital = [[Estokolmo]] |largest_city = capital |government_type = [[Demokrasiyang parliyamentaryo]] at [[Monarkiyang konstitusyonal]] |leader_title1 = [[Monarka ng Suwesya]] |leader_name1 = [[Carl XVI Gustaf ng Suwesya|King Carl XVI Gustaf]] |leader_title2 = [[Punong Ministro ng Suwesya|Punong Ministro]] |leader_name2 = [[Ulf Kristersson]] |leader_title3 = [[Ispiker ng Riksdag|Ispiker ng<br />Riksdag]] |leader_name3 = [[Andreas Norlén]] |sovereignty_type = [[Konsolidasyon ng Suwesya|Konsolidasyon]] |sovereignty_note = |established_event1 = [[Pagkakaisang Kalmar|Pagkakaisang personal kasama ang Dinamarka at Noruega]] |established_date1 = 1397 |established_event2 = '''de facto'' kahariang malaya |established_date2 = June 6, 1523 |established_event3 = na-'''ratify''' ang katapusan ng pagkakaisang Escandinaviano |established_date3 = 1524 |established_event4 = [[Saligang-batas ng Suwesya|Kasalukuyang saligang-batas]] |established_date4 = 1974 | established_event5 = Sumapi sa [[Unyong Europeo]] | established_date5 = 1 January 1995 |area_rank = 55th |area_km2 = 449964 |area_sq_mi = 173732 |percent_water = 8.7 |population = |population_estimate_rank = ika-88 |population_census = 9,263,872<ref>{{cite web|url=http://www.scb.se/BE0101|title=Befolkningsstatistik|publisher=Statistiska centralbyrån|accessdate=2009-05-04}}</ref> |population_census_year = 2009 |population_density_km2 = 20.6 |population_density_sq_mi = 53.3 |population_density_rank = ika-192 |GDP_PPP = $341.869 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=144&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=47&pr.y=13 |title=Sweden|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-04-22}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = 2008 |GDP_PPP_per_capita = $37,245<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = ika-17 |GDP_nominal = $484.550 billion<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = |GDP_nominal_year = 2008 |GDP_nominal_per_capita = $52,789<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = ika-9 |Gini = 23 |Gini_year = 2005 |HDI = 0.958 | HDI_change = {{increase}} <!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref>[http://hdrstats.undp.org/2008/countries/country_fact_sheets/cty_fs_SWE.html HDI of Sweden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219143157/http://hdrstats.undp.org/2008/countries/country_fact_sheets/cty_fs_SWE.html |date=2009-02-19 }}. The United Nations. Retrieved 8 July 2009.</ref> |HDI_rank = ika-7 |HDI_year = 2006 |currency = Suwekong krona |currency_code = SEK |time_zone = [[Central European Time|CET]] |utc_offset = +1 |time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |utc_offset_DST = +2 |date_format = yyyy-mm-dd,<br />d/m yyyy,<br />dd-mm-yyyy,<br />dd-mm-yy |drives_on = kanan<sup>4</sup> |cctld = [[.se]]<sup>5</sup> |calling_code = 46 |footnote1 = Ang {{lang|sv|För Sverige - I tiden}} ay ginagamit ni Carl XVI Gustaf bilang kanyang bansag na personal. |footnote2 = Ang {{lang|sv|[[Du gamla, Du fria]]}} ay hindi pa nakikila bilang isang pambansang awit, ngunit ito na ang nakagawian. |footnote3 = Since July 1, 2009<ref name="Swedish">{{cite web|url=http://www.sprakforsvaret.se/sf/fileadmin/PDF/spraklagen_200509.pdf|title=Språklagen|date=2009-07-01|work=Språkförsvaret|language=Swedish|accessdate=2009-07-15|archive-date=2010-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20100819232243/http://www.sprakforsvaret.se/sf/fileadmin/PDF/spraklagen_200509.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Swedish2">{{cite web|url=http://www.thelocal.se/20404/20090701/|title=Swedish becomes official 'main language'|last=Landes|first=David|date=2009-07-01|work=The Local|publisher=thelocal.se|accessdate=2009-07-15}}</ref> .<ref>{{cite web|url=http://www.sprakradet.se/servlet/GetDoc?meta_id=2119#item100400|title=Är svenskan också officiellt språk i Sverige?|publisher=Språkrådet (Language Council of Sweden)|date=2008-02-01|accessdate=2008-06-22|language=Swedish|archive-date=2014-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140206102022/http://www.sprakradet.se/servlet/GetDoc?meta_id=2119#item100400|url-status=dead}}</ref> |footnote4 = Since 3 September 1967. |footnote5 = Ang '''domain''' na [[.eu]] ay ginagamit, at nahihiram din ng ibang kasaping-bansa sa [[Unyong Europeo]]. Ang domain na [[.nu]] ay ginagamit din (Nangangahulugang "ngayon" ang "nu" sa Suweko). }} Ang '''Suwesya''', o '''"Sverige"''',<ref name="Name">{{Cite web|title=UNGEGN World Geographical Names|url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/|publisher=Unstats|date=1 August 2011|access-date=15 Agosto 2025|archive-date=1 Agosto 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110801231428/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/|url-status=dead}}</ref> ([[Wikang Ingles|Ingles]]: ''Sweden'') ibig sabihin ay opisyal na '''Kaharian ng Suwesya''' ([[Wikang Swedish|Swedish]]: ''Konungariket Sverige'') ay isang [[bansang Nordiko]] sa [[Scandinavia|Iskandinabiya]], sa Hilagang [[Europa]]. Ito ay napalilibutan ng [[Norway|Noruwega,]] sa kanluran, [[Finland|Pinlandiya]] sa hilagang silangan, ng [[Kipot ng Skagerrak]] at [[Kipot ng Kattegat]] sa timog kanluran at ng [[Dagat Baltic|Dagat Baltiko]] at look ng Botnia sa silangan. Ang Suwesya ay may mababang densidad ng populasyon sa lahat ng kaniyang mga metropolitanong area. == Pinagmulang ng Pangalan == Karaniwang itinuturing na ang pangalan ng Suwesya ay nagmula sa [[Wikang Proto-Indo-Europeo|Proto-Indo-Europeo]] na ugat na {{lang|ine-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/swé|s(w)e]]}}, na nangangahulugang 'sarili', na tumutukoy sa sariling tribo noong panahong tribo pa ang lipunan.<ref>[https://archive.org/details/Indogermanisches-Etymologisches-Woerterbuch ''Indogermanisches etymologisches Wörterbuch'' ni Julius Pokorny] (salin sa Ingles), p. 1493</ref><ref>{{cite book |last=Friesen (von) |first=O. |title=Verdandis småskrifter (Verdandis Pamphlets) blg. 200. |year=1915}}</ref><ref>{{cite book |last=Hellquist |first=Elof |title=Svensk etymologisk ordbok |url=https://archive.org/details/svensketymologis00hell |trans-title=Diksiyonaryong etimolohikal ng wikang Suweko |year=1922 |publisher=Gleerup |language=sv |page=[https://archive.org/details/svensketymologis00hell/page/915 915]}}</ref> Ang katutubong pangalang Suweko, {{Lang|sv|Sverige}} (isang tambalan ng mga salitang {{Lang|sv|Svea}} at {{Lang|sv|rike}}, na unang naitala sa kaugnay na anyo na {{Lang|ang|Swēorice}} sa ''[[Beowulf]]''),<ref>{{cite book |last=Hellquist |first=Elof |title=Svensk etymologisk ordbok |trans-title=Diksiyonaryong etimolohikal ng wikang Suweko |year=1922 |publisher=Gleerup |language=sv |page=917 |url=https://runeberg.org/svetym/1005.html |access-date=30 Agosto 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828081321/http://runeberg.org/svetym/1005.html |archive-date=28 Agosto 2011 |url-status=live }}</ref> ay nangangahulugang "kaharian ng mga [[Swedes (tribe)|Swede]]", na hindi isinama ang mga [[Geats]] sa [[Götaland]]. Sa wikang Suweko, tinatawag ng mga taga-Sweden ang kanilang bansa na "Sverige" o "Sverge", ibig sabihin ay "kaharian ng mga Suweko." o "Kaharian ng Suwesya"<ref>{{cite book |last1=Elgan |first1=Elisabeth |last2=Scobbie |first2=Irene |date=2015 |title=Historical Dictionary of Sweden |url=https://books.google.com/books?id=8iJpCgAAQBAJ&dq=ruotsi+rus+russia+sweden&pg=PA287 |publisher=Rowman & Littlefield |page=287 |isbn=978-1-4422-5071-0 |access-date=9 Setyembre 2022 |archive-date=5 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005113159/https://books.google.com/books?id=8iJpCgAAQBAJ&dq=ruotsi+rus+russia+sweden&pg=PA287#v=onepage&q=ruotsi%20rus%20russia%20sweden&f=false |url-status=live }}</ref><ref name="Name"/> Ang makabagong anyo nito sa Ingles ay hinango noong ika-17 siglo mula sa [[Middle Dutch]] at [[Gitang baba ng Alemanya]]. Noon pang 1287, may mga sangguniang makikita sa Middle Dutch na tumutukoy sa isang {{Lang|dum|lande van sweden}} ("lupain ng [mga] Swede"), na may {{Lang|dum|swede}} bilang anyong isahan.<ref>[https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID4508&lemmodern=Zweden Lemma: SWEDEN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420214552/https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID4508&lemmodern=Zweden|date=20 Abril 2021}}, ''[[Instituut voor de Nederlandse Taal]]''</ref> Sa [[Old English]], ang bansa ay kilala bilang {{Lang|ang|Swéoland}} o {{Lang|ang|Swíoríce}}, at sa [[Early Modern English]] bilang {{Lang|ang|Swedeland}}.<ref>{{OED|Sweden|ID=195631}}</ref> Ilang [[wikang Finnic]], tulad ng [[wikang Finnish|Finnish]] at [[wikang Estonian|Estonian]], ay gumagamit ng mga katawagang {{Lang|fi|Ruotsi}} at {{Lang|et|Rootsi}}; ang mga anyong ito ay tumutukoy sa mga [[Rus' people|Rus']] na nanirahan sa mga baybaying lugar ng [[Roslagen]] sa [[Uppland]] at nagbigay ng kanilang pangalan sa Russia.<ref>{{cite book |last1=Elgan |first1=Elisabeth |last2=Scobbie |first2=Irene |date=2015 |title=Historical Dictionary of Sweden |url=https://books.google.com/books?id=8iJpCgAAQBAJ&dq=ruotsi+rus+russia+sweden&pg=PA287 |publisher=Rowman & Littlefield |page=287 |isbn=978-1-4422-5071-0 |access-date=9 Setyembre 2022 |archive-date=5 Oktubre 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005113159/https://books.google.com/books?id=8iJpCgAAQBAJ&dq=ruotsi+rus+russia+sweden&pg=PA287#v=onepage&q=ruotsi%20rus%20russia%20sweden&f=false |url-status=live }}</ref> ===Kaharian ng Suwesya=== [[File:Map of Sweden ca 1280.png|thumb|right|Isang magaspang na mapa ng saklaw ng pamumuno ng Sweden, {{circa|1280}}]] Ang aktuwal na edad ng kaharian ng Sweden o Suwesya ay hindi alam.<ref name="sh">{{cite book |last1=Hadenius |first1=Stig |last2=Nilsson |first2=Torbjörn |last3=Åselius |first3=Gunnar |title=Sveriges historia: vad varje svensk bör veta |trans-title=Kasaysayan ng Sweden: kung ano ang dapat malaman ng bawat Suweko |year=1996 |publisher=Bonnier Alba |language=sv |isbn=978-91-34-51784-4}}</ref> Ang pagtukoy sa edad nito ay nakadepende kung ituturing ang Sweden bilang isang bansa noong ang {{Lang|sv|[[Svear]]}} (mga Suweko) ay namuno sa Svealand o noong ang {{Lang|sv|Svear}} at ang {{Lang|sv|[[Götar]]}} (mga Geat) ng Götaland ay pinag-isa sa ilalim ng iisang pinuno. Sa unang kaso, unang nabanggit ang Svealand na may iisang pinuno noong taong 98 ni Tacitus, ngunit halos imposibleng malaman kung gaano na ito katagal noon. Inilalarawan ng epikong tulang ''Beowulf'' ang kalahating alamat ng [[Mga Digmaang Suweko-Geatiko|mga digmaang Suweko-Geatiko]] noong ika-6 na siglo. Gayunpaman, karaniwang sinisimulan ng mga historyador ang tala ng [[mga monarko ng Suwesya]] mula nang ang Svealand at Götaland ay napailalim sa parehong hari, na sina [[Erik the Victorious]] at ang kaniyang anak na si [[Olof Skötkonung]] noong ika-10 siglo. Madalas tawaging [[Konsolidasyon ng Suwesya|pagkakaisa ng Suwesya]] ang mga pangyayaring ito, kahit na maraming lugar ang nasakop at isinama kalaunan. Sa kontekstong ito, ang "Götaland" ay pangunahing tumutukoy sa mga lalawigan ng [[Östergötland]] at [[Västergötland]]. Ang [[Småland]] ay halos walang interes noon dahil sa malalalim nitong kagubatan ng pino, at tanging ang lungsod ng [[Kalmar]] at ang kastilyo nito ang may malaking kahalagahan. Mayroon ding mga pamayanang Suweko sa kahabaan ng timog na baybayin ng [[Norrland]], isa sa apat na [[lands of Sweden|lupaing rehiyon ng Sweden]].<ref>{{Cite book |last=Peterson |first=Gary Dean |title=Warrior Kings of Sweden: The Rise of an Empire in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |date=2014 |publisher= McFarland|isbn=978-1-4766-0411-4 |language=en}}</ref> Si [[Ansgar|San Ansgar]] ay tradisyonal na kinikilala bilang nagpakilala ng Kristiyanismo sa Suwesya noong 829, ngunit hindi lubusang napalitan ang [[paganism|paganismo]] ng bagong relihiyon hanggang ika-12 siglo. Noong panahong iyon, dumaranas ang Suwesya ng tunggaliang dinastiko sa pagitan ng mga angkan ng [[House of Eric|Eric]] at [[House of Sverker|Sverker]]. Nagtapos ang tunggalian nang mag-asawa ang ikatlong angkan sa angkan ng Eric, na bumuo ng dinastiyang [[House of Bjälbo|Bjälbo]], na unti-unting nagpanday sa mas matatag na estado ng Suwesya. Ayon sa ''Alamat ni [[Saint Erik]]'' at sa ''[[Erik's Chronicle]]'', nagsagawa ang mga haring Suweko ng [[Swedish Crusades (disambiguation)|sunod-sunod na Krusada]] laban sa paganong Pinlandiya at nagsimula ng tunggalian sa [[Kievan Rus'|Rus']], na noon ay wala nang kaugnayan sa Suwesya.<ref>{{cite book |last=Bagge |first=Sverre |chapter=The Scandinavian Kingdoms |title=The New Cambridge Medieval History |editor-first=Rosamond |editor-last=McKitterick |publisher=Cambridge University Press |year=2005 |isbn=978-0-521-36289-4 |page=724 |quote=Ang pagpapalawak ng Sweden sa Finland ay nagdulot ng tunggalian sa Rus', na pansamantalang natapos sa pamamagitan ng isang kasunduan sa kapayapaan noong 1323, na naghati sa Karelian peninsula at mga hilagang lugar sa pagitan ng dalawang bansa.}}</ref> Bunga ng mga Krusada, lalo na ng Ikalawang Krusadang Suweko na pinamunuan ni [[Birger Jarl]]<ref>{{Cite book|title=Ruotsin itämaa|last=Tarkiainen|first=Kari|publisher=Svenska litteratursällskapet i Finland |year=2010 |isbn=978-951-583-212-2 |location=Helsinki|pages=104–147}}</ref> unti-unting napabilang ang Pinlandiya sa kaharian ng Suwesya at sa saklaw ng impluwensya ng [[Catholic Church|Simbahang Katolika]].<ref>{{Cite book|title=Ruotsin itämaa|last=Tarkiainen|first=Kari|publisher=Svenska litteratursällskapet i Finland |year=2010 |isbn=978-951-583-212-2 |location=Porvoo |pages=167–170}}</ref> Nagtayo ang mga Suweko ng mga kuta sa [[Häme|Tavastland]] at [[Åbo]], habang nagtayo ng konsehong maharlika ang hari, bumuo ng estrukturang administratibo at sistema ng buwis, at isinulat ang mga kodigo ng batas sa panahon ng paghahari nina [[Magnus Ladulås]] (1275–1290) at [[Magnus Eriksson]] (1319–1364).<ref>{{cite book |last1=Kirby |first1=David |title=A Concise History of Finland |date=13 July 2006 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-83225-0 |url=https://books.google.com/books?id=hF-e7dTr_xYC |language=en}}</ref> Dahil dito, ganap na naisama ang mga lupaing Suomi o Pinlandiya sa kaharian ng Suwesya.<ref>Kirby, p.9</ref> ===Emperyong Suweko=== [[File:Gustave Adolphe at Breitenfeld-Johann Walter-f3706497.jpg|thumb|[[Gustavus Adolphus ng Sweden|Gustavus Adolphus]] sa [[Labanan sa Breitenfeld (1631)|Labanan sa Breitenfeld]] noong 1631]] [[File:Swedish Empire.svg|thumb|Ang [[Emperyong Suweko]] mula 1560 hanggang 1815; rurok nito ay noong 1658–1660]] Emperyo ng Suwesya (The Empire of Sweden) ay umangat ang Suwesya bilang makapangyarihang bansa sa kontinente noong pamumuno ni haring [[Gustavus Adolphus ng Sweden|Gustavus Adolphus]], nang makuha nito ang mga teritoryo mula sa [[Tsarato ng Rusya|Rusya]] at [[Komonwelt ng Polonya-Litwanya]] sa iba’t ibang digmaan.{{sfn|Frost|2000|p=102}} Sa Panahong Tatlumpung Taon ng Digmaan, nasakop ng Sweden ang halos kalahati ng mga estado ng Banal na Imperyo Romano at natalo ang hukbo ng Imperyo sa [[Labanan sa Breitenfeld (1631)|Labanan sa Breitenfeld]] noong 1631.{{sfn|Frost|2000|p=103}} Plano ni Gustavus Adolphus na maging bagong [[Banal na Emperador Romano]], na mamumuno sa isang nagkakaisang Scandinavia at mga estado ng Banal na Imperyo, ngunit siya’y napatay sa [[Labanan sa Lützen (1632)|Labanan sa Lützen]] noong 1632. Pagkatapos ng [[Labanan sa Nördlingen (1634)|Labanan sa Nördlingen]] noong 1634, ang tanging malaking pagkatalo ng Suwsya sa digmaan, humina ang simpatya ng mga Aleman para sa Suewsya.{{sfn|Frost|2000|p=103}} Unti-unting humiwalay ang mga lalawigang Aleman mula sa kapangyarihan ng Suwsya, iniwan lamang ito ng ilang hilagang teritoryo gaya ng [[Swedish Pomerania|Suwekong Pomerania]], [[Bremen-Verden]] at [[Wismar]]. Mula 1643 hanggang 1645, nakipagdigma ang Sweden sa [[Dinamarka-Noruwega]] sa [[Digmaang Torstenson]]. Ang kinalabasan ng labang ito at ang pagtatapos ng Tatlumpung Taon ng Digmaan ang nagpatibay sa Suwsya bilang makapangyarihang bansa sa Europa.{{sfn|Frost|2000|p=103}} Sa pamamagitan ng [[Kapayapaan sa Westphalia]] noong 1648, nakakuha ang Sweden ng mga teritoryo sa hilagang Alemanya. Noong kalagitnaan ng ika-17 siglo, ang Suwesya ang ikatlong pinakamalaking bansa sa Europa batay sa lawak ng lupa. Naabot nito ang pinakamalawak na teritoryo sa ilalim ng pamumuno ni [[Charles X ng Sweden|Charles X]] matapos ang [[kasunduan sa Roskilde]] noong 1658, matapos ang [[March Across the Belts|pagdaan niya sa mga Belt ng Dinamarka]].<ref name="HayesPSH">"A Political and Social History of Modern Europe V.1./Hayes..." Hayes, Carlton J. H. (1882–1964), ''Title: A Political and Social History of Modern Europe V.1.'', 2002-12-08, Project Gutenberg, webpage: [http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/etext04/7hsr110.htm Infomot-7hsr110]. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20071117105207/http://infomotions.com/etexts/gutenberg/dirs/etext04/7hsr110.htm |date=17 November 2007}}</ref><ref>Gayunpaman, ang pinakamalawak na sakop ng Sweden ay mula 1319 hanggang 1343 sa ilalim ni [[Magnus IV ng Sweden|Magnus Eriksson]] na namuno sa lahat ng [[Lupain ng Sweden|tradisyonal na lupain ng Sweden]] at Norway.</ref> Ang pundasyon ng tagumpay ng Sweden noong panahong ito ay iniuugnay sa malalaking pagbabago sa [[Ekonomiya ng Suwsya|Ekonomiya ng Suwesya]] na pinasimulan ni Gustav I noong ika-16 siglo, at sa pagpapakilala niya ng [[Protestantismo]].<ref name="GusEB">"Gustav I Vasa – Britannica Concise" (biography), ''Britannica Concise'', 2007, webpage: [https://archive.today/20121206031538/http://concise.britannica.com/ebc/article-9366349/Gustav-I-Vasa EBConcise-Gustav-I-Vasa].</ref> Isang-katlo ng populasyon ng Finland ang namatay sa mapaminsalang [[Dakilang Taggutom ng 1695–1697]].<ref>{{cite web|url=http://countrystudies.us/finland/9.htm|title=Finland and the Swedish Empire|publisher=[[Library of Congress Country Studies]]|access-date=17 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226013534/http://countrystudies.us/finland/9.htm|archive-date=26 December 2016|url-status=live}}</ref> Tinamaan din ng taggutom ang Sweden, na pumatay sa humigit-kumulang 10% ng populasyon nito.<ref>{{cite book |first1=Elizabeth |last1=Ewan |first2=Janay |last2=Nugent |year=2008 |url=https://books.google.com/books?id=6oOCfHxQDtwC&pg=PA153 |title=Finding the family in medieval and early modern Scotland |publisher=Ashgate Publishing |page=153 |isbn=978-0-7546-6049-1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905194502/https://books.google.com/books?id=6oOCfHxQDtwC&pg=PA153 |archive-date=5 September 2015 |url-status=live}}</ref> Noong ika-17 siglo, sangkot ang Suwsya sa maraming digmaan, tulad ng laban sa Polonya-Litwanya , kung saan parehong nag-agawan sa mga teritoryo ng kasalukuyang [[Baltic states]]. Natapos ang Digmaang Polako–Suweko (1626–1629) sa isang tigil-putukan sa [[Stary Targ]] ([[Kasunduan sa Altmark]]) noong 26 Setyembre 1629 na pumabor sa mga Suweko, kung saan isinanib ng Poland ang malaking bahagi ng [[Livonia]] kasama ang mahalagang pantalan ng [[Riga]]. Nakakuha rin ng karapatan ang mga Suweko na buwisan ang kalakalan ng Polonya sa Baltiko (3.5% sa halaga ng mga kalakal), at napanatili ang kontrol sa maraming lungsod sa Royal at [[Dukal Prusya]] (kabilang ang Piława ([[Pillau]]), [[Klaipėda|Memel]] at [[Elbląg]] (Elbing)). Paglaon ay nagsagawa ang mga Suweko ng serye ng pananakop sa Polonya-Litwanya, na kilala bilang [[Deluge (kasaysayan)|Deluge]].{{sfn|Frost|2000|p=156}} Pagkatapos ng higit kalahating siglo ng halos tuloy-tuloy na digmaan, bumagsak ang ekonomiya ng Suwesya. Naging habambuhay na tungkulin ni anak ni Charles X, [[Charles XI ng Sweden|Charles XI]], na muling buuin ang ekonomiya at ihanda ang hukbo.{{sfn|Frost|2000|p=216}} Ang kanyang pamana sa anak na susunod na hari ng Suwsya, [[Charles XII ng Sweden|Charles XII]], ay isa sa pinakamahuhusay na arsenal sa buong mundo, isang malaking nakatayong hukbo at isang dakilang hukbong dagat.{{sfn|Frost|2000|p=222}} Ang Rusya, ang pinakamalaking banta sa Suwsya sa panahong ito, ay may mas malaking hukbo ngunit malayong nahuhuli sa kagamitan at pagsasanay.{{sfn|Frost|2000|p=232}} == Mga sanggunian == {{reflist}} {{EU countries and candidates}} {{Europa}} [[Kategorya:Scandinavia]] [[Kategorya:Mga bansang Nordik]] [[Kategorya:Mga bansa sa Europa]] [[Kategorya:Mga estadong-kasapi ng Unyong Europeo]] [[Kategorya:Mga monarkiya]] [[Kategorya:Suwesya|*]] {{stub|Suwesya|Bansa}} joqhk818sjrzxzglbf3469usom33w7h Carlito 0 9716 2201725 32063 2026-04-07T20:45:23Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201725 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Carlos Colon, Jr. 0 9717 2201731 32066 2026-04-07T20:46:23Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201731 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 MediaWiki:Common.css 8 11357 2201810 2187229 2026-04-08T10:09:28Z Jojit fb 38 2201810 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* Adjust the 2fr 1fr ratio if you want the sidebar wider or narrower */ grid-template-columns: 2fr 1fr; gap: 20px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } 2w0bxw5yup3or1h6qaxxew6wwi9rnk8 2201813 2201810 2026-04-08T10:25:24Z Jojit fb 38 2201813 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* Adjust the 2fr 1fr ratio if you want the sidebar wider or narrower */ grid-template-columns: 2fr 1fr; gap: 20px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman h2 { color: #202122 !important; /* Wikipedia Standard Dark Grey/Black */ border-bottom: 1px solid #a2a9b1; /* Adds a clean separator line */ margin-bottom: 10px; font-weight: bold; } .page-Unang_Pahina .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { color: #202122 !important; } .page-Unang_Pahina #mp-topbanner, .page-Unang_Pahina .pamuhatan-text { color: #202122 !important; } 1wi46a8iony0uljk9sw5edkw6cslwcw 2201815 2201813 2026-04-08T10:39:53Z Jojit fb 38 2201815 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* Adjust the 2fr 1fr ratio if you want the sidebar wider or narrower */ grid-template-columns: 2fr 1fr; gap: 20px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* Color Coding for Main Page Headers */ /* LEFT SIDE - Blue */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 { color: #0645ad !important; /* Wikipedia blue, or use #457 for your dark blue */ border-bottom: 2px solid #0645ad; padding-bottom: 5px; margin-top: 15px; } /* RIGHT SIDE - Red */ .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 { color: #b32424 !important; /* Wikipedia dark red */ border-bottom: 2px solid #b32424; padding-bottom: 5px; margin-top: 15px; } /* Optional: Matching the icons or underline style */ .page-Unang_Pahina h2 { font-family: 'Linux Libertine', 'Georgia', serif; font-weight: bold; } 5y28g144zm8divr4pq7mku8iusp183g 2201816 2201815 2026-04-08T10:52:33Z Jojit fb 38 2201816 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* Adjust the 2fr 1fr ratio if you want the sidebar wider or narrower */ grid-template-columns: 2fr 1fr; gap: 20px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* Color Coding for Main Page Headers */ /* LEFT SIDE - Blue */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 { color: #0645ad !important; /* Wikipedia blue, or use #457 for your dark blue */ border-bottom: 2px solid #0645ad; padding-bottom: 5px; margin-top: 15px; } /* RIGHT SIDE - Red */ .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 { color: #b32424 !important; /* Wikipedia dark red */ border-bottom: 2px solid #b32424; padding-bottom: 5px; margin-top: 15px; } /* Optional: Matching the icons or underline style */ .page-Unang_Pahina h2 { font-family: 'Linux Libertine', 'Georgia', serif; font-weight: bold; } .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2, .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 *, .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 span { color: #0645ad !important; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 *, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 span { color: #b32424 !important; } bba2t1jz62iv44s5hat7av3czv8vuu9 2201818 2201816 2026-04-08T11:01:10Z Jojit fb 38 2201818 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* This creates two perfectly equal columns */ grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 25px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } /* Ensure images in the "Napiling Larawan" scale to the wider 50% column */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay img, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay img { max-width: 100%; height: auto; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* Color Coding for Main Page Headers */ /* LEFT SIDE - Blue */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 { color: #0645ad !important; /* Wikipedia blue, or use #457 for your dark blue */ border-bottom: 2px solid #0645ad; padding-bottom: 5px; margin-top: 15px; } /* RIGHT SIDE - Red */ .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 { color: #b32424 !important; /* Wikipedia dark red */ border-bottom: 2px solid #b32424; padding-bottom: 5px; margin-top: 15px; } /* Optional: Matching the icons or underline style */ .page-Unang_Pahina h2 { font-family: 'Linux Libertine', 'Georgia', serif; font-weight: bold; } .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2, .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 *, .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 span { color: #0645ad !important; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 *, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 span { color: #b32424 !important; } qtdoh6hllpwimlp6v5kk5em26et0j7n 2201826 2201818 2026-04-08T11:35:41Z Jojit fb 38 2201826 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* This creates two perfectly equal columns */ grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 25px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } /* Ensure images in the "Napiling Larawan" scale to the wider 50% column */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay img, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay img { max-width: 100%; height: auto; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* --- HEADER BACKGROUND COLORS --- */ /* LEFT SIDE - Red Background */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 { background-color: #b32424 !important; /* Wikipedia Red */ color: #ffffff !important; /* Force white text */ padding: 8px 15px !important; border-radius: 4px 4px 0 0; /* Slight curve on top corners */ margin-bottom: 0 !important; /* Pushes header flush against the box below */ border: none !important; } /* RIGHT SIDE - Blue Background */ .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 { background-color: #0645ad !important; /* Wikipedia Blue */ color: #ffffff !important; /* Force white text */ padding: 8px 15px !important; border-radius: 4px 4px 0 0; margin-bottom: 0 !important; border: none !important; } /* Force all text inside headers (including spans/links) to be white */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay h2 *, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay h2 * { color: #ffffff !important; text-decoration: none !important; } jd6k0mdzkc6k6wz20xve9ritc6qknud 2201828 2201826 2026-04-08T11:39:38Z Jojit fb 38 2201828 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* This creates two perfectly equal columns */ grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 25px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } /* Ensure images in the "Napiling Larawan" scale to the wider 50% column */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay img, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay img { max-width: 100%; height: auto; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* --- BULLETPROOF HEADER BACKGROUNDS --- */ /* LEFT SIDE - RED */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay h2, .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay h2 .mw-headline { background-color: #b32424 !important; color: #ffffff !important; padding: 10px !important; display: block !important; margin: 0 !important; border: none !important; } /* RIGHT SIDE - BLUE */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay h2, .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay h2 .mw-headline { background-color: #0645ad !important; color: #ffffff !important; padding: 10px !important; display: block !important; margin: 0 !important; border: none !important; } bdu6sit6zoagd41vyqt1ppxra4ycdp0 2201829 2201828 2026-04-08T11:45:21Z Jojit fb 38 2201829 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* This creates two perfectly equal columns */ grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 25px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } /* Ensure images in the "Napiling Larawan" scale to the wider 50% column */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay img, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay img { max-width: 100%; height: auto; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* --- BULLETPROOF HEADER BACKGROUNDS --- */ /* LEFT SIDE - BLUE */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay h2, .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay h2 .mw-headline { background-color: #0645ad !important; color: #ffffff !important; padding: 10px !important; display: block !important; margin: 0 !important; border: none !important; } /* RIGHT SIDE - RED */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay h2, .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay h2 .mw-headline { background-color: #b32424 !important; color: #ffffff !important; padding: 10px !important; display: block !important; margin: 0 !important; border: none !important; } sxgi7vi8hxn5zt6iz4zb954ev4pu8vb 2201831 2201829 2026-04-08T11:55:08Z Jojit fb 38 2201831 css text/css /* Reset italic styling set by user agent */ cite, dfn { font-style: inherit; } /* Straight quote marks for <q> */ q { quotes: '"' '"' "'" "'"; } /* Avoid collision of blockquote with floating elements by swapping margin and padding */ blockquote { overflow: hidden; margin: 1em 0; padding: 0 40px; } /* Consistent size for <small>, <sub> and <sup> */ small { font-size: 85%; } .mw-body-content sub, .mw-body-content sup, span[rel~='mw:referencedBy'] a::before /* for Parsoid */ { font-size: 80%; } /* Same spacing for indented and unindented paragraphs on talk pages */ .ns-talk .mw-body-content dd { margin-top: 0.4em; margin-bottom: 0.4em; } /* Main page fixes */ #interwiki-completelist { font-weight: bold; } /* Reduce page jumps by hiding collapsed/dismissed content */ .client-js .mw-special-Watchlist #watchlist-message, .client-js .NavFrame.collapsed .NavContent, .client-js .collapsible:not( .mw-made-collapsible).collapsed > tbody > tr:not(:first-child) { display: none; } /* Adds padding above Watchlist announcements where new recentchanges/watchlist filters are enabled */ .mw-rcfilters-enabled .mw-specialpage-summary { margin-top: 1em; } /* Hide charinsert base for those not using the gadget */ #editpage-specialchars { display: none; } /* Highlight linked elements (such as clicked references) in blue */ body.action-info .mw-body-content :target, .citation:target { background-color: #def; /* Fallback */ background-color: rgba(0, 127, 255, 0.133); } /* Styling for citations. Breaks long urls, etc., rather than overflowing box */ .citation { word-wrap: break-word; } /* Make the list of references smaller */ /* Keep in sync with Template:Refbegin/styles.css */ ol.references, div.reflist { font-size: 90%; /* Default font-size */ margin-bottom: 0.5em; } div.reflist ol.references { font-size: 100%; /* Reset font-size when nested in div.reflist */ margin-bottom: 0; /* Avoid double margin when nested in div.reflist */ list-style-type: inherit; /* Enable custom list style types */ } /* Reset top margin for lists embedded in columns */ div.columns { margin-top: 0.3em; } div.columns dl, div.columns ol, div.columns ul { margin-top: 0; } /* Avoid elements breaking between columns */ /* See also Template:No col break */ div.columns li, div.columns dd { page-break-inside: avoid; /* Removed from CSS in favor of break-inside c. 2020 */ break-inside: avoid-column; } /* Style for horizontal lists (separator following item). @source mediawiki.org/wiki/Snippets/Horizontal_lists @revision 8 (2016-05-21) @author [[User:Edokter]] */ .hlist dl, .hlist ol, .hlist ul { margin: 0; padding: 0; } /* Display list items inline */ .hlist dd, .hlist dt, .hlist li { margin: 0; display: inline; } /* Display nested lists inline */ .hlist.inline, .hlist.inline dl, .hlist.inline ol, .hlist.inline ul, .hlist dl dl, .hlist dl ol, .hlist dl ul, .hlist ol dl, .hlist ol ol, .hlist ol ul, .hlist ul dl, .hlist ul ol, .hlist ul ul { display: inline; } /* Hide empty list items */ .hlist .mw-empty-li { display: none; } /* Generate interpuncts */ .hlist dt:after { content: ": "; } /** * Note hlist style usage differs in Minerva and is defined in core as well! * Please check Minerva desktop (and Minerva.css) when changing * See https://phabricator.wikimedia.org/T213239 */ .hlist dd:after, .hlist li:after { content: " · "; font-weight: bold; } .hlist dd:last-child:after, .hlist dt:last-child:after, .hlist li:last-child:after { content: none; } /* Add parentheses around nested lists */ .hlist dd dd:first-child:before, .hlist dd dt:first-child:before, .hlist dd li:first-child:before, .hlist dt dd:first-child:before, .hlist dt dt:first-child:before, .hlist dt li:first-child:before, .hlist li dd:first-child:before, .hlist li dt:first-child:before, .hlist li li:first-child:before { content: " ("; font-weight: normal; } .hlist dd dd:last-child:after, .hlist dd dt:last-child:after, .hlist dd li:last-child:after, .hlist dt dd:last-child:after, .hlist dt dt:last-child:after, .hlist dt li:last-child:after, .hlist li dd:last-child:after, .hlist li dt:last-child:after, .hlist li li:last-child:after { content: ")"; font-weight: normal; } /* Put ordinals in front of ordered list items */ .hlist ol { counter-reset: listitem; } .hlist ol > li { counter-increment: listitem; } .hlist ol > li:before { content: " " counter(listitem) "\a0"; } .hlist dd ol > li:first-child:before, .hlist dt ol > li:first-child:before, .hlist li ol > li:first-child:before { content: " (" counter(listitem) "\a0"; } /* Unbulleted lists */ .plainlist ol, .plainlist ul { line-height: inherit; list-style: none none; margin: 0; } .plainlist ol li, .plainlist ul li { margin-bottom: 0; } /* Default style for navigation boxes */ .navbox { /* Navbox container style */ border: 1px solid #aaa; width: 100%; margin: auto; clear: both; font-size: 88%; text-align: center; padding: 1px; } .navbox-inner, .navbox-subgroup { width: 100%; } .navbox th, .navbox-title, .navbox-abovebelow { text-align: center; /* Title and above/below styles */ padding-left: 1em; padding-right: 1em; } th.navbox-group { /* Group style */ white-space: nowrap; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox, .navbox-subgroup { background: #fdfdfd; /* Background color */ } .navbox-list { border-color: #fdfdfd; /* Must match background color */ } .navbox th, .navbox-title { background: #ccccff; /* Level 1 color */ } .navbox-abovebelow, th.navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-title { background: #ddddff; /* Level 2 color */ } .navbox-subgroup .navbox-group, .navbox-subgroup .navbox-abovebelow { background: #e6e6ff; /* Level 3 color */ } .navbox-even { background: #f7f7f7; /* Even row striping */ } .navbox-odd { background: transparent; /* Odd row striping */ } table.navbox + table.navbox { /* Single pixel border between adjacent navboxes */ margin-top: -1px; /* (doesn't work for IE6, but that's okay) */ } .navbox .hlist td dl, .navbox .hlist td ol, .navbox .hlist td ul, .navbox td.hlist dl, .navbox td.hlist ol, .navbox td.hlist ul { padding: 0.125em 0; /* Adjust hlist padding in navboxes */ } .navbox .hlist dd, .navbox .hlist dt, .navbox .hlist li { white-space: nowrap; /* Nowrap list items in navboxes */ } .navbox .hlist dd dl, .navbox .hlist dt dl, .navbox .hlist li ol, .navbox .hlist li ul { white-space: normal; /* But allow parent list items to be wrapped */ } ol + table.navbox, ul + table.navbox { margin-top: 0.5em; /* Prevent lists from clinging to navboxes */ } /* Default styling for Navbar template */ .navbar { display: inline; font-size: 88%; font-weight: normal; } .navbar ul { display: inline; white-space: nowrap; } .navbar li { word-spacing: -0.125em; } .navbar.mini li span { font-variant: small-caps; } /* Navbar styling when nested in navbox */ .navbox .navbar { display: block; font-size: 100%; } .navbox-title .navbar { /* @noflip */ float: left; /* @noflip */ text-align: left; /* @noflip */ margin-right: 0.5em; width: 6em; } /* 'show'/'hide' buttons created dynamically by the CollapsibleTables javascript in [[MediaWiki:Common.js]] are styled here so they can be customised. */ .collapseButton { /* @noflip */ float: right; font-weight: normal; /* @noflip */ margin-left: 0.5em; /* @noflip */ text-align: right; width: auto; } /* In navboxes, the show/hide button balances the v·d·e links from [[Template:Navbar]], so they need to be the same width. */ .navbox .collapseButton { width: 6em; } /* Styling for JQuery makeCollapsible, matching that of collapseButton */ .mw-parser-output .mw-collapsible-toggle { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: right; } .navbox .mw-collapsible-toggle { width: 6em; } /* Infobox template style */ .infobox { border: 1px solid #a2a9b1; border-spacing: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; /* @noflip */ margin: 0.5em 0 0.5em 1em; padding: 0.2em; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ clear: right; font-size: 88%; line-height: 1.5em; width: 22em; } /* not strictly certain these styles are necessary * just replicating the module faithfully */ .infobox-subbox { padding: 0; border: none; margin: -3px; width: auto; min-width: 100%; font-size: 100%; clear: none; float: none; background-color: transparent; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live */ .infobox td, .infobox th { vertical-align: top; /* @noflip */ text-align: left; } /* remove .infobox from below new class names when live */ .infobox .infobox-above, .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { font-size: 125%; font-weight: bold; text-align: center; } .infobox caption, /* TODO remove caption line when class is live */ .infobox-title { padding: 0.2em; } .infobox .infobox-header, .infobox .infobox-subheader, .infobox .infobox-image, .infobox .infobox-full-data, .infobox .infobox-below { text-align: center; } .infobox .infobox-navbar { text-align: right; } .infobox.bordered { border-collapse: collapse; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered td, .infobox.bordered th { border: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .borderless td, .infobox.bordered .borderless th { border: 0; } .infobox.sisterproject { width: 20em; font-size: 90%; } /* styles for bordered infobox with merged rows */ /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedtoprow td, .infobox.bordered .mergedtoprow th { border: 0; border-top: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.bordered .mergedrow td, .infobox.bordered .mergedrow th { border: 0; /* @noflip */ border-right: 1px solid #a2a9b1; } /* Styles for geography infoboxes, eg countries, country subdivisions, cities, etc. */ .infobox.geography { border-collapse: collapse; line-height: 1.2em; font-size: 90%; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography td, .infobox.geography th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedtoprow td, .infobox.geography .mergedtoprow th { border-top: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.4em 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedrow td, .infobox.geography .mergedrow th { border: 0; padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .mergedbottomrow td, .infobox.geography .mergedbottomrow th { border-top: 0; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 0 0.6em 0.4em 0.6em; } /* TODO split definitions to appropriate class names when live from HTML element */ .infobox.geography .maptable td, .infobox.geography .maptable th { border: 0; padding: 0; } /* Normal font styling for wikitable row headers with scope="row" tag */ .wikitable.plainrowheaders th[scope=row] { font-weight: normal; /* @noflip */ text-align: left; } /* Lists in wikitable data cells are always left-aligned */ .wikitable td ul, .wikitable td ol, .wikitable td dl { /* @noflip */ text-align: left; } /* ...unless they also use the hlist class */ .toc.hlist ul, #toc.hlist ul, .wikitable.hlist td ul, .wikitable.hlist td ol, .wikitable.hlist td dl { text-align: inherit; } /* Icons for medialist templates [[Template:Listen]], [[Template:Multi-listen_start]], [[Template:Video]], [[Template:Multi-video_start]] */ /* TemplateStyles */ div.listenlist { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/Sound-icon.svg") no-repeat scroll 0 0 transparent; background-size: 30px; padding-left: 40px; } /* Fix for hieroglyphs specificity issue in infoboxes ([[phab:T43869]]) */ table.mw-hiero-table td { vertical-align: middle; } /* Change the external link icon to an Adobe icon for all PDF files */ .mw-parser-output a[href$=".pdf"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf?"].external, .mw-parser-output a[href*=".pdf#"].external, .mw-parser-output a[href$=".PDF"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF?"].external, .mw-parser-output a[href*=".PDF#"].external { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Icons-mini-file_acrobat.gif") no-repeat right; /* @noflip */ padding-right: 18px; } /* Messagebox templates */ .messagebox { border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 80%; margin: 0 auto 1em auto; padding: .2em; } .messagebox.merge { border: 1px solid #c0b8cc; background-color: #f0e5ff; text-align: center; } .messagebox.cleanup { border: 1px solid #9f9fff; background-color: #efefff; text-align: center; } .messagebox.standard-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; margin: 4px auto; } /* For old WikiProject banners inside banner shells. */ .mbox-inside .standard-talk, .messagebox.nested-talk { border: 1px solid #c0c090; background-color: #f8eaba; width: 100%; margin: 2px 0; padding: 2px; } .messagebox.small { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; } .messagebox.small-talk { width: 238px; font-size: 85%; /* @noflip */ float: right; clear: both; /* @noflip */ margin: 0 0 1em 1em; line-height: 1.25em; background-color: #f8eaba; } /* Cell sizes for ambox/tmbox/imbox/cmbox/ombox/fmbox/dmbox message boxes */ th.mbox-text, td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; /* 0.9em left/right */ width: 100%; /* Make all mboxes the same width regardless of text length */ } td.mbox-image { /* The left image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; /* 0.9em left, 0px right */ text-align: center; } td.mbox-imageright { /* The right image cell */ border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; /* 0px left, 0.9em right */ text-align: center; } td.mbox-empty-cell { /* An empty narrow cell */ border: none; padding: 0; width: 1px; } /* Article message box styles */ table.ambox { margin: 0 10%; /* 10% = Will not overlap with other elements */ border: 1px solid #a2a9b1; /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } table.ambox + table.ambox { /* Single border between stacked boxes. */ margin-top: -1px; } .ambox th.mbox-text, .ambox td.mbox-text { /* The message body cell(s) */ padding: 0.25em 0.5em; /* 0.5em left/right */ } .ambox td.mbox-image { /* The left image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.5em; /* 0.5em left, 0px right */ } .ambox td.mbox-imageright { /* The right image cell */ /* @noflip */ padding: 2px 0.5em 2px 0; /* 0px left, 0.5em right */ } table.ambox-notice { /* @noflip */ border-left: 10px solid #36c; /* Blue */ } table.ambox-speedy { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ambox-delete { /* @noflip */ border-left: 10px solid #b32424; /* Red */ } table.ambox-content { /* @noflip */ border-left: 10px solid #f28500; /* Orange */ } table.ambox-style { /* @noflip */ border-left: 10px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ambox-move { /* @noflip */ border-left: 10px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ambox-protection { /* @noflip */ border-left: 10px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Image message box styles */ table.imbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 3px solid #36c; /* Default "notice" blue */ background-color: #fbfbfb; box-sizing: border-box; } .imbox .mbox-text .imbox { /* For imboxes inside imbox-text cells. */ margin: 0 -0.5em; /* 0.9 - 0.5 = 0.4em left/right. */ display: block; /* Fix for webkit to force 100% width. */ } .mbox-inside .imbox { /* For imboxes inside other templates. */ margin: 4px; } table.imbox-notice { border: 3px solid #36c; /* Blue */ } table.imbox-speedy { border: 3px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.imbox-delete { border: 3px solid #b32424; /* Red */ } table.imbox-content { border: 3px solid #f28500; /* Orange */ } table.imbox-style { border: 3px solid #fc3; /* Yellow */ } table.imbox-move { border: 3px solid #9932cc; /* Purple */ } table.imbox-protection { border: 3px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } table.imbox-license { border: 3px solid #88a; /* Dark gray */ background-color: #f7f8ff; /* Light gray */ } table.imbox-featured { border: 3px solid #cba135; /* Brown-gold */ } /* Category message box styles */ table.cmbox { margin: 3px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; } table.cmbox-notice { background-color: #d8e8ff; /* Blue */ } table.cmbox-speedy { margin-top: 4px; margin-bottom: 4px; border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } table.cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } table.cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } table.cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } /* Other pages message box styles */ table.ombox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #a2a9b1; /* Default "notice" gray */ background-color: #f8f9fa; box-sizing: border-box; } table.ombox-notice { border: 1px solid #a2a9b1; /* Gray */ } table.ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } table.ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } table.ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } table.ombox-protection { border: 2px solid #a2a9b1; /* Gray-gold */ } /* Talk page message box styles */ table.tmbox { margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; min-width: 80%; box-sizing: border-box; } .tmbox.mbox-small { min-width: 0; /* reset the min-width of tmbox above */ } .mediawiki .mbox-inside .tmbox { /* For tmboxes inside other templates. The "mediawiki" class ensures that */ margin: 2px 0; /* this declaration overrides other styles (including mbox-small above) */ width: 100%; /* For Safari and Opera */ } .mbox-inside .tmbox.mbox-small { /* "small" tmboxes should not be small when */ line-height: 1.5em; /* also "nested", so reset styles that are */ font-size: 100%; /* set in "mbox-small" above. */ } table.tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } table.tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } table.tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } table.tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } table.tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } table.tmbox-protection, table.tmbox-notice { border: 1px solid #c0c090; /* Gray-brown */ } /* Footer and header message box styles */ table.fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; /* Default "system" gray */ box-sizing: border-box; } table.fmbox-system { background-color: #f8f9fa; } table.fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } table.fmbox-editnotice { background-color: transparent; } /* Div based "warning" style fmbox messages. */ div.mw-warning-with-logexcerpt, div.mw-lag-warn-high, div.mw-cascadeprotectedwarning, div#mw-protect-cascadeon, div.titleblacklist-warning, div.locked-warning { clear: both; margin: 0.2em 0; border: 1px solid #bb7070; background-color: #ffdbdb; padding: 0.25em 0.9em; box-sizing: border-box; } /* These mbox-small classes must be placed after all other ambox/tmbox/ombox etc classes. "html body.mediawiki" is so they override "table.ambox + table.ambox" above. */ html body.mediawiki .mbox-small { /* For the "small=yes" option. */ /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; box-sizing: border-box; width: 238px; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } html body.mediawiki .mbox-small-left { /* For the "small=left" option. */ /* @noflip */ margin: 4px 1em 4px 0; box-sizing: border-box; overflow: hidden; width: 238px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.25em; } /* Style for compact ambox */ /* Hide the images */ .compact-ambox table .mbox-image, .compact-ambox table .mbox-imageright, .compact-ambox table .mbox-empty-cell { display: none; } /* Remove borders, backgrounds, padding, etc. */ .compact-ambox table.ambox { border: none; border-collapse: collapse; background-color: transparent; margin: 0 0 0 1.6em !important; padding: 0 !important; width: auto; display: block; } body.mediawiki .compact-ambox table.mbox-small-left { font-size: 100%; width: auto; margin: 0; } /* Style the text cell as a list item and remove its padding */ .compact-ambox table .mbox-text { padding: 0 !important; margin: 0 !important; } .compact-ambox table .mbox-text-span { display: list-item; line-height: 1.5em; list-style-type: square; list-style-image: url(/w/skins/MonoBook/resources/images/bullet.svg); } /* Allow for hiding text in compact form */ .compact-ambox .hide-when-compact { display: none; } /* Hide (formatting) elements from screen, but not from screenreaders */ .visualhide { position: absolute; left: -10000px; top: auto; width: 1px; height: 1px; overflow: hidden; } /* Remove underlines from certain links */ .nounderlines a, .IPA a:link, .IPA a:visited { text-decoration: none !important; } /* [[Wikipedia:NavFrame]]. Entirely deprecated. Slated for removal. Use mw-collapsible. */ div.NavFrame { padding: 4px; border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; font-size: 95%; } div.NavFrame + div.NavFrame { border-top-style: none; border-top-style: hidden; } div.NavFrame div.NavHead { line-height: 1.6em; font-weight: bold; background-color: #ccf; position: relative; } div.NavFrame p, div.NavFrame div.NavContent, div.NavFrame div.NavContent p { font-size: 100%; } a.NavToggle { position: absolute; top: 0; /* @noflip */ right: 3px; font-weight: normal; font-size: 90%; } /* Hatnotes and disambiguation notices */ .hatnote { font-style: italic; } .hatnote i { font-style: normal; } div.hatnote { /* @noflip */ padding-left: 1.6em; margin-bottom: 0.5em; } div.hatnote + div.hatnote { margin-top: -0.5em; } /* Prevent line breaks in silly places where desired (nowrap) and links when we don't want them to (nowraplinks a) */ .nowrap, .nowraplinks a { white-space: nowrap; } .nowrap pre { white-space: pre; } /* But allow wrapping where desired: */ .wrap, .wraplinks a { white-space: normal; } /* Increase the height of the image upload box */ #wpUploadDescription { height: 13em; } /* Minimum thumb width */ figure[typeof~='mw:File/Thumb'], figure[typeof~='mw:File/Frame'], .thumbinner { min-width: 100px; } /* Prevent floating boxes from overlapping any category listings, file histories, edit previews, and edit [Show changes] views. */ #mw-subcategories, #mw-pages, #mw-category-media, #filehistory, #wikiPreview, #wikiDiff { clear: both; } /* Selectively hide headers in WikiProject banners */ /* TemplateStyles */ .wpb .wpb-header { display: none; } .wpbs-inner .wpb .wpb-header { display: table-row; } .wpbs-inner .wpb-outside { display: none; /* hide things that should only display outside shells */ } /* Styling for Abuse Filter tags */ .mw-tag-markers { font-style: italic; font-size: 90%; } /* Hide stuff meant for accounts with special permissions. Made visible again in [[MediaWiki:Group-checkuser.css]], [[MediaWiki:Group-sysop.css]], [[MediaWiki:Group-patroller.css]], [[MediaWiki:Group-templateeditor.css]], [[MediaWiki:Group-extendedmover.css]], [[MediaWiki:Group-extendedconfirmed.css]], and [[Mediawiki:Group-autoconfirmed.css]]. */ .checkuser-show, .sysop-show, .patroller-show, .templateeditor-show, .extendedmover-show, .extendedconfirmed-show, .autoconfirmed-show, .user-show { display: none; } /* Hide the redlink generated by {{Editnotice}}, this overrides the ".sysop-show { display: none; }" above that applies to the same link as well. See [[phab:T45013]] Hide the images in editnotices to keep them readable in VE view. Long term, editnotices should become a core feature so that they can be designed responsive. */ .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .editnotice-redlink, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-image, .ve-ui-mwNoticesPopupTool-item .mbox-imageright { display: none !important; } /* Remove bullets when there are multiple edit page warnings */ ul.permissions-errors > li { list-style: none none; } ul.permissions-errors { margin: 0; } /* texhtml class for inline math (based on generic times-serif class) */ span.texhtml { font-family: "Nimbus Roman No9 L", "Times New Roman", Times, serif; font-size: 118%; line-height: 1; white-space: nowrap; } span.texhtml span.texhtml { font-size: 100%; } span.mwe-math-mathml-inline { font-size: 118%; } /* Force tabular and lining display for digits and texhtml */ .digits, .texhtml { -moz-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; -webkit-font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-feature-settings: "lnum", "tnum", "kern" 0; font-variant-numeric: lining-nums tabular-nums; font-kerning: none; } /* Make <math display="block"> be left aligned with one space indent for * compatibility with style conventions */ .mwe-math-fallback-image-display, .mwe-math-mathml-display { margin-left: 1.6em !important; margin-top: 0.6em; margin-bottom: 0.6em; } .mwe-math-mathml-display math { display: inline; } /* Make it possible to hide checkboxes in <inputbox> */ .inputbox-hidecheckboxes form .inputbox-element, .inputbox-hidecheckboxes .mw-ui-checkbox { display: none !important; } /* Force imgs in galleries to have borders by wrapping them in class=bordered-images */ .bordered-images img { border: solid #ddd 1px; } @media screen { /* Gallery styles background changes are restricted to screen view. In printing we should avoid applying backgrounds. */ /* The backgrounds for galleries. */ #content .gallerybox div.thumb { /* Light gray padding */ background-color: #f8f9fa; } /* Put a chequered background behind images, only visible if they have transparency. '.filehistory a img' and '#file img:hover' are handled by MediaWiki core (as of 1.19) */ .gallerybox .thumb img { background: #fff url(//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Checker-16x16.png) repeat; } /* But not on articles, user pages, portals or with opt-out. */ .ns-0 .gallerybox .thumb img, .ns-2 .gallerybox .thumb img, .ns-100 .gallerybox .thumb img, .nochecker .gallerybox .thumb img { background-image: none; } /* Display "From Wikipedia, the free encyclopedia" in skins that support it, do not apply to print mode */ #siteSub { display: block; } } /* Hide FlaggedRevs notice UI when there are no pending changes */ .flaggedrevs_draft_synced, .flaggedrevs_stable_synced, /* "Temporary" to remove links in sidebar T255381 */ #t-upload { display: none; } /* Para sa Unang Pahina 2022 */ #unang_pahina-tanaw { background: linear-gradient(to bottom, #fff, #fffec8); border-bottom: solid 1px #a8d7fc; } #unang_pahina_pamuhatan { background: url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Wikipedia-logo-v2-o50.svg") no-repeat -110px -15px; background-size: 300px 300px; padding: 1.5rem 1rem 1rem; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan { display: inline-block; margin-left: 14rem; margin-bottom: 1rem; text-align: left; line-height: 1.6; font-color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-h2 { margin: 0; padding: 0; border: none; font-size: 200%; font-weight: bold; font-family: 'Open Sans', Sans-serif; color: #457; } #unang_pahina_bloke-pamuhatan-p { margin: 0; padding: 0; font-size: 95%; } #unang_pahina_bloke-link { text-align: center; font-size: 90%; font-weight: bold; } #unang_pahina_bloke-mobile { margin-bottom: 1rem; } #unang_pahina_nilalaman { display: grid; grid-template-columns: 2fr 1.2fr; /* Adjust ratio as needed */ gap: 20px; align-items: start; /* Prevents boxes from stretching awkwardly */ } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay { width: 60%; } #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { width: 40%; } #unang_pahina_nilalaman:after { clear: both; display: table; content: ''; } .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa, .unang_pahina_kuwadrado-kanan { margin-bottom: 20px !important; } .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa; padding: 0.5rem; flex-grow: 3; } /* LEFT SIDE - Mint Cream (#f5fffa) */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #f5fffa !important; border: 1px solid #d1e6db; /* A slightly darker mint border to match */ padding: 15px; margin-bottom: 20px; } /* RIGHT SIDE - Soft Pink (#fce8f2) */ .page-Unang_Pahina .kanang-hanay .unang_pahina_kuwadrado-nilalaman { background-color: #fce8f2 !important; border: 1px solid #e3cfd9; /* A slightly darker pink border to match */ padding: 15px; margin-bottom: 20px; } #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kanan h2, #mw-content-text .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa h2 { font-variant: small-caps; letter-spacing: 0.01em; border-bottom: solid 0.2rem #bdd8fb; margin: -0.4rem 0 0.5rem; color: #FFFFFF; } .unang_pahina_ibaba { margin-top: 1.8em; font-size: 85%; text-align: right; } @media (min-width: 982px) { #unang_pahina_nilalaman { display: flex; } #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay, #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay { display: flex; flex-direction: column; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(1), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(1) { flex-grow: 1; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(2), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(2) { flex-grow: 2; } .unang_pahina_kuwadrado-kanan:nth-child(3), .unang_pahina_kuwadrado-kaliwa:nth-child(3) { flex-grow: 3; } } /* Simpleng tala */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul { line-height: inherit; list-style: none; margin: 0; } body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul li { margin-bottom: 0; } /* suporta sa sublist */ body:not(.skin-minerva) .simpleng-tala ul ul { margin-left: 1.6em; } /* Pahalang na tala */ .pahalang-na-tala ul, .pahalang-na-tala ol, .pahalang-na-tala li { display: inline; margin-left: 0; } .pahalang-na-tala li { white-space: nowrap; } .pahalang-na-tala li:not(:last-child):after { content: "\A0· "; font-weight: bold; white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul, .pahalang-na-tala li > ol { white-space: normal; } .pahalang-na-tala li > ul:before, .pahalang-na-tala li > ol:before { content: " ("; } .pahalang-na-tala li > ul:after, .pahalang-na-tala li > ol:after { content: ")"; } .pahalang-na-tala ol { counter-reset: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li { counter-increment: listitem; } .pahalang-na-tala ol > li:before { content: counter(listitem) ".\A0"; } /* Mga class para sa mga hanay */ .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { width: 100% !important; /* Overrides old fixed widths */ float: none !important; /* Kills the float gaps */ } .kaliwang-hanay { float: left; padding-right: 1.2rem; } .kanang-hanay { float: right; } @media (max-width: 981px) { .kaliwang-hanay, .kanang-hanay { float: none; width: auto !important; } .kaliwang-hanay { padding-right: 0; } } #mw-indicator-protection-sysop > a.mw-protection-indicator-icon--lock { background-color: rgba(0,0,0,0); mask-image: none !important; background-image: url('https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/44/Full-protection-shackle.svg/30px-Full-protection-shackle.svg.png'); background-repeat: no-repeat; background-size: contain; } /* T156351: Support for Parsoid's Cite implementation */ /* --- UNANG PAHINA GRID SYSTEM --- Fixes blank spaces by replacing floats with Grid. */ /* 1. Desktop Layout */ @media screen { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { display: grid; /* This creates two perfectly equal columns */ grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 25px; align-items: start; } /* Clean up legacy column behavior */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { width: 100% !important; float: none !important; margin: 0 !important; } /* Prevents legacy 'clear' rules from creating massive vertical gaps */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman * { clear: none !important; } /* Ensure images in the "Napiling Larawan" scale to the wider 50% column */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay img, .page-Unang_Pahina .kanang-hanay img { max-width: 100%; height: auto; } } /* 2. Mobile Layout (Break-point) */ /* This stacks the columns vertically when the screen is narrow */ @media screen and (max-width: 982px) { .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman { grid-template-columns: 1fr !important; display: flex !important; flex-direction: column; } /* Ensure the sidebar (kanang-hanay) goes below the main content */ .page-Unang_Pahina .kaliwang-hanay { order: 1; } .page-Unang_Pahina .kanang-hanay { order: 2; margin-top: 20px !important; } } /* --- BULLETPROOF HEADER BACKGROUNDS --- */ /* LEFT SIDE - BLUE */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay h2, .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kaliwang-hanay h2 .mw-headline { background-color: #0645ad !important; color: #ffffff !important; padding: 10px !important; display: block !important; margin: 0 !important; border: none !important; } /* RIGHT SIDE - RED */ .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay h2, .page-Unang_Pahina #unang_pahina_nilalaman .kanang-hanay h2 .mw-headline { background-color: #b32424 !important; color: #ffffff !important; padding: 10px !important; display: block !important; margin: 0 !important; border: none !important; } c9bqpscucp64euj01t23v0j8aaaebev Forever Young: Cory Quirino's Guide to Beauty & Fitness 0 17058 2201750 1276767 2026-04-08T05:01:30Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil hindi na-establish and notabilidad 2201750 wikitext text/x-wiki #REDIRCT [[Cory Quirino]] gduupw3darve4ui2kxz1yxyug2v5x64 2201751 2201750 2026-04-08T05:01:41Z Jojit fb 38 Ikinakarga sa [[Cory Quirino]] 2201751 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Cory Quirino]] e8mtn9rq7ewj567sj4dj2qf6vk9wsw5 Bedspacers 0 18563 2201749 1814868 2026-04-08T04:59:44Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil original research at walang sanggunian sa matagal na panahon 2201749 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Talaan ng mga pelikulang Pilipino ng dekada 1970]] m3au9v4ka5q94qlc1rchgbdljsrn4s6 Emman Abeleda 0 27350 2201743 1901052 2026-04-08T00:22:32Z Jojit fb 38 Ikinakarga sa [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]] 2201743 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]] pwggwzbwy52rsqvr7xu8v9mojjzs7jt Libby 0 45256 2201689 2093092 2026-04-07T12:20:42Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2201689 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=Disyembre 2013}} {{mergeto|Lost}} Si '''Elizabeth''', o mas kilala sa palayaw na "'''Libby'''," ay isang karakter na kathang-isp sa [[Estados Unidos|Amerikanong]] [[drama]]ng ipinapalabas sa ''American Broadcasting Company'' o ABC na ''Lost'' na nagtatala sa buhay ng higit apat-na-pung tao matapos bumagsak ang kanilang eruplano si isang di tiyak na lugar sa [[Karagatang Pasipiko|Timog Pasipiko]].<ref>Fordis, Jeff, (22 Enero 2007) "[http://www.abcmedianet.com/web/showpage/showpage.aspx?program_id=001648&type=lead ABC Studios ''Lost'' Show Description Lead Press Release Page]," ''ABC Medianet''. Retrieved on 18 Abril 2008.</ref> Siya ay ginaganap ng Amerikanong aktres na si [[w:Cynthia Watros|Cynthia Watros]]. Una siyang ipinakilala, kabilang ni Bernard, sa kabanatang "Everybody Hates Hugo" sa ikalawang yugto ng palabas bilang isa sa mga nakaligtas na nagmula sa buntot na bahagi ng eruplano na tinaguriang mga "Tailies", at tinapos niya ang kanyang parte bilang isang "buhay na karakter" sa kabanatang "?". Mabuti ang resepsyion sa karakter lalu na pagkatapos nang kanyang pagkamatay ngunit may kontrobersiya din ang kanyang paglabas sa palabas dahil sa isang paglabag sa trapiko ng kanyang aktres. Lumabas na si Libby sa higit-kumulang 21 kabanata, 20 sa kanila sa ikalawang yugto ng palabas habang isa sa ika-apat. Matapos ang ikatlong yugto, siya lamang ang kaisa-isang karakter na hindi pa nagkakaroon ng kabanatang na sumisentro sa kanya, ngunit dapat tandaang nagkaroon siya nang isang ''flashback'' sa huling bahagi ng kabanatang "Dave" at and kabanatang "The Other 48 Days" ay tungkol sa buhay niya at ng iba pang mga "Tailies". Dapat raw ay lalabas siya sa ikatlong yugto ng palabas pero di siya lumabas sa kahit anumang kabanata nito. Ang susunod niyang paglabas matapos ang pangalawang yugto ay ang kabanatang "Meet Kevin Johnson" sa ika-apat na yugto. == Buod == Kakaunti lamang ang alam sa buhay ni Libby bago siya umabot sa pulo. Sinabi niya sa kabanatang "The Other 48 Days" na nanggaling na siya sa [[Vermont]] kung saan siya naaksidente sa pagski-ski,<ref name= "Other Days">"[[w:The Other 48 Days (Lost)|The Other 48 Days]]." ''[[w:Lost (TV series)|Lost]]'', [[w:American Broadcasting Company|ABC]]. 14 Mayo 2008. [[w:List of Lost episodes|Episode 7]], [[w:Lost (season 2)|season 2]]</ref> at pumasok siya sa isang paaralang pang-medesina nang isang taon bago siya magsimulang maging isang ''[[w:clinical psychologist|clinical psychologist]]'',<ref name= "Other Days" /> ngunit di-tiyak kung totoo ba ang mga ito. Ipinakita sa kabanatang "[[w:Live Together, Die Alone (Lost)|Live Together, Die Alone]]" na bago siya mapunta sa pulo ay nagkita sila ni Desmond (na ginaganap ni [[w:Henry Ian Cusick|Henry Ian Cusick]]) sa isang ''café'', kung saan sinabi niyang mula siya sa [[w:Newport Beach, California|Newport Beach]], [[California]] at nalaman din niyang nais ni Desmond na sumali sa isang paliksahan ng mga mandaragat kaya't ibinigay niya kay Desmond ang kanyang barkong ''Elizabeth'' na iniregalo at ipinangalan sa kanyan nga kanyang yumaong asawang si David.<ref name = "Live" >"[[w:Live Together, Die Alone (Lost)|Live Together, Die Alone]]." ''[[w:Lost (TV series)|Lost]]'', [[w:American Broadcasting Company|ABC]]. 14 Mayo 2008. [[w:List of Lost episodes|Episode 23]], [[w:Lost (season 2)|season 2]]</ref> Tumuloy din siya sa Paggamutang Mental na Santa Rosa na tinuluyan din ni Hurley ([[w:Jorge Garcia|Jorge Garcia]]), pati na si Emily Annabeth Locke ([[w:Swoosie Kurtz|Swoosie Kurtz]]), ina ni John Locke ([[w:Terry O'Quinn|Terry O'Quinn]]).<ref name= "Deus Ex Machina">"[[w:Deus Ex Machina (Lost)|Deus Ex Machina]]." ''[[w:Lost (TV series)|Lost]]'', [[w:American Broadcasting Company|ABC]]. 14 Mayo 2008. [[w:List of Lost episodes|Episode 19]], [[w:Lost (season 1)|season 1]]</ref><ref name = "Dave" >"[[w:Dave (Lost)|Dave]]." ''[[w:Lost (TV series)|Lost]]'', [[w:American Broadcasting Company|ABC]]. 14 Mayo 2008. [[w:List of Lost episodes|Episode 18]], [[w:Lost (season 2)|season 2]]</ref> == Mga sanggunian == {{reflist}} == Lingks Panlabas == * Artikulo ni [http://lost.wikia.com/wiki/Libby Libby] sa Lost Wiki * Mga litrato ni [http://gallery.lost-media.com/index-45.html Libby] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080626053553/http://gallery.lost-media.com/index-45.html |date=2008-06-26 }} sa Lost-Media * Artikulong Lostpedia sa [http://www.lostpedia.com/wiki/Libby Libby] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516090732/http://lostpedia.com/wiki/Libby |date=2008-05-16 }} * Ang [http://www.lostvirtualtour.com/lost/filming_locations/koolinamarina/index.html ''Elizabeth''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412061539/http://www.lostvirtualtour.com/lost/filming_locations/koolinamarina/index.html |date=2008-04-12 }} na barko ni Libby sa [[Hawaii]]. nakarehistro sa Newport Beach, [[California]]. {{Uncategorized|date=Disyembre 2013}} 8i9aod85v5a8qzdc9wgm23fpfz3zn3n Hernando Ocampo 0 45727 2201739 1818447 2026-04-08T00:06:11Z Jojit fb 38 2201739 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata}} Si '''Hernando R. Ocampo''' (28 Abril 1911&nbsp;– 28 Disyembre 1978) ay isang [[Pilipinas|Pilipino]]ng manunulat at pintor na nagawaran ng karangalan bilang [[Pambansang Alagad ng Sining]] ng Pilipinas. ==Talambuhay== Si Ocampo ay ipinanganak sa Santa Cruz, [[Maynila]] noong 1911. Pagkatapos ng haiskul ay nahilig na si Hernando sa pagpipinta at pagsusulat kaya hindi na niya naipagpatuloy ang kanyang pag-aaral sa unibersidad. Nauunawaan niya ang mga suliranin ng karaniwang tao. Ayon kay Teodoro Agoncillo: "''Si Hernando ay nabibilang sa maliliit na pulutong ng mga manunulat sa Pilipinas na naniniwalang nasa buhay at nag-uugat sa buhay ang sining.''" Ang kanyang kuwentong ''Bakya'' na nasulat noong 1938 ay nagtataglay ng kakaibang pamamaraan ng pagsulat na naaayon sa mga pamamaraan ng masining na pagsulatat ang paksa ay nananatiling sariwa sapagkat nag-uugat sa katotohanan. Kasama ang kuwentong ''Bakya'' sa aklat na tinipon ni [[Teodoro Agoncillo]] at pinamagatang ''Ang Maikling Kuwentong Tagalog: 1886-1948.'' ==Mga sanggunian== {{reflist}} {{Mga Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas}} {{BD|1911|1978|Ocampo, Hernando }} [[Kategorya:Mga pambansang alagad ng sining ng Pilipinas]] [[Kategorya:Mga manunulat mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Mga pintor mula sa Pilipinas]] fmy8d4qph7c8cri4wpcm85vex269caw Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya 0 45985 2201693 2193888 2026-04-07T12:52:56Z ~2026-21236-28 160715 /* Mga Lider ng ASEAN */Mga Lider ng ASEAN 2201693 wikitext text/x-wiki {{Infobox Geopolitical organization | native_name = Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya | name = {{Collapsible list | title = <center> ASEAN <center> |<center> {{lang|my|အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း}} {{in lang|my}} </center> <center> {{lang|vi|Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á}} {{in lang|vi}} </center> <center> {{lang|en|Association of Southeast Asian Nations}} {{in lang|en}} </center> <center> {{lang|id|Perhimpunan Bangsa-bangsa Asia Tenggara}} {{in lang|id}} </center> <center> {{lang|km|សមាគមន៏ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ}} {{in lang|km}} </center> <center> {{lang|lo|ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້}} {{in lang|lo}} </center> <center> {{lang|ms|Persatuan Negara-negara Asia Tenggara}} {{in lang|ms}} </center> <center> {{lang|ta|தென்கிழக்காசிய நாடுகளின் கூட்டமைப்பு}} {{in lang|ta}} </center> <center> {{lang|th|สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้}} {{in lang|th}} </center> <center> {{lang|zh|东南亚国家联盟 / 東南亞國家聯盟}} {{in lang|zh}} </center>}} | linking_name = ASEAN | image_flag = Watawat ng ASEAN.svg | image_symbol = | motto = <small>'''"Isang Pananaw, Isang Pagkakakilanlan, Isang Pamayanan"<br>"10 Bansa, 1 Pagkakakilanlan"'''</small> | anthem = (The ASEAN Way) "[[Ang Paraan ng ASEAN]]"{{parabr}}{{center| }} | image_map = Association of Southeast Asian Nations (orthographic projection).svg | map_caption = | admin_center_type = {{nowrap|Luklukan ng Kalihiman}} | admin_center = {{flagicon|Indonesya}} [[Jakarta]] | largest_city = {{flagicon|Indonesya}} [[Jakarta]] | languages_type = [[Wikang panggawain]] | languages =[[Wikang Ingles|Ingles]]<ref>{{cite book|title=ASEAN Charter|publisher=Association of Southeast Asian Nations|pages=29|url=http://www.asean.org/archive/publications/ASEAN-Charter.pdf|quote='''Article 34.''' The working language of ASEAN shall be English.|access-date=2016-03-25|archive-date=2015-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20151109180154/http://www.asean.org/archive/publications/ASEAN-Charter.pdf|url-status=dead}}</ref> | demonym = [[Mga taong Asyano|Timog-Silangang Asyano]] | membership_type = [[Talaan ng mga bansang kasapi ng Asean|Bansang-kasapi]] | membership = {{Collapsible list | title = [[Talaan ng mga bansang kasapi ng Asean|11]] |{{flag|Brunei}} |{{flag|Kambodya}} |{{flag|Indonesya}} |{{flag|Laos}} |{{flag|Malaysia}} |{{flag|Myanmar}} |{{flag|Pilipinas}} |{{flag|Singapore}} |{{flag|Taylandiya}} | {{flag|Timor-Leste}} |{{flag|Biyetnam}} |Tagamasid: {{Collapsible list | title = [[Talaan ng mga bansang kasapi ng Asean#Di-bansang-kasapi|1]] |{{flag|Papua New Guinea}}}}}} | ethnic_groups = | ethnic_groups_year = | government_type = [[Kapisanang panrehiyon]] | leader_title1 = Tagapangulo | leader_name1 = {{flagicon|Philippines}} [[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]] | leader_title2 = [[Talaan ng mga Kalihim-Heneral ng ng ASEAN|Kalihim]] | leader_name2 = {{flagicon|Kambodya}} [[Kao Kim Hourn]] | sovereignty_type = [[Asean#Kasaysayan|Pagtatag]] | sovereignty_note = | established_event1 = [[Deklarasyon ng ASEAN|Pagpapahayag ng Bangkok]] | established_date1 = 8 Agosto 1967 | established_event2 = [[Karta ng ASEAN|Karta]] | established_date2 = 16 Disyembre 2008 | area_km2 = 4,522,518 | area_sq_mi = 1,746,154 | percent_water = | population_estimate = 683,290,000 | population_estimate_year = 2023 | population_census = | population_census_year = | population_density_km2 = 144 | population_density_sq_mi = 373 | population_density_rank = | GDP_PPP = US$ 12.007 trilyon | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_year = 2024 | GDP_PPP_per_capita = US$ 17,528 | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = US$ 4.248 trilyon | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2024 | GDP_nominal_per_capita = $6,201 | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI = 0.736 | HDI_change = {{increase}} <!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = | HDI_rank = | HDI_year = 2022 | currency = {{Collapsible list | title = [[Salapi|10]] |{{flagicon|Brunei}} [[Dolyar ng Brunei]] |{{flagicon|Kambodya}} [[Riel ng Kambodya]] |{{flagicon|Indonesya}} [[Rupiah ng Indonesya]] |{{flagicon|Laos}} [[Kip ng Laos]] |{{flagicon|Malaysia}} [[Ringgit ng Malaysia]] |{{flagicon|Myanmar}} [[Kyat ng Myanmar]] |{{flagicon|Pilipinas}} [[Piso ng Pilipinas]] |{{flagicon|Singapore}} [[Dolyar ng Singapore]] |{{flagicon|Taylandiya}} [[Baht ng Taylandiya]] |{{flagicon|Biyetnam}} [[Dong ng Biyetnam]]}} | currency_code = | time_zone = [[Karaniwang Oras ng Asean|Asean]] | utc_offset = [[UTC+9|+9]] hanggang [[UTC+6:30|+6:30]] | time_zone_DST = | DST_note = | utc_offset_DST = | cctld = {{Collapsible list | title = [[Tala ng mga Internet top-level domain|10]] |{{flagicon|Brunei}} [[.bn]] |{{flagicon|Kambodya}} [[.kh]] |{{flagicon|Indonesya}} [[.id]] |{{flagicon|Laos}} [[.la]] |{{flagicon|Malaysia}} [[.my]] |{{flagicon|Myanmar}} [[.mm]] |{{flagicon|Pilipinas}} [[.ph]] |{{flagicon|Singapore}} [[.sg]] |{{flagicon|Taylandiya}} [[.th]] |{{flagicon|Biyetnam}} [[.vn]]}} | calling_code = {{Collapsible list | title = [[Tala ng mga kodigong pantawag ng mga bansa|10]] |{{flagicon|Brunei}} +673 |{{flagicon|Kambodya}} +855 |{{flagicon|Indonesya}} +62 |{{flagicon|Laos}} +856 |{{flagicon|Malaysia}} +60 |{{flagicon|Myanmar}} +95 |{{flagicon|Pilipinas}} +63 |{{flagicon|Singapore}} +65 |{{flagicon|Taylandiya}} +66 |{{flagicon|Biyetnam}} +84}} |official_website = [http://www.asean.org www.asean.org] |footnote1 = Kung isinaalang-alang bilang isahang entidad. |footnote2 = [http://www.asean.org/stat/Table1.pdf Napiling susi ng mga batayang tagaturol ng ASEAN] |footnote3 = [[Paglaki ng populasyon|Taunang paglaki]] 1.6% }} Ang '''Samahan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya'''<ref>{{cite web|title=Ang Saligang Batas ng ASEAN|url=http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Philippines.pdf|publisher=Association of Southeast Asian Nations|accessdate=10 Enero 2018|archive-date=10 Enero 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174642/http://www.asean.org/storage/images/archive/AC-Philippines.pdf|url-status=dead}}</ref>, na kadalasang dinadaglat bílang '''ASEAN''' o '''Asean''',<ref>http://www.gmanetwork.com/news/story/282707/ulatfilipino/balitangpinoy/pnoy-umalis-na-patungong-cambodia-para-sa-asean-summit-biyahe-gagastusan-ng-p11-m</ref><ref>http://www.gmanetwork.com/news/story/266003/ulatfilipino/balitangpinoy/ilang-miyembro-ng-asean-dismayado-sa-di-paglabas-ng-summit-ng-pahayag-ukol-sa-west-phl-sea{{Dead link|date=Mayo 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ay isang kapisanang [[heopolitika|pang-heopolitika]], [[pang-ekonomiya]], at [[kultural|pangkultura]] ng mga bansa sa [[Timog-Silangang Asya]]. Ang Asean ay itinatag noong ika-8 ng Agosto 1967 at binuo ng [[Indonesya]], [[Malaysia]], [[Pilipinas]], [[Singapore]], at [[Taylandiya]]. Ang mga layunin ng samahang ito ay pagtaguyod ng [[paglago ng ekonomiya]], [[kaunlarang panlipunan]], pagsulong ng mga kultura sa mga kasapi, at pagpapalaganap ng kapayapaang pangrehiyon. == Kasaysayan == [[Talaksan:Bangkok declaration.jpg|thumb|200px|left|[[Deklarasyon ng Bangkok]]: Ang pagkatatag ng Asean noong 8 Agosto 1967.]] Maaaring iguhit ang pagkatatag ng Asean mula sa pagkatatag ng dalawang hiwalay na organisasyon: ang Samahan ng Timog-Silangang Asya, isang [[alyansa]] na binubuo ng mga bansang [[Pilipinas]], [[Malaysia]] at [[Taylandiya]] na itinatag noong taóng 1960, at ang [[Maphilindo]], isang iminungkahing alyansa na ibubuo ng [[Pilipinas]], [[Indonesya]] at [[Malaysia]]. Ang Asean ay itinatag noong 8 Agosto 1967, na ang mga ministro ng ugnayang panlabas ng limang bansa ay nagpulong sa Bangkok at naglagda ng Deklarasyon ng Asean, na kinikilala nang lubos na [[Deklarasyon ng Bangkok]]. Ang limang ministro ng ugnayang panlabas&nbsp;– [[Adam Malik]] ng Indonesya, [[Narciso Ramos]] ng Pilipinas, [[Abdul Razak|Tun Abdul Razak]] ng Malaysia, [[S. Rajaratnam]] ng Singapore, at [[Thanat Khoman]] ng Taylandiya&nbsp;– ay itinuring na Mga Ama ng Pagkatatag ng Organisasyon. Naging bahagi ng Asean ang [[Brunei Darussalam|Brunei]] noong 8 Enero 1984, ang araw pagkatapos ng pagkamit ng kanilang kalayaan nang isang linggo. Ang Brunei ay ang unang bansa na naging kasapi sa kalunan ng Asean. Noong 28 Hulyo 1995, nagkaroon ng isang bagong kasapi ang Asean nang sumanib ang [[Biyetnam]] bílang ikapitong kasapi. Pagkatapos ng dalawang taon, sumanib ang mga bansang [[Laos]] at [[Myanmar]] bílang kasapi ng Asean noong 23 Hulyo 1997. Kasabay dapat ang [[Kambodya]] sa araw ng pagsanib na iyon, ngunit ipinagpaliban muna sapagkat lumalaganap pa ang kaguluhang panloob sa politika. Noong 30 Abril 1999, sumanib na sa wakas ang bansang Kambodya at nakabuo ng isang matatag na samahán ang Asean. == Mga Pangunahing layunin ng Asean == Ang mga bansang-kasapi ng Asean at nakapagpatibay ng mga pangunahing prinsipyo para sa kanilang mga ugnayan ng mga bawat isa, na nabibilang sa Kasunduan ng Pagkakaibigan at Pagkikiisa sa Timog-Silangang Asya (TAC): * Paggalang sa magkabilá ng-panig ukol sa kalayaan, kapangyarihan, kapantayan, katatagang panteritoryo, at pambansang pagkakakilanlan ng lahat ng mga bansa; * Karapatan ng bawat estado na mamahala ang kanilang pambansang pamamalagi na maging malaya sa kaguluhang panlabas, lihim na pagbabagsak o pamimilit * Walang mangyayaring kaguluhan sa ugnayang panloob ng isa't isa * Pagsasaayos ng mga kakulangan o pagtatalo sa pamamagitan ng mapayapang paraan * Pagtatakwil sa mga banta o paggamit ng puwersa; at * Mabisang pakikiisa sa pagitan ng mga bansang-kasapi. == Mga kasapi == <!-- [[Talaksan:ASEAN HQ 2.jpg|thumb|250px|Ang punong tanggapan ng Asean sa [[Jakarta]], [[Indonesya]].]] --> [[Talaksan:Map of ASEAN member states.svg|thumb|307x307px|Mapang nagpapakita ng mga kasapi ng ASEAN]] === Talaan ng mga kasapi === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |[[Estado]] ! scope="col" |Araw ng pag-anib<ref>{{Cite web |title=ASEAN Member States |url=https://asean.org/member-states/ |access-date=2025-10-26 |website=asean.org}}</ref> |- ! scope="row" |{{flagicon|IDN}} [[Indonesya]] | align="right" |{{Date table sorting|1967-08-08}} |- ! scope="row" |{{flagicon|MAS}} [[Malaysia]] | align="right" |{{Date table sorting|1967-08-08}} |- ! scope="row" |{{flagicon|PHL}} [[Pilipinas]] | align="right" |{{Date table sorting|1967-08-08}} |- ! scope="row" |{{flagicon|SGP}} [[Singapore]] | align="right" |{{Date table sorting|1967-08-08}} |- ! scope="row" |{{flagicon|THA}} [[Taylandiya]] | align="right" |{{Date table sorting|1967-08-08}} |- ! scope="row" |{{flagicon|BRN}} [[Brunei]] | align="right" |{{Date table sorting|1984-01-07}} |- ! scope="row" |{{flagicon|VNM}} [[Biyetnam]] | align="right" |{{Date table sorting|1995-07-28}} |- ! scope="row" |{{flagicon|LAO}} [[Laos]] | align="right" |{{Date table sorting|1997-07-23}} |- ! scope="row" |{{flagicon|MMR}} [[Myanmar]] | align="right" |{{Date table sorting|1997-07-23}} |- ! scope="row" |{{flagicon|KHM}} [[Kambodya]] | align="right" |{{Date table sorting|1999-04-30}} |- ! scope="row" |{{flagicon|TLS}} [[Silangang Timor]] | align="right" |{{Date table sorting|2025-10-26}} |} === Papua New Guinea === Ang bansang [[Papua Bagong Guinea]] ay kasalukuyang nasa katayuang tagamasid mula 1976. == Pagtitipon ng Asean == [[Talaksan:ASEAN member states.svg|thumb|right|250px|<font color=navy>██</font> Mga likas na kasapi ng Asean<br> <font color=blue>██</font> Mga tagamasid sa Asean<br> <font color=aqua>██</font> Mga kandidatong-kasapi ng Asean<br> <font color=navy>█</font><font color=red>█</font> Asean Dagdag Tatlo<br> <font color=navy>█</font><font color=red>█</font><font color=green>█</font> Pagtitipon ng Silangang Asya<br> <font color=navy>█</font><font color=blue>█</font><font color=aqua>█</font><font color=red></font><font color=green>█</font><font color=orange>█</font> Porong Panrehiyon ng Asean]] Nagdadaos ng mga pagpupulong ang Asean na nakilalang [[Pagtitipon ng Asean]] (''Asean Summit''), kung saan nagpupulong ang mga punò ng pamahalaan ng bawat kasapi upang pag-usapan at pasyahan ang mga isyung panrehiyon, gayundin sa pagdaraos ng ibang pagpupulong kung saan kasáma ang mga bansa na nasa labas ng hanay na may hangaring magtaguyod ng mga ugnayang panlabas. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" ! colspan="4" style="font-size:105%;" | Mga Pagtitipong Pormal ng Asean</tr> ! width="30px" | !! width="140px" | Petsa !! width="140px" | Bansa !! width="140px" | Punung-abala</tr> |- | Ika-1 || align="right" | Pebrero 23–24, 1976 || {{flag|Indonesya}} <td>[[Jakarta]]</td></tr> | Ika-2 || align="right" | Agosto 4–5, 1977 || {{flag|Malaysia}} ||[[Kuala Lumpur]]</tr> | Ika-3 || align="right" | Disyembre 14–15, 1987 || {{flag|Pilipinas}} ||[[Maynila]]</tr> | Ika-4 || align="right" | Enero 27–29, 1992 || {{flag|Singapore}} ||[[Singapore]]</tr> | Ika-5 || align="right" | Disyembre 14–15, 1995 || {{flag|Taylandiya}} <td>[[Bangkok]]</td></tr> | Ika-6 || align="right" | Disyembre 15–16, 1998 || {{flag|Biyetnam}} <td>[[Hanoi]]</td></tr> | Ika-7 || align="right" | Nobyembre 5–6, 2001 || {{flag|Brunei}} <td>[[Bandar Seri Begawan]]</tr> | Ika-8 || align="right" | Nobyembre 4–5, 2002 || {{flag|Kambodya}} <td>[[Phnom Penh]]</td></tr> | Ika-9 || align="right" | Oktubre 7–8, 2003 || {{flag|Indonesya}} <td>[[Bali]]</td></tr> | Ika-10 || align="right" | Nobyembre 29–30, 2004 || {{flag|Laos}} ||[[Vientiane]]</tr> | Ika-11 || align="right" | Disyembre 12–14, 2005 || {{flag|Malaysia}} ||[[Kuala Lumpur]]</tr> | Ika-12 || align="right" | Enero 11–14, 2007<sup>1</sup> || {{flag|Pilipinas}} ||[[Kalakhang Sugbo|Cebu]]</tr> | Ika-13 || align="right" | Nobyembre 18–22, 2007|| {{flag|Singapore}} || [[Singapore]]</tr> <tr><td>Ika-14</td><td>27 Pebrero–1 Marso, 10–11 Abril 2009</td><td rowspan="2">{{flag|Taylandiya}}</td><td rowspan="2">[[Pattaya]], [[Cha-am]], at [[Hua Hin]]</tr> |- |Ika-15 |23-25 Oktubre 2009</tr> |- |Ika-16 |8-9 Abril 2010 | rowspan="2" |{{flag|Biyetnam}} | rowspan="2" |[[Hanoi]] |- |Ika-17 |28-31 Oktubre 2010 |- |Ika-18 |7–8 Mayo 2011 | rowspan="2" |{{Flag|Indonesya}}<sup>4</sup> |[[Jakarta]] |- |Ika-19 |14–19 Nobyembre 2011 |[[Bali]] |- |Ika-20 |3–4 Abril 2012 | rowspan="2" |{{Flag|Kambodya}} | rowspan="2" |[[Phnom Penh]] |- |Ika-21 |17–20 Nobyembre 2012 |- |Ika-22 |24–25 Abril 2013 | rowspan="2" |{{Flag|Brunei}} | rowspan="2" |[[Bandar Seri Begawan]] |- |Ika-23 |9–10 Oktubre 2013 |- |Ika-24 |10–11 Mayo 2014 | rowspan="2" |{{Flag|Myanmar|Myanmar}} | rowspan="2" |[[Naypyidaw]] |- |Ika-25 |12–13 Nobyembre 2014 |- |Ika-26 |26–27 Abril 2015 | rowspan="2" |{{Flag|Malaysia}} |[[Kuala Lumpur]] at [[Langkawi]] |- |Ika-27 |18–22 November 2015 |[[Kuala Lumpur]] |- |Ika-28 |6–8 Setyembre 2016 | rowspan="2" |{{Flag|Laos}} | rowspan="2" |[[Vientian|Vientiane]] |- |Ika-29 |6–8 Setyembre 2016 |- |Ika-30 |28–29 Abril 2017 | rowspan="2" |{{Flag|Pilipinas}} | rowspan="2" |[[Pasay]] |- |Ika-31 |10–14 Nobyembre 2017 |- |Ika-32 |27–28 Abril 2018 | rowspan="2" |{{Flag|Singapore}} | rowspan="2" |[[Singapore]] |- |Ika-33 |11–15 Nobyembre 2018 |- |Ika-34 |20–23 Hunyo 2019 | rowspan="2" |{{Flag|Taylandiya}} | rowspan="2" |[[Bangkok]] |- |Ika-35 |31 Oktubre–4 Nobyembre 2019 |- |Ika-36 |26 June 2020 | rowspan="2" |{{Flag|Biyetnam}} | rowspan="2" |[[Hanoi]] |- |Ika-37 |11–15 Nobyembre 2020 |- |Ika-38 |26–28 Oktubre 2021 | rowspan="2" |{{Flag|Brunei}} | rowspan="2" |[[Bandar Seri Begawan]] |- |Ika-39 |26–28 Oktubre 2021 |- |Ika-40 |10–13 Nobyembre 2022 | rowspan="2" |{{Flag|Kambodya}} | rowspan="2" |[[Nom Pen|Phnom Penh]] |- |Ika-41 |10–13 Nobyembre 2022 |- |Ika-42 |9–11 Mayo 2023 | rowspan="2" |{{Flag|Indonesya}} |[[Labuan Bajo]] |- |Ika-43 |5–7 Setyembre 2023 |[[Jakarta]] |- |Ika-44 |6–11 Oktubre 2024 | rowspan="2" |{{Flag|Laos}} | rowspan="2" |[[Vientian|Vientiane]] |- |Ika-45 |6–11 Oktubre 2024 |- |Ika-46 |26-27 Mayo 2025 | rowspan="2" |{{Flag|Malaysia}} | rowspan="2" |[[Kuala Lumpur]] |- |Ika-47 |26-28 Oktubre 2025 |- |Ika-48 | rowspan="2" |2026 | rowspan="2" |{{Flag|Pilipinas}} | rowspan="2" | |- |Ika-49 |- | colspan="4" style="font-size:95%;" | <sup>1</sup> Ipinagpaliban mula Disyembre 10–14, 2006. |- | colspan="4" style="font-size:95%;" | <sup>2</sup> Nagpunong-abala ng pagtitipon nang lumiban ang Myanmar. |- | colspan="4" style="font-size:95%;" | <sup>3</sup> Ang pagtitipon ay binubuo ng dalawang bahagi.<br>Ang unang bahagi ay nalipat mula 12–17 Disyembre 2008 dahil sa [[krisis pampolitika ng Taylandiya noong 2008]].<br>Ang ikalawang bahagi ay napigil noong Abril 11 dahil sa pagpasok ng mga demonstrador sa lugar ng pagdaraos ng pagtitipon. |- | colspan="4" style="font-size:95%;" | <sup>4</sup> Nagmungkahi ang bansang {{flag|Indonesya}} sa bansang {{flag|Brunei}} ng palitan na magpupunong-abala sila sa APEC (at malamang ang pagpupulong ng G20) sa 2013. |} Habang nagdaraos ang ikalimang Pagtitipon sa Bangkok, nagpasiya ang mga pinúnò na magpulong nang "di-pormal" sa pagitan ng bawat pagtitipon: {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !colspan="4" style="font-size:105%;"| Mga Pagtitipong Di-pormal ng Asean</tr> !width="30px"| !!width="140px"| Petsa !!width="140px"| Bansa !!width="140px"| Punung-abala</tr> |- | Ika-1 || align="right" | 30 Nobyembre 1996 || {{flag|Indonesya}} || [[Jakarta]]</tr> | Ika-2 || align="right" | 14–16 Disyembre 1997 || {{flag|Malaysia}} || [[Kuala Lumpur]]</tr> | Ika-3 || align="right" | 27–28 Nobyembre 1999 || {{flag|Pilipinas}} || [[Maynila]]</tr> | Ika-4 || align="right" | 22–25 Nobyembre 2000 || {{flag|Singapore}} || [[Singapore]]</tr> |} == Ang paghahambing ng mga hanay sa mga malalaking bansa == {| class="wikitable" |- bgcolor="#ececec" | '''Organisasyon''' || '''Lawak'''<br><small>km²</small> || '''Populasyon''' || '''GDP (PPP)'''<br><small>sa EU$</small> || '''GDP (PPP)<br>bawat kapita'''<br><small>sa EU$</small> || '''Mga bansang-<br>kasapi''' |- | '''[[UE]]''' | bgcolor=#ccffcc align="right" | 4,225,104 | align="right" | 449,206,579 | align="right" | 26.308 trilyon | align="right" | 58,838 | align="right" | 27 |- | '''[[Asean|ASEAN]]''' | align="right" | 4,522,518 | align="right" | 683,290,000 | align="right" | 12,007 trilyon | align="right" | 17,528 | align="right" | 10 |- | '''[[CSN]]''' | align="right" | 17,715,335 | bgcolor=#ccffcc align="right" | 366,669,975 | align="right" | 2,635,349 | align="right" | 7,187 | align="right" | 12 |- | '''[[Unyong Aprika|AU]]''' | bgcolor="#ccffff" align="right" | 29,922,059 | bgcolor="#ccffff" align="right" | 1,494,988,668 | bgcolor="#ccffcc" align="right" | 8.990 trilyon | bgcolor="#ccffcc" align="right" | 6,330 | bgcolor="#ccffff" align="right" | 55 |- | '''Malalaking<br>bansa''' | | | | | '''Hati ng<br>politika''' |- | '''[[India]]''' | align="right" | 3,287,263 | align="right" | 1,428,627,663 | align="right" | 14.594 trillion | align="right" | 10,123 | align="right" | 36 |- | '''[[Tsina]]''' | align="right" | 9,596,961 | align="right" | 1,409,670,000 | align="right" | 35.291 trillion | align="right" | 25,015 | align="right" | 34 |- | '''[[Estados Unidos ng Amerika|EU]]'''<sup>1</sup> | align="right" | 9,833,520 | align="right" | 334,914,895 | align="right" | 28.781 trillion | align="right" | 85,373 | align="right" | 50 |- | '''[[Canada]]'''<sup>1</sup> | align="right" | 9,984,670 | align="right" | 41,288,599 | align="right" | 2.472 trillion | align="right" | 60,495 | align="right" | 13 |- | '''[[Russia]]''' | align="right" | 17,098,246 | align="right" | 143,679,916 | align="right" | 5.473 trillion | align="right" | 38,292 | align="right" | 89 |- |} <small>Itinaya sa taong 2024. Bughaw-puti para sa pinakamalaking halaga, lunting-puti para sa pinakamaliit, sa mga hanay na pinaghahambingan.</small><br> == Katayuan ng ekonomiya == Ang talahanayang GDP ay nakabatay sa PPP na itinaya noong 2024. {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse; font-size: 95%:" |- bgcolor="#efefef" | '''Bansa''' || '''GDP (PPP)'''<br><small>''angaw<br>sa [[Dolyar ng Estados Unidos|EU$]](Itinaya)''</small> || '''GDP (PPP)'''<br>'''bawat kapita'''<br><small>''sa [[Dolyar ng Estados Unidos|EU$]](Itinaya)''</small> |- | {{flag|Indonesya}} || 4.721 trilyon || 16,861 |- | {{flag|Taylandiya}} || 1.644 trilyon || 23,401 |- | {{flag|Biyetnam}} || 1.559 trilyon || 15,470 |- | {{flag|Pilipinas}} || 1.392 trilyon || 12,192 |- | {{flag|Malaysia}} || 1.306 trilyon || 39,030 |- | {{flag|Singapore}} || 794.179 bilyon || 133,737 |- | {{flag|Myanmar}} || 283.572 bilyon || 5,200 |- | {{flag|Kambodya}} || 106.714 bilyon || 6,541 |- | {{flag|Laos}} || 74.205 bilyon || 9,787 |- | {{flag|Brunei}} || 33.875 bilyon || 76,864 |} == Mga Lider ng ASEAN == <gallery class="center" widths="145"> Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg|{{flagicon|BRU}} '''[[Brunei Darussalam]]'''<br /> [[Sultan ng Brunei|Sultan]] <br />'''[[Hassanal Bolkiah]]''' Talaksan:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped).jpg|{{flagicon|CAM}} '''[[Kambodya]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Kambodya|Punong Ministro]]<br />'''[[Hun Manet]]''' Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|{{flagicon|IDN}} '''[[Indonesya]]'''<br />[[Pangulo ng Indonesya|Pangulong]] <br />'''[[Prabowo Subianto]]''' Talaksan:Sonexay Siphandone on January 21, 2025.jpg|{{flagicon|LAO}} '''[[Laos]]'''<br />[[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]]<br />'''[[Sonexay Siphandone]]''' Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg|{{flagicon|MAS}} '''[[Malaysia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]]<br />'''[[Anwar Ibrahim]]''' Talaksan:U-nyo-saw-2.jpg|{{flagicon|Burma}} '''[[Myanmar]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Myanmar|Punong Ministro]]<br />'''[[Nyo Saw]]''' Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg|{{flagicon|PHL}} '''[[Pilipinas]]'''<br />[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] <br />'''[[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]''' Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg|{{flagicon|SGP}} '''[[Singapore]]'''<br />[[Punong Ministro ng Singapore|Punong Ministro]] <br />'''[[Lawrence Wong]]''' Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg|{{flagicon|THA}} '''[[Taylandiya]]'''<br />[[Punong Ministro ng Taylandiya|Punong Ministro]] <br />'''[[Anutin Charnvirakul]]''' Talaksan:PM Kishida meeting with PM Gusmão of Timor-Leste (cropped).jpg|{{flagicon|Timor-Leste}} '''[[Timor Leste]]'''<br />[[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]]<br />'''[[Xanana Gusmão]]''' Talaksan:Lê Minh Hưng 2026.jpg|{{flagicon|VIE}} '''[[Biyetnam]]'''<br />[[Punong Ministro ng Biyetnam|Punong Ministro]]<br />'''[[Lê Minh Hưng]]''' </gallery> ==Tingnan din== * [[ASEAN+ 3]] * [[Sona ng Malayang Kalakalan ng ASEAN]] o AFTA * [[BIMP-EAGA]] * [[Pundasyong ASEAN]] * [[ASEAN+ 6]] * [[Awit ng Pagkakaisa ng ASEAN]] (Himno ng ASEAN) * [[Sagisag ng ASEAN]] * [[Palaro ng Timog Silangang Asya]] (SEA Games) * [[Talaan ng mga lungsod sa ASEAN ayon sa populasyon]] * [[Ang Paraan ng ASEAN]] opisyal na awitin ng ASEAN ==Mga sanggunian== {{Reflist}}<ref>{{Cite web |date=9, May 2015 |title=Selected Basic ASEAN Indicators |url=https://asean.org/images/2015/January/selected_key_indicators/Summary%20table_as%20of%20December%202014_R.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904103519/http://www.asean.org/images/2015/January/selected_key_indicators/Summary%20table_as%20of%20December%202014_R.pdf |archive-date=4, September 2015}}</ref> <ref>{{Cite web |date=13, April 2023 |title=Report for selected countries and subjects |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=516,522,536,544,548,518,566,576,578,582,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,LP,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |url-status=live}}</ref> ==Mga kawing panlabas== * [http://www.asean.org/ Opisyal na Pahina ng ASEAN] * [https://www.youtube.com/watch?v=ZfHJdhVdIIQ YouTube: Association of Southeast Asian Nations (ASEAN)] * [https://www.youtube.com/watch?v=tnqXEYI1yGg YouTube: ASEAN Community] * [http://www.asean.org/10921.htm ASEAN Secretariat Related Sites] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725020933/http://www.asean.org/10921.htm |date=2011-07-25 }} * [http://www.aseanregionalforum.org/ ASEAN Regional Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725021423/http://www.aseanregionalforum.org/ |date=2013-07-25 }} * [http://www.aseanfoundation.org/ ASEAN Foundation] * [http://www.aseanfocus.com/ ASEAN Focus Group] * [http://www.aseannewsnetwork.com/ ASEAN News Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050427131934/http://www.aseannewsnetwork.com/ |date=2005-04-27 }} {{ASEAN}} [[Kategorya:ASEAN]] [[Kategorya:Timog-silangang Asya]] [[Kategorya:Asya]] [[Kategorya:Mga pandaigdigang organisasyon]] 5zlqypinqtrepquifk8hb29v4q0fck8 Ekonomikong Kooperasyon sa Asya-Pasipiko 0 46041 2201781 2199274 2026-04-08T08:34:37Z ~2026-21693-95 160735 /* Mga Lider sa APEC */Mga Lider sa APEC 2201781 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=1 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''Asia-Pacific Economic Cooperation'''</big> |- | style="background:#zzzzzz;" align=center colspan=2 | {| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 |- | align=center width=250 | |- | align=center width=250 | |} |- | align=center colspan=2 | [[Talaksan:APECMitgliedsstaaten.png|300px]]<br /> |- | '''Tanggapan ng Kalihiman''' | {{flagicon|Singapore}} [[Singapore]] |- | '''Uri''' | Grupong Pang-ekonomiya |- | '''Mga ekonomiyang-kasapi''' | '''21''' |- | '''Tagapangasiwang<br />Tagapagpaganap''' | [[Juan Carlos Capuñay]] {{flagicon|Peru}} |- | '''Pagkatatag''' | 1989 |- | '''Websayt''' | http://www.apec.org/ |} Ang '''Asia-Pacific Economic Cooperation'''<ref>{{cite web | url=http://apec2015.ph/about-apec/filipino/ | title=APEC Primer | publisher=APEC2015.ph | accessdate=6 Oktubre 2015 | archive-date=27 Agosto 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150827171747/http://apec2015.ph/about-apec/filipino/ | url-status=dead }}</ref> o '''APEC''' ay isang poro ng mga 21 bansa na napaligiran ng [[Karagatang Pasipiko]] o mga rehiyon (pinamagatang 'kasaping-ekonomiya') upang talakayin ang ekonomiyang panrehiyon, kooperasyon, kalakalan at pamumuhunan. Ipinahayag ng organisasyon na ang bahagdan ng populasyon ng daigdig ay halos 60%, halos 56% ng pandaigdigang [[pangkalahatang kitang pantahanan]] ([[Pangkalahatang kitang pantahanan|GDP]]) at halos 49% ng pandaigdigang kalakalan. Ang mga gawain, kasama ang mga taunang pagpupulong ng mga ministro ng mga kasapi, ay isinasaayos ng Sekretarya ng APEC. Ang organisasyon ay nagdadaos ng Pagpupulong ng mga Pinunong Ekonomiko ng APEC (AELM), ang taunang pagtitipon na dinadaluhan ng mga puno ng pamahalaan ng mga kasapi ng APEC maliban sa [[Taiwan]] na nasa ilalim ng pangalang [[Chinese Taipei]], na may kinatawan na opisyal na pangministeryo nang dahil sa pagpipilit ng Tsina. Taon-taon, ang lugar ng pagdaraos ng pagtitipon ay umiikot sa mga kasaping-ekonomiya, at ang tanyag na tradisyon na ginagawa ng mga pinuno ay magsusuot ng pambansang kasuotan ng kasaping punung-abala. == Mga kasapi == * Mga likas na kasapi [[Nobyembre]] 1989: ** {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] ** {{flagicon|Australia}} [[Australia]] ** {{flagicon|Brunei}} [[Brunei]] ** {{flagicon|Philippines}} [[Pilipinas]] ** {{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia]] ** {{flagicon|Japan}} [[Japan]] ** {{flagicon|Canada}} [[Canada]] ** {{flagicon|South Korea}} [[Timog Korea]] ** {{flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] ** {{flagicon|New Zealand}} [[New Zealand]] ** {{flagicon|Singapore}} [[Singapore]] ** {{flagicon|Thailand}} [[Thailand]] * Mga bansang sumanib [[Nobyembre]] 1991: ** {{flagicon|China}} [[Republikang Bayan ng Tsina]] ** {{flagicon|Hong Kong|1991}} [[Hong Kong]] ** {{flagicon|Republic of China}} [[Chinese Taipei]] * Mga bansang sumanib [[Nobyembre]] 1993: ** {{flagicon|Mexico}} [[Mehiko]] ** {{flagicon|Papua New Guinea}} [[Papua New Guinea]] * Mga bansang sumanib [[Nobyembre]] 1994: ** {{flagicon|Chile}} [[Chile]] * Mga bansang sumanib [[Nobyembre]] 1998: ** {{flagicon|Peru}} [[Peru]] ** {{flagicon|Russia}} [[Rusya]] ** {{flagicon|Vietnam}} [[Vietnam]] == Mga Lider sa APEC == <gallery class="center" widths="145"> Talaksan:Anthony Albanese election infobox.jpg|{{flagicon|AUS}} '''[[Australia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Australia|Punong Ministro]] '''[[Anthony Albanese]]''' Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg|{{flagicon|BRU}} '''[[Brunei Darussalam]]'''<br /> [[Sultan ng Brunei|Sultan]] '''[[Hassanal Bolkiah]]''' Talaksan:Mark Carney portrait May 2025 (4).jpg|{{flagicon|CAN}} '''[[Canada]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Canada|Punong Ministro]] '''[[Mark Carney]]''' Talaksan:Presidente José Antonio Kast en marzo de 2026.jpg|{{flagicon|CHL}} '''[[Chile]]'''<br />[[Pangulo ng Tsile|Pangulong]] '''[[José Antonio Kast]]''' Talaksan:Xi Jinping meets Keir Starmer Jan 2026.jpg|{{flagicon|CHN}} '''[[China]]'''<br />[[Pangulo ng ng Tsina|Pangulong]] '''[[Xi Jinping]]''' Talaksan:港府執意推進《逃犯條例》修法民陣謹慎動員民眾抗爭2 (cropped).jpg|{{flagicon|Hong Kong}} '''[[Hong Kong]]'''<br />Chief Executive '''[[John Lee]]''' Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|{{flagicon|IDN}} '''[[Indonesia]]'''<br />[[Pangulo ng Indonesia|Pangulong]] '''[[Prabowo Subianto]]''' Talaksan:Sanae Takaichi 20251021 (cropped) 1.jpg|{{flagicon|JPN}} '''[[Japan]]'''<br />[[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] '''[[Sanae Takaichi]]''' Talaksan:Lee Jae-myung 20250823.jpg|{{flagicon|KOR}} '''[[Timog Korea]]'''<br />[[Pangulo ng Timog Korea|Pangulong]] '''[[Lee Jae-myung]]''' Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg|{{flagicon|MAS}} '''[[Malaysia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] '''[[Anwar Ibrahim]]''' Talaksan:Mexican President Claudia Sheinbaum.jpg|{{flagicon|MEX}} '''[[Mexico]]'''<br /> [[Pangulo ng Mexico|Pangulong]] '''[[Claudia Sheinbaum]]''' Talaksan:LUXON, Christopher - Botany (cropped).jpg|{{flagicon|NZL}} '''[[New Zealand]]'''<br />[[Punong Ministro ng Bagong Zilandya|Punong Ministro]] '''[[Christopher Luxon]]''' Talaksan:Fumio Kishida and James Marape before the funeral of Shinzo Abe (1) (cropped).jpg|{{flagicon|PNG}} '''[[Papua New Guinea]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Papua New Guinea|Punong Ministro]] '''[[James Marape]]''' Talaksan:José María Balcázar (cropped 1).jpg|{{flagicon|PER}} '''[[Peru]]'''<br /> [[Pangulo ng Peru|Pangulong]] '''[[José María Balcázar]]''' Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg|{{flagicon|PHL}} '''[[Pilipinas]]'''<br />[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] '''[[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]''' Talaksan:Vladimir Putin (2025-01-21) 1 (cropped).jpg|{{flagicon|RUS}} '''[[Rusya]]'''<br />[[Pangulo ng Rusya|Pangulong]] '''[[Vladimir Putin]]''' Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg|{{flagicon|SGP}} '''[[Singapore]]'''<br />[[Punong Ministro ng Singapore|Punong Ministro]] '''[[Lawrence Wong]]''' Talaksan:林信義代表.jpg|{{flagicon|Taiwan}} '''[[Taiwan|Chinese Taipei]]'''<br />Kinatawan ng Presidente ng Taiwan '''[[Lin Hsin-i]]''' Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg|{{flagicon|THA}} '''[[Thailand]]'''<br />[[Punong Ministro ng Thailand|Punong Ministro]] '''[[Anutin Charnvirakul]]''' Talaksan:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|{{flagicon|USA}} '''[[Estados Unidos ng Amerika]]'''<br />[[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulong]] '''[[Donald Trump]]''' {{flagicon|VIE}} Talaksan:Tô Lâm (2026-01-29) (cropped).jpg| {{flagicon|VIE}} '''[[Vietnam]]'''<br />[[Pangulo ng Vietnam|Pangulong]] '''[[Tô Lâm]]''' </gallery> == Mga taunang pagpupulong == [[Talaksan:APEC2005 Hanbok.jpg|thumb|right|Pagtitipon ng APEC 2005, Busan, Timog Korea]] [[Talaksan:APEC2006 Áo Dài.jpg|thumb|Pagtitipon ng APEC 2006, Hanoi, Vietnam]] [[Talaksan:APEC Australia 2007 leaders.jpg|thumb|right|Pagtitipon ng APEC 2007, Sydney, Awstralya]] [[Talaksan:Apec 2013.jpg|thumb|right|Pagtitipon sa APEC Indonesia 2013]] {| class="wikitable" cellspacing="0" cellpadding="4" border="1" align="center" |+Mga taunang pagpupulong ng Kooperasyong Pang-ekonomiko sa Asya-Pasipiko !#!! Petsa !! Punung-abalang kasapi !! Lokasyon !! Kasuotang pangkuha ng larawan !! Websayt |- | Ika-1 || Nobyembre 6-7 1989 || {{flagicon|Australia}} [[Australia]]|| [[Canberra]] || || |- | Ika-2 || Hulyo 29-31 1990 || {{flagicon|Singapore}} [[Singapore]]|| [[Singapore]] || || |- | Ika-3 || Nobyembre 12-14 1991 || {{flagicon|South Korea}} [[Timog Korea]]|| [[Seoul]] || || |- | Ika-4 || Setyembre 10-11 1992 || {{flagicon|Thailand}} [[Thailand]]|| [[Bangkok]] || || |- | Ika-5 || Nobyembre 19-20 1993 || {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]|| [[Blake Island]] || Dyaket na bombardero || |- | Ika-6 || Nobyembre 15-16 1994 || {{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia]]|| [[Bogor]] ||Barong [[Batik]]|| |- | Ika-7 || Nobyembre 18-19 1995 || {{flagicon|Japan}} [[Japan]]|| [[Osaka]] ||Damit Pangkalakal|| |- | Ika-8 || Nobyembre 24-25 1996 || {{flagicon|Philippines}} [[Pilipinas]]|| [[Maynila]] at [[Subic, Zambales|Subic]] ||[[Barong Tagalog]] || |- | Ika-9 || Nobyembre 24-25 1997 || {{flagicon|Canada}} [[Canada]]|| [[Vancouver]] || Dyaket na balat || |- | Ika-10 || Nobyembre 17-18 1998 || {{flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]]|| [[Kuala Lumpur]] ||[[Batik]] || |- | Ika-11 || Setyembre 12-13 1999 || {{flagicon|New Zealand}} [[New Zealand]]|| [[Auckland]] ||Dyaket pandagat|| |- | Ika-12 || Nobyembre 15-16 2000 || {{flagicon|Brunei}} [[Brunei]]|| [[Bandar Seri Begawan]] ||Barong Kain Tenunan|| [http://www.apec2000.gov.bn] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20030314093359/http%3A//www.apec2000.gov.bn/ |date=2003-03-14 }} |- | Ika-13 || Oktubre 20-21 2001 || {{flagicon|China}} [[Tsina]]|| [[Shanghai]] || Barong Tangzhuang || [http://www.china.org.cn/english/12585.htm] |- | Ika-14 || Oktubre 26-27 2002 || {{flagicon|Mexico}} [[Mehiko]]|| [[Los Cabos]] ||Barong guwayabera|| |- | Ika-15 || Oktubre 20-21 2003 || {{flagicon|Thailand}} [[Thailand]]|| [[Bangkok]] || Barong brokada || |- | Ika-16 || Nobyembre 20-21 2004 || {{flagicon|Chile}} [[Chile]]|| [[Santiago, Chile|Santiago]] || Barong tsamantos|| [http://www.apec2004.cl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200605101400/http://www.apec2004.cl/ |date=2020-06-05 }} |- | Ika-17 || Nobyembre 18-19 2005 || {{flagicon|South Korea}} [[Timog Korea]]|| [[Busan]] || Hanbok || |- | Ika-18 || Nobyembre 18-19 2006 || {{flagicon|Vietnam}} [[Vietnam]] || [[Hanoi]] || Áo dài || [http://www.apec2006.vn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060225120827/http://www.apec2006.vn/ |date=2006-02-25 }} |- | Ika-19 || Setyembre 8-9 2007 || {{flagicon|Australia}} [[Australia]]|| [[Sydney]] || Drizabon at mga sumbrerong Akubra ||[http://www.apec2007.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119112409/http://www.apec2007.org/ |date=2010-11-19 }} |- | Ika-20 || Nobyembre 22-23 2008 || {{flagicon|Peru}} [[Peru]]|| [[Lima]] || || |- | Ika-21 || Nobyembre 14-15 2009|| {{flagicon|Singapore}} [[Singapore]]|| [[Singapore]] || || |- | Ika-22 || Nobyembre 13-14 2010 || {{flagicon|Japan}} [[Japan]]|| [[Yokohama]] || Kimono || |- | Ika-23 || Nobyembre 12–13 2011 || {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]]|| [[Honolulu]] || Aloha Shirts || |- | Ika-24 || Setiyembre 9–10 2012 || {{flagicon|Russia}} [[Rusya]]|| [[Vladivostok]] || || |- | Ika-25 || Oktubre 5–7 2013 || {{flagicon|Indonesia}} [[Indonesia]] || [[Bali]] || Barong [[Batik]]|| |- | Ika-26 || Nobyembre 10–11 2014 || {{flagicon|China}} [[Tsina]] || [[Beijing]] || || |- | Ika-27 || Nobyembre 18–19 2015 || {{flagicon|Philippines}} [[Pilipinas]] || [[Pasay]]|| [[Barong Tagalog]] ||apec2015.ph |- | Ika-28 || Nobyembre 19–20 2016 || {{flagicon|Peru}} [[Peru]] || [[Lima]] || || |- | Ika-29 || Nobyembre 10–11 2017 || {{flagicon|Vietnam}} [[Vietnam]] || [[Da Nang]] || || |- | Ika-30 || Nobyembre 17–18 2018 || {{flagicon|Papua New Guinea}} [[Papua New Guinea]] || [[Port Moresby]] || || |- | Ika-31 || Nobyembre 16–17 2019 ''(Kinansela)'' || {{flagicon|Chile}} [[Chile]] || [[Santiago, Chile|Santiago]] || || |- | Ika-32 || Nobyembre 20 2020 || {{flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] || [[Kuala Lumpur]] (Hinawakan ng halos) || || |- | Ika-33 || Nobyembre 12 2021 || {{flagicon|New Zealand}} [[New Zealand]] || [[Auckland]] (Hinawakan ng halos) || || |- | Ika-34 || Nobyembre 18–19 2022 || {{flagicon|Thailand}} [[Thailand]] || [[Bangkok]] || || |- | Ika-35 || Nobyembre 15–17 2023 || {{flagicon|USA}} [[Estados Unidos]] || [[San Francisco]] || || |- |Ika-36 |Nobyembre 10–16 2024 |{{flagicon|Peru}} [[Peru]] |[[Cusco]] | | |- |Ika-37 |Oktubre 31–Nobyembre 1 2025 |{{flagicon|South Korea}} [[Timog Korea]] |[[Gyeongju]] | | |} == Sanggunian == {{reflist}} == Mga panlabas na kawing == * [http://www.apec.org/ Opisyal na Pahina ng Kooperasyong Pang-ekonomiko sa Asya-Pasipiko] * [http://www.apec2007.org APEC 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101119112409/http://www.apec2007.org/ |date=2010-11-19 }}, Opisyal na Websayt para sa taunang pagpupulong 2007 * [http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=apec&search_crit=title&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form Mga Ulat sa Pagsasalik Serbisyong Pangkongreso (CRS) tungkol sa APEC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070921042543/http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=apec&search_crit=title&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form |date=2007-09-21 }} * [http://www.apecperu2008.info Mga Kabatiran at mga Balita tungkol sa APEC Peru 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080601090216/http://www.apecperu2008.info/ |date=2008-06-01 }} [[Kategorya:Mga pandaigdigang organisasyon]] [[Kategorya:Asia-Pacific Economic Cooperation|*]] a0tg6j0nw4adn1dfigaahqiz8omaztb Orangutan 0 49693 2201830 1613817 2026-04-08T11:52:07Z Pongorine 132548 Binago ang pormat at pangkalahatang balirala ng mga pangungusap; in-update ang dami ng espesye (2 -> 3); in-update ang taxobox upang ilagay ang mga extinct orangutan; nagsalin ng mga impormasyon tungkol sa ebolusyon at dinagdagan ng sanggunian (at naglagay ng espasyo para rito) 2201830 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Orangutans | image = Orang Utan, Semenggok Forest Reserve, Sarawak, Borneo, Malaysia.JPG | image_caption = [[Bornean orangutan]] (''Pongo pygmaeus'') | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Primates]] | familia = [[Hominidae]] | subfamilia = [[Ponginae]] | genus = '''''Pongo''''' | genus_authority = [[Bernard Germain Étienne de la Ville, Comte de Lacépède|Lacépède]], 1799 | type_species = ''[[Bornean orangutan|Pongo borneo]]'' | type_species_authority = [[Bernard Germain Étienne de la Ville, Comte de Lacépède|Lacépède]], 1799 (= ''Simia pygmaeus'' Linnaeus, 1760) | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = ''[[Bornean orangutan|Pongo pygmaeus]]''<br /> ''[[Sumatran orangutan|Pongo abelii]]''<br /> ''[[Tapanuli orangutan|Pongo tapanuliensis]]''<br/> †''Pongo hooijeri''<br /> †''Pongo weidenreichi''<br /> †''Pongo grovesei''<br /> †''Pongo nguyenbinheri''<br /> | status = | trend = | status_system = | status_ref = | range_map = Mapa distribuicao pongo.png | range_map_caption = Range of the two orangutan species | synonyms = ''Faunus'' <small>Oken, 1816</small> <br> ''Lophotus'' <small>Fischer, 1813</small> <br> ''Macrobates'' <small>Billberg, 1828</small> <br> ''Satyrus'' <small>Lesson, 1840</small> }} Ang '''orangutan''' ay [[dakilang bakulaw]] na katutubo sa Asya. Sa kasalukuyan, ito ay matatagpuan lamang sa iilang kagubatan ng [[Borneo]] at [[Sumatra]]. Ito ay inuuri sa genus na '''''Pongo''''' at nakaraang itinuring na iisang espesye lamang. Mula 1996, ang mga ito ay hinati sa dalawang espesye: ang [[Bornean orangutan]] (''P. pygmaeus'') at [[Sumatran orangutan]] (''P. abelii''). Noong 2017, kinilala ang pangatlong espesya na [[Tapanuli orangutan]] (''P. tapanuliensis''). Sa karagdagan, ang espesye na Bornean orangutan ay nahahati pa sa tatlong subespesye. Ang mga orangutan ang tanging nabubuhay na espesye ng subpamilyang [[Ponginae]], na kinabibilangan rin ng ilang mga espesye gaya ng ''[[Gigantopithecus]]'', ang pinakamalaking alam na [[Primates|primado]]. Ang mga orangutan ay humiwalay mula sa ibang mga [[dakilang bakulaw]] noong 12-15 milyong taong nakakalipas. Ayon sa isang 2011 na pag-aaral ng [[genome]] ng Bornean at Sumatran orangutan, naghiwalay ang dalawang espesye noong 400,000 taong nakakalipas.<ref>{{Cite journal |last=Milton |first=Joseph |date=2011-01-26 |title=Orang-utans join the genome gang |url=https://www.nature.com/articles/news.2011.50 |journal=Nature |language=en |doi=10.1038/news.2011.50 |issn=1476-4687}}</ref> Samantalang sinasabi ng isang pag-aaral mula 2017 na humiwalay ang Bornean at Tapanuli orangutan mula sa Sumatran orangutan noong 3.4 mya, at sa isa't isa noong 2.4 mya.<ref>{{Cite journal |last=Nater |first=A. |last2=Mattle-Greminger |first2=M. P. |last3=Nurcahyo |first3=A. |last4=Nowak |first4=M. G. |last5=de Manuel |first5=M. |last6=Desai |first6=T. |last7=Groves |first7=C. |last8=Pybus |first8=M. |last9=Sonay |first9=T. B. |last10=Roos |first10=C. |last11=Lameira |first11=A. R. |date=November 20, 2017 |title=Morphometric, Behavioral, and Genomic Evidence for a New Orangutan Species |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0960982217312459 |journal=Current Biology |language=en |volume=27 |issue=22 |pages=3487–3498.e10 |doi=10.1016/j.cub.2017.09.047}}</ref> == Mga sanggunian == <references /> [[Kategorya:Hominoidea]] 5iron7efusv4ysg8jwj1l74ytkr2d1c Lourdes 0 102777 2201797 2200431 2026-04-08T09:11:24Z TentingZones1 122212 2201797 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} Ang '''Lourdes''' ay isang [[bayan ng pamilihan]] na matatagpuan sa [[Pyrenees]]. Ito ay bahagi ng departamento ng [[Hautes-Pyrénées]] sa rehiyon ng [[Occitanie]] sa timog-kanlurang [[Pransya]].<ref>{{Cite web |url=https://www.insee.fr/fr/metadonnees/geographie/commune/65286-lourdes |title=INSEE commune file |access-date=26 September 2024 |publisher=INSEE}}</ref> Bago ang kalagitnaan ng ika-19 na siglo, ang bayan ay pinakakilala dahil sa [[Château fort de Lourdes|kuta ng Château nito]], isang pinatibay na [[kastilyo]] na tumataas mula sa isang mabatong bangin sa gitna nito. Noong 1858, sumikat ang Lourdes sa Pransya at sa ibang bansa dahil sa mga [[Aparaisyon sa Lourdes|aparisyon ni Maria]] sa babaeng magsasaka na si [[Bernadette Soubirous]] (kalaunan ay idineklarang [[santo]] ng [[Simbahang Katoliko]] dahil sa kanyang mabuting pamumuhay). Di-nagtagal pagkatapos nito, ang lungsod at ang [[Santuwaryo ng Mahal na Ina ng Lourdes]] ay naging kabilang sa pinakamahalagang lugar sa mundo para sa [[peregrinasyon]] at [[turismo sa relihiyon]]. == Heograpiya == [[File:Lourdes la citadelle.jpg|thumb|Ang Château Fort sa Lourdes|alt=]] Ang Lourdes ay matatagpuan sa katimugang France sa paanan ng mga bundok ng Pyrenees malapit sa prime meridian. Natatanaw ito mula sa timog ng mga taluktok ng Pyrenean na [[Aneto]], [[Montaigu (bundok)|Montaigu]], at [[Vignemale]] (3,298 m o 10,820 ft), habang sa paligid ng bayan ay may tatlong tuktok na umaabot hanggang 1,000 m (3,281 ft) na kilala bilang Béout, Petit Jer (kasama ang tatlong krus nito) at Grand Jer (kasama ang nag-iisang krus nito). Mapupuntahan ang Grand Jer sa pamamagitan ng [[Funiculaire du pic du Jer|funicular railway ng Pic du Jer]]. Ang Béout ay dating mapupuntahan sa pamamagitan ng cable car, bagama't ito ay nasira na. Makikita pa rin ang isang pavilion sa tuktok. Ang Lourdes ay nasa taas na 420 m (1,380 ft) at nasa gitnang posisyon kung saan dumadaloy ang mabilis na agos ng ilog [[Gave de Pau]] mula sa timog, na nagmumula sa pinagmumulan nito sa [[Gavarnie]]; dito dumadaloy ang ilang maliliit na ilog mula sa [[Barèges]] at [[Cauterets]]. Pagkatapos ay sanga ang Gave pakanluran patungo sa [[Béarn]], dumadaan sa mga pampang ng Grotto at pababa sa [[Pau]] at pagkatapos ay sa [[Biarritz]]. Sa lupang napapaligiran ng isang silo ng Gave de Pau ay isang nakausling bato na tinatawag na Massabielle (mula sa ''masse vieille'': "lumang masa"). Sa hilagang aspeto ng batong ito, malapit sa pampang ng ilog, ay isang natural na lumilitaw, hindi regular ang hugis, mababaw na kuweba o grotto, kung saan naganap ang mga aparisyon noong 1858.<ref>Ruth Harris, ''Lourdes: Body and Spirit in the Secular Age'', Penguin Books, 1999, p. 52.</ref> == Tingnan din == * [[Santuwaryo ng Mahal na Inang Lourdes]] == Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] {{stub}} 1h3rry86ird0uoqwiay1ilbc5agglkw East Asia Summit 0 124478 2201694 2200271 2026-04-07T12:53:58Z ~2026-21236-28 160715 East Asia Summit 2201694 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 20em; border-collapse: collapse; font-size: 90%; clear: right" |- !East Asia Summit |- |[[File:East Asian Community.PNG|220px|Mapa ng mga kasapi at kandidato ng EAS]] <hr /> '''Mga kasapi ng [[ASEAN]]''' ; {{flagcountry|Indonesia}} : [[Pangulo ng Indonesia|Pangulo]] [[Prabowo Subianto]] ; {{flagcountry|Malaysia}} : [[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] [[Anwar Ibrahim]] ; {{flagcountry|Philippines}} : [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Bongbong Marcos|Ferdinand R. Marcos Jr.]] ; {{flagcountry|Singapore}} : [[Punong Ministro ng Singgapur|Punong Ministro]] [[Lawrence Wong]] ; {{flagcountry|Thailand}} : [[Punong Ministro ng Taylandiya| Punong Ministro]] [[Anutin Charnvirakul]] ; {{flagcountry|Brunei}} : [[Tala ng mga Sultan ng Brunay|Sultan]] [[Hassanal Bolkiah]] ; {{flagcountry|Vietnam}} : [[Punong Ministro ng Biyetnam|Punong Ministro]] [[Lê Minh Hưng]] ; {{flagcountry|Laos}} : [[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]] [[Sonexay Siphandone]] ; {{flagicon|Myanmar}} [[Burma|Myanmar]] : [[Punong Ministro ng Myanmar|Punong Ministro]] [[Nyo Saw]] ; {{flagcountry|Cambodia}} : [[Punong Ministro ng Cambodia|Punong Ministro]] [[Hun Manet]] ; {{flagcountry|Timor Leste}} : [[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]] [[Xanana Gusmão]] '''Mga kasapi ng [[ASEAN Dagdag Tatlo]]''' ; {{flagcountry|China}} : [[Premier ng Konsehong Estado ng People's Republic of ChinaRepublikang Popular ng Tsina|Premier]] [[Li Qiang]] ; {{flagcountry|Japan}} : [[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] [[Sanae Takaichi]] ; {{flagcountry|South Korea}} : [[Pangulo ng Timog Korea|Pangulo]] [[Lee Jae-myung]] '''Karagdagang mga kasapi''' ; {{flagcountry|India}} : [[Punong Ministro ng India|Punong Ministro]] [[Narendra Modi]] ; {{flagcountry|Australia}} : [[Punong Ministro ng Australya|Punong Ministro]] [[Anthony Albanese]] ; {{flagcountry|New Zealand}} : [[Punong Ministro ng Bagong Selanda|Punong Ministro]] [[Christopher Luxon]] ; {{flagcountry|Russia}} : [[Punong Ministro ng Rusya|Punong Ministro]] [[Mikhail Mishustin]] ; {{flagcountry|United States}} : [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo]] [[Donald Trump]] |} Ang '''East Asia Summit''' (EAS) ay isang pagpupulong na ginaganap taun-taon ng mga pinuno ng 18 na bansa sa rehiyong [[Silangang Asya]]. == Lider ng East Asia Summit == <gallery class="center" widths="145"> Talaksan:Anthony Albanese election infobox.jpg|{{flagicon|AUS}} '''[[Australia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Australia|Punong Ministro]] '''[[Anthony Albanese]]''' Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg|{{flagicon|BRU}} '''[[Brunei Darussalam]]'''<br /> [[Sultan ng Brunei|Sultan]] '''[[Hassanal Bolkiah]]''' Talaksan:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped).jpg|{{flagicon|CAM}} '''[[Cambodia]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Cambodia|Punong Ministro]] '''[[Hun Manet]]''' Talaksan:Li Qiang meets Keir Starmer Jan 2026.jpg|{{flagicon|CHN}} '''[[China]]'''<br />[[Premier ng Tsina|Premier]] '''[[Li Qiang]]''' Talaksan:The official portrait of Shri Narendra Modi, the Prime Minister of the Republic of India.jpg|{{flagicon|IND}} '''[[India]]'''<br />[[Punong Ministro ng India|Punong Ministro]] '''[[Narendra Modi]]''' Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|{{flagicon|IDN}} '''[[Indonesia]]'''<br />[[Pangulo ng Indonesia|Pangulong]] '''[[Prabowo Subianto]]''' Talaksan:Sanae Takaichi 20251021 (cropped) 1.jpg|{{flagicon|JPN}} '''[[Japan]]'''<br />[[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] '''[[Sanae Takaichi]]''' Talaksan:Sonexay Siphandone on January 21, 2025.jpg|{{flagicon|LAO}} '''[[Laos]]'''<br />[[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]] '''[[Sonexay Siphandone]]''' Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg|{{flagicon|MAS}} '''[[Malaysia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] '''[[Anwar Ibrahim]]''' Talaksan:U-nyo-saw-2.jpg|{{flagicon|Burma}} '''[[Myanmar]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Myanmar|Punong Ministro]] '''[[Nyo Saw]]''' Talaksan:LUXON, Christopher - Botany (cropped).jpg|{{flagicon|NZL}} '''[[New Zealand]]'''<br />[[Punong Ministro ng Bagong Zilandya|Punong Ministro]] '''[[Christopher Luxon]]''' Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg|{{flagicon|PHL}} '''[[Pilipinas]]'''<br />[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] '''[[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]''' Talaksan:Mikhail Mishustin (2024-01-11) cropped.jpg|{{flagicon|RUS}} '''[[Rusya]]'''<br />[[Punong Ministro ng Rusya|Punong Ministro]] '''[[Mikhail Mishustin]]''' Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg|{{flagicon|SGP}} '''[[Singapore]]'''<br />[[Punong Ministro ng Singapore|Punong Ministro]] '''[[Lawrence Wong]]''' Talaksan:Lee Jae-myung 20250823.jpg|{{flagicon|KOR}} '''[[Timog Korea]]'''<br />[[Pangulo ng Timog Korea|Pangulong]] '''[[Lee Jae-myung]]''' Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg|{{flagicon|THA}} '''[[Thailand]]'''<br />[[Punong Ministro ng Thailand|Punong Ministro]] '''[[Anutin Charnvirakul]]''' Talaksan:PM Kishida meeting with PM Gusmão of Timor-Leste (cropped).jpg|{{flagicon|Timor-Leste}} '''[[Timor Leste]]'''<br />[[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]] '''[[Xanana Gusmão]]''' Talaksan:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|{{flagicon|USA}} '''[[Estados Unidos ng Amerika]]'''<br />[[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulong]] '''[[Donald Trump]]''' Talaksan:Secretary Blinken Meets with Vietnamese Prime Minister Pham Minh Chinh (52070795768) (cropped).jpg|{{flagicon|VIE}} '''[[Vietnam]]'''<br />[[Punong Ministro ng Vietnam|Punong Ministro]] '''[[Phạm Minh Chính]]''' </gallery> [[Kategorya:ASEAN]] oxkaearrycxx6cpzery8zf0ik6tlxzi 2201695 2201694 2026-04-07T12:54:31Z ~2026-21236-28 160715 /* Lider ng East Asia Summit */Lider ng East Asia Summit 2201695 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 20em; border-collapse: collapse; font-size: 90%; clear: right" |- !East Asia Summit |- |[[File:East Asian Community.PNG|220px|Mapa ng mga kasapi at kandidato ng EAS]] <hr /> '''Mga kasapi ng [[ASEAN]]''' ; {{flagcountry|Indonesia}} : [[Pangulo ng Indonesia|Pangulo]] [[Prabowo Subianto]] ; {{flagcountry|Malaysia}} : [[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] [[Anwar Ibrahim]] ; {{flagcountry|Philippines}} : [[Pangulo ng Pilipinas|Pangulo]] [[Bongbong Marcos|Ferdinand R. Marcos Jr.]] ; {{flagcountry|Singapore}} : [[Punong Ministro ng Singgapur|Punong Ministro]] [[Lawrence Wong]] ; {{flagcountry|Thailand}} : [[Punong Ministro ng Taylandiya| Punong Ministro]] [[Anutin Charnvirakul]] ; {{flagcountry|Brunei}} : [[Tala ng mga Sultan ng Brunay|Sultan]] [[Hassanal Bolkiah]] ; {{flagcountry|Vietnam}} : [[Punong Ministro ng Biyetnam|Punong Ministro]] [[Lê Minh Hưng]] ; {{flagcountry|Laos}} : [[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]] [[Sonexay Siphandone]] ; {{flagicon|Myanmar}} [[Burma|Myanmar]] : [[Punong Ministro ng Myanmar|Punong Ministro]] [[Nyo Saw]] ; {{flagcountry|Cambodia}} : [[Punong Ministro ng Cambodia|Punong Ministro]] [[Hun Manet]] ; {{flagcountry|Timor Leste}} : [[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]] [[Xanana Gusmão]] '''Mga kasapi ng [[ASEAN Dagdag Tatlo]]''' ; {{flagcountry|China}} : [[Premier ng Konsehong Estado ng People's Republic of ChinaRepublikang Popular ng Tsina|Premier]] [[Li Qiang]] ; {{flagcountry|Japan}} : [[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] [[Sanae Takaichi]] ; {{flagcountry|South Korea}} : [[Pangulo ng Timog Korea|Pangulo]] [[Lee Jae-myung]] '''Karagdagang mga kasapi''' ; {{flagcountry|India}} : [[Punong Ministro ng India|Punong Ministro]] [[Narendra Modi]] ; {{flagcountry|Australia}} : [[Punong Ministro ng Australya|Punong Ministro]] [[Anthony Albanese]] ; {{flagcountry|New Zealand}} : [[Punong Ministro ng Bagong Selanda|Punong Ministro]] [[Christopher Luxon]] ; {{flagcountry|Russia}} : [[Punong Ministro ng Rusya|Punong Ministro]] [[Mikhail Mishustin]] ; {{flagcountry|United States}} : [[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulo]] [[Donald Trump]] |} Ang '''East Asia Summit''' (EAS) ay isang pagpupulong na ginaganap taun-taon ng mga pinuno ng 18 na bansa sa rehiyong [[Silangang Asya]]. == Lider ng East Asia Summit == <gallery class="center" widths="145"> Talaksan:Anthony Albanese election infobox.jpg|{{flagicon|AUS}} '''[[Australia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Australia|Punong Ministro]] '''[[Anthony Albanese]]''' Talaksan:His Majesty Bolkiah 20231216.jpg|{{flagicon|BRU}} '''[[Brunei Darussalam]]'''<br /> [[Sultan ng Brunei|Sultan]] '''[[Hassanal Bolkiah]]''' Talaksan:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped).jpg|{{flagicon|CAM}} '''[[Cambodia]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Cambodia|Punong Ministro]] '''[[Hun Manet]]''' Talaksan:Li Qiang meets Keir Starmer Jan 2026.jpg|{{flagicon|CHN}} '''[[China]]'''<br />[[Premier ng Tsina|Premier]] '''[[Li Qiang]]''' Talaksan:The official portrait of Shri Narendra Modi, the Prime Minister of the Republic of India.jpg|{{flagicon|IND}} '''[[India]]'''<br />[[Punong Ministro ng India|Punong Ministro]] '''[[Narendra Modi]]''' Talaksan:Prabowo Subianto 2024 official portrait.jpg|{{flagicon|IDN}} '''[[Indonesia]]'''<br />[[Pangulo ng Indonesia|Pangulong]] '''[[Prabowo Subianto]]''' Talaksan:Sanae Takaichi 20251021 (cropped) 1.jpg|{{flagicon|JPN}} '''[[Japan]]'''<br />[[Punong Ministro ng Hapon|Punong Ministro]] '''[[Sanae Takaichi]]''' Talaksan:Sonexay Siphandone on January 21, 2025.jpg|{{flagicon|LAO}} '''[[Laos]]'''<br />[[Punong Ministro ng Laos|Punong Ministro]] '''[[Sonexay Siphandone]]''' Talaksan:20251026 Anwar Ibrahim 47th ASEAN Summit.jpg|{{flagicon|MAS}} '''[[Malaysia]]'''<br />[[Punong Ministro ng Malaysia|Punong Ministro]] '''[[Anwar Ibrahim]]''' Talaksan:U-nyo-saw-2.jpg|{{flagicon|Burma}} '''[[Myanmar]]'''<br /> [[Punong Ministro ng Myanmar|Punong Ministro]] '''[[Nyo Saw]]''' Talaksan:LUXON, Christopher - Botany (cropped).jpg|{{flagicon|NZL}} '''[[New Zealand]]'''<br />[[Punong Ministro ng Bagong Zilandya|Punong Ministro]] '''[[Christopher Luxon]]''' Talaksan:Ferdinand R. Marcos Jr (3x4 cropped).jpg|{{flagicon|PHL}} '''[[Pilipinas]]'''<br />[[Pangulo ng Pilipinas|Pangulong]] '''[[Bongbong Marcos|Ferdinand Marcos Jr.]]''' Talaksan:Mikhail Mishustin (2024-01-11) cropped.jpg|{{flagicon|RUS}} '''[[Rusya]]'''<br />[[Punong Ministro ng Rusya|Punong Ministro]] '''[[Mikhail Mishustin]]''' Talaksan:Prime Minister of Singapore Lawrence Wong 250530-D-PM193-4275 (2025).jpg|{{flagicon|SGP}} '''[[Singapore]]'''<br />[[Punong Ministro ng Singapore|Punong Ministro]] '''[[Lawrence Wong]]''' Talaksan:Lee Jae-myung 20250823.jpg|{{flagicon|KOR}} '''[[Timog Korea]]'''<br />[[Pangulo ng Timog Korea|Pangulong]] '''[[Lee Jae-myung]]''' Talaksan:Anutin Charnvirakul in 2025.jpg|{{flagicon|THA}} '''[[Thailand]]'''<br />[[Punong Ministro ng Thailand|Punong Ministro]] '''[[Anutin Charnvirakul]]''' Talaksan:PM Kishida meeting with PM Gusmão of Timor-Leste (cropped).jpg|{{flagicon|Timor-Leste}} '''[[Timor Leste]]'''<br />[[Punong Ministro ng Timor Leste|Punong Ministro]] '''[[Xanana Gusmão]]''' Talaksan:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|{{flagicon|USA}} '''[[Estados Unidos ng Amerika]]'''<br />[[Pangulo ng Estados Unidos|Pangulong]] '''[[Donald Trump]]''' Talaksan:Lê Minh Hưng 2026.jpg|{{flagicon|VIE}} '''[[Vietnam]]'''<br />[[Punong Ministro ng Vietnam|Punong Ministro]] '''[[Lê Minh Hưng]]''' </gallery> [[Kategorya:ASEAN]] 9hhhg80i9mzd6g7ibsd87c7nhpaolz5 User interface 0 126195 2201758 2156258 2026-04-08T07:56:42Z Jojit fb 38 2201758 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI) ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). [[Kategorya:Kompyuter]] Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Kapag ang isang UI ay nakikipag-ugnayan sa lahat ng pandama ng tao, ito ay tinatawag na ''qualia interface'', na hinango sa teorya ng ''qualia''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. ddk7df084r8qa2mcfbp8ubhsivju6v6 2201759 2201758 2026-04-08T07:58:04Z Jojit fb 38 2201759 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI) ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. [[Kategorya:Kompyuter]] qdcvixljwy93hw2aks7ds4dmrjesxup 2201760 2201759 2026-04-08T08:00:26Z Jojit fb 38 2201760 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI) ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan. Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality''). [[Kategorya:Kompyuter]] swhlrvme11co84kexkni7yj8bma1yhs 2201761 2201760 2026-04-08T08:01:27Z Jojit fb 38 2201761 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI) ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality''). [[Kategorya:Kompyuter]] n0nz5gp904sb132dhi4wiuf0hscg2hx 2201762 2201761 2026-04-08T08:02:04Z Jojit fb 38 2201762 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI) ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality''). ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] i17e2h96r5rqpr6u696s4eg3kdfwtiu 2201763 2201762 2026-04-08T08:02:31Z Jojit fb 38 2201763 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI) ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] sfl16rriftvw2fcmf1cxuuppwp51mvm 2201764 2201763 2026-04-08T08:09:56Z Jojit fb 38 2201764 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan). Ang user interface ng isang mekanikal na sistema, sasakyan, o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na human–machine interface (HMI). Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (man–machine interface). Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI, bagaman may ilan na nagsasabing may iba na itong kahulugan ngayon. Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa human–computer interaction. Iba pang terminong ginagamit ay operator interface console (OIC) at operator interface terminal (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa “patong” (layer) na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na interface, hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] 49cumuym44j1hzr0qdgal7ywfarzhq9 2201765 2201764 2026-04-08T08:11:50Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201765 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan). Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI). Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface''). Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI, bagaman may ilan na nagsasabing may iba na itong kahulugan ngayon. Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''. Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] tm7552uxumhz6w4ryjnbu5uvd8iw6jy 2201766 2201765 2026-04-08T08:12:17Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201766 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan). Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI). Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface''). Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI. Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''. Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] izdsllzwr4jspsqga5esiu7lsw15eny 2201767 2201766 2026-04-08T08:12:47Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201767 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI). Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface''). Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI. Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''. Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] 42fu32x6nejymi233vrlcw2k8lsgkgz 2201768 2201767 2026-04-08T08:13:57Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201768 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface''). Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI. Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''. Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] pc0ki78udx7n1uldsebvmlsw9zqgs4k 2201769 2201768 2026-04-08T08:15:17Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201769 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI. Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''. Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] m3w8optxsybga5dze34uedyz8k3lo0f 2201770 2201769 2026-04-08T08:16:54Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201770 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, ngunit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''. Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] h53cxez38gqd7yfxbomlugudp87zfhh 2201771 2201770 2026-04-08T08:17:27Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201771 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT). Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] 0l418rdg8k7793zchqml3x7dqf88c85 2201772 2201771 2026-04-08T08:18:02Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201772 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina. Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] 0pj4wg3ino9ng5d421gkcyxyj1svcig 2201773 2201772 2026-04-08T08:18:30Z Jojit fb 38 /* Terminolohiya */ 2201773 wikitext text/x-wiki Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina.<ref name="Nigeria" /> Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] e9c5s47knb0zks68lzjd5jyo70r2gpw 2201774 2201773 2026-04-08T08:21:39Z Jojit fb 38 2201774 wikitext text/x-wiki [[File:XFCE-4.10-Desktop.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:XFCE-4.10-Desktop.png|thumb|Ang Xfce ba ''desktop environment'' ay nag-aalok ng isang ''[[graphical user interface]]'' kasunod ng metapora ng ''desktop''.]] Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina.<ref name="Nigeria" /> Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] thj7c6948jwur4vhdhbeze4tlizu5dy 2201775 2201774 2026-04-08T08:21:53Z Jojit fb 38 2201775 wikitext text/x-wiki [[File:XFCE-4.10-Desktop.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:XFCE-4.10-Desktop.png|thumb|Ang Xfce na ''desktop environment'' ay nag-aalok ng isang ''[[graphical user interface]]'' kasunod ng metapora ng ''desktop''.]] Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina.<ref name="Nigeria" /> Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] rbrtq2sh9wl4fohzw40gyvcx6ffpseh 2201776 2201775 2026-04-08T08:26:20Z Jojit fb 38 added [[Category:User interface]] using [[WP:HC|HotCat]] 2201776 wikitext text/x-wiki [[File:XFCE-4.10-Desktop.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:XFCE-4.10-Desktop.png|thumb|Ang Xfce na ''desktop environment'' ay nag-aalok ng isang ''[[graphical user interface]]'' kasunod ng metapora ng ''desktop''.]] Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina.<ref name="Nigeria" /> Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Kompyuter]] [[Kategorya:User interface]] mzzq8bzmmzahqqaovv3zj21sdqcbjlf 2201777 2201776 2026-04-08T08:26:50Z Jojit fb 38 removed [[Category:Kompyuter]] using [[WP:HC|HotCat]] 2201777 wikitext text/x-wiki [[File:XFCE-4.10-Desktop.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:XFCE-4.10-Desktop.png|thumb|Ang Xfce na ''desktop environment'' ay nag-aalok ng isang ''[[graphical user interface]]'' kasunod ng metapora ng ''desktop''.]] Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina.<ref name="Nigeria" /> Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:User interface]] 35nl19a9a7xsj7dqbqdg2h2qguq1qc3 2201778 2201777 2026-04-08T08:27:42Z Jojit fb 38 added [[Category:Komunikasyong pantao]] using [[WP:HC|HotCat]] 2201778 wikitext text/x-wiki [[File:XFCE-4.10-Desktop.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:XFCE-4.10-Desktop.png|thumb|Ang Xfce na ''desktop environment'' ay nag-aalok ng isang ''[[graphical user interface]]'' kasunod ng metapora ng ''desktop''.]] Sa larangan ng [[Disenyo|disenyong]] [[Industriya|industriyal]] ng interaksiyong tao at [[kompyuter]], ang '''''user interface''''' (UI, literal na '''ugnayang pantao-makina''') ay ang espasyo kung saan nagaganap ang pakikipag-ugnayan sa pagitan ng tao at makina. Layunin ng interaksiyong ito na pahintulutan ang epektibong pagpapatakbo at pagkontrol ng [[makina]] mula sa panig ng [[tao]], habang sabay na nagbibigay ang makina ng mga impormasyong nakatutulong sa proseso ng pagpapasya ng mga gumagamit. Kabilang sa mga halimbawa ng malawak na konseptong ito ang mga interaktibong aspekto ng mga ''[[operating system]]'' ng kompyuter, mga kasangkapang pangkamay, mga kontrol ng mabibigat na makinarya, at mga kontrol ng proseso. Ang mga konsiderasyon sa pagdidisenyo ng ''user interface'' ay kaugnay o sumasaklaw sa mga disiplinang tulad ng [[Ergonomiya|ergonomika]] at [[sikolohiya]]. Sa pangkalahatan, ang layunin ng pagdidisenyo ng user interface ay makalikha ng isang UI na madaling gamitin, episyente, at kasiya-siya (''user-friendly'') sa pagpapatakbo ng makina sa paraang nagbubunga ng ninanais na resulta (ibig sabihin, pinakamataas na kakayahang magamit o ''usability''). Karaniwan itong nangangahulugan na ang gumagamit ay kailangang magbigay ng kaunting input upang makamit ang ninanais na output, at na binabawasan ng makina ang mga hindi kanais-nais na output para sa gumagamit. Ang mga ''user interface'' ay binubuo ng isa o higit pang mga antas (''layers''), kabilang ang ''human–machine interface'' (HMI) na karaniwang nag-uugnay sa mga makina sa pisikal na ''input [[Hardware (kompyuter)|hardware]]'' (tulad ng mga [[Tipaan (ng kompyuter)|keyboard]], [[Mouse ng kompyuter|mouse]], o game pad) at ''output hardware'' (tulad ng mga [[monitor ng kompyuter]], ispiker, at printer). Ang isang aparatong nagpapatupad ng HMI ay tinatawag na ''human interface device'' (HID). Ang mga ''user interface'' na hindi na gumagamit ng pisikal na galaw ng mga bahagi ng katawan bilang tagapamagitan sa pagitan ng [[utak]] at makina ay hindi gumagamit ng kagamitang pampasok (''input'') o pampalabas (''output'') maliban sa mga elektrod; ang mga ito ay tinatawag na ''brain–computer interface'' (BCI) o ''brain–machine interface'' (BMI). Ang iba pang katawagan para sa ''human–machine interface'' ay ''man–machine interface'' (MMI), at kapag ang makina ay isang kompyuter, tinatawag itong ''human–computer interface''. Ang iba pang mga antas ng UI ay maaaring makipag-ugnayan sa isa o higit pang pandama ng tao, kabilang ang: ''tactile'' UI (haplos o paghipo), ''visual'' UI (paningin), ''auditory'' UI (tunog), ''olfactory'' UI (pang-amoy), ''equilibria'' UI (balanse), at ''gustatory'' UI (panlasa). Ang ''composite user interface'' (CUI) ay mga UI na nakikipag-ugnayan sa dalawa o higit pang pandama. Ang pinakakaraniwang CUI ay ang ''[[graphical user interface]]'' (GUI), na binubuo ng ''tactile'' UI at ''visual'' UI na may kakayahang magpakita ng mga grapika. Kapag dinagdagan ng tunog ang GUI, ito ay nagiging ''multimedia user interface'' (MUI). May tatlong malalawak na kategorya ng CUI: ''standard'' (pamantayan), ''virtual'' (birtuwal), at ''augmented'' (awmentado). Ang ''standard'' CUI ay gumagamit ng karaniwang ''human interface device'' tulad ng keyboard, mouse, at monitor ng kompyuter. Kapag hinaharangan ng CUI ang tunay na mundo upang lumikha ng ''virtual reality'' o realidad na birtuwal, ito ay tinatawag na ''virtual'' at gumagamit ng ''virtual reality interface''. Kapag naman hindi hinaharangan ang tunay na mundo at lumilikha ng ''augmented reality'' o realidad na awmentadao, ito ay tinatawag na ''augmented'' at gumagamit ng ''augmented reality interface''. Maaari ring uriin ang CUI batay sa dami ng pandamang kanilang ginagamit, bilang X-''sense virtual reality interface'' o X-''sense augmented reality interface'', kung saan ang X ay ang bilang ng pandamang sangkot. Halimbawa, ang Smell-O-Vision ay isang 3-''sense'' (3S) ''standard'' CUI na may biswal na ''display'' o pagpapakita, tunog, at amoy; kapag ang ''virtual reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''virtual reality interface''; at kapag ang ''augmented reality interface'' ay may kasamang amoy at haplos, ito ay tinatawag na 4-''sense'' (4S) ''augmented reality interface''. Ang ''user interface'' o ''human–machine interface'' ay ang bahagi ng makina na humahawak sa interaksiyon sa pagitan ng tao at makina. Ang mga ''membrane switch'', ''rubber keypad'', at ''touchscreen'' ay mga halimbawa ng pisikal na bahagi ng ''Human Machine Interface'' na maaari nating makita at mahawakan.<ref>{{Cite web |title=Eurotherm Parker SSD Link Hardware L5392 {{!}} Automation Industrial |url=https://l5392.com/blog |access-date=2024-01-11 |website=l5392.com |language=en}}</ref> Ang mga ''multimodal interface'' ay nagbibigay-daan sa mga gumagamit na makipag-ugnayan gamit ang higit sa isang paraan ng pagpasok (''input modality'').<ref>{{Cite book |last1=Cohen |first1=Philip R. |title=Proceedings of the 5th annual ACM symposium on User interface software and technology - UIST '92 |year=1992 |isbn=0897915496 |pages=143–149 |language=en |chapter=The role of natural language in a multimodal interface |doi=10.1145/142621.142641 |s2cid=9010570}}</ref> == Terminolohiya == May pagkakaiba sa pagitan ng ''user interface'' at ''operator interface'' o ''human–machine interface'' (HMI). Ang terminong "''user interface''" ay karaniwang ginagamit sa konteksto ng mga (personal) na sistemang pangkompyuter at mga [[elektronikong aparato]], kung saan ang isang ''[[Network ng kompyuter|network]]'' ng mga kagamitan o kompyuter ay magkakaugnay sa pamamagitan ng MES (''Manufacturing Execution System'') o ''host'' upang magpakita ng [[impormasyon]]. Ang ''human–machine interface'' (HMI) ay karaniwang nakatuon lamang sa isang makina o kagamitan, at ito ang paraan ng ugnayan sa pagitan ng tao at ng makina/kagamitan. Sa kabilang banda, ang ''operator interface'' ay ang paraan ng pag-''access'' o pagkontrol sa maraming kagamitan na magkakaugnay sa pamamagitan ng isang ''host control system''. Maaaring magbigay ang isang sistema ng ilang ''user interface'' upang matugunan ang iba;t ibang uri ng gumagamit. Halimbawa, ang isang ''computerized library database'' o kompyuterisadong kalipuna ng datos ng [[aklatan]] ay maaaring magkaroon ng dalawang ''user interface'': isa para sa mga patron ng aklatan (may limitadong mga tungkulin at nakatuon sa kadalian ng paggamit) at isa pa para sa mga kawani ng aklatan (mas malawak ang mga tungkulin at nakatuon sa kahusayan).<ref>{{Cite web |date=7 Mayo 2017 |title=The User Experience of Libraries: Serving The Common Good User Experience Magazine |url=https://uxpamagazine.org/the-user-experience-of-libraries/ |access-date=2022-03-23 |website=uxpamagazine.org |language=en}}</ref> Ang ''user interface'' ng isang mekanikal na sistema, [[sasakyan]], o instalasyong industriyal ay minsan ding tinatawag na ''human–machine interface'' (HMI).<ref>{{cite journal |author1=Griffin, Ben |author2=Baston, Laurel |title=Interfaces |url=http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |url-status=live |format=Presentation |journal=peace.saumag.edu |language=en |page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714160915/http://peace.saumag.edu/faculty/kardas/Courses/CS/Interfaces2007_files/Interfaces2007.ppt |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=The user interface of a mechanical system, a vehicle or an industrial installation is sometimes referred to as the human–machine interface (HMI).}}</ref> Ang HMI ay isang pagbabago ng orihinal na terminong MMI (''man–machine interface'').<ref name="Nigeria">{{cite journal |title=User Interface Design and Ergonomics |url=http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |url-status=live |journal=Course Cit 811 |language=en |location=NATIONAL OPEN UNIVERSITY OF NIGERIA |publisher=SCHOOL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY |page=19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714234100/http://www.nou.edu.ng/NOUN_OCL/pdf/SST/CIT%20811.pdf |archive-date=14 Hulyo 2014 |access-date=7 Hunyo 2014 |quote=In practice, the abbreviation MMI is still frequently used although some may claim that MMI stands for something different now.}}</ref> Sa praktika, madalas pa ring ginagamit ang daglat na MMI.<ref name="Nigeria" /> Isa pang daglat ay HCI, subalit mas karaniwan itong ginagamit para sa ''human–computer interaction''.<ref name="Nigeria" /> Iba pang terminong ginagamit ay ''operator interface console'' (OIC) at ''operator interface terminal'' (OIT).<ref>{{cite book |title=Recent advances in business administration |date=2010 |publisher=Wseas |isbn=978-960-474-161-8 |location=[S.l.] |page=190 |language=en |chapter=Introduction Section |quote=Other terms used are operator interface console (OIC) and operator interface terminal (OIT)}}</ref> Anuman ang daglat, ang mga terminong ito ay tumutukoy sa "patong" (''layer'') na naghihiwalay sa taong nagpapatakbo ng makina at sa mismong makina.<ref name="Nigeria" /> Kung walang malinaw at madaling gamitin na ''interface'', hindi makikipag-ugnayan ang mga tao sa mga sistemang pang-impormasyon. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:User interface]] [[Kategorya:Komunikasyong pantao]] h3fp5b8anggffw0phicdq4k0cgl9vfh Solenn Heussaff 0 161800 2201742 2145998 2026-04-08T00:18:53Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2201742 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Talaan ng mga artista sa Pilipinas]] pwggwzbwy52rsqvr7xu8v9mojjzs7jt It's Showtime 0 162494 2201817 2181163 2026-04-08T10:56:48Z ~2026-21555-01 160738 /* Mga Hosts */ 2201817 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = ''Showtime (2009–2012)'' | native_name = | genre = [[Variety show]] | creator = [[ABS-CBN Entertainment]]<br>[[Bobet Vidanes]] | based_on = | inspired_by = | developer = ABS-CBN Entertainment<br>Bobet Vidanes | writer = {{Plainlist| * Karla Gacusana * Maria Anna Isabel Reyes * Rachel Relucio * Matthew Salegumba * Bebeth Santos * Alex Balite * Ferdi Aguas * Alex Calleja }} | screenplay = | story = | director = [[Bobet Vidanes]] (2009-2020)<br>Boyet Baldemor | creative_director = | presenter = {{Plainlist| * [[Vhong Navarro]] * [[Anne Curtis]] * [[Vice Ganda]] * [[Kim Atienza]] * [[Teddy Corpuz]] * [[Jugs Jugueta]] * [[Karylle]] * [[Jhong Hilario]] * [[Ryan Bang]] * [[Amy Perez]] * [[Mariel Rodriguez]] * [[Catriona Gray]] (guest host) }} | starring = | judges = | voices = | narrated = [[Peter Musñgi]] (since 2009)<br>Jefferson Utanes (since 2009) | theme_music_composer = Angelo "DJ MOD" Macanaya | open_theme = It's Showtime | end_theme = | composer = | country = Pilipinas | language = Filipino | num_seasons = | num_episodes = 3,500 | list_episodes = | executive_producer = {{plainlist| *[[Carlo L. Katigbak]] (since 2016) *[[Cory V. Vidanes]] *Laurenti M. Dyogi *Luis L. Andrada }} | producer = Rose Casala<br>Katrina Genova-Bitara | news_editor = | location = {{plainlist| *ABS-CBN Broadcasting Center, Quezon City, Philippines **Studio 2 (2009–2012) **Studio 3 (since 2012) **Studio 10 (occasional; since 2020) }} | cinematography = | animator = | editor = {{Plainlist| * Alphonse Dayao * Kerwin de Mesa * Malvin Flores }} | camera = [[Multi-camera]] | runtime = 3¼ to 3½ hours (including commercials) | company = [[ABS-CBN Entertainment]] | budget = | network = [[ABS-CBN]] | first_aired = {{start date|2009|10|24}} | last_aired = {{end date|2012|1|28}} | first_aired2 = {{start date|2012|2|6}} | last_aired2 = {{end date|2020|5|5}} | network3 = [[Kapamilya Channel]] | first_aired3 = {{start date|2020|6|13}} | last_aired3 = kasalukuyan | related = ''[[It's Showtime Indonesia]]'' }} Ang '''''It's Showtime''''' (kilala rin bilang '''''Showtime''''') ay isang palabas pantelebisyon tuwing tanghali na pinapalabas sa [[ABS-CBN]] sa Pilipinas. Sinimulan itong ipalabas noong 24 Oktubre 2009. Sa kasalukuyan, napapanood din ito sa buong mundo sa pamamagitan ng The Filipino Channel. Ang programang ito ay ang pinaka-matagal na palabas na sari-sari (''variety show'') sa [[ABS-CBN Corporation]]. Ito ay ipinapalabas tuwing tanghaling tapat, anim na araw sa isang linggo. Ang kanilang istudyo ay nasa ABS-CBN Studios sa ABS-CBN Broadcasting Center, [[Lungsod Quezon]]. ==Mga Hosts== {{main article|Talaan ng mga miyembro ng It's Showtime}} ===Mga pangunahing hosts=== *[[Vhong Navarro]] <small>(2009–kasalukuyan)</small> *[[Anne Curtis]] <small>(2009–kasalukuyan) (on hiatus)</small> *[[Vice Ganda]] <small>(2009–kasalukuyan)</small> *[[Kim Atienza]] <small> (2009–2016, 2019–2021)</small> *[[Teddy Corpuz]] <small>(2009–kasalukuyan)</small> *[[Itchyworms|Jugs Jugueta]] <small>(2009–kasalukuyan)</small> *[[Karylle]] <small>(2011–kasalukuyan)</small> *[[Jhong Hilario]] <small>(2012–kasalukuyan)</small> *[[Ryan Bang]] <small>(2012–kasalukuyan)</small> *[[Amy Perez]] <small>(2016–kasalukuyan)</small> *[[Mariel Rodriguez]] <small>(2016; 2018–kasalukuyan) (on hiatus)</small> *[[Catriona Gray]] <small>(2020–kasalukuyan) (guest host)</small> ==Mga Segments== {{main|Talaan ng segments ng It's Showtime}} ===Kasalukuyang Segments=== * ''Girl on Fire: Pole dancing edition'' * ''Pera o Bayong'' * ''Little Ms. U'' * ''Super Jack en Poy'' * ''Bikini contest'' * ''Tawag ng Tanghalan'' == Kaayusan ng Produksiyon == May tatlong grupo, ang bawat isa na binubuo ng sampu hanggang dalawampu't limang miyembro (walang limitasyon sa edad), na magsasagawa ng isang pagganap, maging ito man ay isang kantahan, sayawan, o pag-arte o basta nakakaaliw para sa mga manonood at sa mga hurado. Bago ang pagganap, isang kasapi ng grupo ang magbibigay ng isang panimula sa loob ng dalawampung segundo sa anumang paraan na sumasalamin sa grupo, ngunit dapat magtapos ito sa sugnay na "It's Showtime!". Gayunman, sa All Star Barangyan Edition, ilang kasapi ng kanilang Barangay ay bibigyan ng tatlompung segundo para sa kanilang panimula sa parehong proseso at ang mga Barangay na may pinakamahusay na pagpapakilala ay mananalo ng sampung libong piso. Pagkatapos ng pagganap, ang mga hurado, pati na rin ang mga manonood na tinatawag na "Madlang People", ay bibigyan ng puntos ang grupo mula 1 hanggang 10. Ang mga puntos ng mga manonood ay hindi mabibilang, ngunit maaaring maka-impluwensiya sa iskor na ibibigay ng mga hurado. Ang ika-apat na puwesto ng kumpetisyon ay walang katiyakang ibibigay sa isa sa tatlong mga grupo na hindi pumasa sa auditions, ngunit karapat-dapat pa ring mapalabas. Pagkatapos ng pagganap ng grupo, ang mga hurado ay magbibigay ng isang kolektibong oo o hindi sa grupo. Kung ang mga hurado ay magbibigay ng isang oo, ang grupo ay itinuturing na bahagi ng pangunahing paligsahan. Ang mga marka ng mga hurado sa pagganap ng grupo na isasama ay siyang gagamitin sa pagkalkula ng iskor ng grupo. Kapag hindi ang sinabi ng mga hurado, tuluyan nang mabubukod ang grupo mula sa pangunahing paligsahan. Ang bahagi na ito ay inalis noong iakalawang season. Sa ikatlong season, noong 16 Pebrero 2011 episode, ang nasabing bahagi ay ibinalik ngunit walang mga ''random selection'', sa halip, ang grupo ay awtomatikong magatatanghal sa entablado. Ang pangkat na may pinakamataas na average ng mga puntos mula sa mga hurado ang siyang tatanghaling panalo at magpapatuloy sa ''weekly finals''. Lahat ng mga nanalo sa buong linggo ay muling magahaharap sa ''weekly finals''. Sino man ang mananalo sa ''weekly finals'' ay makakakuha ng pagkakataong lumahok sa ''monthly finals''. Panghuli, ang lahat ng mga mananalo sa ''monthly finals'' ay maglalabanlaban sa ''grand finals''. Ang ikaapat na season ng kumpetisyon ay naging bukas para sa lahat ng may talento. Hindi lamang mga grupo angmaaring sumali. Bukas na ang kumpetisyon ay para sa mga Solo, Duo, at Trio performers. Ginawaran din ng isang 1st runner-up ang ikalawang pinakanakakaaliw na pagganap. Ang 1st runner-up ay naguuwi dalawampung libong piso. == Mga Hurado == May limang hurado na siyang naatasang magbigay ng puntos sa lahat ng mga nagtatanghal mula Lunes hanggang Sabado. Sampung puntos ang pinakamataas na iskor na maaring ibigay ng isang hurado habang isang puntos naman ang pinakamababa. Si Vice Ganda lamang ang tanging hurado na maaaring magpakita ng kanyang ibinigay puntos pagkatapos ng pagganap. Sa pagtatapos ng linggo, isa o higit pang mga hurado ay ang magiging ''burado'' o matatanggal. Sa bahaging ito na tinatawag na Hurado o Burado (lit. "Judge o Erased"), ang mga manonood ang siyang may kakayahang bumoto para mapatanggal ang isa o higit pang hurado sa pamamagitan ng SMS o pagboto gamit ang balota para sa mga ''studio audience''. Ang hurado na makakakuha ng dalawampu't limang bahagdan o higat pa ng kabuuang boto,ay siyang maatatanggal. Si Vice Ganda (bilang isang permanenteng hurado) ay ang tanging hurado na hindi puwedeng matanggal. Simula noong 30 Mayo 2011, sinumang nagnanaiis maging hurado ay maari nang mag-audisyon upang maging hurado na tinatawag na "Madlang Hurado". Ang kauna-unahang "madlang hurado" ay ang dating lumahok sa Showtime na si R-Dawn na naitampok din sa espesyal na pagpapalabas noong kuwaresma. === Mga Pinakamatagal na Naging Hurado === *Ryan Bang - 33 linggo *Jhong Hilario - 30 linggo *Gladys Reyes - 15 linggo *Karylle - 13 linggo *Andrew E. - 10 linggo *Dimples Romana - 7 linggo *Georgina Wilson - 7 linggo *Amy Perez - 6 linggo *Nikki Gil - 6 linggo *Kaye Abad - 5 linggo == Proseso ng Kompetisyon == Ang mga nagwawagi araw-araw ay tutuloy sa ''weekly finals''. Ang mga mananalo rito ay dideretso sa ay isa ''monthly finals''. At ang mga magwawagi rito ay nakikipagkompetensiya sa ''Grand Finals''. == Grand finals == === Season 1 === Noong 24 Hulyo 2010 ginanap ang unang ''Grand Finals'' Showtime ng sa Ynares Center sa Antipolo City. Ibinalik ng programa ang 38 ang dating hurado. Sa kabuuan, 40 na mga huruda ang binuo (kabilang ang si Vice Ganda at ang dating nananatiling hurado na si Jhong Hilario) upang magdesisyon kung sino sa labing isang ''grand finalists'' ang magiging unang ''Grand Champion'' ng Showtime. Sa dulo ng kompetisyon, ang grupong XB Gensan na nagkamit ng average na marka na 9.875 ang nanalo ng premyo na isang milyong piso at tinanghal na unang ''Grand Champion'' ng Showtime.<ref>[2]</ref> === Season 2 === Ang Season 2 ''Grand Finals'' ay ginanap noong 18 Disyembre 2010 sa Studio 2&nbsp;ng abs-CBN. Si Vice Ganda kasama ang 20 na dating hurado (kabilang ang tatlong nananatiling hurado na sina Ryan Bang, Karylle at Mickey Ferriols) ng season 2 ang naatasan na gumawa ng mahirap pagpili ng ikalawang ''Grand Champion'' ng Showtime. Sa huli, ang grupo ng Laoag City Gymnastics Group ang nanalo ng isang milyong piso at naging ikalawang ''Grand Champion'' ng Showtime. Nagkamit ng average na marka na 9.86 ang grupo.<ref>[3]</ref><ref>[4]</ref> === Season 3 === Ang Season 3 ''Grand Finals'' ay ginanap naman noong 14 Mayo 2011 sa Ynares Center, Antipolo City. Kasama ni Vice Ganda ang 24 na dating hurado (kabilang ang dalawang nananatiling hurado na sina judges Ryan Bang and Kiray) noong season 3 sa mahirap na pagpili ng magiging iakatlong ''Grand Champion'' ng Showtime. Ang grupong True Colors ang siyang nagwagi ng dalawang milyong piso at tinanghal na ikatlong ''Grand Champion'' ng Showtime. Nagkamit ng average na puntos na 9.92 ang nasabing grupo.<ref>[5]</ref> == Mga Paglilibot == Ang lahat ng bumubuo sa programang Showtime ay nagpunta sa Cebu at doon ginanap ang kompetisyon noong Pebrero 1-6, 2010. Samantala, ang botohan para sa "Hurado o Burado" ay pansamantalang itinigil dahil nagkaroon ng mga panauhing hurado na sina Sheryn Regis at Gab Valenciano. Isang espesyal na programa naman ang pinalabas upang ipakita ang ''One Kapamilya Go'' sa Great America in Santa Clara, CA na ginanap noong 12 Setyembre 2010 ngunit eksklusibong ipinalabas noong 17 Oktubre 2010 sa ''The Filipino Channel''. Espesyal din ang mga naging hurado dito na binuo nina Angelica Panganiban, Pooh, Gelo ng Barangay USA, Michael Copon, at Vice Ganda. == Mga Espesyal na Paghahandog == === Edisyon Para sa mga Bata === Ang linggong ito ay pinalabas para sa mga bata at tinawag na "Showtime: Kids Edition". Noong linggong ito, tanging mga grupo ng mga bata ang nagtangahal at ang mga manonood rin sa ''studio'' ay mga kapwa nila bata. Para sa edisyon na ito, isinama sila Sharlene San Pedro at Nash Aguas sa hanay ng mga hurado at pansamantalang itinigil din ang botohan sa pagtatanggal ng hurado. Sa katapusan ng linggo, ang mananalong kupunan ang siyang hihirangin ''Showtime Kids Edition Champion''. Ang "Cea's Angels" ang tinanghal na kampeon ngunit hindi sila maaring tumuloy sa ''monthly finals''. Noong ''Summer Special'' sa ikatlong season, muling ibinalik bilang hurado sila San Predro at Aguas kasama ang iba pang mga batang aktor sa Goin' Bulilit. Ang mga bata ang naging hurado sa isang linggong kumpetisyon ng mga batang grupo sa programa na ipinalabas noong Abril 4-9,2011. === Espesyal na Bahagi para sa Pagdiriwang na Kuwaresma === Parang normal na linggo lang ito na may iba't ibang grupo ngunit espesyal ang mga hurado na sina Mocha, Phoemela Barranda, Richard Merck, at Jay Durias. === Wildcard Week === Sa linggong ito binibigyan ng isa pang pagkakataon ang mga magagaling na grupo na hindi nakapasok sa ''monthly finals'' o mga natalo sa ''monthly finals'' para muling pumasok sa kompetisyon at makuha ang huling posisyon sa Grand Finals. Sa linggo rin na ito nagagawang magpalit ng mga pangunahing host, maliban kay Vice Ganda, ng mga papel na ginagampanan sa programa, Noong unang season, nagawang maging hurado nila Vhong Navarro, Anne Curtis, at Kim Atienza habang sila Jugs at Teddy naman ang mga naging host at ang nananatiling hurado noon na si Jhong Hilario ang nagpapakilala sa mga grupong kasali sa paligsahan. Nauwi ang ''Wildcard Week Finals'' noong 23 Hulyo 2010 sa isang tabla sa pagitan ng XB Gensan at Boyz Unlimited Dancers. Sa ikalawang season naman, sila Vhong Navarro, kim Atienza, at Jhong Hilario ang mga tumayong hurado habang sila Jugs at Teddy ang nag-host. Ang dating hurado naman na si Bianca Manalo ang nagpapakilala sa mga grupo. Si Anne Curtis na bumalik noong Miyerkules ng linggong iyon ay hindi nagpalit ng papel na ginagampanan. Ngunit, noong Huwebes at Biyernes, naging hurado na ito bilang pamalit kay Vhong Navarro na lumiban sa mga araw na iyon. Natapos ang linggo kung saan nakamit ng Ground Zero ang huling puwesto sa Grand Finals noong 17 Disyembre 2010. Sa ikatlong season, sinamahan ni Vice Ganda bilang host si Vhong Navarro habang sila Karylle, Kim Atienza, Jugs at Teddy, at Anne Curtis ang nagsilbing mga hurado. At sa pagtatapos nito noong 13 Mayo 2011, muling nauwi sa tabla sa pagitan ng The Next Level Octomix Dancers at ng Street Noize ang mga huling puwesto sa Grand Finals. === Unang Anibersaryo === Ang espesyal na kabanata na ito ay ang pagdiriwang ng isang taong anibersaryo ng programa. Ang mga kalahok sa paligsahan ay ang mga pangunahing host, mga dating hurado, at marami pang panauhin. Kasama sa grupo nila Jugs at Teddy sina Yeng Constantino, Marc Abaya, at Kean Cipriano habang kabilang sa kupunan ni Kim Atienza sina Alessadra De Rossi at Gloc 9. Kasapi naman ni Anne Curtis ang mga mang-aawit na sina s Robert Sena, Led Sobrepena III at Bugoy Drilon samantalang kakampi naman ni Vhong Navarro ang mga mananayaw na sina Jhong Hilario, Archie Alemania, Izzy Canillo at Bugoy Carino. Kasama naman ni Vice Ganda ang mga ''beauty queens'' na sina Precious Lara Quigaman at Miriam Quimbao. Espesyal na grupo ng mga hurado rin ang namili na kinabibilangan ng mga dating hurado na sina Gladys Reyes, Gary Valenciano, Luis Manzano, Arnel Pineda, at ng Kimerald loveteam nina Kim Chiu at Gerald Anderson. Sa huli, hinirang na kampeon ang grupo nila Jugs at Teddy. === Espesyal na Linggo Para sa Pasko === Upang paggunita sa kapaskuhan, isang espesyal ang inihanda ng programa kung saan ang mga pagganap ay dapat may tema ng Pasko. Espesyal din ang mga hurado na binubuo nina Marc Logan, Venus Raj, Ai-ai Delas Alas, at Kris Aquino. Sa katapusan ng linngo na ipinalabas noong bisperas ng Pasko, hinirang ang grupo ng mga kababaihan na Ephesians bilang mga nanalo. === Mga Pinakamahusay sa Showtime === Bilang pagtatapos ng taon, isang espesyal na pinangunahan nga mga pangunahing host ay ipinalabas. Ipanapakita rito ang mga pinakamagagaling at mga pinakakatawang pangyayari at mga pagtatanghal ng mga kalahok, mga hurado, mga host, at mga panauhin mula pa sa simula ng programa. === All Star Barangayan === Bilang pagbabalik ng programa sa orihinal nitong oras, binuksan ang kompetisyon sa mga grupo ng iba't ibang barangay. Isang espesyal na mga hurado rin ang napili na binuo nila Gus Abelgas, Ted Failon, Pinky Webb, at Karen Davila. Inumpisan ang kompetisyon noong 12 Pebrero 2011. Kasabay nito ay ang pagpapakilala sa dalawang bagong mga host ng programa na sina Billy Crawford at Karylle. === Summer Special === Isang buwang pinagdiwang ng Showtime ang baksiyon at tag-init. Iba't ibang grupo sa bawat linggo. Sa unang linggo, grupo ng mga kababaihan ang mga naglalaban-laban samantalang ang mga hurado at ang mga manonood ay mga lalaki. Kabaliktaran naman ito ng ikalawang linggo kung saan grupo naqman ng mga kalalakihan ang nagpagalingan samantalang mga babaeng hurado at manonood naman ang humusga sa kanila. Sa ikatlong linggo naman ay puro bata ang lumahok at pati mga hurado at manonood ay mga bata. Sa mga sumunod na linggo naman ay labanan ng mga lalaki, babae, at mga bata. Ang ''monthly finals'' ay ginanap sa mismong pagtatapos ng espesyal. == Showtime: The Album == Isang album na may parehong pangalan ang kanilang inilabas kasabay ng limang kanta at tampok ang mga pangunahing host ng pograma.<ref>[6]</ref><ref>[7]</ref> *Showtime Theme - Showtime cast *Magpasikat - Teddy Corpuz *Madlang People - Song created by DJ M.O.D. *Hari Ng Dance Floor - Vhong Navarro *We'll Get There - Anne Curtis == Mga Parangal == *24th PMPC Star Awards for Television's "Best Talent-Search Program" (Nanalo) *24th PMPC Star Awards for Television's "Best Talent-Search Program Host" – Vhong Navarro, Anne Curtis, Kim Atienza & Vice Ganda (Hinirang) == Sanggunian == {{Reflist}} #http://www.phnoy.com/search/label/Showtime {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205210818/http://www.phnoy.com/search/label/Showtime |date=2022-12-05 }} #http://www.pep.ph/news/26274/XB-Gensan-dancers-are-named-1st-grand-champion-of--Showtime- {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115073000/http://www.pep.ph/news/26274/XB-Gensan-dancers-are-named-1st-grand-champion-of--Showtime- |date=2011-11-15 }} #http://www.pep.ph/guide/tv/7355/showtime-season-2-grand-finals-will-air-this-saturday-december-18 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315185925/http://www.pep.ph/guide/tv/7355/showtime-season-2-grand-finals-will-air-this-saturday-december-18 |date=2016-03-15 }} #http://www.pep.ph/guide/tv/7365/laoag-city-gymnastics-group-named-grand-champion-of-showtime-season-2 #http://www.pep.ph/guide/tv/8151/true-colors-of-gensan-triumphs-in-showtime39s-all-star-barangayan-finals#39;s- {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110521031515/http://www.pep.ph/guide/tv/8151/true-colors-of-gensan-triumphs-in-showtime39s-all-star-barangayan-finals#39;s- |date=2011-05-21 }} #http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/8872/Showtime-the-album-an-early-Christmas-treat.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114163253/http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/8872/Showtime-the-album-an-early-Christmas-treat.aspx |date=2011-11-14 }} #http://www.starrecords.ph/album_details.asp?id=361 #http://www.showtime.com.ph {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190521062543/http://showtime.com.ph/ |date=2019-05-21 }} Official website [[Kategorya:Mga seryeng pantelebisyon mula sa Pilipinas]] dkeayhjf9ila3xcvdoa9laoh1uq0202 Synapse 0 167362 2201735 930526 2026-04-07T20:47:03Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Sistemang nerbiyos]] 2201735 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sistemang nerbiyos]] 86zlte57vs522qqc68lmux6x0cwc79v Laser 0 167698 2201737 2085412 2026-04-07T23:58:02Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon tungkol sa laser at kung saan ito ginagamit mula sa isang kilalang supplier ng merch galing sa Australya. Nabasa ko ang kanilang content at nakitang ito ay sinulat ng isang eksperto at inupdate nitong 2026 lang. 2201737 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues| {{better translation}} {{unreferenced}} }} [[Talaksan:Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation.jpg|thumb|Laser]] Ang '''laser''' (bigkas: /ley-ser/) ay isang kasangkapan na naglalabas ng [[liwanag]](o radiasyong elektromagnetiko) sa pamamagitan ng proseso ng optikal na [[amplipikasyon]] (pagpapalaki) ng pinasiglang emisyon (paglabas) ng [[poton]].<ref>{{cite web|title=Laser Marking Machine|url=https://hispeedlaser.com/|accessdate=10 Marso 2023|language=en}}</ref> Ang laser ay [[akronim]] ng Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation. Ang nilabas na liwanag ng laser ay kilala sa mataas na digri ng koherensiyang (pagkakaugnay) spasyal (spatial) at temporal na hindi makakamit gamit ang ibang mga teknolohiya. Ginagamit din ang laser sa ''laser engraving'', isang prosesong gumagamit ng kontroladong sinag upang permanenteng ukitin ang mga disenyo sa mga materyal tulad ng metal, kahoy, at salamin. Ginagawa ito sa pamamagitan ng pag-aalis o pagsingaw ng ibabaw gamit ang mataas na presisyong sinag, na nagreresulta sa detalyado at matibay na marka. <ref>{{Cite web |title=What is Laser Engraving? |url=https://www.cubicpromote.com.au/decoration-methods/what-is-laser-engraving |access-date=2026-04-07 |website=Cubic Promote |language=en-AU}}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} == Mga panlabas na kawing == * [https://www.definitions.net/definition/Laser Definitions for Laser] - Sa Ingles {{usbong|Pisika}} [[Kategorya:Mekanikang quantum]] [[Kategorya:Mga kagamitang panglaboratoryo]] envc9hw7ff810lbuao0h23tfh8zcvw9 Lawsuit 0 167714 2201705 2132201 2026-04-07T13:14:06Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201705 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Paghahabla 0 167715 2201702 2132196 2026-04-07T13:13:31Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201702 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Nagsasakdal 0 167716 2201703 2132195 2026-04-07T13:13:43Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201703 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Plaintiff 0 167717 2201704 2132197 2026-04-07T13:13:54Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201704 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Isinasakdal 0 167718 2201700 2132194 2026-04-07T13:13:08Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201700 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Defendant 0 167719 2201701 2132198 2026-04-07T13:13:20Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201701 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Sinasakdal 0 167724 2201698 2132202 2026-04-07T13:12:45Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201698 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Akusado 0 169086 2201699 2132199 2026-04-07T13:12:56Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201699 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Pagsusuring regresyon 0 188136 2201782 2088731 2026-04-08T08:46:02Z Jojit fb 38 2201782 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok''). Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] dx94oetcpsn5aiiltkkft7eb3csrhq1 2201783 2201782 2026-04-08T08:46:40Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Regresyong analisis]] sa [[Pagsusuring regresyon]] 2201782 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok''). Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] dx94oetcpsn5aiiltkkft7eb3csrhq1 2201786 2201783 2026-04-08T08:47:50Z Jojit fb 38 2201786 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 88b82xg1sfnb70mod4n4yzh92whtf7u 2201788 2201786 2026-04-08T08:48:09Z Jojit fb 38 2201788 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 38ipczhnu4d0w61q9u2rn6d6iiiwgwl 2201789 2201788 2026-04-08T08:48:35Z Jojit fb 38 2201789 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] hi347g1z3ceade2y46t2j7qflx5qvqh 2201790 2201789 2026-04-08T08:49:06Z Jojit fb 38 2201790 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 69248yvt61kcl562njmd47a6yy136b8 2201791 2201790 2026-04-08T08:49:38Z Jojit fb 38 2201791 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] nj3ix7r9qi2h9dedz8w4tsri876wwfn 2201792 2201791 2026-04-08T08:52:10Z Jojit fb 38 2201792 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] t05drbtfjj30gi6y6x98qgl7qj9jm8j 2201793 2201792 2026-04-08T08:54:42Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201793 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] i14orltqoku21lsssh17et0hlv6ol2w 2201795 2201793 2026-04-08T09:00:57Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201795 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: <math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] mg40tga9wbuucdtpcm8kzcfgk57fo2q 2201796 2201795 2026-04-08T09:02:27Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201796 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 6qb7c91gbsvkdbaqmbbw0gs4cl2dpjq 2201798 2201796 2026-04-08T09:12:13Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201798 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] go9ytz96nhqc0821x937djglic29c58 2201800 2201798 2026-04-08T09:15:29Z Jojit fb 38 2201800 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 18h19dy546gv4t79qmp43q47ucfcmpe 2201801 2201800 2026-04-08T09:18:46Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201801 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] p5j58auqjju9wd74lmda9wyo3wv1mnb 2201802 2201801 2026-04-08T09:23:39Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201802 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>. Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 3rr05nu971s9j8d6e5sv7nfyy8d1w39 2201803 2201802 2026-04-08T09:24:26Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201803 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''[[Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion]]''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] f6mfj4e9p27grep6vqwehpdwh48y9vm 2201804 2201803 2026-04-08T09:27:09Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201804 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''[[Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion]]''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. Dapat sapat ang datos upang tantiyahin ang isang modelo ng regresyon. Halimbawa, ipagpalagay na may akses ang mananaliksik sa <math>N</math> na hilera ng datos na may isang dependiyente at dalawang independiyenteng baryabol: <math>(Y_i, X_{1i}, X_{2i})</math>. Ipagpalagay na nais nilang tantiyahin ang modelong lineyal bibariyado gamit ang pinakamababang parisukat: <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + e_i</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] lbcn8bdjrqb5ijg84rd3088uk3jszbl 2201805 2201804 2026-04-08T09:27:46Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201805 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. Dapat sapat ang datos upang tantiyahin ang isang modelo ng regresyon. Halimbawa, ipagpalagay na may akses ang mananaliksik sa <math>N</math> na hilera ng datos na may isang dependiyente at dalawang independiyenteng baryabol: <math>(Y_i, X_{1i}, X_{2i})</math>. Ipagpalagay na nais nilang tantiyahin ang modelong lineyal bibariyado gamit ang pinakamababang parisukat: <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + e_i</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] a22bthejerqvbzewelyx8kq9c1dnipj 2201806 2201805 2026-04-08T09:37:41Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201806 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. Dapat sapat ang datos upang tantiyahin ang isang modelo ng regresyon. Halimbawa, ipagpalagay na may akses ang mananaliksik sa <math>N</math> na hilera ng datos na may isang dependiyente at dalawang independiyenteng baryabol: <math>(Y_i, X_{1i}, X_{2i})</math>. Ipagpalagay na nais nilang tantiyahin ang modelong lineyal bibariyado gamit ang pinakamababang parisukat: <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + e_i</math>. Kung mayroon lamang silang <math>N=2</math> na puntos ng datos, maaari silang makahanap ng walang katapusang kombinasyon ng <math>(\hat{\beta}_0, \hat{\beta}_1, \hat{\beta}_2)</math> na pantay na nagpapaliwanag sa datos: anumang kombinasyon na tumutugma sa <math>\hat{Y}_i = \hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}</math> ay magbibigay sa kabuuan ng residuwal na pinarisukat: <math>\sum_i \hat{e}_i^2 = \sum_i (\hat{Y}_i - (\hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}))^2 = 0</math> at ito ay solusyong balido. Ang dahilan kung bakit walang katapusang opsyon ay dahil mayroong 2 [[ekwasyon]] para sa 3 di-alam, kaya ang sistema ay kulang ang pagkakakilanlan. Maaari rin itong makita bilang walang katapusang [[Espasyong tatlong-dimensyon|3-dimensyonal]] na mga plano na dumadaan sa 2 puntong nakapirimi. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] cdj5wpeakr606a7eq6wvf1ychgmccov 2201807 2201806 2026-04-08T09:37:58Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201807 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. Dapat sapat ang datos upang tantiyahin ang isang modelo ng regresyon. Halimbawa, ipagpalagay na may akses ang mananaliksik sa <math>N</math> na hilera ng datos na may isang dependiyente at dalawang independiyenteng baryabol: <math>(Y_i, X_{1i}, X_{2i})</math>. Ipagpalagay na nais nilang tantiyahin ang modelong lineyal bibariyado gamit ang pinakamababang parisukat: <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + e_i</math>. Kung mayroon lamang silang <math>N=2</math> na puntos ng datos, maaari silang makahanap ng walang katapusang kombinasyon ng <math>(\hat{\beta}_0, \hat{\beta}_1, \hat{\beta}_2)</math> na pantay na nagpapaliwanag sa datos: anumang kombinasyon na tumutugma sa <math>\hat{Y}_i = \hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}</math> ay magbibigay sa kabuuan ng residuwal na pinarisukat: <math>\sum_i \hat{e}_i^2 = \sum_i (\hat{Y}_i - (\hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}))^2 = 0</math> at ito ay solusyong balido. Ang dahilan kung bakit walang katapusang opsyon ay dahil mayroong 2 [[ekwasyon]] para sa 3 di-alam, kaya ang sistema ay kulang ang pagkakakilanlan. Maaari rin itong makita bilang walang katapusang [[Espasyong tatlong-dimensyon|3-dimensyonal]] na mga [[Plano (heometriya)|plano]] na dumadaan sa 2 puntong nakapirimi. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] mxgn84jjac2x13bpcddj4v70m6h3ifu 2201808 2201807 2026-04-08T09:42:43Z Jojit fb 38 /* Modelo ng regresyon */ 2201808 wikitext text/x-wiki Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. Dapat sapat ang datos upang tantiyahin ang isang modelo ng regresyon. Halimbawa, ipagpalagay na may akses ang mananaliksik sa <math>N</math> na hilera ng datos na may isang dependiyente at dalawang independiyenteng baryabol: <math>(Y_i, X_{1i}, X_{2i})</math>. Ipagpalagay na nais nilang tantiyahin ang modelong lineyal bibariyado gamit ang pinakamababang parisukat: <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + e_i</math>. Kung mayroon lamang silang <math>N=2</math> na puntos ng datos, maaari silang makahanap ng walang katapusang kombinasyon ng <math>(\hat{\beta}_0, \hat{\beta}_1, \hat{\beta}_2)</math> na pantay na nagpapaliwanag sa datos: anumang kombinasyon na tumutugma sa <math>\hat{Y}_i = \hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}</math> ay magbibigay sa kabuuan ng residuwal na pinarisukat: <math>\sum_i \hat{e}_i^2 = \sum_i (\hat{Y}_i - (\hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}))^2 = 0</math> at ito ay solusyong balido. Ang dahilan kung bakit walang katapusang opsyon ay dahil mayroong 2 [[ekwasyon]] para sa 3 di-alam, kaya ang sistema ay kulang ang pagkakakilanlan. Maaari rin itong makita bilang walang katapusang [[Espasyong tatlong-dimensyon|3-dimensyonal]] na mga [[Plano (heometriya)|plano]] na dumadaan sa 2 puntong nakapirimi. Sa pangkalahatan, upang tantiyahin ang modelong pinakamababang parisukat na may <math>k</math> na kakaibang parametro, dapat ay may <math>N \geq k</math> na kakaibang punto ng datos. Kung <math>N > k</math>, kadalasan walang [[Pangkat (matematika)|set]] ng parametro na magpapatumpak na sukat sa datos. Ang <math>N-k</math> ay madalas lumilitaw sa pagsusuring regresyon at tinutukoy bilang mga antas ng kalayaan ng modelo. Bukod pa rito, upang tantiyahin ang modelong pinakamababang parisukat, ang mga independiyenteng baryabol (X1i, X2i, ..., Xki) ay dapat lineyal na independeniyente: hindi dapat makabuo ng isa sa mga independiyenteng baryabol gamit ang [[Pagdaragdag|pagdagdag]] at [[pagpaparami]] sa natitirang baryabol. Tulad ng tinalakay sa ordinaryong inakamababang parisukat, tinitiyak ng kundisyong ito na ang <math>X^{T}X</math> ay nababaliktad at kaya may natatanging solusyong <math>\hat{\beta}</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 4huxdn3mg9oauitechnbufv6q64cp69 2201809 2201808 2026-04-08T09:44:47Z Jojit fb 38 2201809 wikitext text/x-wiki [[File:Normdist_regression.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Normdist_regression.png|right|thumb|200x200px|Linya ng regresyon para sa 50 walang-pili na puntos sa [[Distribusyong normal|distribusyong Gaussiyano]] na sa paligid ng linyang y = 1.5x + 2,]] Sa [[Estadistika|estadistikang]] pagmomodelo, ang '''pagsusuring regresyon''' ay isang pamamaraang estadistikal para tantiyahin ang ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol (madalas tawaging ''kinalabasan'' o ''tumutugong baryabol'', o ''tatak'' sa wika ng [[pagkatuto ng makina]]) at isa o higit pang independiyenteng [[Baryable|baryabol]] (madalas tawaging ''mga regresor'', ''tagahula'' o ''predictor'', ''covariate'' o ''kasabay na baryabol'', ''paliwanag na baryabol'', o ''feature'' o ''tampok'').<ref>{{cite book |last1=Yan |first1=Xin |url=https://books.google.com/books?id=5pdpDQAAQBAJ |title=Linear Regression Analysis: Theory and Computing |last2=Su |first2=Xiaogang |date=2009 |publisher=World Scientific Publishing |isbn=9789812834102 |pages=2–3 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Freund |first1=Rudolf J. |url=https://books.google.com/books?id=12LPWl6QxrsC |title=Statistical Methods |last2=Mohr |first2=Donna L. |last3=Wilson |first3=William J. |date=2010 |publisher=Elsevier Science |isbn=9780080961033 |page=323 |language=en}}</ref> Ang pinakakaraniwang anyo ng pagsusuring regresyon ay ang lineyal na regresyon, kung saan hinahanap ang linya (o mas komplikadong kombinasyong lineyal) na pinakaangkop sa datos ayon sa isang tiyak na pamantayang [[Matematika|matematikal]]. Halimbawa, ang paraang ordinaryong pinakamaliit na parisukat (''least square'') ay kumukuwenta ng natatanging linya (o ''hyperplane'') na nagpapaliit sa kabuuan ng mga parisukat ng diperensiya sa pagitan ng aktuwal na datos at ng linyang iyon. Dahil sa mga partikular na dahilang matematikal (tingnan ang lineyal na regresyon), nagagawa nitong tantiyahin ng [[Pananaliksik|mananaliksik]] ang kondisyunal na inaasahang halaga (o karaniwang halaga ng [[populasyon]]) ng dependiyenteng baryabol kapag ang mga independiyenteng baryabol ay may ibinigay na hanay ng mga halaga. Ang mga hindi gaanong karaniwang anyo ng regresyon ay gumagamit ng bahagyang naiibang mga pamamaraan upang tantiyahin ang ibang mga parametro ng lokasyon (hal., quantile regression [regresyong kuwantil) o ''Necessary Condition Analysis<ref>[http://www.erim.eur.nl/centres/necessary-condition-analysis/ Necessary Condition Analysis] (sa Ingles)</ref>'' [Pagsusuri ng Kailangan Kondisyon]) o upang tantiyahin ang kondisyunal na inaasahan sa mas malawak na hanay ng mga modelong di-linear (hal., regresyong di-parametriko). Ang pagsusuring regresyon ay pangunahing ginagamit para sa dalawang magkaibang layunin sa konsepto. Una, malawakan itong ginagamit para sa prediksyon at [[pagtataya]] (''forecasting''), kung saan malaki ang pagkakaugnay nito sa larangan ng pagkatuto ng makina. Ikalawa, sa ilang situwasyon, maaari itong gamitin upang maghinuha ng mga ugnayang sanhi-at-bunga sa pagitan ng mga independiyente at dependiyenteng baryabol. Mahalaga, ang mga regresyon sa kanilang sarili ay nagpapakita lamang ng mga ugnayan sa pagitan ng isang dependiyenteng baryabol at isang pangkat ng mga independiyenteng baryabol sa loob ng isang nakapirming ''dataset'' o hanay ng [[datos]]. Upang magamit ang regresyon para sa prediksyon o paghinuha ng ugnayang sanhi, kinakailangan na maingat na maipaliwanag ng mananaliksik kung bakit may kakayahang manghula ang umiiral na mga ugnayan sa isang bagong konteksto, o kung bakit ang ugnayan ng dalawang baryabol ay maaaring ituring na sanhi. Lalong mahalaga ito kapag ang mga mananaliksik ay umaasang matantiya ang mga ugnayang sanhi gamit ang datos na naooberserba.<ref name="Freedman2009">{{cite book |author=David A. Freedman |url=https://books.google.com/books?id=fW_9BV5Wpf8C&q=%22regression+analysis%22 |title=Statistical Models: Theory and Practice |date=27 Abril 2009 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-47731-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Cook |first=R. Dennis |last2=Weisberg |first2=Sanford |date=1982 |title=Criticism and Influence Analysis in Regression |url=https://www.jstor.org/stable/270724 |journal=Sociological Methodology |language=en |volume=13 |pages=313–361 |doi=10.2307/270724 |issn=0081-1750}}</ref> == Modelo ng regresyon == Sa praktika, unang pinipili ng mga mananaliksik ang modelong nais nilang tantiyahin at pagkatapos ay ginagamit ang napiling pamamaraan (hal., ''ordinary least squares'' o ordinaryong pinakamaliit na parisukat) upang tantiyahin ang mga parametro ng modelong iyon. Ang mga modelo ng regresyon ay binubuo ng mga sumusunod na sangkap: * Ang mga hindi kilalang parametro, na kadalasang tinutukoy bilang isang iskalar o bektor na <math>\beta</math>. * Ang mga independiyenteng baryabol, na nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy bilang bektor na <math>X_i</math> (kung saan ang ''<math>i</math>'' ay tumutukoy sa isang hilera ng datos). * Ang dependiyenteng baryabol, na nasusukat din sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>Y_i</math>. * Ang mga termino ng kamalian ''error term'', na hindi direktang nasusukat sa datos at kadalasang tinutukoy gamit ang iskalar na <math>e_i</math>. Sa iba't ibang larangan ng aplikasyon, iba-ibang terminolohiya ang ginagamit bilang kapalit ng mga baryabol dependiyente at independiyente. Karamihan sa mga modelo ng regresyon ay nagmumungkahi na ang <math>Y_i</math> ay isang [[Punsiyon (matematika)|punsyon]] (punsyong regresyon) ng <math>X_i</math> at <math> \beta</math>, kung saan ang <math>e_i</math> ay kumakatawan sa isang nagdagdag na termino ng kamalian na maaaring pumalit sa mga hindi nakapaloob na salik na nakakaapekto sa <math>Y_i</math> o sa walang-piling ingay pang-estadistika: :<math>Y_i = f (X_i, \beta) + e_i</math> Sa pamantayang modelong regresyon, ipinagpapalagay na ang mga independiyenteng baryabol na <math>X_i</math> ay walang kamalian. Maaari namang gamitin ang modelong mga kamalian-sa-baryabol (''errors-in-variables model'') kung ipinagpapalagay na may kamalian ang mga independiyenteng baryabol. Maaari ding gumawa ng iba pang pagbabago sa pamantayang modelong regresyon upang isaalang-alang ang iba't ibang sitwasyon, tulad ng mga kasong may mga baryabol na tinanggal, baryabol na nakakalito, o endoheneidad. Layunin ng mananaliksik na tantiyahin ang punsyon na <math>f(X_i, \beta)</math> na pinakaangkop sa datos. Upang maisagawa ang pagsusuring regresyon, dapat tukuyin ang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Minsan, ang anyo ng function ay batay sa kaalaman tungkol sa ugnayan ng <math>Y_i</math> at <math>X_i</math> na hindi nakabatay sa datos. Kung walang ganitong kaalaman, pinipili ang isang ''flexible'' (o naangkop) o maginhawang anyo ng punsyon na <math>f</math>. Halimbawa, ang simpleng regresyong unibariyado ay maaaring magmungkahi na <math>f(X_i, \beta) = \beta_0 + \beta_1 X_i</math>, na nagpapahiwatig na naniniwala ang mananaliksik na <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_i + e_i</math> ay isang makatwirang aproksimasyon para sa estadistikang proseso na bumubuo ng datos. Kapag natukoy na ng mananaliksik ang kanilang nais na modelong estadistikal, ang iba't ibang anyo ng pagsusuring regresyon ay nagbibigay ng mga kagamitan upang tantiyahin ang mga parametro <math>\beta </math>. Halimbawa, ang pinakamababang parisukat (kasama ang pinakakaraniwang bersyon na ordinaryong pinakamababang parisukat) ay hinahanap ang halaga ng <math>\beta </math> na nagpapaliit sa kabuuan ng mga kamalian sa pinarisukat: <math>\sum_i (Y_i - f(X_i, \beta))^2</math>. Sa huli, ang isang kaparaanang regresyon ay magbibigay ng tantiyang <math>\beta</math>, karaniwang tinutukoy bilang <math>\hat{\beta}</math> upang pag-iba ang tantiyang ito sa totoong (hindi kilalang) halaga ng parametro na bumuo sa datos. Gamit ang tantiyang ito, maaaring gamitin ng mananaliksik ang halagang tinantiya na <math>\hat{Y_i} = f(X_i,\hat{\beta})</math> para sa prediksyon o upang suriin ang katumpakan ng modelo sa pagpapaliwanag ng datos. Depende sa konteksto at layunin, maaaring ang pangunahing interes ng mananaliksik ay ang tantiyang <math>\hat{\beta}</math> o ang halagang hinula na <math>\hat{Y_i}</math>. Tulad ng ipinapakita sa ordinaryong pinakamababang parisukat, malawak ang paggamit ng pinakamababang parisukat dahil ang tantiyang punsyon na <math>f(X_i, \hat{\beta})</math> ay aproksimasyon ng inaasahang kondisyunal na <math>E(Y_i|X_i)</math>.<ref name="Gauss">Chapter 1 of: Angrist, J. D., & Pischke, J. S. (2008). ''Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist's Companion''. Princeton University Press. (sa Ingles)</ref> Gayunpaman, ang iba pang bersyon (hal., ''least absolute deviations'' [o mga pinakamaliit na absolutong paglihis) o ''quantile regression'' [o regresyong kuwantil]) ay kapaki-pakinabang kapag nais ng mananaliksik na imodelo ang ibang mga punsyon na <math>f(X_i,\beta)</math>. Dapat sapat ang datos upang tantiyahin ang isang modelo ng regresyon. Halimbawa, ipagpalagay na may akses ang mananaliksik sa <math>N</math> na hilera ng datos na may isang dependiyente at dalawang independiyenteng baryabol: <math>(Y_i, X_{1i}, X_{2i})</math>. Ipagpalagay na nais nilang tantiyahin ang modelong lineyal bibariyado gamit ang pinakamababang parisukat: <math>Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_{1i} + \beta_2 X_{2i} + e_i</math>. Kung mayroon lamang silang <math>N=2</math> na puntos ng datos, maaari silang makahanap ng walang katapusang kombinasyon ng <math>(\hat{\beta}_0, \hat{\beta}_1, \hat{\beta}_2)</math> na pantay na nagpapaliwanag sa datos: anumang kombinasyon na tumutugma sa <math>\hat{Y}_i = \hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}</math> ay magbibigay sa kabuuan ng residuwal na pinarisukat: <math>\sum_i \hat{e}_i^2 = \sum_i (\hat{Y}_i - (\hat{\beta}_0 + \hat{\beta}_1 X_{1i} + \hat{\beta}_2 X_{2i}))^2 = 0</math> at ito ay solusyong balido. Ang dahilan kung bakit walang katapusang opsyon ay dahil mayroong 2 [[ekwasyon]] para sa 3 di-alam, kaya ang sistema ay kulang ang pagkakakilanlan. Maaari rin itong makita bilang walang katapusang [[Espasyong tatlong-dimensyon|3-dimensyonal]] na mga [[Plano (heometriya)|plano]] na dumadaan sa 2 puntong nakapirimi. Sa pangkalahatan, upang tantiyahin ang modelong pinakamababang parisukat na may <math>k</math> na kakaibang parametro, dapat ay may <math>N \geq k</math> na kakaibang punto ng datos. Kung <math>N > k</math>, kadalasan walang [[Pangkat (matematika)|set]] ng parametro na magpapatumpak na sukat sa datos. Ang <math>N-k</math> ay madalas lumilitaw sa pagsusuring regresyon at tinutukoy bilang mga antas ng kalayaan ng modelo. Bukod pa rito, upang tantiyahin ang modelong pinakamababang parisukat, ang mga independiyenteng baryabol (X1i, X2i, ..., Xki) ay dapat lineyal na independeniyente: hindi dapat makabuo ng isa sa mga independiyenteng baryabol gamit ang [[Pagdaragdag|pagdagdag]] at [[pagpaparami]] sa natitirang baryabol. Tulad ng tinalakay sa ordinaryong inakamababang parisukat, tinitiyak ng kundisyong ito na ang <math>X^{T}X</math> ay nababaliktad at kaya may natatanging solusyong <math>\hat{\beta}</math>. ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Estadistika]] [[Kategorya:Ekonometrika]] 28f20v52ybaicfqe9lzloqzid0ki98g Regression analysis 0 188149 2201785 1129692 2026-04-08T08:47:11Z Jojit fb 38 Changed redirect target from [[Regresyong analisis]] to [[Pagsusuring regresyon]] 2201785 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pagsusuring regresyon]] 9pumdc0whoehick0im4ccjrwk590wp9 Sophie Albert 0 193654 2201738 2148173 2026-04-08T00:02:32Z Aubreyjanev 159817 Nagdagdag ng impormasyon tungkol kay Sophie mula sa GMA Network, ang network na ngayoy kinabibilangan ng artista. Nakita kong credible ang sanggunian at ang website kaya ito ang pinili ko. 2201738 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=Enero 2023}} {{Infobox person | name = Sophie Albert | birth_date = {{birth date and age|1990|8|3|mf=y}} | birth_place = [[Mandaluyong]], [[Pilipinas]] | death_date = | birth_name = Bianca Lyttle Reyes | occupation = [[Aktres]], modelo, [[mang-aawit]], host | years_active = 2007–2009; 2012–2015; 2017–kasalukuyan | other_names = | signature = SophieAlbertSign.JPG | signature_alt = | website = | awards = }} Si '''Sophie Albert''' (ipinanganak noong 3 Agosto 1990) ay isang artista mula sa Pilipinas. Siya ay sumikat matapos manalo sa isang talent search sa telebisyon noong 2012 at kalaunan ay nakilala sa kanyang pagganap bilang kontrabida sa seryeng ''Bihag'' (2019)<ref>{{Cite web |title=Sparkle GMA Artist Center |url=https://www.gmanetwork.com/sparkle |access-date=2026-04-08 |website=Sparkle GMA Artist Center}}</ref>. ==Pilmograpiya== ===Telebisyon=== {| class="wikitable" ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan !! Himpilan !! Sanggunian |- | 2012 || [[Artista Academy|Artista Academy Breaktime]] || rowspan=2|Herself || rowspan=6|[[TV5 (Philippines)|TV5]] || |- | rowspan=2|2013 || Wasak || |- | [[Never Say Goodbye (TV series)|Never Say Goodbye]] || Kate Montecastro || |- | rowspan=2|2014 || #Y || Lia || |- | Wattpad Presents: Fake Fiancé || Demi Magsaysay || |- | 2015 || Wattpad Presents: Cupid Fools || Ingrid || |- | rowspan=3|2017 || [[Ipaglaban Mo!|Ipaglaban Mo: Hulidap]] || Peachy || [[ABS-CBN]] || |- | [[Magpakailanman]]: Nika Manika - The Possessed Doll || Ihna || rowspan=11 | [[GMA Network]] || |- | [[Daig Kayo ng Lola Ko|Daig Kayo Ng Lola Ko: Darling, ang Pangit na Duckling]] || Darling || |- | rowspan=6|2018 || [[The One That Got Away (TV series)|The One That Got Away]] || Chanel Gonzalez || <ref>{{Cite news|url=https://www.pep.ph/guide/tv/27325/heres-why-former-tv5-actress-sophie-albert-is-thankful-to-gma-7|title=Here's why former TV5 actress Sophie Albert is thankful to GMA-7|last=Anarcon|first=James Patrick|date=January 10, 2018|work=Philippine Entertainment Portal|access-date=March 30, 2018}}</ref> |- | [[Daig Kayo ng Lola Ko]]: Oh My Genie || Onie || |- | [[Sherlock Jr. (2018 TV series)|Sherlock Jr.]] || Erika || |- | [[The Stepdaughters]] || Lily || |- | [[Victor Magtanggol]] || Edda || |- | [[Pamilya Roces]] || Amber Bolocboc Roces || |- | 2019 || [[Bihag (TV series)|Bihag]] || Regina Marie "Reign" Sison || <ref>{{cite news |last1=Anarcon |first1=James Patrick |title=Sophie Albert replaces Kim Domingo in GMA-7 teleserye Stolen |url=https://www.pep.ph/guide/tv/29293/sophie-albert-replaces-kim-domingo-in-gma-7-teleserye-stolen |work=Philippine Entertainment Portal|date=5 March 2019 | accessdate=7 March 2019}}</ref> |- | 2019–2020 || [[The Gift (2019 Philippine TV series)|The Gift]] || Helga Ventura || |- | 2020 || [[Descendants of the Sun: The Philippine Adaptation|Descendants of the Sun]] || Liza Ayson || |} ===Variety show=== {| class="wikitable" ! Year ! Title ! Role ! Network ! Notes ! Ref. |- | 2015–2016 || [[Happy Truck ng Bayan]] || Herself || [[TV5 (Philippines)|TV5]] || || <ref>{{Cite news|url=http://malaya.com.ph/business-news/entertainment/tv5-brings-happiness-wheels-%E2%80%98happy-truck-ng-bayan%E2%80%99|title=TV5 brings happiness-on-wheels with ‘Happy Truck ng Bayan’|date=June 2, 2015|work=Malaya|access-date=March 30, 2018|archive-date=30 Marso 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330143656/http://malaya.com.ph/business-news/entertainment/tv5-brings-happiness-wheels-%E2%80%98happy-truck-ng-bayan%E2%80%99|url-status=dead}}</ref> |- | 2016–2017 || ''[[ASAP Natin 'To]]'' || Herself || [[ABS-CBN]] || || |- |} ===Reality show=== {| class="wikitable" ! Year ! Title ! Role ! Network ! Notes ! Ref. |- | 2012 || [[Artista Academy]] || Herself || [[TV5 (Philippines)|TV5]] || Best Actress || <ref>{{Cite news|url=https://www.pep.ph/news/36204/vin-abrenica-and-sophie-albert-named-best-actor-and-best-actress-at-artista-academy-awards-night|title=Vin Abrenica and Sophie Albert named Best Actor and Best Actress at Artista Academy Awards Night|last=Jimenez|first=Joyce|date=October 28, 2012|work=Philippine Entertainment Portal|access-date=March 30, 2018|archive-date=Marso 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330080432/https://www.pep.ph/news/36204/vin-abrenica-and-sophie-albert-named-best-actor-and-best-actress-at-artista-academy-awards-night|url-status=dead}}</ref> |} ===Pelikula=== {| class="wikitable" ! Taon !! Pamagat !! Ginampanan !! Himpilan !! Sanggunian |- | 2017 || [[Moonlight Over Baler]] || young Fidela || || <ref>{{Cite news|url=http://manilastandard.net/showbitz/simply-red-by-isah-v-red/228034/timeless-beauties-in-moonlight-over-baler-.html|title=Timeless beauties in ‘Moonlight Over Baler’|last=Red|first=Isah|date=January 30, 2017|work=Manila Standard|access-date=March 30, 2018}}</ref> |- | 2018 || Recipe For Love || Karla || || |} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Mga artista mula sa Pilipinas]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1990]] {{stub|Artista|Pilipinas}} nfo0pjrewhkzdimqrqtlsmjzlh2vy60 Kasaysayan ng Hilagang Amerika 0 194615 2201748 1573578 2026-04-08T04:43:26Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2201748 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Hilagang Amerika]] 36iepirail6vdvibuot6p8efv0fymgf Carlos Colón 0 204440 2201732 1237420 2026-04-07T20:46:33Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201732 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Carlos Colon 0 204441 2201730 1237421 2026-04-07T20:46:13Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201730 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Carlito Colon, Jr. 0 204442 2201727 1237422 2026-04-07T20:45:43Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201727 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Carlito Colon 0 204443 2201726 1237424 2026-04-07T20:45:33Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201726 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Carlito Colón, Jr. 0 204444 2201729 1237425 2026-04-07T20:46:03Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201729 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Carlito Colón 0 204445 2201728 1237426 2026-04-07T20:45:53Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] 2201728 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[World Wrestling Entertainment, LLC.]] bxbp5gnywlpz3z48lrwta0qw0rqyft1 Tunggalian ng uri 0 232820 2201675 2201670 2026-04-07T12:00:56Z Jojit fb 38 2201675 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]]. Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]]. Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho. == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya. Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon. Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] rn10ejofw2pb7b75mbqjmnana2a5h39 2201676 2201675 2026-04-07T12:02:19Z Jojit fb 38 2201676 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]]. Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]]. Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho. == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya. Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon. Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] cfjii28so9iio7zwuibz4r5csry0i9o 2201677 2201676 2026-04-07T12:04:05Z Jojit fb 38 2201677 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]]. Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho. == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya. Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon. Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] o98pbtkk3y7xj6dym0g05lyx6zuskkk 2201678 2201677 2026-04-07T12:04:41Z Jojit fb 38 2201678 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho. == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya. Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon. Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] 606rzvnoqpnhgxno10tejh5nhqtrnnj 2201679 2201678 2026-04-07T12:05:12Z Jojit fb 38 2201679 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya. Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon. Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] fy5hodqwtq6u4yb3r2w82kd297yhxtp 2201680 2201679 2026-04-07T12:06:17Z Jojit fb 38 /* Paggamit ng termino */ 2201680 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya.<ref name="Bakunin_book">{{cite book |last=Corrêa |first=Felipe |title=Freedom or Death: The Theory and Practice of Mikhail Bakunin |date=2024 |publisher=Black Rose Books |isbn=978-1-55164-812-5 |language=en}}</ref> Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon. Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] rlpmp80f0qf5qd20103msg1urcbijr6 2201681 2201680 2026-04-07T12:06:41Z Jojit fb 38 /* Paggamit ng termino */ 2201681 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya.<ref name="Bakunin_book">{{cite book |last=Corrêa |first=Felipe |title=Freedom or Death: The Theory and Practice of Mikhail Bakunin |date=2024 |publisher=Black Rose Books |isbn=978-1-55164-812-5 |language=en}}</ref> Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon.<ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1873 |title=Stateless Socialism: Anarchism |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/various/soc-anar.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref> Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] 6f71ak3dfpf34tmdzl7ws7x5zjcqmi8 2201682 2201681 2026-04-07T12:07:04Z Jojit fb 38 /* Paggamit ng termino */ 2201682 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya.<ref name="Bakunin_book">{{cite book |last=Corrêa |first=Felipe |title=Freedom or Death: The Theory and Practice of Mikhail Bakunin |date=2024 |publisher=Black Rose Books |isbn=978-1-55164-812-5 |language=en}}</ref> Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon.<ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1873 |title=Stateless Socialism: Anarchism |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/various/soc-anar.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref><ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1867 |title=Solidarity in Liberty: The Workers' Path to Freedom |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/writings/ch04.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref> Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon." Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] awmrvqdhndhxi2j238vuyae2f0z657t 2201683 2201682 2026-04-07T12:07:41Z Jojit fb 38 /* Paggamit ng termino */ 2201683 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya.<ref name="Bakunin_book">{{cite book |last=Corrêa |first=Felipe |title=Freedom or Death: The Theory and Practice of Mikhail Bakunin |date=2024 |publisher=Black Rose Books |isbn=978-1-55164-812-5 |language=en}}</ref> Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon.<ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1873 |title=Stateless Socialism: Anarchism |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/various/soc-anar.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref><ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1867 |title=Solidarity in Liberty: The Workers' Path to Freedom |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/writings/ch04.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref> Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon."<ref>{{cite web |last1=McLellan |first1=David T. |last2=Chambre |first2=Henri |date=Hulyo 30, 2024 |title=Class struggle |url=https://www.britannica.com/topic/Marxism/Class-struggle |publisher=Britannica |language=en}}</ref> Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri." Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] 1r233prlizba2378560zrvkv2897frw 2201684 2201683 2026-04-07T12:08:13Z Jojit fb 38 /* Paggamit ng termino */ 2201684 wikitext text/x-wiki Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya.<ref name="Bakunin_book">{{cite book |last=Corrêa |first=Felipe |title=Freedom or Death: The Theory and Practice of Mikhail Bakunin |date=2024 |publisher=Black Rose Books |isbn=978-1-55164-812-5 |language=en}}</ref> Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon.<ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1873 |title=Stateless Socialism: Anarchism |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/various/soc-anar.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref><ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1867 |title=Solidarity in Liberty: The Workers' Path to Freedom |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/writings/ch04.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref> Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon."<ref>{{cite web |last1=McLellan |first1=David T. |last2=Chambre |first2=Henri |date=Hulyo 30, 2024 |title=Class struggle |url=https://www.britannica.com/topic/Marxism/Class-struggle |publisher=Britannica |language=en}}</ref> Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri."<ref>{{cite web |last1=Marx |first1=Karl |last2=Engels |first2=Friedrich |date=1848 |title=Manifesto of the Communist Party |url=https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch01.htm |at=Chapter I. Bourgeois and Proletarians |language=en |via=Marx-Engels Archive}}</ref> Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] hzvpsy3ycoufsyc5k0p5r0me4774z9t 2201686 2201684 2026-04-07T12:11:45Z Jojit fb 38 2201686 wikitext text/x-wiki [[File:People's_march_(Columbus)_IMG_7041_(54312985258).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:People's_march_(Columbus)_IMG_7041_(54312985258).jpg|thumb|Nagpoprotesta sa Martsa ng Bayan (''People's March'') sa [[Columbus, Ohio|Columbus]], [[Ohio]], may hawak na karatulang nakasulat: “Labanan ng uri ito, hindi labanang pangkultura.”]] Sa agham pampulitika, ang mga katawagang '''tunggalian ng uri''',<ref>{{cite web|last1=Acuña|first1=Arbeen|title=Pamana at Pagkalinga ng mga Inang Makabayan|url=http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|publisher=University of the Philippines System Website|accessdate=1 Setyembre 2014|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301123344/http://www.up.edu.ph/pamana-at-pagkalinga-ng-mga-inang-makabayan/|url-status=dead}}</ref> '''labanan ng uri''', at '''digmaang panlipunan''' ay tumutukoy sa [[Ekonomika|ekonomikong]] tunggalian at tensyong [[Politika|pampulitika]] na maaaring umiral sa pagitan ng mga [[uring panlipunan]] dahil sa magkasalungat na interes, kompetisyon para sa limitadong [[yaman]], at hindi pagkakapantay-pantay ng kapangyarihan sa isang sosyo-ekonomikong herarkiya.<ref name="Isaac Harrison Lipold">{{cite book |last1=Isaac |first1=Larry W. |title=Encyclopedia of Violence, Peace, & Conflict |last2=Harrison |first2=Daniel M. |last3=Lipold |first3=Paul F. |date=2022 |isbn=978-0-12-820312-5 |pages=118–136 |language=en |chapter=Class Conflict in Capitalist Society |doi=10.1016/B978-0-12-820195-4.00248-X}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tavernise |first=Sabrina |date=Enero 11, 2012 |title=Survey Finds Rising Perception of Class Tension |language=en |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2012/01/12/us/more-conflict-seen-between-rich-and-poor-survey-finds.html}}</ref> Karaniwang binabanggit na mga halimbawa sa kasaysayan na antagonismo sa pagitan ng mga uri ay ang mga panginoong alipin at [[alipin]], panginoong [[pyudal]] at ''serf'' (magsasakang alipin), may-ari ng lupa at nangungupahan, at [[kapitalista]] at [[manggagawa]].<ref>{{cite web |last=Hunt |first=Stephen |date=22 Setyembre 2017 |title=Class Conflict |url=https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosc049.pub2 |publisher=Wiley Online Library |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last=Erikson |first=Kai |title=The Sociologist's Eye: Reflections on Social Life |publisher=Yale University Press |year=2017 |isbn=978-0300106671 |page=97 |language=en}}</ref> Ang mga sulatin ng ilang mga teorista mula sa kaliwa, [[Sosyalismo|sosyalista]], at [[Komunismo|komunista]] ay inilalarawan ang labanan ng uri bilang pangunahing prinsipyo at praktikal na paraan upang maisakatuparan ang radikal na pagbabago sa [[lipunan]] at politika para sa nakararaming [[uring manggagawa]].<ref>{{cite encyclopedia |title=class conflict |encyclopedia=The New Fontana Dictionary of Modern Thought |publisher=HarperCollins |date=1999 |editor1-last=Bullock |editor1-first=Allan |page=127 |language=en |isbn=978-0-00-255871-6 |editor2-last=Trombley |editor2-first=Stephen}}</ref> Isa rin itong sentral na konsepto sa mga teorya ng tunggalian sa [[sosyolohiya]] at [[Pilosopiyang pampolitika|pilosopiyang pampulitika]]. Maaaring ipakita ang labanan ng uri sa pamamagitan ng: * Tuwirang [[karahasan]], gaya ng pagpaslang, [[kudeta]], [[rebolusyon]], kontra-rebolusyon, at [[digmaang sibil]] para sa kontrol ng pamahalaan, [[likas na yaman]], at paggawa; * Di-tuwirang karahasan, gaya ng pagkamatay dahil sa [[kahirapan]], [[malnutrisyon]], [[sakit]], at hindi ligtas na lugar ng trabaho; * Puwersang pang-ekonomiya, gaya ng mga [[boykot]] at welga, banta ng pagkawala ng trabaho at pag-alis ng kapital, o pagtigil sa pamumuhunan; * Mga pulitikal na manipulasyon, sa pamamagitan ng legal at ilegal na ''lobbying'' o pagsulong ng interes, [[panunuhol]] sa mga mambabatas, pagbabawas ng karapatan sa pagboto, at pagpigil sa partisipasyon; * [[Ideolohiya|Ideolohikal]] na tunggalian, sa pamamagitan ng [[propaganda]] at pampulitikang [[literatura]].<ref name="Isaac Harrison Lipold" /> Sa larangan ng [[ekonomiya]], ang labanan ng uri ay minsang ipinapakita nang lantaran, gaya ng ''lockout'' o pagsasara ng may-ari laban sa mga empleyado upang pahinain ang kapangyarihan ng unyon; o lihim, gaya ng pagbagal ng produksiyon o sabayang paggamit ng ''sick leave'' o pahinga sa trabaho dahil sa karamdaman (hal., "''blue flu''" o asul na [[trangkaso]]) bilang protesta sa hindi makatarungang gawi sa paggawa, mababang sahod, masamang kondisyon sa trabaho, o nakikitang kawalan ng katarungan sa isang katrabaho.<ref name="Parenti_citation">{{cite book |last=Parenti |first=Michael |title=Land of Idols: Political Mythology in America |date=1993 |publisher=St. Martin's Press |isbn=978-0-312-09841-4 |pages=66–67 |language=en}}</ref> == Paggamit ng termino == Kapag nagsasalita ang mga [[Marxismo|Marxista]] tungkol sa labanan ng uri, kanilang tinutukoy ang isang uri pangunahin sa ekonomikong batayan, iyan ay, ayon sa relasyon nito sa mga kagamitan sa produksyon. Kapag ang mga [[Anarkismo|anarkista]] gaya ni Bakunin ay nagsasalita ng labanan ng uri, mas malawak ang kanilang depinisyon ng "sosyal na uri" na sumasaklaw sa mga konsepto ng dominasyon at pribilehiyo sa larangang pampulitika at kultural pati na rin sa ekonomiya.<ref name="Bakunin_book">{{cite book |last=Corrêa |first=Felipe |title=Freedom or Death: The Theory and Practice of Mikhail Bakunin |date=2024 |publisher=Black Rose Books |isbn=978-1-55164-812-5 |language=en}}</ref> Naniniwala si Bakunin na ang matagumpay na pakikibaka ng mga pinang-aapi ay magdudulot ng [[rebolusyon]] upang patalsikin ang naghaharing elitista at lumikha ng isang lipunang walang [[estado]] o libertariyanong sosyalismo, at ang solidaridad ng uri ay isang kinakailangan para sa matagumpay na rebolusyon.<ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1873 |title=Stateless Socialism: Anarchism |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/various/soc-anar.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref><ref>{{cite web |last=Bakunin |first=Mikhail |date=1867 |title=Solidarity in Liberty: The Workers' Path to Freedom |url=https://www.marxists.org/reference/archive/bakunin/works/writings/ch04.htm |language=en |via=Mikhail Bakunin Reference Archive}}</ref> Ayon sa teorya ng kasaysayan ni [[Karl Marx|Marx]], sa kasaysayan ng mga ekonomikong sistema tulad ng [[kapitalismo]] at [[Piyudalismo|pyudalismo]], ang labanan ng uri ay "ang sentral na katotohanan ng sosyal na ebolusyon."<ref>{{cite web |last1=McLellan |first1=David T. |last2=Chambre |first2=Henri |date=Hulyo 30, 2024 |title=Class struggle |url=https://www.britannica.com/topic/Marxism/Class-struggle |publisher=Britannica |language=en}}</ref> Sa katunayan, ang unang pangungusap ng Kabanata 1 ng ''Communist Manifesto'' ay nagsasabing: "Ang kasaysayan ng lahat ng umiiral na lipunan hanggang ngayon ay kasaysayan ng mga labanan ng uri."<ref>{{cite web |last1=Marx |first1=Karl |last2=Engels |first2=Friedrich |date=1848 |title=Manifesto of the Communist Party |url=https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch01.htm |at=Chapter I. Bourgeois and Proletarians |language=en |via=Marx-Engels Archive}}</ref> Tinitingnan ng mga Marxista ang pagresolba ng labanan pabor sa uring manggagawa bilang hindi maiiwasan sa ilalim ng plutokratikong kapitalismo. ==Mga sanggunian == {{reflist}} [[Kategorya:Sosyalismo]] [[Kategorya:Marxismo]] [[Kategorya:Agham pampolitika]] cf0cw3t6f7z2kx9s1xb2p8ghaqdltk7 Dauberville, Pennsylvania 0 242567 2201752 1879125 2026-04-08T05:03:52Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2201752 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pennsylvania]] g6x8h7cth97f0jajs8mj1e4veydlog4 Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973 0 242576 2201747 2125885 2026-04-08T01:10:17Z Jadewest.catvalentine 41897 2201747 wikitext text/x-wiki {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1973 | image = ESC 1973 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1973|04|07|df=y}} | venue = [[Nouveau Théâtre Municipal]]<br />[[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Clifford Brown | host_broadcaster = [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) | director = René Steichen | producer = Paul Ulveling | musdirector = Pierre Cao | presenters = Helga Guitton | entries = 17 | finalists = | debut = {{Flag|Israel}} | return = | non-return = {{Plainlist| * {{Flag|Austria}} * {{Flag|Malta}} }} | winner = {{Flag|Luxembourg}}<br />"Tu te reconnaîtras" ni [[Anne-Marie David]] | vote = Dalawang miyembrong hurado mula sa bawat bansa; bawat hurado ay nagbigay ng iskor sa bawat kanta sa pagitan ng isa at lima | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|Edinburgh 1972]] | next_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1974|Brighton 1974]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973''' ay ang ika-18 na edisyon ng taunang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-7 ng Abril 1973 sa [[Nouveau Théâtre Municipal de Luxembourg]] sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|1972]] para sa [[Luxembourg]].<ref>O'Connor, John Kennedy. </ref> Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-walong bansa. Unang lumahok ang [[Israel]] sa paligsahan, habang ang [[Austria]] ay umatras matapos sumali noong nakaraang taon dahil sa mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng broadcaster na [[ORF (brodkaster|Österreichischer Rundfunk]] (ORF) at mga label ng rekording ng Austria. Gayunpaman, ang planong pakikilahok ng [[Malta]] ay nabigong matupad, matapos ituring ng [[Maltese Broadcasting Authority]] (MBA) na masyadong mababa ang kalidad ng mga kantang natanggap nito, na nag-iwan sa labimpitong bansa na lumahok. Ang [[Luxembourg]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Tu te reconnaîtras" na inawit ni [[Anne-Marie David]], isinulat ni Vline Buggy at binubuo ni Claude Morgan. Ito ang pang-apat na tagumpay ng Luxembourg sa paligsahan, na tumutugma sa rekord na bilang ng mga panalo sa paligsahan na dati nang naitala ng [[Pransiya]], at minarkahan ang pangalawang pagkakataon na ang isang bansa ay nanalo sa paligsahan nang dalawang taon nang magkakasunod, na dati nang naitala ng Spain noong 1969. Ang [[Espanya]], [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Israel]], at [[Sweden|Suwesya]] ang kumumpleto sa nangungunang limang posisyon, kung saan ang Israel ang nakamit ang pinakamahusay na pagganap para sa isang debut na bansa mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1957|1957]]. == Lokasyon == Ang lungsod ng Luxembourg, na kilala rin bilang Luxembourg City, ay isang pakikipagniig sa katayuan ng lungsod, at ang kabisera ng Grand dukado ng Luxembourg. Ito ay matatagpuan sa isang daloy ng mga Alzette at Pétrusse Rivers sa timog Luxembourg. Ang lungsod ay naglalaman ng mga makasaysayang Luxembourg Castle, na itinatag sa pamamagitan ng mga Franks sa Early Middle Ages, sa paligid ng kung saan ang isang kasunduan na binuo. Ang Grand Théâtre de Luxembourg, pinasinayaan noong 1964 bilang ang Théâtre Municipal de la Ville de Luxembourg, naging venue para sa 1973 contest. Ito ay pangunahing venue ng lungsod para sa drama, opera at ballet. <ref>[http://salesguide.lu/press-en-4-321.html "The "Grand Théâtre" of Luxembourg City offers high quality cultural events"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722160736/http://salesguide.lu/press-en-4-321.html |date=2011-07-22 }}, ''Luxembourg National Tourist Office, London''.</ref><ref name="theatreinfo">[http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 "Grand Théâtre de Luxembourg"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722161150/http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 |date=2011-07-22 }}, ''Théâtre Info Luxembourg''.</ref> == Paglahok == === Mga Maawit Na Lumahok Muli === Tatlong Maawit ibalik Si Marion Rung, na huling kinakatawan sa bansa noong 1962; 1971 kalaban Massimo Ranieri mula sa Italya; at Si Cliff Richard, na huling ginanap Noong 1968. == Resulta == {| class="sortable wikitable" ! Draw !Bansa ! Wika<ref>{{Padron:Cite web|title = Eurovision Song Contest 1973|url = http://www.diggiloo.net/?1973|publisher = The Diggiloo Thrush|accessdate = 4 March 2012}}</ref> ! Maawit ! Awit ! Puwesto ! Puntos |- | 01 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Finland.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Pinlandiya | [[Wikang Ingles|Ingles]] | Marion Rung | "Tom Tom Tom" | 6 | 93 |- | 02 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Belgium_(civil).svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Bélhika | [[Wikang Olandes|Olandes]]{{Padron:Ref|a|1}} | Nicole & Hugo | "Baby, Baby" | 17 | 58 |- | 03 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Portugal.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Portugal | [[Wikang Portuges|Portuges]] | Fernando Tordo | "Tourada" | 10 | 80 |- | 04 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Germany.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Alemanya | [[Wikang Aleman|Aleman]] | Gitte | "Junger Tag" | 8 | 85 |- | 05 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Norway.svg|link=|alt=|border|21x21px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Noruwega | [[Wikang Ingles|Ingles]], [[Wikang Pranses|Pranses]]{{Padron:Ref|b|2}} | Bendik Singers | "It's Just A Game" | 7 | 89 |- | 06 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Monaco.svg|link=|alt=|border|19x19px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Monako | [[Wikang Pranses|Pranses]] | Marie | "Un train qui part" | 8 | 85 |- | 07 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Spain_(1945_-_1977).svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Espanya | [[Wikang Kastila|Kastila]] | Mocedades | "Eres tú" | 2 | 125 |- | 08 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Switzerland.svg|link=|alt=|border|16x16px]]&nbsp;&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Suwisa | [[Wikang Pranses|Pranses]] | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | 12 | 79 |- | 09 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_SFR_Yugoslavia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Yugoslabya | [[Wikang Serbiyo|Serbiyo]] | Zdravko Čolić | "Gori vatra" | 15 | 65 |- | 10 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Italy.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Italya | [[Wikang Italyano|Italyano]] | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | 13 | 74 |- style="background:gold;" | '''11''' | '''<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Luxembourg.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Luksemburgo''' | '''[[Wikang Pranses|Pranses]]''' | '''Anne-Marie David''' | '''"Tu te reconnaîtras"''' | '''1''' | '''129''' |- | 12 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Sweden.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Suwesya | [[Wikang Ingles|Ingles]] | Nova and The Dolls | "You're Summer" | 5 | 94 |- | 13 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_Netherlands.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Olanda | [[Wikang Olandes|Olandes]] | Ben Cramer | "De oude muzikant" | 14 | 69 |- | 14 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Ireland.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Irlanda | [[Wikang Ingles|Ingles]] | Maxi | "Do I Dream" | 10 | 80 |- | 15 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Nagkakaisang Kaharian | [[Wikang Ingles|Ingles]] | [[Cliff Richard]] | "Power to All Our Friends" | 3 | 123 |- | 16 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_France.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Fransya | [[Wikang Pranses|Pranses]] | Martine Clémenceau | "Sans toi" | 15 | 65 |- | 17 | <span class="flagicon">[[File:Flag_of_Israel.svg|link=|alt=|border|21x21px]]&nbsp;</span><span class="flagicon"></span>Israel | Hebreo | [[Ilanit]] | "Ey Sham" (אי שם) | 4 | 97 |} : 1.{{Padron:Note|a}}Naglalaman din ito sa Ingles, Espanyol at Pranses. : 2.{{Padron:Note|b}}Naglalaman din lyrics sa Espanyol, Italyano, Olandes, German, Irish, Hebrew, Serbo-Croatian, Finnish, Swedish at Norwegian. == References == {{Reflist|2}} [[Kategorya:1973]] pk484v97xz0g4xkhimpcjgaf8w49ww4 2201820 2201747 2026-04-08T11:10:48Z Jadewest.catvalentine 41897 2201820 wikitext text/x-wiki {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1973 | image = ESC 1973 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1973|04|07|df=y}} | venue = [[Nouveau Théâtre Municipal]]<br />[[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Clifford Brown | host_broadcaster = [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) | director = René Steichen | producer = Paul Ulveling | musdirector = Pierre Cao | presenters = Helga Guitton | entries = 17 | finalists = | debut = {{Flag|Israel}} | return = | non-return = {{Plainlist| * {{Flag|Austria}} * {{Flag|Malta}} }} | winner = {{Flag|Luxembourg}}<br />"Tu te reconnaîtras" ni [[Anne-Marie David]] | vote = Dalawang miyembrong hurado mula sa bawat bansa; bawat hurado ay nagbigay ng iskor sa bawat kanta sa pagitan ng isa at lima | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|Edinburgh 1972]] | next_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1974|Brighton 1974]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973''' ay ang ika-18 na edisyon ng taunang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-7 ng Abril 1973 sa [[Nouveau Théâtre Municipal de Luxembourg]] sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]]. Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|1972]] para sa [[Luxembourg]].<ref>O'Connor, John Kennedy. </ref> Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-walong bansa. Unang lumahok ang [[Israel]] sa paligsahan, habang ang [[Austria]] ay umatras matapos sumali noong nakaraang taon dahil sa mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng broadcaster na [[ORF (brodkaster|Österreichischer Rundfunk]] (ORF) at mga label ng rekording ng Austria. Gayunpaman, ang planong pakikilahok ng [[Malta]] ay nabigong matupad, matapos ituring ng [[Maltese Broadcasting Authority]] (MBA) na masyadong mababa ang kalidad ng mga kantang natanggap nito, na nag-iwan sa labimpitong bansa na lumahok. Ang [[Luxembourg]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Tu te reconnaîtras" na inawit ni [[Anne-Marie David]], isinulat ni Vline Buggy at binubuo ni Claude Morgan. Ito ang pang-apat na tagumpay ng Luxembourg sa paligsahan, na tumutugma sa rekord na bilang ng mga panalo sa paligsahan na dati nang naitala ng [[Pransiya]], at minarkahan ang pangalawang pagkakataon na ang isang bansa ay nanalo sa paligsahan nang dalawang taon nang magkakasunod, na dati nang naitala ng Spain noong 1969. Ang [[Espanya]], [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Israel]], at [[Sweden|Suwesya]] ang kumumpleto sa nangungunang limang posisyon, kung saan ang Israel ang nakamit ang pinakamahusay na pagganap para sa isang debut na bansa mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1957|1957]]. == Lokasyon == Ginanap ang paligsahan sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]], matapos manalo sa patimpalak noong 1972 ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros para sa Luxembourg. Ito ang ikatlong pagkakataon na ginanap sa bansa ang paligsahan, matapos ang mga patimpalak noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1962|1962]] at [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1966|1966]]. Sa loob ng ilang araw matapos manalo sa patimpalak noong 1972, kinumpirma ng Luxembourgish broadcaster na [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) ang kanilang intensyon na idaos ang kaganapan. Iminungkahi ng CLT ang [[Nouveau Théâtre Municipal|Nouveau Théâtre]], na kilala rin bilang Grand Théâtre o Théâtre Municipal, isang lugar para sa sining na pinasinayaan noong 1964, bilang lugar at iminungkahi ang alinman sa Abril 28 o Mayo 5, 1973 bilang petsa ng kaganapan, ang pinakabagong mga petsa sa kalendaryo na iminungkahi para sa patimpalak simula noong unang edisyon nito noong 1956. Ang binagong petsa na Abril 7 ay kalaunan ay tinanggap ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU), at inanunsyo noong edisyon ng Rose d'Or festival noong 1972 sa Montreux, Suwisa. Ang karaniwang kapasidad ng lugar na 800 upuan ay binawasan ng humigit-kumulang 100 upang magbigay ng espasyo para sa mga teknikal na kagamitan.<ref>[http://salesguide.lu/press-en-4-321.html "The "Grand Théâtre" of Luxembourg City offers high quality cultural events"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722160736/http://salesguide.lu/press-en-4-321.html |date=2011-07-22 }}, ''Luxembourg National Tourist Office, London''.</ref><ref name="theatreinfo">[http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 "Grand Théâtre de Luxembourg"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722161150/http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 |date=2011-07-22 }}, ''Théâtre Info Luxembourg''.</ref> == Mga kalahok == {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401133231/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |archive-date=1 Abril 2023 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! rowspan="2" |Konduktor ! colspan="2" scope="col" | Proseso ng pagpili |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} | HR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | [[Wikang Aleman|Aleman]] |Günther-Eric Thöner | ''Ein Lied für Luxemburg'' | Pebrero 21, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Belhika}} | BRT | Nicole and Hugo | "Baby Baby" | [[Wikang Olandes|Olandes]] |Francis Bay | ''Liedje voor Luxemburg'' | Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |Mocedades |"Eres tú" |[[Wikang Kastila|Kastila]] |Juan Carlos Calderón |Panloob na pagpili |Disyembre 12, 1972 {{small|(artista)}}<br />Marso 5, 1973 {{small|(kanta)}} |- ! scope="row" | {{Flag|Irlanda}} |RTÉ | Maxi | "Sangen om dig" | [[Wikang Ingles|Ingles]] |Colman Pearce |''National Song Contest'' |Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA | Ilanit | "Ey Sham" <small>(אי שם)</small> | [[Wikang Hebreo|Hebreo]] |Nurit Hirsh |Panloob na pagpili |''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} | RAI | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | [[Wikang Italyano|Italyano]] |Enrico Polito | Panloob na pagpili | ''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | Anne-Marie David | "Tu te reconnaîtras" | [[Wikang Pranses|Pranses]] |Pierre Cao | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} |TMC |Marie |"Un train qui part" |Pranses |Jean-Claude Vannier |Panloob na pagpili |<small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" |{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS | Ben Cramer | "De oude muzikant" | Olandes |Harry van Hoof | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Nationaal Songfestival 1973'' {{small|(kanta)}} | Pebrero 28, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |Bendik Singers |"It's Just a Game" |Ingles, Pranses |Carsten Klouman |''Melodi Grand Prix 1973'' |Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |YLE |Marion Rung |"Tom Tom Tom" |Ingles |Ossi Runne |Pambansang final |Pebrero 3, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |Fernando Toro |"Tourada" |[[Wikang Portuges|Portuges]] |Jorge Costa Pinto |''Grande Prémio TV da Canção Portuguesa 1973'' |Pebrero 26, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Martine Clémenceau | "Sans toi" | Pranses |Jean Claudric | Pambansang final | Marso 6, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |BBC |Cliff Richard |"Power to All Our Friends" |Ingles |David Mackay |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''A Song for Europe 1973'' {{small|(kanta)}} |Pebrero 24, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |SR |The Nova |"You're Summer" |Ingles |Monica Dominique |''Melodifestivalen 1973'' |Pebrero 10, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | SRG SSR | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | Pranses |Hervé Roy | ''Concours Eurovision de la Chanson'' ''1973'' | Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} |JRT | Zdravko Čolić | "Gori vatra" <small>(Гори ватра)</small> | Serbo-Kroato |Esad Arnautalić | ''Pjesma Eurovizije 1973'' |Marso 3, 1973 |} == Buod ng paligsahan == Ginanap ang paligsahan noong ika-7 ng Abril 1973 sa ganap na 9:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]]).<ref>{{Cite web |title=Luxembourg 1973 |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531031318/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |archive-date=31 Mayo 2022 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union (EBU)}}</ref> Dumalo sa paligsahan sina Prinsesa Marie-Astrid, Prinsesa Margaretha at Prinsipe Jean ng maringal na pamilya ng ducal ng Luxembourg.<ref>{{cite news |title=Un gala exceptionnel au Théâtre de Luxembourg: Anne-Marie David et Charlie Rivel |trans-title=Isang pambihirang gala sa Luxembourg Theatre: Anne-Marie David at Charlie Rivel |url=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/274hn05qz/pages/11/articles/DIVL1190 |access-date=8 Abril 2026 |work=Luxembourger Wort |date=10 Abril 1973 |page=11 |language=fr}}</ref> {{Legend|gold|Kampeon}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ Resulta ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{Padron:Cite web|title = Eurovision Song Contest 1973|url = http://www.diggiloo.net/?1973|publisher = The Diggiloo Thrush|accessdate = 4 March 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Scoreboard |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |publisher=European Broadcasting Union |access-date=8 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409142300/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |archive-date=9 Abril 2021 |url-status=live}}</ref> |- ! scope="col" | Draw ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Artista ! scope="col" | Kanta !Puntos !Puwesto |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 01 | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | Marion Rung | "Tom Tom Tom" | 93 | 6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 02 | {{Flag|Belhika}} | Nicole & Hugo | "Baby, Baby" | 58 | 17 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 03 | {{Flag|Portugal}} | Fernando Tordo | "Tourada" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 04 | {{Flag|Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 05 | {{Flag|Noruwega}} | Bendik Singers | "It's Just A Game" | 89 | 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 06 | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | Marie | "Un train qui part" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 07 | {{Flag|Espanya}} | Mocedades | "Eres tú" | 125 | 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 08 | {{Flag|Suwisa}} | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | 79 | 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 09 | {{Flag|Yugoslavia}} | Zdravko Čolić | "Gori vatra" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Flag|Italya}} | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | 74 | 13 |- style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Flag|Luxembourg}} | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | 129 | 1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | Nova and The Dolls | "You're Summer" | 94 | 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | Ben Cramer | "De oude muzikant" | 69 | 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Flag|Irlanda}} | Maxi | "Do I Dream" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | [[Cliff Richard]] | "Power to All Our Friends" | 123 | 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 | {{Flag|Pransiya}} | Martine Clémenceau | "Sans toi" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 17 | {{Flag|Israel}} | [[Ilanit]] | "Ey Sham" | 97 | 4 |} == Ibang mga pagtatanghal == * '''Interval act:''' ** Charlie Rivel (bilang si "Carlotta Rivello") ==Pagpapalabas== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} |ARD | Deutsches Fernsehen |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Belhika}} |BRT |BRT, BRT 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | rowspan="2" |RTB |RTB |''Pranses:'' Paule Herreman |- | RTB 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |TVE 1 |Miguel de los Santos |- | rowspan="3" |RNE |Radio Nacional |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Centro Emisor del Atlántico |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Peninsular de Huelva |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | colspan="2" |Cadena SER{{Efn|Simulcast sa Radio Castellón, Radio San Sebastián, Radio Valladolid at Radio Zaragoza. Naantalang pagsasahimpapawid sa Radio Lérida nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Irlanda}} | rowspan="2" |RTÉ |RTÉ |Mike Murphy |- |RTÉ Radio |Liam Devally |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA |Israeli Television |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} |RAI |Programma Nazionale |Renato Tagliani |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | rowspan="3" | CLT | RTL Télé Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RTL |Raym |- |Radio Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" |Télé Monte-Carlo |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS |Nederland 1 | Pim Jacobs |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |NRK Fjernsynet, NRK{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid sa NRK nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |John Andreassen |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | rowspan="3" |YLE |TV1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Yleisohjelma |Erkki Melakoski |- |Ruotsinkielinen ohjelma |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |I Programa |Artur Agostinho |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Première Chaîne | Pierre Tchernia |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | rowspan="2" |[[BBC]] |BBC1 |Terry Wogan |- |BBC Radio 2{{Efn|Simulcast sa [[BBC Radio 1]], BBC Radio Birmingham, BBC Radio Blackburn, BBC Radio Derby, BBC Radio Humberside, BBC Radio Leicester, BBC Radio London, BBC Radio Newcastle, BBC Radio Nottingham, BBC Radio Oxford, BBC Radio Stoke, at BBC Radio Teesside.}} |Pete Murray |- |BFBS |BFBS Radio |Richard Astbury |- ! scope="row" rowspan="2" |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | rowspan="2" |SR |TV1 |Alicia Lundberg |- |SR P3 |Ursula Richter |- ! rowspan="6" scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | rowspan="6" | SRG SSR | TV DRS |''Aleman:'' Theodor Haller |- | TSR | ''Pranses:'' Georges Hardy |- |TSI |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |DRS 1{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-9 ng Abril 1973 nang 10:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RSR 1 |Robert Burnier |- |Radio Monte Ceneri |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} | rowspan="5" |JRT |TV Beograd 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Koper-Capodistria |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Ljubljana 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Skopje{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Zagreb 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands Antilles|name=Antilyang Olandes}} |ATM |TeleCuraçao{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-14 ng Mayo 1973 nang 10:30 ng gabi (ADT)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Austria}} |ORF |FS2 |Ernst Grissemann |- ! scope="row" |{{Flag|Czechoslovakia}} |ČST |II. program |J. Šrámek |- ! scope="row" | {{Flag|Gresya|variant=1970}} | EIRT | EIRT |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Iceland|name=Islandiya}} |RÚV |Sjónvarpið{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-29 ng Abril 1973 nang 9:30 ng gabi (WET)}} |Jón O. Edwald |- ! scope="row" | {{Flag|Malta|variant=1943}} |MBA |MTS, National Network |Victor Aquilina |- ! scope="row" |{{Flag|Rumanya|variant=1965}} |TVR |Programul 1{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid sa pinaikling format noong ika-28 ng Abril 1973 noong 12:20 ng hatinggabi (EET)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Turkiya}} |TRT |TRT Televizyon |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Hungary|name=Unggriya}} |MTV |MTV{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-8 ng Mayo 1973 nang 9:15 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} ==Mga nota== {{Notelist}} == References == {{Reflist|2}} [[Kategorya:1973]] h0nz8oczrm5ugk3kavqek2kgkl0603j 2201821 2201820 2026-04-08T11:12:02Z Jadewest.catvalentine 41897 2201821 wikitext text/x-wiki {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1973 | image = ESC 1973 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1973|04|07|df=y}} | venue = [[Nouveau Théâtre Municipal]]<br />[[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Clifford Brown | host_broadcaster = [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) | director = René Steichen | producer = Paul Ulveling | musdirector = Pierre Cao | presenters = Helga Guitton | entries = 17 | finalists = | debut = {{Flag|Israel}} | return = | non-return = {{Plainlist| * {{Flag|Austria}} * {{Flag|Malta}} }} | winner = {{Flag|Luxembourg}}<br />"Tu te reconnaîtras" ni [[Anne-Marie David]] | vote = Dalawang miyembrong hurado mula sa bawat bansa; bawat hurado ay nagbigay ng iskor sa bawat kanta sa pagitan ng isa at lima | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|Edinburgh 1972]] | next_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1974|Brighton 1974]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973''' ay ang ika-18 na edisyon ng taunang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-7 ng Abril 1973 sa [[Nouveau Théâtre Municipal de Luxembourg]] sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]]. Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|1972]] para sa [[Luxembourg]].<ref>O'Connor, John Kennedy. </ref> Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-walong bansa. Unang lumahok ang [[Israel]] sa paligsahan, habang ang [[Austria]] ay umatras matapos sumali noong nakaraang taon dahil sa mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng broadcaster na [[ORF (brodkaster|Österreichischer Rundfunk]] (ORF) at mga label ng rekording ng Austria. Gayunpaman, ang planong pakikilahok ng [[Malta]] ay nabigong matupad, matapos ituring ng [[Maltese Broadcasting Authority]] (MBA) na masyadong mababa ang kalidad ng mga kantang natanggap nito, na nag-iwan sa labimpitong bansa na lumahok. Ang [[Luxembourg]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Tu te reconnaîtras" na inawit ni [[Anne-Marie David]], isinulat ni Vline Buggy at binubuo ni Claude Morgan. Ito ang pang-apat na tagumpay ng Luxembourg sa paligsahan, na tumutugma sa rekord na bilang ng mga panalo sa paligsahan na dati nang naitala ng [[Pransiya]], at minarkahan ang pangalawang pagkakataon na ang isang bansa ay nanalo sa paligsahan nang dalawang taon nang magkakasunod, na dati nang naitala ng Spain noong 1969. Ang [[Espanya]], [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Israel]], at [[Sweden|Suwesya]] ang kumumpleto sa nangungunang limang posisyon, kung saan ang Israel ang nakamit ang pinakamahusay na pagganap para sa isang debut na bansa mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1957|1957]]. == Lokasyon == Ginanap ang paligsahan sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]], matapos manalo sa patimpalak noong 1972 ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros para sa Luxembourg. Ito ang ikatlong pagkakataon na ginanap sa bansa ang paligsahan, matapos ang mga patimpalak noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1962|1962]] at [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1966|1966]]. Sa loob ng ilang araw matapos manalo sa patimpalak noong 1972, kinumpirma ng Luxembourgish broadcaster na [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) ang kanilang intensyon na idaos ang kaganapan. Iminungkahi ng CLT ang [[Nouveau Théâtre Municipal|Nouveau Théâtre]], na kilala rin bilang Grand Théâtre o Théâtre Municipal, isang lugar para sa sining na pinasinayaan noong 1964, bilang lugar at iminungkahi ang alinman sa Abril 28 o Mayo 5, 1973 bilang petsa ng kaganapan, ang pinakabagong mga petsa sa kalendaryo na iminungkahi para sa patimpalak simula noong unang edisyon nito noong 1956. Ang binagong petsa na Abril 7 ay kalaunan ay tinanggap ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU), at inanunsyo noong edisyon ng Rose d'Or festival noong 1972 sa Montreux, Suwisa. Ang karaniwang kapasidad ng lugar na 800 upuan ay binawasan ng humigit-kumulang 100 upang magbigay ng espasyo para sa mga teknikal na kagamitan.<ref>[http://salesguide.lu/press-en-4-321.html "The "Grand Théâtre" of Luxembourg City offers high quality cultural events"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722160736/http://salesguide.lu/press-en-4-321.html |date=2011-07-22 }}, ''Luxembourg National Tourist Office, London''.</ref><ref name="theatreinfo">[http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 "Grand Théâtre de Luxembourg"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722161150/http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 |date=2011-07-22 }}, ''Théâtre Info Luxembourg''.</ref> == Mga kalahok == {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401133231/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |archive-date=1 Abril 2023 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! rowspan="2" |Konduktor ! colspan="2" scope="col" | Proseso ng pagpili |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} | HR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | [[Wikang Aleman|Aleman]] |Günther-Eric Thöner | ''Ein Lied für Luxemburg'' | Pebrero 21, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Belhika}} | BRT | Nicole and Hugo | "Baby Baby" | [[Wikang Olandes|Olandes]] |Francis Bay | ''Liedje voor Luxemburg'' | Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |Mocedades |"Eres tú" |[[Wikang Kastila|Kastila]] |Juan Carlos Calderón |Panloob na pagpili |Disyembre 12, 1972 {{small|(artista)}}<br />Marso 5, 1973 {{small|(kanta)}} |- ! scope="row" | {{Flag|Irlanda}} |RTÉ | Maxi | "Sangen om dig" | [[Wikang Ingles|Ingles]] |Colman Pearce |''National Song Contest'' |Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA | Ilanit | "Ey Sham" <small>(אי שם)</small> | [[Wikang Hebreo|Hebreo]] |Nurit Hirsh |Panloob na pagpili |''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} | RAI | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | [[Wikang Italyano|Italyano]] |Enrico Polito | Panloob na pagpili | ''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | [[Wikang Pranses|Pranses]] |Pierre Cao | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} |TMC |Marie |"Un train qui part" |Pranses |Jean-Claude Vannier |Panloob na pagpili |<small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" |{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS | Ben Cramer | "De oude muzikant" | Olandes |Harry van Hoof | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Nationaal Songfestival 1973'' {{small|(kanta)}} | Pebrero 28, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |Bendik Singers |"It's Just a Game" |Ingles, Pranses |Carsten Klouman |''Melodi Grand Prix 1973'' |Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |YLE |Marion Rung |"Tom Tom Tom" |Ingles |Ossi Runne |Pambansang final |Pebrero 3, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |Fernando Toro |"Tourada" |[[Wikang Portuges|Portuges]] |Jorge Costa Pinto |''Grande Prémio TV da Canção Portuguesa 1973'' |Pebrero 26, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Martine Clémenceau | "Sans toi" | Pranses |Jean Claudric | Pambansang final | Marso 6, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |BBC |Cliff Richard |"Power to All Our Friends" |Ingles |David Mackay |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''A Song for Europe 1973'' {{small|(kanta)}} |Pebrero 24, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |SR |The Nova |"You're Summer" |Ingles |Monica Dominique |''Melodifestivalen 1973'' |Pebrero 10, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | SRG SSR | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | Pranses |Hervé Roy | ''Concours Eurovision de la Chanson'' ''1973'' | Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} |JRT | Zdravko Čolić | "Gori vatra" <small>(Гори ватра)</small> | Serbo-Kroato |Esad Arnautalić | ''Pjesma Eurovizije 1973'' |Marso 3, 1973 |} == Buod ng paligsahan == Ginanap ang paligsahan noong ika-7 ng Abril 1973 sa ganap na 9:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]]).<ref>{{Cite web |title=Luxembourg 1973 |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531031318/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |archive-date=31 Mayo 2022 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union (EBU)}}</ref> Dumalo sa paligsahan sina Prinsesa Marie-Astrid, Prinsesa Margaretha at Prinsipe Jean ng maringal na pamilya ng ducal ng Luxembourg.<ref>{{cite news |title=Un gala exceptionnel au Théâtre de Luxembourg: Anne-Marie David et Charlie Rivel |trans-title=Isang pambihirang gala sa Luxembourg Theatre: Anne-Marie David at Charlie Rivel |url=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/274hn05qz/pages/11/articles/DIVL1190 |access-date=8 Abril 2026 |work=Luxembourger Wort |date=10 Abril 1973 |page=11 |language=fr}}</ref> {{Legend|gold|Kampeon}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ Resulta ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{Padron:Cite web|title = Eurovision Song Contest 1973|url = http://www.diggiloo.net/?1973|publisher = The Diggiloo Thrush|accessdate = 4 March 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Scoreboard |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |publisher=European Broadcasting Union |access-date=8 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409142300/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |archive-date=9 Abril 2021 |url-status=live}}</ref> |- ! scope="col" | Draw ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Artista ! scope="col" | Kanta !Puntos !Puwesto |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 01 | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | Marion Rung | "Tom Tom Tom" | 93 | 6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 02 | {{Flag|Belhika}} | Nicole & Hugo | "Baby, Baby" | 58 | 17 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 03 | {{Flag|Portugal}} | Fernando Tordo | "Tourada" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 04 | {{Flag|Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 05 | {{Flag|Noruwega}} | Bendik Singers | "It's Just A Game" | 89 | 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 06 | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | Marie | "Un train qui part" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 07 | {{Flag|Espanya}} | Mocedades | "Eres tú" | 125 | 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 08 | {{Flag|Suwisa}} | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | 79 | 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 09 | {{Flag|Yugoslavia}} | Zdravko Čolić | "Gori vatra" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Flag|Italya}} | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | 74 | 13 |- style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Flag|Luxembourg}} | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | 129 | 1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | Nova and The Dolls | "You're Summer" | 94 | 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | Ben Cramer | "De oude muzikant" | 69 | 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Flag|Irlanda}} | Maxi | "Do I Dream" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | [[Cliff Richard]] | "Power to All Our Friends" | 123 | 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 | {{Flag|Pransiya}} | Martine Clémenceau | "Sans toi" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 17 | {{Flag|Israel}} | [[Ilanit]] | "Ey Sham" | 97 | 4 |} == Ibang mga pagtatanghal == * '''Interval act:''' ** Charlie Rivel (bilang si "Carlotta Rivello") ==Pagpapalabas== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} |ARD | Deutsches Fernsehen |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Belhika}} |BRT |BRT, BRT 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | rowspan="2" |RTB |RTB |''Pranses:'' Paule Herreman |- | RTB 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |TVE 1 |Miguel de los Santos |- | rowspan="3" |RNE |Radio Nacional |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Centro Emisor del Atlántico |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Peninsular de Huelva |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | colspan="2" |Cadena SER{{Efn|Simulcast sa Radio Castellón, Radio San Sebastián, Radio Valladolid at Radio Zaragoza. Naantalang pagsasahimpapawid sa Radio Lérida nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Irlanda}} | rowspan="2" |RTÉ |RTÉ |Mike Murphy |- |RTÉ Radio |Liam Devally |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA |Israeli Television |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} |RAI |Programma Nazionale |Renato Tagliani |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | rowspan="3" | CLT | RTL Télé Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RTL |Raym |- |Radio Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" |Télé Monte-Carlo |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS |Nederland 1 | Pim Jacobs |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |NRK Fjernsynet, NRK{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid sa NRK nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |John Andreassen |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | rowspan="3" |YLE |TV1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Yleisohjelma |Erkki Melakoski |- |Ruotsinkielinen ohjelma |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |I Programa |Artur Agostinho |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Première Chaîne | Pierre Tchernia |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | rowspan="2" |[[BBC]] |BBC1 |Terry Wogan |- |BBC Radio 2{{Efn|Simulcast sa [[BBC Radio 1]], BBC Radio Birmingham, BBC Radio Blackburn, BBC Radio Derby, BBC Radio Humberside, BBC Radio Leicester, BBC Radio London, BBC Radio Newcastle, BBC Radio Nottingham, BBC Radio Oxford, BBC Radio Stoke, at BBC Radio Teesside.}} |Pete Murray |- |BFBS |BFBS Radio |Richard Astbury |- ! scope="row" rowspan="2" |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | rowspan="2" |SR |TV1 |Alicia Lundberg |- |SR P3 |Ursula Richter |- ! rowspan="6" scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | rowspan="6" | SRG SSR | TV DRS |''Aleman:'' Theodor Haller |- | TSR | ''Pranses:'' Georges Hardy |- |TSI |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |DRS 1{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-9 ng Abril 1973 nang 10:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RSR 1 |Robert Burnier |- |Radio Monte Ceneri |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} | rowspan="5" |JRT |TV Beograd 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Koper-Capodistria |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Ljubljana 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Skopje{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Zagreb 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands Antilles|name=Antilyang Olandes}} |ATM |TeleCuraçao{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-14 ng Mayo 1973 nang 10:30 ng gabi (ADT)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Austria}} |ORF |FS2 |Ernst Grissemann |- ! scope="row" |{{Flag|Czechoslovakia}} |ČST |II. program |J. Šrámek |- ! scope="row" | {{Flag|Gresya|variant=1970}} | EIRT | EIRT |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Iceland|name=Islandiya}} |RÚV |Sjónvarpið{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-29 ng Abril 1973 nang 9:30 ng gabi (WET)}} |Jón O. Edwald |- ! scope="row" | {{Flag|Malta|variant=1943}} |MBA |MTS, National Network |Victor Aquilina |- ! scope="row" |{{Flag|Rumanya|variant=1965}} |TVR |Programul 1{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid sa pinaikling format noong ika-28 ng Abril 1973 noong 12:20 ng hatinggabi (EET)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Turkiya}} |TRT |TRT Televizyon |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Hungary|name=Unggriya}} |MTV |MTV{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-8 ng Mayo 1973 nang 9:15 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} ==Mga nota== {{Notelist}} == References == {{Reflist|2}} [[Kategorya:1973]] b430o01di48wsljstcl8jzmp2012h8e 2201822 2201821 2026-04-08T11:13:08Z Jadewest.catvalentine 41897 2201822 wikitext text/x-wiki {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1973 | image = ESC 1973 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1973|04|07|df=y}} | venue = [[Nouveau Théâtre Municipal]]<br />[[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Clifford Brown | host_broadcaster = [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) | director = René Steichen | producer = Paul Ulveling | musdirector = Pierre Cao | presenters = Helga Guitton | entries = 17 | finalists = | debut = {{Flag|Israel}} | return = | non-return = {{Plainlist| * {{Flag|Austria}} * {{Flag|Malta}} }} | winner = {{Flag|Luxembourg}}<br />"Tu te reconnaîtras" ni [[Anne-Marie David]] | vote = Dalawang miyembrong hurado mula sa bawat bansa; bawat hurado ay nagbigay ng iskor sa bawat kanta sa pagitan ng isa at lima | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|Edinburgh 1972]] | next_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1974|Brighton 1974]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973''' ay ang ika-18 na edisyon ng taunang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-7 ng Abril 1973 sa [[Nouveau Théâtre Municipal de Luxembourg]] sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] at hinost ni Helga Guitton. Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|1972]] para sa [[Luxembourg]].<ref>O'Connor, John Kennedy. </ref> Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-walong bansa. Unang lumahok ang [[Israel]] sa paligsahan, habang ang [[Austria]] ay umatras matapos sumali noong nakaraang taon dahil sa mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng broadcaster na [[ORF (brodkaster|Österreichischer Rundfunk]] (ORF) at mga label ng rekording ng Austria. Gayunpaman, ang planong pakikilahok ng [[Malta]] ay nabigong matupad, matapos ituring ng [[Maltese Broadcasting Authority]] (MBA) na masyadong mababa ang kalidad ng mga kantang natanggap nito, na nag-iwan sa labimpitong bansa na lumahok. Ang [[Luxembourg]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Tu te reconnaîtras" na inawit ni [[Anne-Marie David]], isinulat ni Vline Buggy at binubuo ni Claude Morgan. Ito ang pang-apat na tagumpay ng Luxembourg sa paligsahan, na tumutugma sa rekord na bilang ng mga panalo sa paligsahan na dati nang naitala ng [[Pransiya]], at minarkahan ang pangalawang pagkakataon na ang isang bansa ay nanalo sa paligsahan nang dalawang taon nang magkakasunod, na dati nang naitala ng Spain noong 1969. Ang [[Espanya]], [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Israel]], at [[Sweden|Suwesya]] ang kumumpleto sa nangungunang limang posisyon, kung saan ang Israel ang nakamit ang pinakamahusay na pagganap para sa isang debut na bansa mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1957|1957]]. == Lokasyon == Ginanap ang paligsahan sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]], matapos manalo sa patimpalak noong 1972 ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros para sa Luxembourg. Ito ang ikatlong pagkakataon na ginanap sa bansa ang paligsahan, matapos ang mga patimpalak noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1962|1962]] at [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1966|1966]]. Sa loob ng ilang araw matapos manalo sa patimpalak noong 1972, kinumpirma ng Luxembourgish broadcaster na [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) ang kanilang intensyon na idaos ang kaganapan. Iminungkahi ng CLT ang [[Nouveau Théâtre Municipal|Nouveau Théâtre]], na kilala rin bilang Grand Théâtre o Théâtre Municipal, isang lugar para sa sining na pinasinayaan noong 1964, bilang lugar at iminungkahi ang alinman sa Abril 28 o Mayo 5, 1973 bilang petsa ng kaganapan, ang pinakabagong mga petsa sa kalendaryo na iminungkahi para sa patimpalak simula noong unang edisyon nito noong 1956. Ang binagong petsa na Abril 7 ay kalaunan ay tinanggap ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU), at inanunsyo noong edisyon ng Rose d'Or festival noong 1972 sa Montreux, Suwisa. Ang karaniwang kapasidad ng lugar na 800 upuan ay binawasan ng humigit-kumulang 100 upang magbigay ng espasyo para sa mga teknikal na kagamitan.<ref>[http://salesguide.lu/press-en-4-321.html "The "Grand Théâtre" of Luxembourg City offers high quality cultural events"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722160736/http://salesguide.lu/press-en-4-321.html |date=2011-07-22 }}, ''Luxembourg National Tourist Office, London''.</ref><ref name="theatreinfo">[http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 "Grand Théâtre de Luxembourg"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722161150/http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 |date=2011-07-22 }}, ''Théâtre Info Luxembourg''.</ref> == Mga kalahok == {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401133231/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |archive-date=1 Abril 2023 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! rowspan="2" |Konduktor ! colspan="2" scope="col" | Proseso ng pagpili |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} | HR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | [[Wikang Aleman|Aleman]] |Günther-Eric Thöner | ''Ein Lied für Luxemburg'' | Pebrero 21, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Belhika}} | BRT | Nicole and Hugo | "Baby Baby" | [[Wikang Olandes|Olandes]] |Francis Bay | ''Liedje voor Luxemburg'' | Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |Mocedades |"Eres tú" |[[Wikang Kastila|Kastila]] |Juan Carlos Calderón |Panloob na pagpili |Disyembre 12, 1972 {{small|(artista)}}<br />Marso 5, 1973 {{small|(kanta)}} |- ! scope="row" | {{Flag|Irlanda}} |RTÉ | Maxi | "Sangen om dig" | [[Wikang Ingles|Ingles]] |Colman Pearce |''National Song Contest'' |Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA | Ilanit | "Ey Sham" <small>(אי שם)</small> | [[Wikang Hebreo|Hebreo]] |Nurit Hirsh |Panloob na pagpili |''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} | RAI | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | [[Wikang Italyano|Italyano]] |Enrico Polito | Panloob na pagpili | ''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | [[Wikang Pranses|Pranses]] |Pierre Cao | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} |TMC |Marie |"Un train qui part" |Pranses |Jean-Claude Vannier |Panloob na pagpili |<small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" |{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS | Ben Cramer | "De oude muzikant" | Olandes |Harry van Hoof | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Nationaal Songfestival 1973'' {{small|(kanta)}} | Pebrero 28, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |Bendik Singers |"It's Just a Game" |Ingles, Pranses |Carsten Klouman |''Melodi Grand Prix 1973'' |Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |YLE |Marion Rung |"Tom Tom Tom" |Ingles |Ossi Runne |Pambansang final |Pebrero 3, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |Fernando Toro |"Tourada" |[[Wikang Portuges|Portuges]] |Jorge Costa Pinto |''Grande Prémio TV da Canção Portuguesa 1973'' |Pebrero 26, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Martine Clémenceau | "Sans toi" | Pranses |Jean Claudric | Pambansang final | Marso 6, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |BBC |Cliff Richard |"Power to All Our Friends" |Ingles |David Mackay |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''A Song for Europe 1973'' {{small|(kanta)}} |Pebrero 24, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |SR |The Nova |"You're Summer" |Ingles |Monica Dominique |''Melodifestivalen 1973'' |Pebrero 10, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | SRG SSR | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | Pranses |Hervé Roy | ''Concours Eurovision de la Chanson'' ''1973'' | Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} |JRT | Zdravko Čolić | "Gori vatra" <small>(Гори ватра)</small> | Serbo-Kroato |Esad Arnautalić | ''Pjesma Eurovizije 1973'' |Marso 3, 1973 |} == Buod ng paligsahan == Ginanap ang paligsahan noong ika-7 ng Abril 1973 sa ganap na 9:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]]).<ref>{{Cite web |title=Luxembourg 1973 |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531031318/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |archive-date=31 Mayo 2022 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union (EBU)}}</ref> Dumalo sa paligsahan sina Prinsesa Marie-Astrid, Prinsesa Margaretha at Prinsipe Jean ng maringal na pamilya ng ducal ng Luxembourg.<ref>{{cite news |title=Un gala exceptionnel au Théâtre de Luxembourg: Anne-Marie David et Charlie Rivel |trans-title=Isang pambihirang gala sa Luxembourg Theatre: Anne-Marie David at Charlie Rivel |url=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/274hn05qz/pages/11/articles/DIVL1190 |access-date=8 Abril 2026 |work=Luxembourger Wort |date=10 Abril 1973 |page=11 |language=fr}}</ref> {{Legend|gold|Kampeon}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ Resulta ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{Padron:Cite web|title = Eurovision Song Contest 1973|url = http://www.diggiloo.net/?1973|publisher = The Diggiloo Thrush|accessdate = 4 March 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Scoreboard |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |publisher=European Broadcasting Union |access-date=8 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409142300/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |archive-date=9 Abril 2021 |url-status=live}}</ref> |- ! scope="col" | Draw ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Artista ! scope="col" | Kanta !Puntos !Puwesto |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 01 | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | Marion Rung | "Tom Tom Tom" | 93 | 6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 02 | {{Flag|Belhika}} | Nicole & Hugo | "Baby, Baby" | 58 | 17 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 03 | {{Flag|Portugal}} | Fernando Tordo | "Tourada" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 04 | {{Flag|Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 05 | {{Flag|Noruwega}} | Bendik Singers | "It's Just A Game" | 89 | 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 06 | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | Marie | "Un train qui part" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 07 | {{Flag|Espanya}} | Mocedades | "Eres tú" | 125 | 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 08 | {{Flag|Suwisa}} | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | 79 | 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 09 | {{Flag|Yugoslavia}} | Zdravko Čolić | "Gori vatra" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Flag|Italya}} | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | 74 | 13 |- style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Flag|Luxembourg}} | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | 129 | 1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | Nova and The Dolls | "You're Summer" | 94 | 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | Ben Cramer | "De oude muzikant" | 69 | 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Flag|Irlanda}} | Maxi | "Do I Dream" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | [[Cliff Richard]] | "Power to All Our Friends" | 123 | 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 | {{Flag|Pransiya}} | Martine Clémenceau | "Sans toi" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 17 | {{Flag|Israel}} | [[Ilanit]] | "Ey Sham" | 97 | 4 |} == Ibang mga pagtatanghal == * '''Interval act:''' ** Charlie Rivel (bilang si "Carlotta Rivello") ==Pagpapalabas== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} |ARD | Deutsches Fernsehen |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Belhika}} |BRT |BRT, BRT 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | rowspan="2" |RTB |RTB |''Pranses:'' Paule Herreman |- | RTB 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |TVE 1 |Miguel de los Santos |- | rowspan="3" |RNE |Radio Nacional |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Centro Emisor del Atlántico |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Peninsular de Huelva |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | colspan="2" |Cadena SER{{Efn|Simulcast sa Radio Castellón, Radio San Sebastián, Radio Valladolid at Radio Zaragoza. Naantalang pagsasahimpapawid sa Radio Lérida nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Irlanda}} | rowspan="2" |RTÉ |RTÉ |Mike Murphy |- |RTÉ Radio |Liam Devally |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA |Israeli Television |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} |RAI |Programma Nazionale |Renato Tagliani |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | rowspan="3" | CLT | RTL Télé Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RTL |Raym |- |Radio Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" |Télé Monte-Carlo |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS |Nederland 1 | Pim Jacobs |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |NRK Fjernsynet, NRK{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid sa NRK nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |John Andreassen |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | rowspan="3" |YLE |TV1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Yleisohjelma |Erkki Melakoski |- |Ruotsinkielinen ohjelma |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |I Programa |Artur Agostinho |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Première Chaîne | Pierre Tchernia |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | rowspan="2" |[[BBC]] |BBC1 |Terry Wogan |- |BBC Radio 2{{Efn|Simulcast sa [[BBC Radio 1]], BBC Radio Birmingham, BBC Radio Blackburn, BBC Radio Derby, BBC Radio Humberside, BBC Radio Leicester, BBC Radio London, BBC Radio Newcastle, BBC Radio Nottingham, BBC Radio Oxford, BBC Radio Stoke, at BBC Radio Teesside.}} |Pete Murray |- |BFBS |BFBS Radio |Richard Astbury |- ! scope="row" rowspan="2" |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | rowspan="2" |SR |TV1 |Alicia Lundberg |- |SR P3 |Ursula Richter |- ! rowspan="6" scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | rowspan="6" | SRG SSR | TV DRS |''Aleman:'' Theodor Haller |- | TSR | ''Pranses:'' Georges Hardy |- |TSI |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |DRS 1{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-9 ng Abril 1973 nang 10:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RSR 1 |Robert Burnier |- |Radio Monte Ceneri |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} | rowspan="5" |JRT |TV Beograd 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Koper-Capodistria |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Ljubljana 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Skopje{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Zagreb 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands Antilles|name=Antilyang Olandes}} |ATM |TeleCuraçao{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-14 ng Mayo 1973 nang 10:30 ng gabi (ADT)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Austria}} |ORF |FS2 |Ernst Grissemann |- ! scope="row" |{{Flag|Czechoslovakia}} |ČST |II. program |J. Šrámek |- ! scope="row" | {{Flag|Gresya|variant=1970}} | EIRT | EIRT |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Iceland|name=Islandiya}} |RÚV |Sjónvarpið{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-29 ng Abril 1973 nang 9:30 ng gabi (WET)}} |Jón O. Edwald |- ! scope="row" | {{Flag|Malta|variant=1943}} |MBA |MTS, National Network |Victor Aquilina |- ! scope="row" |{{Flag|Rumanya|variant=1965}} |TVR |Programul 1{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid sa pinaikling format noong ika-28 ng Abril 1973 noong 12:20 ng hatinggabi (EET)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Turkiya}} |TRT |TRT Televizyon |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Hungary|name=Unggriya}} |MTV |MTV{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-8 ng Mayo 1973 nang 9:15 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} ==Mga nota== {{Notelist}} == References == {{Reflist|2}} [[Kategorya:1973]] 11tyxxpdan7tc2rlkw5c2u2dl6d8cac 2201824 2201822 2026-04-08T11:16:14Z Jadewest.catvalentine 41897 /* Buod ng paligsahan */ 2201824 wikitext text/x-wiki {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1973 | image = ESC 1973 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1973|04|07|df=y}} | venue = [[Nouveau Théâtre Municipal]]<br />[[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Clifford Brown | host_broadcaster = [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) | director = René Steichen | producer = Paul Ulveling | musdirector = Pierre Cao | presenters = Helga Guitton | entries = 17 | finalists = | debut = {{Flag|Israel}} | return = | non-return = {{Plainlist| * {{Flag|Austria}} * {{Flag|Malta}} }} | winner = {{Flag|Luxembourg}}<br />"Tu te reconnaîtras" ni [[Anne-Marie David]] | vote = Dalawang miyembrong hurado mula sa bawat bansa; bawat hurado ay nagbigay ng iskor sa bawat kanta sa pagitan ng isa at lima | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|Edinburgh 1972]] | next_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1974|Brighton 1974]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973''' ay ang ika-18 na edisyon ng taunang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-7 ng Abril 1973 sa [[Nouveau Théâtre Municipal de Luxembourg]] sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]] at hinost ni Helga Guitton. Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1972|1972]] para sa [[Luxembourg]].<ref>O'Connor, John Kennedy. </ref> Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-walong bansa. Unang lumahok ang [[Israel]] sa paligsahan, habang ang [[Austria]] ay umatras matapos sumali noong nakaraang taon dahil sa mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng broadcaster na [[ORF (brodkaster|Österreichischer Rundfunk]] (ORF) at mga label ng rekording ng Austria. Gayunpaman, ang planong pakikilahok ng [[Malta]] ay nabigong matupad, matapos ituring ng [[Maltese Broadcasting Authority]] (MBA) na masyadong mababa ang kalidad ng mga kantang natanggap nito, na nag-iwan sa labimpitong bansa na lumahok. Ang [[Luxembourg]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Tu te reconnaîtras" na inawit ni [[Anne-Marie David]], isinulat ni Vline Buggy at binubuo ni Claude Morgan. Ito ang pang-apat na tagumpay ng Luxembourg sa paligsahan, na tumutugma sa rekord na bilang ng mga panalo sa paligsahan na dati nang naitala ng [[Pransiya]], at minarkahan ang pangalawang pagkakataon na ang isang bansa ay nanalo sa paligsahan nang dalawang taon nang magkakasunod, na dati nang naitala ng Spain noong 1969. Ang [[Espanya]], [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Israel]], at [[Sweden|Suwesya]] ang kumumpleto sa nangungunang limang posisyon, kung saan ang Israel ang nakamit ang pinakamahusay na pagganap para sa isang debut na bansa mula noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1957|1957]]. == Lokasyon == Ginanap ang paligsahan sa [[Lungsod ng Luksemburgo]], [[Luxembourg]], matapos manalo sa patimpalak noong 1972 ang kantang "Après toi" ni Vicky Leandros para sa Luxembourg. Ito ang ikatlong pagkakataon na ginanap sa bansa ang paligsahan, matapos ang mga patimpalak noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1962|1962]] at [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1966|1966]]. Sa loob ng ilang araw matapos manalo sa patimpalak noong 1972, kinumpirma ng Luxembourgish broadcaster na [[Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion]] (CLT) ang kanilang intensyon na idaos ang kaganapan. Iminungkahi ng CLT ang [[Nouveau Théâtre Municipal|Nouveau Théâtre]], na kilala rin bilang Grand Théâtre o Théâtre Municipal, isang lugar para sa sining na pinasinayaan noong 1964, bilang lugar at iminungkahi ang alinman sa Abril 28 o Mayo 5, 1973 bilang petsa ng kaganapan, ang pinakabagong mga petsa sa kalendaryo na iminungkahi para sa patimpalak simula noong unang edisyon nito noong 1956. Ang binagong petsa na Abril 7 ay kalaunan ay tinanggap ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU), at inanunsyo noong edisyon ng Rose d'Or festival noong 1972 sa Montreux, Suwisa. Ang karaniwang kapasidad ng lugar na 800 upuan ay binawasan ng humigit-kumulang 100 upang magbigay ng espasyo para sa mga teknikal na kagamitan.<ref>[http://salesguide.lu/press-en-4-321.html "The "Grand Théâtre" of Luxembourg City offers high quality cultural events"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722160736/http://salesguide.lu/press-en-4-321.html |date=2011-07-22 }}, ''Luxembourg National Tourist Office, London''.</ref><ref name="theatreinfo">[http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 "Grand Théâtre de Luxembourg"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722161150/http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article23 |date=2011-07-22 }}, ''Théâtre Info Luxembourg''.</ref> == Mga kalahok == {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401133231/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/participants |archive-date=1 Abril 2023 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! rowspan="2" |Konduktor ! colspan="2" scope="col" | Proseso ng pagpili |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} | HR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | [[Wikang Aleman|Aleman]] |Günther-Eric Thöner | ''Ein Lied für Luxemburg'' | Pebrero 21, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Belhika}} | BRT | Nicole and Hugo | "Baby Baby" | [[Wikang Olandes|Olandes]] |Francis Bay | ''Liedje voor Luxemburg'' | Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |Mocedades |"Eres tú" |[[Wikang Kastila|Kastila]] |Juan Carlos Calderón |Panloob na pagpili |Disyembre 12, 1972 {{small|(artista)}}<br />Marso 5, 1973 {{small|(kanta)}} |- ! scope="row" | {{Flag|Irlanda}} |RTÉ | Maxi | "Sangen om dig" | [[Wikang Ingles|Ingles]] |Colman Pearce |''National Song Contest'' |Pebrero 25, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA | Ilanit | "Ey Sham" <small>(אי שם)</small> | [[Wikang Hebreo|Hebreo]] |Nurit Hirsh |Panloob na pagpili |''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} | RAI | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | [[Wikang Italyano|Italyano]] |Enrico Polito | Panloob na pagpili | ''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | [[Wikang Pranses|Pranses]] |Pierre Cao | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} |TMC |Marie |"Un train qui part" |Pranses |Jean-Claude Vannier |Panloob na pagpili |<small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" |{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS | Ben Cramer | "De oude muzikant" | Olandes |Harry van Hoof | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Nationaal Songfestival 1973'' {{small|(kanta)}} | Pebrero 28, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |Bendik Singers |"It's Just a Game" |Ingles, Pranses |Carsten Klouman |''Melodi Grand Prix 1973'' |Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |YLE |Marion Rung |"Tom Tom Tom" |Ingles |Ossi Runne |Pambansang final |Pebrero 3, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |Fernando Toro |"Tourada" |[[Wikang Portuges|Portuges]] |Jorge Costa Pinto |''Grande Prémio TV da Canção Portuguesa 1973'' |Pebrero 26, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Martine Clémenceau | "Sans toi" | Pranses |Jean Claudric | Pambansang final | Marso 6, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |BBC |Cliff Richard |"Power to All Our Friends" |Ingles |David Mackay |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''A Song for Europe 1973'' {{small|(kanta)}} |Pebrero 24, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |SR |The Nova |"You're Summer" |Ingles |Monica Dominique |''Melodifestivalen 1973'' |Pebrero 10, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | SRG SSR | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | Pranses |Hervé Roy | ''Concours Eurovision de la Chanson'' ''1973'' | Pebrero 17, 1973 |- ! scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} |JRT | Zdravko Čolić | "Gori vatra" <small>(Гори ватра)</small> | Serbo-Kroato |Esad Arnautalić | ''Pjesma Eurovizije 1973'' |Marso 3, 1973 |} == Buod ng paligsahan == Ginanap ang paligsahan noong ika-7 ng Abril 1973 sa ganap na 9:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]]) at nagtagal ng 1 oras at 40 minuto.<ref>{{Cite web |title=Luxembourg 1973 |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531031318/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973 |archive-date=31 Mayo 2022 |access-date=8 Abril 2026 |publisher=European Broadcasting Union (EBU)}}</ref> Dumalo sa paligsahan sina Prinsesa Marie-Astrid, Prinsesa Margaretha at Prinsipe Jean ng maringal na pamilya ng ducal ng Luxembourg.<ref>{{cite news |title=Un gala exceptionnel au Théâtre de Luxembourg: Anne-Marie David et Charlie Rivel |trans-title=Isang pambihirang gala sa Luxembourg Theatre: Anne-Marie David at Charlie Rivel |url=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/274hn05qz/pages/11/articles/DIVL1190 |access-date=8 Abril 2026 |work=Luxembourger Wort |date=10 Abril 1973 |page=11 |language=fr}}</ref> {{Legend|gold|Kampeon}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ Resulta ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1973<ref>{{Padron:Cite web|title = Eurovision Song Contest 1973|url = http://www.diggiloo.net/?1973|publisher = The Diggiloo Thrush|accessdate = 4 March 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Luxembourg 1973 – Scoreboard |url=https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |publisher=European Broadcasting Union |access-date=8 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409142300/https://eurovision.tv/event/luxembourg-1973/final |archive-date=9 Abril 2021 |url-status=live}}</ref> |- ! scope="col" | Draw ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Artista ! scope="col" | Kanta !Puntos !Puwesto |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 01 | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | Marion Rung | "Tom Tom Tom" | 93 | 6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 02 | {{Flag|Belhika}} | Nicole & Hugo | "Baby, Baby" | 58 | 17 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 03 | {{Flag|Portugal}} | Fernando Tordo | "Tourada" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 04 | {{Flag|Alemanya}} | Gitte | "Junger Tag" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 05 | {{Flag|Noruwega}} | Bendik Singers | "It's Just A Game" | 89 | 7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 06 | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | Marie | "Un train qui part" | 85 | 8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 07 | {{Flag|Espanya}} | Mocedades | "Eres tú" | 125 | 2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 08 | {{Flag|Suwisa}} | Patrick Juvet | "Je vais me marier, Marie" | 79 | 12 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 09 | {{Flag|Yugoslavia}} | Zdravko Čolić | "Gori vatra" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 | {{Flag|Italya}} | Massimo Ranieri | "Chi sarà con te" | 74 | 13 |- style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 | {{Flag|Luxembourg}} | [[Anne-Marie David]] | "Tu te reconnaîtras" | 129 | 1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | Nova and The Dolls | "You're Summer" | 94 | 5 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | Ben Cramer | "De oude muzikant" | 69 | 14 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Flag|Irlanda}} | Maxi | "Do I Dream" | 80 | 10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | [[Cliff Richard]] | "Power to All Our Friends" | 123 | 3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 | {{Flag|Pransiya}} | Martine Clémenceau | "Sans toi" | 65 | 15 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 17 | {{Flag|Israel}} | [[Ilanit]] | "Ey Sham" | 97 | 4 |} == Ibang mga pagtatanghal == * '''Interval act:''' ** Charlie Rivel (bilang si "Carlotta Rivello") ==Pagpapalabas== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} |ARD | Deutsches Fernsehen |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Belhika}} |BRT |BRT, BRT 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | rowspan="2" |RTB |RTB |''Pranses:'' Paule Herreman |- | RTB 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |TVE 1 |Miguel de los Santos |- | rowspan="3" |RNE |Radio Nacional |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Centro Emisor del Atlántico |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Peninsular de Huelva |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | colspan="2" |Cadena SER{{Efn|Simulcast sa Radio Castellón, Radio San Sebastián, Radio Valladolid at Radio Zaragoza. Naantalang pagsasahimpapawid sa Radio Lérida nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Irlanda}} | rowspan="2" |RTÉ |RTÉ |Mike Murphy |- |RTÉ Radio |Liam Devally |- ! scope="row" | {{Flag|Israel}} |IBA |Israeli Television |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} |RAI |Programma Nazionale |Renato Tagliani |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | rowspan="3" | CLT | RTL Télé Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RTL |Raym |- |Radio Luxembourg |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" |Télé Monte-Carlo |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NOS |Nederland 1 | Pim Jacobs |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |NRK Fjernsynet, NRK{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid sa NRK nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |John Andreassen |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | rowspan="3" |YLE |TV1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Yleisohjelma |Erkki Melakoski |- |Ruotsinkielinen ohjelma |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |I Programa |Artur Agostinho |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | ORTF | Première Chaîne | Pierre Tchernia |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | rowspan="2" |[[BBC]] |BBC1 |Terry Wogan |- |BBC Radio 2{{Efn|Simulcast sa [[BBC Radio 1]], BBC Radio Birmingham, BBC Radio Blackburn, BBC Radio Derby, BBC Radio Humberside, BBC Radio Leicester, BBC Radio London, BBC Radio Newcastle, BBC Radio Nottingham, BBC Radio Oxford, BBC Radio Stoke, at BBC Radio Teesside.}} |Pete Murray |- |BFBS |BFBS Radio |Richard Astbury |- ! scope="row" rowspan="2" |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | rowspan="2" |SR |TV1 |Alicia Lundberg |- |SR P3 |Ursula Richter |- ! rowspan="6" scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | rowspan="6" | SRG SSR | TV DRS |''Aleman:'' Theodor Haller |- | TSR | ''Pranses:'' Georges Hardy |- |TSI |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |DRS 1{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-9 ng Abril 1973 nang 10:30 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |RSR 1 |Robert Burnier |- |Radio Monte Ceneri |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="5" scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} | rowspan="5" |JRT |TV Beograd 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Koper-Capodistria |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Ljubljana 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Skopje{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |TV Zagreb 1 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands Antilles|name=Antilyang Olandes}} |ATM |TeleCuraçao{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-14 ng Mayo 1973 nang 10:30 ng gabi (ADT)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Austria}} |ORF |FS2 |Ernst Grissemann |- ! scope="row" |{{Flag|Czechoslovakia}} |ČST |II. program |J. Šrámek |- ! scope="row" | {{Flag|Gresya|variant=1970}} | EIRT | EIRT |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Iceland|name=Islandiya}} |RÚV |Sjónvarpið{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-29 ng Abril 1973 nang 9:30 ng gabi (WET)}} |Jón O. Edwald |- ! scope="row" | {{Flag|Malta|variant=1943}} |MBA |MTS, National Network |Victor Aquilina |- ! scope="row" |{{Flag|Rumanya|variant=1965}} |TVR |Programul 1{{Efn|Ipinagpaliban na pagsasahimpapawid sa pinaikling format noong ika-28 ng Abril 1973 noong 12:20 ng hatinggabi (EET)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Turkiya}} |TRT |TRT Televizyon |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" |{{Flag|Hungary|name=Unggriya}} |MTV |MTV{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-8 ng Mayo 1973 nang 9:15 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} ==Mga nota== {{Notelist}} == References == {{Reflist|2}} [[Kategorya:1973]] p99fudf0p57tkf0pchzpokdpkwu4k6q SM City Taytay 0 252349 2201740 2091594 2026-04-08T00:16:26Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2201740 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[SM Prime Holdings]] odpkjon1ju4l98ythjz37g741iq24jl Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964 0 269268 2201744 2201639 2026-04-08T00:57:05Z Jadewest.catvalentine 41897 2201744 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ika-9 na edisyon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision}} {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1964 | image = ESC 1964 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1964|03|21|df=y}} | venue = [[Tivolis Koncertsal]]<br />[[Copenhague]], [[Dinamarka]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Miroslav Vilček | host_broadcaster = [[Danmarks Radio]] (DR) | director = Poul Leth Sørensen | exproducer = | musdirector = Kai Mortensen | presenters = Lotte Wæver | entries = 16 | finalists = | debut = {{Flag|Portugal}} | return = | non-return = {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | winner = {{Flag|Italya}}<br />"Non ho l'età" ni [[Gigliola Cinquetti]] | vote = Ang bawat bansa ay nagbibigay ng 5, 3 at 1 puntos (o mga kombinasyon ng mga ito) sa kanilang tatlong paboritong kanta. | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1963|Londres 1963]] | next_year = {{Flagicon|Italya}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1965|Napoles 1965]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964''' ay ang ika-9 na edisyon ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-21 ng Marso 1964 sa [[Tivolis Koncertsal]] sa [[Copenhague]], [[Dinamarka]] at hinost ni Lotte Wæver. Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Danmarks Radio]] (DR), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Dansevise" nina Grethe at Jørgen Ingmann noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1963|1963]] para sa [[Dinamarka]]. Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-anim na bansa. Unang lumahok ang [[Portugal]] sa paligsahan, samantalang nagpasya ang [[Sweden|Suwesya]] na huwag lumahok. Ang [[Italya]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Non ho l'età" na inawit ni [[Gigliola Cinquetti]], isinulat ni Nicola Salerno at binubuo ni Mario Panzeri. Ito ang una sa limang panalo ng bansa. Sa edad na 16 na taon at 92 araw, si Gigliola Cinquetti ang naging pinakabatang nagwagi sa paligsahan; isang rekord na hinawak niya hanggang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1986|1986]]. Ang kalahok ay nagkaroon ng isa sa pinakamalawak na margin ng panalo na nasaksihan sa kompetisyon, kung saan nakakuha sila ng halos tatlong beses na mas maraming puntos kaysa sa pangalawang kanta. Ang [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Monaco|Mónako]], [[Luxembourg]] at [[Pransiya]] ang nakapasok sa top five. Bukod sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1956|paligsahan noong 1956]], ang paligsahan noong 1964 ang tanging isa pa kung saan wala nang kumpletong natitirang mga rekording ng bidyo, bagama't sa parehong kaso ay umiiral ang muling pagtatanghal ng nagwagi. == Lokasyon == [[Talaksan:Tivoli Concert Hall-2.jpg|thumb|left|250px|[[Tivolis Koncertsal]] sa Copenhague, venue ng paligsahan noong 1964]] Hinost ng [[Danmarks Radio]] (DR) ang patimpalak noong 1964 sa [[Copenhague]], [[Dinamarka]], matapos manalo sa patimpalak noong 1963 ang kantang "Dansevise" nina Grethe at Jørgen Ingmann para sa Dinamarka. Ang napiling lugar ay ang [[Tivolis Koncertsal]] (Ingles: Tivoli Concert Hall), na nasa loob ng amusement park at pleasure garden na [[Tivoli Gardens]]. Ang parke, na tumutukoy sa pangalan nito sa Jardin de Tivoli na umiiral sa Paris, ay binuksan noong ika-15 ng Agosto 1843, at ito ang pangalawang pinakamatandang amusement park sa mundo, kasunod ng Dyrehavsbakken sa kalapit na Klampenborg. Sa gabi ng patimpalak, 800 manonood ang sumunod sa palabas sa mga manonood. ==Mga kalahok== {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964<ref>{{cite web |title=Copenhagen 1964 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012035338/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/participants |archive-date=12 Oktubre 2022 |access-date=6 Abril 2026 |publisher=Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! rowspan="2" |Konduktor ! colspan="2" scope="col" | Proseso ng pagpili |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} | HR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}} | Nora Nova | "Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne" | [[Wikang Aleman|Aleman]] |Willy Berking | ''Ein Lied für Kopenhagen'' | Enero 11, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Austria}} |ORF | Udo Jürgens | "Warum nur, warum?" | Aleman |Johannes Fehring |Panloob na pagpili |''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Belhika}} | RTB | Robert Cogoi | "Près de ma rivière" | [[Wikang Pranses|Pranses]] |Henri Segers | Panloob na pagpili | Enero 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Dinamarka}} |DR | Bjørn Tidmand | "Sangen om dig" | [[Wikang Danes|Danes]] |Kai Mortensen |''Dansk Melodi Grand Prix 1964'' |Pebrero 15, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |Nelly with Tim and Tony |"Caracola" |[[Wikang Kastila|Kastila]] |Rafael Ibarbia |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Gran parada'' {{small|(kanta)}} |Enero 31, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} | RAI | Gigliola Cinquetti | "Non ho l'età" | [[Wikang Italyano|Italyano]] |Gianfranco Monaldi | ''Sanremo Music Festival 1964'' | Pebrero 1, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | Hugues Aufray | "Dès que le printemps revient" | Pranses |Jacques Denjean | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} |TMC |Romuald |"Où sont-elles passées" |Pranses |Michel Colombier |Panloob na pagpili |<small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" |{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NTS | Anneke Grönloh | "Jij bent mijn leven" | Olandes |Dolf van der Linden | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Nationaal Songfestival 1964'' {{small|(kanta)}} | Pebrero 24, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |Arne Bendiksen |"Spiral" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |Karsten Andersen |''Melodi Grand Prix 1964'' |Pebrero 15, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |YLE |Lasse Mårtenson |"Laiskotellen" |[[Wikang Finlandes|Finlandes]] |George de Godzinsky |Pambansang final |Pebrero 15, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |António Calvário |"Oração" |[[Wikang Portuges|Portuges]] |Kai Mortensen |''Grande Prémio TV da Canção Portuguesa 1964'' |Pebrero 2, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | RTF | Rachel | "Le Chant de Mallory" | Pranses |Franck Pourcel | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |BBC |Matt Monro |"I Love the Little Things" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |Harry Rabinowitz |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''A Song for Europe 1964'' {{small|(kanta)}} |Pebrero 7, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | SRG SSR | Anita Traversi | "I miei pensieri" | Italyano |Fernando Paggi | ''Großer Preis der Eurovision 1964'' | Pebrero 8, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} |JRT | Sabahudin Kurt | "Život je sklopio krug" <small>(Живот је склопио круг)</small> | Serbo-Kroato |Radivoje Spasić | ''Jugovizija'' ''1964'' |Pebrero 5, 1964 |} ==Buod ng paligsahan== Ginanap ang paligsahan noong ika-21 ng Marso 1964 sa ganap na 10:00 ng gabi [[Oras Gitnang Europa|CET]] (9:00 ng gabi [[UTC]]). Isang pampulitikang protesta ang naganap pagkatapos ng pagtanghal ng Suwisa: isang hindi nagpakilalang lalaki ang pumasok sa entablado na may hawak na banner na may nakasulat na "Boycot [''sic''] Franco & Salazar", na tumutukoy sa pagsali ng Espanya at Portugal, na pinamunuan ng mga diktadura noong panahon ng paligsahan. Habang nagaganap ito, ipinakita sa mga manonood ng telebisyon ang isang kuha ng scoreboard; nang maalis na ng isang technician ng telebisyon ang lalaki, nagpatuloy ang paligsahan.<ref>{{cite news |title=Incident in Tivoli |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010836670:mpeg21:p006 |access-date=6 Abril 2026 |work=[[Het Parool]] |date=23 Marso 1964 |language=nl |location=[[Amsterdam]], Nederlandiya |page=6 |via=[[Delpher]]}}</ref> {{Legend|gold|Kampeon}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ Resulta ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964<ref>{{cite web |title=Copenhagen 1964 – Scoreboard |url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final |publisher=Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa |access-date=6 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210406172136/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final |archive-date=6 Abril 2021 |url-status=live}}</ref> |- ! scope="col" | Draw ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Artista ! scope="col" | Kanta !Puntos !Puwesto |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 1 | {{Flag|Luxembourg}} | Hugues Aufray | "Dès que le printemps revient" |14 |4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 2 | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | Anneke Grönloh | "Jij bent mijn leven" |2 |10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 3 | {{Flag|Noruwega}} | Arne Bendiksen | "Spiral" |6 |8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | {{Flag|Dinamarka}} | Bjørn Tidmand | "Sangen om dig" |4 |9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 |{{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |Lasse Mårtenson |"Laiskotellen" |9 |7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | {{Flag|Austria}} | [[Udo Jürgens]] | "Warum nur, warum?" |11 |6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | {{Flag|Pransiya}} | Rachel | "Le Chant de Mallory" |14 |4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 8 |{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |Matt Monro |"I Love the Little Things" |17 |2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | {{Flag|Alemanya}} | Nora Nova | "Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 |{{Flag|Monaco|name=Mónako}} |Romuald |"Où sont-elles passées" |15 |3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 |{{Flag|Portugal}} |António Calvário |"Oração" |0 |13 |- style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Flag|Italya}} | [[Gigliola Cinquetti]] | "Non ho l'età" |49 |1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 |{{Flag|Yugoslavia}} |Sabahudin Kurt |"Život je sklopio krug" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Flag|Suwisa}} | Anita Traversi | "I miei pensieri" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Flag|Belhika}} | Robert Cogoi | "Près de ma rivière" |2 |10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 |{{Flag|Espanya|variant=1945}} |Nelly with Tim and Tony |"Caracola" |1 |12 |} === Tagapagsalita === Ang bawat kalahok na brodkaster ay humirang ng isang tagapagsalita na responsable sa pag-anunsyo ng mga boto para sa kani-kanilang bansa sa pamamagitan ng telepono. Ang mga kilalang tagapagsalita sa paligsahan noong 1964 ay nakalista sa ibaba. * {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} – Poppe Berg == Ibang mga pagtatanghal == * '''Interval act:''' ** Solveig Østergaard, Niels Kehlet, Inge Olafsen at Mette Hønningen ng Royal Danish Ballet – "Columbine porka mazurka" at "Champagne Galop" ni Hans Christian Lumbye <small>(koreograpiya ni Niels Bjørn Larsen)</small> ==Pagpapalabas== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} |ARD | Deutsches Fernsehen |Hermann Rockmann |- ! scope="row" | {{Flag|Austria}} |ORF |ORF Fernsehen |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Belhika}} |RTB |RTB |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |BRT | BRT |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Dinamarka}} |DR |DR TV, DR P1, DR P3 |Claus Walter |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Espanya}} |TVE |TVE |Federico Gallo |- |RNE |RNE{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} |RAI |Programma Nazionale |Renato Tagliani |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | Télé-Luxembourg |Robert Beauvais |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" |Télé Monte-Carlo |Robert Beauvais |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NTS |NTS | Ageeth Scherpuis |- |NRU |Hilversum 2 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |NRK Fjernsynet, NRK |Odd Grythe |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | rowspan="3" |YLE |Suomen Televisio |Aarno Walli |- |Yleisohjelma |Erkki Melakoski |- |Ruotsinkielinen ula-ohjelma |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |RTP |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | RTF | RTF, Inter Jeunesse | Robert Beauvais |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |[[BBC]] |BBC TV |David Jacobs |- ! rowspan="6" scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | rowspan="6" | SRG SSR | TV DRS |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | TSR | ''Pranses:'' Robert Burnier |- |TSI |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Beromünster{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-23 ng Marso 1964 nang 8:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Sottens |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Monte Ceneri |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} | rowspan="3" |JRT |Televizija Beograd |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Televizija Ljubljana |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Televizija Zagreb |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands Antilles|name=Antilyang Olandes}} |ATM |TeleCuraçao{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-20 ng Mayo 1964 nang 9:15 ng gabi (ADT)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Irlanda}} | RÉ | Telefís Éireann |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Malta|variant=1943}} |MBA |MTV |Victor Aquilina |- ! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |SR |Sveriges TV |Sven Lindahl |} ==Mga nota== {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] [[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]] [[Kategorya:Europa]] tgd35vtjmbqfktkozr13iij4c56ttoe 2201823 2201744 2026-04-08T11:14:52Z Jadewest.catvalentine 41897 2201823 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ika-9 na edisyon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision}} {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision | year = 1964 | image = ESC 1964 logo.png | size = 300px | caption = Logo ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964 | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|1964|03|21|df=y}} | venue = [[Tivolis Koncertsal]]<br />[[Copenhague]], [[Dinamarka]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) | scrutineer = Miroslav Vilček | host_broadcaster = [[Danmarks Radio]] (DR) | director = Poul Leth Sørensen | exproducer = | musdirector = Kai Mortensen | presenters = Lotte Wæver | entries = 16 | finalists = | debut = {{Flag|Portugal}} | return = | non-return = {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} | winner = {{Flag|Italya}}<br />"Non ho l'età" ni [[Gigliola Cinquetti]] | vote = Ang bawat bansa ay nagbibigay ng 5, 3 at 1 puntos (o mga kombinasyon ng mga ito) sa kanilang tatlong paboritong kanta. | prev_year = {{Flagicon|United Kingdom}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1963|Londres 1963]] | next_year = {{Flagicon|Italya}} [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1965|Napoles 1965]] }} Ang '''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964''' ay ang ika-9 na edisyon ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] na ginanap noong ika-21 ng Marso 1964 sa [[Tivolis Koncertsal]] sa [[Copenhague]], [[Dinamarka]] at hinost ni Lotte Wæver. Inorganisa ito ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at ng punong brodkaster, ang [[Danmarks Radio]] (DR), na siyang nag-stage ng paligsahan matapos magwagi ang kantang "Dansevise" nina [[Grethe at Jørgen Ingmann]] noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1963|1963]] para sa [[Dinamarka]]. Lumahok sa paligsahan ang mga brodkaster mula sa labing-anim na bansa. Unang lumahok ang [[Portugal]] sa paligsahan, samantalang nagpasya ang [[Sweden|Suwesya]] na huwag lumahok. Ang [[Italya]] ang nagwagi sa patimpalak, na nirepresenta ng kantang "Non ho l'età" na inawit ni [[Gigliola Cinquetti]], isinulat ni Nicola Salerno at binubuo ni Mario Panzeri. Ito ang una sa limang panalo ng bansa. Sa edad na 16 na taon at 92 araw, si Gigliola Cinquetti ang naging pinakabatang nagwagi sa paligsahan; isang rekord na hinawak niya hanggang [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1986|1986]]. Ang kalahok ay nagkaroon ng isa sa pinakamalawak na margin ng panalo na nasaksihan sa kompetisyon, kung saan nakakuha sila ng halos tatlong beses na mas maraming puntos kaysa sa pangalawang kanta. Ang [[United Kingdom|Reyno Unido]], [[Monaco|Mónako]], [[Luxembourg]] at [[Pransiya]] ang nakapasok sa top five. Bukod sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1956|paligsahan noong 1956]], ang paligsahan noong 1964 ang tanging isa pa kung saan wala nang kumpletong natitirang mga rekording ng bidyo, bagama't sa parehong kaso ay umiiral ang muling pagtatanghal ng nagwagi. == Lokasyon == [[Talaksan:Tivoli Concert Hall-2.jpg|thumb|left|250px|[[Tivolis Koncertsal]] sa Copenhague, venue ng paligsahan noong 1964]] Hinost ng [[Danmarks Radio]] (DR) ang patimpalak noong 1964 sa [[Copenhague]], [[Dinamarka]], matapos manalo sa patimpalak noong [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1963|1963]] ang kantang "Dansevise" nina Grethe at Jørgen Ingmann para sa Dinamarka. Ang napiling lugar ay ang [[Tivolis Koncertsal]] (Ingles: Tivoli Concert Hall), na nasa loob ng amusement park at pleasure garden na [[Tivoli Gardens]]. Ang parke, na tumutukoy sa pangalan nito sa Jardin de Tivoli na umiiral sa Paris, ay binuksan noong ika-15 ng Agosto 1843, at ito ang pangalawang pinakamatandang amusement park sa mundo, kasunod ng Dyrehavsbakken sa kalapit na Klampenborg. Sa gabi ng patimpalak, 800 manonood ang sumunod sa palabas sa mga manonood. ==Mga kalahok== {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964<ref>{{cite web |title=Copenhagen 1964 – Participants |url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/participants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221012035338/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/participants |archive-date=12 Oktubre 2022 |access-date=6 Abril 2026 |publisher=Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! rowspan="2" |Konduktor ! colspan="2" scope="col" | Proseso ng pagpili |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} | HR{{efn|Sa ngalan ng ARD, ang konsorsyum ng pampublikong pagsasahimpapawid ng Alemanya}} | Nora Nova | "Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne" | [[Wikang Aleman|Aleman]] |Willy Berking | ''Ein Lied für Kopenhagen'' | Enero 11, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Austria}} |ORF | Udo Jürgens | "Warum nur, warum?" | Aleman |Johannes Fehring |Panloob na pagpili |''<small>Walang nakakaalam</small>'' |- ! scope="row" | {{Flag|Belhika}} | RTB | Robert Cogoi | "Près de ma rivière" | [[Wikang Pranses|Pranses]] |Henri Segers | Panloob na pagpili | Enero 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Dinamarka}} |DR | Bjørn Tidmand | "Sangen om dig" | [[Wikang Danes|Danes]] |Kai Mortensen |''Dansk Melodi Grand Prix 1964'' |Pebrero 15, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Espanya|variant=1945}} |TVE |Nelly with Tim and Tony |"Caracola" |[[Wikang Kastila|Kastila]] |Rafael Ibarbia |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Gran parada'' {{small|(kanta)}} |Enero 31, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} | RAI | Gigliola Cinquetti | "Non ho l'età" | [[Wikang Italyano|Italyano]] |Gianfranco Monaldi | ''Sanremo Music Festival 1964'' | Pebrero 1, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | Hugues Aufray | "Dès que le printemps revient" | Pranses |Jacques Denjean | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} |TMC |Romuald |"Où sont-elles passées" |Pranses |Michel Colombier |Panloob na pagpili |<small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" |{{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NTS | Anneke Grönloh | "Jij bent mijn leven" | [[Wikang Olandes|Olandes]] |Dolf van der Linden | Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''Nationaal Songfestival 1964'' {{small|(kanta)}} | Pebrero 24, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |Arne Bendiksen |"Spiral" |[[Wikang Noruwego|Noruwego]] |Karsten Andersen |''Melodi Grand Prix 1964'' |Pebrero 15, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |YLE |Lasse Mårtenson |"Laiskotellen" |[[Wikang Finlandes|Finlandes]] |George de Godzinsky |Pambansang final |Pebrero 15, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |António Calvário |"Oração" |[[Wikang Portuges|Portuges]] |Kai Mortensen |''Grande Prémio TV da Canção Portuguesa 1964'' |Pebrero 2, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | RTF | Rachel | "Le Chant de Mallory" | Pranses |Franck Pourcel | Panloob na pagpili | <small>''Walang nakakaalam''</small> |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |BBC |Matt Monro |"I Love the Little Things" |[[Wikang Ingles|Ingles]] |Harry Rabinowitz |Panloob na pagpili {{small|(artista)}}<br />''A Song for Europe 1964'' {{small|(kanta)}} |Pebrero 7, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | SRG SSR | Anita Traversi | "I miei pensieri" | Italyano |Fernando Paggi | ''Großer Preis der Eurovision 1964'' | Pebrero 8, 1964 |- ! scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} |JRT | Sabahudin Kurt | "Život je sklopio krug" <small>(Живот је склопио круг)</small> | Serbo-Kroato |Radivoje Spasić | ''Jugovizija'' ''1964'' |Pebrero 5, 1964 |} ==Buod ng paligsahan== Ginanap ang paligsahan noong ika-21 ng Marso 1964 sa ganap na 10:00 ng gabi [[Oras Gitnang Europa|CET]] (9:00 ng gabi [[UTC]]). Isang pampulitikang protesta ang naganap pagkatapos ng pagtanghal ng Suwisa: isang hindi nagpakilalang lalaki ang pumasok sa entablado na may hawak na banner na may nakasulat na "Boycot [''sic''] Franco & Salazar", na tumutukoy sa pagsali ng Espanya at Portugal, na pinamunuan ng mga diktadura noong panahon ng paligsahan. Habang nagaganap ito, ipinakita sa mga manonood ng telebisyon ang isang kuha ng scoreboard; nang maalis na ng isang technician ng telebisyon ang lalaki, nagpatuloy ang paligsahan.<ref>{{cite news |title=Incident in Tivoli |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010836670:mpeg21:p006 |access-date=6 Abril 2026 |work=[[Het Parool]] |date=23 Marso 1964 |language=nl |location=[[Amsterdam]], Nederlandiya |page=6 |via=[[Delpher]]}}</ref> {{Legend|gold|Kampeon}} {| class="sortable wikitable plainrowheaders" |+ Resulta ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 1964<ref>{{cite web |title=Copenhagen 1964 – Scoreboard |url=https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final |publisher=Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa |access-date=6 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210406172136/https://eurovision.tv/event/copenhagen-1964/final |archive-date=6 Abril 2021 |url-status=live}}</ref> |- ! scope="col" | Draw ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Artista ! scope="col" | Kanta !Puntos !Puwesto |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 1 | {{Flag|Luxembourg}} | Hugues Aufray | "Dès que le printemps revient" |14 |4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 2 | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | Anneke Grönloh | "Jij bent mijn leven" |2 |10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 3 | {{Flag|Noruwega}} | Arne Bendiksen | "Spiral" |6 |8 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 4 | {{Flag|Dinamarka}} | Bjørn Tidmand | "Sangen om dig" |4 |9 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 5 |{{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} |Lasse Mårtenson |"Laiskotellen" |9 |7 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 6 | {{Flag|Austria}} | [[Udo Jürgens]] | "Warum nur, warum?" |11 |6 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 7 | {{Flag|Pransiya}} | Rachel | "Le Chant de Mallory" |14 |4 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 8 |{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |Matt Monro |"I Love the Little Things" |17 |2 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 9 | {{Flag|Alemanya}} | Nora Nova | "Man gewöhnt sich so schnell an das Schöne" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 10 |{{Flag|Monaco|name=Mónako}} |Romuald |"Où sont-elles passées" |15 |3 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 11 |{{Flag|Portugal}} |António Calvário |"Oração" |0 |13 |- style="font-weight: bold; background: gold;" ! scope="row" style="text-align:center;" | 12 | {{Flag|Italya}} | [[Gigliola Cinquetti]] | "Non ho l'età" |49 |1 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 13 |{{Flag|Yugoslavia}} |Sabahudin Kurt |"Život je sklopio krug" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 14 | {{Flag|Suwisa}} | Anita Traversi | "I miei pensieri" |0 |13 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 15 | {{Flag|Belhika}} | Robert Cogoi | "Près de ma rivière" |2 |10 |- ! scope="row" style="text-align:center;" | 16 |{{Flag|Espanya|variant=1945}} |Nelly with Tim and Tony |"Caracola" |1 |12 |} === Tagapagsalita === Ang bawat kalahok na brodkaster ay humirang ng isang tagapagsalita na responsable sa pag-anunsyo ng mga boto para sa kani-kanilang bansa sa pamamagitan ng telepono. Ang mga kilalang tagapagsalita sa paligsahan noong 1964 ay nakalista sa ibaba. * {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} – Poppe Berg == Ibang mga pagtatanghal == * '''Interval act:''' ** Solveig Østergaard, Niels Kehlet, Inge Olafsen at Mette Hønningen ng Royal Danish Ballet – "Columbine porka mazurka" at "Champagne Galop" ni Hans Christian Lumbye <small>(koreograpiya ni Niels Bjørn Larsen)</small> ==Pagpapalabas== {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga brodkaster at komentarista sa mga kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Alemanya}} |ARD | Deutsches Fernsehen |Hermann Rockmann |- ! scope="row" | {{Flag|Austria}} |ORF |ORF Fernsehen |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Belhika}} |RTB |RTB |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |BRT | BRT |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Dinamarka}} |DR |DR TV, DR P1, DR P3 |Claus Walter |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Espanya}} |TVE |TVE |Federico Gallo |- |RNE |RNE{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid nang 11:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Italya}} |RAI |Programma Nazionale |Renato Tagliani |- ! scope="row" | {{Flag|Luxembourg}} | CLT | Télé-Luxembourg |Robert Beauvais |- ! scope="row" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" |Télé Monte-Carlo |Robert Beauvais |- ! rowspan="2" scope="row" | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | NTS |NTS | Ageeth Scherpuis |- |NRU |Hilversum 2 |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Noruwega}} |NRK |NRK Fjernsynet, NRK |Odd Grythe |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | rowspan="3" |YLE |Suomen Televisio |Aarno Walli |- |Yleisohjelma |Erkki Melakoski |- |Ruotsinkielinen ula-ohjelma |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Portugal}} |RTP |RTP |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Pransiya}} | RTF | RTF, Inter Jeunesse | Robert Beauvais |- ! scope="row" | {{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} |[[BBC]] |BBC TV |David Jacobs |- ! rowspan="6" scope="row" | {{Flag|Suwisa}} | rowspan="6" | SRG SSR | TV DRS |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- | TSR | ''Pranses:'' Robert Burnier |- |TSI |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Beromünster{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-23 ng Marso 1964 nang 8:00 ng gabi ([[Oras Gitnang Europa|CET]])}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Sottens |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Radio Monte Ceneri |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! rowspan="3" scope="row" | {{Flag|Yugoslavia}} | rowspan="3" |JRT |Televizija Beograd |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Televizija Ljubljana |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- |Televizija Zagreb |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |} {| class="wikitable plainrowheaders" |+ Mga broadkasters at komentarista sa mga hindi kalahok na bansa ! scope="col" | Bansa ! scope="col" | Brodkaster ! scope="col" | (Mga) Channel ! scope="col" | (Mga) Komentarista |- ! scope="row" | {{Flag|Netherlands Antilles|name=Antilyang Olandes}} |ATM |TeleCuraçao{{Efn|Naantalang pagsasahimpapawid noong ika-20 ng Mayo 1964 nang 9:15 ng gabi (ADT)}} |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Irlanda}} | RÉ | Telefís Éireann |{{N/A|align=left|''Walang nakakaalam''}} |- ! scope="row" | {{Flag|Malta|variant=1943}} |MBA |MTV |Victor Aquilina |- ! scope="row" | {{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |SR |Sveriges TV |Sven Lindahl |} ==Mga nota== {{Notelist}} ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] [[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]] [[Kategorya:Europa]] r7ps4iflbxp7kil7jf04wi2j2819lzu Palazzo della Borsa, Naples 0 304275 2201734 1809657 2026-04-07T20:46:53Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Napoles]] 2201734 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Napoles]] juj04ueugfmg43b9pfwg2yvjb5shl83 Nasasakdal 0 310188 2201706 2132200 2026-04-07T13:14:18Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201706 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn Cogoleto 0 328883 2201799 2110929 2026-04-08T09:15:19Z TentingZones1 122212 Eskudo de armas 2201799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune|name=Cogoleto|official_name=Comune di Cogoleto|native_name=''Cogoeuo''|image_skyline=Cogoleto-dalmare1.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=|image_shield=Cogoleto-Stemma.svg|shield_alt=|image_map=|map_alt=|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|44|23|22|N|8|38|46|E|type:city(9,091)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Liguria]]|metropolitan_city=[[Kalakhang Lungsod ng Genova|Genova]] (GE)|frazioni=Lerca, Sciarborasca, Pratozanino|mayor_party=|mayor=Paolo Bruzzone|area_footnotes=|area_total_km2=20.36|population_footnotes=<ref name="istat">All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].</ref>|population_total=9119|population_as_of=Hunyo 30, 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Cogoletesi|elevation_footnotes=|elevation_m=4|twin1=|twin1_country=|saint=San Lorenzo|day=Agosto 10|postal_code=16016|area_code=010|website={{official website|http://www.comune.cogoleto.ge.it/}}|footnotes=}} Ang '''Cogoleto''' ({{Lang-lij|Cogoeuo}}) ay isang ''[[comune]]'' (komuna o munisipalidad) sa [[Kalakhang Lungsod ng Genova]], rehiyon ng [[Liguria]], hilagang-kanlurang [[Italya]], na matatagpuan mga {{Convert|25|km|mi}} sa kanluran ng [[Genova]]. Ang teritoryo nito ay umaabot mula sa dagat hanggang sa [[Kabundukang Apenino|Apeninong Ligur]]; ito ay bahagi ng Pangkalikasang Liwasang Rehiyonal ng [[Monte Beigua]]. == Kasaysayan == Ang lugar ng Cogoleto ay kinilala sa Romanong [[Tabula Peutingeriana|Mesang Peutingeriana]] bilang ''Hasta'', na may isang tulay (nasira noong [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] ng mga pambobomba ng Alyado) na umiiral dito. Ang unang pagbanggit sa bayan ay nagsimula noong 1039, at noong 1091 ay isinama ito sa Markesado of [[Savona]] ni [[Bonifacio del Vasto]]. Noong 1343 ito ay nakuha ng [[Republika ng Genova]]. Noong [[Digmaang Napoleoniko|Abril 11, 1800]] ito ang tagpuan ng isang labanan sa pagitan ng mga hukbong [[Kasaysayan ng Pransiya|Pranses]] at [[Banal na Imperyong Romano|Austriako]]. Ang Cogoleto ay naging bahagi ng [[Kaharian ng Cerdeña]] noong 1815, kasunod ng kasaysayan nito sa [[pag-iisa ng Italya]] at modernong kasaysayan ng Italya. == Mga kakambal na bayan == * {{Flagicon|GER}} [[Ober-Ramstadt]], Alemanya, simula 1960 * {{Flagicon|ESP}} [[Santa Coloma de Gramenet]], España, simula 1997 * {{Flagicon|Greece}} [[Olympia, Greece|Olympia]], Gresya, simula 2005 * {{Flagicon|FRA}} [[Saint-André-les-Vergers]], Pransiya, simula 2005 == Mga kilalang mamamayan == Si Cogoleto ay kilala sa mga Italyanong mga rapper na sina [[Tedua]] at [[Izi (rapper)|Izi]]. == Mga sanggunian == {{Reflist}}{{Province of Genoa}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Italyano]] [[Kategorya:Mga koordinado sa Wikidata]] [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] jy4o2veytqkir3ynantdtjkm2ure81y Liyempo 0 328946 2201696 2146409 2026-04-07T12:54:59Z InternetArchiveBot 113521 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2201696 wikitext text/x-wiki {{Infobox nutritional value | image = [[Talaksan:Schweinebauch-2.jpg|300px]] | caption = Hilaw na liyempo | name = Liyempo | serving_size = {{convert|100|g}} | kJ = 2167 | carbs = 0 g | fat = 53 g | protein = 9.34 g | noRDA = yes | source = <ref>{{Cite web|url=https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/167812/nutrients|title=FoodData Central|access-date=2024-05-16|archive-date=2019-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403171801/https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/167812/nutrients|url-status=dead}}</ref> }} Ang '''liyempo''' ay isang walang buto, matabang hiwa ng [[Baboy (pagkain)|baboy]]<ref>[http://jas.fass.org/cgi/reprint/41/1/54]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007191424/http://jas.fass.org/cgi/reprint/41/1/54|date=2008-10-07}}<span> </span>Smith et al "Factors Affecting Desirability of Bacon and Commercially-Processed Pork Bellies" [Mga Salik na Nakakaapekto sa Kakanais-naisan ng Bacon at Liyempo Komersyal na Pinoproseso] (sa wikang Ingles), J. Anim Sci. </ref> mula sa [[Puson|tiyan]] ng [[baboy]]. Sikat ang liyempo sa mga lutuing [[Lutuing Pilipino|Pilipino]], Hispano, [[Lutuing Tsino|Tsino]], Danes, Noruwego, [[Lutuing Koreano|Koreano]], Polako, [[Lutuing Taylandes|Taylandes]], at [[Lutuing Amerikano|Amerikano]]. ==Mga putahe ayon sa rehiyon== ===Dinamarka=== Sa tradisyonal na lutuing Danes, karaniwang kinakain ang ''flæskesteg'' (literal na '[[litsong baboy]]') na hango sa buong tiyan ng baboy, tuwing Pasko. Tinatawag na {{Lang|da|ribbenssteg}} (literal na 'litsong tadyang') ang putahe kapag hinango ito sa liyempo. Tipikal na inihuhurno ito na may balat, at binubudburan ng asin at dahon ng laurel. Nagiging malutong ang balat na kinakain kasama ng laman. Kapag inihain ito sa mga indibidwal na hiwa bilang ''stegt flæsk'', ito ang pambansang putahe ng Dinamarka.<ref>Lars Dahlager [http://politiken.dk/mad/madnyt/ECE2459449/flaesk-er-hele-danmarks-nationalret/ Politiken], 20 Nobyembre 2014</ref> ===Estados Unidos=== Sa [[lutuing Amerikano]], kadalasang gawa sa liyempo ang [[bacon]].<ref>{{Cite book |last=Bilderback |first=Leslie |url=https://books.google.com/books?id=s6eTCwAAQBAJ&q=In+the+United+States,+bacon+is+most+often+made+from+pork+bellies&pg=PA202 |title=Salt: The Essential Guide to Cooking with the Most Important Ingredient in Your Kitchen |date=2016-09-06 |publisher=St. Martin's Press |isbn=9781250088727 |language=en |trans-title=Asin: Ang Esensiyal na Gabay sa Pagluluto gamit ang Pinakamahalagang Sahog sa Iyong Kusina}}</ref> Gawa rin sa liyempo ang ''salt pork'' na karaniwang isinasangkap sa mga sabaw.<ref>{{Cite book |last=Ruhlman |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=nb3ziIO-GEQC&q=In+the+in+United+States+salt+pork+made+from+pork+belly,+which+is+commonly+used+for+making+soups+and+stews&pg=PT270 |title=The Elements of Cooking: Translating the Chef's Craft for Every Kitchen |date=2007-11-06 |publisher=Simon and Schuster |isbn=9781416579229 |language=en |trans-title=Ang Mga Elemento ng Pagluluto: Pagsasalin ng Kagalingan ng Kusinero para sa Bawat Kusina}}</ref> ===Korea=== [[Talaksan:Samgyeopsal-gui.jpg|thumb|''Samgyeopsal-gui'' (inihaw na liyempo)]] Sa [[lutuing Koreano]], tinatawag na ''[[samgyeop-sal]]'' ({{lang|ko|삼겹살}}) ang liyempo na tinanggalan ng balat, habang {{Lang|ko-latn|ogyeop-sal}} ({{lang|ko|오겹살}}) naman ang tawag sa liyempo na may balat. Ang literal na kahulugan ng {{Lang|ko-latn|samgyeop-sal}} ay 'tatlong suson na karne' dahil 'tatlo' ang ibig sabihin ng {{Lang|ko-latn|sam}} ({{lang|ko|삼}}; {{lang|ko-Hant|三}}), 'suson' ang ibig sabihin ng {{Lang|ko-latn|gyeop}} ({{lang|ko|겹}}), at 'laman' ang ibig sabihin ng {{Lang|ko-latn|sal}} ({{lang|ko|살}}), na tumutukoy sa tila tatlong suson na nakikita sa karne. 'Lima' ang ibig sabihin ng salitang {{Lang|ko-latn|o}} ({{lang|ko|오}}; {{lang|ko-Hant|五}}) sa {{Lang|ko-latn|ogyeop-sal}}, na tumutukoy sa limang-suson na liyempo na may balat. Kinakain ang liyempo sa mga restoran at sa bahay, iniihaw sa [[Samgyupsal|samgyupan]], o sinasangkap sa mga Koreanong putahe tulad ng ''bossam'' (pinakuluang balot-baboy) at ''kimchi-jjigae'' (estupadong kimchi). Tumutukoy ang ''[[samgyeop-sal-gui]]'' ({{lang|ko|삼겹살구이}}) o {{Lang|ko-latn|ogyeop-sal-gui}} ({{lang|ko|오겹살구이}}) sa ''gui'' (inihaw) na liyempo. Karaniwan, iniihaw ang mga liyempo nang hindi ibinabad o tinimplahan. Kadalasan pinapalasa ito ng [[bawang]] at sinasabayan ng [[soju]]. Iniihaw ng mga kumakain mismo ang karne at kinakain nila direkta mula sa ihawan. Tipikal na ipinapares ito sa ''ssamjang'' (sarsa) at pang-''ssam'' (balot) na gulay tulad ng [[letsugas]] at dahon ng perilya.<ref>[http://www.visitseoul.net/en/m/article/article.do?_method=view&m=1003001011003&art_id=66427 "Hansik, Must-Eat Foods"] [Hansik, Mga Pagkaing Dapat Kainin] (sa wikang Ingles). {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011453/http://www.visitseoul.net/en/m/article/article.do?_method=view&m=1003001011003&art_id=66427|date=2016-03-05}} ''Visit Seoul''<!-- accessed Dec 2, 2015 --></ref><ref>[http://travel.cnn.com/seoul/eat/40-foods-koreans-cant-live-without-054198 "40 Korean foods we can't live without"] ''CNN Travel'' <!--accessed dec 2, 2015--></ref> ===Pilipinas=== [[Talaksan:Lechong Kawali at La Herencia Comida.jpg|thumb|Litsong kawali na nagtatampok ng malutong at makatas na liyempo ]] Sa [[lutuing Pilipino]], ibinababad ang liyempo sa timpla ng dinurog na [[bawang]], [[Suka (pagkain)|suka]], asin, at paminta bago [[Inihaw|iniihaw]]. Pagkatapos, inihahain ito kasama ng toyo't suka o bawang at suka. Tinatawag na ''inihaw'' sa [[Filipino language|Filipino]] at {{Lang|ceb|sinugba}} sa [[Wikang Sebwano|Sebwano]] ang ganitong paghahanda ng liyempo. Ang ''Iitsong kawali'' naman ay liyempo na tinimplahan, prinitong-lubog, at inihain nang nakahiwa sa mga pira-piraso. ===Tsina=== Sa [[lutuing Tsino]], ang liyempo ({{zh|t=五花肉|p=wǔhuāròu}}) ay kadalasan dinadais at kinukulob na may balat pa, minamarinada, o niluluto nang buo. Sinasangkap ang liyempo sa ''hong shao rou'' ({{Lang|zh|紅燒肉}}) at ''karneng Dongpo''<ref>{{cite news |last=Yoke |first=Wong Ah |date=Mayo 8, 2016 |title=Video: How to make braised Dongpo pork |language=en |trans-title=Bidyo: Paano gumawa ng kinulob na karneng Dongpo |website=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/food/how-to-make-dong-po-pork |access-date=Hunyo 24, 2019 |archive-date=Mayo 23, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523164359/https://www.straitstimes.com/lifestyle/food/how-to-make-dong-po-pork |url-status=dead }}</ref> ({{Lang|zh|東坡肉}}) sa Tsina. Sa Guangdong, sikat ang isang malalitson na baryante na tinatawag na ''siu yuk'' ({{Lang|zh|脆皮燒肉}}). Iniluluto at iniihaw ang baboy para lumutong ang balat.<ref>{{cite web|url= https://www.madewithlau.com/recipes/siu-yuk-crispy-pork-belly |title=Siu yuk}}</ref> Isa sa mga karaniwang sinasangkap na karne rin ang liyempo sa ''char siu''. ==Mga sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng Koreano]] [[Kategorya:Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Tsinong tradisyonal]] [[Kategorya:Baboy]] 11re6ewlynzfxkacmtm14m5q3xuf960 Formula One 0 329071 2201745 2186444 2026-04-08T01:03:17Z CommonsDelinker 1732 Replacing [[File:F1_(registered_trademark).svg]] with [[File:Formula_One_logo.svg]] (by [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · To clarify its meaning.). 2201745 wikitext text/x-wiki {{Infobox motorsport championship |name = Formula One |logo = [[File:Formula One logo.svg|250px]] |caption = Formula One logo since [[2018 Formula One World Championship|2018]] |category = [[Open-wheel car|Open-wheel single-seater Formula auto racing]] |country/region = International |inaugural2 = 1950 |drivers = 20 |teams = 10 |chassis manufacturers = 10 |engine manufacturers = {{unbulleted list |<!--[[WP:INFOBOXFLAG]]-->[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |[[Honda RBPT]] |[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]] |[[Renault in Formula One|Renault]] }} |tyres = [[Pirelli]] |champion driver = {{flagicon|NED}} [[Max Verstappen]]<br>{{small|([[Red Bull Racing]]-[[Honda RBPT]])}} |website = {{URL|https://formula1.com/|Official website}} |current_season = {{CURRENTYEAR}} Formula One World Championship<!-- year updates automatically on 1 January, no need to update manually --> }} Ang '''Formula One''', na karaniwang kilala bilang '''Formula 1''' o '''F1''', ay ang pinakamataas na klase ng internasyonal [[Karera|na karera]] para sa [[Open-wheel single-seater|mga open-wheel single-seater]] na formula racing cars na pinapahintulutan ng [[Fédération Internationale de l'Automobile]] (FIA). Ang FIA Formula One World Championship ay naging isa sa mga pangunahing uri ng karera sa mundo mula noong inaugural nitong pagtakbo noong [[1950 Formula One season|1950]] . Ang salitang ''[[Karera ng formula|formula]]'' sa pangalan ay tumutukoy sa [[Mga regulasyon ng Formula One|hanay ng mga panuntunan]] na dapat sundin ng lahat ng sasakyan ng kalahok. Ang Formula One season ay binubuo ng isang serye ng mga karera, na kilala bilang [[Listahan ng Formula One Grands Prix|''Grands Prix'']] . Nagaganap ang Grands Prix sa maraming bansa at kontinente sa alinman sa purpose-built [[Listahan ng mga circuit ng Formula One|circuit]] o saradong pampublikong kalsada. Ang isang [[Listahan ng mga sistema ng pagmamarka ng mga puntos ng Formula One World Championship|point-system]] ay ginagamit sa Grands Prix upang matukoy ang dalawang taunang World Championships: [[Listahan ng Formula One World Drivers' Champions|isa para sa mga driver]], at [[Listahan ng Formula One World Constructors' Champions|isa para sa mga constructor]] (ang mga koponan). Ang bawat driver ay dapat magkaroon ng wastong [[Super Lisensya ng FIA|Super License]], ang pinakamataas na klase ng lisensya sa karera ang mga isyu sa FIA, at ang mga karera ay dapat na gaganapin sa [[Listahan ng mga motor racing circuit ayon sa FIA grade|grade one na mga track]], ang pinakamataas na grade rating na inisyu ng FIA para sa mga track. [[Formula One na kotse|Ang mga Formula One na kotse]] ay ang pinakamabilis na kinokontrol na [[Karera sa kalsada|road-course]] [[Karera ng mga sasakyang de-motor|racing car]] sa buong mundo, dahil sa napakataas na bilis ng cornering na nakamit sa pamamagitan ng pagbuo ng malaking halaga ng aerodynamic [[downforce]] . Karamihan sa downforce na ito ay nabuo ng mga pakpak sa harap at likuran, na may side effect na nagdudulot ng matinding [[Kaguluhan|turbulence]] sa likod ng bawat kotse. Binabawasan ng turbulence ang downforce ng mga sasakyang sumusunod nang direkta sa likod, na nagpapahirap sa pag-overtake. Ang mga malalaking pagbabagong ginawa sa mga kotse para sa season ng 2022 ay nagresulta sa higit na paggamit ng [[Ground effect (mga kotse)|ground effect]] aerodynamics at binagong mga pakpak upang mabawasan ang kaguluhan sa likod ng mga sasakyan, na may layuning gawing mas madali ang pag-overtake. <ref>{{Cite web |title=10 things you need to know about the all-new 2022 F1 car |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.10-things-you-need-to-know-about-the-all-new-2022-f1-car.4OLg8DrXyzHzdoGrbqp6ye.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525004734/https://www.formula1.com/en/latest/article.10-things-you-need-to-know-about-the-all-new-2022-f1-car.4OLg8DrXyzHzdoGrbqp6ye.html |archive-date=25 May 2022 |access-date=21 April 2022 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> Ang mga sasakyan ay nakadepende sa electronics, [[Aerodinamika|aerodynamics]], [[Suspension ng sasakyan|suspension]], at [[Mga gulong ng Formula One|mga gulong]] . [[Kontrol ng traksyon|Ang kontrol sa traksyon]], [[Kontrol sa paglunsad (sasakyan)|kontrol sa paglunsad]], at [[awtomatikong paglilipat]], at iba pang [[Mga advanced na sistema ng tulong sa pagmamaneho|mga elektronikong tulong sa pagmamaneho]] ay unang ipinagbawal noong 1994 . Saglit silang muling ipinakilala noong 2001, at kamakailan lamang ay pinagbawalan mula 2004 at 2008, ayon sa pagkakabanggit. <ref>{{Cite news |date=30 March 2007 |title=F1 bans traction control for 2008 |work=BBC Sport |publisher=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/6511907.stm |url-status=live |access-date=3 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200103055756/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/6511907.stm |archive-date=3 January 2020}}</ref> Sa average na taunang gastos sa pagpapatakbo ng isang koponan—pagdidisenyo, paggawa, at pagpapanatili ng mga kotse, bayad, transportasyon—na humigit-kumulang £220,000,000 (o $265,000,000), <ref>{{Cite news |last=Sylt |first=Christian |date=20 April 2020 |title=Formula One budget cuts are expected to crash 1,600 jobs |language=en |work=Daily Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2020/04/20/formula-onebudget-cuts-expected-tocrash-1600-jobs/ |url-status=live |url-access=subscription |access-date=14 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220614061916/https://www.telegraph.co.uk/business/2020/04/20/formula-onebudget-cuts-expected-tocrash-1600-jobs/ |archive-date=14 June 2022}}</ref> Ang mga labanan sa pananalapi at pampulitika ng Formula One ay malawak na iniulat. Ang [[Grupo ng Formula One|Formula One Group]] ay pag-aari ng [[Liberty Media]], na nakuha ito noong 2017 mula sa pribadong equity firm [[Mga Kasosyo sa CVC Capital|na CVC Capital Partners]] sa halagang £6.4 bilyon ($8 bilyon). <ref>{{Cite news |date=23 January 2017 |title=Bernie Ecclestone removed as Liberty Media completes $8bn takeover |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/38723001 |url-status=live |access-date=23 January 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226064633/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/38723001 |archive-date=26 February 2020 |quote=Bernie Ecclestone has been removed from his position running Formula 1 as US giant Liberty Media completed its $8bn (£6.4bn) takeover of the sport.}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Liberty Media Corporation Completes Acquisition of Formula 1 |url=http://ir.libertymedia.com/news-releases/news-release-details/liberty-media-corporation-completes-acquisition-formula-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212034434/http://ir.libertymedia.com/news-releases/news-release-details/liberty-media-corporation-completes-acquisition-formula-1 |archive-date=12 December 2019 |access-date=7 December 2018 |website=Liberty Media Corporation}}</ref> == Kasaysayan == Ang Formula One ay nagmula sa [[European Championship (auto racing)|European Motor Racing Championships]] noong 1920s at 1930s. Ang [[Karera ng formula|formula]] ay isang hanay ng mga panuntunan na dapat sundin ng lahat ng sasakyan ng kalahok. Ang Formula One ay isang pormula na napagkasunduan noong 1946 upang opisyal na maging epektibo noong 1947. Ang unang Grand Prix alinsunod sa mga bagong regulasyon ay ang [[1946 Turin Grand Prix]], na inaasahan ang opisyal na pagsisimula ng formula.{{Fact|date=February 2024}}Bago [[Ikalawang Digmaang Pandaigdig|ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig]] <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">''[[wikipedia:Kailangan ng pagsipi|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2024)">,</span>]]'' &#x5D; &#x5B;</sup> organisasyon ng karera ng Grand Prix ang nagmungkahi para sa isang bagong kampeonato upang palitan ang European Championship, ngunit dahil sa pagsuspinde ng karera sa panahon ng labanan, ang bagong International Formula para sa mga kotse ay hindi naging pormal hanggang sa 1946, upang maging epektibo noong 1947. Ang bagong World Championship ay itinatag upang magsimula noong 1950.{{Fact|date=February 2024}} Ang unang world championship race ay naganap sa [[Silverstone Circuit]] sa United Kingdom noong 13 Mayo 1950. <ref>{{Cite web |date=27 May 2021 |title=Facts you may not know about Silverstone Circuit and its place on the F1 calendar |url=https://www.silverstonemuseum.co.uk/about-us/our-organisation/blog/facts-you-may-not-know-about-silverstone-circuit/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518141045/https://www.silverstonemuseum.co.uk/about-us/our-organisation/blog/facts-you-may-not-know-about-silverstone-circuit/ |archive-date=18 May 2023 |access-date=18 May 2023 |website=Silverstone Museum}}</ref> [[Giuseppe Farina|Si Giuseppe Farina]], na nakikipagkumpitensya para sa [[Alfa Romeo sa Formula One|Alfa Romeo]], ay nanalo sa unang Drivers' World Championship, na halos natalo ang kanyang kakampi na [[Juan Manuel Fangio|si Juan Manuel Fangio]] . Nanalo si Fangio ng kampeonato noong 1951, 1954, 1955, 1956, at 1957 . <ref name=":1">{{Cite web |date=13 October 2003 |title=Michael Schumacher surclasse ses rivaux et dépasse Juan Manuel Fangio |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/2003/10/13/michael-schumacher-surclasse-ses-rivaux-et-depasse-juan-manuel-fangio_337886_1819218.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518140148/https://www.lemonde.fr/archives/article/2003/10/13/michael-schumacher-surclasse-ses-rivaux-et-depasse-juan-manuel-fangio_337886_1819218.html |archive-date=18 May 2023 |access-date=18 May 2023 |website=Le Monde}}</ref> Nagtakda ito ng rekord para sa pinakamaraming World Championships na napanalunan ng isang driver, isang rekord na tumayo sa loob ng 46 na taon hanggang sa mapanalunan [[Michael Schumacher|ni Michael Schumacher]] ang kanyang ikaanim na kampeonato noong 2003. <ref name=":1" /> [[Talaksan:Alfa-Romeo-159-(1951).jpg|right|thumb|Ang 1951 title-winning [[Alfa Romeo 158/159 Alfetta|na Alfa Romeo 159]] ni [[Juan Manuel Fangio]]]] Ang isang Constructors' Championship ay idinagdag noong [[1958 Formula One season|1958 season]] . [[Stirling Moss|Si Stirling Moss]], sa kabila ng pagiging isa sa pinakadakilang mga driver ng Formula One noong 1950s at 1960s, ay hindi kailanman nanalo ng kampeonato ng Formula One. <ref>{{Cite news |last=Lawton |first=James |date=18 September 2011 |title=Hamilton still on track to greatness |work=The Independent |location=London |url=https://www.independent.co.uk/sport/motor-racing/james-lawton-hamilton-still-on-track-to-greatness-397525.html |url-status=live |access-date=2 November 2021 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/motor-racing/james-lawton-hamilton-still-on-track-to-greatness-397525.html |archive-date=25 May 2022}}</ref> Sa pagitan ng 1955 at 1961, si Moss ay nagtapos ng pangalawa sa kampeonato ng apat na beses at pangatlo sa iba pang tatlong beses. <ref>{{Cite news |last=Lawton |first=James |date=28 August 2007 |title=Moss can guide Hamilton through chicane of celebrity |work=The Independent |publisher=Newspaper Publishing}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Henry |first=Alan |date=12 March 2007 |title=Hamilton's chance to hit the grid running |work=The Guardian |location=London |url=http://sport.guardian.co.uk/formulaone/story/0,,2032039,00.html |url-status=live |access-date=30 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080418205919/http://sport.guardian.co.uk/formulaone/story/0,,2032039,00.html |archive-date=18 April 2008}}</ref> Nanalo si Fangio ng 24 sa 52 karera na kanyang pinasok—naitala pa rin para sa pinakamataas na porsyento ng panalong Formula One ng isang indibidwal na driver. <ref>{{Cite web |title=Statistics Drivers – Wins – By national GP |url=http://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/victoire/national.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100414040632/http://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/victoire/national.aspx |archive-date=14 April 2010 |access-date=2 November 2021 |website=statsf1.com |language=en}}</ref> Umiral ang mga pambansang kampeonato sa South Africa at UK noong 1960s at 1970s. Ang mga promoter ay nagsagawa ng mga kaganapang hindi kampeonato sa Formula One sa loob ng maraming taon. Dahil sa tumataas na halaga ng kompetisyon, ang huli sa mga ito ay ginanap noong 1983. <ref name="LastnonchampF1">{{Cite web |title=The last of the non-championship races |url=http://www.forix.com/8w/roc83.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070227105027/http://www.forix.com/8w/roc83.html |archive-date=27 February 2007 |access-date=17 November 2007 |publisher=forix.com}}</ref> Itinatampok sa panahong ito ang mga team na pinamamahalaan ng mga road-car manufacturer, gaya ng Alfa Romeo, Ferrari, [[Mercedes-Benz sa Formula One|Mercedes-Benz]] at [[Maserati sa motorsport|Maserati]] . Itinampok sa mga unang season ang mga kotse bago ang digmaan tulad ng Alfa Romeo's [[Alfa Romeo 158/159 Alfetta|158]], na [[Layout ng front-engine, rear-wheel-drive|front-engined]], na may makitid na gulong at 1.5-litro na supercharged o 4.5-litre na naturally aspirated na makina. Ang mga panahon 1952 at 1953 ay pinatakbo sa mga regulasyon [[Dalawang Formula|ng Formula Two]], para sa mas maliliit, hindi gaanong makapangyarihang mga kotse, dahil sa mga alalahanin sa kakulangan ng mga kotse ng Formula One. <ref>{{Cite web |title=Decade seasons 1950–1959 |url=http://www.autocoursegpa.com/season_decade~decade_id~1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807233339/http://www.autocoursegpa.com/season_decade~decade_id~1.htm |archive-date=7 August 2007 |access-date=17 November 2007 |publisher=Autocourse}}</ref> <ref>Note: at the time the only two cars competitive with the new Formula were the pre-war [[Alfa Romeo 158/159 Alfetta]] and the new [[BRM Type 15]], the latter having a poor reliability-record when introduced, causing it not to finish a number of the first Formula One races, forcing the Alfa to complete the races against the remainder of a field consisting of uncompetitive cars.</ref> Nang ibalik ang isang bagong formula ng Formula One para sa mga makina na limitado sa 2.5 litro para sa 1954 world championship, ipinakilala [[Mercedes-Benz|ng Mercedes-Benz]] ang [[Mercedes-Benz W196|W196]] nito, na nagtampok ng mga bagay na hindi pa nakikita sa mga kotse ng Formula One, gaya ng [[Desmodromic na balbula|mga desmodromic valve]], [[Iniksyon ng gasolina|fuel injection]], at nakapaloob na streamline na bodywork. . Ang mga tsuper ng Mercedes ay nanalo ng kampeonato sa susunod na dalawang taon, bago umatras ang koponan mula sa lahat ng mga kumpetisyon sa motorsport dahil sa [[1955 na kalamidad sa Le Mans|1955 Le Mans disaster]] . <ref>{{Cite news |last=Tuckey |first=Bill |date=28 January 1994 |title=Moss returns to scene of GP victory |work=The Age |location=Australia Company |quote=the all-conquering Mercedes-Benz cars... When the Germans withdrew from racing after the Le Mans 24-hour tragedy}}</ref> == Mga pag-unlad ng teknolohiya == [[Talaksan:MossLotusClimax19610806.jpg|right|thumb|[[Stirling Moss]] 's [[Lotus 18]] sa [[Nürburgring]] noong 1961]] Ang unang pangunahing teknolohikal na pag-unlad sa isport ay ang pagpapakilala ng [[Bugatti]] ng [[Disenyo ng mid-engine|mga mid-engined]] na sasakyan. [[Jack Brabham|Si Jack Brabham]], ang kampeon sa mundo noong 1959, 1960, at 1966, ay pinatunayan sa lalong madaling panahon ang kahusayan ng mid-engine sa lahat ng iba pang posisyon ng makina. Noong 1961 lahat ng mga koponan ay lumipat sa mga mid-engined na kotse. Ang [[Ferguson P99]], isang [[four-wheel drive]] na disenyo, ay ang huling front-engined na Formula One na kotse na pumasok sa isang world championship race. Pumasok ito sa [[1961 British Grand Prix]], ang nag-iisang front-engined na kotse upang makipagkumpitensya sa taong iyon. <ref>{{Cite web |title=Ferguson P99 |url=http://www.gpracing.net192.com/cars/data/186.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080330231253/http://www.gpracing.net192.com/cars/data/186.cfm |archive-date=30 March 2008 |access-date=17 November 2007 |publisher=gpracing.net}}</ref> Noong 1962, ipinakilala [[Team Lotus|ni Lotus]] ang isang kotse na may aluminum-sheet [[monocoque]] chassis sa halip na ang tradisyonal na disenyo ng [[Space frame|space-frame]] . Ito ay napatunayang ang pinakadakilang teknolohikal na tagumpay mula nang ipakilala ang mga mid-engined na kotse. Noong 1968, [[Mga livery ng sponsorship ng Formula One|ipinakilala ang sponsorship sa sport]] . [[Koponan ng Gunston|Ang Team Gunston]] ang naging unang koponan na nagpatakbo ng sponsorship ng sigarilyo sa mga [[Brabham]] na kotse nito, na [[Privateer (motorsport)|pribadong pumasok]] sa kulay kahel, kayumanggi at ginto ng mga sigarilyong [[Gunston (sigarilyo)|Gunston]] noong [[1968 South African Grand Prix]] noong 1 Enero 1968. <ref>{{Cite news |last=Bartunek |first=Robert-Jan |date=18 September 2007 |title=Sponsorship, the big business behind F1 |publisher=CNN |url=http://edition.cnn.com/2007/SPORT/09/18/behind.sponsorship/index.html |url-status=live |access-date=8 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222045715/http://edition.cnn.com/2007/SPORT/09/18/behind.sponsorship/index.html |archive-date=22 February 2010}}</ref> Pagkalipas ng limang buwan, sinundan ng unang [[Factory-backed|work team]] na si Lotus ang halimbawang ito nang pumasok ito [[Lotus 49|sa mga kotse nito]] na pininturahan ng pula, ginto, at puting kulay ng [[Imperial Tobacco]] 's Gold Leaf livery sa [[1968 Spanish Grand Prix]] . Ang aerodynamic [[Downforce|downforce ay]] dahan-dahang nakakuha ng kahalagahan sa disenyo ng kotse na may hitsura ng [[Airfoil|mga aerofoil]] noong 1968 season. Noong huling bahagi ng 1970s, ipinakilala ng Lotus [[Ground effect sa mga sasakyan|ang ground-effect]] aerodynamics, na dating ginamit sa [[Jim Hall (driver ng karera ng kotse)|Jim Hall]] 's [[Mga Kotse ng Chaparral|Chaparral 2J]] noong 1970, na nagbigay ng napakalaking downforce at lubhang nagpapataas ng bilis ng cornering. Ang mga puwersa ng aerodynamic na pagpindot sa mga kotse sa track ay hanggang limang beses ang bigat ng kotse. Bilang resulta, kailangan ang napakatigas na bukal upang mapanatili ang isang pare-parehong [[Taas ng ride|taas ng biyahe]], na nag-iiwan sa suspensyon na halos solid. Nangangahulugan ito na ang mga driver ay ganap na umaasa sa mga gulong para sa anumang maliit na halaga ng cushioning ng kotse at driver mula sa mga iregularidad ng ibabaw ng kalsada. <ref>{{Cite book |last=Staniforth |first=Allan |title=Competition Car Suspension |publisher=Haynes |year=1994 |isbn=978-0-85429-956-0 |page=96}}</ref> == Malaking negosyo == Simula noong 1970s, muling inayos [[Bernie Ecclestone|ni Bernie Ecclestone]] ang pamamahala ng mga komersyal na karapatan ng Formula One; malawak siyang kinikilala sa pagbabago ng isport sa multibillion-dollar na negosyo na ito ngayon. <ref name="guardian280397">{{Cite news |last=Williams |first=Richard |date=28 March 1997 |title=The Formula for Striking It Rich |work=The Guardian |publisher=Guardian Newspapers}}</ref> <ref name="mrformula">{{Cite news |date=13 March 1997 |title=Mr Formula One |page=72 |work=The Economist |publisher=Economist Newspapers |url=https://www.economist.com/business/1997/03/13/mr-formula-one |archive-url=https://archive.today/20231014115131/https://www.economist.com/business/1997/03/13/mr-formula-one |archive-date=14 October 2023}}</ref> Noong binili ni Ecclestone ang koponan ng Brabham noong 1971, nakakuha siya ng upuan sa [[Samahan ng Mga Konstruktor ng Formula One|Formula One Constructors' Association]], at noong 1978, naging presidente siya nito. <ref>{{Cite web |title=Bernie Ecclestone timeline |url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/32358.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817112028/http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/32358.html |archive-date=17 August 2014 |access-date=18 January 2022 |website=ESPN UK |language=en}}</ref> Dati, kinokontrol ng mga may-ari ng circuit ang kita ng mga koponan at nakipag-ayos sa bawat isa nang paisa-isa; Hinikayat ng Ecclestone ang mga koponan na "manghuli bilang isang pakete" sa pamamagitan ng FOCA. <ref name="mrformula" /> Inalok niya ang Formula One sa mga may-ari ng circuit bilang isang pakete na maaari nilang kunin o iwanan. Bilang kapalit ng package, halos lahat ng kailangan ay isuko ang trackside advertising. <ref name="guardian280397" /> Ang pagbuo ng [[Fédération Internationale du Sport Automobile]] (FISA) noong 1979 ay naging dahilan ng [[digmaang FISA–FOCA]], kung saan ang FISA at ang pangulo nitong [[Jean-Marie Balestre|si Jean-Marie Balestre]] ay paulit-ulit na nakipagtalo sa FOCA tungkol sa mga kita sa telebisyon at mga teknikal na regulasyon. <ref>{{Cite news |last=Blunsden |first=John |date=20 December 1986 |title=Filling Balestre's shoes is no job for a back-seat driver |work=Financial Times}}</ref> Sinabi ''ng Tagapangalaga'' na sina Ecclestone at [[Max Mosley]] ay "ginamit ang [FOCA] upang maglunsad ng digmaang gerilya na may pangmatagalang layunin." Nagbanta ang FOCA na magtatag ng isang karibal na serye at binoikot ang isang Grand Prix, at binawi ng FISA ang parusa nito sa mga karera. <ref name="guardian2803972">{{Cite news |last=Williams |first=Richard |date=28 March 1997 |title=The Formula for Striking It Rich |work=The Guardian |publisher=Guardian Newspapers}}</ref> Ang resulta ay ang 1981 [[Kasunduan sa Concorde|Concorde Agreement]], na ginagarantiyahan ang teknikal na katatagan, dahil ang mga koponan ay bibigyan ng makatwirang paunawa ng mga bagong regulasyon. <ref>Roebuck, Nigel "Power struggles and techno wars" Sunday Times 7 March 1993</ref> Bagama't iginiit ng FISA ang karapatan nito sa mga kita sa TV, binigyan nito ang FOCA ng pangangasiwa ng mga karapatang iyon. <ref>{{Cite web |last=The Racing Analyst |date=12 September 2013 |title=The FISA-FOCA War &#124; Allinsport |url=http://www.allinsport.ch/allinsport-opinion/the-fisa-foca-war/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150712233304/http://www.allinsport.ch/allinsport-opinion/the-fisa-foca-war/ |archive-date=12 July 2015 |access-date=13 October 2015 |publisher=Allinsport.ch}}</ref> Ang FISA ay nagpataw ng pagbabawal sa [[Ground effect (mga kotse)|ground-effect aerodynamics]] noong 1983 . <ref>{{Cite news |last=Hamilton |first=Maurice |date=8 March 1998 |title=Pros and cons of being just Williams; A quiet achiever keeps his head down as the new season gets under way with familiar high anxiety and a squealing over brakes |work=The Observer |publisher=Guardian Newspapers}}</ref> Ngunit noong panahong iyon, ang mga [[Turbocharger|turbocharged]] na makina, na pinasimunuan [[Renault sa Formula One|ng Renault]] noong 1977, ay gumagawa ng mahigit {{Cvt|700|bhp|kW}} at mahalaga para maging mapagkumpitensya. Noong 1986, ang isang BMW turbocharged engine ay nakamit ang isang flash reading na {{Cvt|5.5|bar|psi}} presyon, tinatantya na higit sa {{Cvt|1300|bhp|kW}} sa pagiging kwalipikado para sa Italian Grand Prix . Sa susunod na taon, umabot sa {{Cvt|1100|bhp|kW}} ang kapangyarihan sa race trim, na may boost pressure na limitado sa 4.0 lamang&nbsp;bar. <ref>{{Cite book |last=Bamsey |first=Ian |title=The 1000 BHP Grand Prix cars |url=https://archive.org/details/1000bhpgrandprix0000bams |last2=Benzing, Enrico |last3=Stanniforth, Allan |last4=Lawrence, Mike |publisher=Guild Publishing |year=1988 |isbn=978-0-85429-617-0 |pages=[https://archive.org/details/1000bhpgrandprix0000bams/page/8 8]–9}} BMW's performance at the Italian GP is the highest qualifying figure given in Bamsey. The figure is from [[Heini Mader]], who maintained the engines for the [[Formula ng Benetton|Benetton]] team, though maximum power figures from this period were necessarily estimates; BMW's [[Dinamometro|dynamometer]], for example, was only capable of measuring up to {{Cvt|1100|bhp|kW}}. Figures higher than this are estimated from engine plenum pressure readings. Power in race trim at that time was lower than for qualifying due to the need for greater reliability and fuel efficiency during the race.</ref> Ang mga kotseng ito ang pinakamakapangyarihang [[Open-wheel na kotse|open-wheel]] circuit racing cars kailanman. Upang bawasan ang output ng power ng engine at sa gayon ay mapabilis, nilimitahan ng FIA ang kapasidad ng tangke ng gasolina noong 1984, at [[Boost (automotive engineering)|palakasin]] ang mga pressure noong 1988, bago ganap na i-ban ang mga turbocharged na makina noong 1989 . <ref>{{Cite news |date=26 December 2005 |title=The technology behind Formula One racing cars |work=[[The Press]] |publisher=The Christchurch Press Company |quote=rivalling the 1200hp turbocharged monsters that eventually had to be banned in 1989}}</ref> Ang pag-unlad ng mga electronic driver aid ay nagsimula noong 1980s. Ang Lotus ay nagsimulang bumuo ng isang sistema ng [[aktibong suspensyon]], na unang lumitaw noong 1983 sa [[Lotus 92]] . <ref>{{Cite web |date=7 July 2014 |title=Active suspension |url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2001/69/active-suspension |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105152745/https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/december-2001/69/active-suspension |archive-date=5 January 2022 |access-date=26 January 2022 |website=Motor Sport Magazine |language=en-GB}}</ref> Pagsapit ng 1987, ang sistemang ito ay naperpekto at naihatid sa tagumpay ni [[Ayrton Senna]] sa [[1987 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] sa taong iyon. Noong unang bahagi ng 1990s, sumunod ang ibang mga koponan at [[Semi-awtomatikong paghahatid|ang mga semi-awtomatikong gearbox]] at [[Sistema ng kontrol sa traksyon|kontrol ng traksyon]] ay natural na pag-unlad. Ang FIA, dahil sa mga reklamo na tinutukoy ng teknolohiya ang mga kinalabasan ng mga karera nang higit pa kaysa sa kasanayan sa pagmamaneho, ay nagbawal ng maraming ganoong tulong para sa 1994 season. Nagresulta ito sa mga kotse na dati ay umaasa sa mga elektronikong tulong ay naging napaka-"twitchy" at mahirap imaneho. Nadama ng mga tagamasid na ang pagbabawal sa mga tulong sa pagmamaneho ay nasa pangalan lamang, dahil sila ay "napatunayang mahirap na pulis nang epektibo". <ref>{{Cite news |last=Baldwin |first=Alan |date=17 February 2001 |title=F1 Plans Return of Traction Control |work=The Independent |publisher=Newspaper Publishing}}</ref> Ang mga koponan ay pumirma ng pangalawang [[Kasunduan sa Concorde]] noong 1992 at isang pangatlo noong 1997. <ref>{{Cite web |title=Who owns what in F1 these days? |url=http://www.grandprix.com/ft/ftjs031.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070312003448/http://www.grandprix.com/ft/ftjs031.html |archive-date=12 March 2007 |access-date=17 November 2007 |publisher=Grandprix.com}}</ref> [[Talaksan:1985_European_GP_Stefan_Johansson_01.jpg|thumb|[[Stefan Johansson|Si Stefan Johansson]] ay nagmamaneho para sa [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] noong [[1985 European Grand Prix]]]] Sa track, ang mga koponan ng [[McLaren]] at [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] ay nangibabaw noong 1980s at 1990s. Naging mapagkumpitensya rin si Brabham noong unang bahagi ng 1980s, na nanalo ng dalawang Drivers' Championships kasama si [[Nelson Piquet]] . Pinapatakbo ng [[Porsche sa Formula One|Porsche]], [[Honda Racing F1|Honda]], at [[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes-Benz]], nanalo ang McLaren ng 16 na kampeonato (pitong konstruktor at siyam na driver) sa panahong iyon, habang si Williams ay gumamit ng mga makina mula sa [[Ford Motor Company|Ford]], Honda, at [[Renault sa Formula One|Renault]] upang manalo rin ng 16 na titulo (siyam na konstruktor at pito mga driver'). Ang tunggalian sa pagitan ng mga magkakarera [[Ayrton Senna|na sina Ayrton Senna]] at [[Alain Prost]] ang naging sentrong pokus ng F1 noong 1988 at nagpatuloy hanggang sa magretiro si Prost sa pagtatapos ng 1993 . [[Ang pagkamatay ni Ayrton Senna|Namatay]] si Senna sa [[1994 San Marino Grand Prix]] matapos bumagsak sa pader sa labasan ng kilalang curve [[Tamburello (sulok)|na Tamburello]] . Ang FIA ay nagtrabaho upang mapabuti ang mga pamantayan sa kaligtasan ng isport mula noong katapusan ng linggo, kung saan namatay din [[Roland Ratzenberger|si Roland Ratzenberger]] sa isang aksidente noong Sabado ng kwalipikasyon. Walang driver ang namatay sa mga pinsalang natamo sa riles sa gulong ng isang Formula One na kotse sa loob ng 20 taon hanggang sa [[2014 Japanese Grand Prix]], kung saan nabangga ni [[Jules Bianchi]] ang isang recovery vehicle matapos [[Aquaplaning|mag-aquaplaning]] palabas ng circuit, namatay pagkalipas ng siyam na buwan mula sa kanyang mga pinsala. Mula noong 1994, tatlong track marshal ang namatay, isa sa [[2000 Italian Grand Prix]], <ref name="MarshallDeaths2000s">{{Cite news |date=5 March 2001 |title=F1's pressing safety question |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/1203620.stm |url-status=live |access-date=26 December 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090301162432/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/1203620.stm |archive-date=1 March 2009}}</ref> isa sa [[2001 Australian Grand Prix]] <ref name="MarshallDeaths2000s" /> at isa sa [[2013 Canadian Grand Prix]] . Mula nang mamatay sina Senna at Ratzenberger, ginamit ng FIA ang kaligtasan bilang dahilan upang magpataw ng mga pagbabago sa panuntunan na kung hindi, sa ilalim ng Kasunduan sa Concorde, ay kailangang magkasundo ng lahat ng mga koponan—lalo na ang mga pagbabagong ipinakilala para sa 1998 . Ang tinatawag na 'narrow track' na panahon na ito ay nagresulta sa mga kotse na may mas maliliit na gulong sa likuran, isang mas makitid na track sa pangkalahatan, at ang pagpapakilala ng mga grooved na gulong upang mabawasan ang mechanical grip. Ang layunin ay upang bawasan ang bilis ng cornering at makagawa ng karera na katulad ng mga kondisyon ng tag-ulan sa pamamagitan ng pagpapatupad ng isang mas maliit [[Contact patch|na patch ng contact]] sa pagitan ng gulong at track. Ayon sa FIA, ito ay para bawasan ang bilis ng cornering para sa kaligtasan. <ref>{{Cite web |last=SEAS |date=20 May 2019 |title=Mosley's Equations |url=http://www.formula1-dictionary.net/mosley_equations.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915195546/http://formula1-dictionary.net/mosley_equations.html |archive-date=15 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=Formula 1 Dictionary}}</ref> [[Talaksan:Damon_Hill_1995-2.jpg|thumb|[[Damon Hill]] na nagmamaneho para [[Williams Grand Prix Engineering|kay Williams]] sa [[1995 Canadian Grand Prix]]]] Ang mga resulta ay halo-halong, dahil ang kakulangan ng mekanikal na pagkakahawak ay nagresulta sa mas mapanlikhang mga taga-disenyo na ibinalik ang kakulangan sa aerodynamic grip. Nagresulta ito sa pagtulak ng higit na puwersa sa mga gulong sa pamamagitan ng mga pakpak at aerodynamic na aparato, na nagresulta naman sa mas kaunting pag-overtake, dahil ang mga device na ito ay may posibilidad na gawing magulo o 'marumi' ang wake sa likod ng kotse. Pinipigilan nito ang iba pang mga kotse na sumunod nang malapit dahil sa kanilang pag-asa sa 'malinis' na hangin upang madikit ang kotse sa track. Ang mga ukit na gulong ay nagkaroon din ng kapus-palad na side effect ng una ay isang mas mahirap na compound upang mahawakan ang mga grooved tread block, na nagresulta sa mga kagila-gilalas na aksidente sa mga oras ng aerodynamic grip failure, dahil ang mas mahirap na compound ay hindi rin makakahawak sa track. Ang mga driver mula sa [[McLaren]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]], [[Renault sa Formula One|Renault]] (dating [[Formula ng Benetton|Benetton]] ), at [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], na tinawag na "Big Four", ay nanalo sa bawat [[Listahan ng Formula One World Drivers' Champions|World Championship]] mula 1984 hanggang 2008 . Ang mga koponan ay nanalo sa bawat [[Listahan ng Formula One World Constructors' Champions|Constructors' Championship]] mula 1979 hanggang 2008, pati na rin ang paglalagay sa kanilang sarili bilang nangungunang apat na koponan sa Constructors' Championship sa bawat season sa pagitan 1989 at 1997, at nanalo sa bawat karera maliban sa isa (ang [[1996 Monaco Grand Prix]] ) sa pagitan ng 1988 at 1997 . Dahil sa pag-unlad ng teknolohiya noong dekada 1990, ang halaga ng pakikipagkumpitensya sa Formula One ay tumaas nang husto, kaya tumaas ang mga pasanin sa pananalapi. Ito, na sinamahan ng pangingibabaw ng apat na koponan (na higit na pinondohan ng malalaking tagagawa ng kotse tulad ng Mercedes-Benz), ay naging sanhi ng paghihirap ng mga mahihirap na independiyenteng koponan hindi lamang upang manatiling mapagkumpitensya kundi upang manatili sa negosyo. Ito ay epektibong nagpilit sa ilang mga koponan na umatras. == Pagbabalik ng mga manufacterer == [[Talaksan:Michael_Schumacher,_Ferrari_F2001_(8968595731)_(cropped).jpg|thumb|[[Michael Schumacher|Si Michael Schumacher]] (nakalarawan dito noong [[2001 Formula One World Championship|2001]] ) ay nanalo ng limang magkakasunod na titulo sa [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] .]] Nanalo sina Michael Schumacher at Ferrari ng limang magkakasunod na Drivers' Championships (2000–2004) at anim na magkakasunod na Constructors' Championships (1999–2004). Nagtakda si Schumacher ng maraming bagong mga rekord, kabilang ang mga para sa mga panalo sa Grand Prix (91, mula nang matalo ni [[Lewis Hamilton]] ), nanalo sa isang season (13, mula noong matalo ni [[Max Verstappen]] ), at karamihan sa mga Drivers' Championships (pito, nakatabla kay Lewis Hamilton simula noong 2021). <ref>{{Cite news |date=21 July 2002 |title=Schumacher makes history |work=BBC Sport |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/2141834.stm |url-status=live |access-date=12 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505185104/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/2141834.stm |archive-date=5 May 2009}}</ref> Natapos ang sunod-sunod na kampeonato ni Schumacher noong Setyembre 25, 2005, nang ang driver ng Renault [[Fernando Alonso|na si Fernando Alonso]] ay naging pinakabatang kampeon ng Formula One noong panahong iyon (hanggang kay Lewis Hamilton noong 2008 at sinundan ni [[Sebastian Vettel]] noong [[2010 Panahon ng Formula One|2010]] ). Noong 2006, muling nanalo sina Renault at Alonso ng parehong titulo. Si Schumacher ay nagretiro sa pagtatapos ng 2006 pagkatapos ng 16 na taon sa Formula One, ngunit lumabas mula sa pagreretiro para sa 2010 season, karera para sa bagong nabuong Mercedes works team, kasunod ng rebrand ng [[Brawn GP]] . Sa panahong ito, madalas na binago ng FIA ang mga panuntunan sa kampeonato na may layuning pahusayin ang on-track na aksyon at bawasan ang mga gastos. <ref>{{Cite web |title=FIA Rules & Regulations Sporting Regulations: 2006 season changes |url=http://www.formula1.com/insight/rulesandregs/13/995.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109185035/http://www.formula1.com/insight/rulesandregs/13/995.html |archive-date=9 November 2006 |access-date=11 May 2006 |publisher=Formula One}}</ref> [[Mga order ng pangkat|Ang mga order ng koponan]], na legal mula noong nagsimula ang kampeonato noong 1950, ay ipinagbawal noong 2002, pagkatapos ng ilang insidente kung saan ang mga koponan ay hayagang minamanipula ang mga resulta ng karera, na nagdulot ng negatibong publisidad, na pinakatanyag ng Ferrari sa [[2002 Austrian Grand Prix]] . Kasama sa iba pang mga pagbabago ang qualifying format, ang point-scoring system, ang mga teknikal na regulasyon, at mga panuntunang nagsasaad kung gaano katagal dapat tumagal ang mga makina at gulong. Isang 'digmaan ng gulong' sa pagitan ng mga supplier na [[Michelin|sina Michelin]] at [[Bridgestone]] ay nakitang bumagsak ang mga oras ng lap, bagama't, sa [[2005 Grand Prix ng Estados Unidos|2005 United States Grand Prix]] sa Indianapolis, pito sa sampung koponan ang hindi nakipagkarera nang ang kanilang mga gulong Michelin ay itinuring na hindi ligtas para sa paggamit, na humantong sa Bridgestone na naging ang nag-iisang tagapagtustos ng gulong sa Formula One para sa 2007 season bilang default. Noong 20 Disyembre 2007, nilagdaan ni Bridgestone ang isang kontrata na opisyal na ginawa itong eksklusibong supplier ng gulong para sa susunod na tatlong season. <ref>{{Cite web |date=20 December 2007 |title=Bridgestone signs sole supplier contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/bridgestone-signs-sole-supplier-contract-4418515/4418515/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220103164629/https://www.autosport.com/f1/news/bridgestone-signs-sole-supplier-contract-4418515/4418515/ |archive-date=3 January 2022 |access-date=3 January 2022 |website=www.autosport.com |language=en}}</ref> Noong 2006, binalangkas ni Max Mosley ang isang 'berde' na hinaharap para sa Formula One, kung saan ang mahusay na paggamit ng enerhiya ay magiging isang mahalagang kadahilanan. <ref>{{Cite web |title=The last of the non-championship races |url=http://www.fia.com/automotive/issue5/sport/article9.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20061017063932/http://www.fia.com/automotive/issue5/sport/article9.html |archive-date=17 October 2006 |access-date=17 November 2007 |publisher=FORIX}}</ref> Simula noong 2000, sa pagbili ng Ford ng [[Stewart Grand Prix]] para mabuo ang [[Karera ng Jaguar|Jaguar Racing]] team, ang mga bagong team na pagmamay-ari ng manufacturer ay pumasok sa Formula One sa unang pagkakataon mula noong umalis ang Alfa Romeo at Renault noong 1985. Noong 2006, ang mga koponan ng manufacturer—Renault, [[BMW Sauber|BMW]], [[Toyota F1|Toyota]], Honda, at Ferrari—ay nangibabaw sa kampeonato, na nakakuha ng lima sa unang anim na puwesto sa Constructors' Championship. Ang pagbubukod ay ang McLaren, na noong panahong iyon ay bahaging pag-aari ng Mercedes-Benz. Sa pamamagitan ng [[Asosasyon ng mga Tagagawa ng Grand Prix|Grand Prix Manufacturers Association]] (GPMA), nakipag-usap ang mga tagagawa ng mas malaking bahagi ng komersyal na kita ng Formula One at higit na masasabi sa pagpapatakbo ng sport. <ref>{{Cite book |last=Patrick |first=Mandidi |url=https://books.google.com/books?id=q24k0gAFopcC&q=Through+the+Grand+Prix+Manufacturers+Association+%28GPMA%29%2C+they+negotiated+a+larger+share+of+Formula+One%27s+commercial+profit+and+a+greater+say+in+the+running+of+the+sport.&pg=PA188 |title=The Rain Drop and Other Shades of Prosetry |date=2010 |publisher=Eloquent Books |isbn=9781609113766 |access-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824233443/https://books.google.com/books?id=q24k0gAFopcC&q=Through+the+Grand+Prix+Manufacturers+Association+%28GPMA%29%2C+they+negotiated+a+larger+share+of+Formula+One%27s+commercial+profit+and+a+greater+say+in+the+running+of+the+sport.&pg=PA188 |archive-date=24 August 2023 |url-status=live}}</ref> == Ang decline ng mga manufacterer at pagbabalik ng mga tagagawa ng mga privateer == {{multiple image|align=right|direction=vertical|image1=Pedro de la Rosa 2012 Malaysia FP2.jpg|width1=216|image2=Kamui Kobayashi 2014 Bahrain.jpg|width2=216|image3=Haryanto Bahrain 2016.jpg|width3=216|caption3=The three teams that debuted in 2010 all disappeared within seven years of their debuts.}} Noong 2008 at 2009, lahat [[Honda sa Formula One|ng Honda]], [[BMW sa Formula One|BMW]], at [[Toyota Racing (Formula One team)|Toyota]] ay umatras mula sa karera ng Formula One sa loob ng isang taon, na sinisisi ang [[Malaking Recession|pag-urong ng ekonomiya]] . Nagresulta ito sa pagtatapos ng dominasyon ng tagagawa sa isport. Ang Honda F1 team ay dumaan sa isang management buyout upang maging [[Brawn GP]], kasama [[Ross Brawn|sina Ross Brawn]] at [[Nick Fry]] na tumatakbo at nagmamay-ari ng karamihan ng organisasyon. Si Brawn GP ay nagtanggal ng daan-daang empleyado, ngunit nanalo ng mga world championship sa taon. Ang BMW F1 ay binili ng orihinal na tagapagtatag ng koponan, [[Peter Sauber|si Peter Sauber]] . Ang [[Lotus F1 Team]] <ref>This is not the same team as the [[Team Lotus|1954–94]] nor [[Team Lotus (2010–11)|2010–11]] iterations.</ref> ay isa pang pangkat na dating pagmamay-ari ng tagagawa na bumalik sa pagmamay-ari ng "pribado", kasama ang pagbili ng koponan [[Renault sa Formula One|ng Renault]] ng mga mamumuhunan [[Genii Capital|ng Genii Capital]] . Ngunit ang isang link sa mga dating may-ari nito ay nakaligtas pa rin, kasama ang kotse nito na patuloy na pinapagana ng isang [[Renault sa Formula One|Renault]] engine hanggang 2014. Inanunsyo din ng McLaren na muling kunin ang mga bahagi sa koponan nito mula sa Mercedes-Benz (naiulat na nagsimulang umasim ang pakikipagsosyo ng McLaren sa Mercedes sa proyekto ng [[McLaren Mercedes SLR]] road car at mahihirap na kampeonato sa F1, na kinabibilangan ng McLaren na napatunayang nagkasala ng [[2007 Formula One espionage controversy|espiya. sa Ferrari]] ). Kaya naman, noong 2010 season, muling pumasok ang Mercedes-Benz sa sport bilang manufacturer pagkatapos nitong bilhin [[Brawn GP|ang Brawn GP]] at nahati sa McLaren pagkatapos ng 15 season sa team. Sa panahon ng 2009, ang Formula One ay nahawakan ng [[FIA–FOTA dispute]] . Ang Pangulo ng FIA na si Max Mosley ay nagmungkahi ng maraming mga hakbang sa pagbabawas ng gastos para sa susunod na season, kabilang ang isang opsyonal na limitasyon ng badyet para sa mga koponan; <ref name="budgetcap">{{Cite news |date=30 April 2009 |title=£40&nbsp;million budget cap and 13 teams for 2010 |publisher=Formula1.com |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9290.html |url-status=live |access-date=21 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218045714/http://www.formula1.com/news/headlines/2009/4/9290.html |archive-date=18 February 2010}}</ref> ang mga pangkat na pipili na kunin ang limitasyon ng badyet ay bibigyan ng higit na teknikal na kalayaan, nababagay na mga pakpak sa harap at likuran, at isang makina na hindi napapailalim sa [[rev limiter]] . <ref name="budgetcap" /> Naniniwala ang [[Samahan ng Mga Koponan ng Formula One|Formula One Teams Association]] (FOTA) na ang pagpayag sa ilang mga koponan na magkaroon ng ganoong teknikal na kalayaan ay lilikha ng isang 'two-tier' na kampeonato, at sa gayon ay humiling ng agarang pakikipag-usap sa FIA. Ngunit naputol ang mga pag-uusap at inihayag ng mga koponan ng FOTA, maliban sa Williams at [[Puwersa ang India|Force India]], <ref name="compromise">{{Cite news |date=18 June 2009 |title=Mosley offers compromise on 2010 |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8107436.stm |url-status=live |access-date=21 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317125821/http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8107436.stm |archive-date=17 March 2022}}</ref> <ref name="timeline">{{Cite news |last=Briggs |first=Gemma |date=19 June 2009 |title=How the formula one crisis evolved |work=The Guardian |location=UK |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/jun/19/formula-one-crisis-timeline |url-status=live |access-date=23 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131223175204/http://www.theguardian.com/sport/2009/jun/19/formula-one-crisis-timeline |archive-date=23 December 2013}}</ref> na 'wala silang pagpipilian' kundi bumuo ng isang [[Grand Prix World Championship|breakaway na serye ng kampeonato]] . <ref name="timeline" /> [[Talaksan:Bernie_Ecclestone_2012_Bahrain.jpg|thumb|[[Bernie Ecclestone]], ang dating Chief executive ng Formula One Group]] Noong Hunyo 24, ang namumunong katawan ng Formula One at ang mga koponan ay umabot sa isang kasunduan upang maiwasan ang isang breakaway na serye. Napagkasunduan na ang mga koponan ay dapat bawasan ang paggasta sa antas ng unang bahagi ng 1990s sa loob ng dalawang taon; hindi tinukoy ang mga eksaktong bilang, <ref>{{Cite news |date=24 June 2009 |title=F1 deal ends threat of breakaway |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8116756.stm |url-status=live |access-date=25 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016235200/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8116756.stm |archive-date=16 October 2019}}</ref> at sumang-ayon si Max Mosley na hindi siya tatayo para sa muling halalan sa pagkapangulo ng FIA sa Oktubre. <ref>{{Cite news |date=26 June 2009 |title=Mosley warning over F1 peace deal |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8116756.stm |url-status=live |access-date=21 March 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191016235200/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8116756.stm |archive-date=16 October 2019}}</ref> Kasunod ng higit pang mga hindi pagkakasundo, pagkatapos imungkahi ni Mosley na siya ay manindigan para sa muling halalan, <ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/motorsport/formulaone/f1news/5642225/Max-Mosley-makes-dramatic-U-turn-over-his-future-as-FIA-president.html "Max Mosley makes dramatic U-turn over his future as FIA president"] {{Webarchive}}, ''[[Ang Daily Telegraph|The Daily Telegraph]]'', 26 June 2009.</ref> Nilinaw ng FOTA na ang mga planong breakaway ay patuloy pa rin. Noong 8 Hulyo, naglabas ang FOTA ng press release na nagsasaad na ito ay ipinaalam na hindi ito ipinasok para sa 2010 season, <ref name="FOTA Press Release">{{Cite web |date=8 July 2009 |title=Press release |url=http://www.teamsassociation.org/press-release/2009-07-08/press-release |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090711161729/http://www.teamsassociation.org/press-release/2009-07-08/press-release |archive-date=11 July 2009 |access-date=8 July 2009 |publisher=Formula One Teams Association (FOTA)}}</ref> at isang press release ng FIA ang nagsabing ang mga kinatawan ng FOTA ay umalis sa pulong. <ref name="FIA Press Release">{{Cite web |date=8 July 2009 |title=Press Release |url=http://www.fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2009/Pages/2010_fia_fota.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090710120028/http://www.fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2009/Pages/2010_fia_fota.aspx |archive-date=10 July 2009 |access-date=8 July 2009 |publisher=FIA}}</ref> Noong Agosto 1, inihayag na nilagdaan ng FIA at FOTA ang isang bagong Concorde Agreement, na nagtatapos sa krisis at sinisiguro ang kinabukasan ng sport hanggang 2012. <ref>{{Cite news |last=Beer, Matt |last2=Autosport |date=1 August 2009 |title=New Concorde Agreement finally signed |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/77481 |url-status=live |access-date=1 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170621065909/http://www.autosport.com/news/report.php/id/77481 |archive-date=21 June 2017}}</ref> Upang mabayaran ang pagkawala ng mga koponan ng tagagawa, apat na bagong koponan ang tinanggap na makapasok sa 2010 season bago ang isang inaasahang 'cost-cap'. Kasama sa mga kalahok ang isang muling isilang [[Team Lotus (2010-11)|na Team Lotus]] —pinamumunuan ng isang Malaysian consortium kasama si [[Tony Fernandes]], ang boss ng [[AirAsia|Air Asia]] ; [[Koponan ng HRT F1|Hispania Racing]] —ang unang Spanish Formula One team; at [[Karera ng Birhen|Virgin Racing]] — pagpasok ni [[Richard Branson]] sa serye kasunod ng matagumpay na pakikipagsosyo kay Brawn noong nakaraang taon. Sinamahan din sila ng [[US F1 Team]], na nagplanong tumakbo palabas ng United States bilang ang tanging non-European-based team sa sport. Ang mga isyu sa pananalapi ay dumating sa pangkat bago pa man sila gumawa ng grid. Sa kabila ng pagpasok ng mga bagong team na ito, ang iminungkahing cost-cap ay pinawalang-bisa at ang mga koponan na ito—na walang mga badyet ng midfield at top-order na mga koponan—ay tumakbo sa likod ng field hanggang sa bumagsak sila; HRT noong 2012, Caterham (dating Lotus) noong 2014 at Manor (dating Virgin, pagkatapos ay Marussia), na nakaligtas sa pagkahulog sa administrasyon noong 2014, sa pagtatapos ng 2016. == Panahon ng Hybrid == Isang malaking rule shakeup noong 2014 ang nakitang ang 2.4-litro na naturally aspirated na V8 engine ay pinalitan ng 1.6-litre na turbocharged hybrid power units. Ito ang nag-udyok sa Honda na bumalik sa sport noong 2015 bilang ika-apat na tagagawa ng power unit ng championship. Si Mercedes ang lumabas bilang nangingibabaw na puwersa pagkatapos ng rule shakeup, kung saan [[Lewis Hamilton|si Lewis Hamilton]] ang nanalo sa kampeonato na sinundan ng kanyang pangunahing karibal at kakampi, [[Nico Rosberg|si Nico Rosberg]], kung saan ang koponan ay nanalo ng 16 sa 19 na karera sa season na iyon. Ipinagpatuloy ng koponan ang pormang ito sa susunod na dalawang season, muling nanalo ng 16 na karera noong 2015 bago kumuha ng rekord na 19 na panalo noong [[2016 Formula One World Championship|2016]], kung saan inangkin ni Hamilton ang titulo noong nakaraang taon at napanalunan ito ni Rosberg sa huli ng limang puntos. Ang 2016 season ay nakakita rin ng bagong koponan, [[Haas F1 Team|ang Haas]], na sumali sa grid, habang [[Max Verstappen|si Max Verstappen]] ang naging pinakabatang nanalo sa karera sa edad na 18 sa [[Spanish Grand Prix|Spain]] . <ref>{{Cite news |last=Ostlere |first=Lawrence |date=2016-05-15 |title=F1: Max Verstappen wins Spanish GP after Lewis Hamilton and Nico Rosberg crash – as it happened |language=en-GB |work=the Guardian |url=http://www.theguardian.com/sport/live/2016/may/15/f1-spanish-gp-live-lewis-hamilton-nico-rosberg |url-status=live |access-date=2023-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731070554/https://www.theguardian.com/sport/live/2016/may/15/f1-spanish-gp-live-lewis-hamilton-nico-rosberg |archive-date=31 July 2017 |issn=0261-3077}}</ref> [[Talaksan:FIA_F1_Austria_2018_Nr._44_Hamilton.jpg|thumb|[[Mercedes-Benz sa Formula One|Ang Mercedes]] ay nanalo ng walong magkakasunod na titulo ng mga konstruktor at [[Lewis Hamilton|si Lewis Hamilton]] ay nanalo ng anim na titulo ng mga driver sa simula ng hybrid na panahon.]] Matapos ipakilala ang mga binagong aerodynamic na regulasyon, ang [[2017 Formula One World Championship|2017]] at [[2018 Formula One World Championship|2018]] season ay nagtampok ng isang labanan sa pamagat sa pagitan ng Mercedes at Ferrari. <ref>{{Cite web |last=Brierty |first=William |date=28 December 2017 |title=2017 F1 Season Review – Top 10 drivers of the season |url=https://readmotorsport.com/2017/12/28/2017-f1-season-review-top-10-drivers-season/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180105161801/http://readmotorsport.com/2017/12/28/2017-f1-season-review-top-10-drivers-season/ |archive-date=5 January 2018 |access-date=6 February 2017 |website=Read Motorsport |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=NewsDesk |date=29 August 2017 |title=Vettel: I believe we have the best car |url=https://www.grandprix247.com/2017/08/29/vettel-i-believe-we-have-the-best-car/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170829134257/https://www.grandprix247.com/2017/08/29/vettel-i-believe-we-have-the-best-car/ |archive-date=29 August 2017 |access-date=6 February 2023 |website=GRAND PRIX 247 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Parkes |first=Ian |date=1 December 2017 |title=An Exciting F1 Season That Still Ended With Mercedes on Top |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2017/12/01/sports/autoracing/mercedes-f1-season-review.html |url-status=live |access-date=6 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206222629/https://www.nytimes.com/2017/12/01/sports/autoracing/mercedes-f1-season-review.html |archive-date=6 February 2023 |issn=}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018 |title=2018 F1 World Championship {{!}} Motorsport Database |url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/2018-f1-world-championship/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206222630/https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/2018-f1-world-championship/ |archive-date=6 February 2023 |access-date=6 February 2023 |website=Motorsport Database - Motor Sport Magazine |language=en-GB}}</ref> Sa huli ay napanalunan ng Mercedes ang mga titulo na may iba't ibang karera na natitira at nagpatuloy na mangibabaw sa susunod na dalawang taon, <ref>{{Cite web |date=30 December 2020 |title=The incredible origin story of the Mercedes F1 era |url=https://the-race.com/formula-1/the-incredible-origin-story-of-the-mercedes-f1-era/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109031646/https://the-race.com/formula-1/the-incredible-origin-story-of-the-mercedes-f1-era/ |archive-date=9 January 2023 |access-date=9 January 2023 |website=The Race |language=en-GB}}</ref> kalaunan ay nanalo ng pitong magkakasunod na Drivers' Championships mula 2014 hanggang [[2020 Formula One World Championship|2020]] at walong magkakasunod na titulo ng Constructors mula 2014 hanggang 2021. Sa loob ng walong taong yugtong ito sa pagitan ng 2014 at 2021, isang tsuper ng Mercedes ang nanalo ng 111 sa 160 karera, <ref>{{Cite web |title=Mercedes - Seasons • STATS F1 |url=https://www.statsf1.com/en/mercedes/saison.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118222811/https://www.statsf1.com/en/mercedes/saison.aspx |archive-date=18 January 2023 |access-date=18 January 2023 |website=www.statsf1.com}}</ref> kung saan nanalo si Hamilton ng 81 sa mga ito at nakakuha ng anim na Drivers' Championships sa panahong ito upang pantayan ang talaan ng Schumacher na pitong titulo. <ref>{{Cite web |date=23 March 2015 |title=Mercedes Formula 1 domination: How they created such a big advantage over their rivals |url=https://foxsports.com.au/motorsport/formula-one/mercedes-formula-1-domination-how-they-created-such-a-big-advantage-over-their-rivals/news-story/c63f5c9182e6deec9e1d5629792f3908 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109031652/https://www.foxsports.com.au/motorsport/formula-one/mercedes-formula-1-domination-how-they-created-such-a-big-advantage-over-their-rivals/news-story/c63f5c9182e6deec9e1d5629792f3908 |archive-date=9 January 2023 |access-date=9 January 2023 |website=Fox Sports |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=22 February 2022 |title=The Secret to Mercedes' F1 Dominance Is Really No Secret |url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a39172422/secret-to-mercedes-f1-dominance-really-no-secret/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109030156/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a39172422/secret-to-mercedes-f1-dominance-really-no-secret/ |archive-date=9 January 2023 |access-date=9 January 2023 |website=Autoweek |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=13 October 2015 |title=How does Mercedes' dominance of F1 compare to previous eras? |url=https://www.autosport.com/f1/news/how-does-mercedes-dominance-of-f1-compare-to-previous-eras-4999120/4999120/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118222809/https://www.autosport.com/f1/news/how-does-mercedes-dominance-of-f1-compare-to-previous-eras-4999120/4999120/ |archive-date=18 January 2023 |access-date=18 January 2023 |website=www.autosport.com |language=en}}</ref> Noong [[2021 Formula One World Championship|2021]], ang Honda-powered Red Bull team ay nagsimulang seryosong hamunin ang Mercedes, kung saan tinalo ni Verstappen si Hamilton sa Drivers' Championship pagkatapos ng isang season-long battle kung saan nagpapalitan ang pares ng championship lead nang maraming beses. Ang panahong ito ay nakakita ng pagtaas sa presensya ng tagagawa ng kotse sa sport. Matapos ang pagbabalik ng Honda bilang isang tagagawa ng makina noong 2015, bumalik ang Renault bilang isang koponan noong 2016 pagkatapos na bilhin muli ang koponan ng [[Lotus F1]] . Noong 2018, naging mga sponsor ng pamagat ng Red Bull at Sauber [[Aston Martin|ang Aston Martin]] at [[Alfa Romeo]], ayon sa pagkakabanggit. Na-rebranded si Sauber bilang [[Karera ng Alfa Romeo|Alfa Romeo Racing]] para sa 2019 season, habang ang part-owner [[Racing Point F1 Team|ng Racing Point]] [[Lawrence Mamasyal|na si Lawrence Stroll]] ay bumili ng stake sa Aston Martin para i-rebrand ang Racing Point team bilang Aston Martin para sa 2021. Noong Agosto 2020, nilagdaan ng lahat ng sampung F1 team ang isang bagong Concorde Agreement na naglalagay sa kanila sa sport hanggang 2025, kasama ang $145 milyon na limitasyon ng badyet para sa pagpapaunlad ng sasakyan upang suportahan ang pantay na kompetisyon at sustainable development. <ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=23 May 2020 |title=F1 teams agree to introduce budget cap from 2021 onwards |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/sport/2020/may/23/f1-teams-agree-to-introduce-budget-cap-from-2021-onwards |url-status=live |access-date=28 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629065814/https://www.theguardian.com/sport/2020/may/23/f1-teams-agree-to-introduce-budget-cap-from-2021-onwards |archive-date=29 June 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Luke |date=19 August 2020 |title=All 10 Formula 1 teams sign up for new Concorde Agreement |url=https://www.autosport.com/f1/news/151511/all-f1-teams-sign-up-for-new-concorde-agreement |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204120305/https://www.autosport.com/f1/news/151511/all-f1-teams-sign-up-for-new-concorde-agreement |archive-date=4 December 2020 |access-date=5 October 2020 |website=Autosport.com |language=en}}</ref> Pinilit ng [[Pandemya ng COVID-19|pandemyang COVID-19]] ang sport na umangkop sa mga limitasyon sa badyet at logistik. Ang isang makabuluhang pag-overhaul ng mga teknikal na regulasyon na nilalayong ipakilala sa 2021 season ay itinulak pabalik sa 2022, <ref>{{Cite web |date=19 March 2020 |title=FIA announce new F1 regulations to be delayed until 2022 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.fia-announce-new-f1-regulations-to-be-delayed-until-2022.1lwtaLmpNcQd0z9SnMEyK8.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112224909/https://www.formula1.com/en/latest/article.fia-announce-new-f1-regulations-to-be-delayed-until-2022.1lwtaLmpNcQd0z9SnMEyK8.html |archive-date=12 January 2021 |access-date=9 June 2021 |website=Formula 1}}</ref> na ang mga konstruktor sa halip ay gumagamit ng kanilang 2020 chassis para sa dalawang season at isang token system na nililimitahan kung aling mga bahagi ang maaaring baguhin na ipinakilala. <ref>{{Cite web |date=2 June 2020 |title=Six key questions about F1's new token system answered |url=https://the-race.com/formula-1/six-key-questions-about-f1s-new-token-system-answered/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012115931/https://the-race.com/formula-1/six-key-questions-about-f1s-new-token-system-answered/ |archive-date=12 October 2020 |access-date=20 August 2020 |website=The Race}}</ref> Ang pagsisimula ng 2020 season ay naantala ng ilang buwan, <ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=2 June 2020 |title=Formula 1 season to start with eight races in Europe |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/52883244 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609183003/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/52883244 |archive-date=9 June 2021 |access-date=9 June 2021 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> at pareho ito at 2021 season ay napapailalim sa ilang mga pagpapaliban, pagkansela, at muling pag-iskedyul ng mga karera dahil sa [[Mga paghihigpit sa paglalakbay na nauugnay sa pandemya ng COVID-19|paglilipat ng mga paghihigpit]] sa internasyonal na paglalakbay. Maraming karera ang naganap [[Sa likod ng mga saradong pinto (sport)|sa likod ng mga saradong pinto]] at may mga mahahalagang tauhan lamang ang naroroon upang mapanatili [[Pagdidistansiyang panlipunan|ang social distancing]] . <ref>{{Cite web |last=Edmondson |first=Laurence |last2=Saunders |first2=Nate |date=8 May 2020 |title=F1 behind closed doors – how exactly will that work? |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/29149401/f1-closed-doors-how-exactly-work |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210609183002/https://www.espn.com/f1/story/_/id/29149401/f1-closed-doors-how-exactly-work |archive-date=9 June 2021 |access-date=9 June 2021 |website=[[ESPN]]}}</ref> Noong 2022, inanunsyo ng F1 governing body ang isang malaking panuntunan at pagbabago sa disenyo ng kotse na nilalayon upang isulong ang mas malapit na karera sa pamamagitan ng paggamit ng [[Ground effect (mga kotse)|mga ground effect]], bagong aerodynamics, mas malalaking gulong na may mababang profile na gulong, at muling idinisenyong mga regulasyon sa ilong at pakpak. <ref>{{Cite web |title=10 things you need to know about the all-new 2022 F1 car |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.10-things-you-need-to-know-about-the-all-new-2022-f1-car.4OLg8DrXyzHzdoGrbqp6ye.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525004734/https://www.formula1.com/en/latest/article.10-things-you-need-to-know-about-the-all-new-2022-f1-car.4OLg8DrXyzHzdoGrbqp6ye.html |archive-date=25 May 2022 |access-date=9 January 2023 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=7 key rule changes for the 2022 season |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.7-key-rule-changes-for-the-2022-season.2E7JH9MywymU8xxw6r5yDS.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220425005024/https://www.formula1.com/en/latest/article.7-key-rule-changes-for-the-2022-season.2E7JH9MywymU8xxw6r5yDS.html |archive-date=25 April 2022 |access-date=9 January 2023 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> Lumitaw [[Karera ng Red Bull|ang Red Bull]] bilang dominanteng puwersa pagkatapos ng rule shakeup. Ang [[2022 Formula One World Championship|2022]] at [[2023 Formula One World Championship|2023]] Constructors' and Drivers' Championships ay napanalunan ng Red Bull at Verstappen, na may maraming karera na natitira. <ref>{{Cite news |last=Parkes |first=Ian |date=9 December 2022 |title=This Formula 1 Season Was All Max Verstappen and Red Bull |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/12/09/sports/autoracing/f1-max-verstappen-red-bull.html |url-status=live |access-date=9 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109030145/https://www.nytimes.com/2022/12/09/sports/autoracing/f1-max-verstappen-red-bull.html |archive-date=9 January 2023 |issn=0362-4331}}</ref> <ref>{{Cite web |date=21 November 2022 |title=The F1 records Verstappen and Red Bull broke in 2022 |url=https://us.motorsport.com/f1/news/the-f1-records-verstappen-and-red-bull-broke-in-2022/10403498/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230109030143/https://us.motorsport.com/f1/news/the-f1-records-verstappen-and-red-bull-broke-in-2022/10403498/ |archive-date=9 January 2023 |access-date=9 January 2023 |website=us.motorsport.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news |last=Parkes |first=Ian |date=13 December 2023 |title=For Red Bull and Max Verstappen, 2023 Was a Dominant Year |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/12/13/sports/autoracing/f1-red-bull-max-verstappen-2023.html |url-status=live |access-date=15 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114170342/https://www.nytimes.com/2023/12/13/sports/autoracing/f1-red-bull-max-verstappen-2023.html |archive-date=14 January 2024 |issn=0362-4331}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Joseph |first=Samuel |date=9 October 2023 |title=Why Red Bull's RB19 is one of the most dominant F1 cars ever |url=https://www.cnn.com/2023/10/06/sport/red-bull-rb19-f1-motorsport-spt-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240115131543/https://www.cnn.com/2023/10/06/sport/red-bull-rb19-f1-motorsport-spt-intl/index.html |archive-date=15 January 2024 |access-date=15 January 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> Noong 2023 nagbukas ang FIA ng mga aplikasyon para sa mga bagong koponan na makapasok sa Formula 1 sa malapit na hinaharap. <ref>{{Cite web |date=2023-02-02 |title=FIA starts bid to find up to two new F1 teams as early as 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/fia-starts-bid-to-find-up-to-two-new-f1-teams-as-early-as-2025/ |access-date=2024-04-24 |website=The Race |language=en}}</ref> Sa mga team na nag-apply, [[Andretti Global|si Andretti]] lang ang naaprubahan ng FIA, kung saan sila ay tinanggihan noon ng [[Grupo ng Formula One|Formula One Management]] . <ref>{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=2023-10-02 |title=Which new teams applied to join F1? Andretti's winning bid and those that failed |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/which-new-teams-are-bidding-to-join-f1-from-andretti-to-hitech/ |access-date=2024-04-24 |website=Motor Sport Magazine |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite news |date=2024-01-31 |title=F1 rejects Andretti bid to join by 2026 but door left open for 2028 |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/68158107 |access-date=2024-04-24}}</ref> Noong unang bahagi ng 2024, ang Formula One landscape ay sumailalim sa isang makabuluhang pagbabago sa saklaw ng mga sponsorship at pakikipagtulungan ng team. Nakipagkumpitensya sa loob ng limang season sa ilalim ng pangalang [[Alfa Romeo sa Formula One|Alfa Romeo]], ipinakilala ni Sauber ang isang title partnership sa online casino [[Stake.com|na Stake.com]], na nagresulta sa bagong pagkakakilanlan ng koponan bilang [[Sauber Motorsport|Stake F1 Team Kick Sauber]] . Hahawakan ni Sauber ang pangalan ng sponsorship ng Stake hanggang sa katapusan ng 2025. <ref>{{Cite web |title=Drake launches Sauber's new era as they unveil rebrand |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.drake-sauber-stake-f1-team-identity-rebrand-name.5pFuGt23QzaUwBZ7flxhhw.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222113052/https://www.formula1.com/en/latest/article.drake-sauber-stake-f1-team-identity-rebrand-name.5pFuGt23QzaUwBZ7flxhhw.html |archive-date=22 February 2024 |access-date=2024-02-14 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Smith |first=Luke |title=New name, new goals: Stake bids to stop its F1 slide |url=https://theathletic.com/5254751/2024/02/06/stake-f1-alfa-romeo-car-launch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214133637/https://theathletic.com/5254751/2024/02/06/stake-f1-alfa-romeo-car-launch/ |archive-date=14 February 2024 |access-date=2024-02-14 |website=The Athletic |language=en}}</ref> Ang mga regulasyong namamahala sa Formula One ay nakatakdang baguhin para sa 2026 season, na may malalaking pagbabago na binalak upang makatulong na hikayatin ang mas malapit at mas mapagkumpitensyang karera. <ref>{{Cite web |title=7 things you need to know about the 2026 F1 engine regulations {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/more-efficient-less-fuel-and-carbon-net-zero-7-things-you-need-to-know-about.ZhtzvU3cPCv8QO7jtFxQR |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403102337/https://www.formula1.com/en/latest/article/more-efficient-less-fuel-and-carbon-net-zero-7-things-you-need-to-know-about.ZhtzvU3cPCv8QO7jtFxQR |archive-date=3 April 2024 |access-date=3 April 2024 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> Kasama sa mga pagbabago ang: * Lumipat sa ganap na napapanatiling mga gasolina, * Ang lakas ng MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) ay tumaas mula 120kW hanggang 350kW * Mas mahigpit na mga kinakailangan sa kaligtasan * Mas mahigpit na limitasyon ng badyet == Karera at diskarte == Ang isang kaganapan sa Formula One Grand Prix ay sumasaklaw sa isang katapusan ng linggo. Karaniwan itong nagsisimula sa dalawang libreng sesyon ng pagsasanay sa Biyernes, at isang libreng pagsasanay sa Sabado. Ang mga karagdagang driver (karaniwang kilala bilang [[Pangatlong driver|mga ikatlong driver]] ) ay pinapayagang tumakbo sa Biyernes, ngunit dalawang kotse lamang ang maaaring gamitin sa bawat koponan, na nangangailangan ng isang race driver na isuko ang kanilang upuan. Ang isang kwalipikadong sesyon ay gaganapin pagkatapos ng huling libreng sesyon ng pagsasanay. Tinutukoy ng session na ito ang panimulang order para sa karera sa Linggo. <ref name="QDetail2">{{Cite web |title=Practice and qualifying |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8686/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100516014918/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8686/ |archive-date=16 May 2010 |access-date=21 October 2009 |publisher=Formula One}}</ref> <ref name="DriveChang">{{Cite web |date=10 June 2011 |title=Driver changes and additional drivers |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8694/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110620024651/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8694/ |archive-date=20 June 2011 |access-date=10 June 2011 |publisher=[[Formula One Group|Formula One World Championship]]}}</ref> === Mga panuntunan ng gulong === [[Talaksan:Pirelli_Tire_Range_(52849596009).jpg|thumb|Kasama sa 2023 Pirelli na gulong (mula kaliwa pakanan) ang tatlong makinis na compound na gulong: malambot (pula), katamtaman (dilaw), at matigas (puti) {{Endash}} at ang dalawang wet-weather na gulong na compound: intermediate (berde), at full- basa (asul).]] Ang bawat driver ay maaaring gumamit ng hindi hihigit sa labintatlong hanay ng mga dry-weather na gulong, apat na hanay ng mga intermediate na gulong, at tatlong hanay ng wet-weather na gulong sa panahon ng isang weekend ng karera. <ref>{{Cite web |date=16 December 2020 |title=2021 Formula 1 Sporting Regulations |url=https://www.fia.com/sites/default/files/2021_formula_1_sporting_regulations_-_iss_5_-_2020-12-16.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201217153320/https://www.fia.com/sites/default/files/2021_formula_1_sporting_regulations_-_iss_5_-_2020-12-16.pdf |archive-date=17 December 2020}}</ref> === Kwalipikado === Para sa karamihan ng kasaysayan ng sport, ang mga qualifying session ay may kaunting pagkakaiba sa mga practice session; ang mga driver ay magkakaroon ng isa o higit pang mga session kung saan itatakda ang kanilang pinakamabilis na oras, na ang pagkakasunud-sunod ng grid ay tinutukoy ng pinakamahusay na solong lap ng bawat driver, na may pinakamabilis na pagkuha ng unang lugar sa grid, na tinutukoy bilang [[Posisyon ng poste|pole position]] . Mula 1996 hanggang 2002, ang format ay isang isang oras na shootout. Ang diskarte na ito ay tumagal hanggang sa katapusan ng 2002 bago muling binago ang mga patakaran dahil ang mga koponan ay hindi tumatakbo sa unang bahagi ng session upang samantalahin ang mas mahusay na mga kondisyon ng track sa susunod. <ref>{{Cite web |title=Deciding the grid – A history of F1 qualifying formats |url=https://www.formula1.com/en/latest/features/2016/3/deciding-the-grid-a-history-of-f1-qualifying-formats.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200830180030/https://www.formula1.com/en/latest/features/2016/3/deciding-the-grid-a-history-of-f1-qualifying-formats.html |archive-date=30 August 2020 |access-date=20 May 2021 |website=Formula 1® – The Official F1® Website}}</ref> Ang mga grid ay karaniwang limitado sa 26 na mga kotse - kung ang karera ay may higit pang mga entry, ang kwalipikasyon din ang magpapasya kung aling mga driver ang magsisimula sa karera. Noong unang bahagi ng 1990s, ang bilang ng mga entry ay napakataas na ang pinakamasamang pagganap na mga koponan ay kailangang pumasok sa isang [[Pre-qualification (Formula One)|pre-qualifying]] session, kung saan ang pinakamabilis na mga sasakyan ay pinapayagang makapasok sa pangunahing qualifying session. Nagsimulang magbago ang qualifying format noong unang bahagi ng 2000s, kung saan ang FIA ay nag-eeksperimento sa paglilimita sa bilang ng mga lap, pagtukoy sa pinagsama-samang oras sa dalawang session, at pinapayagan ang bawat driver ng isang qualifying lap lang. Ang kasalukuyang sistema ng kwalipikasyon ay pinagtibay noong 2006 season. Kilala bilang "knock-out" qualifying, ito ay nahahati sa tatlong yugto, na kilala bilang Q1, Q2, at Q3. Sa bawat yugto, ang mga driver ay nagpapatakbo ng mga kwalipikadong lap upang subukang umabante sa susunod na yugto, na ang pinakamabagal na mga driver ay "na-knock out" sa kwalipikasyon (ngunit hindi kinakailangan ang karera) sa pagtatapos ng yugto at ang kanilang mga posisyon sa grid ay itinakda sa loob ng pinakahuli sa limang batay sa kanilang pinakamahusay na mga oras ng lap. Ang mga driver ay pinapayagan ng maraming lap hangga't gusto nila sa bawat panahon. Pagkatapos ng bawat panahon, ang lahat ng oras ay nire-reset, at tanging ang pinakamabilis na lap ng driver sa panahong iyon (barring infractions) ang mabibilang. Anumang naka-time na lap na nagsimula bago matapos ang panahong iyon ay maaaring makumpleto at mabibilang sa paglalagay ng driver na iyon. Ang bilang ng mga kotseng inalis sa bawat panahon ay nakadepende sa kabuuang bilang ng mga kotseng nakapasok sa kampeonato. <ref name="Qual">{{Cite web |title=Sporting regulations: Practice and qualifying |url=http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Practice_qualifying_and_race_start_procedure.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160501104833/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Practice_qualifying_and_race_start_procedure.html |archive-date=1 May 2016 |access-date=3 January 2016 |website=Formula1.com |publisher=Formula One World Championship}}</ref> Sa kasalukuyan, may 20 kotse, ang Q1 ay tumatakbo nang 18 minuto, at inaalis ang pinakamabagal na limang driver. Sa panahong ito, ang sinumang driver na ang pinakamahusay na lap ay tumatagal ng mas mahaba kaysa sa [[107%%20na%20panuntunan|107%]] ng pinakamabilis na oras sa Q1 ay hindi papayagang magsimula ng karera nang walang pahintulot mula sa mga tagapangasiwa. Kung hindi, ang lahat ng mga driver ay magpapatuloy sa karera kahit na sa pinakamasamang panimulang posisyon. Ang panuntunang ito ay hindi nakakaapekto sa mga driver sa Q2 o Q3. Sa Q2, ang 15 natitirang driver ay may 15 minuto upang itakda ang isa sa sampung pinakamabilis na beses at magpatuloy sa susunod na yugto. Sa wakas, ang Q3 ay tumatagal ng 12 minuto at makikita ang natitirang sampung driver na magpapasya sa unang sampung posisyon ng grid. Sa simula ng 2016 Formula 1 season, ipinakilala ng FIA ang isang bagong qualifying format, kung saan ang mga driver ay na-knockout bawat 90 segundo pagkatapos ng isang tiyak na tagal ng oras na lumipas sa bawat session. Ang layunin ay upang paghaluin ang mga posisyon ng grid para sa karera, ngunit dahil sa hindi pagiging popular, ang FIA ay bumalik sa itaas na kwalipikasyon na format para sa Chinese GP, pagkatapos patakbuhin ang format para sa dalawang karera lamang. <ref name="Qual2">{{Cite web |title=Sporting regulations: Practice and qualifying |url=http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Practice_qualifying_and_race_start_procedure.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160501104833/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Practice_qualifying_and_race_start_procedure.html |archive-date=1 May 2016 |access-date=3 January 2016 |website=Formula1.com |publisher=Formula One World Championship}}</ref> Ang bawat kotse ay inilalaan ng isang set ng pinakamalambot na gulong para gamitin sa Q3. Ang mga kotse na kwalipikado para sa Q3 ay dapat ibalik ang mga ito pagkatapos ng Q3; ang mga kotse na hindi kwalipikado para sa Q3 ay maaaring gamitin ang mga ito sa panahon ng karera. <ref name="2020Regs">{{Cite web |title=2020 Formula One Sporting Regulations |url=https://www.fia.com/sites/default/files/2020_formula_1_sporting_regulations_-_iss_8_-_2020-05-27_0.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604223100/https://www.fia.com/sites/default/files/2020_formula_1_sporting_regulations_-_iss_8_-_2020-05-27_0.pdf |archive-date=4 June 2020 |access-date=15 December 2020 |website=fia.com |publisher=Federation Internationale de l'Automobile}}</ref> Noong 2022, lahat ng mga driver ay binibigyan ng libreng pagpili ng gulong na gagamitin sa pagsisimula ng Grand Prix, <ref>{{Cite web |date=19 February 2022 |title=F1 removes long-standing qualifying rule for 2022 |url=https://racingnews365.com/f1-removes-long-standing-qualifying-rule-for-2022 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220184322/https://racingnews365.com/f1-removes-long-standing-qualifying-rule-for-2022 |archive-date=20 February 2022 |access-date=27 March 2022 |website=RacingNews365 |language=en}}</ref> samantalang sa mga nakaraang taon lamang ang mga driver na hindi lumahok sa Q3 ang may libreng pagpili ng gulong para sa pagsisimula ng karera. Ang anumang mga parusa na makakaapekto sa posisyon ng grid ay inilalapat sa pagtatapos ng pagiging kwalipikado. Maaaring ilapat ang mga parusa sa grid para sa pagmamaneho ng mga paglabag sa nakaraan o kasalukuyang Grand Prix, o para sa pagpapalit ng gearbox o bahagi ng engine. Kung ang isang kotse ay nabigo sa pagsusuri, ang driver ay hindi isasama sa pagiging kwalipikado ngunit papayagang simulan ang karera mula sa likod ng grid sa pagpapasya ng mga tagapangasiwa ng karera. Nakita noong 2021 ang pagsubok ng isang 'sprint qualifying' race noong Sabado ng tatlong race weekend, na may layuning subukan ang bagong diskarte sa qualifying. Ang tradisyunal na kwalipikasyon ay tutukuyin ang panimulang order para sa sprint, at ang resulta ng sprint ay tutukuyin ang start order para sa Grand Prix. <ref>{{Cite news |last=Rawcliffe |first=Tom |date=6 April 2021 |title=New F1 Sprint Races to be finalised by Imola |work=Planetf1 |publisher=Planet F1 |url=https://www.planetf1.com/news/sprint-races-finalised-imola/ |url-status=live |access-date=7 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407000617/https://www.planetf1.com/news/sprint-races-finalised-imola/ |archive-date=7 April 2021}}</ref> Ang sistema ay bumalik para sa 2022 season, na ngayon ay pinamagatang 'sprint'. <ref name="sprint">{{Cite web |title=Formula 1 to hold three Sprint events in 2022 – with more points on offer |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-hold-three-sprint-events-in-2022-with-more-points-on-offer.4UXmrMDm6We04ZFlW0Ieo9.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220226025032/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-hold-three-sprint-events-in-2022-with-more-points-on-offer.4UXmrMDm6We04ZFlW0Ieo9.html |archive-date=26 February 2022 |access-date=10 May 2023 |publisher=Formula One}}</ref> Mula 2023, hindi na nakaapekto ang mga sprint race sa start order para sa pangunahing karera, na tutukuyin ng tradisyonal na kwalipikasyon. Ang mga Sprint ay magkakaroon ng sarili nilang qualifying session, na pinamagatang 'sprint shootout'; <ref>{{Cite web |date=2022-12-07 |title=Formula 1 announces venues for six F1 Sprint events across 2023 season |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-announces-venues-for-six-f1-sprint-events-across-2023.4tvAAXFGdkoHKE8Onjh8Ya.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207113722/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-announces-venues-for-six-f1-sprint-events-across-2023.4tvAAXFGdkoHKE8Onjh8Ya.html |archive-date=7 December 2022 |access-date=2023-03-21 |website=formula1.com}}</ref> Nagsimula ang naturang sistema sa [[2023 Azerbaijan Grand Prix]] at nakatakdang gamitin sa lahat ng mga sprint session kapalit ng tradisyonal na pangalawang libreng sesyon ng pagsasanay. Ang mga sprint qualifying session ay mas maikli kaysa sa tradisyunal na qualifying, at bawat session ay nangangailangan ng mga team na magkasya sa mga bagong gulong - mga medium para sa SQ1 at SQ2, at softs para sa SQ3 - kung hindi, hindi sila makakalahok sa session. <ref>{{Cite web |date=25 April 2023 |title=Explained: Everything you need to know about the 2023 F1 Sprint format |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.explained-everything-you-need-to-know-about-the-2023-f1-sprint-format.583WHWKbWVVBemPKi6pJxH.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520011029/https://www.formula1.com/en/latest/article.explained-everything-you-need-to-know-about-the-2023-f1-sprint-format.583WHWKbWVVBemPKi6pJxH.html |archive-date=20 May 2023 |access-date=25 April 2023 |website=Formula1.com}}</ref> === Karera === Ang karera ay nagsisimula sa isang warm-up lap, pagkatapos kung saan ang mga kotse ay mag-ipon sa panimulang grid sa pagkakasunud-sunod na sila ay kwalipikado. Ang lap na ito ay madalas na tinutukoy bilang ang formation lap, dahil ang mga kotse ay nagla-lap sa formation na walang overtaking (bagaman ang isang driver na nagkamali ay maaaring mabawi ang nawalang lupa). Ang warm-up lap ay nagbibigay-daan sa mga driver na suriin ang kondisyon ng track at ang kanilang sasakyan, binibigyan ang mga gulong ng pagkakataong magpainit upang mapataas ang traksyon at mahigpit na pagkakahawak, at binibigyan din ang mga pit crew ng oras na alisin ang kanilang sarili at ang kanilang mga kagamitan mula sa grid para sa pagsisimula ng karera. [[Talaksan:Jacques_Villeneuve_(Sauber)_qualifying_at_US_Grand_Prix_2005.jpg|thumb|[[Jacques Villeneuve|Si Jacques Villeneuve ay kwalipikado sa]] [[2005 Grand Prix ng Estados Unidos|2005 United States Grand Prix]] sa kanyang [[Sauber C24]]]] Kapag ang lahat ng mga kotse ay nabuo sa grid, pagkatapos na ang medikal na kotse ay pumuwesto sa likod ng pack, <ref>{{Cite web |last=Baxter-Priest |first=Matthew |date=March 2, 2023 |title=What is the car at the back of the F1 grid? {{!}} Esquire Middle East – The Region's Best Men's Magazine |url=https://www.esquireme.com/sports/what-is-the-car-at-the-back-of-the-f1-grid |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231103153821/https://www.esquireme.com/sports/what-is-the-car-at-the-back-of-the-f1-grid |archive-date=November 3, 2023 |access-date=November 3, 2023 |website=Esquire Middle East – The Region’s Best Men’s Magazine}}</ref> isang light system sa itaas ng track ay nagpapahiwatig ng pagsisimula ng karera: limang pulang ilaw ang iluminado sa pagitan ng isang segundo; lahat sila ay sabay-sabay na pinapatay pagkatapos ng hindi natukoy na oras (karaniwang wala pang 3 segundo) upang hudyat ng pagsisimula ng karera. Ang pamamaraan ng pagsisimula ay maaaring iwanan kung ang isang driver ay tumigil sa grid o sa track sa isang hindi ligtas na posisyon, na senyales sa pamamagitan ng pagtaas ng kanilang braso. Kung nangyari ito, magsisimulang muli ang pamamaraan: magsisimula ang isang bagong formation lap sa pag-alis ng nakakasakit na kotse mula sa grid. Ang karera ay maaari ding i-restart sa kaganapan ng isang malubhang aksidente o mapanganib na mga kondisyon, na ang orihinal na simula ay walang bisa. Maaaring magsimula ang karera mula sa likod ng Sasakyang Pangkaligtasan kung nararamdaman ng kontrol ng karera na ang pagsisimula ng karera ay labis na mapanganib, tulad ng napakalakas na pag-ulan. Simula sa 2019 season, palaging magkakaroon ng standing restart. Kung dahil sa malakas na pag-ulan ay kinakailangan ang pagsisimula sa likod ng sasakyang pangkaligtasan, pagkatapos ay pagkatapos na matuyo nang sapat ang track, ang mga driver ay bubuo para sa isang nakatayong simula. Walang formation lap kapag nagsimula ang mga karera sa likod ng Safety Car. <ref>{{Cite web |title=F1 race starting regulations |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8691/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704181035/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8691/ |archive-date=4 July 2013 |access-date=16 October 2010 |publisher=Formula One}}</ref> Sa ilalim ng normal na mga pangyayari, ang nagwagi sa karera ay ang unang tsuper na tumawid sa linya ng pagtatapos matapos ang isang itinakdang bilang ng mga lap. Maaaring tapusin ng mga opisyal ng karera ang karera nang maaga (naglalagay ng pulang bandila) dahil sa hindi ligtas na mga kondisyon tulad ng matinding pag-ulan, at dapat itong matapos sa loob ng dalawang oras, bagama't ang mga karera ay malamang na magtatagal ng ganito katagal sa kaso ng matinding panahon o kung ang kaligtasan kotse ay ipinakalat sa panahon ng karera. Kapag binibigyang-katwiran ng isang sitwasyon ang paghinto ng karera nang hindi tinatapos ito, [[Listahan ng mga karera ng Formula One na may pulang bandila|ang pulang bandila ay inilalagay]] ; mula noong 2005, ang sampung minutong babala ay ibinibigay bago ipagpatuloy ang karera sa likod ng sasakyang pangkaligtasan, na humahantong sa field para sa isang lap bago ito bumalik sa pit lane (bago ang karera ay nagpatuloy sa pagkakasunud-sunod ng karera mula sa penultimate lap bago ang pula ipinakita ang bandila). Noong 1950s, ang mga distansya ng lahi ay iba-iba mula sa {{Convert|300|km|mi}} hanggang {{Convert|600|km|mi}} . Ang maximum na haba ng karera ay nabawasan sa {{Convert|400|km|mi}} noong 1966 at {{Convert|325|km|mi}} noong 1971. Ang haba ng lahi ay na-standardize sa kasalukuyang {{Convert|305|km|mi}} noong 1989. Gayunpaman, ang mga karera sa kalye tulad ng [[Grand Prix ng Monaco|Monaco]] ay may mas maiikling distansya, upang manatili sa ilalim ng dalawang oras na limitasyon. Ang mga driver ay maaaring mag-overtake sa isa't isa para sa posisyon sa panahon ng karera. Kung ang isang pinuno ay nakatagpo ng isang backmarker (mas mabagal na kotse) na nakatapos ng mas kaunting mga lap, ang back marker ay ipinapakita ng isang asul na bandila <ref>{{Cite web |date=21 June 2003 |title=Flags |url=http://www.formula1.com/inside_f1/understanding_the_sport/5282.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702120809/http://www.formula1.com/inside_f1/understanding_the_sport/5282.html |archive-date=2 July 2008 |access-date=3 July 2008 |publisher=Formula One}}</ref> na nagsasabi sa kanila na sila ay obligadong payagan ang pinuno na maabutan sila. Ang mas mabagal na kotse ay sinasabing "lapped" at, kapag natapos na ng pinuno ang karera, ay nauuri bilang pagtatapos ng karera "one lap down". Ang isang driver ay maaaring lapped ng maraming beses, sa pamamagitan ng anumang kotse sa harap ng mga ito. Ang isang driver na nabigong makumpleto ang higit sa 90% ng distansya ng karera ay ipinapakita bilang "hindi classified" sa mga resulta. Sa buong karera, ang mga driver ay maaaring gumawa ng [[Pit stop|mga pit stop]] upang magpalit ng mga gulong at mag-ayos ng mga pinsala (mula 1994 hanggang 2009 kasama, maaari rin silang mag-refuel). Iba't ibang team at driver ang gumagamit ng iba't ibang diskarte sa pit stop para ma-maximize ang potensyal ng kanilang sasakyan. Tatlong dry gulong compound, na may iba't ibang tibay at katangian ng pagdirikit, ay magagamit sa mga driver. Sa paglipas ng isang karera, ang mga driver ay dapat gumamit ng dalawa sa tatlong magagamit na mga compound. Ang iba't ibang mga compound ay may iba't ibang antas ng pagganap at pagpili kung kailan gagamitin kung aling tambalan ang isang pangunahing taktikal na desisyon na gagawin. Ang iba't ibang mga gulong ay may [[Mga gulong ng Formula One|iba't ibang kulay sa kanilang mga sidewalls]] ; binibigyang-daan nito ang mga manonood na maunawaan ang mga estratehiya. Sa ilalim ng basang mga kondisyon, maaaring lumipat ang mga driver sa isa sa dalawang espesyal na gulong ng wet weather na may karagdagang mga grooves (isang "intermediate", para sa mahinang basang kondisyon, tulad ng pagkatapos ng kamakailang pag-ulan, isang "full wet", para sa karera sa o kaagad pagkatapos ng ulan). Ang isang driver ay dapat gumawa ng hindi bababa sa isang hinto upang gumamit ng dalawang gulong compound; hanggang sa tatlong paghinto ay karaniwang ginagawa, bagaman ang mga karagdagang paghinto ay maaaring kailanganin upang ayusin ang pinsala o kung ang lagay ng panahon ay magbago. Kung gagamitin ang mga gulong ng ulan, hindi na obligado ang mga driver na gamitin ang parehong uri ng mga tuyong gulong. ==== Direktor ng Karera ==== Kasama sa tungkuling ito ang pamamahala sa logistik ng bawat F1 Grand Prix, pag-inspeksyon ng mga sasakyan sa [[parc fermé]] bago ang isang karera, pagpapatupad ng mga panuntunan ng FIA, at pagkontrol sa mga ilaw na magsisimula sa bawat karera. Bilang pinuno ng mga opisyal ng karera, ang direktor ng karera ay gumaganap din ng malaking papel sa paglutas ng mga hindi pagkakaunawaan sa pagitan ng mga koponan at mga driver. Ang direktor ng karera ay maaari ring mag-refer ng mga insidente sa mga tagapangasiwa ng karera, na maaaring magbigay ng mga parusa, tulad ng mga parusa sa drive-through (o mga parusa sa stop-and-go), mga demosyon sa grid bago ang pagsisimula ng karera, mga diskwalipikasyon sa lahi at mga multa kung ang mga partido ay lumabag sa mga regulasyon . Noong 2023, ang direktor ng karera ay si Niels Wittich, kasama [[Herbie Blash|si Herbie Blash]] bilang isang permanenteng tagapayo. <ref>{{Cite web |date=21 October 2022 |title=FIA abandons rotation of F1 race director for rest of 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/fia-abandons-rotation-of-f1-race-director-for-rest-of-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204151300/https://the-race.com/formula-1/fia-abandons-rotation-of-f1-race-director-for-rest-of-2022/ |archive-date=4 December 2022 |access-date=21 October 2022 |website=The-race.com}}</ref> ==== Safety Car ==== [[Talaksan:Formula_1_Safety_Car_Mercedes-AMG_GT_R.jpg|thumb|Ang [[Mercedes-AMG GT|Mercedes-AMG GT R]] safety car sa [[2019 Hungarian Grand Prix]]]] Sa kaganapan ng isang insidente na nanganganib sa kaligtasan ng mga kakumpitensya o trackside [[Motorsport marshal|race marshals]], maaaring piliin ng mga opisyal ng lahi na i-deploy ang [[Sasakyang pangkaligtasan|safety car]] . Sa epekto nito, sinuspinde ang karera, na sinusundan ng mga driver ang sasakyang pangkaligtasan sa paligid ng track sa bilis nito sa pagkakasunud-sunod ng karera, na hindi pinahihintulutan ang pag-overtake. Ang mga kotse na na-lap ay maaaring, sa panahon ng kaligtasan ng sasakyan at depende sa mga pangyayari na pinahihintulutan ng direktor ng karera, ay payagang mag-un-lap sa kanilang mga sarili upang matiyak ang isang mas maayos na pag-restart at upang maiwasan ang mga asul na bandila na agad na ihagis sa pagpapatuloy ng karera. na may maraming mga kotse sa napakalapit sa isa't isa. Ang sasakyang pangkaligtasan ay umiikot hanggang sa maalis ang panganib; pagkatapos na ito ay pumasok, ang karera ay magsisimula muli sa isang "rolling start". Ang mga pit stop ay pinahihintulutan sa ilalim ng safety car. Mula noong 2000, ang pangunahing driver ng kaligtasan ng kotse ay ang dating driver ng karera ng Aleman [[Bernd Maylander|na si Bernd Mayländer]] . <ref>{{Cite news |date=8 March 2000 |title=New safety car driver announced |publisher=GPUpdate.net |url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/2713/new-safety-car-driver-announced/ |url-status=live |access-date=30 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529171909/http://www.gpupdate.net/en/f1-news/2713/new-safety-car-driver-announced/ |archive-date=29 May 2016}}</ref> Sa lap kung saan ang sasakyang pangkaligtasan ay bumalik sa mga hukay, ang nangungunang sasakyan ang pumalit sa tungkulin ng sasakyang pangkaligtasan hanggang sa linya ng timing. Pagkatapos tumawid sa linyang ito, ang mga driver ay pinahihintulutan na muling magsimulang makipagkarera para sa posisyon ng track. Ang Mercedes-Benz ay nagsusuplay ng mga modelo ng [[Mercedes-AMG]] sa Formula One upang magamit bilang mga sasakyang pangkaligtasan. Mula 2021, ibinibigay [[Aston Martin|ng Aston Martin]] ang [[Aston Martin Vantage (2018)|Vantage]] sa Formula One upang magamit bilang sasakyang pangkaligtasan, na ibinabahagi ang tungkulin sa Mercedes-Benz. <ref>{{Cite web |date=8 March 2021 |title=Check out the new Mercedes and Aston Martin Safety Cars that'll be used in F1 in 2021 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.check-out-the-new-mercedes-and-aston-martin-f1-safety-cars-2021.6oPIsF0xEkmJXmwkvrp3Tu.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308170924/https://www.formula1.com/en/latest/article.check-out-the-new-mercedes-and-aston-martin-f1-safety-cars-2021.6oPIsF0xEkmJXmwkvrp3Tu.html |archive-date=8 March 2021 |access-date=12 March 2021 |website=Formula1.com}}</ref> === Mga bandila === Ang mga detalye at paggamit ng mga flag ay inireseta ng Appendix H ng International Sporting Code ng [[FIA]] . <ref>{{Cite web |title=FIA International Sporting Code: Appendix H |url=https://www.fia.com/sites/default/files/appendix_h_2021_published_09_03_2021.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510213732/https://www.fia.com/sites/default/files/appendix_h_2021_published_09_03_2021.pdf |archive-date=10 May 2021}}</ref> {| class="wikitable" !Flag !Name !Meaning |- ! rowspan="3" |[[Talaksan:Auto_Racing_Yellow.svg|50x50px]] !SC Board (Safety Car) |Shown in conjunction with a yellow flag to indicate that the&nbsp;[[Safety Car]]&nbsp;is on track. Full course yellow flag applies. Drivers must hold position and slow down. |- !VSC Board (Virtual Safety Car) |Shown in conjunction with a yellow flag to indicate that the [[Safety car#Virtual safety car (VSC)|virtual safety car]] is in use. During this time, the drivers are given minimum sector times that they must stay above. Full course double yellow flag applies. The car's time relative to this set time is measured at each marshalling post (approximately every 50&nbsp;m), and the difference is referred to as the car's "delta" time. This delta time is reported to the driver, and must remain positive throughout the VSC period else the driver will be penalised.<ref>{{Cite web |last=Westbrook |first=Justin T. |date=22 May 2018 |title=Here's How Virtual Safety Cars Work in Formula One |url=https://jalopnik.com/heres-how-virtual-safety-cars-work-1826237975 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502064719/https://jalopnik.com/heres-how-virtual-safety-cars-work-1826237975 |archive-date=2 May 2019 |access-date=5 April 2019 |website=Jalopnik |language=en-US}}</ref> |- !Yellow |Indicates a hazard on or near the track (waved yellows indicate a hazard&nbsp;''on the track'', frozen yellows indicate a hazard&nbsp;''near the track''). Double waved yellows inform drivers that they must slow down as marshals are working on or near to the track and drivers should be prepared to stop. |- ![[Talaksan:Auto_Racing_Green.svg|50x50px]] !Green |Normal racing conditions apply. This is usually shown following a yellow flag to indicate that the hazard has been passed. A green flag is shown at all stations for the lap following the end of a full-course yellow (or safety car). A green flag is also shown at the start of a session. |- ![[Talaksan:Auto_Racing_Oil.svg|50x50px]] !Yellow and red striped |Slippery track, due to oil, water, or loose debris. Can be seen 'rocked' from side to side (not waved) to indicate a small animal on track. |- ![[Talaksan:Auto_Racing_Plain_Blue.svg|50x50px]] !Blue |A blue flag indicates that the driver in front must let faster cars behind them pass because they are being lapped. If the flag is missed 3 times, the driver could be penalised. Accompanied by the driver's number. |- ![[Talaksan:F1_white_flag.svg|50x50px]] !White |Indicates that there is a slow car ahead, either a race car or a course vehicle. Often waved at the end of the pit lane when a car is about to leave the pits. |- ![[Talaksan:F1_black_flag_with_orange_circle.svg|50x50px]] !Black and orange circle |Car is damaged or has a mechanical problem, must return to the pit lane immediately. Will be accompanied by driver's number |- ![[Talaksan:F1_black_and_white_diagonal_flag.svg|50x50px]] !Half black half white |Warns a driver for poor sportsmanship or dangerous behaviour. Can be followed by a Black flag upon further infringement. Accompanied by the driver's number. |- ![[Talaksan:Auto_Racing_Black.svg|50x50px]] !Black |Driver is disqualified. Will be accompanied by the driver's number. This can be issued after a Half Black Half White flag. |- ![[Talaksan:F1_red_flag.svg|50x50px]] !Red |A red flag immediately halts a race or session when conditions become too dangerous to continue. |- ![[Talaksan:F1_chequered_flag.svg|50x50px]] !Chequered flag |End of the practice, qualifying, or racing session. |} Ang format ng karera ay bahagyang nagbago sa [[kasaysayan ng Formula One]] . Ang mga pangunahing pagbabago ay umiikot sa kung ano ang pinapayagan sa mga pit stop. Sa mga unang araw ng karera ng Grand Prix, ang isang tsuper ay papayagang ipagpatuloy ang isang karera sa kotse ng kanilang kasamahan sakaling magkaroon sila ng problema – sa modernong panahon, ang mga sasakyan ay napakaingat na nilagyan ng mga driver na ito ay naging imposible. Sa mga nagdaang taon, ang pagbibigay-diin ay ang pagbabago ng mga regulasyon sa pagpapagatong at pagpapalit ng gulong. Mula noong 2010 season, ang pag-refuel - na muling ipinakilala noong 1994 - ay hindi pinahintulutan, upang hikayatin ang mas kaunting taktikal na karera kasunod ng mga alalahanin sa kaligtasan. Ang tuntunin na nangangailangan ng parehong mga compound ng gulong na gagamitin sa panahon ng karera ay ipinakilala noong 2007, muli upang hikayatin ang karera sa track. Ang sasakyang pangkaligtasan ay isa pang relatibong kamakailang inobasyon na nagbawas sa pangangailangang i-deploy ang pulang bandila, na nagpapahintulot sa mga karera na makumpleto sa oras para sa lumalaking internasyonal na live na madla sa telebisyon. === Sistema ng mga puntos === {| class="wikitable" style="text-align:center" !1st !2nd !3rd !4th !5th !6th !7th !8th !9th !10th !{{tooltip|FL|Fastest lap}}* |- | style="background-color:#ffffbf" |25 | style="background-color:#dfdfdf" |18 | style="background-color:#ffdf9f" |15 | style="background-color:#dfffdf" |12 | style="background-color:#dfffdf" |10 | style="background-color:#dfffdf" |8 | style="background-color:#dfffdf" |6 | style="background-color:#dfffdf" |4 | style="background-color:#dfffdf" |2 | style="background-color:#dfffdf" |1 |1 |} <nowiki>*</nowiki>Ang isang driver ay dapat matapos sa loob ng nangungunang sampung upang makatanggap ng isang puntos para sa pagtatakda ng pinakamabilis na lap ng karera. Kung ang driver na nagtakda ng pinakamabilis na lap ay natapos sa labas ng nangungunang sampung, kung gayon ang punto para sa pinakamabilis na lap ay hindi ibibigay para sa karerang iyon. <ref>{{Cite web |date=11 March 2019 |title=F1 approves new fastest lap point rule |url=http://www.espn.com/f1/story/_/id/26231186 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129010920/https://www.espn.com/f1/story/_/id/26231186 |archive-date=29 November 2020 |access-date=9 April 2019 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> [[Talaksan:Drivers'_World_Championship_trophy_2004_replica_front1_2019_Michael_Schumacher_Private_Collection.jpg|thumb|325x325px|Ang tropeo ng Formula One na ibinibigay sa kampeon ng mga driver sa pagtatapos ng taon]] Ang iba't ibang mga sistema para sa pagbibigay ng mga puntos ng kampeonato ay ginamit mula noong 1950. Ang kasalukuyang sistema, na ipinatupad mula noong 2010, ay nagbibigay ng mga parangal sa nangungunang sampung puntos ng mga kotse sa Drivers' and Constructors' Championships, kung saan ang nanalo ay tumatanggap ng 25 puntos. Ang lahat ng puntos na napanalunan sa bawat karera ay idinaragdag, at ang driver at constructor na may pinakamaraming puntos sa pagtatapos ng season ay kinoronahang World Champions. Hindi alintana kung ang isang driver ay mananatili sa parehong koponan sa buong season, o lumipat ng mga koponan, lahat ng puntos na nakuha nila ay binibilang para sa Drivers' Championship. <ref>{{Cite web |title=Sporting regulations: Points |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8681/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003050849/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8681/ |archive-date=3 October 2012 |access-date=12 January 2015 |website=Formula1.com |publisher=Formula One World Championship}}</ref> Ang isang driver ay dapat na uriin upang makatanggap ng mga puntos, {{Magmula noong|2022}}, dapat kumpletuhin ng isang driver ang hindi bababa sa 90% ng distansya ng karera upang makatanggap ng mga puntos. Kaya naman, posibleng makatanggap ng puntos ang isang driver kahit na nagretiro sila bago matapos ang karera. <ref>{{Cite web |title=Sporting regulations: Classification |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8682/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118032822/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8682/ |archive-date=18 January 2015 |access-date=12 January 2015 |website=Formula1.com |publisher=Formula One World Championship}}</ref> Mula sa ilang panahon sa pagitan ng [[1977 Formula One season|1977]] at [[1980 Formula One season|1980 season]] hanggang sa katapusan ng [[2021 Formula One World Championship|2021 season]] kung wala pang 75% ng mga race lap ang nakumpleto ng nanalo, kalahati lang ng mga puntos na nakalista sa talahanayan ang iginawad sa mga driver at constructor. Nangyari ito sa limang pagkakataon lamang sa kasaysayan ng kampeonato, at nagkaroon ito ng kapansin-pansing impluwensya sa huling katayuan ng 1984 season. Ang huling pangyayari ay noong [[2021 Belgian Grand Prix]] nang ang karera ay nakansela pagkatapos lamang ng tatlong laps sa likod ng isang safety car dahil sa malakas na ulan. <ref>{{Cite news |title=Verstappen winner of aborted Belgian GP |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/58377097 |url-status=live |access-date=29 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829172106/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/58377097 |archive-date=29 August 2021}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=September 2021 |title=How a 40-year-old rule turned F1 on its head at Spa |url=https://www.autosport.com/f1/news/how-a-40-year-old-rule-turned-f1-on-its-head-at-spa/6658250/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215115134/https://www.autosport.com/f1/news/how-a-40-year-old-rule-turned-f1-on-its-head-at-spa/6658250/ |archive-date=15 February 2022 |access-date=1 September 2021 |website=Autosport.com |publisher=Motorsport Network}}</ref> Ang panuntunan ng kalahating puntos ay pinalitan ng isang sistema ng unti-unting scale na nakadepende sa distansya para sa [[2022 Formula One World Championship|2022]] . <ref name=":3">{{Cite web |date=15 March 2022 |title=2022 Formula One sporting regulations |url=https://www.fia.com/sites/default/files/2022_formula_1_sporting_regulations_-_iss_5_-_2022-03-15.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316112413/https://www.fia.com/sites/default/files/2022_formula_1_sporting_regulations_-_iss_5_-_2022-03-15.pdf |archive-date=16 March 2022 |access-date=18 March 2022 |website=[[FIA]] |pages=4–5}}</ref> == Mga konstruktor == [[Talaksan:FIA_F1_Austria_2022_Nr._16_Leclerc.jpg|thumb|[[Scuderia Ferrari|Ang Ferrari]] (nakalarawan kasama [[Charles Leclerc|si Charles Leclerc]] ) ay nakipagkumpitensya sa bawat season.]] Ang isang Formula One constructor ay ang entity na na-kredito para sa pagdidisenyo ng chassis at ng makina. <ref name=":0">{{Cite web |last=Verlin |first=Kurt |date=10 October 2017 |title=Quick Guide to Formula One Constructors |url=https://thenewswheel.com/quick-guide-to-formula-one-constructors/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201231220547/https://thenewswheel.com/quick-guide-to-formula-one-constructors/ |archive-date=31 December 2020 |access-date=2 December 2020 |website=The News Wheel |language=en-US}}</ref> Kung ang dalawa ay idinisenyo ng parehong kumpanya, ang kumpanyang iyon ay tumatanggap ng nag-iisang kredito bilang constructor (hal., [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ). Kung ang mga ito ay idinisenyo ng iba't ibang kumpanya, pareho ay kredito, at ang pangalan ng chassis designer ay inilalagay bago ang pangalan ng engine designer (hal., {{Nowrap|[[McLaren]]-[[Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes]]}} ). Ang lahat ng mga konstruktor ay naka-iskor nang paisa-isa, kahit na sila ay nagbabahagi ng alinman sa chassis o makina sa isa pang konstruktor (hal., [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] - [[Ford Motor Company|Ford]], [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] - [[Honda sa Formula One|Honda]] noong 1983 ). <ref>{{Cite web |title=Standings |url=https://www.formula1.com/en/results.html/1983/team.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201065752/https://www.formula1.com/en/results.html/1983/team.html |archive-date=1 February 2021 |access-date=2 December 2020 |website=Formula 1® – The Official F1® Website |language=en}}</ref> Mula 1981, <ref>{{Cite web |last=Diepraam |first=Mattijs |date=21 November 2007 |title=Poachers turned gamekeepers: how the FOCA became the new FIA ''Part 1: Introduction and timeline'' |url=http://forix.autosport.com/8w/fiasco-introduction-timeline.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611091438/http://forix.autosport.com/8w/fiasco-introduction-timeline.html |archive-date=11 June 2009 |access-date=16 October 2010 |website=8W |publisher=FORIX/[[Autosport]].com}}</ref> Ang mga koponan ng Formula One ay kinakailangan na bumuo ng mga tsasis kung saan sila nakikipagkumpitensya, at dahil dito ang pagkakaiba sa pagitan ng mga terminong "koponan" at "konstruktor" ay naging hindi gaanong binibigkas, kahit na ang mga makina ay maaari pa ring gawin ng ibang entity. Tinutukoy ng pangangailangang ito ang isport mula sa mga serye tulad ng [[Serye ng IndyCar|IndyCar Series]] na nagpapahintulot sa mga koponan na bumili ng chassis, at " [[Spec racing|spec series]] " tulad ng [[FIA Formula 2 Championship|Formula 2]] na nangangailangan ng lahat ng mga kotse na panatilihin sa isang kaparehong detalye. Mabisa rin nitong ipinagbabawal [[Privateer (motorsport)|ang mga privateer]], na karaniwan kahit sa Formula One noong 1970s. Ang debut season ng sport, 1950, ay nakitaan ng labingwalong koponan na nakikipagkumpitensya, ngunit dahil sa mataas na gastos, marami ang mabilis na nag-drop out. Sa katunayan, ganoon ang kakulangan ng mapagkumpitensyang mga kotse para sa karamihan ng unang dekada ng Formula One na ang mga Formula Two na kotse ay pinapasok upang punan ang mga grids. Ang Ferrari ang pinakamatandang koponan ng Formula One, ang tanging aktibong koponan na nakipagkumpitensya noong 1950. [[Talaksan:Ayrton_Senna_1988_Canada.jpg|thumb|Nanalo ang McLaren ng lahat maliban sa isang karera noong 1988 kasama ang kasosyo sa makina [[Honda sa Formula One|na Honda]] .]] [[Talaksan:Niko_Hulkenberg-Test_Days_2018_Circuit_Barcelona_(1).jpg|thumb|[[Renault sa Formula One|Ang Renault]] (nakalarawan dito kasama [[Nico Hülkenberg|si Nico Hülkenberg]] ) ay nagkaroon ng aktibong papel sa Formula One bilang parehong tagapagtustos at tagapagtustos ng makina mula 1977 . .]] Ang mga kumpanyang gaya ng [[Kasukdulan ng Coventry|Climax]], [[Sinabi ni Repco|Repco]], [[Cosworth]], [[Mga Makina ng Karera ng Hart|Hart]], [[Judd (engine)|Judd]] at [[Supertec]], na walang direktang team affiliation, ay kadalasang nagbebenta ng mga makina sa mga team na hindi kayang gumawa ng mga ito. Sa mga unang taon, ang mga independiyenteng pagmamay-ari ng mga koponan ng Formula One ay minsan ay gumagawa din ng kanilang mga makina, kahit na ito ay naging hindi gaanong karaniwan sa pagtaas ng paglahok ng mga pangunahing tagagawa ng kotse tulad ng BMW, Ferrari, Honda, Mercedes-Benz, Renault, at Toyota, na ang malalaking badyet ay ginawa. hindi gaanong mapagkumpitensya ang mga pribadong binuo na makina. Si Cosworth ang huling independiyenteng tagapagtustos ng makina. <ref>{{Cite web |title=Cosworth return unlikely says Stewart |url=http://en.f1-live.com/f1/en/headlines/news/detail/071108095715.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080331163340/http://en.f1-live.com/f1/en/headlines/news/detail/071108095715.shtml |archive-date=31 March 2008 |access-date=1 February 2012 |website=F1-Live.com}}</ref> Tinatayang gumagastos ang mga pangunahing koponan sa pagitan ng €100 at €200&nbsp;milyon ($125–$225&nbsp;milyon) bawat taon bawat tagagawa sa mga makina lamang. <ref>{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |title=Mosley Stands Firm on Engine Freeze |url=http://www.speedtv.com/articles/auto/formulaone/27851/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071105224446/http://www.speedtv.com/articles/auto/formulaone/27851/ |archive-date=5 November 2007 |access-date=1 February 2012 |publisher=Speed TV}}</ref> Noong 2007 season, sa unang pagkakataon mula noong 1981 rule, dalawang team ang gumamit ng chassis na ginawa ng ibang team. Sinimulan [[Super Aguri|ni Super Aguri]] ang season gamit ang binagong [[Honda RA106|Honda Racing RA106]] chassis (ginamit ng Honda noong nakaraang taon), habang ginamit ni [[Toro Rosso|Scuderia Toro Rosso]] ang parehong chassis na ginamit ng magulang na [[Karera ng Red Bull|Red Bull Racing]] team, na pormal na idinisenyo ng isang hiwalay na subsidiary. Ang paggamit ng mga butas na ito ay natapos noong 2010 sa paglalathala ng mga bagong teknikal na regulasyon, na nag-aatas sa bawat konstruktor na pagmamay-ari ang mga karapatan sa intelektwal na ari-arian sa kanilang mga chassis, <ref>{{Cite web |date=1 February 2010 |title=First own-design for Toro Rosso |url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/227186/first-own-design-for-toro-rosso/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150110192602/http://www.gpupdate.net/en/f1-news/227186/first-own-design-for-toro-rosso/ |archive-date=10 January 2015 |access-date=10 January 2015 |website=GPUpdate.net |quote=Being recognised as a Constructor involves owning the intellectual property rights to what are defined as the listed parts: these are effectively the monocoque, the safety structures that are subject to homologation and crash testing, which means the rear and front structures, primary and secondary roll-over structures and the complete aerodynamic package, the suspension, fuel and cooling systems.}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 May 2008 |title=Formula 1: Interview&nbsp;– Toro Rosso's Gerhard Berger |url=http://www.formula1.com/news/interviews/2008/3/7527.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100726075748/http://www.formula1.com/news/interviews/2008/3/7527.html |archive-date=26 July 2010 |access-date=23 May 2008 |publisher=Formula1.com}}</ref> Ang mga regulasyon ay patuloy na nagpapahintulot sa isang koponan na i-subcontract ang disenyo at konstruksyon. ng chassis sa isang third-party, isang opsyon na ginamit ng [[HRT Formula 1 Team|HRT team]] noong 2010 at [[Haas F1 Team|Haas]] sa kasalukuyan. Bagama't bihirang ibunyag ng mga koponan ang impormasyon tungkol sa kanilang mga badyet, tinatantya na mula sa US$66&nbsp;milyon hanggang US$400&nbsp;milyon bawat isa. <ref>{{Cite web |date=16 June 2006 |title=McLaren is F1's biggest spender |url=http://www.f1i.com/content/view/4377/0/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080209182616/http://www.f1i.com/content/view/4377/0/ |archive-date=9 February 2008 |access-date=7 January 2007 |publisher=F1i}}</ref> Ang pagpasok sa isang bagong koponan sa Formula One World Championship ay nangangailangan ng $200&nbsp;milyong paunang bayad sa FIA, na pagkatapos ay ibinabahagi nang pantay-pantay sa mga umiiral na koponan. <ref>{{Cite web |date=12 September 2020 |title=$200 million charge for new teams to stop "random" entries like USF1 |url=https://www.racefans.net/2020/09/12/200-million-charge-for-new-teams-to-stop-random-entries-like-usf1// |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220313142946/https://www.racefans.net/2020/09/12/200-million-charge-for-new-teams-to-stop-random-entries-like-usf1/ |archive-date=13 March 2022 |access-date=17 September 2020 |website=racefans.net}}</ref> Bilang kinahinatnan, ang mga konstruktor na nagnanais na makapasok sa Formula One ay kadalasang mas gustong bumili ng isang umiiral na koponan: Ang pagbili ng [[Karera ng British American|BAR]] ng [[Karera ng Tyrrell|Tyrrell]] at ang pagbili ni [[Karera ng Midland F1|Midland]] ng Jordan ay nagbigay-daan sa dalawang koponan na ito na umiwas sa malaking deposito at masiguro ang mga benepisyong mayroon na ang koponan, tulad ng kita sa TV. Pito sa sampung koponan na nakikipagkumpitensya sa Formula One ay nakabase malapit sa London sa isang lugar na nakasentro sa paligid ng Oxford. Parehong mayroon ang Ferrari ng kanilang chassis at engine assembly sa Maranello, Italy. Ang [[RB Formula One Team]] ay nakabase malapit sa Ferrari sa Faenza, habang ang Sauber Motorsport ay nakabase malapit sa Zurich sa Switzerland. <ref>{{Cite news |title=Motorsport Valley – the home of Formula 1 |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/23048643 |url-status=live |access-date=6 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927174311/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/23048643 |archive-date=27 September 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Where are Formula One teams based? |url=https://www.sportskeeda.com/f1/where-are-f1-teams-based |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210806091344/https://www.sportskeeda.com/f1/where-are-f1-teams-based |archive-date=6 August 2021 |access-date=6 August 2021 |website=www.sportskeeda.com |language=en-us}}</ref> == Mga driver == [[Talaksan:Lap4_Canada2005.jpg|thumb|[[2005 Canadian Grand Prix]] : [[Kimi Räikkönen]] nangunguna kay Michael Schumacher, kasama sina [[Jarno Trulli]] ( [[Toyota Racing (Formula One team)|Toyota]] ) at [[Takuma Sato]] ( [[Karera ng British American|BAR]] - [[Honda sa Formula One|Honda]] ) na naglalaban para sa posisyon]] Ang bawat koponan sa Formula One ay dapat magpatakbo ng dalawang kotse sa bawat session sa isang Grand Prix weekend, at bawat koponan ay maaaring gumamit ng hanggang apat na driver sa isang season. <ref name="DriveChang2">{{Cite web |date=10 June 2011 |title=Driver changes and additional drivers |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8694/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110620024651/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/sporting_regulations/8694/ |archive-date=20 June 2011 |access-date=10 June 2011 |publisher=[[Formula One Group|Formula One World Championship]]}}</ref> Ang isang koponan ay maaari ding magpatakbo ng dalawang karagdagang driver sa mga sesyon ng Libreng Pagsasanay, <ref name="DriveChang2" /> na kadalasang ginagamit upang subukan ang mga potensyal na bagong driver para sa isang karera bilang isang driver ng Formula One o makakuha ng mga bihasang driver upang suriin ang kotse. <ref>{{Cite news |last=Saward |first=Joe |date=20 September 2010 |title=Jérôme d'Ambrosio and Virgin‽ |work=Joe Saward's Grand Prix Blog |url=http://joesaward.wordpress.com/2010/09/20/jerome-dambrosio-and-virgin%E2%80%BD/ |url-status=live |access-date=11 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110819015958/http://joesaward.wordpress.com/2010/09/20/jerome-dambrosio-and-virgin%E2%80%BD/ |archive-date=19 August 2011}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 May 2010 |title=Klien signed as HRT Friday driver |url=http://www.grandprix.com/ns/ns22218.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100708171222/http://www.grandprix.com/ns/ns22218.html |archive-date=8 July 2010 |access-date=10 June 2011 |publisher=Grandprix.com}}</ref> Karamihan sa mga driver ay kinontrata ng hindi bababa sa tagal ng isang season, na may mga pagbabago sa driver na nagaganap sa pagitan ng mga season, kung ihahambing sa mga unang taon kung kailan ang mga driver ay madalas na nakikipagkumpitensya sa ad hoc na batayan mula sa lahi hanggang sa lahi. Ang bawat katunggali ay dapat na mayroong [[Super Lisensya ng FIA|FIA Super License]] upang makipagkumpetensya sa isang Grand Prix, <ref name="AppL">{{Cite web |date=7 April 2011 |title=APPENDIX L TO THE INTERNATIONAL SPORTING CODE |url=http://argent.fia.com/web/fia-public.nsf/C30FA5AA9E36713DC125786B004EDCFC/$FILE/11.04.07_Annexe%20L_%202011.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111002144005/http://argent.fia.com/web/fia-public.nsf/C30FA5AA9E36713DC125786B004EDCFC/$FILE/11.04.07_Annexe%20L_%202011.pdf |archive-date=2 October 2011 |access-date=10 June 2011 |website=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]}}</ref> na ibinibigay sa mga driver na nakamit ang pamantayan ng tagumpay sa junior motorsport na kategorya at nakamit ang {{Convert|300|km}} ng pagtakbo sa isang Formula One na kotse. Ang mga driver ay maaari ding bigyan ng Super License ng [[World Motor Sport Council]] kung hindi nila matugunan ang pamantayan. <ref name="AppL" /> Bagama't karamihan sa mga driver ay nakakakuha ng kanilang upuan sa kakayahan, ang mga komersyal na pagsasaalang-alang ay nakikibahagi rin sa mga koponan na kailangang matugunan ang mga sponsor at mga pangangailangan sa pananalapi. Kinokontrata din ng mga koponan ang pagsusulit at nagrereserba ng mga driver upang tumayo para sa mga regular na driver kung kinakailangan at bumuo ng kotse ng koponan; bagama't sa pagbabawas sa pagsubok ang papel ng mga reserbang driver ay pangunahing nagaganap sa isang [[Simulasyon|simulator]], <ref>{{Cite news |last=Allen |first=James |date=11 October 2010 |title=Inside an F1 team's driving simulator |work=James Allen on F1 |url=http://www.jamesallenonf1.com/2010/10/video-exclusive-inside-an-f1-teams-driving-simulator/ |url-status=dead |access-date=10 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725155909/http://www.jamesallenonf1.com/2010/10/video-exclusive-inside-an-f1-teams-driving-simulator/ |archive-date=25 July 2011}}</ref> gaya ng [[rFactor Pro]], <ref name="rFPro">{{Cite web |title=Taking the lag out of dynamics simulation |url=http://articles.sae.org/12760/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141004173929/http://articles.sae.org/12760/ |archive-date=4 October 2014 |access-date=31 August 2015 |website=SAE Automotive Engineering Magazine}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ferrari Changed His Simulator Software |url=http://www.f1simulatormaniac.com/formula-1-2014/ferrari-changed-simulator-software/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909023443/http://www.f1simulatormaniac.com/formula-1-2014/ferrari-changed-simulator-software/ |archive-date=9 September 2015 |access-date=31 August 2015 |website=F1 Simulator Maniac}}</ref> na ginagamit ng karamihan sa mga F1 team. <ref name="rfProMars">{{Cite web |last=Offermans |first=Marcel |title=rFactor: Full Steam Ahead! |url=http://www.planetmarrs.net/rfactor-full-steam-ahead/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150426084556/http://www.planetmarrs.net/rfactor-full-steam-ahead/ |archive-date=26 April 2015 |access-date=31 August 2015 |website=Planet Marrs}}</ref> <ref name="rFProISI">{{Cite web |title=History of the Image Space Inc. Software Engine |url=http://imagespaceinc.com/software.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924033750/http://www.imagespaceinc.com/software.php |archive-date=24 September 2015 |access-date=31 August 2015 |website=Image Space Incorporated}}</ref> Ang bawat driver ay pipili ng isang hindi nakatalagang numero mula 2 hanggang 99 (hindi kasama ang 17 na nagretiro pagkatapos ng pagkamatay ni [[Jules Bianchi]] ) <ref>{{Cite web |date=20 July 2015 |title=Number 17 to be retired in Bianchi's honour |url=https://www.formula1.com/content/fom-website/en/latest/headlines/2015/7/number-17-to-be-retired-in-bianchis-honour.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909203456/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/latest/headlines/2015/7/number-17-to-be-retired-in-bianchis-honour.html |archive-date=9 September 2015 |access-date=31 August 2015 |website=Formula1.com}}</ref> sa pagpasok sa Formula One at pinapanatili ang numerong iyon sa panahon ng kanilang oras sa serye. Ang numero uno ay nakalaan para sa reigning Drivers' Champion, na nagpapanatili ng kanilang dating numero at maaaring piliin na gamitin ito sa halip na ang numero uno. <ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=11 January 2014 |title=Formula 1's governing body confirm drivers' numbers |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/formula1/25694748 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112134808/https://www.bbc.co.uk/sport/0/formula1/25694748 |archive-date=12 January 2014 |access-date=21 March 2014 |website=BBC Sport}}</ref> Sa simula ng kampeonato, ang mga numero ay inilaan ng mga organizer ng lahi sa isang ad hoc na batayan mula sa lahi hanggang sa lahi. <ref name="F1 number">{{Cite web |last=Fearnly |first=Paul |date=5 December 2013 |title=F1's number conundrum |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1s-number-conundrum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204220739/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1s-number-conundrum |archive-date=4 February 2020 |access-date=4 February 2020 |website=MotorSport Magazine}}</ref> Ang mga permanenteng numero ay ipinakilala noong 1973 upang magkabisa noong 1974, nang ang mga koponan ay pinaglaanan ng mga numero sa pataas na pagkakasunud-sunod batay sa mga standing ng Constructors' Championship sa pagtatapos ng 1973 season. Hawak ng mga koponan ang mga numerong iyon sa bawat season maliban sa koponan na may World Drivers' Champion, na magpapalit ng mga numero nito sa isa at dalawa sa naunang koponan ng kampeon. Ang mga bagong kalahok ay pinaglaanan ng mga ekstrang numero, maliban sa numerong 13 na hindi nagamit mula 1976 . <ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=7 January 2008 |title=Your questions: F1 and the number 13 |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2008/01/09/your-questions-f1-and-the-number-13/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170915040555/http://www.f1fanatic.co.uk/2008/01/09/your-questions-f1-and-the-number-13/ |archive-date=15 September 2017 |access-date=10 June 2011 |publisher=F1Fanatic.co.uk}}</ref> Habang pinapanatili ng mga koponan ang kanilang mga numero sa mahabang panahon, ang mga numero ng kotse ay naging nauugnay sa isang koponan, tulad ng [[Scuderia Ferrari|Ferrari's]] 27 at 28. <ref name="F1 number2">{{Cite web |last=Fearnly |first=Paul |date=5 December 2013 |title=F1's number conundrum |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1s-number-conundrum |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204220739/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1s-number-conundrum |archive-date=4 February 2020 |access-date=4 February 2020 |website=MotorSport Magazine}}</ref> Ibang sistema ang ginamit mula 1996 hanggang 2013 : sa simula ng bawat season, ang kasalukuyang Drivers' Champion ay itinalagang numero uno, ang kanilang teammate number two, at ang iba pang mga koponan ay nagtalaga ng mga pataas na numero ayon sa utos ng Constructors' Championship ng nakaraang season. <ref name="DrivNo">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=8 August 2007 |title=Your questions: F1 car numbers |url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/08/08/your-questions-f1-car-numbers/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111023113722/http://www.f1fanatic.co.uk/2007/08/08/your-questions-f1-car-numbers/ |archive-date=23 October 2011 |access-date=10 May 2011 |publisher=F1Fanatic.co.uk}}</ref> {{Magmula noong|2022}}, a total of 34 separate drivers have won the World Drivers' Championship, with Michael Schumacher and Lewis Hamilton holding the record for most championships with seven. Lewis Hamilton achieved the most race wins, too, in 2020. [[Jochen Rindt]] is the only posthumous World Champion, after his points total was not surpassed despite his fatal accident at the [[1970 Italian Grand Prix]], with 4 races still remaining in the season. [[Mga driver ng Formula One mula sa United Kingdom|Drivers from the United Kingdom]] have been the most successful in the sport, with 18 championships among 10 drivers, and 309 wins. === Serye ng feeder === [[Talaksan:FIA_F2_Austria_2019_Nr._9_Schumacher_1.jpg|thumb|[[FIA Formula 2 Championship]], ang pangunahing F1 feeder series mula noong [[2017 FIA Formula Two Championship|2017]]]] [[Talaksan:FIA_F3_Austria_2019_Nr._20_Pulcini.jpg|thumb|[[FIA Formula 3 Championship]], ang pangunahing F1 at F2 feeder series mula [[2019 FIA Formula 3 Championship|noong 2019]]]] Karamihan sa mga driver ng F1 ay nagsisimula sa mga kumpetisyon [[Kart racing|sa karera ng kart]], at pagkatapos ay lumabas sa tradisyonal na European single-seater series tulad ng [[Formula Ford]] at [[Formula Renault]] hanggang [[Formula 3]], at panghuli ang [[Serye ng GP2|GP2 Series]] . Nagsimula ang GP2 noong 2005, pinalitan ang [[Formula 3000]], na mismong pumalit [[Dalawang Formula|sa Formula Two]] bilang huling pangunahing stepping-stone sa F1. Ang GP2 ay muling binansagan bilang [[FIA Formula 2 Championship]] noong 2017. Karamihan sa mga kampeon mula sa antas na ito ay nagtapos sa F1, ngunit noong 2006 GP2 champion na si Lewis Hamilton ang naging unang kampeon ng F2, F3000 o GP2 na nanalo ng titulo ng mga tsuper ng Formula One noong 2008. <ref>Jack Brabham, F1 champion in 1959, 1960 and 1966, won the French Formula Two championship in 1966, but there was no international F2 championship that year.</ref> Ang mga driver ay hindi kinakailangang makipagkumpetensya sa antas na ito bago pumasok sa Formula One. [[British F3|Ang British F3]] ay nag-supply ng maraming F1 driver, kasama ang mga kampeon, kabilang [[Nigel Mansell|sina Nigel Mansell]], [[Ayrton Senna]] at [[Mika Häkkinen]] na lumipat nang diretso mula sa seryeng iyon patungo sa Formula One, at ginawa [[Max Verstappen|ni Max Verstappen]] ang kanyang debut sa F1 kasunod ng isang season sa [[FIA Formula 3 European Championship|European F3]] . Mas bihirang mapili ang isang driver mula sa mas mababang antas, tulad ng nangyari kay [[2007 Formula One World Championship|2007]] World Champion [[Kimi Räikkönen]], na dumiretso mula sa Formula Renault hanggang sa F1. <ref>{{Cite web |date=8 January 2015 |title=Five F1 champions who wouldn't have made their debuts |url=http://www.crash.net/f1/feature/212868/1/five-f1-champions-who-wouldnt-have-made-their-debuts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151002165320/http://www.crash.net/f1/feature/212868/1/five-f1-champions-who-wouldnt-have-made-their-debuts.html |archive-date=2 October 2015 |access-date=12 October 2015 |website=crash.net |publisher=Crash Media Group}}</ref> [[American open-wheel car racing|Ang American open-wheel car racing]] ay nag-ambag din sa Formula One grid. Ang mga kampeon [[Champ Car|ng CART]] [[Mario Andretti|na sina Mario Andretti]] at [[Jacques Villeneuve]] ay naging F1 World Champions, habang [[Juan Pablo Montoya|si Juan Pablo Montoya]] ay nanalo ng pitong karera sa F1. Ang iba pang mga kampeon sa CART (kilala rin bilang ChampCar), tulad nina [[Michael Andretti]] at [[Alessandro Zanardi]] ay walang nanalo sa mga karera sa F1. Iba pang mga driver ang tumahak sa iba't ibang landas patungo sa F1; Si Damon Hill ay sumakay ng mga motorbike, at si Michael Schumacher ay sumakay sa [[Sports car racing|mga sports car]], kahit na pagkatapos umakyat sa junior single-seater ranks. Ang dating F1 driver na [[Paul di Resta|si Paul di Resta]] ay sumabak sa [[Deutsche Tourenwagen Masters|DTM]] hanggang sa siya ay pumirma sa [[Puwersa ang India|Force India]] noong 2011. == Mga Grand Prix == [[Talaksan:Formula 1 all over the world.svg|thumb|Mapa ng mundo na nagpapakita ng lokasyon ng mga Grand Prix ng Formula 1: ang mga bansang may markang berde ay nasa kasalukuyang iskedyul ng karera, ang mga nasa dark grey ay nagho-host ng Formula One race sa nakaraan.]] Ang bilang ng Grands Prix na gaganapin sa isang season ay iba-iba sa paglipas ng mga taon. Ang inaugural 1950 World Championship season ay binubuo lamang ng pitong karera, habang ang 2021, 2022 at 2023 season ay naglalaman ng bawat isa ng 22 karera, ang pinakamataas na bilang ng mga karera sa World Championship sa isang season. <ref>{{Cite web |title=F1 Schedule 2021 – Official Calendar of Grand Prix Races |url=https://www.formula1.com/en/racing/2021.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225102722/https://www.formula1.com/en/racing/2021.html |archive-date=25 February 2021 |access-date=1 March 2022 |website=Formula1.com|language=en}}</ref> Hindi hihigit sa 11 Grands Prix bawat season sa mga unang dekada ng championship, bagama't isang malaking bilang ng mga non-championship na mga kaganapan sa Formula One ay naganap din. Ang bilang ng Grands Prix ay tumaas sa average na 16 hanggang 17 sa huling bahagi ng 1970s, habang ang mga non-championship na kaganapan ay natapos noong 1983. Mas maraming Grands Prix ang nagsimula noong 2000s, at ang mga kamakailang season ay nakakita ng average na 21 karera. 24 na karera ang naka-iskedyul para sa 2024 season. Anim sa orihinal na pitong karera ang naganap sa Europa; ang tanging di-European na karera na binibilang patungo sa World Championship noong 1950 ay ang [[Indianapolis 500]], na ginanap sa iba't ibang mga regulasyon at kalaunan ay pinalitan ng [[Grand Prix ng Estados Unidos|United States Grand Prix]]. Ang kampeonato ng F1 ay unti-unting lumawak sa iba pang mga bansang hindi European. Ang Argentina ang nag - host ng unang South American Grand Prix noong 1953, at [[Moroccan Grand Prix|ang Morocco]] ang nag - host ng unang African World Championship race noong 1958. Sumunod ang Asia at Oceania (Japan noong 1976 at Australia noong 1985 ), at ang unang karera sa Gitnang Silangan ay ginanap noong 2004. Ang 19 na karera ng 2014 season ay ikinalat sa bawat may populasyong kontinente maliban sa Africa, na may 10 Grands Prix na ginanap sa labas ng Europa. Ang ilan sa mga Grands Prix ay nauna sa pagbuo ng World Championship, tulad ng [[French Grand Prix]] at isinama sa kampeonato bilang mga karera ng Formula One noong 1950. Ang [[British Grand Prix|British]] at [[Italian Grand Prix|Italian]] Grands Prix ay ang tanging mga kaganapan na gaganapin tuwing Formula One season; ang iba pang matagal nang karera ay kinabibilangan ng Belgian, German, at French Grands Prix. Ang [[Grand Prix ng Monaco|Monaco Grand Prix]] ay unang ginanap noong 1929 at patuloy na tumatakbo mula noong 1955 (maliban sa 2020) at malawak na itinuturing na isa sa pinakamahalaga at prestihiyosong karera ng sasakyan sa mundo. <ref>{{Cite web |date=14 October 2004 |title=His Serene Highness Prince Rainier of Monte Carlo awarded the first FIA Gold Medal for Motor Sport |url=http://www.fia.com/mediacentre/Press_Releases/FIA_Sport/2004/141004-01.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071115023910/http://www.fia.com/mediacentre/Press_Releases/FIA_Sport/2004/141004-01.html |archive-date=15 November 2007 |access-date=23 April 2014 |website=Fédération Internationale de l'Automobile}}</ref> Ang lahat ng Grands Prix ay tradisyunal na pinapatakbo sa araw, hanggang sa ang inaugural Singapore Grand Prix ay nagho-host ng unang Formula One night race noong 2008, <ref>{{Cite web |date=11 May 2007 |title=Singapore confirms 2008 night race |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2007/5/6063.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100517074908/http://www.formula1.com/news/headlines/2007/5/6063.html |archive-date=17 May 2010 |access-date=30 August 2009 |website=Formula1.com |publisher=Formula One Administration}}</ref> na sinundan ng araw-gabi [[Abu Dhabi Grand Prix|na Abu Dhabi Grand Prix]] noong 2009 at ang [[Bahrain Grand Prix]] na kung saan na-convert sa isang night race noong 2014. Ang iba pang Grands Prix sa Asia ay naayos ang mga oras ng kanilang pagsisimula upang makinabang ang madla sa telebisyon sa Europa. <ref>{{Cite news |date=6 April 2009 |title=Malaysia start time under review |work=BBC Sport |publisher=British Broadcasting Corporation |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7985631.stm |url-status=live |access-date=25 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530094916/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/7985631.stm |archive-date=30 May 2020}}</ref> === Mga nakakontratang Grand Prix === Ang sumusunod na dalawampu't apat na Grands Prix, na lahat ay lumabas sa iskedyul ng 2024, ay may kontratang iha-host sa mga nakalistang circuit para sa 2025 season: {| class="sortable wikitable" style="font-size: 85%;" ![[List of Formula One Grands Prix|Grand Prix]] ![[List of Formula One circuits|Circuit]] !Contract Ends ! class="unsortable" |Ref. |- |[[Abu Dhabi Grand Prix]] |{{flagicon|UAE}} [[Yas Marina Circuit]], [[Abu Dhabi]] |2030 |<ref>{{cite news |date=9 December 2021 |title=Formula 1 renews Abu Dhabi Grand Prix contract until 2030 |work=f1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-renews-abu-dhabi-grand-prix-contract-until-2030.4oNR96dTUunnErAiruurFd.html |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142007/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-renews-abu-dhabi-grand-prix-contract-until-2030.4oNR96dTUunnErAiruurFd.html |archive-date=12 June 2022}}</ref> |- |[[Australian Grand Prix]] |{{flagicon|AUS}} [[Albert Park Circuit]], [[Melbourne]] |2037 |<ref>{{cite web |title=Formula 1 to race in Melbourne until 2035 in new agreement |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-melbourne-until-2035-in-new-agreement.7EeElN0gG4wOKY1OJwHV94.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708171912/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-melbourne-until-2035-in-new-agreement.7EeElN0gG4wOKY1OJwHV94.html |archive-date=8 July 2022 |access-date=2 February 2024 |website=Formula 1}}</ref> |- |[[Austrian Grand Prix]] |{{flagicon|AUT}} [[Red Bull Ring]], [[Spielberg, Styria|Spielberg]] |2030 |<ref>{{cite news |date=15 March 2023 |title=Formula 1 to race in Austria until 2027 under new four-year deal |work=f1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-austria-until-2027-under-new-four-year-deal.3fHiSKtWExoCc3nLZt1kv9.html |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142007/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-renews-deal-with-the-circuit-de-barcelona-catalunya-until.2kv0OwJ2uSikb4lhVC9Nh9.html |archive-date=12 June 2022}}</ref> |- |[[Azerbaijan Grand Prix]] |{{flagicon|AZE}} [[Baku City Circuit]], [[Baku]] |2026 |<ref>{{cite web |date=29 April 2023 |title=Formula 1 to race in Azerbaijan through 2026 after new deal agreed |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-azerbaijan-through-2026-after-new-deal-agreed.26BdEe6VEKCyygqjELgQMX.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607062246/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-azerbaijan-through-2026-after-new-deal-agreed.26BdEe6VEKCyygqjELgQMX.html |archive-date=7 June 2023 |access-date=2 February 2024 |website=formula1.com}}</ref> |- |[[Bahrain Grand Prix]] |{{flagicon|BHR}} [[Bahrain International Circuit]], [[Sakhir]] |2036 |<ref>{{Cite web |date=11 February 2022 |title=Bahrain Grand Prix to remain in F1 until 2036 |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/33265777/bahrain-grand-prix-signs-new-deal-remain-f1-2036 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220211114147/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/33265777/bahrain-grand-prix-signs-new-deal-remain-f1-2036 |archive-date=11 February 2022 |access-date=2 February 2024 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> |- |[[Belgian Grand Prix]] |{{flagicon|BEL}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]], [[Stavelot]] |2025 |<ref>{{Cite web |title=Formula 1 to race in Belgium until 2025 under new deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-belgium-until-2025-under-new-deal.1ABwI4lboaaHs6CmjEKrsv.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213103053/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-belgium-until-2025-under-new-deal.1ABwI4lboaaHs6CmjEKrsv.html |archive-date=13 December 2023 |access-date=2 February 2024 |website=Formula 1 |language=en}}</ref> |- |[[British Grand Prix]] |{{flagicon|GBR}} [[Silverstone Circuit]], [[Silverstone]] |2034 |<ref>{{Cite web |date=8 February 2024 |title=Silverstone confirmed as host of the Formula 1 British Grand Prix until 2034 |url=https://www.silverstone.co.uk/news/silverstone-confirmed-home-formula-1-british-grand-prix-until-2034 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240209050007/https://www.silverstone.co.uk/news/silverstone-confirmed-home-formula-1-british-grand-prix-until-2034 |archive-date=9 February 2024 |access-date=8 February 2024 |website=Silverstone Circuit |language=en}}</ref> |- |[[Canadian Grand Prix]] |{{flagicon|CAN}} [[Circuit Gilles Villeneuve]], [[Montreal]] |2031 |<ref>{{cite news |date=28 April 2021 |title=Canadian GP cancelled due to COVID-19, contract to hold race in Montreal extended |work=CoastReporter |url=https://www.coastreporter.net/national-sports/canadian-gp-cancelled-due-to-covid-19-contract-to-hold-race-in-montreal-extended-3672727 |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210513083455/https://www.coastreporter.net/national-sports/canadian-gp-cancelled-due-to-covid-19-contract-to-hold-race-in-montreal-extended-3672727 |archive-date=13 May 2021}}</ref> |- |[[Chinese Grand Prix]] |{{flagicon|CHN}} [[Shanghai International Circuit]], [[Shanghai]] |2025 |<ref>{{Cite web |last=Formula 1 |date=6 November 2021 |title=F1 extends Chinese Grand Prix contract to 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.f1-extends-chinese-grand-prix-contract-to-2025.3EWPSR02zKJ4ItdLHQtk8u.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211106023714/https://www.formula1.com/en/latest/article.f1-extends-chinese-grand-prix-contract-to-2025.3EWPSR02zKJ4ItdLHQtk8u.html |archive-date=6 November 2021 |access-date=2 February 2024 |website=Formula 1 |language=en}}</ref> |- |[[Dutch Grand Prix]] |{{flagicon|NED}} [[Circuit Zandvoort]], [[Zandvoort]] |2025 |<ref>{{Cite web |date=8 December 2022 |title=F1 to race at Zandvoort until 2025 as Dutch Grand Prix seals new deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.f1-to-race-at-zandvoort-until-2025-as-dutch-grand-prix-seals-new-deal.7NljAoUnG7gIV35rz8SPi.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208072336/https://www.formula1.com/en/latest/article.f1-to-race-at-zandvoort-until-2025-as-dutch-grand-prix-seals-new-deal.7NljAoUnG7gIV35rz8SPi.html |archive-date=8 December 2022 |access-date=2 February 2024 |website=[[Formula 1]] |language=en}}</ref> |- |{{Nowrap|[[Emilia Romagna Grand Prix]]}} |{{flagicon|ITA}} [[Imola Circuit]], [[Imola]] |2025 |<ref>{{cite news |date=7 March 2022 |title=Formula 1 announces it will race at Imola until 2025 |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-announces-it-will-race-at-imola-until-2025.Rrtuijub7DtSJKD1uqmIq.html |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612143511/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-announces-it-will-race-at-imola-until-2025.Rrtuijub7DtSJKD1uqmIq.html |archive-date=12 June 2022}}</ref> |- |[[Hungarian Grand Prix]] |{{flagicon|HUN}} [[Hungaroring]], [[Mogyoród]] |2032 |<ref>{{Cite web |date=22 July 2023 |title=Formula 1 to race in Hungary until 2032 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-hungary-until-2032.hKn4fTq1yH00eDOYi3Pbg.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230728013023/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-hungary-until-2032.hKn4fTq1yH00eDOYi3Pbg.html |archive-date=28 July 2023 |access-date=2 February 2024 |website=Formula1.com}}</ref> |- |[[Italian Grand Prix]] |{{flagicon|ITA}} [[Monza Circuit]], [[Monza]] |2025 |<ref>{{Cite news |date=1 June 2020 |title=F1 News:Italian GP deal extended by an extra year to 2025 |work=Autosport |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-news-italian-gp-deal-extended-by-an-extra-year-to-2025-4982229/4982229/ |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210513083456/https://www.autosport.com/f1/news/f1-news-italian-gp-deal-extended-by-an-extra-year-to-2025-4982229/4982229/ |archive-date=13 May 2021}}</ref> |- |[[Japanese Grand Prix]] |{{flagicon|JPN}} [[Suzuka International Racing Course]], [[Suzuka, Mie|Suzuka]] |2029 |<ref>{{cite news |date=9 December 2021 |title=Formula 1 renews Suzuka contract until 2029 |work=f1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-japan-until-2029-after-new-five-year-extension.7yAlDYf8uDZBUBZn5fBcLx.html |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142007/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-renews-abu-dhabi-grand-prix-contract-until-2030.4oNR96dTUunnErAiruurFd.html |archive-date=12 June 2022}}</ref> |- |[[Las Vegas Grand Prix]] |{{flagicon|USA}} [[Las Vegas Strip Circuit]], [[Paradise, Nevada]] |2025 |<ref>{{cite news |last1=Reed |first1=Tashan |date=18 October 2023 |title=Why F1 decided to hold the Las Vegas Grand Prix and how the city is preparing for the race |language=en |work=The Athletic |url=https://theathletic.com/4951339/2023/10/18/formula-one-las-vegas-grand-prix-race-preparations/ |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122125504/https://theathletic.com/4951339/2023/10/18/formula-one-las-vegas-grand-prix-race-preparations/ |archive-date=22 November 2023}}</ref> |- |[[Mexico City Grand Prix]] |{{flagicon|MEX}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]], [[Mexico City]] |2025 |<ref>{{Cite web |date=28 October 2022 |title=Formula 1 to race in Mexico City until 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-mexico-city-until-2025.dpLkSgbCkshDVicgClqAP.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027212415/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-mexico-city-until-2025.dpLkSgbCkshDVicgClqAP.html |archive-date=27 October 2022 |access-date=2 February 2024 |website=Formula1}}</ref> |- |[[Miami Grand Prix]] |{{nowrap|{{flagicon|USA}} [[Miami International Autodrome]], [[Miami Gardens, Florida]]}} |2031 |<ref name="official name">{{Cite web |date=18 April 2021 |title=Miami Grand Prix to join F1 calendar in 2022, with exciting new circuit planned |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.miami-grand-prix-to-join-f1-calendar-in-2022.44Dqc0CfhQzb7bb7MIjkqX.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220123124353/https://www.formula1.com/en/latest/article.miami-grand-prix-to-join-f1-calendar-in-2022.44Dqc0CfhQzb7bb7MIjkqX.html |archive-date=23 January 2022 |access-date=2 February 2024 |website=Formula1.com |language=en}}</ref> |- |[[Monaco Grand Prix]] |{{flagicon|MON}} [[Circuit de Monaco]], [[Municipality of Monaco|Monaco]] |2025 |<ref>{{Cite web |date=20 September 2022 |title=Monaco GP to stay on F1 calendar until 2025 |url=https://www.autosport.com/f1/news/monaco-gp-extends-f1-contract-until-2025/10372064/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230101065437/https://www.autosport.com/f1/news/monaco-gp-extends-f1-contract-until-2025/10372064/ |archive-date=1 January 2023 |access-date=1 January 2023 |website=www.autosport.com |language=en}}</ref> |- |[[Qatar Grand Prix]] |{{flagicon|QAT}} [[Lusail International Circuit]], [[Lusail]] |2032 |<ref>{{Cite web |date=30 September 2021 |title=F1 to hold first Qatar Grand Prix at Losail this November |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-to-hold-first-qatar-grand-prix-at-losail-this-november |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210930114809/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-to-hold-first-qatar-grand-prix-at-losail-this-november |archive-date=30 September 2021 |access-date=2 February 2024 |website=Motor Sport Magazine |language=en-GB}}</ref> |- |[[São Paulo Grand Prix]] |{{flagicon|BRA}} [[Interlagos Circuit]], [[São Paulo]] |2030 |<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=12 November 2020 |title=Sao Paulo agrees deal with F1 to host Brazilian GP until 2025 |url=https://www.autosport.com/f1/news/153465/sao-paulo-to-keep-f1-brazilian-gp-until-2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114162101/https://www.autosport.com/f1/news/153465/sao-paulo-to-keep-f1-brazilian-gp-until-2025 |archive-date=14 November 2020 |access-date=2 February 2024 |website=Autosport.com |language=en}}</ref> |- | nowrap="" |[[Saudi Arabian Grand Prix]] |{{flagicon|SAU}} [[Jeddah Corniche Circuit]], [[Jeddah]] |2030 |<ref>{{Cite web |date=19 January 2023 |title=Jeddah expects to host F1 race until Qiddiya circuit is ready in 2027 |url=https://racer.com/2023/01/19/jeddah-expects-to-host-f1-race-until-qiddiya-circuit-is-ready-in-2027/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162122/https://racer.com/2023/01/19/jeddah-expects-to-host-f1-race-until-qiddiya-circuit-is-ready-in-2027/ |archive-date=7 July 2023 |access-date=2 February 2024 |website=RACER |language=en-US}}</ref> |- |[[Singapore Grand Prix]] |{{flagicon|SIN}} [[Marina Bay Street Circuit]], [[Singapore]] |2028 |<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/motor/formula1/2022/01/27/f1-signs-7-year-contract-extension-with-singapore-grand-prix/49726135/ F1 signs 7-year contract extension with Singapore Grand Prix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220127104245/https://www.usatoday.com/story/sports/motor/formula1/2022/01/27/f1-signs-7-year-contract-extension-with-singapore-grand-prix/49726135/|date=27 January 2022}} ''[[USA Today]]'' 27 January 2022</ref> |- |[[Spanish Grand Prix]] |{{flagicon|ESP}} [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], [[Montmeló]] |2025 |<ref>{{cite news |date=26 November 2021 |title=Formula 1 renews deal with the Circuit de Barcelona-Catalunya until 2026 |work=f1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-renews-deal-with-the-circuit-de-barcelona-catalunya-until.2kv0OwJ2uSikb4lhVC9Nh9.html |url-status=live |access-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142007/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-formula-1-renews-deal-with-the-circuit-de-barcelona-catalunya-until.2kv0OwJ2uSikb4lhVC9Nh9.html |archive-date=12 June 2022}}</ref> |- |[[United States Grand Prix]] |{{flagicon|USA}} [[Circuit of the Americas]], [[Austin, Texas]] |2026 |<ref>{{Cite web |date=18 February 2022 |title=Austin's U.S. Grand Prix extends F1 deal to 2026 |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/33318813/austin-us-grand-prix-extends-f1-deal-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220619202223/https://www.espn.com/f1/story/_/id/33318813/austin-us-grand-prix-extends-f1-deal-2026 |archive-date=19 June 2022 |access-date=2 February 2024 |website=ESPN}}</ref> |} * Ang Saudi Arabian Grand Prix ay lilipat sa isang purpose built circuit sa [[Qiddiya]] sa 2028. * Ang Spanish Grand Prix ay lilipat sa isang street circuit sa Madrid sa 2026. === Mga nagbabalik na karagdagan (2008–kasalukuyan) === Ang '''Bold''' ay tumutukoy sa Grands Prix na naka-iskedyul bilang bahagi ng 2024 season. * [[European Grand Prix]] sa [[Valencia Street Circuit]] (2008–2012) * '''[[Grand Prix ng Estados Unidos]]''' sa [[Circuit ng Americas|Circuit of the Americas]] (2012–2019, 2021–kasalukuyan) * '''[[Austrian Grand Prix]]''' sa [[Red Bull Ring]] (2014–kasalukuyan) * [[Mexican Grand Prix]] sa [[Autodromo Hermanos Rodríguez|Autódromo Hermanos Rodríguez]] (2015–2019); pinalitan ang pangalan '''[[Mexican Grand Prix|ng Mexico City Grand Prix]]''' (2021–kasalukuyan) <ref>{{Cite web |title=Formula 1 to race in Mexico City until at least the end of 2022 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-mexico-city-until-at-least-the-end-of-2022.4XwqaV1ECZS5vZBKM1wEEK.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190808164911/https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-mexico-city-until-at-least-the-end-of-2022.4XwqaV1ECZS5vZBKM1wEEK.html |archive-date=8 August 2019 |access-date=23 October 2019 |website=Formula1.com}}</ref> * [[European Grand Prix]] sa [[Baku City Circuit]] (2016; pinalitan ng pangalan ang '''[[Grand Prix ng Azerbaijan|Azerbaijan Grand Prix]]''' para sa 2017–2019, 2021–kasalukuyan) * French Grand Prix sa Circuit Paul Ricard (2018–2019, 2021–2022) * Portuguese Grand Prix sa Algarve International Circuit (2020–2021) {{Efn|The Portuguese Grand Prix featured on the {{f1|2020}} calendar following the cancellation of events due to the COVID-19 pandemic. It featured on the {{f1|2021}} calendar for reasons unrelated to the pandemic.|name=POR-COVID}} * Imola Circuit kasama ang '''Emilia Romagna Grand Prix''' (2020–2022, 2024–kasalukuyan; dating nagho-host ng Italian Grand Prix at San Marino Grand Prix ) {{Efn|The Emilia Romagna Grand Prix featured on the {{f1|2020}} calendar following the cancellation of events due to the COVID-19 pandemic. It was later extended until 2025.|name=}} * '''Dutch Grand Prix''' sa Circuit Zandvoort (2021–kasalukuyan) === New Locations Initiative (2008–kasalukuyan) === Ang '''Bold''' ay tumutukoy sa Grands Prix na naka-iskedyul bilang bahagi ng 2024 season. Mula noong 2008, ang Formula One Group ay nagta-target ng mga bagong "destinasyong lungsod" upang palawakin ang pandaigdigang abot nito, na may layuning makabuo ng mga karera mula sa mga bansang hindi pa kasali dati sa isport. Nagsimula ang inisyatiba sa [[2008 Singapore Grand Prix]]. <ref>{{Cite web |last=Alcheva |first=Martina |date=26 March 2021 |title=Formula 1: Everything you need to know about the New Locations Initiative |url=https://bolavip.com/en/sports/everything-you-need-to-know-about-the-formula-1-new-locations-initiative-20210326-0020.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210508095454/https://bolavip.com/en/sports/everything-you-need-to-know-about-the-formula-1-new-locations-initiative-20210326-0020.html |archive-date=8 May 2021 |access-date=8 April 2021 |website=Bolavip US}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" !Race !Years !Circuit !Notes |- |{{flagicon|SIN}} '''[[Singapore Grand Prix]]''' |2008–2019, 2022– |[[Marina Bay Street Circuit]] |First race to take place outside of daylight hours. 2020 and 2021 races cancelled due to [[COVID-19 pandemic]]. |- | data-sort-value="Abu Dhabi" |{{flagicon|UAE}} '''[[Abu Dhabi Grand Prix]]''' |2009– |[[Yas Marina Circuit]] | |- | data-sort-value="Korean" |{{flagicon|KOR}} [[Korean Grand Prix]] |2010–2013 |[[Korea International Circuit]] |Discontinued due to poor attendance figures. |- |{{flagicon|IND}} [[Indian Grand Prix]] |2011–2013 |[[Buddh International Circuit]] |Discontinued due to local government tax classification dispute. |- |{{flagicon|RUS}} [[Russian Grand Prix]] |2014–2021 |[[Sochi Autodrom]] |The Russian Grand Prix was due to move to [[Igora Drive]] from 2023. This move, and the [[2022 Russian Grand Prix]] were cancelled following the [[Russian invasion of Ukraine|2022 Russian invasion of Ukraine]].<ref name="Media 2022">{{cite web |last= |first= |date=3 March 2022 |title=No more Sochi or Igora Drive races as Formula 1 terminates contract with Russian Grand Prix |url=https://www.news24.com/wheels/formulaone/no-more-sochi-or-igora-drive-as-formula-1-terminates-contract-with-russian-grand-prix-20220303 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304082603/https://www.news24.com/wheels/formulaone/no-more-sochi-or-igora-drive-as-formula-1-terminates-contract-with-russian-grand-prix-20220303 |archive-date=4 March 2022 |access-date=4 March 2022 |website=Wheels}}</ref> |- |{{flagicon|AZE}} '''[[Azerbaijan Grand Prix]]''' |2017–2019, 2021– |[[Baku City Circuit]] |Previously called the [[European Grand Prix]] in 2016. 2020 race cancelled due to COVID-19 pandemic. |- |{{flagicon|SAU}} '''[[Saudi Arabian Grand Prix]]''' |2021– |[[Jeddah Corniche Circuit]] | |- |{{flagicon|QAT}} '''[[Qatar Grand Prix]]''' |2021, 2023– |[[Lusail International Circuit]] |Called in last minute to replace the Australian Grand Prix. Has a ten-year contract from 2023. Was originally due to be held at a new venue from 2023 onwards, although this did not transpire. |- |{{flagicon|USA}} '''[[Miami Grand Prix]]''' |2022– |[[Miami International Autodrome]] | |- |{{flagicon|USA}} '''[[Las Vegas Grand Prix]]''' |2023– |[[Las Vegas Street Circuit]] | |} == Mga circuit == [[Talaksan:Monza_aerial_photo.jpg|right|thumb|Ang [[Autodromo Nazionale Monza]], tahanan ng [[Italian Grand Prix]], ay ang pinakalumang layunin-built track na ginagamit pa rin ngayon.]] [[Talaksan:Circuit_Sochi.svg|right|thumb|[[Autodrom ng Sochi|Sochi Autodrom]], host venue para sa [[Grand Prix ng Russia|Russian Grand Prix]] mula 2014 hanggang 2021]] Ang mga karera ng Formula One ay dapat isagawa sa [[Listahan ng mga motor racing circuit ayon sa FIA grade|mga grade one na track]], ang pinakamataas na grade-rating na ibinigay ng FIA para sa mga track. <ref name="FIA Super">{{Cite web |date=28 March 2007 |title=International Sporting Code |url=http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090806060829/http://www.fia.com/resources/documents/1797101136__Appendix_L_a.pdf |archive-date=6 August 2009 |access-date=30 August 2009 |publisher=FIA}}</ref> Ang isang tipikal na circuit ay nagtatampok ng kahabaan ng tuwid na kalsada kung saan matatagpuan ang panimulang grid. Ang ''[[Pit stop|pit lane]]'', kung saan huminto ang mga driver para sa mga gulong, aerodynamic adjustment at menor de edad na pag-aayos (tulad ng pagpapalit ng ilong ng kotse dahil sa pinsala sa front wing) sa panahon ng karera, pagreretiro mula sa karera, at kung saan ang mga koponan ay nagtatrabaho sa mga kotse bago ang karera, ay karaniwang matatagpuan sa tabi ng panimulang grid. Ang layout ng natitirang bahagi ng circuit ay malawak na nag-iiba, bagaman sa karamihan ng mga kaso ang circuit ay tumatakbo sa isang clockwise na direksyon. Ang ilang mga circuit na tumatakbo nang pakaliwa (at samakatuwid ay may karamihan sa mga kaliwang sulok) ay maaaring magdulot ng mga problema sa leeg ng mga driver dahil sa napakalaking lateral forces na nabuo ng mga F1 na kotse na humihila ng kanilang mga ulo sa tapat na direksyon sa normal. Ang isang karera ay nangangailangan ng mga silid ng hotel na tumanggap ng hindi bababa sa 5,000 bisita. <ref>{{Cite news |date=18 September 2007 |title=Sport : F-1 race at Sohna or Greater Noida |work=[[The Hindu]] |location=Chennai, India |url=http://www.hindu.com/2007/09/18/stories/2007091857031900.htm |url-status=dead |access-date=16 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071031234624/http://www.hindu.com/2007/09/18/stories/2007091857031900.htm |archive-date=31 October 2007}}</ref> Karamihan sa mga circuit na kasalukuyang ginagamit ay espesyal na itinayo para sa kumpetisyon. Ang kasalukuyang mga circuit ng kalye ay [[Circuit de Monaco|Monaco]], [[Albert Park Circuit|Melbourne]], [[Marina Bay Street Circuit|Singapore]], [[Baku City Circuit|Baku]], [[Miami International Autodrome|Miami]] ,{{Fact|date=March 2024}}</link> [[Jeddah Corniche Circuit|Jeddah]], at [[Las Vegas Strip Circuit|Las Vegas]] bagama't ang mga karera sa ibang mga urban na lokasyon ay darating at umalis ( [[Detroit Grand Prix|Detroit]], halimbawa) at mga panukala para sa mga naturang karera. Ang kaakit-akit at kasaysayan ng lahi ng Monaco ang mga pangunahing dahilan kung bakit ginagamit pa rin ang circuit, kahit na hindi nito natutugunan ang mahigpit na mga kinakailangan sa kaligtasan na ipinataw sa iba pang mga track. Ang tatlong beses na World champion [[Nelson Piquet|na si Nelson Piquet]] ay tanyag na inilarawan ang karera sa Monaco bilang "tulad ng pagsakay sa bisikleta sa paligid ng iyong sala". <ref>[https://web.archive.org/web/20120424210656/http://www.motorsportmagazine.com/f1/monaco-challenge-remains-unique/ "Monaco Challenge Remains Unique"] Motor Sport Magazine. 24 May 2011. Retrieved 18 April 2024 via Wayback Machine.</ref> Ang disenyo ng circuit upang protektahan ang kaligtasan ng mga driver ay nagiging mas sopistikado, tulad ng ipinakita ng [[Bahrain International Circuit]], idinagdag noong 2004 at dinisenyo - tulad ng karamihan sa mga bagong circuit ng F1 - ni [[Hermann Tilke]] . Ang ilan sa mga bagong circuit sa F1, lalo na ang mga dinisenyo ni Tilke, ay binatikos bilang kulang sa "daloy" ng mga klasikong tulad ng [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa-Francorchamps]] at Imola. Ang kanyang muling pagdidisenyo ng Hockenheim circuit sa Germany halimbawa, habang nagbibigay ng higit na kapasidad para sa mga grandstand at inaalis ang napakahaba at mapanganib na mga tuwid na daan, ay ikinatuwa ng marami na nangangatuwiran na bahagi ng katangian ng mga Hockenheim circuit ay ang mahaba at nakakabulag na mga tuwid na daan patungo sa dilim. mga seksyon ng kagubatan. Ang mga mas bagong circuit na ito, gayunpaman, ay karaniwang sumang-ayon na matugunan ang mga pamantayan sa kaligtasan ng modernong Formula One nang mas mahusay kaysa sa mga mas luma. Ang [[Circuit ng Americas|Circuit of the Americas]] sa [[Austin, Texas|Austin]], ang [[Autodrom ng Sochi|Sochi Autodrom]] sa [[Talaan ng mga lungsod at bayan sa Rusya|Sochi]] at ang [[Baku City Circuit]] sa [[Aserbayan|Azerbaijan]] ay lahat ay ipinakilala bilang mga bagong track mula noong 2012. Noong 2020, [[Algarve International Circuit|ang Algarve International Circuit]] ay nag-debut sa F1 calendar bilang venue ng [[Portuguese Grand Prix]], kung saan huling nagho-host ng karera ang bansa noong 1996. {{Efn|name=POR-COVID}} Noong 2021, bumalik [[Circuit Zandvoort|ang Circuit Zandvoort]] sa F1 calendar bilang [[Dutch Grand Prix]], na huling nag-host ng karera noong 1985. Ang [[Las Vegas Grand Prix]] ay pumasok sa isport noong 2023. == Mga kotse at teknolohiya == [[Talaksan:Button_Spain_2009.jpg|thumb|[[:en:Jenson_Button|Jenson Button]] sa [[Brawn BGP 001]]]] Ang mga modernong Formula One na kotse ay [[Disenyo ng mid-engine|mid-engined]], hybrid, semi-open cockpit, [[Open-wheel na kotse|open-wheel]] single-seater. Ang [[chassis]] ay higit sa lahat ay gawa sa [[Carbon-fiber-reinforced polymer|carbon-fiber composites]], ginagawa itong magaan ngunit lubhang matigas at malakas. Ang buong kotse, kasama ang driver ngunit hindi gasolina, ay tumitimbang lamang {{Convert|795|kg|lb}} – ang pinakamababang timbang na itinakda ng mga regulasyon. <ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=7 January 2022 |title=Why F1 Cars in 2022 Will Be Heaviest of the Hybrid Era |url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a38695541/why-f1-cars-2022-heaviest-hybrid-era/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220302150313/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a38695541/why-f1-cars-2022-heaviest-hybrid-era/ |archive-date=2 March 2022 |access-date=2 March 2022 |website=Autoweek |language=en-US}}</ref> Kung ang konstruksyon ng kotse ay mas magaan kaysa sa minimum, maaari itong i-ballasted up upang magdagdag ng kinakailangang timbang. Sinasamantala ito ng mga race team sa pamamagitan ng paglalagay ng ballast na ito sa sukdulan sa ilalim ng chassis, at sa gayon ay makikita ang center of gravity sa pinakamababa hangga't maaari upang mapabuti ang paghawak at paglipat ng timbang. <ref>{{Cite web |date=24 January 2014 |title=A racing revolution? Understanding 2014's technical regulations |url=http://www.formula1.com/news/features/2014/1/15408.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141109221052/http://www.formula1.com/news/features/2014/1/15408.html |archive-date=9 November 2014 |access-date=17 March 2014 |publisher=Formula1.com}}</ref> Ang bilis ng cornering ng mga Formula One na kotse ay higit na tinutukoy ng aerodynamic [[downforce]] na nabubuo ng mga ito, na nagtutulak sa kotse pababa sa track. Ito ay ibinibigay ng "mga pakpak" na naka-mount sa harap at likuran ng sasakyan, at sa pamamagitan ng [[Ground effect sa mga sasakyan|epekto sa lupa]] na nilikha ng mababang presyon ng hangin sa ilalim ng patag na ilalim ng kotse. Ang aerodynamic na disenyo ng mga kotse ay napakabigat na pinipigilan upang limitahan ang pagganap. Ang nakaraang henerasyon ng mga kotse ay gumagamit ng malaking bilang ng maliliit na winglet, "barge boards", at turning vane na idinisenyo upang mahigpit na kontrolin ang daloy ng hangin sa ibabaw, sa ilalim, at sa paligid ng kotse. Ang iba pang pangunahing kadahilanan na kumokontrol sa bilis ng cornering ng mga kotse ay ang disenyo ng mga [[gulong]] . Mula 1998 hanggang 2008, ang mga gulong sa Formula One ay hindi " [[Makinis na gulong|slicks]] " (mga gulong na walang pattern ng tread) tulad ng sa karamihan ng iba pang serye ng karera ng circuit. Sa halip, ang bawat gulong ay may apat na malalaking circumferential grooves sa ibabaw nito na idinisenyo upang limitahan ang bilis ng cornering ng mga kotse. <ref>{{Cite web |title=Tyres |url=http://www.formula1.com/inside_f1/understanding_the_sport/5283.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218202246/http://www.formula1.com/inside_f1/understanding_the_sport/5283.html |archive-date=18 December 2008 |access-date=4 July 2008 |publisher=Formula One}}</ref> Ang mga makinis na gulong ay bumalik sa Formula One noong 2009 season. Ang suspensyon ay [[Double wishbone suspension|double wishbone]] o [[Multilink suspension|multilink]] sa harap at likuran, na may pushrod operated spring at [[Shock absorber|damper]] sa [[chassis]] – isang pagbubukod ang sa 2009 specification na [[Karera ng Red Bull|Red Bull Racing]] na kotse ( [[Red Bull RB5|RB5]] ) na gumamit ng pullrod suspension sa likuran, ang unang kotseng gumawa nito mula noong ang [[Minardi]] PS01 noong 2001. Gumamit [[Scuderia Ferrari|ang Ferrari]] ng pullrod suspension sa harap at likuran sa kanilang 2012 na kotse. <ref>{{Cite web |title=2012 Ferrari – pre-launch overview |url=http://www.formula1.com/news/technical/2012/0/930.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120202081523/http://www.formula1.com/news/technical/2012/0/930.html |archive-date=2 February 2012 |access-date=2 February 2012 |publisher=Formula One World Championship Ltd}}</ref> Parehong Ferrari (F138) at McLaren (MP4-28) noong 2013 season ay gumamit ng pullrod suspension sa harap at likuran. Noong 2022, lumipat [[McLaren|ang McLaren]] ( [[McLaren MCL36|MCL36]] ) at [[Karera ng Red Bull|Red Bull Racing]] ( [[Karera ng Red Bull RB18|RB18]] ) sa isang pullrod front suspension at push rod rear suspension. <ref>{{Cite web |title=Oracle Red Bull Racing |url=https://www.redbullracing.com/int-en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301212942/https://www.redbullracing.com/int-en |archive-date=1 March 2022 |access-date=2 March 2022 |website=www.redbullracing.com |language=en}}</ref> Ginagamit [[Reinforced carbon-carbon|ang carbon-carbon]] [[Mga disc brake|disc brakes]] para sa pinababang timbang at pinataas na frictional performance. Nagbibigay ang mga ito ng napakataas na antas ng pagganap ng pagpepreno at kadalasan ang elementong nag-uudyok ng pinakamalaking reaksyon mula sa mga driver na bago sa formula. Noong 2022, ang mga teknikal na regulasyon ay nagbago nang malaki upang mabawasan ang [[kaguluhan]] (karaniwang tinutukoy bilang "maruming hangin") na ginawa ng aerodynamics ng kotse. Kabilang dito ang muling idinisenyong pakpak sa harap at likuran, mas malalaking gulong na may mas mababang profile ng gulong, mga takip ng gulong, maliliit na winglet, ang pagbabawal sa mga barge board, at ang muling pagsisimula ng produksyon ng [[Ground effect (mga kotse)|Ground effect]] downforce. Ang mga ito ay binago upang i-promote ang karera, ibig sabihin ang mga kotse ay nawawalan ng downforce kapag sumusunod sa isa pang kotse. Pinapayagan nito ang mga kotse na sumunod sa isa pa sa mas malapit na distansya, nang hindi pinahaba ang agwat dahil sa magulong hangin. <ref>{{Cite web |title=10 things you need to know about the all-new 2022 F1 car |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.10-things-you-need-to-know-about-the-all-new-2022-f1-car.4OLg8DrXyzHzdoGrbqp6ye.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525004734/https://www.formula1.com/en/latest/article.10-things-you-need-to-know-about-the-all-new-2022-f1-car.4OLg8DrXyzHzdoGrbqp6ye.html |archive-date=25 May 2022 |access-date=2 March 2022 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> (Tingnan [[2022 Formula One World Championship|ang 2022 Formula One World Championship na mga teknikal na regulasyon]] )Ang mga Formula One na kotse ay dapat may apat na gulong na gawa sa parehong metal na materyal, na dapat ay isa sa dalawang [[Magnesium alloys|magnesium alloy]] na tinukoy ng FIA. <ref>{{Cite web |title=Tyres and wheels |url=https://www.formula1.com/en/championship/inside-f1/rules-regs/tyres-and-wheels.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301141640/https://www.formula1.com/en/championship/inside-f1/rules-regs/tyres-and-wheels.html |archive-date=1 March 2017 |access-date=19 May 2017 |website=Formula1.com}}</ref> [[Mga gulong ng magnesium|Ang mga magnesium alloy wheel]] na ginawa sa pamamagitan ng [[Pagpapanday|forging]] ay ginagamit upang makamit ang maximum [[Unsprung weight|na unsprung rotating na pagbabawas ng timbang]] . <ref>{{Cite web |last=Mintskovsky |first=Paul |title=F1 Wheels |url=http://www.f1wheels.com/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014131517/https://f1wheels.com/ |archive-date=14 October 2017 |access-date=19 May 2017 |website=f1wheels.com}}</ref> Noong 2022, ang mga gulong ay natatakpan ng "spec" (Standardised) na Mga Wheel Cover, ang diameter ng gulong ay tumaas mula 13 pulgada hanggang 18 pulgada (binabawasan ang "profile ng gulong"), at ang mga maliliit na winglet ay inilagay sa ibabaw ng mga gulong sa harap. <ref>{{Cite web |title=Formula 1 in 2022: Explaining the new rules and car changes as teams prepare for first launches |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12524402/formula-1-in-2022-explaining-the-new-rules-and-car-changes-as-teams-prepare-for-first-launches |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210030411/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12524402/formula-1-in-2022-explaining-the-new-rules-and-car-changes-as-teams-prepare-for-first-launches |archive-date=10 February 2023 |access-date=2 March 2022 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> [[Talaksan:BMW_Sauber_F1.06_engine.jpg|thumb|Isang [[BMW Sauber]] P86 V8 engine, na nagpapagana sa kanilang 2006 F1.06]] Simula sa 2014 Formula 1 season, ang mga makina ay nagbago mula sa isang 2.4-litro na natural aspirated na V8 hanggang sa turbocharged na 1.6-litro na V6 na "power-units". <ref>{{Cite web |title=2013 engine changes approved, but postponement possible |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2011/6/12134.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117085257/http://www.formula1.com/news/headlines/2011/6/12134.html |archive-date=17 January 2013 |access-date=16 December 2012 |publisher=Formula1.com}}</ref> Ang mga ito ay nakakakuha ng malaking halaga ng kanilang kapangyarihan mula sa mga de-kuryenteng motor. Bilang karagdagan, nagsasama sila ng maraming teknolohiya sa pagbawi ng enerhiya. Ang mga makina ay tumatakbo sa unleaded na gasolina na halos kahawig ng pampublikong magagamit na gasolina. <ref>{{Cite web |title=FIA Sporting Regulations&nbsp;– Fuel |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/technical_regulations/6852/default.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100908052019/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/technical_regulations/6852/default.html |archive-date=8 September 2010 |access-date=23 May 2008 |publisher=Formula1.com}}</ref> Ang langis na nagpapadulas at nagpoprotekta sa makina mula sa sobrang pag-init ay halos kapareho sa lagkit sa tubig. Ang 2006 na henerasyon ng mga makina ay umiikot hanggang 20,000&nbsp;[[Mga rebolusyon kada minuto|rpm]] at gumawa ng higit sa {{Cvt|780|bhp|kW}} . <ref>{{Cite web |title=Renault F1 engine listing |url=http://www.allf1.info/engines/renault.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918030815/http://allf1.info/engines/renault.php |archive-date=18 September 2010 |access-date=1 June 2007}}</ref> Para sa 2007, ang mga makina ay pinaghigpitan sa 19,000&nbsp;rpm na may limitadong mga lugar sa pag-unlad na pinapayagan, kasunod ng pag-freeze ng detalye ng engine mula noong katapusan ng 2006 . <ref>{{Cite web |title=FIA Sporting Regulations&nbsp;– Engine |url=http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/technical_regulations/6851/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501075024/http://www.formula1.com/inside_f1/rules_and_regulations/technical_regulations/6851/ |archive-date=1 May 2010 |access-date=23 May 2008 |publisher=Formula1.com}}</ref> Para sa 2009 Formula One season ang mga makina ay higit pang pinaghigpitan sa 18,000&nbsp;rpm. <ref>{{Cite web |title=FIA Formula One World Championship&nbsp;– 2009 Technical Regulations |url=http://argent.fia.com/web/fia-public.nsf/7C4F8D883039AF6AC125757D00369C58/$FILE/1-2009_F1_TECHNICAL_REGULATIONS_Showing-Alterations_17-03-2009.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090407080302/http://argent.fia.com/web/fia-public.nsf/7C4F8D883039AF6AC125757D00369C58/$FILE/1-2009_F1_TECHNICAL_REGULATIONS_Showing-Alterations_17-03-2009.pdf |archive-date=7 April 2009 |access-date=4 April 2009 |publisher=FIA}}</ref> Ang isang malawak na iba't ibang mga teknolohiya - kabilang ang aktibong pagsususpinde <ref>{{Cite web |title=F1 regulations: Suspension and steering systems |url=http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Suspension_and_steering_systems.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150822064341/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Suspension_and_steering_systems.html |archive-date=22 August 2015 |access-date=9 August 2015}}</ref> ay ipinagbabawal sa ilalim ng kasalukuyang mga regulasyon. Sa kabila nito, ang kasalukuyang henerasyon ng mga kotse ay maaaring umabot sa mga bilis na higit sa {{Convert|350|km/h|mph}} sa ilang mga circuit. <ref>{{Cite web |title=Grand Prix of Italy |url=http://www.fia.com/sport/Championships/F1/F1_Circuits/2006/Italy/circuit.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120609113707/http://www.fia.com/sport/Championships/F1/F1_Circuits/2006/Italy/circuit.html |archive-date=9 June 2012 |access-date=12 October 2006}}</ref> Ang pinakamataas na bilis ng tuwid na linya na naitala sa panahon ng isang Grand Prix ay {{Convert|372.6|km/h|mph}}, na itinakda ni [[Juan Pablo Montoya]] noong [[2005 Italian Grand Prix]] . <ref>{{Cite web |date=9 October 2021 |title=The Fastest F1 Cars of All-Time |url=https://f1chronicle.com/the-fastest-f1-cars-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220102024112/https://f1chronicle.com/the-fastest-f1-cars-of-all-time/ |archive-date=2 January 2022 |access-date=2 January 2022}}</ref> Ang isang [[BAR 007|BAR-Honda Formula One na kotse]], na tumatakbo nang may pinakamababang downforce sa isang runway sa [[Disyerto ng Mojave|Mojave Desert]] ay nakamit ang pinakamataas na bilis na {{Convert|415|km/h|mph}} noong 2006. Ayon sa Honda, ganap na natugunan ng kotse ang mga regulasyon ng FIA Formula One. <ref>{{Cite web |date=5 August 2008 |title=Bonneville 400 |url=http://www.racecar-engineering.com/articles/bonneville-400/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083901/http://www.racecar-engineering.com/articles/bonneville-400/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=30 August 2015 |publisher=Racecar Engineering}}</ref> Kahit na may mga limitasyon sa aerodynamics, sa {{Convert|160|km/h|mph}} aerodynamically generated downforce ay katumbas ng bigat ng kotse, at ang madalas na paulit-ulit na pag-aangkin na ang mga Formula One na kotse ay lumilikha ng sapat na downforce upang "magmaneho sa kisame", habang posible sa prinsipyo, ay hindi pa nasusubok. Ang downforce ng 2.5 beses na bigat ng kotse ay maaaring makamit sa buong bilis. Ang downforce ay nangangahulugan na ang mga sasakyan ay makakamit ng lateral force na may magnitude na hanggang 3.5 beses kaysa sa lakas ng gravity (3.5g) sa cornering. <ref>{{Cite web |title=Aerodynamics section |url=http://www.formula1.com/inside_f1/understanding_the_sport/5281.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140326180548/http://www.formula1.com/inside_f1/understanding_the_sport/5281.html |archive-date=26 March 2014 |access-date=30 August 2009 |publisher=Formula1.com}}</ref> Dahil dito, ang ulo ng driver ay hinila patagilid na may puwersa na katumbas ng bigat na 20&nbsp;kg sa mga sulok. Ang ganitong mataas na lateral forces ay sapat na upang pahirapan ang paghinga at ang mga driver ay nangangailangan ng pinakamataas na konsentrasyon at fitness upang mapanatili ang kanilang focus sa loob ng isa hanggang dalawang oras na kinakailangan upang makumpleto ang karera. Ang isang high-performance na sasakyan sa kalsada tulad ng [[Enzo Ferrari (kotse)|Enzo Ferrari]] ay nakakamit lamang ng humigit-kumulang 1g. <ref>{{Cite web |title=Ferrari Enzo |url=http://www.fast-autos.net/vehicles/Ferrari/2003/Enzo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100507085803/http://fast-autos.net/vehicles/Ferrari/2003/Enzo/ |archive-date=7 May 2010 |access-date=15 March 2007}}</ref> {{Magmula noong|2019}}, each team may have no more than two cars available for use at any time.<ref>{{Cite web |title=F1 regulations: Spare Cars |url=http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Spare_cars.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150822063733/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Spare_cars.html |archive-date=22 August 2015 |access-date=9 August 2015}}</ref> Each driver may use no more than four engines during a championship season unless they drive for more than one team. If more engines are used, they drop ten places on the starting grid of the event at which an additional engine is used. The only exception is where the engine is provided by a manufacturer or supplier taking part in its first championship season, in which case up to five may be used by a driver.<ref>{{Cite web |title=F1 regulations: Power unit and ERS |url=http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Power_Unit_and_ERS.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150812044522/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Power_Unit_and_ERS.html |archive-date=12 August 2015 |access-date=9 August 2015}}</ref> Each driver may use no more than one gearbox for six consecutive events; every unscheduled gearbox change requires the driver to drop five places on the grid unless they failed to finish the previous race due to reasons beyond the team's control.<ref>{{Cite web |title=F1 regulations: Gearboxes |url=http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Transmission_gearbox.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150822064019/http://www.formula1.com/content/fom-website/en/championship/inside-f1/rules-regs/Transmission_gearbox.html |archive-date=22 August 2015 |access-date=9 August 2015 |publisher=Formula One}}</ref> {{Magmula noong|2019}}, each driver is limited to three power units per season, before incurring grid penalties. == Mga Sanggunian == {{reflist}} {{uncategorized}} fffcw9ih076use6b9qz4fzzb4f5o56w Demanda (batas) 0 330712 2201697 2132167 2026-04-07T13:12:33Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Habla]] 2201697 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Habla]] f243nkaxawkr05vsss6p4b2r9ykhazn DWPB 0 330739 2201741 2167271 2026-04-08T00:17:36Z Jojit fb 38 ni-redirect na lamang sa kaugnay na artikulo dahil walang sapat na impornasyon sa matagal na panahon 2201741 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kagawaran ng Agrikultura]] b70xw7zhjjgb5euhosvwdp3fibbcg2h JD Vance 0 333179 2201827 2171704 2026-04-08T11:38:05Z Boja02 90766 2201827 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata | image = Portrait of Vice President JD Vance.jpg | caption = Opisyal na larawan, 2026 }} Si '''James David Vance''' (ipinanganak bilang si '''James Donald Bowman''' ; {{Efn|Si Vance ay pinangalanang James Donald Bowman sa kapanganakan. Pagkatapos, siya ay inampon ng ikatlong asawa ng kanyang ina at pinalitan ang kanyang pangalan bilang James David Hamel. Noong Abril 2013, pinagtibay niya ang apelyido ng kanyang maternal na lolo't lola bilang Vance.<ref name="smyth">{{Cite news |last=Smyth |first=Julie Carr |date=July 26, 2024 |title=What's in a name? Republican vice presidential nominee JD Vance has had many of them |url=https://apnews.com/article/election-2024-republicans-vice-president-vance-name-359c3d1361c94f5d2d1e9798b7854477 |access-date=July 27, 2024 |publisher=[[Associated Press News]] |language=en |archive-date=July 27, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240727041018/https://apnews.com/article/election-2024-republicans-vice-president-vance-name-359c3d1361c94f5d2d1e9798b7854477 |url-status=live}}</ref>|name=namechange}} Agosto{{Spaces}}2, 1984) ay isang Amerikanong politiko, may-akda, abogado, at beterano ng Marine Corps na nagsisilbing ika-50 [[Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos|bise presidente ng Estados Unidos]] mula noong 2025 sa ilalim ni Pangulong [[Donald Trump]] sa pangalawa at kasalukuyang administrasyon. Isang miyembro ng [[Partido Republikano (Estados Unidos)|Partido Republikano]], kinatawan niya ang [[Ohio]] sa [[Senado ng Estados Unidos]] mula 2023 hanggang 2025. Pagkatapos ng high school, sumali si Vance sa Marine Corps, kung saan nagsilbi siyang military journalist mula 2003 hanggang 2007, at na-deploy sa Digmaan ng [[Iraq]] sa loob ng anim na buwan noong 2005. Nagtapos siya sa [[Pamantasang Estatal ng Ohio]] na may bachelor's degree noong 2009 at Batasang Paaralan ng Yale na may digring abogasya noong 2013. Nagpraktis siya nang ilang sandali bilang isang abogado para sa mga korporasyon bago nagsimula sa isang karera sa industriyang teknolohiya bilang isang nagsusumikap na kapitalista (''venture capitalist'') . Ang kanyang salaysay ng buhay, pinamagatang ''Hillbilly Elegy'', ay nailathala noong 2016 at inangkop sa isang pelikula noong 2020. Nanalo si Vance sa halalan sa Senado ng Estados Unidos noong 2022 sa Ohio, at tinalo ang nominadong [[Partido Demokrata (Estados Unidos)|Demokratiko]] na si Tim Ryan . Matapos ang unang pagtutol sa kandidatura ni Donald Trump sa halalan noong 2016, si Vance ay naging isang malakas na tagasuporta ng Trump sa unang termino ng pangulo. Noong Hulyo 2024, pinili ni Trump si Vance bilang kanyang katambal na kandidato bago ang Republican National Convention . Naglingkod siya bilang senador ng Ohio hanggang sa kanyang pagbibitiw bilang paghahanda sa pag-upo sa pagka-bise presidente noong Enero 2025. Nakilala si Vance bilang isang pambansang konserbatibo at maka-kanang populista, at inilarawan niya ang kanyang sarili bilang isang miyembro ng postliberal na maka-kanang ideolohiya. Kasama sa kanyang mga pampulitikang posisyon ang pagsalungat sa aborsyon, [[kasalan ng magkaparehong kasarian]] at pagkontrol ng baril. Si Vance ay isang tahasang kritiko ng kawalan ng anak at kinilala ang impluwensya ng [[Teolohiyang Katoliko|Katolikong teolohiya]] sa kanyang mga pampulitikang posisyon. ==Mga pananda== {{notelist}} ==Mga sanggunian== <references /> [[Kaurian:Mga politiko ng Estados Unidos]] [[Kategorya:Ipinanganak noong 1984]] 5dzs7jbhk8o8qymtnt5iwq6aacbw0tt DXAT 0 334119 2201811 2162901 2026-04-08T10:17:44Z ~2026-19886-80 160523 2201811 wikitext text/x-wiki Infobox radio station | name = DXAT (Yes The Best Valencia) | logo = Yes The Best Valencia Logo.png | logo_size = 220px | city = Valencia | area = Bukidnon | branding = 104.1 Yes The Best | airdate = January 2, 2006 | frequency = 104.1 MHz | format = Contemporary MOR, OPM | language = [[Cebua ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Bukidnon Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Bukidnon]] oylfg8p708975vr4ddbj1mputbm0fiq 2201812 2201811 2026-04-08T10:18:43Z ~2026-19886-80 160523 Kinansela ang pagbabagong 2201811 ni [[Special:Contributions/~2026-19886-80|~2026-19886-80]] ([[User talk:~2026-19886-80|Usapan]]) 2201812 wikitext text/x-wiki {{Infobox radio station | name = Yes FM Valencia | callsign = DXAT | logo = | logo_size = 220px | city = [[Valencia, Bukidnon|Valencia]] | area = [[Bukidnon]] | branding = 104.1 Yes FM | airdate = Enero 2, 2006 | frequency = 104.1 MHz | format = [[:en:Contemporary MOR|Contemporary MOR]], [[Original Pilipino Music|OPM]] | language = [[Cebuano language|Cebuano]], [[Filipino language|Filipino]] | licensing_authority = [[National Telecommunications Commission (Philippines)|NTC]] | power = 1,000 watts | erp = | class = | callsign_meaning = | network = Yes FM | owner = [[Manila Broadcasting Company]] | licensee = Cebu Broadcasting Company | sister_stations = [[DXIQ|106.3 Love Radio Malaybalay]], [[DXRO|106.9 Radyo Natin Maramag]] | webcast = [https://www.yesthebest.com.ph/valencia/listen-live Listen Live] | website = [https://www.yesthebest.com.ph/valencia/ Yes The Best Valencia] }} Ang '''DXAT''' (104.1 [[:en:FM broadcasting|FM]]), sumasahimpapawid bilang '''104.1 Yes FM''', ay isang himpilan ng radyo na pagmamay-ari at pinamamahalaan ng [[Manila Broadcasting Company]] sa pamamagitan ng Cebu Broadcasting Company bilang tagahawak ng lisensya. Ang estudyo at transmiter nito ay matatagpuan sa ModeStar Bldg., P-2 Brgy. Lumbo, [[Valencia, Bukidnon]].<ref>[https://www.asiawaves.net/philippines/bukidnon-radio.htm Radio Stations in Bukidnon Province, Philippines]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.bukidnon.gov.ph/home/index.php/2012-11-19-07-06-03/business-and-economy/infrastructure-and-utilities |title=Infrastructure and Utilities {{!}} Provincial Government of Bukidnon |access-date=2025-05-02 |archive-date=2019-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190313060333/http://www.bukidnon.gov.ph/home/index.php/2012-11-19-07-06-03/business-and-economy/infrastructure-and-utilities |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal |date=November 29, 2013 |title=Bukidnon KBP Recorgnized |url=https://issuu.com/mvcollege/docs/cf_20131129/28 |journal=Cyberflashes |publisher=MVC Alumni Association |pages=28–29 |accessdate=November 10, 2020 }}{{Dead link|date=Mayo 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga sanggunian== {{Reflist}} {{Bukidnon Radio}} [[Kategorya:Mga himpilang panradyo sa Bukidnon]] e7dh6et9ga5okq5mo73ge4fazefidwd Tagagamit:OmegaAndromedae 2 334420 2201755 2193739 2026-04-08T05:28:24Z XiAndromedae 149332 /* Ako */ 2201755 wikitext text/x-wiki Kamusta! Ako si OmegaAndromedae, batay sa bituing [[:en:Omega Andromedae|Omega&nbsp;Andromedae]] at [[:en:User:OmegaAndromedae|User:OmegaAndromedae]], Tignan din si [[Tagagamit:XiAndromedae]] Aayusin ko ang mga salita na hindi tagalog at babaguhin ko para maintindihan ng iba. Aayusin ko rin pag mali ang pag-aayos ng salita o kung kailangan pang lagyan ng impormasyon [[Dia (buwan)]] ==Ako== Ako ay maraming pinupuntahan pero sa [[barangay]] sila sa kamarihan. Ito ang lahat na bayan na napuntahan ko: ===[[Nueva Ecija]]=== *[[Santo Domingo, Nueva Ecija]] *[[Talavera, Nueva Ecija]] *[[Cabanatuan, Nueva Ecija]] *[[Muñoz, Nueva Ecija]] *[[Guimba, Nueva Ecija]] *[[Llanera, Nueva Ecija]] *[[Cuyapo, Nueva Ecija]] *[[Pantabangan, Nueva Ecija]] *[[Aliaga, Nueva Ecija]] *[[Zaragoza, Nueva Ecija]] *[[Santa Rosa, Nueva Ecija]] ===[[Tarlac]]=== *[[La Paz, Tarlac]] *[[Tarlac City, Tarlac]] ===[[Manila]]=== ===[[Rizal]]=== *[[Cainta, Rizal]] *[[Antipolo, Rizal]] ===[[Bulacan]]=== *[[Pulilan, Bulacan]] ===[[Pangasinan]]=== *[[Balungao, Pangasinan]] *[[Rosales, Pangasinan]] ===[[Masbate]]=== *[[San Pascual, Masbate]] e5s3io3oo1m1x6r7tn1g9g74u7jith3 2201756 2201755 2026-04-08T05:32:22Z XiAndromedae 149332 /* Ako */ 2201756 wikitext text/x-wiki Kamusta! Ako si OmegaAndromedae, batay sa bituing [[:en:Omega Andromedae|Omega&nbsp;Andromedae]] at [[:en:User:OmegaAndromedae|User:OmegaAndromedae]], Tignan din si [[Tagagamit:XiAndromedae]] Aayusin ko ang mga salita na hindi tagalog at babaguhin ko para maintindihan ng iba. Aayusin ko rin pag mali ang pag-aayos ng salita o kung kailangan pang lagyan ng impormasyon [[Dia (buwan)]] ==Ako== Ako ay maraming pinupuntahan pero sa [[barangay]] sila sa kamarihan. Ito ang lahat na bayan na napuntahan ko: ===[[Nueva Ecija]]=== *[[Santo Domingo, Nueva Ecija]] *[[Talavera, Nueva Ecija]] *[[Cabanatuan, Nueva Ecija]] *[[Muñoz, Nueva Ecija]] *[[Guimba, Nueva Ecija]] *[[Llanera, Nueva Ecija]] *[[Cuyapo, Nueva Ecija]] *[[Pantabangan, Nueva Ecija]] *[[Aliaga, Nueva Ecija]] *[[Zaragoza, Nueva Ecija]] *[[Santa Rosa, Nueva Ecija]] ===[[Tarlac]]=== *[[La Paz, Tarlac]] *[[Lungsod ng Tarlac]] ===[[Manila]]=== ===[[Rizal]]=== *[[Cainta, Rizal]] *[[Antipolo, Rizal]] ===[[Bulacan]]=== *[[Pulilan, Bulacan]] ===[[Pangasinan]]=== *[[Balungao, Pangasinan]] *[[Rosales, Pangasinan]] ===[[Masbate]]=== *[[San Pascual, Masbate]] 5ms1c8go3bvubxizniniy11pyfmh8i0 DWJZ 0 335311 2201733 2171010 2026-04-07T20:46:43Z EmausBot 20162 Robot: Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Allied Broadcasting Center]] 2201733 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Allied Broadcasting Center]] 67737aaynyd2we06e8h8qia6k2hpin0 Malmerspach 0 337244 2201794 2198060 2026-04-08T08:56:17Z TentingZones1 122212 2201794 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Malmerspach |settlement_type = Bayan |image_skyline = Vuemairie.jpg |image_caption = Ang bulwagan ng bayan sa Malmerspach |image_shield = Blason de la ville de Malmerspach (68).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Malmerspach |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Haut-Rhin]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Thann-Guebwiller|Thann-Guebwiller]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Eddie Stutz |area_total_km2 = 2.66 |population_as_of = 2023 |population_total = 475 |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|47.8647|7.0353|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = |elevation_m = 400 |elevation_min_m = 386 |elevation_max_m = 868 }} Ang '''Malmerspach''' ay isang komyun sa departamento ng [[Haut-Rhin]] sa [[Grand Est]] sa hilagang-silangang [[Pransiya]]. Ang bayang ito ay matatagpuan sa makasaysayan at kultural na rehiyon ng [[Alsace]]. ==Heograpiya== Matatagpuan sa pagitan ng kabisera ng kanton na [[Saint-Amarin]] (1 km) at kabisera ng [[distrito na Thann]] (8 km), sa [[Thur Valley]]. Isa ito sa 188 na komyun ng [[Ballons des Vosges Nature Park]]. ===Hidrograpiya=== ====Network ng hidrograpiko==== Ang komyun ay matatagpuan sa watershed ng Rhine sa loob ng Rhine-Meuse basin. Ito ay pinaaagusan ng Ilog Thur. Ang [[Ilog Thur]], na may habang 53 km, ay umaagos sa komyun ng [[Wildenstein]] at dumadaloy patungo sa [[Ilog Ill]] sa [[Ensisheim]], pagkatapos tumawid sa 20 komyun. Ang mga katangiang hidrolohikal ng Ilog Thur ay ibinibigay ng istasyong hidrolohikal na matatagpuan sa komyun ng [[Willer-sur-Thur]]. Ang average na buwanang rate ng daloy ay 5.12 m3/s. Ang pinakamataas na average na pang-araw-araw na rate ng daloy ay 112 m3/s, na naabot noong baha noong Abril 9, 1983. Ang pinakamataas na agarang rate ng daloy ay 137 m3/s, na naabot sa parehong araw. [[File:68199-Malmerspach-Hydro.jpeg|thumb|Malmerspach hydrographic network]] ====Pamamahala at kalidad ng tubig==== Ang teritoryo ng munisipyo ay sakop ng "Thur" Water Development and Management Plan (SAGE). Ang dokumentong ito sa pagpaplano ay tungkol sa [[Thur watershed]]. Ang lugar na ito ay sumasaklaw sa 544 km². Ang perimeter ay itinatag noong Marso 4, 1996, at ang SAGE mismo ay inaprubahan noong Mayo 14, 2001. Ang istrukturang responsable para sa pagbuo at pagpapatupad nito ay ang Haut-Rhin Departmental Directorate of Agriculture and Forestry. Ang kalidad ng daluyan ng tubig ay maaaring konsultahin sa isang nakalaang website na pinamamahalaan ng mga ahensya ng tubig at ng French Agency for Biodiversity. ==Pagpaplano ng lungsod== ===Tipolohiya=== Noong Enero 1, 2024, ang Malmerspach ay ikinategorya bilang isang maliit na bayan, ayon sa bagong pitong-antas na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay kabilang sa yunit urbano ng Saint-Amarin, isang intra-departmental na agglomeration na binubuo ng siyam na komyun, kung saan ito ay isang suburban commune. Bukod pa rito, ang komyun ay bahagi ng Mulhouse catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. Ang lugar na ito, na kinabibilangan ng 132 munisipalidad, ay ikinategorya bilang may populasyon sa pagitan ng 200,000 at 700,000. ===Paggamit ng lupa=== Ang takip ng lupa sa komyun, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng mga kagubatan at semi-natural na lugar (81.6% noong 2018), isang proporsyon na kapareho ng noong 1990 (81.6%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: kagubatan (81.6%), mga industriyal o komersyal na lugar at mga network ng komunikasyon (13.4%), mga heterogeneous na lugar na pang-agrikultura (3%), at mga urbanisadong lugar (2.1%). Ang ebolusyon ng takip ng lupa sa komyun at sa imprastraktura nito ay maaaring maobserbahan sa iba't ibang mapa ng teritoryo: ang mapa ng Cassini (ika-18 siglo), ang mapa ng General Staff (1820-1866), at mga mapa ng IGN o mga litrato mula sa himpapawid para sa kasalukuyang panahon (1950 hanggang kasalukuyan). [[File:68199-Malmerspach-Sols.png|thumb|Mapa ng imprastraktura at paggamit ng lupa ng Malmerspach]] ==Istorya== Noong 1506, ang maliit na nayon na ito, na noon ay tinatawag na "Malberspach," ay bahagi ng teritoryo ng [[Murbach Abbey]], at nanatili hanggang 1789. Ang kapilya ay inialay kay San Jose na Manggagawa. Mula 1844, ang gilingan ng pananahi ng lana na gawa sa worsted wool ay nagdala ng katanyagan sa buong mundo sa nayon hanggang sa pagkabuwag nito noong Oktubre 1976. Noong 1935, ang magkapatid na Schlumpf ay namuhunan ng kanilang kayamanan sa mga tela ng Alsatian sa pamamagitan ng pagbili ng gilingan ng pananahi ng bayan. Noong 1971, ipinagmalaki ng magkapatid na Schlumpf ang pagmamay-ari nila, kasama sina Malmerspach, Erstein, Gluck, at HKC, ng buong industriya ng pag-iikot ng worsted wool sa Pransya. ===Eskudo de armas=== [[File:Blason de la ville de Malmerspach (68).svg|thumb|Eskudo de armas]] Gupit, ang unang may kudeta na mga gule at asul, na may tumataas na gasuklay na kulay argent na nakaumbok sa iskor, ang pangalawang asul na may umiikot na reel na kulay argent na kulay maputla, na may punit na fir tree vert na nakaumbok sa isang bar o nakalagay sa iskor. ==Mga monumento at tanawin== * Ang Simbahan ni San Jose na Manggagawa at ang organo ni Gaston Kern, na itinayo noong 1977. * Alaala ng digmaan. * Daang Romano. Mga gilingan ng paghabi ng magkapatid na Schlumpf, isinara noong Oktubre 1976. * Ang gilingan ng pag-iipit ng lana na gawa sa worsted wool ni Hartmann-Liebach at ang pabahay ng mga manggagawa nito. [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] tsjobjsh3m28hg5bx3ibspvoxuvsiu4 Tagagamit:Melancholicsodium 2 337656 2201757 2201559 2026-04-08T05:55:24Z Melancholicsodium 160685 binawas po ng text sa bio ko 2201757 wikitext text/x-wiki hello jywkymwk5kel4plcu17bdqhwzuuz3nx Fleury-devant-Douaumont 0 337660 2201692 2201601 2026-04-07T12:35:13Z TentingZones1 122212 2201692 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Fleury-devant-Douaumont |settlement_type = Bayan |image_skyline = Panneau Fleury-dt-Douaumont village détruit.jpg |image_caption = Karatula na nagpapahiwatig ng nawasak na nayon |image_shield = Blason ville fr Fleury-devant-Douaumont (Meuse).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Fleury-devant-Douaumont |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Meuse (departamento)|Mosa]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Verdun|Verdun]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Jean-Pierre Laparra |area_total_km2 = 10.27 |population_as_of = 2023 |population_total = 0 |population_footnotes = <ref>{{Cite news |last=Banigan |first=Melissa |date=22 November 2018 |title=The nine ghost villages of northern France |url=https://www.bbc.co.uk/travel/article/20181122-the-nine-ghost-villages-of-northern-france |access-date=2026-02-09 |work=BBC Travel}}</ref> |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|49.19801|5.42883|scale:10000|format=dms|display=inline,title}} |elevation_min_m = 227 |elevation_max_m = 390 |postal_code_type = Postal code |postal_code = 55100 }} Ang '''Fleury-devant-Douaumont''' ay isang komyun sa [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Meuse (departamento)|Mosa]], sa rehiyon ng [[Grand Est]]. Ang nayon ay nawasak noong 1916 noong [[Labanan sa Verdun]] at hindi na muling itinayo. Simula noon, ang kinaroroonan ng komyun ay naging isang walang nakatirang bantayog.<ref name="Interieur">[https://mobile.interieur.gouv.fr/Actualites/Dossiers/La-Meuse/Les-communes-tombees-pour-la-France Les communes tombées pour la France sur le site interieur.gouv.fr, 6 février 2017]</ref> Simula noon, idineklara itong "namatay para sa Pransya", at sa gayon ay nananatiling walang nakatira (opisyal na populasyon: 0), gayundin ang mga komyun ng [[Bezonvaux]], [[Beaumont-en-Verdunois]], [[Haumont-près-Samogneux]], [[Louvemont-Côte-du-Poivre]] at [[Cumières-le-Mort-Homme]]. ==Heograpiya== Ang komyun ay matatagpuan sa [[kagubatan ng Verdun]], ilang kilometro sa hilagang-silangan ng lungsod na [[Verdun (bayan)|may parehong pangalan]]. [[File:Map commune FR insee code 55189.png|thumb|Fleury-devant-Douaumont at mga karatig-bayan]] ==Pangalan== Ang pangalan ng lokalidad ay pinatutunayan sa mga anyong ''Fleurey'' (1254); ''Flurey'' (1275); ''Flurei'' (1283); ''Fleurium'' (1738); ''Fleury'' (1793); ''Fleury'' (1801); at ''Fleury-devant-Douaumont'' sa isang hindi kilalang petsa. Ang Fleury ay nasa timog ng [[Douaumont]]. ==Kasaysayan== '''Paalala: Ang sumusunod na impormasyon ay kinuha mula sa mga lokal na panel ng impormasyon.''' Bago ang [[Unang Digmaang Pandaigdig]], ang Fleury-devant-Douaumont ay isang nayon na ang 422 na naninirahan, noong 1913, ay pangunahing nabubuhay sa pagsasaka ng cereal at paggawa ng kahoy. Ang mga pangunahing tunggalian na naganap sa rehiyon—ang Rebolusyonaryo at Napoleonikong Digmaan, at ang [[Digmaang Franco-Prussian noong 1870]]—ay hindi nakarating sa nayon, na matatagpuan sa mga kakahuyan. Pagkatapos ng 1870, isang linya ng riles ang itinayo sa pagitan ng Verdun at [[Douaumont]], na dumadaan sa Fleury. Maraming mga pandepensang gusali ang itinayo sa lugar (ang Imperyong Aleman, mula noong 1871, ay umaabot na [[Alsace-Lorraine|noon sa bahagi ng Lorraine]], na ang hangganan ngayon ay matatagpuan mga apatnapung kilometro sa silangan ng Fleury): ang Souville redoubt, ang mga kuta ng Tavannes at Froideterre, at ilang iba pang mga kuta. Ang nayon ay nakakita ng isang malaking pagdagsa ng mga sundalo at manggagawa. Noong Agosto 1914, ang mga rehimyento mula sa Verdun ay dumaan sa Fleury patungo sa [[Woëvre|kapatagan ng Woëvre]]. Sa [[Labanan sa Marne]] noong Setyembre 1914, ang linya ng harapan ay naging matatag ilang kilometro sa hilagang-silangan ng nayon. Noong 1915, ito ay bahagi ng pinatibay na sona ng Verdun, at maraming sundalo ang nakahimpil doon. Noong Pebrero 21, 1916, nagsimula ang [[Labanan sa Verdun]]. Ang nayon ay nagising sa pamamagitan ng putok ng artilerya bilang paghahanda sa pagsalakay ng mga Aleman. Ang utos ay ibinigay na lumikas sa nayon, sa gitna ng niyebe. Noong Pebrero 25, ang [[Fort Douaumont]] ay bumagsak sa mga Aleman, na ngayon ay malinaw na ang paningin sa binomba na nayon. Noong Hunyo 7, ang [[Fort Vaux]] ay bumagsak naman. Ang linya ng harapan ay dumadaan na ngayon sa komyun, at ang Fleury, sa pagitan ng [[Fort Souville]] at ng [[kuta ng Froideterre]], ay naging isang mahalagang posisyon na maaaring magpahintulot sa mga Aleman na makalusot patungo sa Verdun. Mula Hunyo hanggang Agosto, ang utos ng Aleman ay naglunsad ng ilang mga opensiba sa bahaging ito ng harapan. Sa loob ng dalawang buwan, ang nayon ay nagpalitan ng mga kamay nang 16 na beses sa pagitan ng mga Pranses at Aleman. Noong Hunyo 23, nagpakawala ang mga Aleman ng ilang libong bala sa nayon, ilan sa mga ito ay mga gas shell, isang pambobomba na sinundan ng isang opensiba mula sa pinakamahuhusay na tropang Imperyal, ang Bavarian Guard at ang Alpenkorps. Upang mapanatili ang kanilang posisyon, isinakripisyo ng mga tauhan ng 121st Chasseurs à Pied Battalion ang kanilang mga sarili. Sinubukan din ng mga Pranses na pigilan ang pag-atake sa pamamagitan ng pag-deploy ng kanilang hukbong panghimpapawid, na nagsagawa ng mga strafing run. Kinuha ng 260th Brigade ang kontrol, at ang matinding labanan ay sumiklab sa loob ng ilang araw sa loob lamang ng ilang ektarya. Ang nayon ay nasakop ng mga Aleman noong Hunyo 23, 1916, nabawi ng mga Pranses kinabukasan, Hunyo 24, at muli pagkalipas ng dalawang araw, Hunyo 25, ng mga Aleman. Noong Hulyo 11, 1916, nagtagumpay ang mga Aleman na makuha ang Powder Magazine, isang advanced na underground ammunition depot na nilayong magtustos sa mga nakapalibot na kuta. Nakarating ang ilang sundalong Aleman sa Center D, isang maliit na istrukturang pandepensang gawa sa lupa. Ang puntong ito ang nagmarka sa pinakamalayo na pagsulong ng mga Aleman patungong Verdun. [[File:All what remains of FLEURY.jpg|thumb|Postkard na nagpapakita ng mga guho ng Fleury.]] Mula Hulyo 13 hanggang Agosto 5, 1916, nagkaroon ng matinding labanan sa paligid ng nasirang nayon. Noong gabi ng Agosto 17-18, 1916, naglunsad ng isang pagsalakay ang [[Moroccan Colonial Infantry Regiment]] at tuluyang nabawi ang nayon. Kasama ang mga Zouaves at Tirailleurs ng 38th Infantry Division, sampung araw na silang nakikipaglaban sa lugar. Matatagpuan sa [[Labanan ng Verdun|sektor ng Verdun]], ang nayon ay tuluyang nawasak ng walang humpay na pagpapaputok ng artilerya ng Pransya at Aleman. Noong 1918, ang nayon ay idineklarang "[[patay para sa Pransiya]]." Isa ito sa [[Villages français détruits durant la Première Guerre mondiale|siyam na nayon na nawasak]] noong [[Labanan sa Verdun]]. Ang mabatong lupain ng komyun ay saksi pa rin sa napakaraming bala na natanggap nito. Noong 1916, ang komyun ng Norman na "Allemagne," sa [[Calvados|Kalbados]], ay pinalitan ang pangalan nito sa [[Fleury-sur-Orne]] bilang pagpupugay kay Fleury-devant-Douaumont, sa pamamagitan ng isang desisyon ng konseho ng munisipyo noong Agosto 23, 1916, na pinagtibay ng Konseho ng mga Ministro noong Abril 12, 1917. Maraming nayon sa [[Baviera]] ang may kalyeng pinangalanang "Fleury," isang pangalang ibinigay bilang parangal sa mga sundalong Bavarian Guard na bumagsak noong mga pag-atake sa nayon. ==Lokal na kultura at pamana== ===Mga Lugar ng Alaala ng Dakilang Digmaan=== Ngayon, isang lugar ng pag-alaala, ang Fleury ay isang kakahuyan kung saan ang mga peklat ng mabangis na mga labanang naganap doon ay nakikita pa rin, bagama't kumupas na sa paglipas ng panahon. Noong 1972, ang tatlong dating kalye nito ay muling inayos, na may isang marker na nagpapahiwatig ng lokasyon ng bawat bahay. Ang isang naka-signpost na trail ay nagbibigay-daan sa mga bisita na matuklasan ang kanilang mga lokasyon. * Ang Notre-Dame-de-l'Europe memorial chapel ay itinayo sa dating simbahan. Noong 1979, ito ay inialay sa Europa na may isang estatwa ng Birheng Maria na ang balabal ay isang bandila ng Europa. Ito ay nakalista bilang isang Makasaysayang Monumento noong 2021. * Ang Froideterre Fort; * Ang Thiaumont Fort; * Ang Douaumont Ossuary, nakalista bilang isang Makasaysayang Monumento mula noong 1996; * Ang Verdun Memorial, isang museo na nakatuon sa kasaysayan at alaala ng Labanan sa Verdun noong 1916; * Ang Jewish War Memorial, nakalista bilang isang makasaysayang monumento mula noong 1996; * Fort Souville; * Ang Baterya ng Hôpital; * Ang Tunnel ng Tavannes. <gallery> Fleury-devant-Douaumont Notre-Dame de l'Europe.jpg|La chapelle Notre-Dame-de-l'Europe. Fleury-devant-Douaumont.jpg|À l'emplacement du village détruit de Fleury. Fleury destroyed village school.jpg|Plaque indiquant l'emplacement de l'école de Fleury. Monument - Fleury devant Douaumont - Detruit en 1916.jpg|Le monument signalant Fleury : le socle a été construit avec toutes les pierres restant du village. Fleury devant douaumont.jpg|Monument aux morts. Fleury-devant-Douaumont, une topographie bouleversée par les obus.jpg|Fleury-devant-Douaumont, une topographie bouleversée par les obus. </gallery> ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Fleury-devant-Douaumont (Meuse).svg|thumb|Fleury-devant-Douaumont]] Nahahati: Una kulay azure na may pilak na toreng bantayan na binalutan ng mason na kulay sable at napapalibutan ng dalawang gintong bituin, pangalawa o may pinutol na halamang lila na namumulaklak na may dalawang lilang usbong o, may tangkay at dahon na may dalawang bertikal. ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Fleury-devant-Douaumont]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Meuse (departamento)]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] 3jd091klibsv5jb7bhau9gsbvc3bgr0 Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya 0 337664 2201723 2201674 2026-04-07T14:26:38Z Jadewest.catvalentine 41897 /* Mga kalahok */ 2201723 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | alt_name = | genre = Kompetisyon sa musika | creator = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] | based_on = [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] | writer = | screenplay = | teleplay = | story = | director = | presenter = Iba't ibang hosts | starring = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[#Mga bansang kasapi|Iba't ibang kalahok na bansa]] | language = Iba-iba; pangunahin na Ingles | num_seasons = | num_series = | num_episodes = 1 paligsahan<br>1 live na palabas | location = Iba't ibang punong lungsod | runtime = | company = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]]<br>Voxovation<br>S20 Productions | network = | first_aired = {{Start date|2026|11|14}} | last_aired = }} Ang '''''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya''''' ([[Wikang Ingles|Ingles]] ''Eurovision Song Contest Asia'') ay isang paparating na internasyonal na paligsahan sa kanta na hinubog mula sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], kung saan ang mga brodkaster mula sa rehiyon ng [[Asya-Pasipiko]] ay maglalaban-laban na kumakatawan sa kani-kanilang mga bansa. Ang unang edisyon, na inorganisa ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at Voxovation, ginawa ng S2O Productions, at itinanghal ng host brodkaster na Channel 3, ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa IdeaLive sa [[Bangkok]], [[Taylandiya]]. Ang mga plano na iakma ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa rehiyon ng Asya-Pasipiko ay nagsimula mula pa noong 2008. Noong 2016, kinuha ng Special Broadcasting Service (SBS) ng Australia ang proyekto, na bumuo ng isang bersyon ng format kasama ang Blink TV at ang EBU para sa isang nakaplanong debut sa 2019. Ipinagpaliban ng SBS ang proyekto noong 2021, at kalaunan ay ipinasa ito sa Voxovation, isang kumpanyang nilikha upang bumuo ng mga adaptasyon ng format ng paligsahan sa iba't ibang teritoryo na may mga lisensya mula sa EBU. Walang karagdagang mga update ang ibinigay hanggang 2025, nang ipalabas ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang isang kompetisyon na tinatawag na ''Druk Dra'', na naglalayong piliin ang kanilang lahok para sa isang paligsahan sa Eurovision Asia bago hiniling ng Voxovation sa brodkaster na itigil ito. Noong Marso 31, 2026, opisyal na inanunsyo ng EBU at Voxovation ang kompetisyon, kasama ang Thailand bilang host country at isang paunang lineup ng 10 kalahok na bansa. ==Pagsulong== Noong Setyembre 2008, inanunsyo ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) na gaganapin ang isang Asya-Pasipikong katapat ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] sa 2009.<ref name="ABC">{{Cite news |date=19 Setyembre 2008 |title=Asian 'Eurovision' to take place |url=https://www.abc.net.au/news/2008-09-19/asian-eurovision-to-take-place/515172 |access-date=7 Abril 2026 |work=ABC News (Australia)}}</ref> Tinawag na ''Our Sound – The Asia Pacific Song Contest'' pagsapit ng ika-4 ng Marso 2009, nakatakda itong gaganapin sa ikalawang kalahati ng taon, at pangungunahan ng kompanyang Singaporean na Asiavision, na pinamumunuan ng negosyanteng Aleman na si Andreas Gerlach. Nakatakdang makipagkumpetensya ang mga tagapagbalita mula sa labinlimang bansa at rehiyon, katulad ng [[Biyetnam]], [[Hapon]], [[Hong Kong]], [[Indiya]], [[Indonesya]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Macau]], [[Malaysia]], [[Pakistan]], [[Pilipinas]], [[Singapore]], [[Timog Korea]], [[Taiwan]], [[Taylandiya]], at [[Tsina]].<ref name="ABC" /> Ilang beses na naantala ang paligsahan at hindi natuloy. Noong Marso 2016, sinimulan ng EBU ang pagbuo ng isang adaptasyon ng Eurovision Song Contest para sa rehiyon kasama ang Special Broadcasting Service (SBS).<ref name="SBS">{{cite web |url=http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |title=Asia: SBS to create Eurovision Song Contest in Asia |first=Anthony |last=Granger |date=21 Marso 2016 |website=Eurovoix |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160321081215/http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |archive-date=21 Marso 2016 |url-status=live}}</ref> Ang SBS ay nagtatrabaho sa proyekto kasama ang kasosyo sa produksyon nito na Blink TV.<ref name="EurovisionTV">{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia |title=Eurovision Song Contest concept to be developed in Asia! |date=21 Marso 2016 |first=Paul |last=Jordan |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819190409/https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia/ |archive-date=19 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref> Ang unang paligsahan ay nakatakdang gaganapin sa [[Australya]] sa 2017.<ref name="EurovisionTV" /> Ang opisyal na pangalan ng kompetisyon ay isiniwalat na Eurovision Asia Song Contest (o simpleng Eurovision Asia) noong Agosto 2017.<ref>{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |title=The Greatest Song Contest in the World is coming to Asia! |first=Paul |last=Jordan |date=18 Agosto 2017 |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818221335/https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |archive-date=18 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="EurovoixWorld">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |title=Three cities interested in hosting Eurovision Asia |first=Anthony |last=Granger |date=19 Mayo 2017 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805103012/https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |archive-date=5 Agosto 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |title=Eurovision Asia on hold? Organizers and EBU "still early in the development process" |first=Ryan |last=Cobb |date=13 Hulyo 2018 |website=ESCXtra |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715010937/https://www.escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |archive-date=15 Hulyo 2018 |url-status=live}}</ref> Pagsapit ng Mayo, ang Australia, Hong Kong at Singapore ay nagpakita ng interes sa pagho-host ng unang edisyon ng paligsahan.<ref name="EurovoixWorld" /> Naglaan ang gobyerno ng Singapore ng $4 milyon upang mag-host ng kaganapan, habang ang lungsod ng Sydney at ang estado ng New South Wales ay nagsabing mamumuhunan sila sa pagho-host.<ref>{{cite web |url=https://escinsight.com/2017/05/06/eurovision-insight-podcast-insight-asks-australian-head-delegation-paul-clarke/ |title=Eurovision Insight Podcast: Insight Asks Australian Head Of Delegation Paul Clarke |first=Ewan |last=Spence |date=6 Mayo 2017 |website=ESC Insight |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Iginiit ng konseho ng lungsod ng Gold Coast noong Nobyembre 2018 na ang unang paligsahan ay magaganap sa Gold Coast Convention and Exhibition Centre mula Nobyembre 30 hanggang Disyembre 7, 2019.<ref>{{cite web |url=https://www.9news.com.au/national/eurovision-asia-gold-coast-inaugural-event/bc4370be-1948-4125-9aca-0533d30b899c |title=Gold Coast to host inaugural Eurovision Asia |first=Brendon |last=Wolf |date=1 Nobyembre 2018 |website=9News |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong Mayo 2021, nakumpirma na ipinagpaliban ng SBS ang proyekto.<ref>{{Cite web|last=Carter|first=Ford|date=25 Mayo 2021|title=SBS drops plans for Eurovision Asia|url=https://www.aussievision.net/post/sbs-drops-plans-for-eurovision-asia|access-date=7 Abril 2026|website=aussievision|language=en}}</ref> Ang mga plano ng SBS mula Mayo 2016 ay para sa isang brodkaster mula sa bawat bansa sa rehiyon ng Asya-Pasipiko na maging karapat-dapat na lumahok, ibig sabihin ay mayroong maximum na 68 kalahok.<ref>{{cite web |url=http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |title=Asiavision 12 countries the aim for the first contest |first=Anthony |last=Granger |date=7 Mayo 2016 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507180618/http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |archive-date=7 Mayo 2016 |url-status=dead}}</ref> Ang pagiging miyembro sa Asia-Pacific Broadcasting Union (ABU) ay hindi isang kinakailangan para sa pakikilahok. Pagsapit ng Marso 2019, kinumpirma na ng mga brodkaster mula sa sampung bansa ang kanilang intensyon na lumahok: Australya, Hapon, [[Kapuluang Solomon]], [[Kasakistan]], [[Maldives|Maldibas]], [[Nuweba Selandiya]], [[Papua New Guinea|Papua Bagong Guinea]], Timog Korea, Tsina, at [[Vanuatu]].<ref name="EurovoixWorld2">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |title=Eurovision Asia Song Contest Still in The Works |first=Anthony |last=Granger |date=4 Marso 2019 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320195737/https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |archive-date=20 Marso 2019 |url-status=dead}}</ref> Kinumpirma ng SBS ang pakikilahok nito, habang ang China, Japan at South Korea ay pinangalanan bilang mga potensyal na kalahok.<ref name="EurovoixWorld2" /> Noong Mayo 2025, kinumpirma ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang intensyon nitong lumahok sa Eurovision Asia, na nagsasaad na ang unang paligsahan ay gaganapin sa [[Bangkok]], Taylandiya, na may 18 bansang kalahok. Noong Hunyo 24, inilathala ng EBU ang Brand Impact Report nito para sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na naglista ng isang adaptasyon sa Asya-Pasipiko bilang nasa ilalim ng "patuloy na pag-unlad". Noong Agosto, ang lokasyon ay itinalaga ng BBS bilang [[Mumbai]], India, habang sinimulan nitong mag-organisa ng isang pambansang seleksyon na pinamagatang ''Druk Dra'' sa parehong buwan upang piliin ang kanilang kalahok.<ref name="Aussievision">{{Cite web |last=Tsinivits |first=Kyriakos |date=25 Agosto 2025 |title=Is Eurovision Asia actually going to happen? |url=https://www.aussievision.net/post/is-eurovision-asia-actually-going-to-happen |access-date=7 Abril 2026 |website=Aussievision |language=en}}</ref> Bukod pa rito, ang Ho Chi Minh City Television (HTV), na nagsisilbi sa lugar ng Ho Chi Minh City sa Biyetnam, ay unang naglaan ng timeslot para sa isang programang pinamagatang ''Eurovision Asia'' sa Agosto 31.<ref name="Aussievision" /> Noong Agosto 28, sinabi ni Martin Green, direktor ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na "walang mga plano ang nakumpirma o inanunsyo hanggang sa kasalukuyan" para sa paligsahan sa Asya-Pasipiko, na lalong naglilinaw na ang ''Druk Dra'' ay inalis sa ere at binura mula sa mga online platform sa kahilingan ng mga kasosyo ng EBU.<ref name="EuroTripPod">{{Cite web |date=28 Agosto 2025 |title=EBU shuts down Eurovision Asia speculation |url=https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828183848/https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |archive-date=28 Agosto 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=The Eurotrip Podcast}}</ref> Noong Nobyembre, si Marcus Tang ay kinuha ng Voxovation upang maglingkod bilang "Managing Director Asia".<ref name="Voxovation">{{Cite web |title=About Us |url=https://www.voxovation.com/about |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129172829/https://www.voxovation.com/about |archive-date=29 Nobyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong ika-15 ng Disyembre, sinabi ni Christer Björkman, Pinuno ng Musika at Tagapagtatag ng Voxovation, sa podcast na ''Eurovision Uncovered'' na ang Eurovision Asia ay patuloy na "masinsinang paghahanda", na may pag-asang maipapahayag ito sa publiko "sa lalong madaling panahon".<ref name="EuroUncovered">{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Eurovision Uncovered Meets Christer Björkman: “There are Challenges in Almost Every Act” |url=https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251215170122/https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |archive-date=15 Disyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=Eurovision Uncovered Podcast}}</ref> Sa isang panayam, sinabi ng Direktor ng Eurovision na si Martin Green na pinahahalagahan ng mga pambansang brodkaster sa Asya-Pasipiko ang paligsahan bilang isang paraan ng pagbibigay ng pagkakataon sa mga pambansang bituin ng pop, na inilalarawan ito bilang isang "simpleng paraan". Ang pangalang "Eurovision" ay isinama sa pamagat, sa kabila ng kaganapan na binubuo ng mga kalahok sa Asya-Pasipiko, sa kahilingan ng mga prospective na kalahok na brodkaster.<ref name="NYTimes">{{Cite news |last=Marshall |first=Alex |date=31 Marso 2026 |title=Eurovision Song Contest to Add Asian Edition This Year |url=https://www.nytimes.com/2026/03/31/arts/music/eurovision-song-contest-asia.html |access-date=7 Abril 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==Pormat== Binubuo ng iisang palabas, ang mga resulta ay pagpapasyahan sa pamamagitan ng 50/50 na hati ng boto ng mga propesyonal na hurado at boto ng publiko.<ref name="Pormat">{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2026/03/31/eurovision-song-contest-asia-launches/ |title=Eurovision Song Contest Asia Launches With Final in Bangkok This November |date=31 Marso 2026 |access-date=7 Abril 2026 |first=Anthony |last=Granger |website=Eurovoix.com}}</ref> Ang bawat kalahok na kalahok ay dapat na wala pang tatlong minuto at itanghal ng hindi hihigit sa anim na tao.<ref name="Pormat" /> Inaasahang lahat ng kalahok na brodkaster ay mag-oorganisa ng pambansang finals upang mapili ang kanilang kalahok. Ang mananalo ay iimbitahang magtanghal bilang panauhin sa susunod na edisyon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Europa.<ref name="NYTimes" /> ==Kasaysayan== {| class="wikitable tsx_sortable" style="font-size: 95%" |- style="background:#efefef" ! rowspan="2" class="autorowspan" | Taon ! rowspan="2" |Petsa ! rowspan="2" |Venue, punong lungsod at bansa ! rowspan="2" |Punong brodkaster ! rowspan="2" |(Mga) presenter ! rowspan="2" |Bansang kalahok ! colspan="3" class="autorowspan" | Kampeon |- !Bansa !Awit !Mang-aawit |- | [[#Paligsahan sa 2026|2026]] |Nobyembre 14 |<small>{{flagicon|THA}} IdeaLive, [[Bangkok]], Taylandiya</small> |Channel 3 |''Iaanunsyo'' |10 |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |} ==Paligsahan sa 2026== {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya | year = 2026 | image = | size = | caption = | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|2026|11|14|df=y}} | venue = [[IdeaLive]]<br />[[Bangkok]], [[Taylandiya]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU)<br />Voxovation | president = | host_broadcaster = [[Channel 3 HD (Taylandiya)|Channel 3]] | producer = S20 Productions | musdirector = | presenters = | entries = 10 | finalists = | debut = {{Plainlist| * {{Flag|Bangladesh}} * {{Flag|Bhutan}} * {{Flag|Biyetnam}} * {{Flag|Kambodya}} * {{Flag|Laos}} * {{Flag|Malaysia}} * {{Flag|Nepal}} * {{Flag|Pilipinas}} * {{Flag|Taylandiya}} * {{Flag|Timog Korea}} }} | return = | non-return = | winner = | vote = | prev_year = | next_year = }} Noong ika-29 ng Marso 2026, isang website ang inilunsad, na nagsasabing ang paligsahan ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre sa Bangkok, na pansamantalang tampok ang siyam na bansa: [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Biyetnam]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Malaysia]], [[Nepal]], [[Pilipinas]], at [[Taylandiya]].<ref>{{Cite web |url=https://eurovisionasia.com |title=Eurovision Song Contest Asia 2026 — Bangkok |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329001637/https://eurovisionasia.com/ |archive-date=29 Marso 2026 |url-status=dead}}</ref> Pansamantalang inalis ang website pagkalipas ng ilang oras.<ref>{{Cite web |last=Mouriquand |first=David |date=30 Marso 2026 |title=A decade in the making: Will Eurovision Asia take place in 2026? |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/30/a-decade-in-the-making-will-eurovision-asia-take-place-in-2026 |access-date=7 Abril 2026 |website=Euronews |language=en}}</ref> Pormal na inanunsyo ang paligsahan noong ika-31 ng Marso sa ilalim ng pangalang Eurovision Song Contest Asia, na ioorganisa ng EBU at Voxovation kasama ang S2O Productions bilang mga kasosyo, at ang Channel 3 ng Thailand bilang host broadcaster. Ang unang anunsyo ay naglista ng sampung bansa (ang nabanggit kasama ang [[Timog Korea]]) kasama ang kani-kanilang mga kalahok na broadcaster. Gaganapin ito sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa IdeaLive sa [[Bangkok]], Taylandiya.<ref>{{cite web |title=Eurovision Song Contest Asia will debut in 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/eurovision-song-contest-asia-will-debut-november-2026/ |website=Eurovision.com |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kaur |first1=Baani |title=Eurovision launching Asia edition, grand final to take place in Bangkok in November |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/eurovision-asia-2026-final-bangkok-580901 |website=Channel News Asia |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref> ===Mga kalahok=== {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya 2026<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2026 |title=Eurovision Goes East: Bangkok to Host First-Ever Eurovision Song Contest Asia in 2026 |url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/bangkok-to-host-first-ever-eurovision-song-contest-asia-2026/ |access-date=7 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! scope="col" colspan="2" | Proseso ng pagpili ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}} |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" |{{Flag|Bangladesh}} | NTV | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Bhutan}} | BBS | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Biyetnam}} | VTV3 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Kambodya}} | TV5 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Laos}} | VTE9 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Malaysia}} | TV3 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Nepal}} | Himalaya TV | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{TBA|''Iaanunsyo''}} | Setyembre 19, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Pilipinas}} | [[ABS-CBN]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Taylandiya}} | Channel 3 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Timog Korea}} | [[ENA (Timog Korea)|ENA]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{TBA|''Iaanunsyo''}} | Setyembre 4, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Musika]] [[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]] [[Kategorya:Music festival]] 4gtwnk5hgud2heuyordu4mylpzhbl2y 2201724 2201723 2026-04-07T14:38:06Z Jadewest.catvalentine 41897 /* Pagsulong */ 2201724 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = | image_alt = | caption = | alt_name = | genre = Kompetisyon sa musika | creator = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] | based_on = [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] | writer = | screenplay = | teleplay = | story = | director = | presenter = Iba't ibang hosts | starring = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[#Mga bansang kasapi|Iba't ibang kalahok na bansa]] | language = Iba-iba; pangunahin na Ingles | num_seasons = | num_series = | num_episodes = 1 paligsahan<br>1 live na palabas | location = Iba't ibang punong lungsod | runtime = | company = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]]<br>Voxovation<br>S20 Productions | network = | first_aired = {{Start date|2026|11|14}} | last_aired = }} Ang '''''Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya''''' ([[Wikang Ingles|Ingles]] ''Eurovision Song Contest Asia'') ay isang paparating na internasyonal na paligsahan sa kanta na hinubog mula sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], kung saan ang mga brodkaster mula sa rehiyon ng [[Asya-Pasipiko]] ay maglalaban-laban na kumakatawan sa kani-kanilang mga bansa. Ang unang edisyon, na inorganisa ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) at Voxovation, ginawa ng S2O Productions, at itinanghal ng host brodkaster na Channel 3, ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa IdeaLive sa [[Bangkok]], [[Taylandiya]]. Ang mga plano na iakma ang Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision para sa rehiyon ng Asya-Pasipiko ay nagsimula mula pa noong 2008. Noong 2016, kinuha ng Special Broadcasting Service (SBS) ng Australia ang proyekto, na bumuo ng isang bersyon ng format kasama ang Blink TV at ang EBU para sa isang nakaplanong debut sa 2019. Ipinagpaliban ng SBS ang proyekto noong 2021, at kalaunan ay ipinasa ito sa Voxovation, isang kumpanyang nilikha upang bumuo ng mga adaptasyon ng format ng paligsahan sa iba't ibang teritoryo na may mga lisensya mula sa EBU. Walang karagdagang mga update ang ibinigay hanggang 2025, nang ipalabas ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang isang kompetisyon na tinatawag na ''Druk Dra'', na naglalayong piliin ang kanilang lahok para sa isang paligsahan sa Eurovision Asia bago hiniling ng Voxovation sa brodkaster na itigil ito. Noong Marso 31, 2026, opisyal na inanunsyo ng EBU at Voxovation ang kompetisyon, kasama ang Thailand bilang host country at isang paunang lineup ng 10 kalahok na bansa. ==Pagsulong== Noong Setyembre 2008, inanunsyo ng [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU) na gaganapin ang isang Asya-Pasipikong katapat ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]] sa 2009.<ref name="ABC">{{Cite news |date=19 Setyembre 2008 |title=Asian 'Eurovision' to take place |url=https://www.abc.net.au/news/2008-09-19/asian-eurovision-to-take-place/515172 |access-date=7 Abril 2026 |work=ABC News (Australia)}}</ref> Tinawag na ''Our Sound – The Asia Pacific Song Contest'' pagsapit ng ika-4 ng Marso 2009, nakatakda itong gaganapin sa ikalawang kalahati ng taon, at pangungunahan ng kompanyang Singaporean na Asiavision, na pinamumunuan ng negosyanteng Aleman na si Andreas Gerlach. Nakatakdang makipagkumpetensya ang mga tagapagbalita mula sa labinlimang bansa at rehiyon, katulad ng [[Biyetnam]], [[Hapon]], [[Hong Kong]], [[Indiya]], [[Indonesya]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Macau]], [[Malaysia]], [[Pakistan]], [[Pilipinas]], [[Singapore]], [[Timog Korea]], [[Taiwan]], [[Taylandiya]], at [[Tsina]].<ref name="ABC" /> Ilang beses na naantala ang paligsahan at hindi natuloy. Noong Marso 2016, sinimulan ng EBU ang pagbuo ng isang adaptasyon ng Eurovision Song Contest para sa rehiyon kasama ang Special Broadcasting Service (SBS).<ref name="SBS">{{cite web |url=http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |title=Asia: SBS to create Eurovision Song Contest in Asia |first=Anthony |last=Granger |date=21 Marso 2016 |website=Eurovoix |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160321081215/http://eurovoix.com/2016/03/21/asia-sbs-create-eurovision-song-contest-asia/ |archive-date=21 Marso 2016 |url-status=live}}</ref> Ang SBS ay nagtatrabaho sa proyekto kasama ang kasosyo sa produksyon nito na Blink TV.<ref name="EurovisionTV">{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia |title=Eurovision Song Contest concept to be developed in Asia! |date=21 Marso 2016 |first=Paul |last=Jordan |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819190409/https://eurovision.tv/story/eurovision-song-contest-concept-to-be-developed-in-asia/ |archive-date=19 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref> Ang unang paligsahan ay nakatakdang gaganapin sa [[Australya]] sa 2017.<ref name="EurovisionTV" /> Ang opisyal na pangalan ng kompetisyon ay isiniwalat na Eurovision Asia Song Contest (o simpleng Eurovision Asia) noong Agosto 2017.<ref>{{cite web |url=https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |title=The Greatest Song Contest in the World is coming to Asia! |first=Paul |last=Jordan |date=18 Agosto 2017 |website=Eurovision.tv |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818221335/https://eurovision.tv/story/eurovision-is-coming-to-asia |archive-date=18 Agosto 2017 |url-status=live}}</ref><ref name="EurovoixWorld">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |title=Three cities interested in hosting Eurovision Asia |first=Anthony |last=Granger |date=19 Mayo 2017 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805103012/https://eurovoix-world.com/three-cities-interested-hosting-eurovision-asia/ |archive-date=5 Agosto 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=https://escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |title=Eurovision Asia on hold? Organizers and EBU "still early in the development process" |first=Ryan |last=Cobb |date=13 Hulyo 2018 |website=ESCXtra |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180715010937/https://www.escxtra.com/2018/07/13/eurovision-asia-hold-ebu/ |archive-date=15 Hulyo 2018 |url-status=live}}</ref> Pagsapit ng Mayo, ang Australia, Hong Kong at Singapore ay nagpakita ng interes sa pagho-host ng unang edisyon ng paligsahan.<ref name="EurovoixWorld" /> Naglaan ang gobyerno ng Singapore ng $4 milyon upang mag-host ng kaganapan, habang ang lungsod ng Sydney at ang estado ng New South Wales ay nagsabing mamumuhunan sila sa pagho-host.<ref>{{cite web |url=https://escinsight.com/2017/05/06/eurovision-insight-podcast-insight-asks-australian-head-delegation-paul-clarke/ |title=Eurovision Insight Podcast: Insight Asks Australian Head Of Delegation Paul Clarke |first=Ewan |last=Spence |date=6 Mayo 2017 |website=ESC Insight |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Iginiit ng konseho ng lungsod ng Gold Coast noong Nobyembre 2018 na ang unang paligsahan ay magaganap sa Gold Coast Convention and Exhibition Centre mula Nobyembre 30 hanggang Disyembre 7, 2019.<ref>{{cite web |url=https://www.9news.com.au/national/eurovision-asia-gold-coast-inaugural-event/bc4370be-1948-4125-9aca-0533d30b899c |title=Gold Coast to host inaugural Eurovision Asia |first=Brendon |last=Wolf |date=1 Nobyembre 2018 |website=9News |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong Mayo 2021, nakumpirma na ipinagpaliban ng SBS ang proyekto.<ref>{{Cite web|last=Carter|first=Ford|date=25 Mayo 2021|title=SBS drops plans for Eurovision Asia|url=https://www.aussievision.net/post/sbs-drops-plans-for-eurovision-asia|access-date=7 Abril 2026|website=aussievision|language=en}}</ref> Ang mga plano ng SBS mula Mayo 2016 ay para sa isang brodkaster mula sa bawat bansa sa rehiyon ng Asya-Pasipiko na maging karapat-dapat na lumahok, ibig sabihin ay mayroong maximum na 68 kalahok.<ref>{{cite web |url=http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |title=Asiavision 12 countries the aim for the first contest |first=Anthony |last=Granger |date=7 Mayo 2016 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507180618/http://eurovoix-world.com/asiavision-12-countries-the-aim-for-the-first-contest/ |archive-date=7 Mayo 2016 |url-status=dead}}</ref> Ang pagiging miyembro sa Asia-Pacific Broadcasting Union (ABU) ay hindi isang kinakailangan para sa pakikilahok. Pagsapit ng Marso 2019, kinumpirma na ng mga brodkaster mula sa sampung bansa ang kanilang intensyon na lumahok: Australya, Hapon, [[Kapuluang Solomon]], [[Kasakistan]], [[Maldives|Maldibas]], [[Nuweba Selandiya]], [[Papua New Guinea|Papua Bagong Guinea]], Timog Korea, Tsina, at [[Vanuatu]].<ref name="EurovoixWorld2">{{cite web |url=https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |title=Eurovision Asia Song Contest Still in The Works |first=Anthony |last=Granger |date=4 Marso 2019 |website=Eurovoix World |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320195737/https://eurovoix-world.com/eurovision-asia-song-contest-still-in-the-works/ |archive-date=20 Marso 2019 |url-status=dead}}</ref> Kinumpirma ng SBS ang pakikilahok nito, habang ang Hapon, Timog Korea at Tsina ay pinangalanan bilang mga potensyal na kalahok.<ref name="EurovoixWorld2" /> Noong Mayo 2025, kinumpirma ng Bhutan Broadcasting Service (BBS) ang intensyon nitong lumahok sa Eurovision Asia, na nagsasaad na ang unang paligsahan ay gaganapin sa [[Bangkok]], Taylandiya, na may 18 bansang kalahok. Noong Hunyo 24, inilathala ng EBU ang Brand Impact Report nito para sa Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na naglista ng isang adaptasyon sa Asya-Pasipiko bilang nasa ilalim ng "patuloy na pag-unlad". Noong Agosto, ang lokasyon ay itinalaga ng BBS bilang [[Mumbai]], Indiya, habang sinimulan nitong mag-organisa ng isang pambansang seleksyon na pinamagatang ''Druk Dra'' sa parehong buwan upang piliin ang kanilang kalahok.<ref name="Aussievision">{{Cite web |last=Tsinivits |first=Kyriakos |date=25 Agosto 2025 |title=Is Eurovision Asia actually going to happen? |url=https://www.aussievision.net/post/is-eurovision-asia-actually-going-to-happen |access-date=7 Abril 2026 |website=Aussievision |language=en}}</ref> Bukod pa rito, ang Ho Chi Minh City Television (HTV), na nagsisilbi sa lugar ng [[Lungsod Ho Chi Minh]] sa Biyetnam, ay unang naglaan ng oras para sa isang programang pinamagatang ''Eurovision Asia'' sa Agosto 31.<ref name="Aussievision" /> Noong Agosto 28, sinabi ni Martin Green, direktor ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision, na "walang mga plano ang nakumpirma o inanunsyo hanggang sa kasalukuyan" para sa paligsahan sa Asya-Pasipiko, na lalong naglilinaw na ang ''Druk Dra'' ay inalis sa ere at binura mula sa mga online platform sa kahilingan ng mga kasosyo ng EBU.<ref name="EuroTripPod">{{Cite web |date=28 Agosto 2025 |title=EBU shuts down Eurovision Asia speculation |url=https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250828183848/https://eurotrippodcast.com/2025/08/28/ebu-shuts-down-eurovision-asia-speculation/ |archive-date=28 Agosto 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=The Eurotrip Podcast}}</ref> Noong Nobyembre, si Marcus Tang ay kinuha ng Voxovation upang maglingkod bilang "Managing Director Asia".<ref name="Voxovation">{{Cite web |title=About Us |url=https://www.voxovation.com/about |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129172829/https://www.voxovation.com/about |archive-date=29 Nobyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026}}</ref> Noong ika-15 ng Disyembre, sinabi ni Christer Björkman, Pinuno ng Musika at Tagapagtatag ng Voxovation, sa podcast na ''Eurovision Uncovered'' na ang Eurovision Asia ay patuloy na "masinsinang paghahanda", na may pag-asang maipapahayag ito sa publiko "sa lalong madaling panahon".<ref name="EuroUncovered">{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Eurovision Uncovered Meets Christer Björkman: “There are Challenges in Almost Every Act” |url=https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251215170122/https://escinsight.com/2025/12/15/christer-bjorkman-eurovision-production-interview/ |archive-date=15 Disyembre 2025 |access-date=7 Abril 2026 |work=Eurovision Uncovered Podcast}}</ref> Sa isang panayam, sinabi ng Direktor ng Eurovision na si Martin Green na pinahahalagahan ng mga pambansang brodkaster sa Asya-Pasipiko ang paligsahan bilang isang paraan ng pagbibigay ng pagkakataon sa mga pambansang bituin ng pop, na inilalarawan ito bilang isang "simpleng paraan". Sa kahilingan ng mga inaasahang mga kalahok na brodkaster, ang pangalang "Eurovision" ay isinama sa pamagat, kahit na ang paligsahan ay binubuo ng mga kalahok sa Asya-Pasipiko.<ref name="NYTimes">{{Cite news |last=Marshall |first=Alex |date=31 Marso 2026 |title=Eurovision Song Contest to Add Asian Edition This Year |url=https://www.nytimes.com/2026/03/31/arts/music/eurovision-song-contest-asia.html |access-date=7 Abril 2026 |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ==Pormat== Binubuo ng iisang palabas, ang mga resulta ay pagpapasyahan sa pamamagitan ng 50/50 na hati ng boto ng mga propesyonal na hurado at boto ng publiko.<ref name="Pormat">{{Cite web |url=https://eurovoix.com/2026/03/31/eurovision-song-contest-asia-launches/ |title=Eurovision Song Contest Asia Launches With Final in Bangkok This November |date=31 Marso 2026 |access-date=7 Abril 2026 |first=Anthony |last=Granger |website=Eurovoix.com}}</ref> Ang bawat kalahok na kalahok ay dapat na wala pang tatlong minuto at itanghal ng hindi hihigit sa anim na tao.<ref name="Pormat" /> Inaasahang lahat ng kalahok na brodkaster ay mag-oorganisa ng pambansang finals upang mapili ang kanilang kalahok. Ang mananalo ay iimbitahang magtanghal bilang panauhin sa susunod na edisyon ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Europa.<ref name="NYTimes" /> ==Kasaysayan== {| class="wikitable tsx_sortable" style="font-size: 95%" |- style="background:#efefef" ! rowspan="2" class="autorowspan" | Taon ! rowspan="2" |Petsa ! rowspan="2" |Venue, punong lungsod at bansa ! rowspan="2" |Punong brodkaster ! rowspan="2" |(Mga) presenter ! rowspan="2" |Bansang kalahok ! colspan="3" class="autorowspan" | Kampeon |- !Bansa !Awit !Mang-aawit |- | [[#Paligsahan sa 2026|2026]] |Nobyembre 14 |<small>{{flagicon|THA}} IdeaLive, [[Bangkok]], Taylandiya</small> |Channel 3 |''Iaanunsyo'' |10 |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |''Iaanunsyo'' |} ==Paligsahan sa 2026== {{Infobox song contest | name = Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya | year = 2026 | image = | size = | caption = | theme = | semi1 = | semi2 = | final = {{start date|2026|11|14|df=y}} | venue = [[IdeaLive]]<br />[[Bangkok]], [[Taylandiya]] | organizer = [[Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa]] (EBU)<br />Voxovation | president = | host_broadcaster = [[Channel 3 HD (Taylandiya)|Channel 3]] | producer = S20 Productions | musdirector = | presenters = | entries = 10 | finalists = | debut = {{Plainlist| * {{Flag|Bangladesh}} * {{Flag|Bhutan}} * {{Flag|Biyetnam}} * {{Flag|Kambodya}} * {{Flag|Laos}} * {{Flag|Malaysia}} * {{Flag|Nepal}} * {{Flag|Pilipinas}} * {{Flag|Taylandiya}} * {{Flag|Timog Korea}} }} | return = | non-return = | winner = | vote = | prev_year = | next_year = }} Noong ika-29 ng Marso 2026, isang website ang inilunsad, na nagsasabing ang paligsahan ay gaganapin sa ika-14 ng Nobyembre sa Bangkok, na pansamantalang tampok ang siyam na bansa: [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Biyetnam]], [[Kambodya]], [[Laos]], [[Malaysia]], [[Nepal]], [[Pilipinas]], at [[Taylandiya]].<ref>{{Cite web |url=https://eurovisionasia.com |title=Eurovision Song Contest Asia 2026 — Bangkok |access-date=7 Abril 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329001637/https://eurovisionasia.com/ |archive-date=29 Marso 2026 |url-status=dead}}</ref> Pansamantalang inalis ang website pagkalipas ng ilang oras.<ref>{{Cite web |last=Mouriquand |first=David |date=30 Marso 2026 |title=A decade in the making: Will Eurovision Asia take place in 2026? |url=https://www.euronews.com/culture/2026/03/30/a-decade-in-the-making-will-eurovision-asia-take-place-in-2026 |access-date=7 Abril 2026 |website=Euronews |language=en}}</ref> Pormal na inanunsyo ang paligsahan noong ika-31 ng Marso sa ilalim ng pangalang Eurovision Song Contest Asia, na ioorganisa ng EBU at Voxovation kasama ang S2O Productions bilang mga kasosyo, at ang Channel 3 ng Thailand bilang host broadcaster. Ang unang anunsyo ay naglista ng sampung bansa (ang nabanggit kasama ang [[Timog Korea]]) kasama ang kani-kanilang mga kalahok na broadcaster. Gaganapin ito sa ika-14 ng Nobyembre 2026 sa IdeaLive sa [[Bangkok]], Taylandiya.<ref>{{cite web |title=Eurovision Song Contest Asia will debut in 2026 |url=https://www.eurovision.com/stories/eurovision-song-contest-asia-will-debut-november-2026/ |website=Eurovision.com |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Kaur |first1=Baani |title=Eurovision launching Asia edition, grand final to take place in Bangkok in November |url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/eurovision-asia-2026-final-bangkok-580901 |website=Channel News Asia |access-date=7 Abril 2026 |date=31 Marso 2026}}</ref> ===Mga kalahok=== {| class="wikitable plainrowheaders sticky-header" |+ Mga kalahok ng Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision sa Asya 2026<ref>{{Cite web |date=2 Abril 2026 |title=Eurovision Goes East: Bangkok to Host First-Ever Eurovision Song Contest Asia in 2026 |url=https://www.eurovision.com/newsroom/release/bangkok-to-host-first-ever-eurovision-song-contest-asia-2026/ |access-date=7 Abril 2026 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref> |- ! scope="col" rowspan="2" | Bansa ! scope="col" rowspan="2" | Brodkaster ! scope="col" rowspan="2" | Artista ! scope="col" rowspan="2" | Kanta ! scope="col" rowspan="2" | Wika ! scope="col" colspan="2" | Proseso ng pagpili ! scope="col" rowspan="2" | {{Abbr|Sang.|Sanggunian}} |- ! scope="col" | Proseso ! scope="col" | Petsa |- ! scope="row" |{{Flag|Bangladesh}} | NTV | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Bhutan}} | BBS | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Biyetnam}} | VTV3 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Kambodya}} | TV5 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Laos}} | VTE9 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Malaysia}} | TV3 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Nepal}} | Himalaya TV | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{TBA|''Iaanunsyo''}} | Setyembre 19, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Pilipinas}} | [[ABS-CBN]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Taylandiya}} | Channel 3 | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | style="text-align:center" {{N/A|}} |- ! scope="row" |{{Flag|Timog Korea}} | [[ENA (Timog Korea)|ENA]] | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{N/A|}} | {{TBA|''Iaanunsyo''}} | Setyembre 4, 2026 | style="text-align:center" {{N/A|}} |} ==Sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Musika]] [[Kategorya:Patimpalak sa pag-awit]] [[Kategorya:Music festival]] 8l7ddxa00cfallk494wmqpz5085n143 Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa 0 337665 2201685 2026-04-07T12:09:31Z Jadewest.catvalentine 41897 Bagong pahina: {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsas... 2201685 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsasahimpapawid | membership = {{unbulleted list|112 member organisations|''(in 54 countries)''}} | headquarters = [[Geneva]], Switzerland | predecessor = [[International Broadcasting Union]] | formation = {{start date and age|df=y|1950|02|12}} | leader_title = Presidente | leader_name = [[Delphine Ernotte]] | leader_title2 = Direktor-Heneral | leader_name2 = [[Noel Curran]] | language = Ingles, Pranses | website = {{Official|https://www.ebu.ch/}} }} Ang '''Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa''' (Ingles: ''European Broadcasting Union'', '''EBU'''; Pranses: ''Union européenne de radio-télévision'', '''UER''') ay isang alyansa ng mga organisasyon ng media na nagbibigay ng serbisyo publiko sa mga bansang nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA) o mga miyembro ng [[Konseho ng Europa]] (CoE). Sa taong 2024, ito ay binubuo ng 123 miyembrong organisasyon mula sa 56 na bansa, at 31 associate member mula sa karagdagang 20 bansa. Ito ay itinatag noong 1950, at ang punong tanggapan nito ay nasa Geneva. Ang EBU ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telekomunikasyon ng Eurovision at Euroradio kung saan ang mga pangunahing broadcast sa telebisyon at radyo ay ipinamamahagi nang live sa mga miyembro nito. Pinapatakbo rin nito ang pang-araw-araw na palitan ng balita sa Eurovision kung saan ibinabahagi ng mga miyembro ang mga breaking news footage. Noong 2017, inilunsad ng EBU ang Eurovision Social Newswire, isang serbisyo sa pag-verify ng mga saksi at video. Sa pangunguna ng Pinuno ng Eurovision Social Newswire, si Derek Bowler, ang serbisyo ay nagbibigay sa mga miyembro ng EBU ng mga na-verify at na-clear para sa paggamit ng mga balitang media ng saksi na lumalabas sa social media. Ang EBU, sa pakikipagtulungan ng mga miyembro nito, ay gumagawa ng mga programa at nag-oorganisa ng mga kaganapan kung saan maaaring lumahok ang mga miyembro nito, tulad ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], ang pinakakilalang produksiyon nito, o ang Eurovision Debates sa pagitan ng mga kandidato para sa pangulo ng [[Komisyong Europeo]] para sa halalan sa parlamento sa 2014, 2019 at 2024. Si Noel Curran ay naging direktor-heneral mula noong 2017. ==Mga miyembro== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Albanya}} | [[RTSH|Albanian Radio-Television]] | [[Wikang Albanes|Albanes]]: ''Radio Televizioni Shqiptar'' | RTSH | 1999 |- | rowspan="3" | {{Flag|Alherya}} | [[Public Establishment of Television]] | [[Wikang Arabe|Arabe]]: المؤسّسة العمومية للتلفزيون<br />[[Wikang Pranses|Pranses]]: ''Établissement public de télévision'' | EPTV | rowspan="3" | 1970 |- | [[Radio Algeria|National Sound Broadcasting Company]] | Arabe: المؤسسة العمومية للبث الإذاعي<br />Pranses: ''Entreprise nationale de radiodiffusion sonore'' | ENRS |- | [[Télédiffusion d'Algérie|Algerian Broadcasting Company]] | Arabe: البث الإذاعي والتلفزي الجزائري<br />Pranses: ''Télédiffusion d'Algérie'' | TDA |- | {{Flag|Andorra}} | [[Radio and Television of Andorra]] | [[Wikang Katalan|Katalan]]: ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' | RTVA | 2002 |- | rowspan="2" | {{Flag|Armenya}} | [[Public Television Company of Armenia]] | [[Wikang Armenyo|Armenyo]]: Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն (''Hayastani Hanrayin Herrustaynkerut'yun'') | ARMTV | rowspan="2" | 2005 |- | [[Public Radio of Armenia]] | Armenyo: Հայաստանի Հանրային Ռադիո (''Hayastani Hanrayin Radio'') | ARMR |- | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} | colspan="2" | İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: * [[İctimai Televiziya]] (İTV) * [[İctimai Radio]] (İR) | İCTI/İTV | 2007 |- | {{Flag|Austria}} | [[ORF (brodkaster)|Austrian Broadcasting]] | [[Wikang Aleman|Aleman]]: ''Österreichischer Rundfunk'' | ORF | 1953 |- | rowspan="2" | {{Flag|Belhika}} | [[VRT (brodkaster)|Flemish Radio and Television Broadcasting Organisation]] | [[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie'' | VRT | rowspan="2" | 1950 |- | [[RTBF|Belgian Radio-Television of the French Community]] | Pranses: ''Radio-Télévision Belge de la Communauté Française'' | RTBF |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina|name=Bosniya at Herzegovina}} | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina]] | [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]]: ''Bosanskohercegovačka radiotelevizija'' | BHRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Bulgarya}} | [[Bulgarian National Radio]] | [[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]: Българско национално радио (''Bǎlgarsko nacionalno radio'') | BNR | rowspan="2" | 1993 |- | [[Bulgarian National Television]] | Bulgaro: Българска национална телевизия (''Balgarska natsionalna televizia'') | BNT |- | rowspan="2" | {{Flag|Dinamarka}} | [[DR (brodkaster)|Danish Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Danes|Danes]]: ''Danmarks Radio'' | DR | 1950 |- | [[TV 2 (Dinamarka)|TV 2 Denmark]] | Danes: ''TV 2 Danmark'' | DK/TV2 | 1989 |- | {{Flag|Egypt|name=Ehipto}} | [[National Media Authority]] | Arabe: الهيئة الوطنية للإعلام | NTU | 1985 |- | {{Flag|Estonya}} | [[Eesti Rahvusringhääling]] * [[Eesti Raadio]] (ER) * [[Eesti Televisioon]] (ETV) | ERR | 1993 |- | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}} | [[Croatian Radiotelevision]] | [[Wikang Kroato|Kroato]]: ''(Hrvatska radiotelevizija'' | HRT | 1993 |- | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | [[Yle|Finnish Broadcasting Company]] | [[Wikang Finlandes|Finlandes]]: ''Yleisradio''<br />[[Wikang Suweko|Suweko]]: ''Rundradion'' | Yle | 1950 |- | rowspan="2" | {{Flag|Republikang Tseko}} | [[Czech Radio]] | [[Wikang Tseko|Tseko]]: ''Český rozhlas'' | ČRo | rowspan="2" | 1993 |- | [[Czech Television]] | Tseko: ''Česká televize'' | ČT |- | {{Flag|Tsipre}} | [[Cyprus Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Griyego|Griyego]]: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (''Radiofonikó Ídryma Kýprou'')<br />[[Wikang Turko|Turko]]: ''Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu'' | CyBC | 1969 |} 788wt43kqhthl6ftfn11u82l4lt2inv 2201722 2201685 2026-04-07T14:20:43Z Jadewest.catvalentine 41897 2201722 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsasahimpapawid | membership = {{unbulleted list|112 miyembrong organisasyon|''(sa 54 na bansa)''}} | headquarters = [[Geneva]], Suwisa | predecessor = [[International Broadcasting Union]] | formation = {{start date and age|df=y|1950|02|12}} | leader_title = Presidente | leader_name = [[Delphine Ernotte]] | leader_title2 = Direktor-Heneral | leader_name2 = [[Noel Curran]] | language = Ingles, Pranses | website = {{Official|https://www.ebu.ch/}} }} Ang '''Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa''' (Ingles: ''European Broadcasting Union'', '''EBU'''; Pranses: ''Union européenne de radio-télévision'', '''UER''') ay isang alyansa ng mga organisasyon ng media na nagbibigay ng serbisyo publiko sa mga bansang nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA) o mga miyembro ng [[Konseho ng Europa]] (CoE). Sa taong 2024, ito ay binubuo ng 123 miyembrong organisasyon mula sa 56 na bansa, at 31 associate member mula sa karagdagang 20 bansa. Ito ay itinatag noong 1950, at ang punong tanggapan nito ay nasa Geneva. Ang EBU ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telekomunikasyon ng Eurovision at Euroradio kung saan ang mga pangunahing broadcast sa telebisyon at radyo ay ipinamamahagi nang live sa mga miyembro nito. Pinapatakbo rin nito ang pang-araw-araw na palitan ng balita sa Eurovision kung saan ibinabahagi ng mga miyembro ang mga breaking news footage. Noong 2017, inilunsad ng EBU ang Eurovision Social Newswire, isang serbisyo sa pag-verify ng mga saksi at video. Sa pangunguna ng Pinuno ng Eurovision Social Newswire, si Derek Bowler, ang serbisyo ay nagbibigay sa mga miyembro ng EBU ng mga na-verify at na-clear para sa paggamit ng mga balitang media ng saksi na lumalabas sa social media. Ang EBU, sa pakikipagtulungan ng mga miyembro nito, ay gumagawa ng mga programa at nag-oorganisa ng mga kaganapan kung saan maaaring lumahok ang mga miyembro nito, tulad ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], ang pinakakilalang produksiyon nito, o ang Eurovision Debates sa pagitan ng mga kandidato para sa pangulo ng [[Komisyong Europeo]] para sa halalan sa parlamento sa 2014, 2019 at 2024. Si Noel Curran ay naging direktor-heneral mula noong 2017. ==Mga miyembro== ===Kasalukuyang miyembro=== Mula Hunyo 2024, ang listahan ng mga miyembro ng EBU ay binubuo ng sumusunod na 75 kumpanya ng pagsasahimpapawid mula sa 56 na bansa.<ref name="EBU Active">{{cite web|url=https://www.ebu.ch/about/members?type=active|title=EBU Active Members|website=ebu.ch|publisher=EBU|access-date=7 Abril 2026|archive-date=14 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251114072035/https://www.ebu.ch/about/members?type=active|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Albanya}} | [[RTSH|Albanian Radio-Television]] | [[Wikang Albanes|Albanes]]: ''Radio Televizioni Shqiptar'' | RTSH | 1999 |- | rowspan="2" | {{Flag|Alemanya}} | [[ARD (brodkaster)|The Working Group of Public Broadcasters in the Federal Republic of Germany]]: * [[Bayerischer Rundfunk|Bavarian Broadcasting]] (''Bayerischer Rundfunk'', BR) * [[Hessischer Rundfunk|Hessian Broadcasting]] (''Hessischer Rundfunk'', HR) * [[Mitteldeutscher Rundfunk|Central German Broadcasting]] (''Mitteldeutscher Rundfunk'', MDR) * [[Norddeutscher Rundfunk|Northern German Broadcasting]] (''Norddeutscher Rundfunk'', NDR) * [[Radio Bremen]] (RB) * [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|Berlin-Brandenburg Broadcasting]] (''Rundfunk Berlin-Brandenburg'', RBB) * [[Saarländischer Rundfunk|Saarland Broadcasting]] (''Saarländischer Rundfunk'', SR) * [[Südwestrundfunk|Southwest Broadcasting]] (''Südwestrundfunk'', SWR) * [[Westdeutscher Rundfunk|West German Broadcasting]] (''Westdeutscher Rundfunk'', WDR) * [[Deutsche Welle|German Wave]] (''Deutsche Welle'', DW) * [[Deutschlandradio|German Radio]] (''Deutschlandradio'', DLR) | [[Wikang Aleman|Aleman]]: ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' | ARD | 1952 |- | [[ZDF|Second German Television]] | Aleman: ''Zweites Deutsches Fernsehen'' | ZDF | 1963 |- | rowspan="3" | {{Flag|Alherya}} | [[Public Establishment of Television]] | [[Wikang Arabe|Arabe]]: المؤسّسة العمومية للتلفزيون<br />[[Wikang Pranses|Pranses]]: ''Établissement public de télévision'' | EPTV | rowspan="3" | 1970 |- | [[Radio Algeria|National Sound Broadcasting Company]] | Arabe: المؤسسة العمومية للبث الإذاعي<br />Pranses: ''Entreprise nationale de radiodiffusion sonore'' | ENRS |- | [[Télédiffusion d'Algérie|Algerian Broadcasting Company]] | Arabe: البث الإذاعي والتلفزي الجزائري<br />Pranses: ''Télédiffusion d'Algérie'' | TDA |- | {{Flag|Andorra}} | [[Radio and Television of Andorra]] | [[Wikang Katalan|Katalan]]: ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' | RTVA | 2002 |- | rowspan="2" | {{Flag|Armenya}} | [[Public Television Company of Armenia]] | [[Wikang Armenyo|Armenyo]]: Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն (''Hayastani Hanrayin Herrustaynkerut'yun'') | ARMTV | rowspan="2" | 2005 |- | [[Public Radio of Armenia]] | Armenyo: Հայաստանի Հանրային Ռադիո (''Hayastani Hanrayin Radio'') | ARMR |- | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} | colspan="2" | İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: * [[İctimai Televiziya]] (İTV) * [[İctimai Radio]] (İR) | İCTI/İTV | 2007 |- | {{Flag|Austria}} | [[ORF (brodkaster)|Austrian Broadcasting]] | Aleman: ''Österreichischer Rundfunk'' | ORF | 1953 |- | rowspan="2" | {{Flag|Belhika}} | [[VRT (brodkaster)|Flemish Radio and Television Broadcasting Organisation]] | [[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie'' | VRT | rowspan="2" | 1950 |- | [[RTBF|Belgian Radio-Television of the French Community]] | Pranses: ''Radio-Télévision Belge de la Communauté Française'' | RTBF |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina|name=Bosniya at Herzegovina}} | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina]] | [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]]: ''Bosanskohercegovačka radiotelevizija'' | BHRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Bulgarya}} | [[Bulgarian National Radio]] | [[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]: Българско национално радио (''Bǎlgarsko nacionalno radio'') | BNR | rowspan="2" | 1993 |- | [[Bulgarian National Television]] | Bulgaro: Българска национална телевизия (''Balgarska natsionalna televizia'') | BNT |- | rowspan="2" | {{Flag|Dinamarka}} | [[DR (brodkaster)|Danish Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Danes|Danes]]: ''Danmarks Radio'' | DR | 1950 |- | colspan="2" | [[TV 2 (Dinamarka)|TV 2 Danmark]] | DK/TV2 | 1989 |- | {{Flag|Egypt|name=Ehipto}} | [[National Media Authority]] | Arabe: الهيئة الوطنية للإعلام | NTU | 1985 |- | {{Flag|Estonia|name=Estonya}} | colspan="2" | [[Eesti Rahvusringhääling]] * [[Eesti Raadio]] (ER) * [[Eesti Televisioon]] (ETV) | ERR | 1993 |- | {{Flag|Gresya}} | [[Hellenic Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Griyego|Griyego]]: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (''Ellinikí Radiofonía Tileórasi'') | ERT | 1950–2013<br />2015– |- | {{Flag|Heorhiya}} | [[Georgian Public Broadcaster]] | [[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი (''sakartvelos sazogadoebrivi mauts'q'ebeli'') | GPB | 2005 |- | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}} | [[Macedonian Radio Television]] | [[Wikang Macedonio|Macedonio]]: Македонска радио-телевизија (''Makedonska radio-televizija'') | MRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Irlanda}} | [[RTÉ|Radio Television of Ireland]] | [[Wikang Irlandes|Irlandes]]: ''Raidió Teilifís Éireann'' | RTÉ | 1950 |- | colspan="2" | [[TG4]] | TG4 | 2007 |- | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}} | [[RÚV|National Broadcasting]] | [[Wikang Islandes|Islandes]]: ''Ríkisútvarpið'' | RÚV | 1956 |- | {{Flag|Israel}} | [[Israeli Public Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Hebreo|Hebreo]]: תַּאֲגִיד הַשִׁיְדּוּר הַיִשְׂרָאֵלִי (''Taʾăḡid HaŠidûr HaYiśrāʾēli'')<br />Arabe: هَيْئَة اَلْبَثّ اَلْإِسْرَائِيلي (''Hayʾat al-Baṯṯ al-Isrāʾīlī'') | KAN | 2017 |- | {{Flag|Italya}} | colspan="2" | [[RAI|RAI – Radiotelevisione italiana]] | RAI | 1950 |- | {{Flag|Jordan}} | [[Jordan Radio and Television Corporation]] | Arabe: مؤسسة الإذاعة والتلفزيون الأردني | JRTV | 1970 |- | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}} | [[Croatian Radiotelevision]] | [[Wikang Kroato|Kroato]]: ''(Hrvatska radiotelevizija'' | HRT | 1993 |- | {{Flag|Latvia|name=Letonya}} | [[Public Broadcasting of Latvia]]: * [[Latvijas Televīzija|Latvian Television]] (''Latvijas Televīzija'', LTV) * [[Latvijas Radio|Latvia's Radio]] (''Latvijas Radio'', LR) | [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]: ''Latvijas Sabiedriskie mediji'' | LSM | 1993 |- | {{Flag|Lebanon|name=Libano}} | [[Télé Liban]] | Arabe: تلفزيون لبنان | TL | 1950 |- | {{Flag|Libya}} | [[Libya National Channel]] | Arabe: قناة ليبيا الوطنية | LNC | 2011 |- | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}} | [[Lithuanian National Radio and Television]] | [[Wikang Litwano|Litwano]]: ''Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija'' | LRT | 1993 |- | rowspan="2" |{{Flag|Luxembourg}} |[[RTL Group]] |Pranses: ''Radio Télévision Luxembourg'' |RTL |1950 |- | colspan="2" |Média de Service Public 100,7 ([[Radio 100,7]]) |MSP |2022 |- | {{Flag|Malta}} | [[Public Broadcasting Services]] | [[Wikang Maltes|Maltes]]: ''Servizzi ta' Xandir Pubbliku'' | PBS | 1970 |- | {{Flag|Morocco|name=Maruekos}} | [[SNRT|National Company of Radio and Television]] | Pranses: ''Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision''<br />Arabe: الشَرِكَة الوَطَنِيَّة لِلْإِذَاعَة وَالتَلْفَزَة<br />[[Pamantayang Wikang Moroccan Amazigh|Tamazight]]: ⵜⴰⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵏⵣⵡⴰⵢ ⴷ ⵜⵉⵍⵉⴼⵉⵣⵢⵓⵏ | SNRT | 1950 |- | {{Flag|Moldova}} | [[Teleradio-Moldova]] | [[Wikang Rumano|Rumano]]: ''Compania Națională "Teleradio-Moldova"'' | TRM | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" | [[Monaco Media Diffusion]] | MMD | 1994 |- | colspan="2" | [[TVMonaco]] | TVM | 2024 |- | {{Flag|Montenegro}} | [[Radio and Television of Montenegro]] | [[Wikang Montenegrin|Montenegrin]]: Радио и телевизија Црне Горе (''Radio i televizija Crne Gore'') | RTCG | 2006 |- | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | [[Nederlandse Publieke Omroep|Dutch Public Broadcaster]]: * [[AVROTROS]] * [[BNNVARA]] * [[Evangelische Omroep|Evangelical Broadcasting]] (''Evangelische Omroep'', EO) * [[Humanistische Omroep|Humanist Broadcasting]] (''Humanistische Omroep'', HUMAN) * [[KRO-NCRV]] * [[Omroep MAX|MAX]] * [[Nederlandse Omroep Stichting|Dutch Broadcasting Foundation]] (''Nederlandse Omroep Stichting'', NOS) * [[Omroep NTR|NTR]] * [[Ongehoord Nederland|Unheard Netherlands]] (''Ongehoord Nederland'', ON) * [[PowNed]] * [[Ster|Foundation for Ether Advertisement]] (''Stichting Ether Reclame'', STER) * [[VPRO]] * [[WNL (brodkaster)|WNL]] * [[Omroep Zwart|Broadcaster Black]] (''Omroep Zwart'', ZWART) | Olandes: ''Nederlandse Publieke Omroep'' | NPO | 1950 |- | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | [[Yle|Finnish Broadcasting Company]] | [[Wikang Finlandes|Finlandes]]: ''Yleisradio''<br />[[Wikang Suweko|Suweko]]: ''Rundradion'' | Yle | 1950 |- | rowspan="2" | {{Flag|Pransiya}} | colspan="2" | Groupe de Radiodiffusion Française: * [[France Télévisions]] (FTV) * [[Radio France]] (RF) * [[France Médias Monde]] (FMM) | GRF | 1950 |- | colspan="2" | [[Arte (channel sa telebisyon)|Arte]] | ARTE | 2024 |- | rowspan="2" | {{Flag|Republikang Tseko}} | [[Czech Radio]] | [[Wikang Tseko|Tseko]]: ''Český rozhlas'' | ČRo | rowspan="2" | 1993 |- | [[Czech Television]] | Tseko: ''Česká televize'' | ČT |- | {{Flag|Tsipre}} | [[Cyprus Broadcasting Corporation]] | Griyego: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (''Radiofonikó Ídryma Kýprou'')<br />[[Wikang Turko|Turko]]: ''Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu'' | CyBC | 1969 |- | {{Flag|Hungary|name=Unggriya}} | [[Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap|Media Support and Asset Management Fund]]: * [[Duna Média|Duna Media Service Provider]] (''Duna Médiaszolgáltató'') | [[Wikang Ungaro|Ungaro]]: ''Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap'' | MTVA | 2014 |} ==Sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Europa]] [[Kategorya:Radyo]] [[Kategorya:Telebisyon]] hzfm1nm3n0x1u5gqbtd46qzyopaor3z 2201736 2201722 2026-04-07T23:56:44Z Jadewest.catvalentine 41897 2201736 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsasahimpapawid | membership = {{unbulleted list|112 miyembrong organisasyon|''(sa 54 na bansa)''}} | headquarters = [[Geneva]], Suwisa | predecessor = [[International Broadcasting Union]] | formation = {{start date and age|df=y|1950|02|12}} | leader_title = Presidente | leader_name = [[Delphine Ernotte]] | leader_title2 = Direktor-Heneral | leader_name2 = [[Noel Curran]] | language = Ingles, Pranses | website = {{Official|https://www.ebu.ch/}} }} Ang '''Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa''' (Ingles: ''European Broadcasting Union'', '''EBU'''; Pranses: ''Union européenne de radio-télévision'', '''UER''') ay isang alyansa ng mga organisasyon ng media na nagbibigay ng serbisyo publiko sa mga bansang nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA) o mga miyembro ng [[Konseho ng Europa]] (CoE). Sa taong 2024, ito ay binubuo ng 123 miyembrong organisasyon mula sa 56 na bansa, at 31 associate member mula sa karagdagang 20 bansa. Ito ay itinatag noong 1950, at ang punong tanggapan nito ay nasa Geneva. Ang EBU ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telekomunikasyon ng Eurovision at Euroradio kung saan ang mga pangunahing broadcast sa telebisyon at radyo ay ipinamamahagi nang live sa mga miyembro nito. Pinapatakbo rin nito ang pang-araw-araw na palitan ng balita sa Eurovision kung saan ibinabahagi ng mga miyembro ang mga breaking news footage. Noong 2017, inilunsad ng EBU ang Eurovision Social Newswire, isang serbisyo sa pag-verify ng mga saksi at video. Sa pangunguna ng Pinuno ng Eurovision Social Newswire, si Derek Bowler, ang serbisyo ay nagbibigay sa mga miyembro ng EBU ng mga na-verify at na-clear para sa paggamit ng mga balitang media ng saksi na lumalabas sa social media. Ang EBU, sa pakikipagtulungan ng mga miyembro nito, ay gumagawa ng mga programa at nag-oorganisa ng mga kaganapan kung saan maaaring lumahok ang mga miyembro nito, tulad ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], ang pinakakilalang produksiyon nito, o ang Eurovision Debates sa pagitan ng mga kandidato para sa pangulo ng [[Komisyong Europeo]] para sa halalan sa parlamento sa 2014, 2019 at 2024. Si Noel Curran ay naging direktor-heneral mula noong 2017. ==Mga miyembro== ===Kasalukuyang miyembro=== Mula Hunyo 2024, ang listahan ng mga miyembro ng EBU ay binubuo ng sumusunod na 75 kumpanya ng pagsasahimpapawid mula sa 56 na bansa.<ref name="EBU Active">{{cite web|url=https://www.ebu.ch/about/members?type=active|title=EBU Active Members|website=ebu.ch|publisher=EBU|access-date=7 Abril 2026|archive-date=14 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251114072035/https://www.ebu.ch/about/members?type=active|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Albanya}} | [[RTSH|Albanian Radio-Television]] | [[Wikang Albanes|Albanes]]: ''Radio Televizioni Shqiptar'' | RTSH | 1999 |- | rowspan="2" | {{Flag|Alemanya}} | [[ARD (brodkaster)|The Working Group of Public Broadcasters in the Federal Republic of Germany]]: * [[Bayerischer Rundfunk|Bavarian Broadcasting]] (''Bayerischer Rundfunk'', BR) * [[Hessischer Rundfunk|Hessian Broadcasting]] (''Hessischer Rundfunk'', HR) * [[Mitteldeutscher Rundfunk|Central German Broadcasting]] (''Mitteldeutscher Rundfunk'', MDR) * [[Norddeutscher Rundfunk|Northern German Broadcasting]] (''Norddeutscher Rundfunk'', NDR) * [[Radio Bremen]] (RB) * [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|Berlin-Brandenburg Broadcasting]] (''Rundfunk Berlin-Brandenburg'', RBB) * [[Saarländischer Rundfunk|Saarland Broadcasting]] (''Saarländischer Rundfunk'', SR) * [[Südwestrundfunk|Southwest Broadcasting]] (''Südwestrundfunk'', SWR) * [[Westdeutscher Rundfunk|West German Broadcasting]] (''Westdeutscher Rundfunk'', WDR) * [[Deutsche Welle|German Wave]] (''Deutsche Welle'', DW) * [[Deutschlandradio|German Radio]] (''Deutschlandradio'', DLR) | [[Wikang Aleman|Aleman]]: ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' | ARD | 1952 |- | [[ZDF|Second German Television]] | Aleman: ''Zweites Deutsches Fernsehen'' | ZDF | 1963 |- | rowspan="3" | {{Flag|Alherya}} | [[Public Establishment of Television]] | [[Wikang Arabe|Arabe]]: المؤسّسة العمومية للتلفزيون<br />[[Wikang Pranses|Pranses]]: ''Établissement public de télévision'' | EPTV | rowspan="3" | 1970 |- | [[Radio Algeria|National Sound Broadcasting Company]] | Arabe: المؤسسة العمومية للبث الإذاعي<br />Pranses: ''Entreprise nationale de radiodiffusion sonore'' | ENRS |- | [[Télédiffusion d'Algérie|Algerian Broadcasting Company]] | Arabe: البث الإذاعي والتلفزي الجزائري<br />Pranses: ''Télédiffusion d'Algérie'' | TDA |- | {{Flag|Andorra}} | [[Radio and Television of Andorra]] | [[Wikang Katalan|Katalan]]: ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' | RTVA | 2002 |- | rowspan="2" | {{Flag|Armenya}} | [[Public Television Company of Armenia]] | [[Wikang Armenyo|Armenyo]]: Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն (''Hayastani Hanrayin Herrustaynkerut'yun'') | ARMTV | rowspan="2" | 2005 |- | [[Public Radio of Armenia]] | Armenyo: Հայաստանի Հանրային Ռադիո (''Hayastani Hanrayin Radio'') | ARMR |- | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} | colspan="2" | İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: * [[İctimai Televiziya]] (İTV) * [[İctimai Radio]] (İR) | İCTI/İTV | 2007 |- | {{Flag|Austria}} | [[ORF (brodkaster)|Austrian Broadcasting]] | Aleman: ''Österreichischer Rundfunk'' | ORF | 1953 |- | rowspan="2" | {{Flag|Belhika}} | [[VRT (brodkaster)|Flemish Radio and Television Broadcasting Organisation]] | [[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie'' | VRT | rowspan="2" | 1950 |- | [[RTBF|Belgian Radio-Television of the French Community]] | Pranses: ''Radio-Télévision Belge de la Communauté Française'' | RTBF |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina|name=Bosniya at Herzegovina}} | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina]] | [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]]: ''Bosanskohercegovačka radiotelevizija'' | BHRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Bulgarya}} | [[Bulgarian National Radio]] | [[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]: Българско национално радио (''Bǎlgarsko nacionalno radio'') | BNR | rowspan="2" | 1993 |- | [[Bulgarian National Television]] | Bulgaro: Българска национална телевизия (''Balgarska natsionalna televizia'') | BNT |- | rowspan="2" | {{Flag|Dinamarka}} | [[DR (brodkaster)|Danish Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Danes|Danes]]: ''Danmarks Radio'' | DR | 1950 |- | colspan="2" | [[TV 2 (Dinamarka)|TV 2 Danmark]] | DK/TV2 | 1989 |- | {{Flag|Egypt|name=Ehipto}} | [[National Media Authority]] | Arabe: الهيئة الوطنية للإعلام | NTU | 1985 |- |{{Flag|Eslobakya}} |[[Slovak Television and Radio]] |[[Wikang Eslobako|Eslobako]]: ''Slovenská televízia a rozhlas'' |STVR |2024 |- |{{Flag|Eslobenya}} |[[Radiotelevizija Slovenija|Radio-Television of Slovenia]] |[[Wikang Esloveno|Esloveno]]: ''Radiotelevizija Slovenija'' |RTVSLO |1993 |- |{{Flag|Espanya}} |[[RTVE|Spanish Radio and Television]] |[[Wikang Kastila|Kastila]]: ''Radiotelevisión Española'' |RTVE |1955 |- | {{Flag|Estonia|name=Estonya}} | colspan="2" | [[Eesti Rahvusringhääling]] * [[Eesti Raadio]] (ER) * [[Eesti Televisioon]] (ETV) | ERR | 1993 |- | {{Flag|Gresya}} | [[Hellenic Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Griyego|Griyego]]: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (''Ellinikí Radiofonía Tileórasi'') | ERT | 1950–2013<br />2015– |- | {{Flag|Heorhiya}} | [[Georgian Public Broadcaster]] | [[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი (''sakartvelos sazogadoebrivi mauts'q'ebeli'') | GPB | 2005 |- | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}} | [[Macedonian Radio Television]] | [[Wikang Macedonio|Macedonio]]: Македонска радио-телевизија (''Makedonska radio-televizija'') | MRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Irlanda}} | [[RTÉ|Radio Television of Ireland]] | [[Wikang Irlandes|Irlandes]]: ''Raidió Teilifís Éireann'' | RTÉ | 1950 |- | colspan="2" | [[TG4]] | TG4 | 2007 |- | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}} | [[RÚV|National Broadcasting]] | [[Wikang Islandes|Islandes]]: ''Ríkisútvarpið'' | RÚV | 1956 |- | {{Flag|Israel}} | [[Israeli Public Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Hebreo|Hebreo]]: תַּאֲגִיד הַשִׁיְדּוּר הַיִשְׂרָאֵלִי (''Taʾăḡid HaŠidûr HaYiśrāʾēli'')<br />Arabe: هَيْئَة اَلْبَثّ اَلْإِسْرَائِيلي (''Hayʾat al-Baṯṯ al-Isrāʾīlī'') | KAN | 2017 |- | {{Flag|Italya}} | colspan="2" | [[RAI|RAI – Radiotelevisione italiana]] | RAI | 1950 |- | {{Flag|Jordan}} | [[Jordan Radio and Television Corporation]] | Arabe: مؤسسة الإذاعة والتلفزيون الأردني | JRTV | 1970 |- | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}} | [[Croatian Radiotelevision]] | [[Wikang Kroato|Kroato]]: ''Hrvatska radiotelevizija'' | HRT | 1993 |- | {{Flag|Latvia|name=Letonya}} | [[Public Broadcasting of Latvia]]: * [[Latvijas Televīzija|Latvian Television]] (''Latvijas Televīzija'', LTV) * [[Latvijas Radio|Latvia's Radio]] (''Latvijas Radio'', LR) | [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]: ''Latvijas Sabiedriskie mediji'' | LSM | 1993 |- | {{Flag|Lebanon|name=Libano}} | [[Télé Liban]] | Arabe: تلفزيون لبنان | TL | 1950 |- | {{Flag|Libya}} | [[Libya National Channel]] | Arabe: قناة ليبيا الوطنية | LNC | 2011 |- | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}} | [[Lithuanian National Radio and Television]] | [[Wikang Litwano|Litwano]]: ''Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija'' | LRT | 1993 |- |{{Flag|Lungsod ng Vaticano}} |[[Radyo Batikana|Vatican Radio]] |[[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Radio Vaticana''<br />[[Wikang Latin|Latin]]: ''Statio Radiophonica Vaticana'' |VR |1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Luxembourg}} |[[RTL Group]] |Pranses: ''Radio Télévision Luxembourg'' |RTL |1950 |- | colspan="2" |Média de Service Public 100,7 ([[Radio 100,7]]) |MSP |2022 |- | {{Flag|Malta}} | [[Public Broadcasting Services]] | [[Wikang Maltes|Maltes]]: ''Servizzi ta' Xandir Pubbliku'' | PBS | 1970 |- | {{Flag|Morocco|name=Maruekos}} | [[SNRT|National Company of Radio and Television]] | Pranses: ''Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision''<br />Arabe: الشَرِكَة الوَطَنِيَّة لِلْإِذَاعَة وَالتَلْفَزَة<br />[[Pamantayang Wikang Moroccan Amazigh|Tamazight]]: ⵜⴰⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵏⵣⵡⴰⵢ ⴷ ⵜⵉⵍⵉⴼⵉⵣⵢⵓⵏ | SNRT | 1950 |- | {{Flag|Moldova}} | [[Teleradio-Moldova]] | [[Wikang Rumano|Rumano]]: ''Compania Națională "Teleradio-Moldova"'' | TRM | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" | [[Monaco Media Diffusion]] | MMD | 1994 |- | colspan="2" | [[TVMonaco]] | TVM | 2024 |- | {{Flag|Montenegro}} | [[Radio and Television of Montenegro]] | [[Wikang Montenegrin|Montenegrin]]: Радио и телевизија Црне Горе (''Radio i televizija Crne Gore'') | RTCG | 2006 |- | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | [[Nederlandse Publieke Omroep|Dutch Public Broadcaster]]: * [[AVROTROS]] * [[BNNVARA]] * [[Evangelische Omroep|Evangelical Broadcasting]] (''Evangelische Omroep'', EO) * [[Humanistische Omroep|Humanist Broadcasting]] (''Humanistische Omroep'', HUMAN) * [[KRO-NCRV]] * [[Omroep MAX|MAX]] * [[Nederlandse Omroep Stichting|Dutch Broadcasting Foundation]] (''Nederlandse Omroep Stichting'', NOS) * [[Omroep NTR|NTR]] * [[Ongehoord Nederland|Unheard Netherlands]] (''Ongehoord Nederland'', ON) * [[PowNed]] * [[Ster|Foundation for Ether Advertisement]] (''Stichting Ether Reclame'', STER) * [[VPRO]] * [[WNL (brodkaster)|WNL]] * [[Omroep Zwart|Broadcaster Black]] (''Omroep Zwart'', ZWART) | Olandes: ''Nederlandse Publieke Omroep'' | NPO | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Noruwega}} |[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |[[Wikang Noruwego|Noruwego]]: ''Norsk rikskringkasting'' |NRK |1950 |- |[[TV 2 Group|TV 2 Gruppen]] |Noruwego: ''TV 2 Gruppen'' |NO/TV2 |1993 |- | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | [[Yle|Finnish Broadcasting Company]] | [[Wikang Finlandes|Finlandes]]: ''Yleisradio''<br />[[Wikang Suweko|Suweko]]: ''Rundradion'' | Yle | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Polonya}} |[[Telewizja Polska|Polish Television]] |[[Wikang Polako|Polako]]: ''Telewizja Polska'' |TVP | rowspan="2" |1993 |- |[[Polskie Radio|Polish Radio]] |Polako: ''Polskie Radio'' |PR |- |{{Flag|Portugal}} |[[Rádio e Televisão de Portugal|Radio and Television of Portugal]] |[[Wikang Portuges|Portuges]]: ''Rádio e Televisão de Portugal'' |RTP |1950 |- | rowspan="2" | {{Flag|Pransiya}} | colspan="2" | Groupe de Radiodiffusion Française: * [[France Télévisions]] (FTV) * [[Radio France]] (RF) * [[France Médias Monde]] (FMM) | GRF | 1950 |- | colspan="2" | [[Arte (channel sa telebisyon)|Arte]] | ARTE | 2024 |- | rowspan="2" | {{Flag|Republikang Tseko}} | [[Czech Radio]] | [[Wikang Tseko|Tseko]]: ''Český rozhlas'' | ČRo | rowspan="2" | 1993 |- | [[Czech Television]] | Tseko: ''Česká televize'' | ČT |- | rowspan="2" |{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | colspan="2" |[[BBC|British Broadcasting Corporation]] |BBC |1950 |- | colspan="2" |[[United Kingdom Independent Broadcasting]]: * [[ITV (kalambatang pantelebisyon)|ITV plc]] (UKIB/ITV) * [[STV Group]] (UKIB/STV) * [[Channel 4|Channel 4 Television Corporation]] (UKIB/C4) * [[S4C]] (UKIB/S4C) |UKIB |1981 |- | rowspan="2" |{{Flag|Rumanya}} |[[Romanian Radio Broadcasting Company]] |Rumano: ''Societatea Română de Radiodifuziune'' |ROR | rowspan="2" |1993 |- |[[TVR (Rumanya)|Romanian Television Society]] |Rumano: ''Societatea Română de Televiziune'' / ''Televiziunea Română'' |RO/TVR |- |{{Flag|San Marino}} |[[San Marino RTV]] |Italyano: ''Radiotelevisione della Repubblica di San Marino'' |SMRTV |1995 |- |{{Flag|Serbia|name=Serbiya}} |[[Radio Television of Serbia]] |Serbiyo: Радио-телевизија Србије (''Radio-televizija Srbije'') |RTS |2006 |- |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |Foundation Management for SR, SVT, and UR: * [[Sveriges Television|Sweden's Television]] (''Sveriges Television'', SVT) * [[Sveriges Radio|Sweden's Radio]] (''Sveriges Radio'', SR) * [[Swedish Educational Broadcasting Company]] (''Sveriges Utbildningsradio'', UR'')'' |Suweko: ''Förvaltningsstiftelsen för SR, SVT och UR'' / ''Sveriges Rundradiotjänst'' |SRT |1950 |- |{{Flag|Suwisa}} | colspan="2" |[[Swiss Broadcasting Corporation]]: * [[Schweizer Radio und Fernsehen|Swiss Radio and Television]] (''Schweizer Radio und Fernsehen'', SRF) * [[Radio Télévision Suisse|Swiss Radio Television]] (''Radio Télévision Suisse'', RTS) * [[Radiotelevisione svizzera|Swiss Radiotelevision of the Italian Language]] (''Radiotelevisione svizzera di lingua italiana'' / ''Radiotelevisione svizzera'', RSI) * [[Radiotelevisiun Svizra Rumantscha|Swiss Romansh Radio-Television]] (''Radiotelevisiun Svizra Rumantscha'', RTR) |SRG SSR |1950 |- | {{Flag|Tsipre}} | [[Cyprus Broadcasting Corporation]] | Griyego: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (''Radiofonikó Ídryma Kýprou'')<br />[[Wikang Turko|Turko]]: ''Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu'' | CyBC | 1969 |- | rowspan="2" |{{Flag|Tunisia}} |[[Radio Tunisienne|Establishment of the Tunisian Radio]] [[Radio Tunisienne|/ Tunisian Radio]] |Pranses: ''Établissement de la Radio Tunisienne'' / ''Radio Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة الإذاعة التونسية | rowspan="2" |RTT | rowspan="2" |2007 |- |[[Télévision Tunisienne|Establishment of the Tunisian Television / Tunisian Television]] |Pranses: ''Établissement de la Télévision Tunisienne'' / ''Télévision Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة التلفزة التونسية |- |{{Flag|Turkiya}} |[[Turkish Radio and Television Corporation]] |Turko: ''Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'' |TRT |1950 |- | {{Flag|Hungary|name=Unggriya}} | [[Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap|Media Support and Asset Management Fund]]: * [[Duna Média|Duna Media Service Provider]] (''Duna Médiaszolgáltató'') | [[Wikang Ungaro|Ungaro]]: ''Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap'' | MTVA | 2014 |- |{{Flag|Ukranya}} |[[Suspilne|National Public Broadcasting Company of Ukraine]] |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]: Національна суспільна телерадіокомпанія України (''Natsionalna Suspilna Teleradiokompaniia Ukrainy'') |SU |1993 |} ==== Suspended members ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon ! rowspan="2" |Suspendido |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Belarus|name=Biyelorusya}} | [[Belteleradio|National State TV and Radio Company of the Republic of Belarus]] | [[Wikang Biyeloruso|Biyeloruso]]: Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь (''Natsyyanalnaya dzyarzhawnaya teleradyyokampaniya Respubliki Belarus'')<br />[[Wikang Ruso|Ruso]]: Национальная государственная телерадиокомпания Республики Беларусь (''Natsionalnaya gosudarstvennaya teleradiokompaniya Respubliki Belarus'') | BTRC | 1993 |2021 |- | rowspan="3" | {{Flag|Rusya}} | [[Channel One (Russia)|Channel One Russia]] | Ruso: Первый канал (''Pervý kanal'') | C1R | 1996 | rowspan="3" |2022 |- | [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company]] | Ruso: Федеральное государственное унитарное предприятие «Всероссийская государственная телевизионная и радиовещательная компания» (''Federal'noye gosudarstvennoye unitarnoye predpriyatiye «Vserossiyskaya gosudarstvennaya televizionnaya i radioveshchatel'naya kompaniya»'') | VGTRK/RTR | 1993 |- | colspan="2" |Radio Dom Ostankino: * [[Radio Mayak]] (Радио Маяк, MK) * [[Radio Orpheus]] (Радио Орфей, OP) |RDO |1996 |} ==Sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Europa]] [[Kategorya:Radyo]] [[Kategorya:Telebisyon]] s80h9potkbips6y7sc33a6msqgzblqh 2201746 2201736 2026-04-08T01:09:55Z ~2026-19686-31 160491 added {{one source}} tag 2201746 wikitext text/x-wiki {{one source|date=Abril 2026}} {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsasahimpapawid | membership = {{unbulleted list|112 miyembrong organisasyon|''(sa 54 na bansa)''}} | headquarters = [[Geneva]], Suwisa | predecessor = [[International Broadcasting Union]] | formation = {{start date and age|df=y|1950|02|12}} | leader_title = Presidente | leader_name = [[Delphine Ernotte]] | leader_title2 = Direktor-Heneral | leader_name2 = [[Noel Curran]] | language = Ingles, Pranses | website = {{Official|https://www.ebu.ch/}} }} Ang '''Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa''' (Ingles: ''European Broadcasting Union'', '''EBU'''; Pranses: ''Union européenne de radio-télévision'', '''UER''') ay isang alyansa ng mga organisasyon ng media na nagbibigay ng serbisyo publiko sa mga bansang nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA) o mga miyembro ng [[Konseho ng Europa]] (CoE). Sa taong 2024, ito ay binubuo ng 123 miyembrong organisasyon mula sa 56 na bansa, at 31 associate member mula sa karagdagang 20 bansa. Ito ay itinatag noong 1950, at ang punong tanggapan nito ay nasa Geneva. Ang EBU ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telekomunikasyon ng Eurovision at Euroradio kung saan ang mga pangunahing broadcast sa telebisyon at radyo ay ipinamamahagi nang live sa mga miyembro nito. Pinapatakbo rin nito ang pang-araw-araw na palitan ng balita sa Eurovision kung saan ibinabahagi ng mga miyembro ang mga breaking news footage. Noong 2017, inilunsad ng EBU ang Eurovision Social Newswire, isang serbisyo sa pag-verify ng mga saksi at video. Sa pangunguna ng Pinuno ng Eurovision Social Newswire, si Derek Bowler, ang serbisyo ay nagbibigay sa mga miyembro ng EBU ng mga na-verify at na-clear para sa paggamit ng mga balitang media ng saksi na lumalabas sa social media. Ang EBU, sa pakikipagtulungan ng mga miyembro nito, ay gumagawa ng mga programa at nag-oorganisa ng mga kaganapan kung saan maaaring lumahok ang mga miyembro nito, tulad ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], ang pinakakilalang produksiyon nito, o ang Eurovision Debates sa pagitan ng mga kandidato para sa pangulo ng [[Komisyong Europeo]] para sa halalan sa parlamento sa 2014, 2019 at 2024. Si Noel Curran ay naging direktor-heneral mula noong 2017. ==Mga miyembro== ===Kasalukuyang miyembro=== Mula Hunyo 2024, ang listahan ng mga miyembro ng EBU ay binubuo ng sumusunod na 75 kumpanya ng pagsasahimpapawid mula sa 56 na bansa.<ref name="EBU Active">{{cite web|url=https://www.ebu.ch/about/members?type=active|title=EBU Active Members|website=ebu.ch|publisher=EBU|access-date=7 Abril 2026|archive-date=14 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251114072035/https://www.ebu.ch/about/members?type=active|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Albanya}} | [[RTSH|Albanian Radio-Television]] | [[Wikang Albanes|Albanes]]: ''Radio Televizioni Shqiptar'' | RTSH | 1999 |- | rowspan="2" | {{Flag|Alemanya}} | [[ARD (brodkaster)|The Working Group of Public Broadcasters in the Federal Republic of Germany]]: * [[Bayerischer Rundfunk|Bavarian Broadcasting]] (''Bayerischer Rundfunk'', BR) * [[Hessischer Rundfunk|Hessian Broadcasting]] (''Hessischer Rundfunk'', HR) * [[Mitteldeutscher Rundfunk|Central German Broadcasting]] (''Mitteldeutscher Rundfunk'', MDR) * [[Norddeutscher Rundfunk|Northern German Broadcasting]] (''Norddeutscher Rundfunk'', NDR) * [[Radio Bremen]] (RB) * [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|Berlin-Brandenburg Broadcasting]] (''Rundfunk Berlin-Brandenburg'', RBB) * [[Saarländischer Rundfunk|Saarland Broadcasting]] (''Saarländischer Rundfunk'', SR) * [[Südwestrundfunk|Southwest Broadcasting]] (''Südwestrundfunk'', SWR) * [[Westdeutscher Rundfunk|West German Broadcasting]] (''Westdeutscher Rundfunk'', WDR) * [[Deutsche Welle|German Wave]] (''Deutsche Welle'', DW) * [[Deutschlandradio|German Radio]] (''Deutschlandradio'', DLR) | [[Wikang Aleman|Aleman]]: ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' | ARD | 1952 |- | [[ZDF|Second German Television]] | Aleman: ''Zweites Deutsches Fernsehen'' | ZDF | 1963 |- | rowspan="3" | {{Flag|Alherya}} | [[Public Establishment of Television]] | [[Wikang Arabe|Arabe]]: المؤسّسة العمومية للتلفزيون<br />[[Wikang Pranses|Pranses]]: ''Établissement public de télévision'' | EPTV | rowspan="3" | 1970 |- | [[Radio Algeria|National Sound Broadcasting Company]] | Arabe: المؤسسة العمومية للبث الإذاعي<br />Pranses: ''Entreprise nationale de radiodiffusion sonore'' | ENRS |- | [[Télédiffusion d'Algérie|Algerian Broadcasting Company]] | Arabe: البث الإذاعي والتلفزي الجزائري<br />Pranses: ''Télédiffusion d'Algérie'' | TDA |- | {{Flag|Andorra}} | [[Radio and Television of Andorra]] | [[Wikang Katalan|Katalan]]: ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' | RTVA | 2002 |- | rowspan="2" | {{Flag|Armenya}} | [[Public Television Company of Armenia]] | [[Wikang Armenyo|Armenyo]]: Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն (''Hayastani Hanrayin Herrustaynkerut'yun'') | ARMTV | rowspan="2" | 2005 |- | [[Public Radio of Armenia]] | Armenyo: Հայաստանի Հանրային Ռադիո (''Hayastani Hanrayin Radio'') | ARMR |- | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} | colspan="2" | İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: * [[İctimai Televiziya]] (İTV) * [[İctimai Radio]] (İR) | İCTI/İTV | 2007 |- | {{Flag|Austria}} | [[ORF (brodkaster)|Austrian Broadcasting]] | Aleman: ''Österreichischer Rundfunk'' | ORF | 1953 |- | rowspan="2" | {{Flag|Belhika}} | [[VRT (brodkaster)|Flemish Radio and Television Broadcasting Organisation]] | [[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie'' | VRT | rowspan="2" | 1950 |- | [[RTBF|Belgian Radio-Television of the French Community]] | Pranses: ''Radio-Télévision Belge de la Communauté Française'' | RTBF |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina|name=Bosniya at Herzegovina}} | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina]] | [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]]: ''Bosanskohercegovačka radiotelevizija'' | BHRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Bulgarya}} | [[Bulgarian National Radio]] | [[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]: Българско национално радио (''Bǎlgarsko nacionalno radio'') | BNR | rowspan="2" | 1993 |- | [[Bulgarian National Television]] | Bulgaro: Българска национална телевизия (''Balgarska natsionalna televizia'') | BNT |- | rowspan="2" | {{Flag|Dinamarka}} | [[DR (brodkaster)|Danish Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Danes|Danes]]: ''Danmarks Radio'' | DR | 1950 |- | colspan="2" | [[TV 2 (Dinamarka)|TV 2 Danmark]] | DK/TV2 | 1989 |- | {{Flag|Egypt|name=Ehipto}} | [[National Media Authority]] | Arabe: الهيئة الوطنية للإعلام | NTU | 1985 |- |{{Flag|Eslobakya}} |[[Slovak Television and Radio]] |[[Wikang Eslobako|Eslobako]]: ''Slovenská televízia a rozhlas'' |STVR |2024 |- |{{Flag|Eslobenya}} |[[Radiotelevizija Slovenija|Radio-Television of Slovenia]] |[[Wikang Esloveno|Esloveno]]: ''Radiotelevizija Slovenija'' |RTVSLO |1993 |- |{{Flag|Espanya}} |[[RTVE|Spanish Radio and Television]] |[[Wikang Kastila|Kastila]]: ''Radiotelevisión Española'' |RTVE |1955 |- | {{Flag|Estonia|name=Estonya}} | colspan="2" | [[Eesti Rahvusringhääling]] * [[Eesti Raadio]] (ER) * [[Eesti Televisioon]] (ETV) | ERR | 1993 |- | {{Flag|Gresya}} | [[Hellenic Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Griyego|Griyego]]: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (''Ellinikí Radiofonía Tileórasi'') | ERT | 1950–2013<br />2015– |- | {{Flag|Heorhiya}} | [[Georgian Public Broadcaster]] | [[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი (''sakartvelos sazogadoebrivi mauts'q'ebeli'') | GPB | 2005 |- | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}} | [[Macedonian Radio Television]] | [[Wikang Macedonio|Macedonio]]: Македонска радио-телевизија (''Makedonska radio-televizija'') | MRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Irlanda}} | [[RTÉ|Radio Television of Ireland]] | [[Wikang Irlandes|Irlandes]]: ''Raidió Teilifís Éireann'' | RTÉ | 1950 |- | colspan="2" | [[TG4]] | TG4 | 2007 |- | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}} | [[RÚV|National Broadcasting]] | [[Wikang Islandes|Islandes]]: ''Ríkisútvarpið'' | RÚV | 1956 |- | {{Flag|Israel}} | [[Israeli Public Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Hebreo|Hebreo]]: תַּאֲגִיד הַשִׁיְדּוּר הַיִשְׂרָאֵלִי (''Taʾăḡid HaŠidûr HaYiśrāʾēli'')<br />Arabe: هَيْئَة اَلْبَثّ اَلْإِسْرَائِيلي (''Hayʾat al-Baṯṯ al-Isrāʾīlī'') | KAN | 2017 |- | {{Flag|Italya}} | colspan="2" | [[RAI|RAI – Radiotelevisione italiana]] | RAI | 1950 |- | {{Flag|Jordan}} | [[Jordan Radio and Television Corporation]] | Arabe: مؤسسة الإذاعة والتلفزيون الأردني | JRTV | 1970 |- | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}} | [[Croatian Radiotelevision]] | [[Wikang Kroato|Kroato]]: ''Hrvatska radiotelevizija'' | HRT | 1993 |- | {{Flag|Latvia|name=Letonya}} | [[Public Broadcasting of Latvia]]: * [[Latvijas Televīzija|Latvian Television]] (''Latvijas Televīzija'', LTV) * [[Latvijas Radio|Latvia's Radio]] (''Latvijas Radio'', LR) | [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]: ''Latvijas Sabiedriskie mediji'' | LSM | 1993 |- | {{Flag|Lebanon|name=Libano}} | [[Télé Liban]] | Arabe: تلفزيون لبنان | TL | 1950 |- | {{Flag|Libya}} | [[Libya National Channel]] | Arabe: قناة ليبيا الوطنية | LNC | 2011 |- | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}} | [[Lithuanian National Radio and Television]] | [[Wikang Litwano|Litwano]]: ''Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija'' | LRT | 1993 |- |{{Flag|Lungsod ng Vaticano}} |[[Radyo Batikana|Vatican Radio]] |[[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Radio Vaticana''<br />[[Wikang Latin|Latin]]: ''Statio Radiophonica Vaticana'' |VR |1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Luxembourg}} |[[RTL Group]] |Pranses: ''Radio Télévision Luxembourg'' |RTL |1950 |- | colspan="2" |Média de Service Public 100,7 ([[Radio 100,7]]) |MSP |2022 |- | {{Flag|Malta}} | [[Public Broadcasting Services]] | [[Wikang Maltes|Maltes]]: ''Servizzi ta' Xandir Pubbliku'' | PBS | 1970 |- | {{Flag|Morocco|name=Maruekos}} | [[SNRT|National Company of Radio and Television]] | Pranses: ''Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision''<br />Arabe: الشَرِكَة الوَطَنِيَّة لِلْإِذَاعَة وَالتَلْفَزَة<br />[[Pamantayang Wikang Moroccan Amazigh|Tamazight]]: ⵜⴰⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵏⵣⵡⴰⵢ ⴷ ⵜⵉⵍⵉⴼⵉⵣⵢⵓⵏ | SNRT | 1950 |- | {{Flag|Moldova}} | [[Teleradio-Moldova]] | [[Wikang Rumano|Rumano]]: ''Compania Națională "Teleradio-Moldova"'' | TRM | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" | [[Monaco Media Diffusion]] | MMD | 1994 |- | colspan="2" | [[TVMonaco]] | TVM | 2024 |- | {{Flag|Montenegro}} | [[Radio and Television of Montenegro]] | [[Wikang Montenegrin|Montenegrin]]: Радио и телевизија Црне Горе (''Radio i televizija Crne Gore'') | RTCG | 2006 |- | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | [[Nederlandse Publieke Omroep|Dutch Public Broadcaster]]: * [[AVROTROS]] * [[BNNVARA]] * [[Evangelische Omroep|Evangelical Broadcasting]] (''Evangelische Omroep'', EO) * [[Humanistische Omroep|Humanist Broadcasting]] (''Humanistische Omroep'', HUMAN) * [[KRO-NCRV]] * [[Omroep MAX|MAX]] * [[Nederlandse Omroep Stichting|Dutch Broadcasting Foundation]] (''Nederlandse Omroep Stichting'', NOS) * [[Omroep NTR|NTR]] * [[Ongehoord Nederland|Unheard Netherlands]] (''Ongehoord Nederland'', ON) * [[PowNed]] * [[Ster|Foundation for Ether Advertisement]] (''Stichting Ether Reclame'', STER) * [[VPRO]] * [[WNL (brodkaster)|WNL]] * [[Omroep Zwart|Broadcaster Black]] (''Omroep Zwart'', ZWART) | Olandes: ''Nederlandse Publieke Omroep'' | NPO | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Noruwega}} |[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |[[Wikang Noruwego|Noruwego]]: ''Norsk rikskringkasting'' |NRK |1950 |- |[[TV 2 Group|TV 2 Gruppen]] |Noruwego: ''TV 2 Gruppen'' |NO/TV2 |1993 |- | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | [[Yle|Finnish Broadcasting Company]] | [[Wikang Finlandes|Finlandes]]: ''Yleisradio''<br />[[Wikang Suweko|Suweko]]: ''Rundradion'' | Yle | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Polonya}} |[[Telewizja Polska|Polish Television]] |[[Wikang Polako|Polako]]: ''Telewizja Polska'' |TVP | rowspan="2" |1993 |- |[[Polskie Radio|Polish Radio]] |Polako: ''Polskie Radio'' |PR |- |{{Flag|Portugal}} |[[Rádio e Televisão de Portugal|Radio and Television of Portugal]] |[[Wikang Portuges|Portuges]]: ''Rádio e Televisão de Portugal'' |RTP |1950 |- | rowspan="2" | {{Flag|Pransiya}} | colspan="2" | Groupe de Radiodiffusion Française: * [[France Télévisions]] (FTV) * [[Radio France]] (RF) * [[France Médias Monde]] (FMM) | GRF | 1950 |- | colspan="2" | [[Arte (channel sa telebisyon)|Arte]] | ARTE | 2024 |- | rowspan="2" | {{Flag|Republikang Tseko}} | [[Czech Radio]] | [[Wikang Tseko|Tseko]]: ''Český rozhlas'' | ČRo | rowspan="2" | 1993 |- | [[Czech Television]] | Tseko: ''Česká televize'' | ČT |- | rowspan="2" |{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | colspan="2" |[[BBC|British Broadcasting Corporation]] |BBC |1950 |- | colspan="2" |[[United Kingdom Independent Broadcasting]]: * [[ITV (kalambatang pantelebisyon)|ITV plc]] (UKIB/ITV) * [[STV Group]] (UKIB/STV) * [[Channel 4|Channel 4 Television Corporation]] (UKIB/C4) * [[S4C]] (UKIB/S4C) |UKIB |1981 |- | rowspan="2" |{{Flag|Rumanya}} |[[Romanian Radio Broadcasting Company]] |Rumano: ''Societatea Română de Radiodifuziune'' |ROR | rowspan="2" |1993 |- |[[TVR (Rumanya)|Romanian Television Society]] |Rumano: ''Societatea Română de Televiziune'' / ''Televiziunea Română'' |RO/TVR |- |{{Flag|San Marino}} |[[San Marino RTV]] |Italyano: ''Radiotelevisione della Repubblica di San Marino'' |SMRTV |1995 |- |{{Flag|Serbia|name=Serbiya}} |[[Radio Television of Serbia]] |Serbiyo: Радио-телевизија Србије (''Radio-televizija Srbije'') |RTS |2006 |- |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |Foundation Management for SR, SVT, and UR: * [[Sveriges Television|Sweden's Television]] (''Sveriges Television'', SVT) * [[Sveriges Radio|Sweden's Radio]] (''Sveriges Radio'', SR) * [[Swedish Educational Broadcasting Company]] (''Sveriges Utbildningsradio'', UR'')'' |Suweko: ''Förvaltningsstiftelsen för SR, SVT och UR'' / ''Sveriges Rundradiotjänst'' |SRT |1950 |- |{{Flag|Suwisa}} | colspan="2" |[[Swiss Broadcasting Corporation]]: * [[Schweizer Radio und Fernsehen|Swiss Radio and Television]] (''Schweizer Radio und Fernsehen'', SRF) * [[Radio Télévision Suisse|Swiss Radio Television]] (''Radio Télévision Suisse'', RTS) * [[Radiotelevisione svizzera|Swiss Radiotelevision of the Italian Language]] (''Radiotelevisione svizzera di lingua italiana'' / ''Radiotelevisione svizzera'', RSI) * [[Radiotelevisiun Svizra Rumantscha|Swiss Romansh Radio-Television]] (''Radiotelevisiun Svizra Rumantscha'', RTR) |SRG SSR |1950 |- | {{Flag|Tsipre}} | [[Cyprus Broadcasting Corporation]] | Griyego: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (''Radiofonikó Ídryma Kýprou'')<br />[[Wikang Turko|Turko]]: ''Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu'' | CyBC | 1969 |- | rowspan="2" |{{Flag|Tunisia}} |[[Radio Tunisienne|Establishment of the Tunisian Radio]] [[Radio Tunisienne|/ Tunisian Radio]] |Pranses: ''Établissement de la Radio Tunisienne'' / ''Radio Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة الإذاعة التونسية | rowspan="2" |RTT | rowspan="2" |2007 |- |[[Télévision Tunisienne|Establishment of the Tunisian Television / Tunisian Television]] |Pranses: ''Établissement de la Télévision Tunisienne'' / ''Télévision Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة التلفزة التونسية |- |{{Flag|Turkiya}} |[[Turkish Radio and Television Corporation]] |Turko: ''Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'' |TRT |1950 |- | {{Flag|Hungary|name=Unggriya}} | [[Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap|Media Support and Asset Management Fund]]: * [[Duna Média|Duna Media Service Provider]] (''Duna Médiaszolgáltató'') | [[Wikang Ungaro|Ungaro]]: ''Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap'' | MTVA | 2014 |- |{{Flag|Ukranya}} |[[Suspilne|National Public Broadcasting Company of Ukraine]] |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]: Національна суспільна телерадіокомпанія України (''Natsionalna Suspilna Teleradiokompaniia Ukrainy'') |SU |1993 |} ==== Suspended members ==== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon ! rowspan="2" |Suspendido |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Belarus|name=Biyelorusya}} | [[Belteleradio|National State TV and Radio Company of the Republic of Belarus]] | [[Wikang Biyeloruso|Biyeloruso]]: Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь (''Natsyyanalnaya dzyarzhawnaya teleradyyokampaniya Respubliki Belarus'')<br />[[Wikang Ruso|Ruso]]: Национальная государственная телерадиокомпания Республики Беларусь (''Natsionalnaya gosudarstvennaya teleradiokompaniya Respubliki Belarus'') | BTRC | 1993 |2021 |- | rowspan="3" | {{Flag|Rusya}} | [[Channel One (Russia)|Channel One Russia]] | Ruso: Первый канал (''Pervý kanal'') | C1R | 1996 | rowspan="3" |2022 |- | [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company]] | Ruso: Федеральное государственное унитарное предприятие «Всероссийская государственная телевизионная и радиовещательная компания» (''Federal'noye gosudarstvennoye unitarnoye predpriyatiye «Vserossiyskaya gosudarstvennaya televizionnaya i radioveshchatel'naya kompaniya»'') | VGTRK/RTR | 1993 |- | colspan="2" |Radio Dom Ostankino: * [[Radio Mayak]] (Радио Маяк, MK) * [[Radio Orpheus]] (Радио Орфей, OP) |RDO |1996 |} ==Sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Europa]] [[Kategorya:Radyo]] [[Kategorya:Telebisyon]] 5h5y48yp9yjw9xdn8xh98a5qggc99ma 2201753 2201746 2026-04-08T05:22:16Z Jadewest.catvalentine 41897 /* Suspended members */ 2201753 wikitext text/x-wiki {{one source|date=Abril 2026}} {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsasahimpapawid | membership = {{unbulleted list|112 miyembrong organisasyon|''(sa 54 na bansa)''}} | headquarters = [[Geneva]], Suwisa | predecessor = [[International Broadcasting Union]] | formation = {{start date and age|df=y|1950|02|12}} | leader_title = Presidente | leader_name = [[Delphine Ernotte]] | leader_title2 = Direktor-Heneral | leader_name2 = [[Noel Curran]] | language = Ingles, Pranses | website = {{Official|https://www.ebu.ch/}} }} Ang '''Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa''' (Ingles: ''European Broadcasting Union'', '''EBU'''; Pranses: ''Union européenne de radio-télévision'', '''UER''') ay isang alyansa ng mga organisasyon ng media na nagbibigay ng serbisyo publiko sa mga bansang nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA) o mga miyembro ng [[Konseho ng Europa]] (CoE). Sa taong 2024, ito ay binubuo ng 123 miyembrong organisasyon mula sa 56 na bansa, at 31 associate member mula sa karagdagang 20 bansa. Ito ay itinatag noong 1950, at ang punong tanggapan nito ay nasa Geneva. Ang EBU ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telekomunikasyon ng Eurovision at Euroradio kung saan ang mga pangunahing broadcast sa telebisyon at radyo ay ipinamamahagi nang live sa mga miyembro nito. Pinapatakbo rin nito ang pang-araw-araw na palitan ng balita sa Eurovision kung saan ibinabahagi ng mga miyembro ang mga breaking news footage. Noong 2017, inilunsad ng EBU ang Eurovision Social Newswire, isang serbisyo sa pag-verify ng mga saksi at video. Sa pangunguna ng Pinuno ng Eurovision Social Newswire, si Derek Bowler, ang serbisyo ay nagbibigay sa mga miyembro ng EBU ng mga na-verify at na-clear para sa paggamit ng mga balitang media ng saksi na lumalabas sa social media. Ang EBU, sa pakikipagtulungan ng mga miyembro nito, ay gumagawa ng mga programa at nag-oorganisa ng mga kaganapan kung saan maaaring lumahok ang mga miyembro nito, tulad ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], ang pinakakilalang produksiyon nito, o ang Eurovision Debates sa pagitan ng mga kandidato para sa pangulo ng [[Komisyong Europeo]] para sa halalan sa parlamento sa 2014, 2019 at 2024. Si Noel Curran ay naging direktor-heneral mula noong 2017. ==Mga miyembro== ===Kasalukuyang miyembro=== Mula Hunyo 2024, ang listahan ng mga miyembro ng EBU ay binubuo ng sumusunod na 75 kumpanya ng pagsasahimpapawid mula sa 56 na bansa.<ref name="EBU Active">{{cite web|url=https://www.ebu.ch/about/members?type=active|title=EBU Active Members|website=ebu.ch|publisher=EBU|access-date=7 Abril 2026|archive-date=14 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251114072035/https://www.ebu.ch/about/members?type=active|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Albanya}} | [[RTSH|Albanian Radio-Television]] | [[Wikang Albanes|Albanes]]: ''Radio Televizioni Shqiptar'' | RTSH | 1999 |- | rowspan="2" | {{Flag|Alemanya}} | [[ARD (brodkaster)|The Working Group of Public Broadcasters in the Federal Republic of Germany]]: * [[Bayerischer Rundfunk|Bavarian Broadcasting]] (''Bayerischer Rundfunk'', BR) * [[Hessischer Rundfunk|Hessian Broadcasting]] (''Hessischer Rundfunk'', HR) * [[Mitteldeutscher Rundfunk|Central German Broadcasting]] (''Mitteldeutscher Rundfunk'', MDR) * [[Norddeutscher Rundfunk|Northern German Broadcasting]] (''Norddeutscher Rundfunk'', NDR) * [[Radio Bremen]] (RB) * [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|Berlin-Brandenburg Broadcasting]] (''Rundfunk Berlin-Brandenburg'', RBB) * [[Saarländischer Rundfunk|Saarland Broadcasting]] (''Saarländischer Rundfunk'', SR) * [[Südwestrundfunk|Southwest Broadcasting]] (''Südwestrundfunk'', SWR) * [[Westdeutscher Rundfunk|West German Broadcasting]] (''Westdeutscher Rundfunk'', WDR) * [[Deutsche Welle|German Wave]] (''Deutsche Welle'', DW) * [[Deutschlandradio|German Radio]] (''Deutschlandradio'', DLR) | [[Wikang Aleman|Aleman]]: ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' | ARD | 1952 |- | [[ZDF|Second German Television]] | Aleman: ''Zweites Deutsches Fernsehen'' | ZDF | 1963 |- | rowspan="3" | {{Flag|Alherya}} | [[Public Establishment of Television]] | [[Wikang Arabe|Arabe]]: المؤسّسة العمومية للتلفزيون<br />[[Wikang Pranses|Pranses]]: ''Établissement public de télévision'' | EPTV | rowspan="3" | 1970 |- | [[Radio Algeria|National Sound Broadcasting Company]] | Arabe: المؤسسة العمومية للبث الإذاعي<br />Pranses: ''Entreprise nationale de radiodiffusion sonore'' | ENRS |- | [[Télédiffusion d'Algérie|Algerian Broadcasting Company]] | Arabe: البث الإذاعي والتلفزي الجزائري<br />Pranses: ''Télédiffusion d'Algérie'' | TDA |- | {{Flag|Andorra}} | [[Radio and Television of Andorra]] | [[Wikang Katalan|Katalan]]: ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' | RTVA | 2002 |- | rowspan="2" | {{Flag|Armenya}} | [[Public Television Company of Armenia]] | [[Wikang Armenyo|Armenyo]]: Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն (''Hayastani Hanrayin Herrustaynkerut'yun'') | ARMTV | rowspan="2" | 2005 |- | [[Public Radio of Armenia]] | Armenyo: Հայաստանի Հանրային Ռադիո (''Hayastani Hanrayin Radio'') | ARMR |- | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} | colspan="2" | İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: * [[İctimai Televiziya]] (İTV) * [[İctimai Radio]] (İR) | İCTI/İTV | 2007 |- | {{Flag|Austria}} | [[ORF (brodkaster)|Austrian Broadcasting]] | Aleman: ''Österreichischer Rundfunk'' | ORF | 1953 |- | rowspan="2" | {{Flag|Belhika}} | [[VRT (brodkaster)|Flemish Radio and Television Broadcasting Organisation]] | [[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie'' | VRT | rowspan="2" | 1950 |- | [[RTBF|Belgian Radio-Television of the French Community]] | Pranses: ''Radio-Télévision Belge de la Communauté Française'' | RTBF |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina|name=Bosniya at Herzegovina}} | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina]] | [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]]: ''Bosanskohercegovačka radiotelevizija'' | BHRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Bulgarya}} | [[Bulgarian National Radio]] | [[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]: Българско национално радио (''Bǎlgarsko nacionalno radio'') | BNR | rowspan="2" | 1993 |- | [[Bulgarian National Television]] | Bulgaro: Българска национална телевизия (''Balgarska natsionalna televizia'') | BNT |- | rowspan="2" | {{Flag|Dinamarka}} | [[DR (brodkaster)|Danish Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Danes|Danes]]: ''Danmarks Radio'' | DR | 1950 |- | colspan="2" | [[TV 2 (Dinamarka)|TV 2 Danmark]] | DK/TV2 | 1989 |- | {{Flag|Egypt|name=Ehipto}} | [[National Media Authority]] | Arabe: الهيئة الوطنية للإعلام | NTU | 1985 |- |{{Flag|Eslobakya}} |[[Slovak Television and Radio]] |[[Wikang Eslobako|Eslobako]]: ''Slovenská televízia a rozhlas'' |STVR |2024 |- |{{Flag|Eslobenya}} |[[Radiotelevizija Slovenija|Radio-Television of Slovenia]] |[[Wikang Esloveno|Esloveno]]: ''Radiotelevizija Slovenija'' |RTVSLO |1993 |- |{{Flag|Espanya}} |[[RTVE|Spanish Radio and Television]] |[[Wikang Kastila|Kastila]]: ''Radiotelevisión Española'' |RTVE |1955 |- | {{Flag|Estonia|name=Estonya}} | colspan="2" | [[Eesti Rahvusringhääling]] * [[Eesti Raadio]] (ER) * [[Eesti Televisioon]] (ETV) | ERR | 1993 |- | {{Flag|Gresya}} | [[Hellenic Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Griyego|Griyego]]: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (''Ellinikí Radiofonía Tileórasi'') | ERT | 1950–2013<br />2015– |- | {{Flag|Heorhiya}} | [[Georgian Public Broadcaster]] | [[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი (''sakartvelos sazogadoebrivi mauts'q'ebeli'') | GPB | 2005 |- | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}} | [[Macedonian Radio Television]] | [[Wikang Macedonio|Macedonio]]: Македонска радио-телевизија (''Makedonska radio-televizija'') | MRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Irlanda}} | [[RTÉ|Radio Television of Ireland]] | [[Wikang Irlandes|Irlandes]]: ''Raidió Teilifís Éireann'' | RTÉ | 1950 |- | colspan="2" | [[TG4]] | TG4 | 2007 |- | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}} | [[RÚV|National Broadcasting]] | [[Wikang Islandes|Islandes]]: ''Ríkisútvarpið'' | RÚV | 1956 |- | {{Flag|Israel}} | [[Israeli Public Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Hebreo|Hebreo]]: תַּאֲגִיד הַשִׁיְדּוּר הַיִשְׂרָאֵלִי (''Taʾăḡid HaŠidûr HaYiśrāʾēli'')<br />Arabe: هَيْئَة اَلْبَثّ اَلْإِسْرَائِيلي (''Hayʾat al-Baṯṯ al-Isrāʾīlī'') | KAN | 2017 |- | {{Flag|Italya}} | colspan="2" | [[RAI|RAI – Radiotelevisione italiana]] | RAI | 1950 |- | {{Flag|Jordan}} | [[Jordan Radio and Television Corporation]] | Arabe: مؤسسة الإذاعة والتلفزيون الأردني | JRTV | 1970 |- | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}} | [[Croatian Radiotelevision]] | [[Wikang Kroato|Kroato]]: ''Hrvatska radiotelevizija'' | HRT | 1993 |- | {{Flag|Latvia|name=Letonya}} | [[Public Broadcasting of Latvia]]: * [[Latvijas Televīzija|Latvian Television]] (''Latvijas Televīzija'', LTV) * [[Latvijas Radio|Latvia's Radio]] (''Latvijas Radio'', LR) | [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]: ''Latvijas Sabiedriskie mediji'' | LSM | 1993 |- | {{Flag|Lebanon|name=Libano}} | [[Télé Liban]] | Arabe: تلفزيون لبنان | TL | 1950 |- | {{Flag|Libya}} | [[Libya National Channel]] | Arabe: قناة ليبيا الوطنية | LNC | 2011 |- | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}} | [[Lithuanian National Radio and Television]] | [[Wikang Litwano|Litwano]]: ''Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija'' | LRT | 1993 |- |{{Flag|Lungsod ng Vaticano}} |[[Radyo Batikana|Vatican Radio]] |[[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Radio Vaticana''<br />[[Wikang Latin|Latin]]: ''Statio Radiophonica Vaticana'' |VR |1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Luxembourg}} |[[RTL Group]] |Pranses: ''Radio Télévision Luxembourg'' |RTL |1950 |- | colspan="2" |Média de Service Public 100,7 ([[Radio 100,7]]) |MSP |2022 |- | {{Flag|Malta}} | [[Public Broadcasting Services]] | [[Wikang Maltes|Maltes]]: ''Servizzi ta' Xandir Pubbliku'' | PBS | 1970 |- | {{Flag|Morocco|name=Maruekos}} | [[SNRT|National Company of Radio and Television]] | Pranses: ''Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision''<br />Arabe: الشَرِكَة الوَطَنِيَّة لِلْإِذَاعَة وَالتَلْفَزَة<br />[[Pamantayang Wikang Moroccan Amazigh|Tamazight]]: ⵜⴰⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵏⵣⵡⴰⵢ ⴷ ⵜⵉⵍⵉⴼⵉⵣⵢⵓⵏ | SNRT | 1950 |- | {{Flag|Moldova}} | [[Teleradio-Moldova]] | [[Wikang Rumano|Rumano]]: ''Compania Națională "Teleradio-Moldova"'' | TRM | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" | [[Monaco Media Diffusion]] | MMD | 1994 |- | colspan="2" | [[TVMonaco]] | TVM | 2024 |- | {{Flag|Montenegro}} | [[Radio and Television of Montenegro]] | [[Wikang Montenegrin|Montenegrin]]: Радио и телевизија Црне Горе (''Radio i televizija Crne Gore'') | RTCG | 2006 |- | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | [[Nederlandse Publieke Omroep|Dutch Public Broadcaster]]: * [[AVROTROS]] * [[BNNVARA]] * [[Evangelische Omroep|Evangelical Broadcasting]] (''Evangelische Omroep'', EO) * [[Humanistische Omroep|Humanist Broadcasting]] (''Humanistische Omroep'', HUMAN) * [[KRO-NCRV]] * [[Omroep MAX|MAX]] * [[Nederlandse Omroep Stichting|Dutch Broadcasting Foundation]] (''Nederlandse Omroep Stichting'', NOS) * [[Omroep NTR|NTR]] * [[Ongehoord Nederland|Unheard Netherlands]] (''Ongehoord Nederland'', ON) * [[PowNed]] * [[Ster|Foundation for Ether Advertisement]] (''Stichting Ether Reclame'', STER) * [[VPRO]] * [[WNL (brodkaster)|WNL]] * [[Omroep Zwart|Broadcaster Black]] (''Omroep Zwart'', ZWART) | Olandes: ''Nederlandse Publieke Omroep'' | NPO | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Noruwega}} |[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |[[Wikang Noruwego|Noruwego]]: ''Norsk rikskringkasting'' |NRK |1950 |- |[[TV 2 Group|TV 2 Gruppen]] |Noruwego: ''TV 2 Gruppen'' |NO/TV2 |1993 |- | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | [[Yle|Finnish Broadcasting Company]] | [[Wikang Finlandes|Finlandes]]: ''Yleisradio''<br />[[Wikang Suweko|Suweko]]: ''Rundradion'' | Yle | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Polonya}} |[[Telewizja Polska|Polish Television]] |[[Wikang Polako|Polako]]: ''Telewizja Polska'' |TVP | rowspan="2" |1993 |- |[[Polskie Radio|Polish Radio]] |Polako: ''Polskie Radio'' |PR |- |{{Flag|Portugal}} |[[Rádio e Televisão de Portugal|Radio and Television of Portugal]] |[[Wikang Portuges|Portuges]]: ''Rádio e Televisão de Portugal'' |RTP |1950 |- | rowspan="2" | {{Flag|Pransiya}} | colspan="2" | Groupe de Radiodiffusion Française: * [[France Télévisions]] (FTV) * [[Radio France]] (RF) * [[France Médias Monde]] (FMM) | GRF | 1950 |- | colspan="2" | [[Arte (channel sa telebisyon)|Arte]] | ARTE | 2024 |- | rowspan="2" | {{Flag|Republikang Tseko}} | [[Czech Radio]] | [[Wikang Tseko|Tseko]]: ''Český rozhlas'' | ČRo | rowspan="2" | 1993 |- | [[Czech Television]] | Tseko: ''Česká televize'' | ČT |- | rowspan="2" |{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | colspan="2" |[[BBC|British Broadcasting Corporation]] |BBC |1950 |- | colspan="2" |[[United Kingdom Independent Broadcasting]]: * [[ITV (kalambatang pantelebisyon)|ITV plc]] (UKIB/ITV) * [[STV Group]] (UKIB/STV) * [[Channel 4|Channel 4 Television Corporation]] (UKIB/C4) * [[S4C]] (UKIB/S4C) |UKIB |1981 |- | rowspan="2" |{{Flag|Rumanya}} |[[Romanian Radio Broadcasting Company]] |Rumano: ''Societatea Română de Radiodifuziune'' |ROR | rowspan="2" |1993 |- |[[TVR (Rumanya)|Romanian Television Society]] |Rumano: ''Societatea Română de Televiziune'' / ''Televiziunea Română'' |RO/TVR |- |{{Flag|San Marino}} |[[San Marino RTV]] |Italyano: ''Radiotelevisione della Repubblica di San Marino'' |SMRTV |1995 |- |{{Flag|Serbia|name=Serbiya}} |[[Radio Television of Serbia]] |Serbiyo: Радио-телевизија Србије (''Radio-televizija Srbije'') |RTS |2006 |- |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |Foundation Management for SR, SVT, and UR: * [[Sveriges Television|Sweden's Television]] (''Sveriges Television'', SVT) * [[Sveriges Radio|Sweden's Radio]] (''Sveriges Radio'', SR) * [[Swedish Educational Broadcasting Company]] (''Sveriges Utbildningsradio'', UR'')'' |Suweko: ''Förvaltningsstiftelsen för SR, SVT och UR'' / ''Sveriges Rundradiotjänst'' |SRT |1950 |- |{{Flag|Suwisa}} | colspan="2" |[[Swiss Broadcasting Corporation]]: * [[Schweizer Radio und Fernsehen|Swiss Radio and Television]] (''Schweizer Radio und Fernsehen'', SRF) * [[Radio Télévision Suisse|Swiss Radio Television]] (''Radio Télévision Suisse'', RTS) * [[Radiotelevisione svizzera|Swiss Radiotelevision of the Italian Language]] (''Radiotelevisione svizzera di lingua italiana'' / ''Radiotelevisione svizzera'', RSI) * [[Radiotelevisiun Svizra Rumantscha|Swiss Romansh Radio-Television]] (''Radiotelevisiun Svizra Rumantscha'', RTR) |SRG SSR |1950 |- | {{Flag|Tsipre}} | [[Cyprus Broadcasting Corporation]] | Griyego: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (''Radiofonikó Ídryma Kýprou'')<br />[[Wikang Turko|Turko]]: ''Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu'' | CyBC | 1969 |- | rowspan="2" |{{Flag|Tunisia}} |[[Radio Tunisienne|Establishment of the Tunisian Radio]] [[Radio Tunisienne|/ Tunisian Radio]] |Pranses: ''Établissement de la Radio Tunisienne'' / ''Radio Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة الإذاعة التونسية | rowspan="2" |RTT | rowspan="2" |2007 |- |[[Télévision Tunisienne|Establishment of the Tunisian Television / Tunisian Television]] |Pranses: ''Établissement de la Télévision Tunisienne'' / ''Télévision Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة التلفزة التونسية |- |{{Flag|Turkiya}} |[[Turkish Radio and Television Corporation]] |Turko: ''Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'' |TRT |1950 |- | {{Flag|Hungary|name=Unggriya}} | [[Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap|Media Support and Asset Management Fund]]: * [[Duna Média|Duna Media Service Provider]] (''Duna Médiaszolgáltató'') | [[Wikang Ungaro|Ungaro]]: ''Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap'' | MTVA | 2014 |- |{{Flag|Ukranya}} |[[Suspilne|National Public Broadcasting Company of Ukraine]] |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]: Національна суспільна телерадіокомпанія України (''Natsionalna Suspilna Teleradiokompaniia Ukrainy'') |SU |1993 |} ==== Suspended members ==== Sinuspinde ng EBU ang ilan sa mga miyembro nito alinsunod sa Charter nito, na nagpapahintulot sa Executive Board ng organisasyon na gumawa ng mga pansamantalang desisyon sa pagsuspinde ng pagiging miyembro ng isang broadcaster, kung sakaling, dahil sa mga pambihirang pangyayari, ang isang Miyembro o Associate ng EBU ay nasa proseso ng muling pagsasaayos o nasa ibang estado ng pagbabago sa istruktura, pinapalitan o ganap/bahagyang pinalitan ng ibang organisasyon o hindi ganap na sumusunod sa mga tuntunin ng pakikilahok sa EBU.<ref>{{Cite web|url=https://www.ebu.ch/files/live/sites/ebu/files/About/Governance/Statutes_EN.pdf|title=Statutes of the European Broadcasting Union (December 2024)|access-date=8 Abril 2026}}</ref> Dalawang bansa ang naharap sa bunga ng suspensyon, partikular na ang [[Biyelorusya]] at [[Rusya]]. Sinuspinde ng organisasyon ang brodkaster na [[Belteleradio]] ng Biyelorusya noong Mayo 2021, binabanggit ang mga alalahanin tungkol sa pag-amin ni Roman Protasevich na ipinalabas ng kumpanya, na naiulat na nakuha sa ilalim ng pamimilit.<ref>{{cite web |title=EBU Executive Board agrees to suspension of Belarus Member BTRC |url=https://www.ebu.ch/news/2021/05/ebu-executive-board-agrees-to-suspension-of-belarus-member-btrc |publisher=Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528122141/https://www.ebu.ch/news/2021/05/ebu-executive-board-agrees-to-suspension-of-belarus-member-btrc |archive-date=28 Mayo 2021 |date=28 Mayo 2021 |access-date=8 Abril 2026}}</ref> Noong Hunyo 30, pinatalsik ang Belteleradio mula sa EBU dahil sa paggamit nito bilang kasangkapan sa propaganda ng gobyerno ng Belarus. Ang panukala para sa pagpapatalsik ay inihain ng Sweden.<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=27 Agosto 2021|title=Belarus: BTRC Reveals EBU Suspension Scheduled to Expire in 2024|url=https://eurovoix.com/2021/08/27/btrc-ebu-suspension-2024/|access-date=8 Abril 2026|website=Eurovoix|archive-date=27 Agosto 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827083627/https://eurovoix.com/2021/08/27/btrc-ebu-suspension-2024/|url-status=live}}</ref> Bagama't binanggit sa mga unang ulat na magtatapos ito pagkatapos ng tatlong taon, noong Abril 2024 kinumpirma ng EBU na ang suspensyon ay ginawang walang katiyakan.<ref>{{Cite web|url= https://eurovoix.com/2024/04/23/belarus-btrc-indefinitely-suspended-from-ebu/|title= Belarus: BTRC Indefinitely Suspended From EBU|first=Neil|last=Farren|website=Eurovoix|date=23 Abril 2024|access-date=8 Abril 2026}}</ref> Noong Mayo 2022, pormal na sinuspinde ng EBU ang mga miyembrong brodkaster ng Rusya (ang [[Channel One (Russia)|Channel One]], [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company|RTR]] at Radio Dom Ostankino), matapos umalis sa organisasyon ang tatlong brodkaster bilang tugon sa pagbabawal ng EBU sa bansa na lumahok sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2022]] kasunod ng digmaan sa pagitan ng Rusya at [[Ukranya]].<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=29 Mayo 2022|title=European Broadcasting Union Formally Suspends Russian Broadcasters|url=https://eurovoix.com/2022/05/29/european-broadcasting-union-formally-suspends-russian-broadcasters/|access-date=8 Abril 2026|website=Eurovoix|archive-date=29 Mayo 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220529092225/https://eurovoix.com/2022/05/29/european-broadcasting-union-formally-suspends-russian-broadcasters/|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon ! rowspan="2" |Suspendido |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Belarus|name=Biyelorusya}} | [[Belteleradio|National State TV and Radio Company of the Republic of Belarus]] | [[Wikang Biyeloruso|Biyeloruso]]: Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь (''Natsyyanalnaya dzyarzhawnaya teleradyyokampaniya Respubliki Belarus'')<br />[[Wikang Ruso|Ruso]]: Национальная государственная телерадиокомпания Республики Беларусь (''Natsionalnaya gosudarstvennaya teleradiokompaniya Respubliki Belarus'') | BTRC | 1993 |2021 |- | rowspan="3" | {{Flag|Rusya}} | [[Channel One (Russia)|Channel One Russia]] | Ruso: Первый канал (''Pervý kanal'') | C1R | 1996 | rowspan="3" |2022 |- | [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company]] | Ruso: Федеральное государственное унитарное предприятие «Всероссийская государственная телевизионная и радиовещательная компания» (''Federal'noye gosudarstvennoye unitarnoye predpriyatiye «Vserossiyskaya gosudarstvennaya televizionnaya i radioveshchatel'naya kompaniya»'') | VGTRK/RTR | 1993 |- | colspan="2" |Radio Dom Ostankino: * [[Radio Mayak]] (Радио Маяк, MK) * [[Radio Orpheus]] (Радио Орфей, OP) |RDO |1996 |} ==Sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Europa]] [[Kategorya:Radyo]] [[Kategorya:Telebisyon]] 00a6k2z863qt9e2pta9rwcj7kt3bt4e 2201754 2201753 2026-04-08T05:24:22Z Jadewest.catvalentine 41897 /* Suspended members */ 2201754 wikitext text/x-wiki {{one source|date=Abril 2026}} {{Infobox organization | name = Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa | native_name = European Broadcasting Union<br />Union européenne de radio-télévision | native_name_lang = | logo = EBU 2026.svg | logo_size = 200px | logo_caption = Logo ng organisasyon simula 2026 | map = | mcaption = | type = Unyon ng mga organisasyon ng pagsasahimpapawid | membership = {{unbulleted list|112 miyembrong organisasyon|''(sa 54 na bansa)''}} | headquarters = [[Geneva]], Suwisa | predecessor = [[International Broadcasting Union]] | formation = {{start date and age|df=y|1950|02|12}} | leader_title = Presidente | leader_name = [[Delphine Ernotte]] | leader_title2 = Direktor-Heneral | leader_name2 = [[Noel Curran]] | language = Ingles, Pranses | website = {{Official|https://www.ebu.ch/}} }} Ang '''Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa''' (Ingles: ''European Broadcasting Union'', '''EBU'''; Pranses: ''Union européenne de radio-télévision'', '''UER''') ay isang alyansa ng mga organisasyon ng media na nagbibigay ng serbisyo publiko sa mga bansang nasa loob ng European Broadcasting Area (EBA) o mga miyembro ng [[Konseho ng Europa]] (CoE). Sa taong 2024, ito ay binubuo ng 123 miyembrong organisasyon mula sa 56 na bansa, at 31 associate member mula sa karagdagang 20 bansa. Ito ay itinatag noong 1950, at ang punong tanggapan nito ay nasa Geneva. Ang EBU ang nagmamay-ari at nagpapatakbo ng mga network ng telekomunikasyon ng Eurovision at Euroradio kung saan ang mga pangunahing broadcast sa telebisyon at radyo ay ipinamamahagi nang live sa mga miyembro nito. Pinapatakbo rin nito ang pang-araw-araw na palitan ng balita sa Eurovision kung saan ibinabahagi ng mga miyembro ang mga breaking news footage. Noong 2017, inilunsad ng EBU ang Eurovision Social Newswire, isang serbisyo sa pag-verify ng mga saksi at video. Sa pangunguna ng Pinuno ng Eurovision Social Newswire, si Derek Bowler, ang serbisyo ay nagbibigay sa mga miyembro ng EBU ng mga na-verify at na-clear para sa paggamit ng mga balitang media ng saksi na lumalabas sa social media. Ang EBU, sa pakikipagtulungan ng mga miyembro nito, ay gumagawa ng mga programa at nag-oorganisa ng mga kaganapan kung saan maaaring lumahok ang mga miyembro nito, tulad ng [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision]], ang pinakakilalang produksiyon nito, o ang Eurovision Debates sa pagitan ng mga kandidato para sa pangulo ng [[Komisyong Europeo]] para sa halalan sa parlamento sa 2014, 2019 at 2024. Si Noel Curran ay naging direktor-heneral mula noong 2017. ==Mga miyembro== ===Kasalukuyang miyembro=== Mula Hunyo 2024, ang listahan ng mga miyembro ng EBU ay binubuo ng sumusunod na 75 kumpanya ng pagsasahimpapawid mula sa 56 na bansa.<ref name="EBU Active">{{cite web|url=https://www.ebu.ch/about/members?type=active|title=EBU Active Members|website=ebu.ch|publisher=EBU|access-date=7 Abril 2026|archive-date=14 Nobyembre 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251114072035/https://www.ebu.ch/about/members?type=active|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Albanya}} | [[RTSH|Albanian Radio-Television]] | [[Wikang Albanes|Albanes]]: ''Radio Televizioni Shqiptar'' | RTSH | 1999 |- | rowspan="2" | {{Flag|Alemanya}} | [[ARD (brodkaster)|The Working Group of Public Broadcasters in the Federal Republic of Germany]]: * [[Bayerischer Rundfunk|Bavarian Broadcasting]] (''Bayerischer Rundfunk'', BR) * [[Hessischer Rundfunk|Hessian Broadcasting]] (''Hessischer Rundfunk'', HR) * [[Mitteldeutscher Rundfunk|Central German Broadcasting]] (''Mitteldeutscher Rundfunk'', MDR) * [[Norddeutscher Rundfunk|Northern German Broadcasting]] (''Norddeutscher Rundfunk'', NDR) * [[Radio Bremen]] (RB) * [[Rundfunk Berlin-Brandenburg|Berlin-Brandenburg Broadcasting]] (''Rundfunk Berlin-Brandenburg'', RBB) * [[Saarländischer Rundfunk|Saarland Broadcasting]] (''Saarländischer Rundfunk'', SR) * [[Südwestrundfunk|Southwest Broadcasting]] (''Südwestrundfunk'', SWR) * [[Westdeutscher Rundfunk|West German Broadcasting]] (''Westdeutscher Rundfunk'', WDR) * [[Deutsche Welle|German Wave]] (''Deutsche Welle'', DW) * [[Deutschlandradio|German Radio]] (''Deutschlandradio'', DLR) | [[Wikang Aleman|Aleman]]: ''Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'' | ARD | 1952 |- | [[ZDF|Second German Television]] | Aleman: ''Zweites Deutsches Fernsehen'' | ZDF | 1963 |- | rowspan="3" | {{Flag|Alherya}} | [[Public Establishment of Television]] | [[Wikang Arabe|Arabe]]: المؤسّسة العمومية للتلفزيون<br />[[Wikang Pranses|Pranses]]: ''Établissement public de télévision'' | EPTV | rowspan="3" | 1970 |- | [[Radio Algeria|National Sound Broadcasting Company]] | Arabe: المؤسسة العمومية للبث الإذاعي<br />Pranses: ''Entreprise nationale de radiodiffusion sonore'' | ENRS |- | [[Télédiffusion d'Algérie|Algerian Broadcasting Company]] | Arabe: البث الإذاعي والتلفزي الجزائري<br />Pranses: ''Télédiffusion d'Algérie'' | TDA |- | {{Flag|Andorra}} | [[Radio and Television of Andorra]] | [[Wikang Katalan|Katalan]]: ''Ràdio i Televisió d'Andorra'' | RTVA | 2002 |- | rowspan="2" | {{Flag|Armenya}} | [[Public Television Company of Armenia]] | [[Wikang Armenyo|Armenyo]]: Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն (''Hayastani Hanrayin Herrustaynkerut'yun'') | ARMTV | rowspan="2" | 2005 |- | [[Public Radio of Armenia]] | Armenyo: Հայաստանի Հանրային Ռադիո (''Hayastani Hanrayin Radio'') | ARMR |- | {{Flag|Azerbaijan|name=Aserbayan}} | colspan="2" | İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti: * [[İctimai Televiziya]] (İTV) * [[İctimai Radio]] (İR) | İCTI/İTV | 2007 |- | {{Flag|Austria}} | [[ORF (brodkaster)|Austrian Broadcasting]] | Aleman: ''Österreichischer Rundfunk'' | ORF | 1953 |- | rowspan="2" | {{Flag|Belhika}} | [[VRT (brodkaster)|Flemish Radio and Television Broadcasting Organisation]] | [[Wikang Olandes|Olandes]]: ''Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie'' | VRT | rowspan="2" | 1950 |- | [[RTBF|Belgian Radio-Television of the French Community]] | Pranses: ''Radio-Télévision Belge de la Communauté Française'' | RTBF |- | {{Flag|Bosnia and Herzegovina|name=Bosniya at Herzegovina}} | [[Radio and Television of Bosnia and Herzegovina]] | [[Wikang Bosniyo|Bosniyo]]: ''Bosanskohercegovačka radiotelevizija'' | BHRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Bulgarya}} | [[Bulgarian National Radio]] | [[Wikang Bulgaro|Bulgaro]]: Българско национално радио (''Bǎlgarsko nacionalno radio'') | BNR | rowspan="2" | 1993 |- | [[Bulgarian National Television]] | Bulgaro: Българска национална телевизия (''Balgarska natsionalna televizia'') | BNT |- | rowspan="2" | {{Flag|Dinamarka}} | [[DR (brodkaster)|Danish Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Danes|Danes]]: ''Danmarks Radio'' | DR | 1950 |- | colspan="2" | [[TV 2 (Dinamarka)|TV 2 Danmark]] | DK/TV2 | 1989 |- | {{Flag|Egypt|name=Ehipto}} | [[National Media Authority]] | Arabe: الهيئة الوطنية للإعلام | NTU | 1985 |- |{{Flag|Eslobakya}} |[[Slovak Television and Radio]] |[[Wikang Eslobako|Eslobako]]: ''Slovenská televízia a rozhlas'' |STVR |2024 |- |{{Flag|Eslobenya}} |[[Radiotelevizija Slovenija|Radio-Television of Slovenia]] |[[Wikang Esloveno|Esloveno]]: ''Radiotelevizija Slovenija'' |RTVSLO |1993 |- |{{Flag|Espanya}} |[[RTVE|Spanish Radio and Television]] |[[Wikang Kastila|Kastila]]: ''Radiotelevisión Española'' |RTVE |1955 |- | {{Flag|Estonia|name=Estonya}} | colspan="2" | [[Eesti Rahvusringhääling]] * [[Eesti Raadio]] (ER) * [[Eesti Televisioon]] (ETV) | ERR | 1993 |- | {{Flag|Gresya}} | [[Hellenic Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Griyego|Griyego]]: Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση (''Ellinikí Radiofonía Tileórasi'') | ERT | 1950–2013<br />2015– |- | {{Flag|Heorhiya}} | [[Georgian Public Broadcaster]] | [[Wikang Heorhiyano|Heorhiyano]]: საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელი (''sakartvelos sazogadoebrivi mauts'q'ebeli'') | GPB | 2005 |- | {{Flag|North Macedonia|name=Hilagang Masedonya}} | [[Macedonian Radio Television]] | [[Wikang Macedonio|Macedonio]]: Македонска радио-телевизија (''Makedonska radio-televizija'') | MRT | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Irlanda}} | [[RTÉ|Radio Television of Ireland]] | [[Wikang Irlandes|Irlandes]]: ''Raidió Teilifís Éireann'' | RTÉ | 1950 |- | colspan="2" | [[TG4]] | TG4 | 2007 |- | {{Flag|Iceland|name=Islandiya}} | [[RÚV|National Broadcasting]] | [[Wikang Islandes|Islandes]]: ''Ríkisútvarpið'' | RÚV | 1956 |- | {{Flag|Israel}} | [[Israeli Public Broadcasting Corporation]] | [[Wikang Hebreo|Hebreo]]: תַּאֲגִיד הַשִׁיְדּוּר הַיִשְׂרָאֵלִי (''Taʾăḡid HaŠidûr HaYiśrāʾēli'')<br />Arabe: هَيْئَة اَلْبَثّ اَلْإِسْرَائِيلي (''Hayʾat al-Baṯṯ al-Isrāʾīlī'') | KAN | 2017 |- | {{Flag|Italya}} | colspan="2" | [[RAI|RAI – Radiotelevisione italiana]] | RAI | 1950 |- | {{Flag|Jordan}} | [[Jordan Radio and Television Corporation]] | Arabe: مؤسسة الإذاعة والتلفزيون الأردني | JRTV | 1970 |- | {{Flag|Croatia|name=Kroasya}} | [[Croatian Radiotelevision]] | [[Wikang Kroato|Kroato]]: ''Hrvatska radiotelevizija'' | HRT | 1993 |- | {{Flag|Latvia|name=Letonya}} | [[Public Broadcasting of Latvia]]: * [[Latvijas Televīzija|Latvian Television]] (''Latvijas Televīzija'', LTV) * [[Latvijas Radio|Latvia's Radio]] (''Latvijas Radio'', LR) | [[Wikang Latbiyano|Latbiyano]]: ''Latvijas Sabiedriskie mediji'' | LSM | 1993 |- | {{Flag|Lebanon|name=Libano}} | [[Télé Liban]] | Arabe: تلفزيون لبنان | TL | 1950 |- | {{Flag|Libya}} | [[Libya National Channel]] | Arabe: قناة ليبيا الوطنية | LNC | 2011 |- | {{Flag|Lithuania|name=Litwanya}} | [[Lithuanian National Radio and Television]] | [[Wikang Litwano|Litwano]]: ''Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija'' | LRT | 1993 |- |{{Flag|Lungsod ng Vaticano}} |[[Radyo Batikana|Vatican Radio]] |[[Wikang Italyano|Italyano]]: ''Radio Vaticana''<br />[[Wikang Latin|Latin]]: ''Statio Radiophonica Vaticana'' |VR |1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Luxembourg}} |[[RTL Group]] |Pranses: ''Radio Télévision Luxembourg'' |RTL |1950 |- | colspan="2" |Média de Service Public 100,7 ([[Radio 100,7]]) |MSP |2022 |- | {{Flag|Malta}} | [[Public Broadcasting Services]] | [[Wikang Maltes|Maltes]]: ''Servizzi ta' Xandir Pubbliku'' | PBS | 1970 |- | {{Flag|Morocco|name=Maruekos}} | [[SNRT|National Company of Radio and Television]] | Pranses: ''Société Nationale de Radiodiffusion et de Télévision''<br />Arabe: الشَرِكَة الوَطَنِيَّة لِلْإِذَاعَة وَالتَلْفَزَة<br />[[Pamantayang Wikang Moroccan Amazigh|Tamazight]]: ⵜⴰⵎⵙⵙⵓⵔⵜ ⵜⴰⵏⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵓⵏⵣⵡⴰⵢ ⴷ ⵜⵉⵍⵉⴼⵉⵣⵢⵓⵏ | SNRT | 1950 |- | {{Flag|Moldova}} | [[Teleradio-Moldova]] | [[Wikang Rumano|Rumano]]: ''Compania Națională "Teleradio-Moldova"'' | TRM | 1993 |- | rowspan="2" | {{Flag|Monaco|name=Mónako}} | colspan="2" | [[Monaco Media Diffusion]] | MMD | 1994 |- | colspan="2" | [[TVMonaco]] | TVM | 2024 |- | {{Flag|Montenegro}} | [[Radio and Television of Montenegro]] | [[Wikang Montenegrin|Montenegrin]]: Радио и телевизија Црне Горе (''Radio i televizija Crne Gore'') | RTCG | 2006 |- | {{Flag|Netherlands|name=Nederlandiya}} | [[Nederlandse Publieke Omroep|Dutch Public Broadcaster]]: * [[AVROTROS]] * [[BNNVARA]] * [[Evangelische Omroep|Evangelical Broadcasting]] (''Evangelische Omroep'', EO) * [[Humanistische Omroep|Humanist Broadcasting]] (''Humanistische Omroep'', HUMAN) * [[KRO-NCRV]] * [[Omroep MAX|MAX]] * [[Nederlandse Omroep Stichting|Dutch Broadcasting Foundation]] (''Nederlandse Omroep Stichting'', NOS) * [[Omroep NTR|NTR]] * [[Ongehoord Nederland|Unheard Netherlands]] (''Ongehoord Nederland'', ON) * [[PowNed]] * [[Ster|Foundation for Ether Advertisement]] (''Stichting Ether Reclame'', STER) * [[VPRO]] * [[WNL (brodkaster)|WNL]] * [[Omroep Zwart|Broadcaster Black]] (''Omroep Zwart'', ZWART) | Olandes: ''Nederlandse Publieke Omroep'' | NPO | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Noruwega}} |[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |[[Wikang Noruwego|Noruwego]]: ''Norsk rikskringkasting'' |NRK |1950 |- |[[TV 2 Group|TV 2 Gruppen]] |Noruwego: ''TV 2 Gruppen'' |NO/TV2 |1993 |- | {{Flag|Finland|name=Pinlandiya}} | [[Yle|Finnish Broadcasting Company]] | [[Wikang Finlandes|Finlandes]]: ''Yleisradio''<br />[[Wikang Suweko|Suweko]]: ''Rundradion'' | Yle | 1950 |- | rowspan="2" |{{Flag|Polonya}} |[[Telewizja Polska|Polish Television]] |[[Wikang Polako|Polako]]: ''Telewizja Polska'' |TVP | rowspan="2" |1993 |- |[[Polskie Radio|Polish Radio]] |Polako: ''Polskie Radio'' |PR |- |{{Flag|Portugal}} |[[Rádio e Televisão de Portugal|Radio and Television of Portugal]] |[[Wikang Portuges|Portuges]]: ''Rádio e Televisão de Portugal'' |RTP |1950 |- | rowspan="2" | {{Flag|Pransiya}} | colspan="2" | Groupe de Radiodiffusion Française: * [[France Télévisions]] (FTV) * [[Radio France]] (RF) * [[France Médias Monde]] (FMM) | GRF | 1950 |- | colspan="2" | [[Arte (channel sa telebisyon)|Arte]] | ARTE | 2024 |- | rowspan="2" | {{Flag|Republikang Tseko}} | [[Czech Radio]] | [[Wikang Tseko|Tseko]]: ''Český rozhlas'' | ČRo | rowspan="2" | 1993 |- | [[Czech Television]] | Tseko: ''Česká televize'' | ČT |- | rowspan="2" |{{Flag|United Kingdom|name=Reyno Unido}} | colspan="2" |[[BBC|British Broadcasting Corporation]] |BBC |1950 |- | colspan="2" |[[United Kingdom Independent Broadcasting]]: * [[ITV (kalambatang pantelebisyon)|ITV plc]] (UKIB/ITV) * [[STV Group]] (UKIB/STV) * [[Channel 4|Channel 4 Television Corporation]] (UKIB/C4) * [[S4C]] (UKIB/S4C) |UKIB |1981 |- | rowspan="2" |{{Flag|Rumanya}} |[[Romanian Radio Broadcasting Company]] |Rumano: ''Societatea Română de Radiodifuziune'' |ROR | rowspan="2" |1993 |- |[[TVR (Rumanya)|Romanian Television Society]] |Rumano: ''Societatea Română de Televiziune'' / ''Televiziunea Română'' |RO/TVR |- |{{Flag|San Marino}} |[[San Marino RTV]] |Italyano: ''Radiotelevisione della Repubblica di San Marino'' |SMRTV |1995 |- |{{Flag|Serbia|name=Serbiya}} |[[Radio Television of Serbia]] |Serbiyo: Радио-телевизија Србије (''Radio-televizija Srbije'') |RTS |2006 |- |{{Flag|Sweden|name=Suwesya}} |Foundation Management for SR, SVT, and UR: * [[Sveriges Television|Sweden's Television]] (''Sveriges Television'', SVT) * [[Sveriges Radio|Sweden's Radio]] (''Sveriges Radio'', SR) * [[Swedish Educational Broadcasting Company]] (''Sveriges Utbildningsradio'', UR'')'' |Suweko: ''Förvaltningsstiftelsen för SR, SVT och UR'' / ''Sveriges Rundradiotjänst'' |SRT |1950 |- |{{Flag|Suwisa}} | colspan="2" |[[Swiss Broadcasting Corporation]]: * [[Schweizer Radio und Fernsehen|Swiss Radio and Television]] (''Schweizer Radio und Fernsehen'', SRF) * [[Radio Télévision Suisse|Swiss Radio Television]] (''Radio Télévision Suisse'', RTS) * [[Radiotelevisione svizzera|Swiss Radiotelevision of the Italian Language]] (''Radiotelevisione svizzera di lingua italiana'' / ''Radiotelevisione svizzera'', RSI) * [[Radiotelevisiun Svizra Rumantscha|Swiss Romansh Radio-Television]] (''Radiotelevisiun Svizra Rumantscha'', RTR) |SRG SSR |1950 |- | {{Flag|Tsipre}} | [[Cyprus Broadcasting Corporation]] | Griyego: Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (''Radiofonikó Ídryma Kýprou'')<br />[[Wikang Turko|Turko]]: ''Kıbrıs Radyo Yayın Kurumu'' | CyBC | 1969 |- | rowspan="2" |{{Flag|Tunisia}} |[[Radio Tunisienne|Establishment of the Tunisian Radio]] [[Radio Tunisienne|/ Tunisian Radio]] |Pranses: ''Établissement de la Radio Tunisienne'' / ''Radio Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة الإذاعة التونسية | rowspan="2" |RTT | rowspan="2" |2007 |- |[[Télévision Tunisienne|Establishment of the Tunisian Television / Tunisian Television]] |Pranses: ''Établissement de la Télévision Tunisienne'' / ''Télévision Tunisienne''<br />Arabe: مؤسسة التلفزة التونسية |- |{{Flag|Turkiya}} |[[Turkish Radio and Television Corporation]] |Turko: ''Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'' |TRT |1950 |- | {{Flag|Hungary|name=Unggriya}} | [[Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap|Media Support and Asset Management Fund]]: * [[Duna Média|Duna Media Service Provider]] (''Duna Médiaszolgáltató'') | [[Wikang Ungaro|Ungaro]]: ''Médiaszolgáltatás-támogató és Vagyonkezelő Alap'' | MTVA | 2014 |- |{{Flag|Ukranya}} |[[Suspilne|National Public Broadcasting Company of Ukraine]] |[[Wikang Ukranyo|Ukranyo]]: Національна суспільна телерадіокомпанія України (''Natsionalna Suspilna Teleradiokompaniia Ukrainy'') |SU |1993 |} ==== Suspendidong miyembro ==== Sinuspinde ng EBU ang ilan sa mga miyembro nito alinsunod sa Charter nito, na nagpapahintulot sa Executive Board ng organisasyon na gumawa ng mga pansamantalang desisyon sa pagsuspinde ng pagiging miyembro ng isang broadcaster, kung sakaling, dahil sa mga pambihirang pangyayari, ang isang Miyembro o Associate ng EBU ay nasa proseso ng muling pagsasaayos o nasa ibang estado ng pagbabago sa istruktura, pinapalitan o ganap/bahagyang pinalitan ng ibang organisasyon o hindi ganap na sumusunod sa mga tuntunin ng pakikilahok sa EBU.<ref>{{Cite web|url=https://www.ebu.ch/files/live/sites/ebu/files/About/Governance/Statutes_EN.pdf|title=Statutes of the European Broadcasting Union (December 2024)|access-date=8 Abril 2026}}</ref> Dalawang bansa ang naharap sa bunga ng suspensyon, partikular na ang [[Biyelorusya]] at [[Rusya]]. Sinuspinde ng organisasyon ang brodkaster na [[Belteleradio]] ng Biyelorusya noong Mayo 2021, binabanggit ang mga alalahanin tungkol sa pag-amin ni Roman Protasevich na ipinalabas ng kumpanya, na naiulat na nakuha sa ilalim ng pamimilit.<ref>{{cite web |title=EBU Executive Board agrees to suspension of Belarus Member BTRC |url=https://www.ebu.ch/news/2021/05/ebu-executive-board-agrees-to-suspension-of-belarus-member-btrc |publisher=Unyon ng Pagbobrodkast sa Europa |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528122141/https://www.ebu.ch/news/2021/05/ebu-executive-board-agrees-to-suspension-of-belarus-member-btrc |archive-date=28 Mayo 2021 |date=28 Mayo 2021 |access-date=8 Abril 2026}}</ref> Noong Hunyo 30, pinatalsik ang Belteleradio mula sa EBU dahil sa paggamit nito bilang kasangkapan sa propaganda ng gobyerno ng Belarus. Ang panukala para sa pagpapatalsik ay inihain ng Sweden.<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=27 Agosto 2021|title=Belarus: BTRC Reveals EBU Suspension Scheduled to Expire in 2024|url=https://eurovoix.com/2021/08/27/btrc-ebu-suspension-2024/|access-date=8 Abril 2026|website=Eurovoix|archive-date=27 Agosto 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827083627/https://eurovoix.com/2021/08/27/btrc-ebu-suspension-2024/|url-status=live}}</ref> Bagama't binanggit sa mga unang ulat na magtatapos ito pagkatapos ng tatlong taon, noong Abril 2024 kinumpirma ng EBU na ang suspensyon ay ginawang walang katiyakan.<ref>{{Cite web|url= https://eurovoix.com/2024/04/23/belarus-btrc-indefinitely-suspended-from-ebu/|title= Belarus: BTRC Indefinitely Suspended From EBU|first=Neil|last=Farren|website=Eurovoix|date=23 Abril 2024|access-date=8 Abril 2026}}</ref> Noong Mayo 2022, pormal na sinuspinde ng EBU ang mga miyembrong brodkaster ng Rusya (ang [[Channel One (Russia)|Channel One]], [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company|RTR]] at Radio Dom Ostankino), matapos umalis sa organisasyon ang tatlong brodkaster bilang tugon sa pagbabawal ng EBU sa bansa na lumahok sa [[Paligsahang Pang-awitin ng Eurovision 2022]] kasunod ng digmaan sa pagitan ng Rusya at [[Ukranya]].<ref>{{Cite web|last=Granger|first=Anthony|date=29 Mayo 2022|title=European Broadcasting Union Formally Suspends Russian Broadcasters|url=https://eurovoix.com/2022/05/29/european-broadcasting-union-formally-suspends-russian-broadcasters/|access-date=8 Abril 2026|website=Eurovoix|archive-date=29 Mayo 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220529092225/https://eurovoix.com/2022/05/29/european-broadcasting-union-formally-suspends-russian-broadcasters/|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Bansa ! colspan="2" | Organisasyon ng pagsasahimpapawid ! rowspan="2" | {{Abbr|Abbr.|Pagpapaikli}} ! rowspan="2" | Taon ! rowspan="2" |Suspendido |- ! Pangalang Ingles ! Katutubong pangalan |- | {{Flag|Belarus|name=Biyelorusya}} | [[Belteleradio|National State TV and Radio Company of the Republic of Belarus]] | [[Wikang Biyeloruso|Biyeloruso]]: Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь (''Natsyyanalnaya dzyarzhawnaya teleradyyokampaniya Respubliki Belarus'')<br />[[Wikang Ruso|Ruso]]: Национальная государственная телерадиокомпания Республики Беларусь (''Natsionalnaya gosudarstvennaya teleradiokompaniya Respubliki Belarus'') | BTRC | 1993 |2021 |- | rowspan="3" | {{Flag|Rusya}} | [[Channel One (Russia)|Channel One Russia]] | Ruso: Первый канал (''Pervý kanal'') | C1R | 1996 | rowspan="3" |2022 |- | [[All-Russia State Television and Radio Broadcasting Company]] | Ruso: Федеральное государственное унитарное предприятие «Всероссийская государственная телевизионная и радиовещательная компания» (''Federal'noye gosudarstvennoye unitarnoye predpriyatiye «Vserossiyskaya gosudarstvennaya televizionnaya i radioveshchatel'naya kompaniya»'') | VGTRK/RTR | 1993 |- | colspan="2" |Radio Dom Ostankino: * [[Radio Mayak]] (Радио Маяк, MK) * [[Radio Orpheus]] (Радио Орфей, OP) |RDO |1996 |} ==Sanggunian== {{Reflist}} [[Kategorya:Europa]] [[Kategorya:Radyo]] [[Kategorya:Telebisyon]] 1t16zi7zw7t8ewed2ns01ulmjixizg0 Labanan ng uri 0 337666 2201687 2026-04-07T12:12:47Z Jojit fb 38 Ikinakarga sa [[Tunggalian ng uri]] 2201687 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tunggalian ng uri]] j764is91p2zvvwu3lkyzx7brjrl80xw Digmaang panlipunan 0 337667 2201688 2026-04-07T12:13:36Z Jojit fb 38 Ikinakarga sa [[Tunggalian ng uri]] 2201688 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Tunggalian ng uri]] j764is91p2zvvwu3lkyzx7brjrl80xw Durnes 0 337668 2201690 2026-04-07T12:26:05Z TentingZones1 122212 Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Durnes |settlement_type = Komyun |image_skyline = Mairie de Durnes (France).JPG |image_caption = Bulwagan ng bayan sa Durnes |image_shield = Blason ville fr Durnes (Doubs).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Durnes |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Bourgogne-Franche-Comté]] |subdivision_type2 = [... 2201690 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Durnes |settlement_type = Komyun |image_skyline = Mairie de Durnes (France).JPG |image_caption = Bulwagan ng bayan sa Durnes |image_shield = Blason ville fr Durnes (Doubs).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Durnes |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Bourgogne-Franche-Comté]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Doubs]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Besançon|Besançon]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Gerard Peseux |area_total_km2 = 8.51 |population_as_of = 2023 |population_total = 204 |population_density_km2 = auto |website = https://durnes25.fr/ |coordinates = {{coord|47.1089|6.2322|format=dms|display=inline,title}} |elevation_min_m = 388 |elevation_max_m = 618 }} Ang '''Durnes''' ay isang komyun ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Doubs]], ang rehiyong pangkultura at pangkasaysayan ng [[Franche-Comté]] at ang rehiyong administratibo ng [[Bourgogne-Franche-Comté]]. ==Heograpiya== Ang nayon, na matatagpuan sa taas na 600 m sa [[talampas ng Ornans]], ay tinatawid ng dalawang ilog na mga tributaryo ng [[Loue]] sa kanang pampang: ang ilog [[Cornebouche]] at ang ilog Vau, na ang mga lambak ay malalim na humahati sa talampas. [[Image:Durnes, vue générale du village.jpg|thumb|center|Vue générale du village.]] [[Image:Durnes, la vallée du ruisseau de Vau.jpg|thumb|center|La vallée du ruisseau de Vau.]] ==Pangalan== ''Durna'' noong 1196; ''Durnac'' noong 1207; ''Duranay'' noong 1227; ''Durney'' noong 1313; at ''Dulnay'' noong 1348. ==Kasaysayan== Noong [[Gitnang Panahon]], ang panginoon ng Durnes, na matatagpuan sa balwarte ng [[Ornans]], ay lubos na maimpluwensya.<ref name="SALINS">histoire généalogique des sires de Salins</ref> Ang [[Kastilyo ng Durnes|kastilyong medyebal]] ay matatagpuan sa isang taluktok sa gilid ng isang talampas, na tinatanaw ang [[Loue]] Valley, na ginagawang madali itong mapupuntahan mula lamang sa isang panig, na ang mga karagdagang depensa ay nagsisiguro sa seguridad ng lugar.<br/> Ang panginoon ng Durnes ay kapansin-pansing nagmamay-ari ng mga [[Etalans]] at maraming nayon sa talampas. Ang kastilyo ay nawasak noong pananakop ng [[Franche-Comté]] noong panahon ng paghahari ni [[Louis XIV]]. Sa lugar nito, sa lokalidad na kilala bilang "Le Château" (Ang Kastilyo), ay nakatayo ang isang bahay ng burgesya na nagmula pa noong ika-18 siglo. Ang mga pundasyon ng kastilyong medyebal, na matatagpuan sa gilid ng lambak, ay nananatili pa rin, na nagbibigay ng ideya sa laki ng orihinal na istraktura. Sa mas mababang bahagi, sa lugar na tinatawag na "La Poutane", mayroong isang lawa at ang lugar na sinasabi ng tradisyong pasalita na lokasyon ng "mga binitay". ==Mga lugar at monumento== * Ilang gusali ang nakalista sa database ng Mérimée: ** Château de Durnes, na matatagpuan sa timog-kanluran ng nayon, sa isang taluktok na tinatanaw ang lambak ng ilog Vau. ** Simbahan ng Saint-Hippolyte, sa lokalidad ng La Barèche. ** Monumento na kilala bilang monumento ng "Birhen", na nagmula pa noong huling bahagi ng ika-19 na siglo. ** Lumang bahay-bukid noong ika-18 siglo. <gallery> Église Saint-Hippolyte de La Barèche.jpg|Église Saint-Hippolyte de [[La Barèche]]. Vierge de Durnes 2.jpg|Monument de la Vierge. Vierge de Durnes, texte sous le socle.jpg|Monument de la Vierge : détail du texte situé sur le socle. Durnes, vieille ferme.jpg|Vieille ferme. </gallery> * Alaala ng digmaan, sa lugar na tinatawag na ''La Barèche''. <gallery> Église Saint-Hippolyte et monument aux morts de La Barèche.jpg|Monument aux morts de La Barèche et église Saint-Hippolyte. Monument aux morts de La Barèche (face).jpg|Monument aux morts de La Barèche. Église Saint-Hippolyte en arrière-plan. Monument aux morts de La Barèche (face et gauche).jpg|Monument aux morts de La Barèche. Église Saint-Hippolyte en arrière-plan. </gallery> * Ang mga talon ng Rochejus at Vau sa batis ng Vau, isang sanga ng [[Loue]] sa kanang pampang. <gallery> Durnes, Cascades de Rochejus.jpg|Les cascades de Rochejus. Durnes, la cascade de Vau.jpg|La cascade de Vau. </gallery> ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Durnes (Doubs).svg|thumb|Durnes]] Naka-tier sa baligtad na pares: unang gules isang leon o, pangalawa sa sable ay ulo ng kabayo o, pangatlo sa argente ay isang vert na oak na may bunga o.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20872 Eskudo de armas ng Durnes, Doubs]</ref> ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Durnes]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] [[Kategorya:Doubs]] mr12xfde7lrkbfzhte7l2t0tljgq61y 2201691 2201690 2026-04-07T12:29:21Z TentingZones1 122212 2201691 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Durnes |settlement_type = Bayan |image_skyline = Mairie de Durnes (France).JPG |image_caption = Bulwagan ng bayan sa Durnes |image_shield = Blason ville fr Durnes (Doubs).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Durnes |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Bourgogne-Franche-Comté]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Doubs]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Besançon|Besançon]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Gerard Peseux |area_total_km2 = 8.51 |population_as_of = 2023 |population_total = 204 |population_density_km2 = auto |website = https://durnes25.fr/ |coordinates = {{coord|47.1089|6.2322|format=dms|display=inline,title}} |elevation_min_m = 388 |elevation_max_m = 618 }} Ang '''Durnes''' ay isang komyun ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Doubs]], ang rehiyong pangkultura at pangkasaysayan ng [[Franche-Comté]] at ang rehiyong administratibo ng [[Bourgogne-Franche-Comté]]. ==Heograpiya== Ang nayon, na matatagpuan sa taas na 600 m sa [[talampas ng Ornans]], ay tinatawid ng dalawang ilog na mga tributaryo ng [[Loue]] sa kanang pampang: ang ilog [[Cornebouche]] at ang ilog Vau, na ang mga lambak ay malalim na humahati sa talampas. [[Image:Durnes, vue générale du village.jpg|thumb|center|Vue générale du village.]] [[Image:Durnes, la vallée du ruisseau de Vau.jpg|thumb|center|La vallée du ruisseau de Vau.]] ==Pangalan== ''Durna'' noong 1196; ''Durnac'' noong 1207; ''Duranay'' noong 1227; ''Durney'' noong 1313; at ''Dulnay'' noong 1348. ==Kasaysayan== Noong [[Gitnang Panahon]], ang panginoon ng Durnes, na matatagpuan sa balwarte ng [[Ornans]], ay lubos na maimpluwensya.<ref name="SALINS">histoire généalogique des sires de Salins</ref> Ang [[Kastilyo ng Durnes|kastilyong medyebal]] ay matatagpuan sa isang taluktok sa gilid ng isang talampas, na tinatanaw ang [[Loue]] Valley, na ginagawang madali itong mapupuntahan mula lamang sa isang panig, na ang mga karagdagang depensa ay nagsisiguro sa seguridad ng lugar.<br/> Ang panginoon ng Durnes ay kapansin-pansing nagmamay-ari ng mga [[Etalans]] at maraming nayon sa talampas. Ang kastilyo ay nawasak noong pananakop ng [[Franche-Comté]] noong panahon ng paghahari ni [[Louis XIV]]. Sa lugar nito, sa lokalidad na kilala bilang "Le Château" (Ang Kastilyo), ay nakatayo ang isang bahay ng burgesya na nagmula pa noong ika-18 siglo. Ang mga pundasyon ng kastilyong medyebal, na matatagpuan sa gilid ng lambak, ay nananatili pa rin, na nagbibigay ng ideya sa laki ng orihinal na istraktura. Sa mas mababang bahagi, sa lugar na tinatawag na "La Poutane", mayroong isang lawa at ang lugar na sinasabi ng tradisyong pasalita na lokasyon ng "mga binitay". ==Mga lugar at monumento== * Ilang gusali ang nakalista sa database ng Mérimée: ** Château de Durnes, na matatagpuan sa timog-kanluran ng nayon, sa isang taluktok na tinatanaw ang lambak ng ilog Vau. ** Simbahan ng Saint-Hippolyte, sa lokalidad ng La Barèche. ** Monumento na kilala bilang monumento ng "Birhen", na nagmula pa noong huling bahagi ng ika-19 na siglo. ** Lumang bahay-bukid noong ika-18 siglo. <gallery> Église Saint-Hippolyte de La Barèche.jpg|Église Saint-Hippolyte de [[La Barèche]]. Vierge de Durnes 2.jpg|Monument de la Vierge. Vierge de Durnes, texte sous le socle.jpg|Monument de la Vierge : détail du texte situé sur le socle. Durnes, vieille ferme.jpg|Vieille ferme. </gallery> * Alaala ng digmaan, sa lugar na tinatawag na ''La Barèche''. <gallery> Église Saint-Hippolyte et monument aux morts de La Barèche.jpg|Monument aux morts de La Barèche et église Saint-Hippolyte. Monument aux morts de La Barèche (face).jpg|Monument aux morts de La Barèche. Église Saint-Hippolyte en arrière-plan. Monument aux morts de La Barèche (face et gauche).jpg|Monument aux morts de La Barèche. Église Saint-Hippolyte en arrière-plan. </gallery> * Ang mga talon ng Rochejus at Vau sa batis ng Vau, isang sanga ng [[Loue]] sa kanang pampang. <gallery> Durnes, Cascades de Rochejus.jpg|Les cascades de Rochejus. Durnes, la cascade de Vau.jpg|La cascade de Vau. </gallery> ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Durnes (Doubs).svg|thumb|Durnes]] Naka-tier sa baligtad na pares: unang gules isang leon o, pangalawa sa sable ay ulo ng kabayo o, pangatlo sa argente ay isang vert na oak na may bunga o.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=20872 Eskudo de armas ng Durnes, Doubs]</ref> ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Durnes]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] [[Kategorya:Doubs]] pl1qce9se5iy9tknwck23tjm54ojimh Padron:Cite IETF 10 337669 2201715 2026-04-07T13:56:23Z Jojit fb 38 Bagong pahina: <includeonly>{{#invoke:template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=citation <!-- {{#invoke:template wrapper|list|_template=citation --> |_exclude= appendix, autolink, bcp, draft, fyi, idanchor, idlink, idlinktype, ien, nosec, page-url, referenceid, rfc, rtr, sections, sectionname, separator, seperator, std, _debug, nopp |_reuse=at, id, ID, doi, DOI, page, pages, ref, section, section-url, title, url <!-- these are reused --> |mode={{#invoke:Citation mod... 2201715 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=citation <!-- {{#invoke:template wrapper|list|_template=citation --> |_exclude= appendix, autolink, bcp, draft, fyi, idanchor, idlink, idlinktype, ien, nosec, page-url, referenceid, rfc, rtr, sections, sectionname, separator, seperator, std, _debug, nopp |_reuse=at, id, ID, doi, DOI, page, pages, ref, section, section-url, title, url <!-- these are reused --> |mode={{#invoke:Citation mode|main|cs1}} |publisher={{#if:{{{publisher|}}}|{{{publisher}}}|[[Internet Engineering Task Force|IETF]]}} |title = {{ #if:{{{title|}}} |{{{title}}} |{{ #if:{{{sectionname|}}} ||{{ #if:{{{rfc|}}}{{{std|}}}{{{bcp|}}}{{{fyi|}}}{{{draft|}}}{{{ien|}}}{{{rtr|}}}{{{id|}}}{{{ID|}}} |{{Cite IETF/doctypes |Id = {{ #if:{{{id|}}}{{{ID|}}} |{{{id|{{{ID|}}}}}} |{{Cite IETF/refanchor |Sep = {{ <!-- #if:{{#ifeq:{{yesno|{{{autolink|}}}|blank=yes}}|yes|x}}{{{url|}}}{{{archiveurl|}}}{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} --> #if:{{#ifeq:{{yesno|{{{autolink|}}}|blank=yes}}|yes|x}}{{{url|}}}{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} ||{{#tag:nowiki}} }} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} |Style = {{{Style|}}} }} }} |Idlink = {{ <!-- #if:{{{archiveurl|}}}{{{url|}}} --> #if:{{{url|}}} ||{{ #if:{{{idlink|}}} |{{{idlink}}} |{{ #if:{{{idanchor|}}} |#{{anchorencode:{{ #ifeq:{{lc:{{{idanchor}}}}}|ietf |{{Cite IETF/refanchor |Prefix = IETF |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} |{{{idanchor}}} }}}} }} }} }} }} }} }} }} |url = {{ #if:{{{title|}}}{{#if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}}||{{{rfc|}}}{{{std|}}}{{{bcp|}}}{{{fyi|}}}{{{draft|}}}{{{ien|}}}{{{rtr|}}}}} |{{Cite IETF/makelink <!-- |Url = {{{archiveurl|{{{url|}}}}}} --> |Url = {{{url|}}} |Anchor = {{ #if:{{{sectionname|}}} ||{{ #if:{{{section|}}}{{{appendix|}}}{{{referenceid|}}}{{{page|}}} |&#035;{{ #if:{{{section|}}} |section-{{{section}}} |{{ #if:{{{appendix|}}} |appendix-{{{appendix}}} |{{ #if:{{{referenceid|}}} |ref-{{{referenceid}}} |{{ #if:{{{page|}}} |page-{{{page}}} }} }} }} }} }} }} |Autolink = {{{autolink|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} }} |at = {{ #if:{{{pages|}}} |{{#if:{{{nopp|}}}||pp.&nbsp;}}{{{pages}}} |{{ #if:{{{page|}}} |{{#if:{{{nopp|}}}||p.&nbsp;}}{{{page}}} }} }}{{ #if:{{{section|}}}{{{appendix|}}} |{{ #if:{{{pages|}}}{{{page|}}} |{{#ifeq:{{{separator|{{{seperator}}}}}}|;|&#059;|{{{separator|{{{seperator|.}}}}}}}}&nbsp; }}{{#if:{{{nosec|}}}||sec.&nbsp;}}{{{sections|{{{section|{{{appendix}}}}}}}}} }} |section = {{{sectionname|}}} |section-url = {{ #if:{{{sectionname|}}} |{{ #if:{{{section-url|}}}{{{page-url|}}} |{{{section-url|{{{page-url}}}}}} |{{ #if:{{{section|}}}{{{appendix|}}}{{{referenceid|}}}{{{page|}}} |{{Cite IETF/makelink <!-- |Url = {{{archiveurl|{{{url|}}}}}} --> |Url = {{{url|}}} |Anchor = &#035;{{ #if:{{{section|}}} |section-{{{section}}} |{{ #if:{{{appendix|}}} |appendix-{{{appendix}}} |{{ #if:{{{referenceid|}}} |ref-{{{referenceid}}} |{{ #if:{{{page|}}} |page-{{{page}}} }} }} }} }} |Autolink = {{{autolink|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} |Style = {{{Style|}}} }} }} }} }} |id = {{ #if:{{{title|}}}{{{sectionname|}}} |{{Cite IETF/doctypes |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Sep = {{#ifeq:{{{separator|{{{seperator}}}}}}|;|&#059;|{{{separator|{{{seperator|.}}}}}}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} |Idlink = {{ #if:{{{idlink|}}} |{{{idlink}}} |{{ #if:{{{idanchor|}}} |#{{anchorencode:{{ #ifeq:{{lc:{{{idanchor}}}}}|ietf |{{Cite IETF/refanchor |Prefix = IETF |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} |{{{idanchor}}} }}}} }} }} |Idlinktype = {{<!-- FIXME: Instead of this bunch of indentation, use #switch: as an if-elseif. --> #if:{{{idlinktype|}}} |{{{idlinktype}}} |{{ #if:{{{id|}}}{{{ID|}}} ||{{ #if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} |{{ #if:{{{rfc|}}} |rfc |{{ #if:{{{std|}}} |std |{{ #if:{{{bcp|}}} |bcp |{{ #if:{{{fyi|}}} |fyi |{{ #if:{{{draft|}}} |draft |{{ #if:{{{ien|}}} |ien |{{ #if:{{{rtr|}}} |rtr }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |doi-access={{{doi-access|{{#if:{{{rfc|}}}|free}}}}} |doi = {{{doi|{{{DOI|{{#if:{{{rfc|}}}|10.17487/RFC{{padleft:{{{rfc}}}|4}}}}}}}}}} <!-- |OriginalURL = {{ #if:{{{archiveurl|}}} |{{Cite IETF/makelink |Url = {{{url|}}} |Autolink = {{{autolink|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} }} --> |ref = {{ #ifeq:{{lc:{{{ref|}}}}}|ietf |{{Cite IETF/refanchor |Prefix = IETF |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} |{{{ref|}}} }} }}{{ #if:{{{section-url|}}}{{{page-url|}}} |{{ #if:{{{sectionname|}}} ||{{Citation error|you must specify {{para|sectionname}} when you use {{para|{{#if:{{{section-url|}}}|section-url|page-url}}}}|cite IETF}} }} }}{{ #if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} |{{ #if:{{{rfc|}}}{{{std|}}}{{{bcp|}}}{{{fyi|}}}{{{draft|}}}{{{ien|}}}{{{rtr|}}}{{{id|}}}{{{ID|}}} ||{{Citation error|you must specify one of {{para|rfc}}, {{para|std}}, {{para|bcp}}, {{para|fyi}}, {{para|draft}}, {{para|ien}}, {{para|rtr}}, or {{para|id}} when you use {{para|{{#if:{{{idlink|}}}|idlink|idanchor}}}}|cite IETF}} }} }}{{ #if:{{{idlinktype|}}} |{{ #if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} ||{{Citation error|you must specify {{para|idanchor}} or {{para|idlink}} when you use {{para|idlinktype}}|cite IETF}} }}{{ #switch:{{lc:{{{idlinktype}}}}} <!-- silently ignore 'id' --> |rfc |std |bcp |fyi |draft |ien |rtr |id = |#default = {{Citation error|unknown value: <code><var>{{{idlinktype}}}</var></code> passed to {{para|idlinktype}}, must be one of: <code>rfc, std, bcp, fyi, draft, ien, rtr</code>|cite IETF}} }} }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> ot1fc7pk2fnb5qg56zd04gm6qf6w74x 2201716 2201715 2026-04-07T13:56:37Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Padron:Cite ietf]] sa [[Padron:Cite IETF]] 2201715 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=citation <!-- {{#invoke:template wrapper|list|_template=citation --> |_exclude= appendix, autolink, bcp, draft, fyi, idanchor, idlink, idlinktype, ien, nosec, page-url, referenceid, rfc, rtr, sections, sectionname, separator, seperator, std, _debug, nopp |_reuse=at, id, ID, doi, DOI, page, pages, ref, section, section-url, title, url <!-- these are reused --> |mode={{#invoke:Citation mode|main|cs1}} |publisher={{#if:{{{publisher|}}}|{{{publisher}}}|[[Internet Engineering Task Force|IETF]]}} |title = {{ #if:{{{title|}}} |{{{title}}} |{{ #if:{{{sectionname|}}} ||{{ #if:{{{rfc|}}}{{{std|}}}{{{bcp|}}}{{{fyi|}}}{{{draft|}}}{{{ien|}}}{{{rtr|}}}{{{id|}}}{{{ID|}}} |{{Cite IETF/doctypes |Id = {{ #if:{{{id|}}}{{{ID|}}} |{{{id|{{{ID|}}}}}} |{{Cite IETF/refanchor |Sep = {{ <!-- #if:{{#ifeq:{{yesno|{{{autolink|}}}|blank=yes}}|yes|x}}{{{url|}}}{{{archiveurl|}}}{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} --> #if:{{#ifeq:{{yesno|{{{autolink|}}}|blank=yes}}|yes|x}}{{{url|}}}{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} ||{{#tag:nowiki}} }} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} |Style = {{{Style|}}} }} }} |Idlink = {{ <!-- #if:{{{archiveurl|}}}{{{url|}}} --> #if:{{{url|}}} ||{{ #if:{{{idlink|}}} |{{{idlink}}} |{{ #if:{{{idanchor|}}} |#{{anchorencode:{{ #ifeq:{{lc:{{{idanchor}}}}}|ietf |{{Cite IETF/refanchor |Prefix = IETF |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} |{{{idanchor}}} }}}} }} }} }} }} }} }} }} |url = {{ #if:{{{title|}}}{{#if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}}||{{{rfc|}}}{{{std|}}}{{{bcp|}}}{{{fyi|}}}{{{draft|}}}{{{ien|}}}{{{rtr|}}}}} |{{Cite IETF/makelink <!-- |Url = {{{archiveurl|{{{url|}}}}}} --> |Url = {{{url|}}} |Anchor = {{ #if:{{{sectionname|}}} ||{{ #if:{{{section|}}}{{{appendix|}}}{{{referenceid|}}}{{{page|}}} |&#035;{{ #if:{{{section|}}} |section-{{{section}}} |{{ #if:{{{appendix|}}} |appendix-{{{appendix}}} |{{ #if:{{{referenceid|}}} |ref-{{{referenceid}}} |{{ #if:{{{page|}}} |page-{{{page}}} }} }} }} }} }} }} |Autolink = {{{autolink|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} }} |at = {{ #if:{{{pages|}}} |{{#if:{{{nopp|}}}||pp.&nbsp;}}{{{pages}}} |{{ #if:{{{page|}}} |{{#if:{{{nopp|}}}||p.&nbsp;}}{{{page}}} }} }}{{ #if:{{{section|}}}{{{appendix|}}} |{{ #if:{{{pages|}}}{{{page|}}} |{{#ifeq:{{{separator|{{{seperator}}}}}}|;|&#059;|{{{separator|{{{seperator|.}}}}}}}}&nbsp; }}{{#if:{{{nosec|}}}||sec.&nbsp;}}{{{sections|{{{section|{{{appendix}}}}}}}}} }} |section = {{{sectionname|}}} |section-url = {{ #if:{{{sectionname|}}} |{{ #if:{{{section-url|}}}{{{page-url|}}} |{{{section-url|{{{page-url}}}}}} |{{ #if:{{{section|}}}{{{appendix|}}}{{{referenceid|}}}{{{page|}}} |{{Cite IETF/makelink <!-- |Url = {{{archiveurl|{{{url|}}}}}} --> |Url = {{{url|}}} |Anchor = &#035;{{ #if:{{{section|}}} |section-{{{section}}} |{{ #if:{{{appendix|}}} |appendix-{{{appendix}}} |{{ #if:{{{referenceid|}}} |ref-{{{referenceid}}} |{{ #if:{{{page|}}} |page-{{{page}}} }} }} }} }} |Autolink = {{{autolink|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} |Style = {{{Style|}}} }} }} }} }} |id = {{ #if:{{{title|}}}{{{sectionname|}}} |{{Cite IETF/doctypes |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Sep = {{#ifeq:{{{separator|{{{seperator}}}}}}|;|&#059;|{{{separator|{{{seperator|.}}}}}}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} |Idlink = {{ #if:{{{idlink|}}} |{{{idlink}}} |{{ #if:{{{idanchor|}}} |#{{anchorencode:{{ #ifeq:{{lc:{{{idanchor}}}}}|ietf |{{Cite IETF/refanchor |Prefix = IETF |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} |{{{idanchor}}} }}}} }} }} |Idlinktype = {{<!-- FIXME: Instead of this bunch of indentation, use #switch: as an if-elseif. --> #if:{{{idlinktype|}}} |{{{idlinktype}}} |{{ #if:{{{id|}}}{{{ID|}}} ||{{ #if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} |{{ #if:{{{rfc|}}} |rfc |{{ #if:{{{std|}}} |std |{{ #if:{{{bcp|}}} |bcp |{{ #if:{{{fyi|}}} |fyi |{{ #if:{{{draft|}}} |draft |{{ #if:{{{ien|}}} |ien |{{ #if:{{{rtr|}}} |rtr }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} |doi-access={{{doi-access|{{#if:{{{rfc|}}}|free}}}}} |doi = {{{doi|{{{DOI|{{#if:{{{rfc|}}}|10.17487/RFC{{padleft:{{{rfc}}}|4}}}}}}}}}} <!-- |OriginalURL = {{ #if:{{{archiveurl|}}} |{{Cite IETF/makelink |Url = {{{url|}}} |Autolink = {{{autolink|}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} }} --> |ref = {{ #ifeq:{{lc:{{{ref|}}}}}|ietf |{{Cite IETF/refanchor |Prefix = IETF |Id = {{{id|{{{ID|}}}}}} |Rfc = {{{rfc|}}} |Std = {{{std|}}} |Bcp = {{{bcp|}}} |Fyi = {{{fyi|}}} |Draft = {{{draft|}}} |Ien = {{{ien|}}} |Rtr = {{{rtr|}}} }} |{{{ref|}}} }} }}{{ #if:{{{section-url|}}}{{{page-url|}}} |{{ #if:{{{sectionname|}}} ||{{Citation error|you must specify {{para|sectionname}} when you use {{para|{{#if:{{{section-url|}}}|section-url|page-url}}}}|cite IETF}} }} }}{{ #if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} |{{ #if:{{{rfc|}}}{{{std|}}}{{{bcp|}}}{{{fyi|}}}{{{draft|}}}{{{ien|}}}{{{rtr|}}}{{{id|}}}{{{ID|}}} ||{{Citation error|you must specify one of {{para|rfc}}, {{para|std}}, {{para|bcp}}, {{para|fyi}}, {{para|draft}}, {{para|ien}}, {{para|rtr}}, or {{para|id}} when you use {{para|{{#if:{{{idlink|}}}|idlink|idanchor}}}}|cite IETF}} }} }}{{ #if:{{{idlinktype|}}} |{{ #if:{{{idlink|}}}{{{idanchor|}}} ||{{Citation error|you must specify {{para|idanchor}} or {{para|idlink}} when you use {{para|idlinktype}}|cite IETF}} }}{{ #switch:{{lc:{{{idlinktype}}}}} <!-- silently ignore 'id' --> |rfc |std |bcp |fyi |draft |ien |rtr |id = |#default = {{Citation error|unknown value: <code><var>{{{idlinktype}}}</var></code> passed to {{para|idlinktype}}, must be one of: <code>rfc, std, bcp, fyi, draft, ien, rtr</code>|cite IETF}} }} }}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> ot1fc7pk2fnb5qg56zd04gm6qf6w74x Padron:Cite ietf 10 337670 2201717 2026-04-07T13:56:37Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Padron:Cite ietf]] sa [[Padron:Cite IETF]] 2201717 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Padron:Cite IETF]] cenj875r6g24qwjo2f8htorm4onitvy Padron:Cite IETF/doctypes 10 337671 2201718 2026-04-07T13:57:35Z Jojit fb 38 Bagong pahina: {{ #if:{{{Id|}}} |{{ #if:{{{Idlink|}}} |[[{{{Idlink}}}{{!}}{{{Id}}}]] |{{{Id}}} }} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}{{{Fyi|}}}{{{Rfc|}}}{{{Draft|}}}{{{Ien|}}}{{{Rtr|}}} |{{ #if:{{{Std|}}} |{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|std |[[{{{Idlink}}}{{!}}STD {{{Std}}}]] |STD<nowiki /> {{{Std}}}}}}}{{ #if:{{{Bcp|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}... 2201718 wikitext text/x-wiki {{ #if:{{{Id|}}} |{{ #if:{{{Idlink|}}} |[[{{{Idlink}}}{{!}}{{{Id}}}]] |{{{Id}}} }} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}{{{Fyi|}}}{{{Rfc|}}}{{{Draft|}}}{{{Ien|}}}{{{Rtr|}}} |{{ #if:{{{Std|}}} |{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|std |[[{{{Idlink}}}{{!}}STD {{{Std}}}]] |STD<nowiki /> {{{Std}}}}}}}{{ #if:{{{Bcp|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|bcp |[[{{{Idlink}}}{{!}}BCP {{{Bcp}}}]] |BCP<nowiki /> {{{Bcp}}}}}}}{{ #if:{{{Fyi|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|fyi |[[{{{Idlink}}}{{!}}FYI {{{Fyi}}}]] |FYI<nowiki /> {{{Fyi}}}}}}}{{ #if:{{{Rfc|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}{{{Fyi|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|rfc |[[{{{Idlink}}}{{!}}RFC {{{Rfc}}}]] |<!-- Possibly replace this by calling {{IETF RFC|nnnn}}? -->[[Request for Comments|RFC]]<nowiki /> [https://datatracker.ietf.org/doc/html/rfc{{{Rfc}}} {{{Rfc}}}]}}}}{{ #if:{{{Draft|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}{{{Fyi|}}}{{{Rfc|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|draft |[[{{{Idlink}}}{{!}}I-D {{{Draft}}}]] |I-D<nowiki /> {{{Draft}}}}}}}{{ #if:{{{Ien|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}{{{Fyi|}}}{{{Rfc|}}}{{{Draft|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|ien |[[{{{Idlink}}}{{!}}IEN {{{Ien}}}]] |IEN<nowiki /> {{{Ien}}}}}}}{{ #if:{{{Rtr|}}} |{{ #if:{{{Std|}}}{{{Bcp|}}}{{{Fyi|}}}{{{Rfc|}}}{{{Draft|}}}{{{Ien|}}}|{{{Sep|}}}&#32;}}{{ #ifeq:{{{Idlinktype|}}}|rtr |[[{{{Idlink}}}{{!}}RTR {{{Rtr}}}]] |RTR<nowiki /> {{{Rtr}}}}} }} }} }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> gbtk32ly1wgom89r5557pnuoe7wjk6v Padron:Cite IETF/makelink 10 337672 2201719 2026-04-07T13:59:23Z Jojit fb 38 Bagong pahina: {{#switch:yes<!-- see "switch as if-elseif-else" --> |{{#if:{{{Url|}}}|yes}} = {{{Url}}}{{{Anchor|}}} |{{Yesno|{{{Autolink|}}}|blank=yes}} = {{#switch:1<!-- see "switch as if-elseif-else" --> |{{#if:{{{Rfc|}}}|1}} = https://{{#ifeq:{{{Style|html}}}|html |www.rfc-editor.org/rfc/rfc{{{Rfc}}}<!-- This provides a nice proportional rendering on new texts and an acceptable (htmlized) rendering of old pages --> |datatracker.ietf.org/doc/html/rfc{{{Rfc}}}<!--... 2201719 wikitext text/x-wiki {{#switch:yes<!-- see "switch as if-elseif-else" --> |{{#if:{{{Url|}}}|yes}} = {{{Url}}}{{{Anchor|}}} |{{Yesno|{{{Autolink|}}}|blank=yes}} = {{#switch:1<!-- see "switch as if-elseif-else" --> |{{#if:{{{Rfc|}}}|1}} = https://{{#ifeq:{{{Style|html}}}|html |www.rfc-editor.org/rfc/rfc{{{Rfc}}}<!-- This provides a nice proportional rendering on new texts and an acceptable (htmlized) rendering of old pages --> |datatracker.ietf.org/doc/html/rfc{{{Rfc}}}<!-- This is always fully monospace (htmlized) but has the benefit of a handy sidebar-->}}{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Std|}}}|1}} = https://www.rfc-editor.org/info/std{{{Std}}}{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Bcp|}}}|1}} = https://www.rfc-editor.org/info/bcp{{{Bcp}}}{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Fyi|}}}|1}} = https://datatracker.ietf.org/doc/html/fyi{{{Fyi}}}{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Draft|}}}|1}} = https://{{#ifeq:{{{Style|text}}}|text |datatracker.ietf.org/doc/html/{{{Draft}}}<!-- This is htmlized --> |www.ietf.org/archive/id/{{{Draft}}}.html<!-- This is pretty but only works for newer entries -->}}{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Ien|}}}|1}} = https://www.rfc-editor.org/ien/ien{{{Ien}}}.txt{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Rtr|}}}|1}} = https://www.rfc-editor.org/in-notes/museum/RAREreports/rtr{{{Rtr}}}.txt{{{Anchor|}}} |{{#if:{{{Anchor|}}}|1}} = {{preview warning|1=No URL known but parameter "Anchor" is supplied!}} }} |{{#if:{{{Anchor|}}}|yes}} = {{preview warning|1=No URL known but parameter "Anchor" is supplied!}} }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> c5o7kk473el2zy67vs0f1j2q32plugv Neuilly-en-Vexin 0 337673 2201779 2026-04-08T08:28:28Z TentingZones1 122212 Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Neuilly-en-Vexin |settlement_type = Bayan |image_skyline = Mairie Neuilly-en-Vexin 1.JPG |image_caption = Ang munisipyo |image_shield = Blason ville fr Neuilly-en-Vexin (Val-d'Oise).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Neuilly-en-Vexin |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Île-de-France]] |subdivision_type... 2201779 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Neuilly-en-Vexin |settlement_type = Bayan |image_skyline = Mairie Neuilly-en-Vexin 1.JPG |image_caption = Ang munisipyo |image_shield = Blason ville fr Neuilly-en-Vexin (Val-d'Oise).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Neuilly-en-Vexin |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Île-de-France]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Val-d'Oise]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Pontoise|Pontoise]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2022–2026) |leader_name = Jérôme Olivier<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/fr/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|publisher=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=13 September 2022|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 2.96 |population_as_of = 2023 |population_total = 240 |population_density_km2 = auto |website = https://neuillyenvexin.fr/ |coordinates = {{coord|49.1692|1.9772|format=dms|display=inline,title}} |elevation_m = 163 |elevation_min_m = 102 |elevation_max_m = 190 }} Ang '''Neuilly-en-Vexin''' ay isang bayan ng [[Pransiya]] na matatagpuan sa departamento ng [[Val-d'Oise]] sa rehiyon ng [[Île-de-France]]. Ito ay 15 km hilagang-kanluran ng [[Pontoise]], at 35 km mula sa [[Paris]]. Ang mga naninirahan dito ay ang mga Néovicien(ne)s. ==Heograpiya== [[File:Neuilly-en-Vexin carrefour centre ville.JPG|thumb|Ambiance du village : le carrefour devant le château.]] Ang Neuilly-en-Vexin ay isang rural na nayon sa rehiyon ng French [[Vexin]] sa [[Val-d'Oise]], na nasa hangganan ng departamento ng [[Oise]] sa hilaga. Matatagpuan sa hilagang dulo ng burol ng Caillouet woods, tinatanaw nito ang kakahuyan na lambak ng Arnoye at ang talampas ng [[Vexin]], malapit sa mga [[burol ng Rosne]]. Ito ay bahagi ng [[Parc naturel régional du Vexin français]]. Madaling mapupuntahan ang nayon mula sa dating RN 15 (Route de Normandie, sa pamamagitan ng Gisors at Dieppe, na ngayon ay RD 915). Ang pinakamalapit na istasyon ng tren ay ang [[Chars]], na pinaglilingkuran ng network ng [[Transilien Paris Saint-Lazare]]. Ang komyun ay nasa hangganan ng mga [[Marines, Val-d'Oise|Marines]], [[Chars]], [[Le Heaulme]] at [[Haravilliers]] sa departamento ng [[Val-d'Oise]]; [[Lavilletertre]] at [[Chavençon]] sa kalapit na departamento ng [[Oise]]. ==Pangalan== Ang nayon ay tinawag na ''Nuelliacum'' noong 1092,<ref>Ernest Nègre, Toponymie générale de la France - Page 430</ref> ''Nobiliacum'', at ''Nueliacum'' noong 1218.<ref>Hippolyte Cocheris, ''Anciens noms des communes de Seine-et-Oise'', 1874, ouvrage mis en ligne par le [http://www.corpusetampois.com/cls-19-cocheris1874dictionnaire.html Corpus Etampois].</ref> Ang pangalang Neuilly-en-Vexin ay nagmula sa salitang Latin na ''novalia'', na nangangahulugang bagong nalinis na lupain.<ref>Mémoires de la Société historique et archéologique de Pontoise, du Val-d'Oise et du Vexin, Volumes 82 à 83, page 80</ref> Ang nayon ay tinawag na Neuilly-Marines noong ika-19 na siglo hanggang Disyembre 2, 1880. ==Kasaysayan== Sa ilalim ng Ancien Régime, ang Neuilly (sa rehiyon ng French Vexin) ay kabilang sa diyosesis ng Rouen, sa parlamento at intendancy ng Paris, at sa distrito ng halalan ng Pontoise. Mayroon itong 52 kabahayan. "Ang lupain nito ay mataba at kaaya-aya".<ref>Expilly, ''Dict. des Gaules et de la France'', to 5 (1768), p 174a.</ref> Ang pangkalahatang kasaysayan ng bayan ay halos kapareho ng sa mga Marines. Noong ika-17 siglo, ang seigneury ay tila kabilang sa isang pamilyang Brunet, na kilala bilang "Mga Konde ng Neuilly" (sa distrito ng halalan ng Pontoise), sa pamamagitan ng kasal, noong Mayo 4, 1676, ni Anne de la Selle, anak na babae at tagapagmana ng panginoon ng Neuilly, kay Jean-Louis de Brunet, panginoon ng Houdelaincourt sa Bassigny, isang ginoo sa silid ng hari, na noon ay "nasa matandang edad na." Ang kanilang anak na si Jean-François de Brunet ay tenyente-koronel ng rehimeng Bourbon-Cavalerie noong 1731. Mayroon siyang anak na lalaki, mangangabayo ni Haring Louis XV, na siyang instruktor sa pagsakay sa mga magiging hari na sina Louis XVI, Louis XVIII at Charles X. Ang kanyang anak na lalaki, si Ange-Achille-Charles de Brunet, Konde ng Neuilly, na ipinanganak sa Versailles noong 1777, ay namatay noong 1863, na nag-iwan ng 4 na anak na babae.<ref>Chaix d'Est-Ange, ''Dict. des Familles françaises'', to 7 (1908), p 294. Les armes étaient ''de gueules à deux chevrons alaisés d'or, accompagnés de trois étoiles d'argent''.</ref> <gallery mode="packed" caption=Neuilly-en-Vexin au tout début du S-{{S-|XX}}"> Neuilly-en-Vexin-La Basse-Rue.jpg| La Basse-Rue. Neuilly-en-Vexin-La Grande Ferme.jpg |La Grande Ferme. </gallery> ==Mga lugar at monumento== Partikular na dapat tandaan: * Château, Grande-rue / rue de l'Église: Mula pa noong ika-17 siglo, binubuo ito ng isang pangunahing gusaling may iisang palapag na may bubong na may balakang at mga bintana ng dormer; dalawang pavilion sa magkabilang dulo, bawat isa ay may pangalawang palapag na may bubong na may balakang din, na nakausli mula sa timog na harapan na nakaharap sa parke; at isang nakausli, polygonal na seksyon sa harap ng hilagang harapan na nakaharap sa kalye, na nagiging isang heptagonal na tore sa ikalawang palapag. Ang matataas na tsimenea ay ladrilyo na may mga dressed stone quoin. Gayunpaman, ang mga dingding ng château ay naka-plaster maliban sa mga quoin, dripstone, at stringcourse. Ang mga bubong ay slate. Ang château ay kinukumpleto ng isang parke at malalawak na gusali sa labas sa rue du Heaulme. Ang malaking bukid sa tabi ng parehong kalye ay pagmamay-ari rin ng château. * Simbahan ng Saint-Denis, rue de l'Église: <br/>Unang nabanggit sa isang dokumentong mula pa noong 1118, ito ay isang pinagsamang gusali, ang pinakamatandang bahagi nito, ang two-bay chancel kasama ang patag na apse nito, ay nagmula lamang sa panahon ng Gothic. Ang arko ng tagumpay ay matulis, ngunit ang mga bintana ay muling itinayo at may bilog na arko. Ang lahat ng iba pang mga bintana sa simbahan ay may bilog na arko rin, bagama't hindi magkapareho. <br/> Nawala na ng chancel ang mga ribbed vault nito, na naaalala pa rin ng mga nakahalang arko at mga kumpol ng mga colonette sa mga sulok. Sa hilaga, ang unang bay nito ay nakakonekta sa isang single-bay side chapel, na may arko pa rin, na hindi pa natutukoy ang edad. <br/> Ang bubong nito ay patayo sa chancel, at ang harapan sa hilaga ay may gable na ang itaas na bahagi ay sumusuporta sa hilagang pader ng bell tower. Ang huli ay nasa ibabaw ng tagaytay ng bubong at may octagonal timber spire na natatakpan ng slate. Sa sulok sa pagitan ng kapilya at ng nabe, mayroong isang tore ng hagdan, kalahating nakabaon sa mga dingding ng simbahan, na hindi umaabot nang mas mataas kaysa sa alulod. Ang nabe na may apat na bay, na natatakpan ng isang pekeng arko na gawa sa kahoy, ay malamang na muling itinayo noong 1866, ang petsang nakaukit sa kanlurang portal. Ang nag-iisang pasilyo ay natatakpan ng mga ribbed vault na nakapagpapaalala sa ika-14 na siglo. Ang kanlurang harapan ay nagtatampok ng isang asymmetrical gable, ang tuktok ng bubong ay mas malaki sa hilagang bahagi kaysa sa timog. Kasabay nito, ang harapang ito lamang ang inasikaso nang may anumang pag-iingat, na pinatutunayan ng mga inukit na plorera na bato sa magkabilang dulo ng gable at isang krus na bato sa tuktok nito. Mayroong kalahating bilog na arko na bukana sa kaliwa ng harapan, at isang simpleng beranda sa kanan. Ang tuktok ng gable ay tinusok ng dalawang makikipot na kalahating bilog na arko na bukana. * Kapilya ng Mahal na Birhen ng mga Hapis, ika-18 siglo. * Labhan, rue de Chars. * Dalawang bombang de-bucket: Ang mga bombang ito na gawa sa cast-iron ay mula pa noong ikalawang kalahati ng ika-19 na siglo at pinapagana ng pag-ikot ng gulong. Mahalaga ang mga ito para matiyak ang pag-access sa inuming tubig, dahil ang lalim ng water table ay nagpapahirap sa pagbabarena ng mga balon sa rehiyon ng French Vexin. * Ang Neuilly-en-Vexin ay tinatawid ng dalawang hiking trail (PR). <gallery mode="packed"> File:Église Saint-Denis de Neuilly-en-Vexin ext 3.JPG|Église Saint-Denis. Église Saint-Denis de Neuilly-en-Vexin nef.JPG|Intérieur de l'église. File:Neuilly-en-Vexin chateau 5.JPG|Entrée du château Chateau Neuilly-en-Vexin 3.JPG|Le côté du château File:Pompe Neuilly-en-Vexin 1.JPG|Ancienne pompe à eau. |Grande Ferme neuilly en vexin.JPG|La Grande ferme de Neuilly-en-Vexin. Mom Neuilly-en-Vexin.JPG|Monument aux morts. </gallery> * [[Buttes de Rosne]] ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Neuilly-en-Vexin (Val-d'Oise).svg|thumb|Neuilly-en-Vexin]] ''Bawat Kwarter: 1 asul na kulay, dalawang palakol na kulay argent, may paang o at naka-krus sa saltire, 2 pilak na kulay a fleur de lis gules, 3 pilak na kulay tatlong kawing na may dalawa't kalahating kawing na gules, nakalagay sa maputla at nakaayos 2 at 1, 4 asul na kulay argent isang uhay ng trigo na may tangkay at dahon o.''<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19303 Eskudo de armas ng Neuilly-en-Vexin]</ref> ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Neuilly-en-Vexin]] [[Kategorya:Val-d'Oise]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] rl2c0zfxpf1n4b6eh4hhg91t5dyk3po Regresyong analisis 0 337674 2201784 2026-04-08T08:46:40Z Jojit fb 38 Inilipat ni Jojit fb ang pahinang [[Regresyong analisis]] sa [[Pagsusuring regresyon]] 2201784 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pagsusuring regresyon]] 9pumdc0whoehick0im4ccjrwk590wp9 Droupt-Sainte-Marie 0 337675 2201787 2026-04-08T08:47:55Z TentingZones1 122212 Bagong pahina: {{Infobox settlement |name = Droupt-Sainte-Marie |image_skyline = Droupt-Sainte-Marie.jpg |image_caption = Ang simbahan sa Droupt-Sainte-Marie |image_shield = Blason ville fr Droupt-Sainte-Marie (Aube).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Droupt-Sainte-Marie |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 =... 2201787 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Droupt-Sainte-Marie |image_skyline = Droupt-Sainte-Marie.jpg |image_caption = Ang simbahan sa Droupt-Sainte-Marie |image_shield = Blason ville fr Droupt-Sainte-Marie (Aube).svg |pushpin_map = France |map_caption = Lokasyon ng Droupt-Sainte-Marie |subdivision_type = Bansa |subdivision_name = {{Flag|France}} |subdivision_type1 = [[Mga Rehiyon ng Pransiya|Rehiyon]] |subdivision_name1 = [[Grand Est]] |subdivision_type2 = [[Mga Departamento ng Pransiya|Departamento]] |subdivision_name2 = [[Aube]] |subdivision_type3 = Arrondissement |subdivision_name3 = [[Arrondissement of Nogent-sur-Seine|Nogent-sur-Seine]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |leader_title = Alkade (2020–2026) |leader_name = Christian Stapf<ref>{{cite web|title=Répertoire national des élus: les maires|url=https://www.data.gouv.fr/en/datasets/r/2876a346-d50c-4911-934e-19ee07b0e503|website=data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises|date=9 August 2021|language=fr}}</ref> |area_total_km2 = 14.4 |population_as_of = 2023 |population_total = 256 |population_density_km2 = auto |website = |coordinates = {{coord|48.49370|3.92320|format=dms|display=inline,title}} |population_demonym = Drouillons, Drouillonnes |elevation_m = 87 |postal_code_type = Postal code |postal_code = 10170 |settlement_type = Bayan }} Ang '''Droupt-Sainte-Marie''' ay isang bayan sa [[Pransiya]], na matatagpuan sa departamento ng [[Aube]] sa rehiyon ng [[Grand Est]]. ==Heograpiya== {{expand section}} ==Pagpaplano ng lungsod== ===Tipolohiya=== Noong Enero 1, 2024, ang Droupt-Sainte-Marie ay ikinategorya bilang isang munisipalidad sa kanayunan na may kalat-kalat na pabahay, ayon sa bagong 7-level na iskala ng densidad ng munisipyo na tinukoy ng INSEE noong 2022. Ito ay matatagpuan sa labas ng isang urban area. Bukod pa rito, ang munisipalidad ay bahagi ng Troyes catchment area, kung saan ito ay isang peripheral municipality. ===Paggamit ng lupa=== Ang paggamit ng lupa sa munisipalidad, gaya ng ipinapakita sa European biophysical land cover database na Corine Land Cover (CLC), ay nailalarawan sa pamamagitan ng malaking presensya ng lupang pang-agrikultura (82% noong 2018), isang pagtaas kumpara sa 1990 (80.4%). Ang detalyadong pagkasira noong 2018 ay ang mga sumusunod: lupang maaaring sakahin (76.7%), kagubatan (14.9%), damuhan (3.3%), mga urbanisadong lugar (2.3%), mga heterogeneous na lugar ng agrikultura (2%), mga katubigan sa loob ng bansa (0.5%), at mga lugar na may palumpong at/o mala-damo na halaman (0.3%). [[File:10132-Droupt-Sainte-Marie-Sols.png|thumb|center|alt=Carte en couleurs présentant l'occupation des sols.|Carte des infrastructures et de l'occupation des sols de la commune en 2018 ([[Corine Land Cover|CLC]]).]] ==Kasaysayan== Noong 1789, ang nayon ay bahagi ng intendancy at generality ng Chalons, at ng eleksyon at balwarte ng Troyes. ==Mga lugar at monumento== [[File:Droupt-Sainte-Marie.jpg|thumb]] * [[Ang Simbahan ng Kapanganakan ng Birheng Maria sa Droupt-Sainte-Marie]]: Ang nabe at portal ay mula pa noong ika-12 siglo, habang ang natitira ay mula pa noong ika-16 na siglo, lahat ay itinayo sa isang Latin cross plan na may apse at isang vaulted transept. Ang nabe ay may dalawang pasilyo sa gilid at dalawang bay. Ang mga pigura ng tao ay inukit sa mga haligi na may mga colonnette. ==Eskudo de armas== [[File:Blason ville fr Droupt-Sainte-Marie (Aube).svg|thumb|Droupt-Sainte-Marie]] Magkahanay sa baligtad na pares: unang asul na may kulay pilak na kurba na napapalibutan ng dalawang dobleng kurba na may kulay potent at counter-potent o, pangalawang kurba na may kulay garden lily mismo, ikatlong vert na may kulot na kulay pilak na kulay at isang baliktad na gintong angkla sa kabuuan.<ref>[https://armorialdefrance.fr/page_blason.php?ville=19820 Eskudo de armas ng Droupt-Sainte-Marie]</ref > ==Tingnan din== ==Mga sanggunian== {{reflist}} [[Kategorya:Droupt-Sainte-Marie]] [[Kategorya:Mga pamayanan sa Pransiya]] [[Kategorya:Mga komuna sa Pransiya]] [[Kategorya:Aube]] qfnjem5366ctbijddztm1sj1gyv3tzm